Οι διάφοροι τρόποι της βυζαντινής αγιογραφίας επί τη βάσει της ερμηνείας των ζωγράφων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι διάφοροι τρόποι της βυζαντινής αγιογραφίας επί τη βάσει της ερμηνείας των ζωγράφων"

Transcript

1 Οι διάφοροι τρόποι της βυζαντινής αγιογραφίας επί τη βάσει της ερμηνείας των ζωγράφων Παντελής ΖΩΓΡΑΦΟΣ Δελτίον XAE 3 (1926), Τεύχη α -β, Περίοδος Β' Σελ ΑΘΗΝΑ 1926

2 Ol ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΕΠΙ ΤΞ ΒΑΣΕΙ ΤΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΩΝ 22ΓΡΑΦΩΝ. Μελετών άπο πολλών ετών τήν γραφικήν τέχνην τών Βυζαντινών καί έκ παραδόσεως καΐ έξ ίδιας πείρας καΐ κόπου κατορθώσας να εφαρμόζω απαντάς τους τρόπους τής τέχνης ταύτης, επιχειρώ σήμερον τη έπιμόνω ηαρακλήσει πολλών φίλων, αρχαιολόγων, φιλοτέχνων καί καλλιτεχνών, ουχί ως φιλόλογος, άλλ' ώς καλλιτέχνης να περιγράψω συντόμως καί δι* υποδειγματικών εικόνων τας νεκράς ήδη ώς επί το πλείστον μεθόδους τών Βυζαντινών ζωγράφων, θα πραγματευτώ δέ τεχνοαναλυτικώς περί άνφιβολίων, συνδετικών υλών, εργαλείων, χρωμάτων καί μεθόδων δλων εν γένει τών τρόπων τής βυζαντινής ζωγραφικής. 'Επειδή δέ κατωτέρω μνημονεύω δρου; τεχνικούς αναφερομένους είς πολύ άπομεμακρυσμένον παρελθόν, Θεωρώ άπαραίτητον δπως πρωτίστως εξηγήσω τήν στ/μασίαν τούτων. 1. Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΓΡΑΦΩΝ ΤΟΥ ΑΘΩ "Αρχομαι άπο τον έκ Φουρνα τών Άγραφων Διονύσιον, Ιερό μόναχον, άγιογράφον καί συντάκτην του Βιβλίου τής «Ερμηνείας τών Ζωγράφων», βοηθήματος μοναδικού" δια τους ασχολούμενους είς τήν ζωγραφικήν τέχνην καί τήν ίστορίαν αυτής. Ώς γνωστόν, δ Διονύσιο;, αγιογράφος άκμάσας περί τα μέσα του 18ου αιώνος, συνέταξε το περί ου ό λόγος βιβλίον, παραλαβών έξ αρχαιοτέρων ερμηνειών τοο 16ου καί Που αίώνος, σχεδόν άπαν τα ύλικόν, έπαυξήσας αύτο τη βοηθεία ενός τών μαθ-ητών του, Χίου, Κυρίλλου ονομαζόμενου. Το βιβλίον τοϋτο μέχρι τοο 1839 ήτο εντελώς άγνωστον. δτε δ Γάλλος Didron άνακαλύψας έν Άγίω "Ορει χειρόγραφον του Διονυσίου καί αντιγράψας, μετέφρασε γαλλιστί καί έξέδωκε μετά προλόγου τφ Τω 1855 έκ τοο *δίου χειρογράφου εξεδόθη ή ίδία ερμηνεία γερμανιστί. "Αλλην Ικδοσιν έξ άλλου χειρογράφου έρμηνευομένην ωσσιστί Ιχομεν τήν τοο Πορφυρίου Ούσπένσκη τψ1867. Ελληνιστί, νο- Θευμένον δμως, εξεδόθη τδ κείμενον τής Ερμηνείας ταύτης έν 'Αθήναις οπο του πλαστογράφου Κ. Σιμωνίδου τψ Άνατύπωσις δέ τούτου έγένετο οπό του έκδοτου Άνεστ. Κωτσταντινίδου τω Τω 4

3 50 1Ö93 6 αείμνηστος β Αθ\ Παπαδόπουλος Κεραμεύς, δαπάναις Γρηγορίου too Θεοδώρου ΤσελΙτσοβ, έξέδωκεν ελληνιστί Ιν Ηετρουπόλει, το ήμισυ μόνον xfjç ερμηνείας τής ζωγραφικής τέχνης, μέ την ελπίδα ταχέως να αποπεράτωση ιό δλον τής ερμηνείας επειδή δμως ή περάτωσις τοο βιβλίου δέν κατωρθ-ώθη, απεφασίσθη να διανεμηθή τοοτο ώς είχε τφ Ό ϊδιος 'Αθανάσιος Παπαδόπουλος τέλος, δαπάναις τής Ρωσσικής 'Αρχαιολογικής Εταιρείας έν έτει 1909 έξέδωκεν όλόyxf\poy καΐ πλήρες το κείμενον του Διονυσίου, άναγράψας έν τέλει καΐ της -αυρίας πηγάς, έξ ών ούτος ήρύσθη. Χειρόγραφα τής ερμηνείας των ζωγράφων είναι γνωστά τρία, θα ύπάρχωσιν δμως ίσως καΐ άλλα παρά τοις άγιογράφοις του 'Αγίου "Ορους. "Εν τοι&οτον χειρόγραφον κατέχω καΐ εγώ, κληρονομικον κειμήλιον του προπάππου μου 'Αγιογράφου 'Αθηναίου Γεωρ Ιου Ζωγρά' φ;υ, το οποίον ήρχισα ήδη να ερμηνεύω κοσμών αυτό δια μεμβρανοφΰλλων αντιγράφων εικόνων καΐ κοσμημάτων. Το έργον τοο Διονυσίου, ώς εύθ-ύς αρχόμενος είπον, συνετάχθη κατά τον 18ον αίώνα, πολλαχοο δέ μας παρέχει πληροφορίας περί τής τέχνης των χρόνων είς οδς ανάγονται αί πηγαί του (16ος καΐ 17ος αίών), υπάρχουσιν δμο>ς μέρη, ώς το Κεφάλαιον το πραγματευόμενον περί τής ερμηνείας τής ζωγραφικής τοο τοίχου, τ* περί χρυσωμάτων κλπ. τα δποΐα ασφαλώς αναφέρονται είς τέχνην πολλψ παλαιοτέρας εποχής των Βυζαντινών. *Αν τις ταϋτα λάβη υπ* δψιν, ώς καΐ τήν συντηρητικότητα των Βυζαντινών αγιογράφων, τότε Θα δεχθ ή μετ' έμοο δτι οί παρά Διονυσίφ αναφερόμενοι τρόποι τής ζωγραφικής δέν είναι νεωτέρων αίώνων εφευρήματα, άλλα αυτοί οί παρά τοις Βυζαντινοίς άγιογράφοις χρησιμοποιούμενοι Too βιβλίου λοιπόν τούτου τους τεχνικούς δρο\)ς Θα ερμηνεύσω έν ολίγοις ένταοθα καΐ μάλιστα εκείνους δσους θα συναντήσωμεν εύθυς αμέσως. 2. ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ α') 'Ανοίγματα. "Ανοιγμα 8Îvat το δια κάστανου ή μελανού χρώματος σχεδίασμα επί τών είκόνων. β') Ίσπιώματα. Ίσκίωμα λέγεται το δια αραιότερου χρώματος καστανού ή μελανού σκίασμα τών προσώπων ή άλλων μερών τής είκόνος. γ') Φώτα. Φώς λέγεται το δια ψιμμν&ίου, δηλαδή λευκού καΐ άλλων ανοικτών χρωμάτων, φώτισμα τών προσώπων.

4 51 δ") Αάμματα. Οΰτωκαλοονταιγραμμαΐ πολύ φωτειναί τιθ έμεναι ϊτλ τών φωτεινότερων μερών τοο κροαώκου καΐ ενδυμάτων. ε') Βελονιάσματα. Βελόνιασμα είναι ή δια βελόνης χάραξις τοο σχεδίου των φορητών εικόνων καΐ τοιχογραφιών. ς')σκορδόζουμον.ζ<ύμ.ος προερχόμενος έκ κοπανισμένων σκόρδων έχων Σδιάζουσαν κολλητικήν δύναμιν. ζ') Μηεζίρη. Οδτω καλείται το λινέλαιον. ΟΡΟΙ ΜΗ ΑΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΙ ΕΝ ΤΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ 'Εγκανσχική. Έκ τοο έγκαίω, ή τέχνη του ζωγραφίζειν με χρώματα παρά τοις άρχαίοις μετά κηροο θερμαινόμενου δι' Εδικού εργαλείου. Έφ' ύγοοίς. (al fresco) ζωγραφική επί εντελώς δγροο καΐ προσφάτου κονιάματος. Ξηρογραφία. (a tempera). Ζωγραφική επί εντελώς ξηροο εδάφους δια χρωμάτων πολύ ρευστών. Πηκτοχρωμία. ή πηκτογραφία, ζωγραφική δια πηκτορεύστων χρωμάτων, ως ή έλαιωγραφία, επί νωπού κονιάματος. 'Ωογραφία Τρόπος ζωγρχφικής, καθ' δν μεταχειριζόμεθ-α συνδετικήν υλην τον %ρόν.ον τοο φογ. Ώς έκ τών ανωτέρω μνημονευθέντων τρόπων φαίνεται υπάρχον έν χρήσει παρά τοίς ζφγράφοις πολλοί καΐ διάφοροι τρόποι ζωγραφικής με διαφορετικά εντελώς τεχνικά μέσα, δλας καΐ εργαλεία. 3. ΑΝΘΙΒΟΛΑ "Εκαστος τών τρόπων άπετέλει εντελώς ίοιαίτερον κεφάλαιον τής ωραίας ταύτης τέχνης, ëv δέ μόνον πράγμα ειχον οί τρόποι κοινόν το άν&ιβόλιον (έκ τοΰ άντιβάλλω, άντιβόλιον, άνθιβόλιον καΐ «ΰΊβόλι» ώς κοινώς και μέχρι σήμερον ασ νησιώτισσαι όνομάζουσι τα άχνάρια των). Το άνϋ>ιβόλιον ή άνΰίβολον, κατόπιν επισταμένης Ιρεύνης, παρετήρησα δτι ήτο έν χρήσει καΐ παρά τοίς Άρχαίοις, ογτινες έφήρμοζον αυτό προ παντός είς βιοτεχνικάς εργασίας, ώς είς αγγεία, πινάκια, κλπ., άλλα καΐ si; καλλιτεχνικά έργα, διότι μεγάλως ευκολύνει τουτ» τον τεχνίτην, προ παντός δταν έχη να έκτ*λέση τοιχογραφίας.

5 52 Κατά τον Διονύσιον λοιπόν τα άνθιβόλια διαιρούνται είς δύο κατηγορίας, είς άνΰ ιβόλια διάτρητα, άτινα έχρησιμοποίουν ώς προοχεδιάσματα έντυπα, καΐ είς υποδειγματικά άνΰίβολα, δίχρωμα καΐ πολλάκις πολύχρωμα, άτινα έχρησιμοποίουν ώς υποδειγματικά πρότυπα, καΐ άτινα είχον άπαντα τα τεχνικά στοιχεία, ήτοι σχέδιον, σκιώματα, ανοίγματα, φώτα καί λάμματα. Επειδή το ζήτημα είναι 6πο τεχνικήν Ιποψιν λίαν σπουδαΐον ας μοί έπιτραπη να παραθ-έσω ενταύθα όλόκληρον το περί άνθ-ιβόλου κεφάλαιον έκ της «Ερμηνείας τών ζωγράφων». «ΠΩΣ ΝΑ ΕΒΓΑΛΗΣ ΑΝΘΙΒΟΛΑ» «"Οταν θέλης να έβγάλης άνθίβολον, ποί-qaov οϋτως δταν είναι το άνθ-ίβολον καΐ από ταΐς δύο μεριαΐς ίσιορημένον, άλειψον χαρτί μέ μπεζίρι άβραστον καΐ άφες το μίαν ήμέραν είς τον ϊσκιον να ποτίση* έπειτα τρίψε το καλά μέ πίτυρα δια να έβγάλης το λάδι καλώς, να κολλούν αί βαφαί δπου Θέλεις να βάλης καΐ να μή λαδώνεται καΐ το άρχέτνπον καΐ ράπτοντας τας τεσσάρας άκρας του άνθιβόλου μέ το λαδωμένον σου χαρτί, ποίησον μανρην βαφήν μέ ολίγον αύγόν, καΐ τράβηξε επιμελώς τα ανοίγματα, καί βάλε και τα Ίσκιώματα. "Επειτα ΤΖΟΙΎ\<3ΟΊ ψιμίΰ ι καί ψιμίθισέ το" καί μέ νερουλότερον ψιμί6 ι TioÎTfso^ τα λάμματα, καί Ιτσι γίνεται ωσάν είκών, διότι το χαρτί φέγγει και φαίνονται δλα τα ανοίγματα του πρώτου άνθιβόλου μόνον δια να μή τρίβωνται, πρόσεχε να βάλλης ψιμμιθιαίς λεπταίς. Εί δέ καί τύχει το όπισθεν μίρος τοο άνθιβόλου άρρύπωιον, βάλε άλάδωτον χαρτί, καί βάνοντας το αντίκρυ είς φως παρα&ύρου ή εις ύαλί, ή είς τξερτζεβέν, φαίνονται καθαρά τα ανοίγματα καί οΰτως άκουμβίζοντας το χέρι σου επιμελώς, τράβηξε τα ανοίγματα είς το χαρτί σου επιμελώς, καί βάλλε τα λάμματα με κοκκίνην βαφήν' καί οϋτως έβγαίνοντας το άνθίβολον γίνεται δμοιον ώς καί το πρώτον. ΕΙ δέ καί είναι το άρχέτυηον είς λαδωμένον χαρτί, ποίησον οΰτω. Βάλε είς χυβάδαν μαύρην βαφήν καί οκορδόζονμον άπο εκείνο δπου βάλλεις είς ταΐς χρυσοκονδυλιαϊς, καί ανακάτωσον αυτά, καί πέρασε τα ανοίγματα τοο αγίου δλου δπου θ-ενα σήκωσης, εϊτε είς λαδςομένον χαρτί είναι, ή είς τοιχον ή είς ό',τι «ai àv τύχ^. Είτα ανακάτωσον καί κοκηίνην βαφήν μέ σκορδόζουμον καί πέρασε τάς ψιμυ&ίας τοο τζροαώηου καί τοΰ φορέματος, είδε θέλεις ποίησον καί τρίτην, καί τετάρτην βαφήν καί πέρασε τα λάμματα, μό-

6 53 ve ν να αλλάζουν αϊ βαφαΐ ή μία άπα τήν άλλη ν. ΚαΙ οΰτω βρέξον μίαν κόλλαν χαρτί Ισόμεζρον τοΰ πρωτοτύπου, καΐ βάλε την ανάμεσα εις άλλα χαρτιά να naoftfj το ν ε ιό, μόνον να άπομείνη νοτεο^, έπειτα βάλε την επάνω τοΰ αρχετύπου, καΐ πλάκωσε την δλην επιμελώς με το χέρι ου, δμως πρόσεχε να μήν παρασαλεύση, καΐ σηκώνοντας προσεκτικά μίαν άκρην 2δές άν Ιτυπώθη ειη μη πλάκωσε την έκ δευ-

7 54 ΐέρου επιμελέστερο ν, καί έτσι σηκώνοντας την θέλει ευρέθη το άνθίβολον τυπωμένον, ϊσον, άπαράλακτον τοο πρωτοτύπου. Μόνον ήξευρε καΐ τούτο δτι, δταν ε!νε το άρχέτυπον είς πάλαιαν ίβτορίαν τοίχου, ή παλαιό* σανίδι θέλει περιαοότερον σκορδόζουμον, είδε είς καινούργιαν ίστορίαν τοίχου ή είς καινούργιαν βερνικιασμένην είκόνα, ή είς λαδωμένον χαρτί, θέλει δλιγώτερον οκορδόζονμον καΐ περισσοτέραν βαφήν και δοκίμασε πρώτον μέ ολίγον χαρτί, τραβώντας μίαν καΐ δύο κονδυλίας. καί άν τυπώνεται καλά, τράβηξε καΐ τα επίλοιπα, δμως πρόσεχε χωρίς δοκιμή ν μή έπιχειρισθ^ς δια να μήν ματαιοπον-^ς. ΤΡΟΠΟΙ ΕΚΤΕΛΈΣΕΩΣ Άνθίβολον α'. 'Αντιγραφή άνθιβολίου έξ άλλου άνθιβολίου παλαί&τέρου Εχοντος καί τάς δύο δψεις ζωγραφισμένας, γίνεται δια διαφανούς χάρτου άπο μπεζίρι, καί μέ χρώματα ανοίγματα δια μέλανος, καί λάμματα Öta λευκού εχόντων ώς συνδετικήν ϋλην τον κρόχον καί ουχί το λεύκωμα τοο ψοο ώς εσφαλμένως ίσχυρίσθι/σαν πολλοί ξένοι καί μάλιστα διαπρεπείς ώς ό ζωγράφος καί αρχαιολόγος Donner, καί ό αρχαιολόγος Heibig, οΐτινες έγένοντο παραίτιοι να πλανηθ ώσιν καί πολλοί ημέτεροι είς τήν έσφαλμένην ταύτην θεωρίαν, ώς οί αείμνηστοι Κορδέλας, Λαμπάκης καί άλλοι. Άνθάβολον β'. ΈνταΟθα πρόκειται περί αντιγραφής άνθιβολίου έξ άνθιβολίου παλαιοτέρου έχοντος τήν μίαν δψιν ζωγραφισμένην καί συνεπώς θα γείνη ή αντιγραφή μέ λευκόν καί άλάδωτον χαρτί επί οελοπίνακος ή τζερτζεβεν μέ \ά μματα κόκκινα. Άνθίβολον γ'). Ή αντιγραφή του άνθιβολίου τούτου είναι απλουστέρα άρκεΐ, ώς αναφέρει ό Διονύσιος, να προσέξωμεν είς το σκορδόζουμον, δταν δηλαδή αί άρχαίτυποι είκόνες είναι παλαιαί, είς τάς ' βαφας ανοιγμάτων καί λαμμάτων να βάζωμεν περισσότερον σκορδόζουμον, δταν δέ νέαι δλιγώτερον. θα σύρωμεν επί τών ίδίων άρχαιτύπων εικόνων καί επί τών αυτών λαμμάτων καί ανοιγμάτων τα ίδικά μας ανοίγματα καί λάμματα, θα βρέξωμε ένα χαρτί, θα άφαιρέσωμεν τα νερά δι* απορροφητικού χάρτου, καί έτσι νωπό το χαρτί θα στρώσωμεν επάνω επί τής

8 00 είκόνος πιέζοντες δια τής χειρός μας καθ' δλας τάς διευθύνσεις, καί δταν άποσύρωμεν αυτό θ α έχωμεν το άνθίβολόν μας έτοιμον πλην άντιστροφοτυπωμένον. Άνθίβολόν δ'). "Απαντα τα ανωτέρω άνθιβόλια, ώς είπον έν αρχή τοο περί άνθ-ιβολίων λόγου μου, έχρησίμευον ώς πρότυπα είς τους Βυζαντινούς ζωγράφους, οιπνες δμως είχον καΐ άλλα άνίκβόλια, τα διάτρητα, άτινα έχρησιμοποίουν ώς έντυπα προσχεδιάσματα, καΐ πάντες οί ζωγράφοι άπό τών αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι τών καθ ' ημάς* είναι δέ ταύτα λεπτομερέστατα μονόγραμμα σχέδια ών αί γραμμαΐ αντικαθίστανται δια λεπτών καΐ συνεχών μικρών δπών έσχηματισμένων δια λεπτής βελόνης έν είδει γαζώματος. Έκ τών περισωθ-έντων μέχρις ημών διαερήτων σχεδίων (έκ τής συλλογής μου τουλάχιστον) πολλά έχουσιν δχι μόνον διάτρητους τας γραμάς του περιγράμματος, άλλα καΐ τας γραμμάς τών σκιωμάτων καί λαμμάτων. Κατ 9 έμέ τά διάτρητα αυτά άνθ-ιβόλια, ώς καΐ πάντα τα έγχρωμα τοιαοτα, είναι υψίστου ενδιαφέροντος υλικόν. Δέν Θά ήτο δέ άσκοπος άπό ίστορικής καΐ καλλιτεχνικής απόψεως περισυλλογή καΐ μελέτη ' τούτων. "Ηδη έρχόμεθα είς τους ζωγραφικούς τρόπους. 4. ΤΡΟΠΟΙ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ.- ΕΡΓΑΛΕΙΑ. Είς έκ τών αρχαίων τρόπων βεβαίως είνε δ τής ψηφοθετικής τέχνης, περί ταύτης δμως δέν θ ά δμιλήσω επειδή αποτελεί ξένον σχεδόν κεφάλαιον καΐ εντελώς ίδιαιτέραν τέχνην. "Αρχομαι λοιπόν του δέματος μου άπ' ευθείας άπό τήν επίσης άρχαιοτάτην έγχανστικήν, ή ν ύμνοον οί Πλίνιος καΐ Βιτρούβιος, έν δέ τοίς νεωτέροις χρόνοις εξετάζει καί μελετά δ ζωγράφος «αϊ αρχαιολόγος Donner έκ παραλλήλου πρδς τον γάλλον Cros καί τον γερμανον Heibig οϊτινες έδημοσίευσαν πρχγματείαν δλόκληρον περί ταύτης. Σήμερον δέ ασχολούνται καί ξένοι καί οί ιδικοί μας περί ταύτην, πάντες δμως ώς έκ συμφώνου αρνούνται τήν οπαρξιν ταύτης χατά τήν Βυζαντινήν περίοδον. Ήμεΐς έν τούτοις έκ παραδόσεως γνωρίζομεν καί έφαρμόζομεν τον τρόπον τοοτον τής Έγχαυσ:ικής διαφοροτρόπως κατά τάς περιστάσεις εις τοιχογραφίας, ψορηχάς εικόνας, είς ύφάσρ,ατα προς κατασκευήν λαβάρων καί έπιτα-

9 if λ " Λ1 ο è ir A \ e» * à v. C-i v / r^ ΛΚΘΙΒΟΛΟΝ 3 ΑΛΘΙΒΟΛΟιΧ 2

10 57 φίων, πολλάκις δέ καΐ είς εικόνας τοο τρόπου τής ύγρογραφίας, οπότε αποτελείται μικτή τέχνη, αναγκαία είς τον τεχνίτην, δστις αδυνατεί δια τοο τρόπου μόνον τής ύγρογραφίας να παραστήση σιρίτία, πετράδια, κλπ. κοσμήματα απαραίτητα είς ίεράρχας καΐ μάρτυρας, πράγματα άτινα ή έγκαυστική αντιθέτως παριστάνει καΐ Ικτυπα μάλιστα. Έχρησιμοποίουν δέ ol τεχνίται καΐ έγκαυστικα γανώματα εις δλους τους τρόπους τής Ζωγραφικής. 'Εγώ ό ίδιος έδιδάχθην παρά του πάππου μου Ιΐαντολέοντος ζωγράφου, διακεκριμένου αγιογράφου, τάς μεθόδους και ολικά τής τέχνης ταύτης, πολλάκις δέ τον παρηκολούθησα ζωγραφίζοντα εικόνας επί σημαιών και επιταφίων δια τοο τρόπου τούτου τής έγκαυστικής. Επίσης έγνώρισα καΐ άλλον άγιογράφον, γέροντα καΐ αυτόν, τον Άντώνιον Καλογεραν, μοναχδν τής Μονής Μάντζαρη τής Ευβοίας, έργαζόμενον κατά τρόπον παρηλλαγμένον κάπως καΐ μικτον, άλλα πάντοτε επί τών αυτών βάσεων τής έγκαυστικής. ΚαΙ ταοτα μέν επί τής εποχής του πάππου μου. "Αν δμως λάβη τις υπ' δψιν δτι καΐ ούτος παρά τοο πατρός του παρέλαβε ταύτην καΐ το δτι ή αγιογραφική τέχνη στηρίζεται επί αγώνων παραδόσεως, τότε πρέπει να δεχθ-ώμεν δτι ή έγκαυστική, ήτις καΐ είς τους αρχαίους ή το γνωστή, δέν έπαυσεν ούσα έν χρήσει καΐ κατά τους βυζαντινούς χρόνους. Τα εργαλεία του τρόπου τής έγκαυστικής συνίσταντο εκ μιας κασετίνας μι- Mcäg έκ λευκοσιδήρου, καΐ ολίγων δοχείων έκ λευκοσιδήρου επίσης, είς τα όποια έτίθεντο τα χρώματα ψιλοτριμμένα μετ' αναλόγου ποσότητος κηροο καθαρισθέντος πρότερον καΐ λευκανθέντος δια νίτρου. Ή κασετίνα αδτη μετά τών δοχείων κατά τήν ώραν τής εργασίας ετίθετο άνωθεν έλαφρας πυρά;, ούτως ώστε τα χρώματα να διατηρώνται είς ρευστήν κατάστασιν, και έάν μέν ή είκών ήτο ΙπΙ σανίδος ή τοίχου έχρησιμοποίουν καΐ μαχαιράκι μυτερόν έν σχήματι μιστρίου,το περιώνυμον κέστρον(*), δπερ Ικαιον ολίγον κατά τάς περιστάσεις καΐ δπως βύκολώτερον δουλεύονται τα χρώματα, έάν δμως είργάζοντο επί υφάσματος τότε ηραίου τα χρώματα, δι' αναλόγου ποσότητος νεφτίου, έχρησιποποίουν δέ χρωστήρας σκληρούς. Κατά τήν μί^οζο^ ταύτην εμάς καλλιτεχνών προ τριών μόλις ετών, έζωγράφισε λάβαρα μέ υπερφυσικού μεγέθους πρόσωπα. Δια γανώματοος δέ έγκαυστικοο έχουν βερνικωθεΐ καΐ αί τοιχογραφίαι τοΰ Πανεπιστημίου. ΚαΙ τας μέν τοιχογραχογραφίας καΐ είκόνας έσιδέρωναν μέ σίδηρον παραπλήσιον τ&0 σιδε- (*) Προ. Άλεξ. Φιλαδελφέως 'Ιστορία τής Γραφικής «αρά τοις Άρχαίοις "Ελλησιν, σελ. 57 (μετά εικόνος).

11 58 ρώματος, ολίγον καυστόν. ΚαΙ τούτο δπου ανάγκη παρίστατο προς στρώσιν των χρωμάτων, τάς δε επί υφασμάτων με μάλλινον ύφασμα πυρονώμενον καΐ αοτό συνεχώς. "Αλλος τρόπος ζωγραφικής καΐ αύτος αρχαιότατος είναι Ò τί\ς ύγρογραφίας (al fresco) ώς επί εντελώς προσφάτου καΐ ογροο κονιάματος καΐ δι' ύδατομογών χρωμάτων εφαρμοζόμενος. Ούτος τυγχάνει στερεώτατος ώς έκ τής χημικής ενεργείας τής άσβεστου επί τών χρωμάτων. Το όξείδιον δηλ. τοο ασβεστίου, διαλυόμενον έν τψ ΰδατι, καθίσταται ένυδρον όξείδιον, τοο ασβεστίου, έν τοιαύτη δέ καταστάσει εύρισκόμενον έν τφ άμμοκονιάματι έκμυζεί άκορέστως το οδωρ τών χρωμάτων, εξέρχεται επί τής επιφανείας αυτών, ένοοται μετά του ανθρακικού οξέος του ατμοσφαιρικού αέρος καΐ μεταβάλλεται είς ανθρακικών άσβεστων, δπερ έπιτιθ-έμενον επί τών χρωμάτων είς λεπτότατον καΐ δυσδιάλυτον στρώμα προφυλάττει ταοτα άπο πλύσιν καΐ ογρασίαν. Δια τον λόγον δέ αυτόν πρέπει τα χρώματα πάντα να εΐνε ορυκτά, εξαιρέσει τοο ψιμμυθίου. δπερ καΐ αυτό αντικαθίσταται οπό λίαν παλαιάς καΐ λαγαρισμένης άσβεστου. "Εν τη δγρογραφία τα χρώματα τριβόμενα επί πλακός μαρμάρινης δια τριβιδίου διαλύονται μόνον δι' δδατος χωρίς άλλην τινά συνδεπκήν ούσίαν. Έ τέχνη αδτη άπαιτεϊ μεγάλην ταχύτητα ίνα το μύστρωμα τής πρωίας ζωγραφίζεται όλόκληρον κατά τήν αυτήν ήμέραν, έάν δέ συνέπιπτε να μείνη κονίαμα άζωγράφιστον, τότε ό τεχνίτης ή το Ιβρεχεν άναρτών συγχρόνως καΐ πανία βρεγμένα εφαπτόμενα αυτοο, ί} το άπέκοπτε δια μαχαιριδίου, συμπληρών αοτό τήν πρωίας της επομένης. Τρίτος χρόκος εΐ^αι ό τής ξηρογραφίας καΐ αυτός αρχαιότατος δ επί ξηρού δηλαδή εδάφους ή κονιάματος εφαρμοζόμενος. Ούτος τυγχάνει εύκολώτερος κατά το δούλευμα, διότι κατ' αυτόν χρησιμοποιούνται άραιότεραι συνδετικαί ούσίαι, ώς το γάλα, ή πιτυρόκολλα, ή ζωική κόλλα (ψαρόκολλα) καΐ σπανίως έν ταΐς τοιχογραφίαις ό χρόχος τοο φοο έν διαλύσει πάντοτε μετ' όξους. Ή φογραφία κατά προτίμησιν έφηρμόζετο είς έκλεκτας τοιχογραφίας ώς είς τήν θείαν Δειτουργίαν Καισαριανής, έν ταίς γραφατς τής Περιβλέπτου, Μητροπόλεως, καΐ Παντανάσσης Μυστρά καΐ ενίοτε έν ταΐς γραφατς τών αδελφών Μάρκων καΐ άλλαχοο. Ό τρόπος ούτος τής ώογραφίας εφαρμοζόμενος επί φορητών είκόνων καΐ μεμβρανών τυγχάνει πολύ σπουδαιότερος άπαιτών μεγίστην δεξιοτεχνίαν καΐ πολλας τεχνικας γνώσεις. Δια του τρόπου τούτου επιτυγχάνεται ή δι' άποξέσεως τών χρωμάτων έμφάνισις

12 59 κοσμημάτων καί κάτωθι αυτών τοο στίλβοντος χρυσοο. Ή διατήρησις τών χρωμάτων είς τους φυσικούς των τόνους, ή μετά καιρόν αποκρυστάλλωσες των ώοχρωμάτων είς τρόπον ώστε να αποβαίνει δύσκολος ή άπόξεσις αυτών, ώς καΐ ή αφάνταστος καί γλυκεία ώραιότης των μικρογραφιών δια τοο τρόπου τούτου. Δια τής άποξέσεως μάλιστα, ώς προαναφέραμεν, δύναταί τις να εξέλεγξη καί τήν παλαιότητα ή μή τής εικόνος επί μεμβράνης. Ό τρόπος δμως, δστις επεκράτησε κατά τους βυζαντινούς χρόνους έν ταΐς τοιχογραφίαις, είνε ό *ής πηχτογοαφίας, ή πηκτοχρωμίας, οδτω καλούμενος έκ τών συνδετικών υλών (κολλοειδών) τών κατ' αυτήν χρησιμοποιουμένων, ήτοι γόμας, μέλιτος καί ρυτινωδών ουσιών. Χρωστήρες έχρησιμοποιοοντο σκληροί, ώς εμφαίνεται έκ τής επεξεργασίας καί είς αυτας τας λεπτομερείας τών σχετικών τοιχογραφιών. Καί εις τον τρόπον αυτόν τής πηκτογραφίας τα χρώματα, άτινα μετεχειρίζοντο οί τεχνΐται, ήσαν ώρισμένως ορυκτά, μή εξαιρουμένης καί αυτής τής λάκκας (βυσινόχρου), ήτις παρεμφερής ούσα προς τήν ζωϊκήν καί φυτικήν, εξάγεται έν τοις μεταλλείοις. Ό τρόπος ούτος τής πηκτογραφίας διακρίνεται ευκόλως έκ τής διατηρούμενης λαμπρότητος τών χρωμάιων, έκ τής πηκτοσαρκώδους επιφανείας τής εφαρμογής αυτών, έκ ποιας τίνος στιλπνότητος ην προσλαμβάνουν αϊ γραφαί δια έριούχου προστριβώμεναι καί έκ τών επικλινών γραμμών, ας άφίνει επί του νωποο κονιάματος (βελονιάσματος) το δι'άμβλέως εργαλείου χαρακτον σχέδιον τών εικόνων. Δείγμα δέ τής αντοχής τοο τρόπου τούτου έχομεν τον παρά το «Γαλάτσι» ίερον Ναον του άγιου Γεωργίου (Ώμορφοκλησιά). Eif τον ναον αυτόν ετέθη άλλοτε πυρ προς το μέρος του νάρθ-ηκος, το όποιον ήκολούθησε τήν δεξιαν πλευράν του γοτθικού παροικοδομήματος, δπου, ώς φαίνεται, υπήρχε σειρά στασιδίων, καί έσταμάτισε επί τής δεξιάς κόγχης τοο Ίεροο. Αι παλαιότεραι τών γραφών του ναοΰ τούτου είναι έζωγραφισμέναι δια του τρόπου τής πηκτογραφίας, αύται δ' έμειναν ανέπαφοι, μή οποστάσαι ούδεμίαν δξύξωσιν ή άλλοίωσιν είς τα χρώματα, αί κατόπιν δμως γενόμεναι επιδιορθώσεις καί προσθήκαι τοιχογραφιών δια του τρόπου τής ξηρογραφίας επί του 'ίεροΰ, τοο Παροικοδομήματος καί τοο Νάρθηκος, έπαθον τρομεράν άλλοίωσιν είς άπαντα τα χρώματα τα ανήκοντα εις το Βασίλειον τών ζωϊκών καί φυτικών ουσιών, απέμειναν δέ μόνον έξ αυτών αί προετοιμασίαι (προπλάσματα), αί Ιχουσαι ώς βάσιν τον βόλον (Έρυθρον όρυκτον) καί τήν

13 60 ώχραν επίσης ορυκτήν. Μοναδικον φαινόμενον επίσης τής αντοχές του τρόπου τούτου είναι 6 έν Μυστρά ναός της Θβοτόκου ΒροντοχΙου ή 'Αφεντικό, οδτινος αί γραφαΐ σχεδόν έν ύπαίθ ρω εορισκόμενρι διατηροον έν τούτοις έν καταπληκτική διαύγεια δπαντα τα χρώματα, μολονότι από τής ζωγραφήσεως αυτών παρήλθ ον 500 έτη περίπου. Ό ωραίος δ' αυτός τρόπος τής πηκτοχρωμίας φαίνεται υποχωρήσας καΐ άφήσας τήν Θέσιν του είς τον τρόπον τής ξηρογραφίας περί τα τέλη τοο 14ου αίώνος, ή τάς αρχάς του 15ου Τουλάχιστον τα παλαιότερα του τρόπου αύτου τής πηκτογραφίας γνωστά μοι παραδείγματα είναι ό Εμμανουήλ του έν Λεύκοις τής Ευβοίας ίεροο ΝαοΟ τής Θεοτόκου (1150), νεώτεραι δέ αί τοιχογραφίαι των έν ΌξυλΙΦω Εύβοιας ιερών ναών, Άγιου Νικολάου (1304), Παναγίας (1304), 'Αγίας "Αννης (1370), αί θαυμάσιαι γραφαΐ τοο έν Σπηλιαΐς Κονίστρων Ευβοίας ίεροο Ναοο τής Θεοτόκου (δδηγητρίας) (1311) καΐ αί έτι θ-αυμασιώτεραι τοιαοται τοο Ναοϋ τΐ)ς Θεοτόκου ΒρονχοχΙου (Άφεντικοο) έν Μυστρα Προπαραοκευή. Μεγίστην επίσης σημασίαν Ιδιδον οί Βυζαντινοί αγιογράφοι καΐ εις τήν προπαρασκευήν του δια too τρόπου τής πηκτογραφίας κονιάματος του τοίχου, ώς σαφώς μ<2ς δεικνύουν αί ΒνζαντιναΙ τοιχογραφίαι. Τα κονίαμα τοοτο έπέβλεπον ή καΐ έξετέλουν οί ϊδιοι ol ζωγράφοι άναμιγνύοντες μετά το δια το πρωχον μύστρωμα άπαραίτητον ηιτσιλωτον, ψιλά άχυρα ή καΐ φύκη, είς δέ το τρίτον καΐ τελευταΐον μύστρωμα (Ισβετον μετά γύψου καΐ άραιας πιτυροκόλλης καΐ διατηροοντες ώς προαναφέραμεν, ολίγον νωπον το τελευταΐον μύστρωμα κατά τήν επεξεργασία ν τών είκόνων ώς εμφαίνεται σαφώς καΐ έκ τών επικλινών γραμμών ας άφίνει επί τοο κονιάματος τό δ' άμβλέος εργαλείου χαρακτον σχέδιον τών είκόνων κατά τον τρόπον τοοτον της πηκτοχρωμίας. Καθ-ίσταντο δέ τοσοοτον στερεαΐ αί γραμμαΐ δια τής προπαρασκευής τής μεθόδου ταύτης ώστε, έάν ήθελε τις V s άποχωρίση είκόνα τινά fra άπέσπα όλόκληρον το πάχος τοϋ μιστρώματος. Πόσον χοϋτο είνε αληθές δεικνύουσιν at άπ^τοιχιζόμεναι καΐ έν μουσείοις άποκείμεναι είκόνες. Δια να κατανοηθ-ή δέ ή αξία καΐ σημασία τών τρόπων τούτων τής ζωγραφικής ών αί τεχνικαί ίδιότητε; έν ταΐς λεπτομερείαις των άποτελοοσιν όλόκληρον κεφάλαιον έπιστημονικον, χρειάζεται πρωτίστως έμπρακτος εφαρμογή αυτών ενώπιον τών ενδιαφερομένων,

14 61 Ώς συνάγεται έκ των προηγουμένων, δέν πρόκειται περί τέχνης μικρας, άλλα πολύ μεγάλης καΐ εθνικής ήν έδημιούργησεν ό 'Ελληνικός Λαός έν τή καλλιτεχνική του ορμή. AÊ είκόνες δέ κυρίως των τριών αίώνων 12ου, 13ου, καΐ 14ου, δέν είναι κοιναί άγιογραφίαι, αλλ' ΐργα υψίστης συλλήψεως καΐ υπέρτατης τέχνης. Ό επισκεπτόμενος δέ τον Μυστραν μένει κατάπληκτος καΐ απορεί πώς τόσα έργα τέχνης μένουν κρυμμένα μέσα εις θόλους καΐ κόγχας εκκλησιών, ανυπόγραφα καΐ σχεδόν αφανή καΐ άγνωστα, καΐ πώς ή καταπλήσσουσα αρμονία τών χρωμάτων, ή αποδίδουσα το χρυσίζον φώς τών κανδηλών, δέν έτυχε τής δεούσης προσοχής καΐ μελέτης! Το δτι τα έργα ταύτα είναι πολύ ανώτερα τών προρραφαΐλικών Φρά Άτζέλικου καΐ Περουγίνου, ουδεμία χωρεί αμφιβολία, άρκει μόνον ή κεφαλή χοϋ Σολομώνιος, το αριστούργημα τοϋτο της Βυζαντινής τέχνης, δια να πείση καΐ τους αυστηρότερους τεχνοκρίτας. Ή τιμή αυτή δι' ημάς τους νεωτέρους "Ελληνας είναι μεγίστη, διό καΐ έχομεν καθήκον καί ήμεΐς να συνεργασθώμ^ν και να διαμφισβητήσωμεν έν εύγενεΐ άμίλλη προς τους ξένους Βυζαντινολόγους όπερ ημών αυτών τήν τιμήν τοΰ να είμεθα ήμεϊς οί κατ" ε ξοχήν μοσται της έν τω τόπφ τούτω γεννηθείσης τέχνης. ΜηνΙ Δεκεμβρίω 1922 ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επίμετρον. Εργασίαι στερεώσεως βυζαντινών μνημείων κατά το έτος 1923

Επίμετρον. Εργασίαι στερεώσεως βυζαντινών μνημείων κατά το έτος 1923 Επίμετρον. Εργασίαι στερεώσεως βυζαντινών μνημείων κατά το έτος 1923 Δελτίον XAE 11 (1924), Τεύχη α'-β', Περίοδος Β' Σελ. 90-94 ΑΘΗΝΑ 1924 ΕΠΙΜΕΤΡΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑ! ΣΤΕΡΕΠΣΕΠΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΠΝ ΜΝΗΜΕΙΠΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίον XAE 4 (1904), Περίοδος A' Σελ. 20-23. Γεώργιος ΛΑΜΠΑΚΗΣ ΑΘΗΝΑ 1904

Δελτίον XAE 4 (1904), Περίοδος A' Σελ. 20-23. Γεώργιος ΛΑΜΠΑΚΗΣ ΑΘΗΝΑ 1904 Λόγος επικήδειος επί του νεκρού Αλεξάνδρου Βαρούχα, πρώτου προέδρου της Χριστιανικής Αρxαιολογικής Εταιρείας ρηθείς εν τω Αθήνησι Μτροπολιτικώ ναώ τη 1 Φεβρουαρίου 1899 Γεώργιος ΛΑΜΠΑΚΗΣ Δελτίον XAE 4

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Σύντομο ιστορικό Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Παραλιμνίου Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου διαδέχθηκε το 19 ο αιώνα ένα παλαιότερο βυζαντινό ναό. Βρίσκεται στο κέντρο του

Διαβάστε περισσότερα

Μέτοπον Τ.Τ. 903. Δεσποινίς

Μέτοπον Τ.Τ. 903. Δεσποινίς Μέτοπον Τ.Τ. 903 Δεσποινίς Έλαβα το γράμμα σου και ευχαριστώ πολύ δια την ενθύμισιν σου γνωρίζω Δες/νίς ότι εμείς εδώ περνούμε πολύ καλλά, έχομεν την καλή μας συντροφιά τα λεβεντόπαιδα, έχομε κρύα νερά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ Οι θρησκευτικές εικόνες ως μέσον έκφρασης του θρησκευτικού συναισθήματος 9ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης Τάξη: ΣΤ 1 Σχολικό έτος: 2006 07 Υπεύθυνη δασκάλα: Σπανού Σοφία «Όταν πρόκειται να αρχίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής

Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής Η βυζαντινή τέχνη ως πρόδρομος της ευρωπαϊκής Αδαμάντιος ΑΔΑΜΑΝΤΙΟΥ Δελτίον XAE 3 (1926), Τεύχη α -β, Περίοδος Β' Σελ. 79-82 ΑΘΗΝΑ 1926 Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΤΕΧΝΗ ΩΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ [Εφέτος ή Χ ρ ι σ τ

Διαβάστε περισσότερα

Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά.

Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά. Εν Σμύρνη τη 23/9/921 Αγαπητέ Παναγιώτη Ελαβον την επιστολήν σου και εχάρην τα μέγιστα μαθών ότι είσαι καλά. Είδον εν αυτή να μου γράφης ότι δεν έχεις καιρόν να εξετάσης δια τα βιβλία που σου γράφω. Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23/03/2014 ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ- ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΟΜΑΔΑ Α ΘΕΜΑ Α1 Α.1.1 Να προσδιορίσετε αν το περιεχόµενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟ ΠΕΛΕΝΤΡΙ Η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού στο Πελέντρι φαίνεται να χτίστηκε λίγο μετά τα μέσα του 12 ου αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 21:56:54 EET - 148.251.235.206

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 21:56:54 EET - 148.251.235.206 3. ΜΥΚΗΝΑΪΚΟΙ ΤΑΦΟΙ ΑΛΥΚΗΣ ΓΛΥΦΑΔΟΣ Την νέαν ταύτην άνασκαφήν παρά την 'Αλυκήν Γλυφάδος, οπού κατά τά έ'τη 1954 και 1955 ειχον άνασκαφή πολλοί μυκηναϊκών χρόνων θαλαμοειδείς τάφοι, κατέστησεν άναγκαίαν

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Μ Α Ρ Ι Ζ Α Ν Τ Ε Κ Α Τ Ρ Ο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Bυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών εκπαιδευτικό υλικό Διάβασες το βιβλίο Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου; Πήγες στο Βυζαντινό

Διαβάστε περισσότερα

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων)

Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) 6 η Εργαστηριακή Άσκηση Τυποποιημένη δοκιμή διεισδύσεως λιπαντικών λίπων (γράσσων) Εργαστήριο Τριβολογίας Μάιος 2011 Αθανάσιος Μουρλάς Λιπαντικό λίπος (γράσσο) Το λιπαντικό λίπος ή γράσσο είναι ένα στερεό

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος

1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος 2 Tesalonika 1 1 παυλος και σιλουανος και τιμοθεος τη εκκλησια θεσσαλονικεων εν θεω πατρι ημων και κυριω ιησου χριστω 2 χαρις υμιν και ειρηνη απο θεου πατρος ημων και κυριου ιησου χριστου 3 ευχαριστειν

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ

Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου. Τμήμα: Β 2. Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ Σχολείο: Λύκειο Αυλωναρίου Τμήμα: Β 2 Θέμα: ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΑΥΛΩΝΑΡΙΟΥ ΟΝΟΜΑΤΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: Γιάννης Περιβολάρης Χριστίνα Μπενάκη Γιώργος Ρέτσας Στέλλα Φάσο Μαρία Τάλο Παναγιώτης Παναγιώτου Μαρία Σταμέλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης

ΑΡΧΑΊΑ χρώματα. Μικρά μυστικά τέχνης ΑΡΧΑΊΑ χρώματα Μικρά μυστικά τέχνης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΜΑΔΑ Α : AΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Ἀθηναῖοι, ὡς καὶ οἱ ἑτέρας πόλεις κατοικοῦντες, πολλὰ ἐν τῷ βίῳ ἐπιτηδεύουσι, ἵνα τὰ ἀναγκαῖα πορίζωνται: Ναυσικύδης ναύκληρος ὢν περὶ τὴν τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΓΡΑΦΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΔΕΣΙΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΡΧΕΙΑΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΔΙΔΑΣΚOΝΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΧΟΥΛΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή

ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ. Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή ΒΙΒΛΙΟ ΠΕΜΠΤΟ Η ΑΓΙΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Του Αντιστρατήγου ε.α. Παναγιώτη Πανταζή Όταν λέµε Αγία Παρασκευή εννοούµε τη µικρή Εκκλησία, που είναι δυτικά του χωριού στη θέση Παναγία (Παναΐα), την οποία βλέπουµε στην

Διαβάστε περισσότερα

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Οι τα α α α α α α α Κ. ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε. ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι. ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο ΧΕΡΟΥΒΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΟΙΝΩΝΙΟ Λ. Β Χερουβικόν σε ἦχο πλ. β. Ἐπιλογές Ἦχος Μ Α µη η η η ην Οι τ Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε ε Χε ε ε ε ε ε ε ε ε ρου ου βι ι ι ι ι ι ι ιµ µυ στι κω ω ω ω ω ως ει κο ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ E. N. Τσιγαρίδας, 'Ερευνες στους ναούς της Καστοριάς 379 ΕΡΕΥΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΝΑΟΥΣ ΤΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Στη διάρκεια των υπηρεσιακών μεταβάσεών μου στην Καστοριά, την περίοδο κυρίως 1970-1975 και συμπληρωματικά την

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του κ. Αναστ. Ορλάνδου περί του ναού της Μονής Δαφνίου

Ομιλία του κ. Αναστ. Ορλάνδου περί του ναού της Μονής Δαφνίου Ομιλία του κ. Αναστ. Ορλάνδου περί του ναού της Μονής Δαφνίου Αναστάσιος ΟΡΛΑΝΔΟΣ Δελτίον XAE 2 (1925), Τεύχη α -β, Περίοδος Β'. Πανηγυρικόν επί τη τεσσαρακονταετηρίδι της ιδρύσεως της Χ.Α.Ε. Σελ. 70-75

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας

Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Διατροφικές συνήθειες στον αρχαίο πολιτισμό της Ελλάδας Επιμέλεια, παρουσίαση : Παντελάκη Μαργαρίτα (ΠΕ08, καλλιτεχνικών μαθημάτων, 3ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών ) Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 12 Τι σχέση μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες

Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάδες, Πύργοι, Κιόσκια, Καμπάνες, Σήμαντρα, Φιάλες, Κρήνες Αρσανάς Ζωγράφου Πύργος Χελανδαρίου Πύργος Καρακάλλου Πύργος Σταυρονικήτα Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, Κιόσκι Κιόσκι Αγίου Παύλου Ι.Μ. Διονυσίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΟΜΑΔΕΣ & ΥΛΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΟΜΑΔΕΣ & ΥΛΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΟΜΑΔΕΣ & ΥΛΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ - ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΓΕΜΙΣΜΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΦΙΓΟΥΡΑ Γεωμετρικά- οργανικά (πχ zentangles) Κορνίζα πλαίσιο ΥΦΗ, ΧΡΩΜΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στις ερωτήσεις - να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Το έτος 2005 ορίστηκε ως έτος Φυσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΑΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΑΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΑΑ 1 ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΠΑΑ Σύμφωνα με τον κανονισμό 1974/2006 (παράρτημα VI) για τη θέσπιση λεπτομερών

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

υπ οβολή σε τεχνικό έλεγχο αυτοκινήτων ( ΚΤΕΟ)

υπ οβολή σε τεχνικό έλεγχο αυτοκινήτων ( ΚΤΕΟ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το πρακτικό της 22 ης τακτικής συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής την 6 η Οκτωβρίου 2011 Δήμου Κεφαλλονιάς. ΑΡΙΘΜ. ΑΠΟΦΑΣΗΣ 158/ 2011 ΘΕΜΑ : Έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

2471 Ν. 156/85. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85. Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 148 87 του 1973 54 του 1978. Τροποποίησις του άρθρου 57 του βασικού νόμου.

2471 Ν. 156/85. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85. Συνοπτικός τίτλος. Κεφ. 148 87 του 1973 54 του 1978. Τροποποίησις του άρθρου 57 του βασικού νόμου. E.E. Παρ. I, Αρ. 2089, 8.11.85 2471 Ν. 156/85 Ο περί Αστικών Αδικημάτων (Τροποποιητικός) Νόμος του 1985 εκδίδεται δια δημοσιεύσεως εις την επίσημον εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας συμφώνως τω άρθρω

Διαβάστε περισσότερα

Περί επιβλέψεως της λειτουργίας και συντηρήσεως κινητηρίων µηχανών και ατµολεβητών. (ΦΕΚ 37/Α/30-1-37).

Περί επιβλέψεως της λειτουργίας και συντηρήσεως κινητηρίων µηχανών και ατµολεβητών. (ΦΕΚ 37/Α/30-1-37). ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ: της 30 Ιανουαρίου / 5 Φεβρουαρίου 1937. Περί επιβλέψεως της λειτουργίας και συντηρήσεως κινητηρίων µηχανών και ατµολεβητών. (ΦΕΚ 37/Α/30-1-37). Χαρακτηρισµός και διαίρεσις των εγκαταστάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοσκοπία για μικρούς μαθητές

Φασματοσκοπία για μικρούς μαθητές Φασματοσκοπία για μικρούς μαθητές (και όχι μόνο) Παντελής Μπαζάνος χημικός εκπαιδευτικός Φασματοσκοπία για μικρούς μαθητές (και όχι μόνο) Από τον ουρανό στη Γη Σε όλους μας έχει τύχει να θαυμάσουμε ύστερα

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987.

Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (1450-1830), τ. 1, Αθήνα 1987. Μανόλης Χατζηδάκης, Έλληνες ζωγράφοι μετά την Άλωση (14501830), τ. 1, Αθήνα 1987. Παναγιώτης Λ. Βοκοτόπουλος, Εικόνες της Κέρκυρας, Αθήνα 1990. Κερκυραίοι ζωγράφοι: 19ος20ος αι., επιμ. Αθ. Χρήστου, Κέρκυρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.

ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7. Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π. ΕΝΔΥΜΑΣIΑ & ΚΟΙΝΩΝIΑ Ομάδα 7 Λεωνίδας - Αλεξάνδρα - Δανάη τμήμα Δ2 1 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Θεσσαλονίκης Π.Τ.Δ.Ε. Α.Π.Θ 2013-2014 Περιεχόμενα: Α Τι φορούσαν στα συμπόσια οι άντρες; Τι φορούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 19:33:54 EET - 148.251.235.206

Institutional Repository - Library & Information Centre - University of Thessaly 12/01/2016 19:33:54 EET - 148.251.235.206 102 Πρακτικά της Αρχαιολογικής 'Εταιρείας 1924 3. Ε Κ Θ Ε 21 2 ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΕΝ ΑΓΧΙΑΛΩ ΑΝΑ2ΚΑΦΩΝ Αί εν Νέα Άγχιάλω άνασκαφαί μου η σαν συνέχεια τών κατά Αύγουστον π. έ. γενομένων δοκιμαστικών ερευνών, δαπάναις

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως,

Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, Υπήρχε γκράφιτι στην αρχαιότητα; Κι όμως, ναι Τοιχογραφία από το σπήλαιο Λασκώ στη Γαλλία Από τα τοιχώματα του ναού του Άμμωνα στην Αρχ. Αίγυπτο Brooklyn, N. York, 70s Ένας ελληνοαμερικανός από την Ουάσινγκτον

Διαβάστε περισσότερα

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά

Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Ακολούθησέ με... στην Καστροπολιτεία του Μυστρά Μυστράς Η καστροπολιτεία απλώνεται στις πλαγιές του φυσικά οχυρού λόφου του βυζαντινού Μυζηθρά, που έδωσε

Διαβάστε περισσότερα

Η παλαιολόγειος παράδοσις εις την μετά την άλωσιν ζωγραφικήν. Εξ αφορμής μίας απολεσθείσης βυζαντινής εικόνος της Ζακύνθου (πίν.

Η παλαιολόγειος παράδοσις εις την μετά την άλωσιν ζωγραφικήν. Εξ αφορμής μίας απολεσθείσης βυζαντινής εικόνος της Ζακύνθου (πίν. Η παλαιολόγειος παράδοσις εις την μετά την άλωσιν ζωγραφικήν. Εξ αφορμής μίας απολεσθείσης βυζαντινής εικόνος της Ζακύνθου (πίν. 35-46) Ανδρέας ΞΥΓΓΟΠΟΥΛΟΣ Δελτίον XAE 2 (1960-1961), Περίοδος Δ' Σελ. 77-100

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4208, 5/6/2009

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4208, 5/6/2009 Ο ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ (ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ) ΝΟΜΟΣ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. Ερμηνεία. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο

Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α Υλικά, Γραμμές και Τεχνικές στο Ελεύθερο Σχέδιο Σκοπός Σκοπός του κεφαλαίου αυτού είναι να γνωρίσουν οι μαθητές τα υλικά που χρειάζονται για το ελεύθερο σχέδιο και τον τρόπο που θα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ

ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΦΩΤΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΡΟΥΠΗ ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΟΠΤΣΗ ΜΑΡΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ ΦΩΤΗΣ ΝΙΦΟΡΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Η ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ Είναι η τέχνη της απεικόνισης ιερών προσώπων ή θρησκευτικών σκηνών Είναι η ζωγραφική παράσταση θρησκευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά

Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά Θοδωρής Μπεχλιβάνης Αναστασία Συμεωνίδου Κατερίνα Παπά έχει σχήμα πεπλατυσμένης σφαίρας Η διάμετρος, στον ενήλικα, είναι περίπου 2,5 cm Αποτελείται από τρεις χιτώνες, το σκληρό, το χοριοειδή και τον αμφιβληστροειδή.

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές της βυζαντινής τέχνης Μορφές της βυζαντινής τέχνης χης Bυζαντινή τέχνη ονομάζεται η τέχνη που άκμασε στη Βυζαντινή αυτοκρατορία από την ίδρυση της πρωτεύουσάς της, της Κωνσταντινούπολης, το 330

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ

Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Ο ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΥΛΩΝΑΣ Σύντοµο Ιστορικό Του Αµβροσίου Καρατζά Ο Ιερός Ναός Αγίου Γεωργίου Αυλώνας είναι χτισµένος στο κέντρο του χωριού, πλαισιωµένος από τον αιωνόβιο πλάτανο και δεσπόζει

Διαβάστε περισσότερα

Τοιχοποιία Ι Επισκευές

Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τοιχοποιία Ι Επισκευές Τα κατεστραμμένα ή φθαρμένα μέρη της τοιχοποιίας επισκευάζονται ακολουθώντας τις παραδοσιακές τεχνικές. Ο τεχνίτης πριν ξεκινήσει πρέπει να έχει έτοιμα τα απαιτούμενα υλικά: πέτρες

Διαβάστε περισσότερα

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση

Mικροί - Mεγάλοι σε δράση Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Διεύθυνση Μουσείων Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά

Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης. Ελληνικά 1 Κείμενο Αγίου Νικολάου της Στέγης Ελληνικά 2 Ο Άγιος Νικόλαος της Στέγης Πήρε το όνομα του μετά την προσθήκη της δεύτερης Στέγης του ναού τον 13ον αιώνα, για την προστασία του από τα χιόνα και τη βροχή.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Αριθ.Αποφ.54/ 2014 Θέμα: 3 ο Απαλλαγή υπολόγου και έγκριση απόδοσης λογαριασμού

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ. Αριθ.Αποφ.54/ 2014 Θέμα: 3 ο Απαλλαγή υπολόγου και έγκριση απόδοσης λογαριασμού ΔΗΜΟΣ ΑΛΜΩΠΙΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΛΟΥΤΡΑ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΜΟΝΟΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΛΟΥΤΡΩΝ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΛΟΥΤΡΑ ΛΟΥΤΡΑΚΙΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΛΜΩΠΙΑΣ Α.Ε.» Α.Φ.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair

Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair Λεπτομερείς oδηγίες επισκευής. 3D target repair ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΤΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ ΤΟ ΥΛΙΚΟ. ΕΠΙΣΗΣ, ΦΡΟΝΤΙΣΤΕ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΨΗΦΙΑΚΗ ΖΥΓΑΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΜΈΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ. Άρθρο 1 Αντικείμενο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΩΝ Άρθρο 1 Αντικείμενο Ο παρών Κανονισμός αναφέρεται στη χρήση σημάτων τα οποία χορηγεί η a Cert A.E. σε επιχειρήσεις για την επισήμανση και τη διαφήμιση των πιστοποιημένων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Περί ασκήσεως επαγγέλµατος µηχανοδηγού και πρακτικού µηχανικού κινητηρίων µηχανών, ως και θερµαστών.

Περί ασκήσεως επαγγέλµατος µηχανοδηγού και πρακτικού µηχανικού κινητηρίων µηχανών, ως και θερµαστών. ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ: 8/8 Μαρτίου 1935 Περί ασκήσεως επαγγέλµατος µηχανοδηγού και πρακτικού µηχανικού κινητηρίων µηχανών, ως και θερµαστών. Α - Πρακτικοί µηχανικοί και µηχανοδηγοί κινητηρίων µηχανών. ιπλώµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ. Κριτσέλη Μαρία Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 ΕΠΑ.Λ ΕΛ.

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ. Κριτσέλη Μαρία Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 ΕΠΑ.Λ ΕΛ. ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ Κριτσέλη Μαρία Ειδικότητα Βοηθών Νοσηλευτών Τμήμα ΓΝ1 ΕΠΑ.Λ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ Τα σημαντικά μέτρα που εφάρμοσε η

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Γραφικών. Βοηθητικό Υλικό για την εκπόνηση των εργασιών Αφορά την 1 η Εργαστηριακή Άσκηση

Εργαστήριο Γραφικών. Βοηθητικό Υλικό για την εκπόνηση των εργασιών Αφορά την 1 η Εργαστηριακή Άσκηση 1 Εργαστήριο Γραφικών Βοηθητικό Υλικό για την εκπόνηση των εργασιών Αφορά την 1 η Εργαστηριακή Άσκηση Μέρος B Σπύρος Συρμακέσης Καθηγητής syrma@teimes.gr Εύη Φαλιάγκα Δρ. Μηχανικός Η/Υ efaliaga@teimes.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες

Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Η ιστορία του χωριού μου μέσα από φωτογραφίες Μία εικόνα είναι χίλιες λέξεις Έτσι έλεγαν οι αρχαίοι Κινέζοι Εμείς, οι μαθητές της Α και Β Τάξης του δημοτικού σχολείου Λισβορίου θα σας πούμε την ιστορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΜΠΑΝΑΡΙΟΥ>> ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ Τ.Ε.Ι. ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ:ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗ:ΚΑΣΤΑΝΙΑ ΔΗΜΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ-ΝΟΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn

anjologion ellhnikwn grammatoseirwn anjologion ellhnikwn grammatoseirwn Απλ µονοτυπικ Λειψίας µονοτυπικ εκαεξάρια τ ς κάσας εκαεξάρια Λειψίας τ ς κάσας Πελασγικ µονοτυπικ Αττικ µονοτυπικ Εκδ σεων «Μπ λ Λ τρ» Μα ρα 486 µονοτυπικ Μπεκκεριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική δράση για μαθητές Γυμνασίου

Εκπαιδευτική δράση για μαθητές Γυμνασίου Εκπαιδευτική δράση για μαθητές Γυμνασίου Την Κυριακή 10 Μαΐου 2015 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία και με τη συμμετοχή 22 μαθητικών ομάδων Γυμνασίων του νομού Θεσσαλονίκης, η δράση "" που οργανώθηκε για δεύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

Robert Bosch GmbH. Ωραιότατο φωτιστικό

Robert Bosch GmbH. Ωραιότατο φωτιστικό Ωραιότατο φωτιστικό Φωτεινό παράδειγμα Ωραιότατο φωτιστικό Η επίπεδη απλίκα δείχνει, πως μπορεί κανείς να προσφέρει σε κάθε δωμάτια μια ωραία ατμόσφαιρα και μια ιδιαίτερη νότα. 1 Εισαγωγή Επίσης και με

Διαβάστε περισσότερα

Στην οικογένειά μου Ειρήνη, Αντώνη, Κυριάκο και Στράτο

Στην οικογένειά μου Ειρήνη, Αντώνη, Κυριάκο και Στράτο Στην οικογένειά μου Ειρήνη, Αντώνη, Κυριάκο και Στράτο πολλών ουν γεγονότων και μεγάλων κατακλυσμών εν τοις ενακισχιλίοις έτεσι τοσαύτα γαρ προς τον νυν απ εκείνου του χρόνου γέγονεν έτη το τη γης εν τούτοις

Διαβάστε περισσότερα

Τα µέρη του µικροσκοπίου

Τα µέρη του µικροσκοπίου Ε.Κ.Φ.Ε. Αργολίδας ΤΟ ΟΠΤΙΚΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ Περιγραφή Χρήση Το µικροσκόπιο είναι µια διάταξη φακών µε την οποία επιτυγχάνεται η µεγέθυνση διαφόρων αντικειµένων. Το οπτικό µικροσκόπιο είναι χρήσιµο όταν εξετάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων

Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Και τώρα τι κάνω; Σημαντικότερο απ όλα είναι να διαβάσεις και να ευχαριστηθείς την ιστορία και τις πληροφορίες για τον κόσμο των χρωμάτων Να ποια είναι τα υλικά που θα χρειαστείς: γκρι χαρτόνι (100 γραμμαρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Το έξυπνο μπουκάλι Αθανάσιος Γκουτζαμάνης και Άννα Κουμαρά Στη δραστηριότητα που παρουσιάζεται σε αυτή την εργασία, ένα μικρό μπουκάλι νερού κινείται στη γυμνή επιφάνεια του τραπεζιού, διασχίζει ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο

Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Μια περιήγηση στον κόσµο του Βυζαντίου: η σειρά του Β2 να επισκεφθεί το Βυζαντινό Μουσείο Την Πέµπτη 7 Φεβρουαρίου 2013 ήρθε, επιτέλους, η δική µας σειρά να επισκεφθούµε το Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Δ Δ Ε ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΛΙΚΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ ΥΠΠ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ. Μ χ ρ β βλ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Δ Δ Ε ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΛΙΚΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ ΥΠΠ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ. Μ χ ρ β βλ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Δ Δ Ε ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΥΛΙΚΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ ΥΠΠ ΜΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 2 Μ χ ρ β βλ λ 20505116 Κόψιμο και χάραξη κυρίως χοντρών επιφανειών π.χ. χαρτονιών. 3 Ψ λ 15cm 20505009 Κόψιμο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ»

ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΑΘΗΝΑ 2012 ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΕΜΠΛΟΥ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΑΘΗΝΩΝ - ΑΤΤΙΚΗΣ

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΑΘΗΝΩΝ - ΑΤΤΙΚΗΣ 96 ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΝ ΔΕΛΤΙΟΝ 19 (1964): ΧΡΟΝΙΚΑ ΑΘΗΝΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΑΘΗΝΩΝ - ΑΤΤΙΚΗΣ Ρωμαϊκή άγορά Κατά τήν τακτοποίησιν τοϋ χώρου τής Ρωμαϊκής Αγοράς, ύπό τής αρμόδιας Εφορείας Κλασσικών Αρχαιοτήτων, παρετηρήθησαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 56 ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η τροφή είναι απαραίτητη για όλους μας. Πρέπει όμως να προσέχουμε τι τρώμε! Παρατήρησε τις εικόνες. Ποιο παιδί τρώει υγιεινά

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Για την πρόσληψη προσωπικού με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ. Για την πρόσληψη προσωπικού με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΦΕΛΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΘΕΡΜΗΣ (Δ.Ε.Π.Π.Α.Θ.) Θέρμη 24/09/2013 ----------------------------------------------------------- Αριθμ. Πρωτ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η

ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η 15. Bούλομαι δὲ καὶ ἃς βασιλεῖ πρὸς τὴν πόλιν συνθήκας ὁ Λυκοῦργος ἐποίησε διηγήσασθαι: μόνη γὰρ δὴ αὕτη ἀρχὴ διατελεῖ οἵαπερ ἐξ ἀρχῆς κατεστάθη: τὰς δὲ ἄλλας πολιτείας εὕροι

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα