O Arduino στο Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "O Arduino στο Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών"

Transcript

1 O Arduino στο Εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών Β. Νούσης 1, Β. Νούση 2 1 Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Θεσπρωτίας 2 Φοιτήτρια Πληροφορικής ΑΠΘ Περίληψη Στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι δυνατότητες της πλατφόρµας Arduino στον τοµέα της συλλογής δεδοµένων µέσω αναλογικών και ψηφιακών αισθητήρων. Δίνεται έµφαση σε προγραµµατιστικές τεχνικές µε σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας των µετρήσεων, την αύξηση του ρυθµού δειγµατοληψίας, καθώς και του ρυθµού µετάδοσης των δεδοµένων στο σύστηµα απεικόνισης. Παρουσιάζεται εν τέλει το πρωτότυπο ενός συστήµατος συγχρονικής λήψης και απεικόνισης (ΣΣΛΑ) βασισµένο στην πλατφόρµα Arduino. Λέξεις κλειδιά: Arduino, αισθητήρας, µετατροπέας αναλογικού σε ψηφιακό, ρυθµός δειγµατοληψίας, σύστηµα συγχρονικής λήψης και απεικόνισης. 1. Εισαγωγή Η πλατφόρµα Arduino είναι ένα ανοιχτού υλικού και ανοιχτού κώδικα σύστηµα ανάπτυξης ηλεκτρονικών πρωτοτύπων, βασισµένο σε ευέλικτο και εύκολο στη χρήση υλικό και λογισµικό. Το µοντέλο Arduino Uno υλοποιείται γύρω από τον οκτάµπιτο µικροελεγκτή ATmega328P της Atmel χρονισµένο στα 16MHz, ο οποίος διαθέτει: 14 ψηφιακές εισόδους-εξόδους, 6 πολυπλεγµένες αναλογικές εισόδους διακριτικής ικανότητας 10bit, µνήµη 32 kb τύπου Flash, 1 kb EEPROM και 2 kb SRAM. Στο υλικό του µικροελεγκτή συµπεριλαµβάνονται τρεις «χρονιστές»: timer0 και timer2 διακριτικής ικανότητας 8 bit και ο timer1 των 16 bit (Atmel 2013). Χρησιµεύουν είτε στην εισαγωγή καθυστέρησης κατά την εκτέλεση των εντολών του προγράµµατος είτε στην εκτέλεση συγκεκριµένων εντολών σε τακτά χρονικά διαστήµατα Μερικές από τις ψηφιακές εισόδους/εξόδους, που καταλήγουν σε αντίστοιχες ακίδες στην πλακέτα του Arduino, έχουν και ειδικές χρήσεις, π.χ: oι ακίδες 3, 5, 6, 9, 10, 11 λειτουργούν ως «ψευδοαναλογικές» έξοδοι (PWM) των 8-bit, ενώ οι ακίδες 2 και 3 µπορούν να ρυθµιστούν ώστε να προκαλέσουν εξωτερική διακοπή (interrupt) του εκτελούµενου κώδικα στον µικροελεγκτή. Αντίστοιχα οι έξι αναλογικές είσοδοι µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως ψηφιακές είσοδοι/έξοδοι (ψηφιακές ακίδες 14 µέχρι

2 2 Conferrence on Informatics in Education ), και οι αναλογικές είσοδοι Α4 και Α5 µε χρήση του κατάλληλου λογισµικού χρησιµοποιούνται για την υλοποίηση του δισύρµατου πρωτοκόλλου επικοινωνίας Ι 2 C. Στην πλακέτα του Arduino, ένας δεύτερος µικροελεγκτής (Atmega 16U2) κατάλληλα προγραµµατισµένος λειτουργεί ως µετατροπέας σειριακού σε USB για την επικοινωνία του Arduino µε ηλεκτρονικό υπολογιστή (Margolis Michael, 2012). Από πλευράς λογισµικού, η πλατφόρµα συνοδεύεται από ένα αριθµό βιβλιοθηκών πυρήνα που παρέχουν επιπλέον λειτουργικότητα στη διαχείριση του υλικού και των δεδοµένων και βελτιώνουν την αναγνωσιµότητα του κώδικα, καθώς και από το ολοκληρωµένο περιβάλλον εργασίας (Arduino IDE) µια εφαρµογή σε Java που περιλαµβάνει ένα επεξεργαστή κειµένου για τη συγγραφή των προγραµµάτων, εκτελεί τη µεταγλώττιση του προγράµµατος σε κώδικα κατανοητό από τον µικροελεγκτή, ενώ έχει και τη δυνατότητα να «φορτώνει» τον κώδικα στον Arduino. Περιλαµβάνει επίσης µια σειριακή κονσόλα µέσω της οποίας ο χρήστης µπορεί να αλληλεπιδρά µε το σύστηµα Arduino στέλνοντας κατάλληλες εντολές ή λαµβάνοντας δεδοµένα 2. Σύστηµα συγχρονικής λήψης και απεικόνισης Σε γενικές γραµµές ένα σύστηµα συγχρονικής λήψης και απεικόνισης αποτελείται: από ένα σύνολο αισθητήρων µε τα κατάλληλα κυκλώµατα προσαρµογής, ένα σύστηµα συλλογής δεδοµένων (ο Arduino στην περίπτωσή µας) και ένα σύστηµα απεικόνισής τους (υπολογιστής και κατάλληλο λογισµικό). 2.1 Αναλογικοί αισθητήρες Προσαρµογή σήµατος Πρόκειται για ηλεκτρονικές ή ηλεκτροµηχανικές διατάξεις στις οποίες µια κατάλληλη ηλεκτρική ποσότητα (τάση, ρεύµα, αντίσταση, χωρητικότητα) µεταβάλλεται ανάλογα µε την τιµή ενός φυσικού µεγέθους. Ενδεικτικά και µόνο, αναφέρουµε τους αισθητήρες: τάσης, θερµοκρασίας, πίεσης, δύναµης, επιτάχυνσης, ph, κ.ά. Η σύνδεση ενός αισθητήρα σε µια από τις αναλογικές εισόδους του Arduino απαιτεί ένα κύκλωµα προσαρµογής (Putnam και Knapp, 1996), που ο ρόλος του γενικά συνοψίζεται στα εξής: Μετατροπή του προς µέτρηση φυσικού µεγέθους σε αναλογική τάση. Ιδανικά η τάση αυτή πρέπει να µεταβάλλεται γραµµικά µε την τιµή του µετρούµενου µεγέθους στην περιοχή 0 - V ref, όπου V ref τάση αναφοράς του χρησιµοποιούµενου για τη συλλογή των δεδοµένων αναλογικο-ψηφιακού µετατροπέα (ADC). H τάση αναφοράς στον Arduino έχει ρυθµιστεί στην τιµή V ref =5V που σηµαίνει διακριτική ικανότητα 5/1024 V 4.9 mv ανά µονάδα. Η εντολή analogreference() της γλώσσας προγραµµατισµού του Arduino, ρυθµίζει την τάση αναφοράς εσωτερικά στα 1,1 V ή σε

3 Πρακτικά 5 th CIE οποιαδήποτε άλλη τιµή (µεταξύ 0-5V) εξωτερικής τάσης που θα συνδεθεί στην ακίδα AREF, αυξάνοντας έτσι τη διακριτική ικανότητα του συστήµατος αλλά µειώνοντας ταυτόχρονα το εύρος της µετρούµενης τάσης (Arduino, 2013). Προσαρµογή της αντίστασης εξόδου του αισθητήρα σε τιµή µικρότερη των 10 kω ώστε να είναι πολύ µικρός ο χρόνος φόρτισης του πυκνωτή Sample/Hold που υπάρχει στην είσοδο του ADC. Μεγαλύτερες αντιστάσεις δηµιουργούν προβλήµατα στην ακρίβεια της Α/D µετατροπής (Atmel, 2013). Αποµάκρυνση ή µείωση των επιπέδων των ανεπιθύµητων σηµάτων αλλά και µείωση του φασµατικού εύρους του προς µετατροπή αναλογικού σήµατος στο µισό τουλάχιστον της συχνότητας δειγµατοληψίας (Θεώρηµα Nyquist). 2.2 Συλλογή δεδοµένων Ρυθµός δειγµατοληψίας Η συλλογή των δεδοµένων γίνεται µε δειγµατοληψία στις αναλογικές εισόδους του Arduino. Με την εντολή analogread() µπορούµε να «διαβάσουµε» το αποτέλεσµα µιας A/D µετατροπής από µια συγκεκριµένη αναλογική είσοδο. Καθώς ένα ΣΣΛΑ πρέπει να συλλέγει δεδοµένα σε τακτά χρονικά διαστήµατα προκύπτει η ανάγκη να διερευνήσουµε πόσο µικρά µπορεί να είναι αυτά τα χρονικά διαστήµατα ή αλλιώς ποιος µπορεί να είναι ο µέγιστος ρυθµός δειγµατοληψίας. Η συχνότητα χρονισµού του ADC στον Arduino ρυθµίζεται µέσω κατάλληλου διαιρέτη (prescaler) σε τιµή υποπολλαπλάσιο της συχνότητας χρονισµού του Arduino. Εξ ορισµού ο διαιρέτης έχει την τιµή 128 που χρονίζει το ADC στα (16/128) MHz ή 125 khz ενώ σύµφωνα µε τον κατασκευαστή (Atmel, 2013) κάθε µετατροπή διαρκεί 13 κύκλους, δηλ. 104µs, που σηµαίνει ένα µέγιστο ρυθµό δειγµατοληψίας 9,6kHz. Προφανώς µπορούµε να αυξήσουµε το ρυθµό δειγµατοληψίας µειώνοντας την τιµή του διαιρέτη του ADC. Το ακόλουθο πρόγραµµα, χρησιµοποιώντας µόνο τις standard εντολές της γλώσσας προγραµµατισµού του Arduino (Arduino, 2013), δίνει µια πρώτη ιδέα των δυνατοτήτων της πλατφόρµας στον τοµέα του ρυθµού δειγµατοληψίας: //ADC speed test void setadcprescaler(uint8_t prescaler) { const uint8_t ADPS_MASK = ~0x07; ADCSRA = (ADCSRA & ADPS_MASK) prescaler; void setup() { Serial.begin(115200); //Ενεργοποίηση σειριακής επικοινωνίας setadcprescaler(7); //Χρονισµός ADC στα 125kHz

4 4 Conferrence on Informatics in Education 2013 void loop() { long start = micros(); for (int i = 0; i < 1000; i++) { long j = analogread(0); long time = micros() - start; Serial.print("Time (us): "); Serial.print(time); while (true); //Αρχή χρόνου //1000 αναλογικές µετατροπές //Χρονική διάρκεια 1000 µετατροπών //Σειριακή αποστολή αποτελεσµάτων //Αναµονή Ουσιαστικά µετράµε το χρόνο που απαιτείται για 1000 διαδοχικές A/D µετατροπές στην αναλογική είσοδο 0. Η συνάρτηση setadcprescler() ανάλογα µε την τιµή (0,, 7) της µεταβλητής prescaler καθορίζει την τιµή του διαιρέτη σε 4, 8, 16,.., 128 αντίστοιχα. Οι τιµές που πετύχαµε όσον αφορά το ρυθµό δειγµατοληψίας, φαίνονται στον πίνακα 1 που ακολουθεί: Πίνακας 1: Μέγιστος ρυθµός δειγµατοληψίας Prescaler Συχνότητα ADC (khz) Ρυθµός δειγµατοληψίας (khz) , , , , , ,2 Πρέπει να τονιστεί πως τα αποτελέσµατα αυτά για το µέγιστο ρυθµό δειγµατοληψίας µόνο θεωρητική αξία έχουν αφού: Η ποιότητα της A/D µετατροπής εξαρτάται από τη συχνότητα χρονισµού του ADC. Σύµφωνα µε τον κατασκευαστή για καλύτερα αποτελέσµατα η συχνότητα χρονισµού του ADC δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 200 khz, αν και για συχνότητες µέχρι και 1 ΜΗz η ανάλυση δε µειώνεται σηµαντικά Δεν έχει συνυπολογιστεί ο χρόνος που απαιτείται για την αποθήκευση των µετρήσεων, καθώς η ταχύτατη αλλά περιορισµένου µεγέθους RAM του Arduino (2 kb) δεν επιτρέπει τη χρήση του για συνεχή δειγµατοληψία. Για τη επίτευξη ενός σταθερού ρυθµού δειγµατοληψίας η απλούστερη λύση είναι η χρήση µιας χρονοκαθυστέρησης µεταξύ των διαδοχικών µετατροπών µε χρήση της εντολής delay() ή της delaymicroseconds(). Καθώς όµως κατά τη διάρκεια της καθυστέρησης καµιά άλλη λειτουργία δε µπορεί να εκτελέσει ο µικροελεγκτής (Arduino, 2013) η επιλογή αυτή κρίνεται ακατάλληλη. Η λύση που προτιµείται είναι η

5 Πρακτικά 5 th CIE χρήση διακοπών χρονιστή (timer interrupts). Η ελεύθερα διανεµόµενη βιβλιοθήκη FlexiTimer2 υλοποιεί µε απλό τρόπο αυτή τη δυνατότητα χρησιµοποιώντας τον Timer2, όπως φαίνεται και στο πρόγραµµα που ακολουθεί, µε το οποίο δειγµατοληπτούµε στην αναλογική είσοδο Α0 µε σταθερό ρυθµό 100 Hz ή µία µέτρηση ανά 10 ms: //Example Sketch for SampleRate = 100 Hz #include <FlexiTimer2.h> void runadc() { int value0 = analogread(0); void setup() { Serial.begin(500000); FlexiTimer2::set(10, runadc); void loop() { FlexiTimer2::start(); while (Serial.available() == 0); FlexiTimer2::stop(); //Do something with value0. //Ρυθµός δειγµατοληψίας = 100 Hz //Ενεργοποίηση του Timer //Αναµονή //Απενεργοποίηση του Timer Είναι ιδιαίτερα σηµαντικό να ληφθεί µέριµνα ώστε η συνάρτηση που εκτελείται όταν ενεργοποιηθεί η διακοπή χρονιστή να είναι όσο το δυνατό λιγότερο χρονοβόρα Ποιότητα µετατροπής Ένας από τους τρόπους υπολογισµού της ποιότητας µιας A/D µετατροπής είναι το µέγεθος ΕΝΟΒ (Effective Number Of Bits ενεργός αριθµός των bits) που ορίζεται ως:, όπου SINAD είναι ο λόγος του σήµατος προς το θόρυβο και την παραµόρφωση του µετατροπέα. Στην περίπτωση του Arduino όσο πιο κοντά στο 10 βρεθεί η τιµή του ENOB τόσο καλύτερη η ποιότητα της µετατροπής. Έχουµε ήδη αναφέρει πως η ποιότητα της A/D µετατροπής ε-ξαρτάται από τη συχνότη-τα χρονισµού του ADC. Η διπλανή γραφική παρά-σταση (Εικόνα 1) αναφέ-ρεται σε αυτήν ακριβώς τη σχέση Εικόνα 1: ΕΝΟΒ - ADC Clock frequency

6 6 Conferrence on Informatics in Education 2013 (OpenmusicLabs, 2013). Είναι φανερό πως για συχνότητες χρονισµού του ADC µέχρι 500 khz (prescaler 32) η µείωση στην ποιότητα της µετατροπής είναι πολύ µικρή, ενώ οριακά µπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητική ακόµη και µέχρι το 1 MHz. Στην εικόνα 2 φαίνεται η µεταβολή στην ποιότητα της ψηφιοποίησης ενός ηµιτονικού σήµατος για τις διαφορετικές τιµές του διαιρέτη του ADC: Εικόνα 2: Ψηφιοποιηµένο σήµα για διάφορες τιµές της συχνότητας του ADC Μικρή βελτίωση στην ποιότητα της µετατροπής προκύπτει µε την απενεργοποίηση της δυνατότητας να χρησιµοποιηθούν οι αναλογικές είσοδοι και ως ψηφιακές, αφού µια ελεύθερη (µη συνδεδεµένη) ψηφιακή είσοδος µπορεί µε τυχαίο τρόπο να αλλάζει κατάσταση (από LOW σε HIGH ή αντίστροφα) δηµιουργώντας επιπλέον ψηφιακό θόρυβο στην περιοχή της αναλογικής εισόδου. Επιπλέον η µικρή χωρητικότητα της ψηφιακής εισόδου µπορεί προκαλέσει σφάλµατα µετατροπής (OpenmusicLabs, 2013). Η απενεργοποίηση αυτής της δυνατότητας στις αναλογικές εισόδους Α0,, Α3 γίνεται µέσω του καταχωρητή DIDR0 του µικροελεγκτή, ως εξής: DIDR0 = DIDR0 B Στην περίπτωση σηµάτων DC ή αργά µεταβαλλόµενων ΑC (π.χ. θερµοκρασία) οι επιπτώσεις του τυχαίου θορύβου στο σήµα µπορούν να ελαχιστοποιηθούν µε τη χρήση ψηφιακών φίλτρων (εξοµάλυνση µέσου όρου, κινούµενου µέσου όρου, διάµεσου). Στην απλούστερη αλλά και λιγότερο αποδοτική υλοποίηση ένα τέτοιο φίλτρο συνίσταται στη λήψη ενός µεγάλου αριθµού µετρήσεων (συνήθως πολλαπλάσιο του 2) και εύρεση του µέσου όρου τους (Wheat, 2011), π.χ.: int averagingadc() { int value0 = 0; for (int i=0; i<16; i++) { value0 += analogread(0); return (value0 >> 4); //Ίδιο µε το: value0 / 16 Στην εξοµάλυνση κινούµενου µέσου όρου η τιµή της µέτρησης προκύπτει από το µέσο όρο ενός αριθµού (π.χ. 3) προηγουµένων µετρήσεων και της κάθε φορά νέας µέτρησης, ενώ στην εξοµάλυνση διαµέσου γίνεται αύξησα ταξινόµηση ενός αριθµού µετρήσεων και υπολογίζεται ο µέσος όρος της µέγιστης και ελάχιστης µέτρησης.

7 Πρακτικά 5 th CIE Τέλος µε την τεχνική της υπερδειγµατοληψίας αξιοποιείται η ύπαρξη θορύβου στο ψηφιοποιούµενο σήµα για να αυξήσουµε την ανάλυση του ADC και συνεπώς και το λόγο του σήµατος προς το θόρυβο και την παραµόρφωση. Για παράδειγµα το άθροισµα 4 Ν διαδοχικών µετρήσεων των 10 bits διαιρείται δια 2 Ν (δεξιά ολίσθηση κατά Ν) ώστε να ληφθεί µια τιµή των (10 + Ν) bits, αυξάνοντας έτσι την ανάλυση του ADC κατά Ν bits (AVR121, 2005) Αποστολή δεδοµένων στον υπολογιστή Είναι φανερό πως µόνο ένας πολύ µικρός αριθµός µετρήσεων µπορεί να αποθηκευτεί στη RAM του Arduino, λόγω του περιορισµένου µεγέθους της. Οι λύσεις που έχουµε είναι: είτε η χρήση εξωτερικής µνήµης, για παράδειγµα SD Card ή µνήµη SPI, για αποθήκευση και εν συνεχεία αποστολή των µετρήσεων στο σύστηµα απεικόνισης, είτε η απευθείας σειριακή αποστολή των µετρήσεων στο σύστηµα απεικόνισης. Η δεύτερη λύση -η προς το παρόν επιλογή µας- έχει νόηµα εφόσον η µεταφορά µπορεί να γίνει αρκετά γρήγορα ώστε να µην έχουµε απώλεια δεδοµένων λόγω του υψηλού ρυθµού δειγµατοληψίας. Η χρήση διακοπών από το λογισµικό του Arduino για τη σειριακή επικοινωνία είναι καθοριστικής σηµασίας για το σκοπό µας, ενώ καθώς η σειριακή επικοινωνία Arduino-PC υλοποιείται µέσω ενός µετατροπέα σειριακού σε USB µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε και µη προκαθορισµένους ρυθµούς επικοινωνίας εκµεταλλευόµενοι την υψηλή ταχύτητα µεταφοράς του διαύλου USB. Διερευνώντας τις δυνατότητες του Arduino µετρήσαµε το χρόνο που απαιτείται για τη σειριακή αποστολή χαρακτήρων στον µέσω USB συνδεδεµένο υπολογιστή για διάφορες τιµές του ρυθµού επικοινωνίας. Στο διάγραµµα που ακολουθεί φαίνονται τα αποτελέσµατα. Οι τρεις τελευταίες µάρες του ιστογράµµατος αφορούν τις δοκιµές µας µε µνήµη SPI (µοντέλο 23LC1024 της Microchip) σε διάφορους τρόπους λειτουργίας:

8 8 Conferrence on Informatics in Education 2013 Εικόνα 3: Πραγµατικός ρυθµός αποστολής δεδοµένων Όπως παρατηρούµε ο πραγµατικός ρυθµός επικοινωνίας πρακτικά σταθεροποιείται σε µια τιµή λίγο πάνω από τα bps όταν µέσω της εντολής Serial.begin() καθορίζουµε ρυθµούς επικοινωνίας µεγαλύτερους από bps, ενώ ο ρυθµός αποστολής δεδοµένων στη µνήµη SPI είναι µέχρι και 3,5 φορές µεγαλύτερος. Βέβαια σηµαντικό µειονέκτηµα της µνήµης SPI είναι το περιορισµένο µέγεθός της (128 kb στην περίπτωση του 23LC1024 που αρκεί για περίπου 6,5 s συνεχούς δειγµατοληψίας στα 10 khz), ενώ θα πρέπει εν συνεχεία τα δεδοµένα να µεταφερθούν σειριακά στον υπολογιστή. Εφόσον το υλικό του Arduino θέτει περιορισµούς στην ταχύτητα µετάδοσης, µπορούµε να επιταχύνουµε τη διαδικασία αν για κάθε µέτρηση στέλνουµε µικρότερο αριθµό χαρακτήρων, χωρίς εννοείται απώλεια πληροφορίας. Ο κώδικας που ακολουθεί δείχνει δυο πιθανούς τρόπους αποστολής των δεδοµένων στον υπολογιστή: 1 ος τρόπος 2 ος τρόπος void setup() { void setup() { Serial.begin(500000); Serial.begin(500000); void loop() { word value0 = analogread(0); Serial.print(value0); Serial.print( s ); void loop() { word value0 = analogread(0); Serial.write(lowByte(value0)); Serial.write(highByte(value0));

9 Πρακτικά 5 th CIE delay(100); delay(100); Στην πρώτη περίπτωση η µεγέθους 2 bytes τιµή που «διαβάσαµε» από την αναλογική είσοδο Α0 αποστέλλεται στον υπολογιστή µέσω της εντολής Serial.print() ως κείµενο ASCII ακολουθούµενο από τον χαρακτήρα s για να σηµατοδοτήσει το τέλος της αποστολής. Αυτό κρίνεται απαραίτητο αφού όταν λαµβάνουµε τα δεδοµένα στον υπολογιστή δεν είµαστε σε θέση γνωρίζουµε εκ των προτέρων το πλήθος των χαρακτήρων που αναµένουµε. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων αυτός ο τρόπος σηµαίνει τη σειριακή αποστολή τεσσάρων χαρακτήρων (τρεις για τη µέτρηση αυτή καθ εαυτή και ένας ο χαρακτήρας τέλους). Αντίθετα στη δεύτερη περίπτωση απαιτούνται µόνο δύο bytes ανά µέτρηση, γεγονός που οδηγεί σε αποστολή διπλάσιου αριθµού δεδοµένων στον ίδιο χρόνο. Ας σηµειωθεί πως και στις δύο περιπτώσεις οι τιµές που αποστέλλονται στον υπολογιστή είναι αυτές ακριβώς που έχουµε πάρει από τον µετατροπέα A/D χωρίς καµιά επεξεργασία. Επαφίεται στο σύστηµα απεικόνισης, η µετατροπή τους σε τιµές που αφορούν το κάθε φορά µετρούµενο φυσικό µέγεθος. 3. Σύστηµα απεικόνισης Ο απλούστερος τρόπος για τη λήψη των δεδοµένων στο PC είναι η χρήση του σειριακού τερµατικού που περιλαµβάνεται στο IDE του Arduino, που όµως υποστηρίζει µόνο τους προκαθορισµένους ρυθµούς σειριακής επικοινωνίας µέχρι τα bps γεγονός που όπως έχουµε ήδη πει έχει σηµαντική επίπτωση στο ρυθµό δειγµατοληψίας και δε διαθέτει δυνατότητα αποθήκευσης των λαµβανοµένων δεδοµένων για παραπέρα επεξεργασία. Μπορούµε βέβαια να χρησιµοποιήσουµε κάποιο εξωτερικό τερµατικό, π.χ. το Termite είναι µια απλή λύση χωρίς τα ανωτέρω µειονεκτήµατα. Τα αποθηκευµένα σε αρχείο κειµένου δεδοµένα µπορούν να διαβαστούν από εφαρµογές όπως το EXCEL ή το MATLAB για γραφική αναπαράσταση ή όποια άλλη επεξεργασία κρίνεται απαραίτητη. Γενικά όµως η χρήση κάποιου τερµατικού παρουσιάζει κάποια σηµαντικά µειονεκτήµατα, αφού ο έλεγχος του Arduino πρέπει να γίνεται χειροκίνητα µε αποστολή των κάθε φορά κατάλληλων χαρακτήρων, ενώ για τη γραφική αναπαράσταση των δεδοµένων απαιτείται εξωτερική εφαρµογή π.χ. EXCEL. Τόσο για το EXCEL όσο και για το MATLAB υπάρχουν εξειδικευµένα πρόσθετα µε κάποιες δυνατότητες ελέγχου του Arduino αλλά και δυνατότητες λήψης και απεικόνισης των δεδοµένων. Δεν είχαµε στη διάθεσή µας το πρόσθετο για το MAT- LAB για δοκιµή, αλλά είχαµε το PLX_DAQ, µια εφαρµογή σε Visual Basic για το EXCEL που διατίθεται ελεύθερα από την Parallax. Σηµαντικό µειονέκτηµα της εφαρµογής, η υποστήριξη µόνο προκαθορισµένων ρυθµών σειριακής επικοινωνίας µέχρι bps µε αποτέλεσµα τον περιορισµό του ρυθµού δειγµατοληψίας.

10 10 Conferrence on Informatics in Education 2013 Η περιορισµένη εκµετάλλευση των δυνατοτήτων του Arduino από τις έτοιµες εφαρµογές που δοκιµάσαµε µας οδήγησε στον προγραµµατισµό σε περιβάλλον Delphi της εφαρµογής datardu. Η ανάπτυξη της εφαρµογής στηρίχθηκε στην ελεύθερα διατιθέµενη βιβλιοθήκη ComPort που υποστηρίζει σειριακή επικοινωνία µε οποιονδήποτε ρυθµό επικοινωνίας και στην ελεύθερη για προσωπική χρήση έκδοση της βιβλιοθήκης PlotLab για τη γραφική αναπαράσταση των δεδοµένων. Στις δυνατότητες τις εφαρµογής περιλαµβάνονται: Ρύθµιση της σειριακής επικοινωνίας Arduino PC. Πλήρης έλεγχος του Arduino µέσω της σειριακής θύρας, δηλ. έλεγχος έναρξης και λήξης της δειγµατοληψίας, χειροκίνητη δειγµατοληψία, καθορισµός του ρυθµού δειγµατοληψίας, αυτόµατη ρύθµιση του διαιρέτη του ADC, ενηµέρωση για το πλήθος και το είδος των συνδεδεµένων. Αποθήκευση των δεδοµένων σε αρχείο κειµένου ή αυτόµατη αποστολή σε φύλλο του EXCEL για περαιτέρω επεξεργασία. Ευέλικτος τρόπος γραφικής απεικόνισης των δεδοµένων: ένα κανάλι ανά χρησιµοποιούµενο αισθητήρα, διαφορετικό χρώµα ανά κανάλι, δυνατότητα εµφάνισης ή απόκρυψης των σηµείων ή των γραµµών µεταξύ τους, δυνατότητες ZoomIn, ZoomOut και ZoomOff ανά άξονα ή συνολικά. Εύχρηστο σύστηµα τεσσάρων δροµέων (2 για τον άξονα χ και άλλοι 2 για τον y) επί της γραφικής παράστασης των δεδοµένων µε αυτόµατη ενηµέρωση κατάλληλου πίνακα για τις θέσεις τους ώστε να λαµβάνονται µετρήσεις κατευθείαν από τη γραφική παράσταση. 4. Επίδειξη πρωτοτύπου Συµπεράσµατα Η διάταξη που παρουσιάζεται, προτείνεται για χρήση στο εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών των Γυµνασίων και Λυκείων. Ως εκ τούτου µέτρο σύγκρισης µπορεί να αποτελέσει το σύστηµα Multilog µε το οποίο είναι εφοδιασµένα τα περισσότερα εργαστήρια Φ.Ε. των Λυκείων. Καθώς η διάταξη βρίσκεται σε επίπεδο πρωτοτύπου είναι άκαιρη µία πλήρης σύγκριση των δύο συσκευών. Θα περιορίσουµε λοιπόν τη σύγκριση στα σηµεία του πρωτοτύπου που έχουν λάβει την τελική τους µορφή: Το πρωτότυπό µας διαθέτει 3 εισόδους για αναλογικούς ή ψηφιακούς αισθητήρες, µία για ειδικού τύπου αισθητήρες και δύο στις οποίες µπορούν να συνδεθούν αισθητήρες που χρησιµοποιούν το πρωτόκολλο OneWire της Dallas Semiconductors (π.χ. θερµόµετρο DS18B20), έναντι τριών για αναλογικούς ή ψηφιακούς του Multilog που διπλασιάζονται µε χρήση κατάλληλου διαχωριστικού καλωδίου (Multilog, 2003). Όµως η ύπαρξη θυρών επέκτασης για τους διαύλους I 2 C και SPI, µιας πλήρους θύρας επέκτασης καθώς και η µεγέθους 32 kb µνήµη προγράµµατος του Arduino αυξάνουν σηµαντικά τις δυνατότητες του πρωτοτύπου. Μειονέκτηµα είναι η έλλειψη δυνατότητας έναρξης ή λήξης της δειγµατοληψίας µέσω

11 Πρακτικά 5 th CIE σκανδαλισµού. Τόσο το Multilog, όσο και το πρωτότυπό µας διαθέτουν ADC των 10bit, ενώ η χρήση ψηφιακού φίλτρου εξοµάλυνσης µέσου όρου στο πρωτότυπό µας για χαµηλούς ρυθµούς δειγµατοληψίας αυξάνει την ποιότητα των µετρήσεων. Δε χρησιµοποιήσαµε κάποιο άλλο φίλτρο καθώς η ισχυρή εξοµάλυνση των κορυφών του σήµατος µε το φίλτρο κινούµενου µέσου όρου δεν ενδείκνυται για τις περιπτώσεις που απαιτείται µέτρηση του πλάτους του σήµατος, ενώ για το φίλτρο διαµέσου θεωρήσαµε σηµαντικότερη την ταχύτητα εκτέλεσης σε σχέση µε τα οφέλη από τη χρήση του. Με χρήση µιας µόνο αναλογικής εισόδου, ο µέγιστος ρυθµός δειγµατοληψίας του πρωτοτύπου µας είναι 2,5 khz για γραφική απεικόνιση των δεδοµένων σε πραγµατικό χρόνο και 15,625 khz για απεικόνιση µετά τη λήξη της λήψης. Οι αντίστοιχες τιµές για το Multilog (Multilog, 2003) είναι 100 Hz και 14,178 khz. Για την επίτευξη αυτών των ρυθµών δειγµατοληψίας στο πρωτότυπό µας χρησιµοποιήθηκε η δυνατότητα αλλαγής της συχνότητας χρονισµού του ADC χωρίς όµως σηµαντική µείωση της ποιότητας των µετρήσεων. Πολλά υποσχόµενη είτε στον τοµέα του ακόµη µεγαλύτερου ρυθµού δειγµατοληψίας, είτε στη βελτίωση της ποιότητας των µετρήσεων κρίνεται η χρήση µνήµης SPI παρά του χρονικούς περιορισµούς που θέτει στη δειγµατοληψία. Στο Multilog (Multilog, 2003) υπάρχουν χρονικοί περιορισµοί στη διάρκεια της δειγµατοληψίας, ενώ στο πρωτότυπό µας ο µέγιστος αριθµός των µετρήσεων που µπορεί να ληφθούν περιορίζεται µόνο από το (έτσι κι αλλιώς πολύ µεγάλο) µέγεθος της µνήµης RAM του συστήµατος απεικόνισης. To Multilog (Multilog, 2003) έχει δυνατότητα αυτόµατης αναγνώρισης και ρύθµισης των αισθητήρων, το πρωτότυπό µας όχι. Λαµβανοµένης υπόψη και της πολύ χαµηλής τιµής του Arduino θεωρούµε πως ένα ΣΣΛΑ βασισµένο στο Arduino αποτελεί µια πολύ καλή εναλλακτική πρόταση για την εκτέλεση µεγάλου αριθµού πειραµάτων Φυσικής, Χηµείας και Βιολογίας στο εργαστήριο Φυσικών Επιστηµών των Γυµνασίων και των Λυκείων. Ενδεικτικά αναφέρουµε πειράµατα κινηµατικής µε αισθητήρα απόστασης ή φωτοπύλες, δυναµικής µε αισθητήρα δύναµης, ηλεκτρισµού µε αισθητήρες τάσης και έντασης ρεύµατος, µελέτη οξέων βάσεων µε αισθητήρα ph, µελέτη ενδόθερµων ή εξώθερµων αντιδράσεων µε αισθητήρα θερµοκρασίας, κ.ά. Προϋπόθεση βέβαια αποτελεί η ανάπτυξη των κατάλληλων αισθητήρων ή άλλων συσκευών επέκτασης για το πρωτότυπό µας. Αναφορές Arduino (2013). Language Reference.

12 12 Conferrence on Informatics in Education 2013 Ανάκτηση από το Atmel (2013). ATmega48A/PA/88A/PA/168A/PA/328/P. Atmel Datasheet AVR121 (2005). Enhancing ADC resolution by oversampling. Atmel Application Note. Margolis, Michael (2012). Arduino Cookbook, Second Edition. Sebastopol: O Reilly Media Inc. Multilog (2003). Εγχειρίδιο χρήσης. Fourier Systems Αµαξοτεχνική ΑΕΒΕ OpenmusicLabs (2013). ATmega ADC. Ανάκτηση από το Putnam, William and R. Benjamin Knapp (1996). Input/Data Acquisition System Design for Human Computer Interfacing. Ανάκτηση από το Wheat, Dale (2011). Arduino Internals. New York: Apress. Abstract In this project we investigate the capabilities of the Arduino platform in the field of acquiring data through digital and analog sensors. We emphasize on programming techniques aimed at improving measurement quality, increasing the sample rate as well as the baud rate of data to the output system. Lastly we present the prototype of a data acquisition system based on the Arduino platform. Keywords: Arduino, sensor, analog to digital converter, sample rate, data acquisition system.

13 Πρακτικά 5 th CIE

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ARDUINO Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή

Συστήµατα DAQ. 6.1 Εισαγωγή 6 Συστήµατα DAQ 6.1 Εισαγωγή Με τον όρο Acquisition (Απόκτηση) περιγράφουµε τον τρόπο µε τον οποίο µεγέθη όπως η πίεση, η θερµοκρασία, το ρεύµα µετατρέπονται σε ψηφιακά δεδοµένα και απεικονίζονται στην

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων

Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1 Εισαγωγή στα ψηφιακά Συστήµατα Μετρήσεων 1.1 Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά Συστήµατα Μετρήσεων Στο παρελθόν χρησιµοποιήθηκαν µέθοδοι µετρήσεων που στηριζόταν στις αρχές της µηχανικής, της οπτικής ή της θερµοδυναµικής.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΑΝΑΛΟΓΙΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ 1 1.1.1 Αναλογικά σήματα 1 1.1.2 Οι αντιστάσεις 3 1.1.3 Οι πυκνωτές 7 1.1.4 Τα πηνία 11 1.1.5 Οι δίοδοι 13 1.1.6

Διαβάστε περισσότερα

Πλακέτα Arduino. 1ο ΕΠΑΛ Περάματος - 7ο ΕΚ Πειραιά

Πλακέτα Arduino. 1ο ΕΠΑΛ Περάματος - 7ο ΕΚ Πειραιά Πλακέτα Arduino Το 2005 oι Massimo Banzi και David Cueartielles στο Ivrea Δημιουργούν την υπολογιστική πλατφόρμα Arduino. Το Arduino είναι βασισμένο σε μια απλή μητρική πλακέτα ανοικτού κώδικα, με ενσωματωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού

Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού 1. ΑΣΚΗΣΗ 1 Μαθαίνοντας το hardware του αναπτυξιακού Προϋποθέσεις Το εργαστήριο αυτό προϋποθέτει το διάβασμα και χρήση των εξής: Αρχείο mcbstr9.chm HTML, που δίδεται με τα υπόλοιπα αρχεία του εργαστηρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC)

ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) ΑΝΑLOG TO DIGITAL CONVERTER (ADC) O ADC αναλαμβάνει να μετατρέψει αναλογικές τάσεις σε ψηφιακές ώστε να είναι διαθέσιμες εσωτερικά στο μικροελεγκτή για επεξεργασία. Η αναλογική τάση που θέλουμε να ψηφιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1

Ήχος και φωνή. Τεχνολογία Πολυµέσων 04-1 Ήχος και φωνή Φύση του ήχου Ψηφιοποίηση µε µετασχηµατισµό Ψηφιοποίηση µε δειγµατοληψία Παλµοκωδική διαµόρφωση Αναπαράσταση µουσικής Ανάλυση και σύνθεση φωνής Μετάδοση φωνής Τεχνολογία Πολυµέσων 4-1 Φύση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΝΧΤ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ BLUETOOTH, I2C και serial communication ΜΠΑΝΤΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ 533 ΤΣΙΚΤΣΙΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 551 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΟΥ ΡΟΜΠΟΤ LEGO NXT Το ρομπότ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ. Τίτλος Μαθήματος. Διαλέξεις - Θεωρητική Διδασκαλία, Εποπτευόμενο Εργαστήριο Επίδειξη, Μελέτες (Projects) ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Τίτλος Μαθήματος Μικροελεγκτές και Ενσωματωμένα συστήματα Ανάπτυξη και Εφαρμογές Κωδικός Μαθήματος Μ2 Θεωρία / Εργαστήριο Θεωρία + Εργαστήριο Πιστωτικές μονάδες 4 Ώρες Διδασκαλίας 2Θ+1Ε

Διαβάστε περισσότερα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα

Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα Μικροεπεξεργαστές - Μικροελεγκτές Ψηφιακά Συστήματα 1. Ποια είναι η σχέση της έννοιας του μικροεπεξεργαστή με αυτή του μικροελεγκτή; Α. Ο μικροεπεξεργαστής εμπεριέχει τουλάχιστο έναν μικροελεγκτή. Β. Ο

Διαβάστε περισσότερα

Bread Online. Παναγιώτης Ιωαννίδης Επιβλέπων καθηγητής: Μηνάς Δασυγένης

Bread Online. Παναγιώτης Ιωαννίδης Επιβλέπων καθηγητής: Μηνάς Δασυγένης Bread Online Σχεδιασμός και μετατροπή μιας απλής οικιακής συσκευής σε επαναπρογραμματιζόμενη συσκευή IP Παναγιώτης Ιωαννίδης Επιβλέπων καθηγητής: Μηνάς Δασυγένης Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και υλοποίηση κυκλώματος μέτρησης κατανάλωσης ισχύος

Σχεδιασμός και υλοποίηση κυκλώματος μέτρησης κατανάλωσης ισχύος Σχεδιασμός και υλοποίηση κυκλώματος μέτρησης κατανάλωσης ισχύος Φοιτητής Φετινίδης Αναστάσιος Επιβλέπων Δασυγένης Μηνάς Μάρτιος 2014 1 Περιεχόμενα παρουσίασης Εισαγωγή Θεωρητικό υπόβαθρο Υλικό μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1

Ήχος. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 04-1 Ήχος Χαρακτηριστικά του ήχου Ψηφιοποίηση με μετασχηματισμό Ψηφιοποίηση με δειγματοληψία Κβαντοποίηση δειγμάτων Παλμοκωδική διαμόρφωση Συμβολική αναπαράσταση μουσικής Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές

Διαβάστε περισσότερα

Electronics μαζί με τα συνοδευτικά καλώδια και το αισθητήριο θερμοκρασίας LM335 που περιέχονται

Electronics μαζί με τα συνοδευτικά καλώδια και το αισθητήριο θερμοκρασίας LM335 που περιέχονται Τομέας: Ηλεκτρονικός Εκπαιδευτικός: Μπουλταδάκης Στέλιος Μάθημα: Συλλογή και μεταφορά δεδομένων μέσω Η/Υ, Αισθητήρες-Ενεργοποιητές Αντικείμενο: α) Μέτρηση θερμοκρασίας με το αισθητήριο LM335 και μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 η Η σειριακή επικοινωνία ΙΙ 1.1 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση σε βάθος των λειτουργιών που παρέχονται από το περιβάλλον LabView για τον χειρισµό της σειριακής επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr

Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ. ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΦΩΤΙΑ ΗΣ Α. ΗΜΗΤΡΗΣ M.Sc. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε. ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (Σ.Τ.ΕΦ.) ΤΕΙ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ d.fotiadis@kastoria.teikoz.gr Ασύγχρονη σειριακή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών

Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Αρχιτεκτονική Υπολογιστών Ενότητα 13: (Μέρος Α ) Ενσωματωμένα Συστήματα Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07

Ενότητα 4. Εισαγωγή στην Πληροφορική. Αναπαράσταση δεδοµένων. Αναπαράσταση πληροφορίας. υαδικοί αριθµοί. Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 Ενότητα 4 Εισαγωγή στην Πληροφορική Κεφάλαιο 4Α: Αναπαράσταση πληροφορίας Κεφάλαιο 4Β: Επεξεργαστές που χρησιµοποιούνται σε PCs Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

NETCOM S.A. ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΛΜΟΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ DIGITAL CONTROL OF SWITCHING POWER CONVERTERS

NETCOM S.A. ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΛΜΟΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ DIGITAL CONTROL OF SWITCHING POWER CONVERTERS NETCOM S.A. ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΑΛΜΟΜΕΤΑΤΡΟΠΕΩΝ DIGITAL CONTROL OF SWITCHING POWER CONVERTERS Αρχή λειτουργίας των Αναλογικών και ψηφιακών Παλμομετατροπεων Ο παλμός οδήγησης ενός παλμομετατροπέα, με αναλογική

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές μικροελεγκτών

Εφαρμογές μικροελεγκτών Μικροελεγκτές Έναν ορισμό που θα μπορούσαμε να δώσουμε για τους μικροελεγκτές είναι ο εξής: Μικροελεγκτής είναι ένα προγραμματιζόμενο ολοκληρωμένο κύκλωμα το οποίο διαθέτει επεξεργαστή, μνήμη, διάφορα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Τεχνολογία Πολυμέσων. Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Τεχνολογία Πολυμέσων Ενότητα # 4: Ήχος Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακές ασκήσεις λογικών κυκλωμάτων 11 A/D-D/A

Εργαστηριακές ασκήσεις λογικών κυκλωμάτων 11 A/D-D/A 11.1 Θεωρητικό μέρος 11 A/D-D/A 11.1.1 Μετατροπέας αναλογικού σε ψηφιακό σήμα (A/D converter) με δυαδικό μετρητή Σχ.1 Μετατροπέας A/D με δυαδικό μετρητή Στο σχήμα 1 απεικονίζεται σε block diagram ένας

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή.

Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Αντικείμενο της εργασίας είναι η σχεδίαση και κατασκευή του ηλεκτρονικού τμήματος της διάταξης μέτρησης των θερμοκρασιών σε διάφορα σημεία ενός κινητήρα Ο στόχος είναι η ανάκτηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα : Ψηφιακά Ηλεκτρονικά Τεχνολογία ΙΙ Τεχνικών Σχολών, Θεωρητικής Κατεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Χειρισµός εδοµένων 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.1 Αρχιτεκτονική Υπολογιστών 2.2 Γλώσσα Μηχανής 2.3 Εκτέλεση προγράµµατος 2.4 Αριθµητικές και λογικές εντολές 2.5 Επικοινωνία µε άλλες συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε.

Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε. 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 485 Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ COACH 5 ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Τ.Ε.Ε. Μπουλταδάκης Στέλιος Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM).

Υπάρχουν δύο τύποι μνήμης, η μνήμη τυχαίας προσπέλασης (Random Access Memory RAM) και η μνήμη ανάγνωσης-μόνο (Read-Only Memory ROM). Μνήμες Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ψηφιακών συστημάτων σε σχέση με τα αναλογικά, είναι η ευκολία αποθήκευσης μεγάλων ποσοτήτων πληροφοριών, είτε προσωρινά είτε μόνιμα Οι πληροφορίες αποθηκεύονται

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή Προσφορών. Συνολική αξία περιλαμβανομένου του ΦΠΑ ( ) (1) (2) (3) (6) Όργανα μετρητικά γενικά 1 (Σταθερό αγωγιμόμετρο Φορητό αγωγιμόμετρο

Υποβολή Προσφορών. Συνολική αξία περιλαμβανομένου του ΦΠΑ ( ) (1) (2) (3) (6) Όργανα μετρητικά γενικά 1 (Σταθερό αγωγιμόμετρο Φορητό αγωγιμόμετρο ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ι

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΑΘΜΗΣ ΥΓΡΟΥ ΕΞΑΜΕΝΗΣ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΙΑΤΑΞΗΣ Τα βασικά µέρη της εργαστηριακής διάταξης είναι κατασκευασµένα από την εταιρεία LUCAS-NULLE.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΟ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ

ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΟ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ 1 Εργαστήριο Κινητών Ραδιοεπικοινωνιών, ΣΗΜΜΥ ΕΜΠ Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες ΟΡΓΑΝΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ ΤΡΟΦΟ ΟΤΙΚΟ ΓΕΝΝΗΤΡΙΑ 2 Εργαστήριο Κινητών Ραδιοεπικοινωνιών, ΣΗΜΜΥ ΕΜΠ

Διαβάστε περισσότερα

WDT και Power Up timer

WDT και Power Up timer Ο ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗΣ PIC O μικροελεγκτής PIC κατασκευάζεται από την εταιρεία Microchip. Περιλαμβάνει τις τρεις βασικές κατηγορίες ως προς το εύρος του δίαυλου δεδομένων (Data Bus): 8 bit (σειρές PIC10, PIC12,

Διαβάστε περισσότερα

FOSSCOMM 2013 6ο Συνέδριο Κοινοτήτων Ανοιχτού Λογισμικού Σάββατο 20 Απριλίου 2013. Ομάδα Σχολής Ικάρων Εργαστήριο Arduino

FOSSCOMM 2013 6ο Συνέδριο Κοινοτήτων Ανοιχτού Λογισμικού Σάββατο 20 Απριλίου 2013. Ομάδα Σχολής Ικάρων Εργαστήριο Arduino FOSSCOMM 2013 6ο Συνέδριο Κοινοτήτων Ανοιχτού Λογισμικού Σάββατο 20 Απριλίου 2013 Ομάδα Σχολής Ικάρων Εργαστήριο Arduino Arduino Workshop LAB 1 : Παιχνίδι με έναν αισθητήρα φωτός Τι θα χρειαστούμε: 1 LED

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν

ΤΕΙ - ΧΑΛΚΙ ΑΣ. παθητικά: προκαλούν την απώλεια ισχύος ενός. ενεργά: όταν τροφοδοτηθούν µε σήµα, αυξάνουν 1. Εισαγωγικά στοιχεία ηλεκτρονικών - Ι.Σ. ΧΑΛΚΙΑ ΗΣ διαφάνεια 1 1. ΘΕΜΕΛΙΩ ΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ Ηλεκτρικό στοιχείο: Κάθε στοιχείο που προσφέρει, αποθηκεύει και καταναλώνει

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG

Κωδικοποίηση ήχου. Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Κωδικοποίηση ήχου Κωδικοποίηση καναλιού φωνής Κωδικοποίηση πηγής φωνής Αντιληπτική κωδικοποίηση Κωδικοποίηση ήχου MPEG Τεχνολογία Πολυµέσων και Πολυµεσικές Επικοινωνίες 10-1 Κωδικοποίηση καναλιού φωνής

Διαβάστε περισσότερα

8.1 Θεωρητική εισαγωγή

8.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 8 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΤΕΣ Σκοπός: Η µελέτη της λειτουργίας των καταχωρητών. Θα υλοποιηθεί ένας απλός στατικός καταχωρητής 4-bit µε Flip-Flop τύπου D και θα µελετηθεί

Διαβάστε περισσότερα

5.1 Θεωρητική εισαγωγή

5.1 Θεωρητική εισαγωγή ΨΗΦΙΑΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΚΩ ΙΚΟΠΟΙΗΣΗ BCD Σκοπός: Η κατανόηση της µετατροπής ενός τύπου δυαδικής πληροφορίας σε άλλον (κωδικοποίηση/αποκωδικοποίηση) µε τη µελέτη της κωδικοποίησης BCD

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Χειµερινό Εξάµηνο 2006-07 ρ. Παναγιώτης Χατζηδούκας (Π..407/80) Εισαγωγή στην Πληροφορική 1 Γενικές πληροφορίες Εισαγωγή στην Πληροφορική ιδασκαλία: Παναγιώτης Χατζηδούκας Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Υλοποίηση οχήματος ελεγχόμενου μέσω Bluetooth

Σχεδιασμός και Υλοποίηση οχήματος ελεγχόμενου μέσω Bluetooth ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: Σχεδιασμός και Υλοποίηση οχήματος ελεγχόμενου μέσω Bluetooth Design and Implementation of a remote control vehicle using Bluetooth ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM

Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM Educational Laboratory of Multi Instruments (ELMI) for LabVIEW TM and MultiSIM TM I Εκπαιδευτική Μονάδα Εργαστηριακών Ασκήσεων για προγραμματισμό LabVIEW TM και MultiSIM TM της National Instruments (Portable

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η

Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Κεφάλαιο 1 Ε Π Α Ν Α Λ Η Ψ Η Αρχές Δικτύων Επικοινωνιών Σελ. 9-50 Γεώργιος Γιαννόπουλος ΠΕ19, ggiannop (at) sch.gr http://diktya-epal-b.ggia.info/ Creative Commons License 3.0 Share-Alike Σύνδεση από σημείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΟΥ ΜΕ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΜΕΣΩ GSM CHECK IN TANK PUMPING THROUGH GSM

ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΝΤΛΙΟΣΤΑΣΙΟΥ ΜΕ ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΜΕΣΩ GSM CHECK IN TANK PUMPING THROUGH GSM ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΏΝ ΕΦΑΡΜΟΓΏΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ CHECK IN TANK PUMPING THROUGH GSM Επιβλέπων Καθηγητής: Κόγιας Παναγιώτης Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κόγια Φωτεινή ΚΑΒΑΛΑ, ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ

Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ Εργαστήριο ίκτυα Η/Υ ΙΙΙ ρ. Κ. Σ. Χειλάς Στόχος του εργαστηρίου Στόχος του εργαστηρίου είναι : (α) η εµβάθυνση σε θέµατα λειτουργίας δικτύων καθώς και (β) η εξοικείωση των σπουδαστών µε ένα από τα συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Ασκήσεις

ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ. Ασκήσεις ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΙΚΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ασκήσεις Κωνσταντίνα Καραγιάννη Αύγουστος 2008 Τµήµα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πατρών Πίνακας περιεχοµένων Άσκηση 1: ιερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 Γέφυρα Wheatstone

ΑΣΚΗΣΗ 7 Γέφυρα Wheatstone Σκοπός ΑΣΚΗΣΗ 7 Γέφυρα Wheatstone Σκοπός της άσκησης αυτής είναι Η κατανόηση της λειτουργίας και του τρόπου μέτρησης μιας αντίστασης με τη χρήση της διάταξης γέφυρας Wheatstone Θεωρητικό Υπόβαθρο Εκτός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο : ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα ο ) Ενώ ακούµε ένα ραδιοφωνικό σταθµό που εκπέµπει σε συχνότητα 00MHz, θέλουµε να ακούσουµε το σταθµό που εκπέµπει σε 00,4MHz.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH).

ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ. Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). ΑΙΣΘΗΤΗΡΑΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ Η πιο συνηθισμένη έκφραση για την υγρασία του αέρα είναι η σχετική υγρασία (Relative Ηumidity, RH). Η σχετική υγρασία είναι ο λόγος επί τοις εκατό (%) της μάζας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΤΗΣ ΜΕ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΒΡΑΧΙΟΝΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ BASIC STAMP ΤΗΣ PARALLAX

ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΤΗΣ ΜΕ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΒΡΑΧΙΟΝΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ BASIC STAMP ΤΗΣ PARALLAX ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΤΗΣ ΜΕ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΒΡΑΧΙΟΝΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΗ BASIC STAMP ΤΗΣ PARALLAX Γιαννακόπουλος Νίκος Εκπαιδευτικός ΠΕ19- ΜΔΕ σπουδές στην εκπαίδευση ΕΑΠ, 3ο ΓΕΛ Πάτρας gianakop@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Τεχνολογία Ι Θεωρητικής Κατεύθυνσης Τεχνικών Σχολών Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο.

1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. ΙΑΚΟΠΗ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΕ ΠΗΝΙΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τάξη και τµήµα: Ηµεροµηνία: Όνοµα µαθητή: 1. Να σχεδιάσετε το κύκλωµα διακοπής ρεύµατος σε πηνίο. 2. Η ένταση του ρεύµατος που µετράει το αµπερόµετρο σε συνάρτηση

Διαβάστε περισσότερα

Project 5: Συνθέτοντας μουσική

Project 5: Συνθέτοντας μουσική Project 5: Συνθέτοντας μουσική Επίπεδο: Μέτριο Κατηγορία: Προγραμματισμός Σύντομη Περιγραφή: Πράγματι το Arduino είναι ικανό να παίξει μουσική! Το μόνο επιπλέον εξάρτημα που απαιτείται είναι Buzzer ή πιεζοηλεκτρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 201 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα : Μικροϋπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Z

ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Z ΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στα Σήµατα Εισαγωγή στα Συστήµατα Ανάπτυγµα - Μετασχηµατισµός Fourier Μετασχηµατισµός Laplace Μετασχηµατισµός Z Εφαρµογές Παράδειγµα ενός ηλεκτρικού συστήµατος Σύστηµα Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακοί Υπολογιστές

Ψηφιακοί Υπολογιστές 1 η Θεµατική Ενότητα : υαδικά Συστήµατα Ψηφιακοί Υπολογιστές Παλαιότερα οι υπολογιστές χρησιµοποιούνταν για αριθµητικούς υπολογισµούς Ψηφίο (digit) Ψηφιακοί Υπολογιστές Σήµατα (signals) : διακριτά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση

Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧ. Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μετάδοση πληροφορίας - Διαμόρφωση MYE006-ΠΛΕ065: ΑΣΥΡΜΑΤΑ ΔΙΚΤΥΑ Ευάγγελος Παπαπέτρου Διάρθρωση μαθήματος Βασικές έννοιες μετάδοσης Διαμόρφωση ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

DIMMER PACK A - 1000D

DIMMER PACK A - 1000D DIMMER PACK A - 1000D ΨΗΦΙΑΚΟ DIMMER 6 ΚΑΝΑΛΙΑ 1KW ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΑΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ: 1 ΦΑΣΗ + ΟΥΔΕΤΕΡΟ + ΓΕΙΩΣΗ ΣΥΝΔΕΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ: ΚΑΛΩΔΙΟ 3Χ6 ΚΑΡΕ ΙΣΧΥΣ ΕΞΟΔΟΥ: 1100W 6A ΣΥΝΔΕΣΗ ΕΞΟΔΩΝ: ΕΞΙ ΠΡΙΖΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή

Περιεχόµενα. Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα. Εισαγωγή Επικοινωνίες εδοµένων: Τρόποι Μετάδοσης και Πρωτόκολλα Περιεχόµενα Εισαγωγή Επικοινωνία εδοµένων Αναλογική vs. Ψηφιακή Μετάδοση ιαµόρφωση σήµατος Κανάλια επικοινωνίας Κατεύθυνση και ρυθµοί µετάδοσης Ασύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Έξυπνου Μετρητή Ηλεκτρικής Ενέργειας

Σχεδίαση Έξυπνου Μετρητή Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρονικής και Υπολογιστών Διπλωματική Εργασία Σχεδίαση Έξυπνου Μετρητή Ηλεκτρικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής

Ενισχυτές Μετρήσεων. 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής 3 Ενισχυτές Μετρήσεων 3.1 Ο διαφορικός Ενισχυτής Πολλές φορές ένας ενισχυτής σχεδιάζεται ώστε να αποκρίνεται στη διαφορά µεταξύ δύο σηµάτων εισόδου. Ένας τέτοιος ενισχυτής ονοµάζεται ενισχυτής διαφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ.

ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. Κυριάκος Πανίτσας Διπλ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός-Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος

Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Προσδιορισµός της φασµατικής ισχύος ενός σήµατος Το φάσµα ενός χρονικά εξαρτώµενου σήµατος µας πληροφορεί πόσο σήµα έχουµε σε µία δεδοµένη συχνότητα. Έστω µία συνάρτηση µίας µεταβλητής, τότε από το θεώρηµα

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής

Βασικές Έννοιες Πληροφορικής Βασικές Έννοιες Πληροφορικής 1. Τι είναι ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι οποιαδήποτε συσκευή μεγάλη ή μικρή που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS

ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΘΕΜΑ : ΨΗΦΙΑΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ DIGITAL ELECTRONICS ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περιόδους 16/11/2011 10:31 (31) καθ. Τεχνολογίας ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΜΕΓΕΘΩΝ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟ (ANALOGUE) ΨΗΦΙΑΚΟ (DIGITAL) 16/11/2011 10:38 (38) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ. Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Α Γενικού Λυκείου (Μάθημα Επιλογής) Σύγχρονα Υπολογιστικά Συστήματα τους υπερυπολογιστές (supercomputers) που χρησιμοποιούν ερευνητικά εργαστήρια τα μεγάλα συστήματα (mainframes)

Διαβάστε περισσότερα

Μετρήσεις µε παλµογράφο

Μετρήσεις µε παλµογράφο Η6 Μετρήσεις µε παλµογράφο ΜΕΡΟΣ 1 ο ΠΑΛΜΟΓΡΑΦΟΣ Α. Γενικά Κατά την απεικόνιση ενός εναλλασσόµενου µεγέθους (Σχήµα 1), είναι γνωστό ότι στον κατακόρυφο άξονα «Υ» παριστάνεται το πλάτος του µεγέθους, ενώ

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής»

«Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής» «Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής» Θεόδωρος Πιερράτος 1, Ευάγγελος Κολτσάκης 2, Χαρίτων Πολάτογλου 3 1 Εκπαιδευτικός, Υπ. Διδάκτορας Τμ. Φυσικής ΑΠΘ pierratos@gmail.com 2

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή

Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος. Η Υποδοµή Ειδικό Τεύχος : Linux και Ηχος Η Υποδοµή ηµήτρης Γλυνός glynos@storm.cs.unipi.gr Μάιος 2004 Linux και Ηχος, µια πονεµένη ιστορία Οδηγοί (drivers) για τις κάρτες ήχου παρέχονται παραδοσιακά από τους κατασκευαστές

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Διάρκεια 90 min. Στις ερωτήσεις 1-4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: 2ο ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ Α Οµάδα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ-ΤΕΧΝ/ΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ονοµατεπώνυµο: Τµήµα: Ηµεροµηνία: 2/2/200 Διάρκεια 90 min Ζήτηµα ο Στις ερωτήσεις -4 να επιλέξετε το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike

Πολυπλεξία. http://diktya-epal-b.ggia.info Creative Commons License 3.0 Share-Alike Πολυπλεξία Ανάλυση σημάτων στο πεδίο χρόνου, συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης συχνότητας, πολυπλεξία διαίρεσης χρόνου (1.6 ενότητα σελ 19-20, 29-30 και στοιχεία από 2.1 ενότητα σελ. 52-58). http://diktya-epal-b.ggia.info

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΩΝ ATMEL AVR8 ΠΟΡΛΙΔΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ATMEL AVR Atmega16 Χαρακτηριστικά Μικροελεγκτής 8-bit υψηλής απόδοσης και χαμηλής κατανάλωσης Προοδευμένη αρχιτεκτονική RISC (Reduced instruction

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Γενικά Στοιχεία Ηλεκτρονικού Υπολογιστή 1. Ηλεκτρονικός Υπολογιστής Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής είναι μια συσκευή, μεγάλη ή μικρή, που επεξεργάζεται δεδομένα και εκτελεί την εργασία του σύμφωνα με τα παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ

UTECO ABEE ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΣ & ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ IMAGO F3000 Συνοπτική περιγραφή Αυτοί οι ελεγκτές διαδικασίας χτίζονται σε ένα σχεδιασμό επεκτάσιμης μονάδας, και είναι κατάλληλοι για τον έλεγχο ρύθμιση λειτουργίας, ψησίματος, καπνίσματος και ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 Μάθημα : Μικροϋπολογιστές Τεχνολογία Τ.Σ. Ι, Θεωρητικής κατεύθυνσης Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή

Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή Μνήμη Με τον όρο μνήμη αναφερόμαστε στα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αποθήκευση προγραμμάτων και δεδομένων σε έναν υπολογιστή ή άλλη ψηφιακή ηλεκτρονική συσκευή, σε προσωρινή ή μόνιμη βάση. Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου...

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9. 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31. 94 Συσκευές εισόδου... Περιεχόµενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Εισαγωγή στους υπολογιστές... 9 92 Μονάδες µέτρησης χωρητικότητας... 31 93 Οι βασικές λειτουργίες ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή... 37 94 Συσκευές εισόδου...

Διαβάστε περισσότερα

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ

Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ. «Φέτα» ημιαγωγών (wafer) από τη διαδικασία παραγωγής ΚΜΕ Το ολοκληρωμένο κύκλωμα μιας ΚΜΕ Η Κεντρική Μονάδα Επεξεργασίας (Central Processing Unit -CPU) ή απλούστερα επεξεργαστής αποτελεί το μέρος του υλικού που εκτελεί τις εντολές ενός προγράμματος υπολογιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 4: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ Θεωρητικές Ασκήσεις (# ): ειγµατοληψία, κβαντοποίηση και συµπίεση σηµάτων. Στην τηλεφωνία θεωρείται ότι το ουσιαστικό περιεχόµενο της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE

ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE ΜΑΘΗΜΑ 1- MULTIPLE CHOICE 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο σύστημα d)

Διαβάστε περισσότερα

Δθαξκνγέο αζύξκαηεο ηειεκεηξίαο ζηελ αλαπηπμηαθή πιαηθόξκα Arduino

Δθαξκνγέο αζύξκαηεο ηειεκεηξίαο ζηελ αλαπηπμηαθή πιαηθόξκα Arduino Σερλνινγηθό Δθπαηδεπηηθό Ίδξπκα Κξήηεο ρνιή Σερλνινγηθώλ Δθαξκνγώλ Σκήκα Δθαξκνζκέλεο Πιεξνθνξηθήο & Πνιπκέζσλ Πηπρηαθή εξγαζία Δθαξκνγέο αζύξκαηεο ηειεκεηξίαο ζηελ αλαπηπμηαθή πιαηθόξκα Arduino Διεπζεξηάδεο

Διαβάστε περισσότερα

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html )

TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ DSL (DSL TUTORIAL) (Πηγή: Τηλεπικοινωνιακό κέντρο Α.Π.Θ.: www.tcom.auth.gr/.../technologies/technologies.html ) Γενικά Για πολλά χρόνια, τα χάλκινα καλώδια (συνεστραµµένα ζεύγη - twisted pairs)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 2 ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΑΠΟ ΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ (ΑΜ) 1. ιαµόρφωση Πλάτους. Στην άσκηση αυτή θα ασχοληθούµε µε τη ιαµόρφωση Πλάτους (Amplitude Modulation) χρησιµοποιώντας τον ολοκληρωµένο διαµορφωτή

Διαβάστε περισσότερα

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ:

1η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ι η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εισαγωγή. Η διεξαγωγή της παρούσας εργαστηριακής άσκησης προϋποθέτει την μελέτη τουλάχιστον των πρώτων παραγράφων του

Διαβάστε περισσότερα

O Ψηφιακός Παλμογράφος

O Ψηφιακός Παλμογράφος Τεχνική Εκπαίδευση O Ψηφιακός Παλμογράφος Παναγιώτης Γεώργιζας BEng Cybernetics with Automotive Electronics MSc Embedded Systems Engineering Θέματα που θα αναλυθούν www.georgizas.gr 1. Γενικά περί παλμογράφων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΞΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΝΑΜΕΩΝ ΚΟΠΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ LABVIEW

ΙΑΤΑΞΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΝΑΜΕΩΝ ΚΟΠΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ LABVIEW ΙΑΤΑΞΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΝΑΜΕΩΝ ΚΟΠΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ LABVIEW Η έννοια της µέτρησης καθώς και η µέτρηση καθαυτή είναι άρρηκτα συνδεδεµένη µε την επιστηµονική µεθοδολογία. Επίσης ο κάθε άνθρωπος αντιµετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2

MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 MULTIPLE CHOICE REVISION: ΜΑΘΗΜΑ 1-2 1. Ποιος τύπος Η/Υ χρησιμοποιείται για την λειτουργία συστημάτων και βάσεων δεδομένων μεγάλων εταιρειών; a) Επιτραπέζιος Η/Υ b) Προσωπικός Ψηφιακός Βοηθός c) Μεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

y 1 Output Input y 2 Σχήµα 1.1 Βασική δοµή ενός συστήµατος ελέγχου κλειστού βρόγχου

y 1 Output Input y 2 Σχήµα 1.1 Βασική δοµή ενός συστήµατος ελέγχου κλειστού βρόγχου Τ.Ε.Ι. ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜHΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓIΑΣ Σηµειώσεις για το εργαστήριο του µαθήµατος ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ I ΓΑΥΡΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΟΖΑΝΗ 2008 Κεφάλαιο 1 ο Ορισµός Συστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...17 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...19 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΑΣΗΣ 1.1 Μεθοδολογία σχεδίασης...25 1.2 Η διαδικασία της σχεδίασης...26 1.3 ηµιουργικότητα στη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο

Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εισαγωγή στις Τηλεπικοινωνίες / Εργαστήριο Εργαστηριακή Άσκηση 1: Εισαγωγή στη διαμόρφωση πλάτους (ΑΜ) Προσομοίωση σε Η/Υ Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωματωμένα Συστήματα

Ενσωματωμένα Συστήματα Ενσωματωμένα Συστήματα Ενότητα: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Νο 13 Δρ. Μηνάς Δασυγένης mdasyg@ieee.org Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργαστήριο Ψηφιακών Συστημάτων και Αρχιτεκτονικής Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος:

Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος: Παράδειγµα 8 Υπολογίστε τη Vout. Aπ: Άγει η κάτω δίοδος: 0,7 + 2200I 5V = 0 V D 4,3 I D = = 1, 95mA 2200 + 5 2200I D + Vout = 0 Vout=-0,7V Παράδειγµα 9 Το παρακάτω σχήµα παριστάνει κύκλωµα φόρτισης µιας

Διαβάστε περισσότερα

ReadMyHeart. Φορητός ΗΚΓ (έκδοση 2.0)

ReadMyHeart. Φορητός ΗΚΓ (έκδοση 2.0) ReadMyHeart Φορητός ΗΚΓ (έκδοση 2.0) Φροντίζουµε κάθε χτύπο της καρδιάς σας. DailyCare BioMedical Inc. Τι είναι ο ReadMyHeart; Ο ReadMyHeart (RMH) είναι µια φορητή συσκευή καταγραφής ΗΚΓ (ηλεκτροκαρδιογράφος),

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή

Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή Μάθημα 4.1 Βασικές μονάδες προσωπικού υπολογιστή - Εισαγωγή - Αρχιτεκτονική προσωπικού υπολογιστή - Βασικά τμήματα ενός προσωπικού υπολογιστή - Η κεντρική μονάδα Όταν ολοκληρώσεις το μάθημα αυτό θα μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI)

Κύρια μνήμη. Μοντέλο λειτουργίας μνήμης. Ένα τυπικό υπολογιστικό σύστημα σήμερα. Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 015-16 Οργάνωση Υπολογιστών (ΙI) (κύρια και ) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Ένα τυπικό υπολογιστικό

Διαβάστε περισσότερα