ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Ενώ είναι γενικά παραδεκτό ότι η ανάπτυξη και διάχυση των νέων τεχνολογιών είναι σηµαντική για την αύξηση της παραγωγής και της παραγωγικότητας, οι γνώσεις µας σχετικά µε τις διαδικασίες και τις οικονοµικές συνέπειες της καινοτοµίας είναι ακόµα ανεπαρκείς. Για παράδειγµα, βρισκόµαστε εν µέσω µιας µείζονος τεχνολογικής επανάστασης, όπου η παγκόσµια οικονοµία αναδοµείται χάρη στις νέες τεχνολογίες πληροφοριών (ΤΠ) και σε ριζικές αλλαγές που συµβαίνουν σε τοµείς όπως η βιοτεχνολογία και η επιστήµη υλικών. Παράλληλα όµως, παρατηρούµε ότι αυτές οι θεµελιώδεις τεχνολογικές µεταβολές δεν συντελούν ούτε στη βελτίωση του συντελεστή ολικής παραγωγικότητας (total factor productivity), ούτε στην αύξηση του ρυθµού ανάπτυξης της παραγωγής. 2. Εδώ και µερικά χρόνια, οι προσπάθειες κατανόησης των παραπάνω ζητηµάτων επικεντρώθηκαν στη ζωτική σηµασία που έχουν ορισµένα τµήµατα της διαδικασίας της καινοτοµίας που δεν συνδέονται µε την Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη (εφεξής ΕΤΑ), κυρίως όταν αυτά επηρεάζουν τους ρυθµούς διάχυσης των νέων τεχνολογιών. Εδώ όµως αντιµετωπίζουµε σοβαρές δυσκολίες, που οφείλονται κυρίως στην έλλειψη αξιόπιστων και συστηµατικών στοιχείων. Στην πραγµατικότητα, οι δυνατότητες λεπτοµερούς ανάλυσης της καινοτοµίας και αντιµετώπισης των σχετικών προβληµάτων χάραξης πολιτικής, θα εξαρτηθούν εν µέρει από τη δυνατότητα βελτίωσης των διαθέσιµων πληροφοριών. 3. Η πρώτη έκδοση του Eγχειριδίου Oslo (1992) και οι έρευνες που έγιναν µε βάση αυτήν, ειδικότερα η Κοινοτική Καταγραφή Καινοτοµίας - ΚKΚ (Community Innovation Survey - CIS) της ΕE, έδειξαν ότι η παραγωγή και συλλογή στοιχείων σχετικών µε τη σύνθετη και πολυσχιδή διαδικασία της καινοτοµίας είναι εφικτή. 4. Η παρούσα δεύτερη έκδοση του εγχειριδίου ανασκευάζει το αρχικό πλαίσιο των εννοιών, των ορισµών και της µεθοδολογίας, µε σκοπό να ενσωµατώσει την πείρα της προηγούµενης έρευνας και τη βελτιωµένη πλέον

2 κατανόηση της διαδικασίας της καινοτοµίας, περιλαµβάνοντας συγχρόνως ένα ευρύτερο φάσµα κλάδων παραγωγικής δραστηριότητας. Παρέχει επίσης οδηγίες, µε βάση τις οποίες µπορούν να αναπτυχθούν συγκρίσιµοι δείκτες καινοτοµίας για τις χώρες του ΟΟΣΑ και πραγµατεύεται τα σχετικά προβλήµατα ανάλυσης και πολιτικής. Το εγχειρίδιο έχει διττό στόχο: αφενός να ορίσει ένα πλαίσιο σύγκρισης για τις υπάρχουσες έρευνες και αφετέρου να παράσχει υποστήριξη σε όσους τώρα µόλις αρχίζουν να ασχολούν-ται µε αυτόν τον σηµαντικό τοµέα. 5. Στόχος του παρόντος κεφαλαίου είναι να δοθεί µια γενική εικόνα της έκτασης και του περιεχοµένου του εγχειριδίου (βλ. Πίνακα 1), έτσι ώστε: α) να υποστηρίξει τη χρήση του από τους µη ειδικούς ή και από όσους δεν έχουν προηγούµενη εµπειρία, β) να εξηγήσει την επιλογή ορισµένων τύπων στοιχείων έναντι άλλων, και γ) να επισηµάνει τα βασικά προβλήµατα που ανακύπτουν κατά τη θέσπιση προτύπων και κανόνων για τη δηµιουργία συγκρίσιµων δεικτών. 2. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ 6. Πώς µπορεί κανείς να αποφασίσει για την κατάλληλη δοµή, εµβέλεια, ορολογία και όλα τα υπόλοιπα θέµατα σχετικά µε τη συλλογή δεδοµένων που θα πρέπει να είναι συγκρίσιµα σε διεθνή κλίµακα; Η ποικιλία των θεµάτων που διαπραγµατεύονται οι πρώτες, αλλά και οι πιο πρόσφατες έρευνες καινοτοµίας, υποδεικνύει ότι διαθέτουµε ένα ευρύ φάσµα στοιχείων. Είναι προφανές ότι µία έρευνα που θα κάλυπτε το σύνολο των µέχρι σήµερα µελετών, θα ήταν τόσο δύσκαµπτη και ογκώδης, ώστε να είναι πρακτικά ανέφικτη. Πρέπει εποµένως να τεθούν προτεραιότητες και να γίνει επιλογή της θεµατολογίας, των παραγωγικών κλάδων και των µεθοδολογιών έρευνας στις οποίες θα επικεντρωθεί η µελέτη. Υπάρχει επίσης ανάγκη διαχωρισµού µεταξύ των στοιχείων των οποίων η συλλογή πρέπει να γίνεται σε συνεχή βάση και των θεµάτων των οποίων η άπαξ αντιµετώπιση µέσω ερευνητικών έργων είναι αποτελεσµατικότερη.

3 Πίνακας 1. οµή του εγχειριδίου Το κύριο σώµα του εγχειριδίου ξεκινά µε µία γενική παρουσίαση ορισµένων θεµάτων τα οποία είναι πιθανόν να επηρεάζουν την επιλογή των δεικτών (Κεφάλαιο 2): επάρκεια στην εννοιολογική κατανόηση της δοµής και των χαρακτηριστικών της διαδικασίας της καινοτοµίας και των επιπτώσεών της στη χάραξη πολιτικής βασικά προβλήµατα που βρίσκονται σε εκκρεµότητα, αλλά µπορούν να διασαφηνιστούν µε περαιτέρω στοιχεία επιπτώσεις στην εµβέλεια του εγχειριδίου Το εγχειρίδιο συνεχίζεται µε ορισµούς, κριτήρια και ταξινοµήσεις σχετικά µε µελέτες για τη βιοµηχανική καινοτοµία, που περιλαµβάνουν: βασικούς ορισµούς σχετικά µε την Τεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών - ΤΚΠ (ΤPP Innovation), και µε τις δραστηριότητες καινοτοµίας (Κεφάλαιο 3) ταξινοµήσεις των οργανισµών (Κεφάλαιο 4) Ακολουθούν υποδείξεις και συστάσεις για έρευνες ΤΚΠ σε εθνικό και σε διεθνές επίπεδο: ζητήµατα µετρήσεων της διαδικασίας ΤΚΠ (Κεφάλαιο 5) υπολογισµός των δαπανών για την ΤΚΠ (Κεφάλαιο 6) διαδικασίες σχετικές µε την καταγραφή της καινοτοµίας (Κεφάλαιο 7) Στο τέλος του εγχειριδίου παρουσιάζονται δύο Παραρτήµατα µε θέµατα από τα οποία άλλα πραγµατεύονται εναλλακτικές (ως προς τις γενικά προτεινόµενες) διαδικασίες και άλλα δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς ώστε να συµπεριληφθούν στο κύριο σώµα του εγχειριδίου: προσέγγιση των επιµέρους καινοτοµιών της συγκέντρωσης/συλλογής στοιχείων (Παράρτηµα 1) συλλογή στοιχείων µη τεχνολογικών καινοτοµιών (Παράρτηµα 2) 2.1 Κατανόηση της διαδικασίας της καινοτοµίας - επιπτώσεις στη χάραξη πολιτικής 7. Οι ανάγκες πληροφόρησης των αναλυτών και των σχεδιαστών πολιτικής αποτελούν κυρίαρχη παράµετρο για τον σχεδιασµό των εκάστοτε

4 δεικτών καινοτοµίας. Το Κεφάλαιο 2 περιγράφει τις ανάγκες αυτές, οι οποίες έχουν επηρεαστεί, ήδη από την εποχή της πρώτης έκδοσης του εγχειριδίου, από την εξέλιξη της οικονοµικής θεωρίας της καινοτοµίας, ως τµήµα ενός ευρύτερου συστήµατος πληροφόρησης που χρησιµεύει στον περιορισµό της αβεβαιότητας κατά τη χάραξη πολιτικής. 8. Τελευταία, η πολιτική της καινοτοµίας εξελίσσεται ως κράµα της επιστηµονικής-τεχνολογικής και βιοµηχανικής πολιτικής. Η εµφάνισή της σηµατοδοτεί το γεγονός ότι αναγνωρίζουµε, όλο και περισσότερο, ότι η γνώση, σε όλες τις µορφές της, παίζει κυρίαρχο ρόλο στην οικονοµική πρόοδο, ότι η καινοτοµία βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονοµίας εντάσεως γνώσης, και κυρίως ότι πρόκειται για φαινόµενο πιο πολύπλοκο και συστηµικό από ό,τι πιστεύαµε µέχρι τώρα. Οι συστηµικές προσεγγίσεις της καινοτοµίας µετατοπίζουν το κέντρο βάρους της πολιτικής προς µία αντίληψη που δίνει έµφαση στις θεσµικές µετατροπές, προσβλέποντας σε αλληλεπιδρώσες διαδικασίες τόσο σχετικά µε την παραγωγή της γνώσης, όσο και σχετικά µε τη διάχυση και την εφαρµογή της. Ο όρος Εθνικό Σύστηµα Καινοτοµίας - ΕΣΚ (National System of Innovation - NSI) έχει πλαστεί ακριβώς για να περιγράψει το σύνολο των θεσµών και τη διακίνηση της γνώσης. 9. Με σκοπό τη διαµόρφωση του εννοιολογικού πλαισίου του παρόντος εγχειριδίου, το Κεφάλαιο 2 επικεντρώνεται σε αυτό που περιγράφεται ως γεννήτρια καινοτοµίας, δηλαδή στους δυναµικούς παράγοντες βάσει των οποίων διαµορφώνεται η καινοτοµία στις επιχειρήσεις που επηρεάζουν και επηρεάζονται από τους παράγοντες µεταφοράς της πληροφορίας, το επιστηµονικό/τεχνολογικό υπόβαθρο και το ευρύτερο πλαίσιο συνθηκών. 10. Το Κεφάλαιο 2 αναπτύσσει περαιτέρω την έννοια της γεννήτριας καινοτοµίας, περιγράφοντας την οικονοµική σηµασία της τεχνολογικής µεταβολής και τις σχετικές θεωρίες. Όπως και στην προηγούµενη έκδοση του εγχειριδίου, η έννοια της καινοτοµίας ενδιαφέρει κυρίως σε επίπεδο επιχείρησης, ιδίως σύµφωνα µε την νεο-σουµπετεριανή προσέγγιση και το αλυσιδωτό µοντέλο (chain-link model), το οποίο θεωρεί την καινοτοµία ως αλληλεπίδραση µεταξύ των ευκαιριών της αγοράς και του γνωστικού υποβάθρου και των ικανοτήτων της επιχείρησης. Στην πραγµατικότητα όµως, σκοπός του εγχειριδίου δεν είναι τόσο να ακολουθήσει πιστά ένα συγκεκριµένο µοντέλο, όσο να καταδείξει το γεγονός ότι η καινοτοµία είναι µία σύνθετη και πολυσχιδής δραστηριότητα της οποίας τα τµήµατα βρίσκονται σε

5 συνεχή αλληλεπίδραση, κάτι το οποίο πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις πηγές των στοιχείων. 11. Ως απόρροια των αναγκών ανάλυσης και χάραξης πολιτικής που έχουν ήδη αναφερθεί, προσδιορίζονται στο τέλος του Κεφαλαίου 2 έξι βασικές περιοχές µελέτης: επιχειρησιακές στρατηγικές, ρόλος της διάχυσης των καινοτοµιών, πηγές πληροφοριών και εµπόδια στην υλοποίηση των καινοτοµιών, καινοτοµικές εισροές, ρόλος της κρατικής πολιτικής στη βιοµηχανική καινοτοµία και καινοτοµικές εκροές. 2.2 Εµπειρία από τη συλλογή στοιχείων 12. Η πρώτη έκδοση του εγχειριδίου ελέγχθηκε µέσω καταγραφών που πραγµατοποιήθηκαν σε µεγάλο αριθµό χωρών-µελών του ΟΟΣΑ, κυρίως από ένα τµήµα της Κοινοτικής Καταγραφής Καινοτοµίας (CIS), που ξεκίνησε από κοινού από τη EUROSTAT και τη Γενική ιεύθυνση ΧΙΙΙ (Πρόγραµµα SPRINT, Σύστηµα Παρακολούθησης Ευρωπαϊκής Καινοτοµίας (European Innovation Monitoring System - EIMS). Χρησιµοποιήθηκε ένα κοινό ερωτηµατολόγιο, βασισµένο σε αυτό που υπήρχε στα Παραρτήµατα της πρώτης έκδοσης του εγχειριδίου. εκατρείς χώρες (Βέλγιο, Γαλλία, Γερµανία, ανία, Ελλάδα, Ηνωµένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ισπανία, Ιταλία, Λουξεµβούργο, Νορβηγία, Ολλανδία, Πορτογαλία), αντιπροσωπευόµενες από εθνικούς αναδόχους, συµµετείχαν στην άσκηση που κάλυψε την τεχνολογική καινοτοµία στο χώρο της µεταποιητικής βιοµηχανίας. εδοµένου ότι οι συµµετέχοντες στην ΚΚΚ ήταν εµπειρογνώµονες σε διαφορετικούς τοµείς, υπήρξε ποικιλία µεθόδων και προσεγγίσεων (βλ. Αξιολόγηση της έρευνας ΚΚΚ- Φάση Ι, Εκδόσεις EIMS Νο 11 (Evaluation of the CIS Survey- Phase I, EIMS publication Νο 11), κάτι το οποίο οδήγησε σε ένα ευρύ φάσµα αποτελεσµάτων. Όσο για την τεχνολογική καινοτοµία στον τοµέα των υπηρεσιών, µόνο πιλοτικές µελέτες βρίσκονταν σε εξέλιξη κατά την περίοδο της συγγραφής του εγχειριδίου. 13. Η πλειοψηφία των υπολοίπων χωρών-µελών του ΟΟΣΑ έλεγξε επίσης, µε βάση ολοκληρωµένες ή αποσπασµατικές µελέτες, τις έννοιες και ταξινοµήσεις της πρώτης έκδοσης του Eγχειριδίου Oslo, µε ποικίλους βαθµούς επιτυχίας για κάθε είδος ερώτησης. Ως εκ τούτου, η παρούσα δεύτερη έκδοση βασίζεται στην εκτενή εµπειρία που αποκτήθηκε σε σχέση: α) µε το βαθµό στον οποίο οι επιχειρήσεις µπορούν να συλλάβουν και να εφαρµόσουν τις σχετικές έννοιες, β) µε την πρακτική των µελετών, και γ) µε

6 τα προβλήµατα που ανακύπτουν κατά την συγκέντρωση και ερµηνεία των στοιχείων. 3. ΕΜΒΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ 14. Για λόγους που συνοψίζονται στο τέλος του Κεφαλαίου 2, το εγχειρίδιο: καλύπτει το θέµα της καινοτοµίας αποκλειστικά στον τοµέα των επιχειρήσεων ασχολείται µε την καινοτοµία σε επίπεδο επιχείρησης επικεντρώνεται στην τεχνολογική καινοτοµία προϊόντων και διαδικασιών και επιλεκτικά, παρέχει οδηγίες για άλλες µορφές καινοτοµίας, όπως οι οργανωτικές αλλαγές καλύπτει τη διάχυση των καινοτοµιών µέχρι το επίπεδο που θα ονοµάσουµε καινούργιο για την επιχείρηση 3.1 Kάλυψη κατά τοµείς 15. Ασφαλώς η καινοτοµία µπορεί να επέλθει σε οποιονδήποτε τοµέα της οικονοµίας, συµπεριλαµβανοµένων και των κρατικών υπηρεσιών, όπως η υγεία ή η εκπαίδευση. Οι οδηγίες του παρόντος εγχειριδίου έχουν καταρχήν σχεδιαστεί για την καινοτοµία στον τοµέα των επιχειρήσεων και ιδιαίτερα εκείνων της µεταποίησης, των κατασκευών, της κοινής ωφέλειας και της παροχής υπηρεσιών. Ειδικά για τον τοµέα της µεταποίησης, έχει γίνει εκτενής έλεγχος, τόσο από την έρευνα ΚKΚ (CIS), όσο και από παρόµοιες έρευνες σε άλλες χώρες-µέλη του ΟΟΣΑ. 16. Η καινοτοµία στον τοµέα των υπηρεσιών (που δεν καλύπτεται στην πρώτη έκδοση του εγχειριδίου), είναι πολύπλοκη και διαθέτει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που περιγράφονται στο Κεφάλαιο 2. Οι µέχρι τώρα έρευνες σχετικά µε το θέµα αυτό ήταν µεµονωµένες και συνήθως πιλοτικού χαρακτήρα, οπότε και οι συστάσεις που δίνονται εδώ είναι λιγότερο αξιόπιστες από ό,τι αυτές που αφορούν τον τοµέα της µεταποίησης. 3.2 Καινοτοµία σε επίπεδο επιχείρησης 17. Το εγχειρίδιο ασχολείται µε αλλαγές που συντελούνται στο επίπεδο της επιχείρησης, χωρίς να καλύπτει άλλες κατηγορίες καινοτοµιών, για

7 παράδειγµα αυτές που αναφέρονται από τον Schumpeter: άνοιγµα νέων αγορών, εκµετάλλευση νέων πηγών προµήθειας πρώτων υλών ή ηµικατεργασµένων αγαθών, ή αναδιοργάνωση ενός βιοµηχανικού κλάδου. 18. Για τις ανάγκες των τριών πρώτων κεφαλαίων του εγχειριδίου χρησιµοποιείται ο γενικός όρος επιχείρηση (firm). Στο Κεφάλαιο 4 δίνεται ένας πιο συγκεκριµένος στατιστικός ορισµός, σχετικός µε τις ταξινοµήσεις που προτείνονται. Είναι σαφές ότι η επιλογή του ορισµού που θα χρησιµοποιηθεί σε µία έρευνα ή µελέτη µπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσµατά της. Για παράδειγµα, στην περίπτωση των πολυεθνικών οµίλων εταιρειών, µπορούµε να έχουµε διαφορετική οργάνωση των θυγατρικών, οπότε µία δεδοµένη καινοτοµία µπορεί να εισάγεται ανά χώρα ή ανά αγορά ή να εφαρµόζεται ταυτόχρονα σε ολόκληρο τον όµιλο. Στην περίπτωση µάλιστα που οι θυγατρικές εταιρίες είναι δικαιοπάροχες (franchises) και εποµένως για τις ανάγκες της µελέτης θεωρούνται ξεχωριστές επιχειρήσεις (κάτι που συµβαίνει συχνά στον τοµέα των υπηρεσιών), τα πράγµατα γίνονται πιο περίπλοκα. 3.3 Τεχνολογική καινοτοµία προϊόντων και διαδικασιών 19. Μία επιχείρηση µπορεί να προωθεί πολλά είδη βελτιώσεων στις µεθόδους εργασίας της, ή στον τρόπο που χρησιµοποιεί τους συντελεστές της παραγωγής στα προϊόντα της, αυξάνοντας έτσι την παραγωγικότητα και/ή την εµπορική της αποδοτικότητα. Η προσπάθεια να µελετηθούν ταυτόχρονα και αναλυτικά όλα αυτά τα είδη αλλαγών, θα δηµιουργούσε δυσκολίες, τόσο στην συλλογή των στοιχείων όσο και στις επόµενες αναλύσεις. 20. Για τον λόγο αυτό, επιλέγονται προς περαιτέρω µελέτη υποσύνολα των παραπάνω µεταβολών. Η επιλογή µπορεί να βασιστεί σε διάφορες αναλυτικές προσεγγίσεις, για παράδειγµα αυτές που σχετίζονται µε τη διάχυση των τεχνολογιών της πληροφορίας (Innovation Technologies - IT), ή αυτές που περιλαµβάνουν τις άυλες επενδύσεις όπως η ΕΤΑ, το λογισµικό, η εκπαίδευση προσωπικού, το µάρκετινγκ, κ.λπ. (βλ. παρακάτω, Ενότητα 6). Το παρόν εγχειρίδιο ασχολείται µε µεταβολές που εµπεριέχουν σηµαντικό βαθµό νεωτερισµού για την επιχείρηση και αποκλείει τις µεταβολές συσσωρευτικού τύπου, για παράδειγµα την προµήθεια επιπλέον τεµαχίων εξοπλισµού ΙΤ από ένα µοντέλο που υπάρχει ήδη στην επιχείρηση.

8 21. Το περιεχόµενο του εγχειριδίου αναφέρεται κυρίως σε νέα και σηµαντικά βελτιωµένα προϊόντα (αγαθά και υπηρεσίες) και διαδικασίες. Υπάρχει βέβαια και η καθαρά οργανωτική καινοτοµία, που είναι αρκετά διαδεδοµένη 1 και µπορεί να επιφέρει σηµαντικές βελτιώσεις στην απόδοση της επιχείρησης. Εντούτοις, δεδοµένου ότι στην παρούσα φάση έχουµε σχετικά µικρή πρακτική πείρα στο θέµα αυτό, το διαπραγµατευόµαστε στο Παράρτηµα Όπως είπαµε και παραπάνω, το εγχειρίδιο ασχολείται µε τεχνολογικώς νέα ή βελτιωµένα προϊόντα και διαδικασίες. Η έννοια του όρου τεχνολογικός όσον αφορά προϊόντα και διαδικασίες και η ακριβής σηµασία του στις διάφορες έρευνες και µελέτες, δεν είναι πάντοτε σαφής, ιδιαίτερα όταν χρησιµοποιούνται σε υπερεθνικό επίπεδο. Πράγµατι, η διάκριση ανάµεσα: στην ειδική έννοια που αποδίδεται στον όρο τεχνολογικός στο πλαίσιο του παρόντος εγχειριδίου στους ορισµούς που προτείνουν τα λεξικά για την ίδια λέξη (ή για το πλησιέστερο ισοδύναµό της, ανάλογα µε τις γλώσσες) που είναι πιθανόν να διαφέρουν ελαφρά από χώρα σε χώρα στις διάφορες συνυποδηλώσεις της λέξης, απέναντι στις οποίες οι ενδιαφερόµενοι µπορούν να έχουν διαφορετικές αντιδράσεις δεν είναι πάντοτε εύκολη. Για παράδειγµα, στον τοµέα των υπηρεσιών θεωρήθηκε ότι το τεχνολογικός πρέπει να εκληφθεί ως αυτός που χρησιµοποιεί εξοπλισµό και εγκαταστάσεις υψηλής τεχνολογίας. 23. Στο Κεφάλαιο 3 προτείνονται ορισµοί υποστηριζόµενοι από παραδείγµατα. Για τις ανάγκες του εισαγωγικού µέρους στα Κεφάλαια 1 και 2, θα αρκεστούµε σε µία γενική περιγραφή της Tεχνολογικής Καινοτοµίας Προϊόντων και ιαδικασιών: 24. Ως τεχνολογική καινοτοµία προϊόντος ορίζεται η υλοποίηση/εµπορευµατοποίηση ενός προϊόντος µε βελτιωµένα χαρακτηριστικά απόδοσης, π.χ. η παροχή αντικειµενικά νέων ή βελτιωµένων υπηρεσιών στον καταναλωτή. Ως τεχνολογική καινοτοµία διαδικασίας ορίζεται η υλοποίηση/υιοθέτηση νέων ή σηµαντικά βελτιωµένων µεθόδων παραγωγής ή παράδοσης, που µπορεί να περιλαµβάνει αλλαγές στον εξοπλισµό, στους ανθρώπινους πόρους, στις µεθόδους εργασίας ή σε κάποιον συνδυασµό των παραπάνω.

9 25. Η διάκριση µεταξύ τεχνολογικού νεωτερισµού και άλλων βελτιώσεων σε προϊόντα και διαδικασίες, εξαρτάται σε µεγάλο βαθµό από τα λεγόµενα χαρακτηριστικά απόδοσής τους. Στην πράξη, η δυνατότητα εφαρµογής µιας καινοτοµίας εξαρτάται από το κατά πόσον τα παραπάνω χαρακτηριστικά και ο βαθµός νεωτερισµού τους επηρεάζουν τις πωλήσεις της εξεταζόµενης επιχείρησης ή του κλάδου. Όπως θα δούµε, είναι ευκολότερο να συλλάβουµε και να εφαρµόσουµε µία καινοτοµία στα αγαθά και στις υπηρεσίες που ανταλλάσσονται µεταξύ επιχειρήσεων (κυρίως υψηλής τεχνολογίας), παρά σε αυτά που απευθύνονται στο καταναλωτικό κοινό. Για παράδειγµα, µπορούµε εύκολα να φανταστούµε ένα σύνολο χαρακτηριστικών απόδοσης για τα τσιπ υπολογιστών, για τους υπολογιστές, για τα υλικά εκτύπωσης, για τις ίδιες τις υπηρεσίες υπολογιστών, για την εµπορική ασφαλιστική κάλυψη, κ.λπ., όπως µπορούµε και να ορίσουµε, έστω και συµβατικά, µερικά από αυτά που θα θεωρούσαµε νέα ή βελτιωµένα χαρακτηριστικά των παραπάνω προϊόντων και διαδικασιών, που είναι αντιληπτά και από τον αγοραστή και από τον πωλητή. Τι θα µπορούσαµε όµως να πούµε για τα αντικειµενικά χαρακτηριστικά απόδοσης ενός ιταλικού (ή κινέζικου γεύµατος), µιας παράστασης (ή ενός CD) της όπερας Αϊντα, µιας γραβάτας (από µεγάλο σχεδιαστή µόδας, ενός αντιγράφου από αλυσίδα πολυκαταστήµατος κ.λπ.), ενός ζευγαριού αθλητικών παπουτσιών, µιας κρέµας προσώπου ή ενός κουτιού απορρυπαντικού; Σε ποιο βαθµό οι αγοραστικές αποφάσεις του καταναλωτικού κοινού βασίζονται στα χαρακτηριστικά απόδοσης τέτοιων προϊόντων; Σε ποιο βαθµό οι κατασκευαστές προσδιορίζουν τα νέα προϊόντα µε τεχνολογικούς όρους; 26. εδοµένου ότι δεν υπάρχουν κριτήρια για να απαντήσουµε στις παραπάνω ερωτήσεις, η χρήση του όρου τεχνολογική καινοτοµία προϊόντων στο παρόν εγχειρίδιο, αποκλείει τις αλλαγές που οδηγούν σε βελτιωµένη, αλλά υποκειµενική ικανοποίηση του πελάτη προερχόµενη από ατοµικά και αισθητικά κριτήρια, από την επίδραση της µόδας ή του µάρκετινγκ κ.λπ. Εντούτοις, εφόσον τέτοιες αλλαγές είναι εξαιρετικά σηµαντικές σε ορισµένους κλάδους της βιοµηχανίας και περιλαµβάνουν τις ίδιες ή παρόµοιες δραστηριότητες µε τις ΤΚΠ (σχεδιασµός, µάρκετινγκ, κ.λπ.), αναγνωρίζονται ως ιδιαίτερο αντικείµενο µελέτης υπό τον τίτλο άλλες δηµιουργικές βελτιώσεις προϊόντων.

10 3.4 ιάχυση καινοτοµιών 27. Ως διάχυση ορίζεται ο τρόπος µε τον οποίο οι Tεχνολογικές Καινοτοµίες Προϊόντων και ιαδικασιών διαδίδονται, από την στιγµή της πρώτης παγκόσµιας υλοποίησής τους, σε διαφορετικές χώρες και περιοχές, αλλά και σε διαφορετικές αγορές και επιχειρήσεις, µέσα από εµπορικά ή άλλα κανάλια. Αν δεν υπάρξει διάχυση, η Tεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών δεν θα έχει καµία οικονοµική επίδραση. Προκειµένου να εξασφαλιστεί κάποιος βαθµός διάχυσης, το ελάχιστο όριο εισόδου στο σύστηµα που περιγράφεται στο παρόν εγχειρίδιο τοποθετείται στο καινούργιο για την επιχείρηση (βλ. Κεφάλαιο 2). Αντίθετα, η πλήρης διάχυση µιας νέας τεχνολογίας µέσω µιας επιχείρησης ύστερα από την αρχική υιοθέτηση/εµπορευµατοποίησή της, δεν εµπίπτει στο προτεινόµενο όριο. 28. Εντούτοις, δεδοµένου ότι καλύπτει το σύνολο των προϊόντων και διαδικασιών των οποίων τα χαρακτηριστικά απόδοσης είναι καινούργια για την επιχείρηση, η παρούσα άσκηση ξεπερνά τις προηγούµενες µελέτες που επικεντρώνονταν σε βασικές τεχνολογίες και στην πρώτη εµφάνισή τους σε παγκόσµιο και ενίοτε εθνικό επίπεδο. 29. Προτείνεται επίσης (κεφάλαιο 5) να συγκεντρώνονται πληροφορίες για τον κλάδο ο οποίος πιθανώς να κάνει χρήση των τεχνολογικώς νέων ή βελτιωµένων προϊόντων, από τις ίδιες τις επιχειρήσεις που εφαρµόζουν καινοτοµίες. Παράλληλα, το Κεφάλαιο 2 διαπραγµατεύεται εναλλακτικές µεθόδους ανεύρεσης στοιχείων σχετικών µε τη διάχυση της τεχνολογίας. 4. ΠΑΡΟΧΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΣΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 4.1 Παράγοντες που επηρεάζουν την Τεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών (ΤΚΠ ) 30. Στο Κεφάλαιο 2 ορίζονται ως βασικά πεδία µελέτης οι επιχειρησιακές στρατηγικές, οι πηγές πληροφορίας και τα εµπόδια στην καινοτοµία. Στο Κεφάλαιο 5 παρουσιάζονται σύνολα ερωτήσεων σχεδιασµένα για την απόκτηση αντίστοιχης πληροφορίας, τα οποία συνοδεύονται από καταλόγους πιθανών παραγόντων. Συστήνεται η καταχώρηση των απόψεων των επιχειρήσεων να γίνεται είτε σε δυαδική βάση (σηµαντικό / µη σηµαντικό), είτε

11 µε ένα µικρό εύρος δυνατών απαντήσεων (από πολύ σηµαντικό έως άσχετο). Η ηµι-ποσοτική αυτή προσέγγιση έχει επιλεγεί για να διευκολύνει όσους απαντούν στα ερωτηµατολόγια των ερευνών, αν και δυσχεραίνει την ανάλυση των αποτελεσµάτων. Για κάθε θέµα µελέτης, οι κατάλογοι έχουν αναθεωρηθεί σύµφωνα µε τα αποτελέσµατα της έρευνας CIS. 4.2 ραστηριότητες και δαπάνες Τεχνολογικής Καινοτοµίας Προϊόντων και ιαδικασιών 31. Ως δραστηριότητες Τεχνολογικής Καινοτοµίας Προϊόντων και ιαδικασιών ορίζονται όλα τα επιστηµονικά, τεχνολογικά, οργανωτικά, χρηµατοοικονοµικά και εµπορικά βήµατα, τα οποία οδηγούν, ή επιδιώκεται να οδηγήσουν στην υλοποίηση των τεχνολογικώς νέων ή βελτιωµένων προϊόντων ή διαδικασιών. Μερικά από αυτά µπορεί να είναι εγγενώς καινοτοµικά, ενώ άλλα µη καινοτοµικά, αλλά απαραίτητα για την υλοποίηση των προϊόντων ή διαδικασιών. 32. Στο Κεφάλαιο 2 αναφέρονται διάφορες µελέτες ανάλυσης και χάραξης πολιτικής, που προτείνουν διαφορετικούς καταµερισµούς των παραπάνω δραστηριοτήτων ανάλογα µε τις θεωρητικές τοποθετήσεις τους. Το αποτέλεσµα είναι ότι η δηµιουργία ενός ενιαίου καταλόγου για στατιστική χρήση αποτελεί πρόβληµα, κυρίως εφόσον πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ικανότητα των επιχειρήσεων να αντιληφθούν το πλαίσιο της έρευνας και να παράσχουν στοιχεία. 33. Επιπλέον, η καινοτοµία δεν είναι γραµµική διαδικασία, κάτι που σηµαίνει ότι το σύστηµα µπορεί να εµπεριέχει σηµαντικά στοιχεία ανάδρασης (loops back), (βλ.κεφάλαιο 2). Οι κύριες δραστηριότητες είναι η ΕΤΑ, άλλοι τρόποι απόκτησης γνώσης (διπλώµατα ευρεσιτεχνίας, άδειες, τεχνική υποστήριξη κ.λπ.), η προµήθεια µηχανηµάτων και εξοπλισµού (µε ταυτόχρονη ενσωµάτωση των νέων τεχνολογιών και της χρήσης τους για την παραγωγή νέων προϊόντων), η προετοιµασία παραγωγής και παράδοσης (επιλογή/προµήθεια εξοπλισµού, εκπαίδευση προσωπικού κ.λπ.) και τελικά το µάρκετινγκ (βλ. Κεφάλαιο 3). Από τις δραστηριότητες αυτές, µόνο η ΕΤΑ και η προµήθεια µηχανηµάτων νέας τεχνολογίας µπορούν αυτόµατα να θεωρηθούν δραστηριότητες Τεχνολογικής Καινοτοµίας Προϊόντων και ιαδικασιών. Οι υπόλοιπες συµπεριλαµβάνονται µόνο όταν απαιτούνται για την υλοποίηση Τεχνολογικής Καινοτοµίας Προϊόντων και ιαδικασιών, όχι

12 όµως και όταν αφορούν οργανωτικές καινοτοµίες, άλλες δηµιουργικές βελτιώσεις, απευθείας αύξηση του κεφαλαίου ή επέκταση της παραγωγής. 34. Κατά τη διάρκεια µίας συγκεκριµένης περιόδου, οι δραστηριότητες καινοτοµίας µίας επιχείρησης µπορούν να είναι 3 ειδών: επιτυχείς, όταν οδηγούν στην υλοποίηση ενός νέου ή τεχνολογικώς βελτιωµένου προϊόντος ή διαδικασίας ανακληθείσες (πριν την υλοποίηση νέου ή τεχνολογικά βελτιωµένου προϊόντος ή διαδικασίας), είτε λόγω δυσκολιών στην ολοκλήρωση του έργου, είτε λόγω πώλησης ή άλλου είδους µεταβίβασης της ιδέας ή της τεχνογνωσίας σε άλλη επιχείρηση, είτε λόγω κάποιας αλλαγής της αγοράς συνεχιζόµενες, όταν βρίσκονται σε εξέλιξη αλλά δεν έχουν ακόµα υλοποιηθεί 35. Οι δαπάνες υπολογίζονται µε βάση και τις τρεις παραπάνω κατηγορίες δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια ορισµένης χρονικής περιόδου (βλ. Κεφάλαιο 6). Η εναλλακτική λύση είναι η συλλογή πληροφοριών για το σύνολο των δαπανών των σχετικών µε δραστηριότητες που οδηγούν σε µεµονωµένες καινοτοµίες. Ανεξάρτητα από την εκάστοτε προσέγγιση, φαίνεται ότι οι επιχειρήσεις αντιµετωπίζουν σηµαντικές δυσκολίες στην παροχή ενός πλήρους συνόλου στοιχείων κάτι όµως που είναι σηµαντικό για τους σκοπούς της οικονοµικής ανάλυσης, ακόµα και αν πρόκειται απλώς για τον υπολογισµό του ποσοστού δαπανών για ΕΤΑ επί του συνολικού κόστους των νέων προϊόντων και διαδικασιών (στα οποία συνεισφέρει η ΕΤΑ). Πιστεύουµε ότι η συνεχής άσκηση θα αποδείξει ότι οι επιχειρήσεις έχουν συµφέρον να κοστολογούν τις καινοτοµικές δραστηριότητές τους. 4.3 Η επιχείρηση µε τεχνολογική καινοτοµία προϊόντων και διαδικασιών και οι επιπτώσεις της τεχνολογικής καινοτοµίας προϊόντων και διαδικασιών 36. Κατά την παρουσίαση των αποτελεσµάτων µίας έρευνας µε θέµα την καινοτοµία, ένα από τα πρώτα βήµατα που γίνονται είναι ο υπολογισµός της αναλογίας των επιχειρήσεων που είναι καινοτόµες σε σχέση µε τις µη καινοτόµες. Αυτή η αναλογία τείνει να θεωρηθεί κάτι σαν µαγικός αριθµός ανάλογος µε το ποσοστό του ΑΕΠ που διατίθεται για ΕΤΑ, ενώ η παρουσίαση και η ερµηνεία του απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Εν πρώτοις, η συνολική µέτρηση µπορεί να είναι παραπλανητική, οπότε η αναλογία υπολογίζεται

13 ορθότερα αν λάβουµε υπόψη τη σχέση της διάρθρωσης του παραγωγικού τοµέα µε την κατάταξη των επιχειρήσεων κατά µέγεθος (κατάλληλη ταξινόµηση προτείνεται στο Κεφάλαιο 4). Επιπλέον, είναι σηµαντικό να διασφαλίζεται ότι λήφθηκαν υπόψη αποκλειστικά Tεχνολογικές Καινοτοµίες Προϊόντων και ιαδικασιών και όχι οργανωτικές καινοτοµίες ή άλλες δηµιουργικές βελτιώσεις. Ο ορισµός της επιχείρησης µπορεί να παίξει επίσης σηµαντικό ρόλο (η περίπτωση των δικαιοπάροχων (franchise) εταιρειών, που αναφέρθηκαν παραπάνω, αποτελεί ήδη ένα παράδειγµα). Για παράδειγµα, µπορούν να θεωρηθούν καινοτόµοι επιχειρήσεις όλα τα καταστήµατα ταχείας εµφάνισης φωτογραφιών µίας αλυσίδας, εάν προµηθεύονται τον ίδιο βελτιωµένο εξοπλισµό; 37. Η επιχείρηση που καινοτοµεί σε ΤΚΠ (όπως ορίζεται στο Κεφάλαιο 3) είναι εκείνη η οποία, κατά τη διάρκεια της υπό µελέτη περιόδου, υλοποίησε τεχνολογικά νέα ή σηµαντικά βελτιωµένα προϊόντα, διαδικασίες ή συνδυασµούς προϊόντων και διαδικασιών και εµφάνισε επιτυχείς δραστηριότητες καινοτοµίας. Είναι προτιµότερο να εξαιρούνται από την κατηγορία αυτή οι επιχειρήσεις που παρουσιάζουν παθητική Tεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών, δηλαδή αυτές που καινοτόµησαν αποκλειστικά εισάγοντας τεχνολογία ενσωµατωµένη σε νέα µηχανήµατα και εξοπλισµό. Όσο για τις επιχειρήσεις που ιδρύθηκαν κατά την περίοδο υπό µελέτη, συνιστάται να εντάσσονται στην παραπάνω κατηγορία µόνο αν κατά την ίδρυσή τους εισήγαγαν Tεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών σε σχέση µε την αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται ή αν υλοποίησαν Tεχνολογική Καινοτοµία Προϊόντων και ιαδικασιών αργότερα, πάντα κατά τη διάρκεια της περιόδου υπό µελέτη (περισσότερες πρακτικές οδηγίες δίνονται στο Κεφάλαιο 6). 38. Όπως περιγράφεται στο Κεφάλαιο 6, οι επιπτώσεις της ΤΚΠ µπορούν να µετρηθούν µε βάση το ποσοστό των πωλήσεων νέων ή βελτιωµένων προϊόντων. Όπως και παραπάνω, η ερµηνεία του δείκτη που προκύπτει παρουσιάζει δυσκολίες. Για επιχειρήσεις που πρωτοεµφανίζονται στην αγορά κατά τη διάρκεια της (τριετούς) περιόδου υπό µελέτη, όλα τα προϊόντα θεωρούνται κατ αρχήν νέα και το ποσοστό των πωλήσεων νέων ή βελτιωµένων προϊόντων είναι εξ ορισµού 100%, ζήτηµα για το οποίο προτείνεται ένας συµβατικός τρόπος αντιµετώπισης στο Κεφάλαιο 3, Ενότητα 6.

14 39. Ο παραπάνω δείκτης επηρεάζεται από τη διάρκεια του κύκλου ζωής του προϊόντος: για τις οµάδες προϊόντων µε µικρότερο κύκλο ζωής οι ανάγκες καινοτοµίας είναι συχνότερες από ότι για αυτές µε µεγαλύτερο κύκλο ζωής. 40. Στο Κεφάλαιο 5 προτείνεται επίσης να γίνεται η συλλογή πληροφορίας µε βάση την επίδραση των ΤΚΠ στους συντελεστές της παραγωγής. 5. ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ (SURVEYS) 5.1 Είδη προσεγγίσεων για τη συλλογή στοιχείων 41. Υπάρχουν δύο βασικές προσεγγίσεις για τη συλλογή δεδοµένων σχετικά µε την ΤΚΠ εκ µέρους των επιχειρήσεων: η συνολική (subject approach), που αντιµετωπίζει σφαιρικά την καινοτοµία στη συµπεριφορά και στις δραστηριότητες µίας επιχείρησης, και η προσέγγιση των επιµέρους καινοτοµιών (object approach), που επικεντρώνεται στον αριθµό και στα χαρακτηριστικά των µεµονωµένων καινοτοµιών. 42. Κατά την προετοιµασία της πρώτης έκδοσης του εγχειριδίου είχε αποφασιστεί να ακολουθηθεί για τη συγγραφή των οδηγιών η συνολική προσέγγιση, ως πλησιέστερη στη διεθνή τυποποίηση, η οποία και είχε υιοθετηθεί ως βάση για τις αρχικές οδηγίες. Εντούτοις, αναγνωρίζοντας ότι η χρήση της προσέγγισης των επιµέρους καινοτοµιών ισχυροποιεί ορισµένα είδη ερωτήσεων ή ερευνών, διατυπώνουµε πλέον τους ορισµούς του Κεφαλαίου 3 και τις ταξινοµήσεις του Κεφαλαίου 4 έτσι ώστε να µπορούν να ακολουθηθούν και οι δύο προσεγγίσεις. Επισυνάπτεται επίσης ειδικό Παράρτηµα για την προσέγγιση των επιµέρους καινοτοµιών (Παράρτηµα 1). Οι προδιαγραφές των Κεφαλαίων 5 και 7 έχουν σχεδιαστεί κυρίως για καταγραφές καινοτοµίας στις επιχειρήσεις, παρόλο που θα µπορούσαν να χρησιµοποιηθούν και για άλλους τύπους καταγραφών. 5.2 Μεθοδολογία καταγραφής 43. Για να επιτευχθεί δυνατότητα σύγκρισης σε διεθνές επίπεδο των καταγραφών καινοτοµίας για τις επιχειρήσεις, είναι σηµαντικό να εναρµονιστούν τα κύρια χαρακτηριστικά τους στο µεγαλύτερο δυνατό βαθµό. Οι σχετικές οδηγίες δίνονται στο Κεφάλαιο 7.

15 44. Ο πληθυσµός-στόχος που χρησιµοποιείται στις καταγραφές καινοτοµίας πρέπει να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο οµοιόµορφος. Στην περίπτωση των δειγµατοληπτικών καταγραφών, το πλαίσιο επιλογής των δειγµάτων θα πρέπει να αντιστοιχεί κατά το δυνατόν στον πληθυσµό-στόχο. Όλες οι µεγάλες επιχειρήσεις που ανήκουν στον πληθυσµό-στόχο πρέπει να περιλαµβάνονται στην καταγραφή, ενώ για τις µικρότερες επιχειρήσεις θα πρέπει να χρησιµοποιείται ένα τυχαίο δείγµα, διαστρωµατωµένο ανάλογα µε το µέγεθος της επιχείρησης και τον τοµέα της βιοµηχανίας στον οποίο ανήκει. 45. Το σχετικό ερωτηµατολόγιο πρέπει να είναι όσο γίνεται συντοµότερο και να απαρτίζεται από ερωτήσεις και οδηγίες διατυπωµένες µε ευκρίνεια, ώστε να επιτυγχάνεται ένα ικανοποιητικό ποσοστό απόκρισης. Αυτό σηµαίνει ότι οι ορισµοί του Κεφαλαίου 3, πρέπει να διατυπώνονται µε κατάλληλο τρόπο (δηλαδή να έχουν σαφή σηµασία), ώστε να διευκολύνεται η απάντηση των ερωτηµατολογίων στον τοµέα που µας ενδιαφέρει, κυρίως στον τοµέα των υπηρεσιών. 46. Κατά την φάση της συλλογής στοιχείων, θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στον έλεγχο της αξιοπιστίας και της συνοχής των στοιχείων, καθώς και στις διαδικασίες υπενθύµισης. Η δυνατότητα διεθνούς σύγκρισης των αποτελεσµάτων µπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω µε χρήση οµοιόµορφων µεθόδων για την εισαγωγή τιµών που δεν έχουν συµπληρωθεί, συντελεστών στάθµισης, αρχών για την παρουσίαση των συµπερασµάτων, κ.λπ. 6. Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟΥ OSLO ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΙΕΘΝΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 47. Η καινοτοµία συντελείται σε όλο το εύρος µιας οικονοµίας, έχει όµως και ορισµένα ειδικά χαρακτηριστικά τα οποία τη διαφοροποιούν, τόσον από τις εξειδικευµένες επιστηµονικές και τεχνολογικές δραστηριότητες που εµπεριέχονται σε αυτήν, όσο και από τις οικονοµικές δραστηριότητες των οποίων αποτελεί µέρος. 6.1 ραστηριότητες Επιστήµης και Τεχνολογίας: η οικογένεια εγχειριδίων Frascati

16 48. Υπάρχουν δύο βασικές οικογένειες δεικτών Επιστήµης και Τεχνολογίας που έχουν άµεση σχέση µε τη µέτρηση της ΤΚΠ : πόροι αφιερωµένοι σε ΕΤΑ και στατιστικές διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας. 49. Τα στοιχεία ΕΤΑ συλλέγονται µέσω εθνικών καταγραφών, σύµφωνα µε τις οδηγίες του Eγχειριδίου Frascati (ΟΟΣΑ, 1993) και έχουν αποδειχθεί χρήσιµα σε πολλές µελέτες: για παράδειγµα, η επίδραση της ΕΤΑ στην παραγωγικότητα µετράται µε τη βοήθεια οικονοµετρικών τεχνικών, ανά χώρα, τοµέα και επιχείρηση. Τα στοιχεία αυτά όµως υπάγονται σε δύο κυρίως περιορισµούς. Καταρχήν, η ΕΤΑ θεωρείται στοιχείο εισροής, οπότε δεν παρέχει δυνατότητα µέτρησης της τεχνολογικής αλλαγής, παρά την προφανή της σχέση µε αυτήν. Επιπλέον, η έννοια της ΕΤΑ δεν περιλαµβάνει το σύνολο των προσπαθειών των επιχειρήσεων και των κυβερνήσεων στο χώρο αυτό, εφόσον υπάρχουν και άλλες πηγές τεχνολογικής αλλαγής, όπως για παράδειγµα η πρακτική εκπαίδευση, οι οποίες διαφεύγουν του παρόντος στενού ορισµού. 50. Το δίπλωµα ευρεσιτεχνίας αντιστοιχεί στο νόµιµο δικαίωµα πνευµατικής ιδιοκτησίας µίας εφεύρεσης ή ανακάλυψης, το οποίο εγκρίνεται από τα εθνικά γραφεία διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας. Έτσι, παρέχεται στον κάτοχο το µονοπώλιο εκµετάλλευσης της εφεύρεσης ή ανακάλυψης (για ορισµένη χρονική διάρκεια) σαν ένα είδος αποζηµίωσης για τη δηµοσίευση (που επιτρέπει χρήση σε ευρεία κλίµακα της εφεύρεσης ή ανακάλυψης). Οι µελετητές των θεµάτων τεχνολογίας χρησιµοποιούν όλο και περισσότερο τις στατιστικές ευρεσιτεχνιών ως δείκτες απόδοσης των σχετικών δραστηριοτήτων: ο αριθµός των διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας που έχουν εγκριθεί σε µία χώρα ή για µία επιχείρηση µπορεί να αντικατοπτρίζει την ισχύ της σε επίπεδο τεχνολογίας, ενώ η µελέτη των ίδιων των κατοχυρωµένων τεχνολογικών επιτευγµάτων αποτελεί ένδειξη για την κατεύθυνση της τεχνολογικής αλλαγής. Είναι γνωστό όµως ότι η χρήση τέτοιων δεικτών παρουσιάζει και ορισµένα µειονεκτήµατα. Πρώτον, υπάρχουν καινοτοµίες που δεν αντιστοιχούν σε δίπλωµα ευρεσιτεχνίας. εύτερον, υπάρχουν διπλώµατα ευρεσιτεχνίας που αντιστοιχούν σε εφευρέσεις ή ανακαλύψεις µε πρακτικά µηδενική τεχνολογική και οικονοµική αξία, ενώ παράλληλα υπάρχουν και αυτά των οποίων η αξία είναι πολύ µεγάλη. Τέλος, πολλά διπλώµατα ευρεσιτεχνίας δεν οδηγούν ποτέ σε καινοτοµία (βλ. ΟΟΣΑ, 1994: Μέτρηση των επιστηµονικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων: τα δεδοµένα των διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας ως επιστηµονικοί και τεχνολογικοί δείκτες - Εγχειρίδιο διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας ΟΟΣΑ/Γ (94)114) (The Measurement

17 of Scientific and Technological Activities: Using Patent Data as Science and Technology Indicators Patent Manual ΟECD/DG(94)114). 51. Οι δύο παραπάνω βασικές οικογένειες στατιστικών συνοδεύονται και από αρκετές άλλες, συµπεριλαµβανοµένων των στατιστικών των επιστηµονικών δηµοσιεύσεων (βιβλιοµετρία), των δηµοσιεύσεων σε εµπορικά και τεχνικά περιοδικά (των λεγοµένων Βιβλιογραφικών εικτών Καινοτοµικού Αποτελέσµατος (literature-based indicators of innovation output-lbio), βλ. Παράρτηµα 1, Ενότητα 2), του ισοζυγίου τεχνολογικών πληρωµών (ΙΤΠ) και της δραστηριότητας στον τοµέα της υψηλής τεχνολογίας (επενδύσεις, απασχόληση, εξωτερικό εµπόριο). Πληροφορίες σε σχέση µε την καινοτοµία και τις καινοτοµικές δραστηριότητες µπορούν επίσης να εξαχθούν εµµέσως και από άλλες πηγές, για παράδειγµα, από επιχειρησιακές έρευνες ή από στατιστικές της εκπαίδευσης. 52. Όπου αυτό είναι εφικτό, γίνεται αναφορά σε έννοιες και ταξινοµήσεις που έχουν ήδη οριστεί σε άλλες εκδόσεις του ΟΟΣΑ για τη µέτρηση των επιστηµονικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων (βλ. Πίνακα 2), κυρίως στο Εγχειρίδιο Frascati (ΟΟΣΑ, 1993), που ασχολείται µε τη διάθεση πόρων για ΕΤΑ. Αυτό ισχύει κυρίως για ορισµένα συµπληρωµατικά ζητήµατα σχετικά είτε µε την ΕΤΑ, είτε µε άλλες δραστηριότητες Επιστήµης και Τεχνολογίας, οι οποίες στα Κεφάλαια 5 και 6 συνιστάται να ενσωµατώνονται σε απογραφές σχετικές µε ΤΚΠ. 6.2 Άλλα οικονοµικά πρότυπα, ταξινοµήσεις και κανόνες 53. Με σκοπό να ανταποκριθούµε στην ανάγκη ένταξης της καινοτοµίας σε ένα ευρύτερο πλαίσιο (τόσο εννοιολογικό, όσο και πρακτικό, δηλαδή σε επίπεδο βάσεων δεδοµένων), χρησιµοποιούµε, όταν αυτό είναι εφικτό, τις οδηγίες και τις ταξινοµήσεις των Ηνωµένων Εθνών, δηλαδή το Σύστηµα Εθνικών Λογαριασµών ΣΕΛ (System of National Accounts SNA) (CEC et al., 1994,) και τη ιεθνή Πρότυπη Ταξινόµηση των Κλάδων Βιοµηχανικής ραστηριότητας (International Standard Industrial Classification - ISIC Rev. 3, OHE, 1990). εδοµένου ότι πρόκειται για συνεργασία ΟΟΣΑ/ΕE, λαµβάνουµε επίσης υπόψη και τους σχετικούς ευρωπαϊκούς κανόνες, ιδίως τη Στατιστική Ταξινόµηση των Οικονοµικών ραστηριοτήτων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (Statistical Classification of Economic Activities in the European Community) NACE Rev. 1 - Series 2E).

18 6.3 Άλλες σχετικές έννοιες και έρευνες 54. Οπως αναφέρεται και παραπάνω, υπάρχουν και άλλοι τρόποι διερεύνησης των µεταβολών που γίνονται για τη βελτίωση της παραγωγικότητας και της αποδοτικότητας των επιχειρήσεων. Από του τρόπους αυτούς, θα εξεταστούν: α) η άυλη επένδυση και β) η δηµιουργία και υιοθέτηση της Τεχνολογίας Πληροφοριών (ΤΠ). 55. Η έννοια της άυλης επένδυσης καλύπτει όλες τις τρέχουσες δαπάνες ανάπτυξης µιας επιχείρησης που αναµένεται να αποδώσουν µακροπρόθεσµα. εν υπάρχει συγκεκριµένος ορισµός, ο όρος όµως χρησιµοποιείται µε γενικό τρόπο και καλύπτει δαπάνες για: έκτακτες ανάγκες µάρκετινγκ, εκπαίδευση προσωπικού, λογισµικό και άλλες παρόµοιες κατηγορίες, επιπρόσθετα από τις τρέχουσες δαπάνες για ΕΤΑ. Καλύπτει επίσης τρέχουσες δαπάνες για ΤΚΠ, αλλά περιλαµβάνει και άλλα στοιχεία, για παράδειγµα τις δαπάνες της επιχείρησης για εκπαίδευση προσωπικού και µάρκετινγκ (και όχι µόνο τις δαπάνες για εκπαίδευση προσωπικού και µάρκετινγκ κατά την εισαγωγή τεχνολογικώς νέων προϊόντων και διαδικασιών). Αντίθετα, ο όρος δεν καλύπτει υλικές επενδύσεις, όπως για παράδειγµα τις κεφαλαιουχικές δαπάνες για ΤΚΠ, οι οποίες περιλαµβάνουν κεφαλαιουχικές δαπάνες για ΕΤΑ και για προµήθεια νέων µηχανηµάτων και εξοπλισµού σχετικού µε ΤΚΠ.

19 Πίνακας 2 Η οικογένεια οδηγιών Frascati για τη µέτρηση των επιστηµονικών και τεχνολογικών δραστηριοτήτων Προτεινόµενη Τυποποιηµένη Πρακτική Καταγραφών Έρευνας και Πειραµατικής Ανάπτυξης Εγχειρίδιο Frascati, πέµπτη έκδοση (Proposed Standard Practice for Surveys of Research and Experimental Development Frascati Manual, fifth edition), (ΟΟΣΑ, 1993). Βασικοί Ορισµοί και Συµβάσεις για τη Μέτρηση της Έρευνας και Πειραµατικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ): Περίληψη του Εγχειριδίου Frascati (Main Definitions and Conventions for the Measurement of Research and Experimental Development (R&D): A Summary of the Frascati Manual), (ΟECD/GD (94) 84,). Προτεινόµενη Τυποποιηµένη Μέθοδος Συγκέντρωσης και Ερµηνείας των Στοιχείων του Ισοζυγίου Τεχνολογικών Πληρωµών - Εγχειρίδιο ΙΤΠ (Proposed Standard Method of Compiling and Interpreting Technology Balance of Payments Data TBP Manual), (ΟΟΣΑ, 1990). Προτεινόµενες Οδηγίες ΟΟΣΑ για τη Συλλογή και Ερµηνεία Στοιχείων Τεχνολογικής Καινοτοµίας - Εγχειρίδιο Oslo, δεύτερη έκδοση (OECD Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data Oslo Manual, second edition), (ΟΟΣΑ/ΕΕ/Eurostat, 1997). Μέτρηση Επιστηµονικών και Τεχνολογικών ραστηριοτήτων: Τα Στοιχεία ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας ως είκτες Επιστήµης και Τεχνολογίας - Εγχειρίδιο ιπλωµάτων Ευρεσιτεχνίας (The Measurement of Scientific and Technological Activities: Using Patent Data as Science and Technology Indicators Patent Manual), (ΟΟΣΑ/Γ (94)114). Μέτρηση των Ανθρώπινων Πόρων Επιστήµης και Τεχνολογίας - Εγχειρίδιο Canberra (The Measurement of Human Resources Devoted to S&T Canberra Manual), (ΟΟΣΑ/ΕΕ/Eurostat, ΟΟΣΑ/Γ (95)77). 56. Η έννοια της Τεχνολογίας Πληροφοριών καλύπτει το υλικό (hardware) και το λογισµικό (software), η ανάπτυξη και διάχυση των οποίων έχει σηµαντική επίδραση στα πρότυπα παραγωγής και απασχόλησης σε ένα ευρύ φάσµα βιοµηχανικών κλάδων. Στην περίπτωση του υλικού, είναι ενδιαφέρον

20 να γνωρίζουµε όχι µόνο το πότε µία επιχείρηση καινοτοµεί υιοθετώντας ένα τεχνολογικώς νέο ή βελτιωµένο τµήµα εξοπλισµού ΤΠ, αλλά και το ποσοστό ΤΠ επί του συνολικού εξοπλισµού της επιχείρησης (συµπεριλαµβανοµένων και αγορών περισσοτέρων του ενός τεµαχίων από το ίδιο µοντέλο εξοπλισµού). Πληροφορίες τέτοιου τύπου συλλέγονται µε τη βοήθεια ειδικών καταγραφών για την Τεχνολογία Πληροφοριών, που αποτελούν µετεξέλιξη προηγούµενων καταγραφών για τη µεταποιητική τεχνολογία (Στατιστική Υπηρεσία ΗΠΑ (US Bureau of the Census), 1988 και 1992, Στατιστική Υπηρεσία Καναδά (Statistics Canada), 1988 και 1992/93, Στατιστική Υπηρεσία Αυστραλίας (Australian Bureau of Statistics, 1993). 57. Η χαρτογράφηση της ανάπτυξης, παραγωγής, προσαρµογής και χρήσης λογισµικού είναι µια πιό πολύπλοκη διαδικασία, δεδοµένου ότι πρόκειται για δραστηριότητες που επιτελούνται σε όλο το εύρος της οικονοµίας. Μία ειδική κατηγορία κεφαλαίων έχει ήδη οριστεί στο Σύστηµα Εθνικών Λογαριασµών (ΕC et al., 1993), ενώ οδηγίες για τη διεξαγωγή των ερευνών έχουν καθοριστεί για την περίπτωση των υπηρεσιών ηλεκτρονικών υπολογιστών (ΟΗΕ, 1992) - για την οποία όµως δεν έχει ολοκληρωθεί η συλλογή στοιχείων. 7. ΤΕΛΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 58. Το εγχειρίδιο έχει βασιστεί σε συγκλίνουσες απόψεις σε ό,τι αφορά τη ζήτηση για δείκτες καινοτοµίας (που προϋποθέτουν και µία ανάλογη οικονοµική θεωρία, αλλά και γνώση των αναγκών χάραξης πολιτικής), τους ορισµούς και το πλάτος των σχετικών εννοιών και τα συµπεράσµατα που πρέπει να αφοµοιώσουµε από τις προηγούµενες καταγραφές. Το εγχειρίδιο, του οποίου την επιµέλεια είχαν από κοινού ο ΟΟΣΑ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γράφτηκε από και για ειδικούς, από τριάντα περίπου χώρες-µέλη, που συγκεντρώνουν και αναλύουν στοιχεία σχετικά µε την καινοτοµία. Για να επιτευχθεί σύγκλιση απόψεων στο πλαίσιο αυτό, χρειάστηκε να γίνουν αρκετές παραχωρήσεις και συµφωνίες για χρήση συµβάσεων. Επιπλέον, η πολυπλοκότητα της διαδικασίας της καινοτοµίας καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την ακριβή διατύπωση οδηγιών. Παρόλα αυτά, το εγχειρίδιο τελικά προσφέρει ένα πραγµατικά ισχυρό σύνολο οδηγιών, που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τον καθορισµό δεικτών ΤΚΠ µε ουσιαστική σηµασία.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΝΩΝ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 277. Η µέτρηση του συνολικού κόστους των δραστηριοτήτων ΤΚΠ σε επιχειρήσεις και κλάδους αποτελεί έναν από τους σηµαντικότερους στόχους των ερευνών καινοτοµίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ 1. Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 203. Η προσέγγιση εστιάζει στις χαρακτηριστικές ιδιότητες της καινοτοµικής επιχείρησης και όλα τα χαρακτηριστικά των δραστηριοτήτων καινοτοµίας και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ Η ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ OSLO ΟΡΓAΝΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓAΣΙΑΣ ΚAΙ AΝAΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΚΤ

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΚΤ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΚΤ Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ & ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ... 1 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΈΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΑΠΑΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΣΕ Ε&Α... 2 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ 217. Στο κεφάλαιο αυτό µελετώνται ορισµένες όψεις της καινοτοµικής διαδικασίας. Η εµπειρία από προηγούµενες καταγραφές µας επιτρέπει να προτείνουµε ένα σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες Το παρακάτω κείμενο περιέχει οδηγίες, παραδείγματα και διευκρινήσεις σχετικά με το τι θεωρείται Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, με έμφαση σε βιομηχανικές δραστηριότητες. Βασίζεται στο εγχειρίδιο Frascati

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για τη Μέτρηση της Καινοτοµίας των Επιχειρήσεων στην Ελλάδα (2002 2004)

Μελέτη για τη Μέτρηση της Καινοτοµίας των Επιχειρήσεων στην Ελλάδα (2002 2004) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 4 η Κοινοτική Έρευνα για την Καινοτοµία Συνοπτικά Αποτελέσµατα 4 th Community Innovation Survey (CIS 4) Summary Results Μελέτη για τη Μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ

ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΟΥ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΠΕ Leonardo da Vinci Leonardo Project: A EUROPEAN OBSERVATORY ON THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFE LONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES AND THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης

Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό. Σύνοψη Μελέτης Πίνακες Εισροών-Εκροών της Ελληνικής Οικονοµίας για τον Τουρισµό Σύνοψη Μελέτης Η παρούσα µελέτη των Πινάκων Εισροών-Εκροών µε επίκεντρο τους τοµείς τουρισµού του έτους 1992 εκπονήθηκε µε χρηµατοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Οδηγός Αυτοαξιολόγησης EFQM Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ EFQM ΣΤΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ EFQM ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΑΥΤΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ... 4 3. Η ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙ ΡΟΥΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με την ολοένα και ταχύτερη ανάπτυξη των τεχνολογιών και των επικοινωνιών και ιδίως τη ραγδαία, τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΣΤΙΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D)

Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Έρευνα και Ανάπτυξη (Research and Development, R&D) Οι Howenstine και Zeile (1992) ανακαλύπτουν μια χαλαρή συσχέτιση μεταξύ Έρευνας και Ανάπτυξης (R&D) και του συνόλου των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς

ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς ΕΡΓΑΛΕΙΟ G Πληροφορίες σχετικά με προδιαγραφές, προϊόντα και συνεταιρισμούς Εισαγωγή στη βάση δεδομένων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Στόχοι του εργαλείου... 2 2. Οφέλη του εργαλείου... 2 3. Τι κάνει το εργαλείο... 2

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα

Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Η οικονομία της γνώσης και η απόδοση της καινοτομίας στην Ελλάδα Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικές και Οργανωτικές Καινοτομίες : Η Περίπτωση της Ελλάδας

Διοικητικές και Οργανωτικές Καινοτομίες : Η Περίπτωση της Ελλάδας Διοικητικές και Οργανωτικές Καινοτομίες : Η Περίπτωση της Ελλάδας Δρ. Ιωάννης Χατζηκιάν, Επιστημονικός Συνεργάτης Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων, ΣΔΟ, ΤΕΙ Αθηνών, Εισήγηση στην ημερίδα του Γραφείου Διαμεσολάβησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. ΟΟΣΑ (1996), The OECD Jobs Strategy Technology, Productivity and Job Creation, Volume 1, Paris. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1 Για παράδειγµα, σε µία πρόσφατη καταγραφή, το 15% των αυστραλιανών επιχειρήσεων ανέφερε ότι είχε αποφασίσει οργανωτικές καινοτοµίες, έναντι 13% των επιχειρήσεων που είχε υιοθετήσει Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ/EIE

ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ/EIE ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ/EIE Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης «Δράσεις και στρατηγική του ΕΚΤ για την ανάπτυξη υποδομών για την καταγραφή και τη μέτρηση της ερευνητικής, τεχνολογικής και καινοτομικής δραστηριότητας»

Διαβάστε περισσότερα

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών»

«Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2014 «Συντονισμός του Σχεδιασμού και της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών» Αποτελεσματική Παρακολούθηση και Αξιολόγηση της Εφαρμογής Δημόσιων Πολιτικών Νίκος Παπαδάτος, Μέλος & τ. Πρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Η Καινοτοµία στην Ελλάδα: Συγκριτική ανάλυση µε τις νότιες και βόρειες ευρωπαϊκές χώρες» Χριστόπουλος Αλέξανδρος

«Η Καινοτοµία στην Ελλάδα: Συγκριτική ανάλυση µε τις νότιες και βόρειες ευρωπαϊκές χώρες» Χριστόπουλος Αλέξανδρος «Η Καινοτοµία στην Ελλάδα: Συγκριτική ανάλυση µε τις νότιες και βόρειες ευρωπαϊκές χώρες» Χριστόπουλος Αλέξανδρος Επιβλέπων καθηγητής: κ. Πετράκης Παναγιώτης Πίνακας Περιεχοµένων 1.1. Η καινοτοµική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Γ ΛΥΚΕΙΟΥ τεχνολογικής κατεύθυνσης. Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Θέµατα και ερωτήσεις κλειστού τύπου Ερωτήσεις του τύπου Σωστό - Λάθος Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Ερωτήσεις αντιστοίχησης Ερωτήσεις συµπλήρωσης κενών Ερωτήσεις ανάπτυξης Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2.

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ 2. Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 2 Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ, ΦΤΩΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΣΕΕ ΤΟΜΕΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ / ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΥΣΗΣ της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΕΛΤΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΥΣΗΣ της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 8 Σελίδα από Πληροφορίες «Παρατηρητήριο Ποιότητας & Επιχειρηµατικής Αρίστευσης» www.quality-observatory.gr info@quality-observatory.gr marketing@quality-observatory.gr Ινστιτούτο Βιοµηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. "Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη

Ημερίδα. Δείκτες. ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός. Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών. Μαρία Θ. Στουμπούδη Ημερίδα "Δείκτες ερευνητικής δραστηριότητας και σχεδιασμός πολιτικών για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία (ΕΤΑΚ)" Αθήνα, Τετάρτη 2 Μαΐου 2012 Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Για το Σ της Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ;

Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Τι είναι ένας Δορυφόρος Λογαριασμός Τουρισμού (Δ.Λ.Τ.) ; Ένας δορυφόρος λογαριασμός (Δ.Λ.) είναι ένα εργαλείο για την οργάνωση όλης της ποσοτικής πληροφόρησης που σχετίζεται και απορρέει από ένα συγκεκριμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1

ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. AF/CE/LB/el 1 ΤΕΛΙΚΗ ΠΡΑΞΗ AF/CE/LB/el 1 Οι πληρεξούσιοι: ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ, ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας

Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Εισαγωγή και ειδικά θέµατα Σαραφίδου Μελίνα Ε.Υ.. Ε.Π. Περιφέρειας Θεσσαλίας Λάρισα, 30 Νοεµβρίου 2015 Εισαγωγικά Η έξυπνη εξειδίκευση αποτελεί µία στρατηγική προσέγγιση, µε στόχο τον οικονοµικό µετασχηµατισµό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Προσδόκιµο Ζωής και Υγείας 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 03 / 07 / 2015 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Προσδόκιµο και Υγείας 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), σε συνεργασία µε την Ευρωπαϊκή Κοινή ράση για την καθιέρωση

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ»

«ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «ΦΤΩΧΕΙΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΜΒΛΥΝΣΗΣ» «με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης» «To άρθρο αυτό έχει παραχθεί με την οικονομική υποστήριξη της

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυπώνοντας την εθνική δραστηριότητα έρευνας, καινοτομίας και ανάπτυξης

Αποτυπώνοντας την εθνική δραστηριότητα έρευνας, καινοτομίας και ανάπτυξης Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης Αποτυπώνοντας την εθνική δραστηριότητα έρευνας, καινοτομίας και ανάπτυξης Δρ Νένα Μάλλιου Προϊσταμένη Τμήματος Καταγραφής, Μέτρησης & Υπηρεσιών Ερευνητικής & Καινοτομικής Δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ

ΓΕΝΙΚ Ι Ο Κ Ο Ε ΠΙ Π Τ Ι Ε Τ Λ Ε ΕΙΟ Ι Ο Ε Θ Ε Ν Θ ΙΚ Ι Η Κ Σ Η Α Μ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΚΛΑΔΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΜΥΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ Σεμινάριο ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ -ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ - ΣΤΟΧΟΘΕΣΙΑΣ Θέμα: «Τεχνικές Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσίες καταγραφής και οργάνωσης της ερευνητικής δραστηριότητας Έκδοση δεικτών ΕΤΑΚ

Υπηρεσίες καταγραφής και οργάνωσης της ερευνητικής δραστηριότητας Έκδοση δεικτών ΕΤΑΚ ΕΠΣΕΤ- ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟ ΑΠΌ ΧΡΗΣΤΕΣ Υπηρεσίες καταγραφής και οργάνωσης της ερευνητικής δραστηριότητας Έκδοση δεικτών ΕΤΑΚ Δρ Νένα Μάλλιου, 31.03.2015 Η Πράξη Εθνικό Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η ιδέα για τη συγγραφή αυτού του βιβλίου ξεκίνησε με τη σκέψη ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στη φορολογική διοίκηση πρέπει να είναι επιθυμητές, ώριμες, αποδεκτές από τον κόσμο που τον αφορούν (τον

Διαβάστε περισσότερα

http://www.economics.edu.gr 7

http://www.economics.edu.gr 7 6 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1.3 Λειτουργίες της Επιχείρησης 1.3.1 Η αλυσίδα των Επιχειρησιακών Λειτουργιών Όπως κάθε οργανισµός, έτσι και η επιχείρηση, προκειµένου να ζήσει, ν ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. a. Καινοτομία b. Εφεύρεση Οι δύο αυτές έννοιες ταυτίζονται. ΝΑΙ ΟΧΙ 2. a. Καινοτομία προϊόντων(αγαθών

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11

Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες. Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 Μεθοδολογία, Τεχνικές και Θεωρία για Οικονοµοτεχνικές Μελέτες Πρόλογος 9 Ο Σκοπός αυτού του βιβλίου 11 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οικονοµοτεχνικές Μελέτες ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Επιχειρηµατικότητα και Νέες Επιχειρηµατικές ραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών

Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών Ειδικά Θέµατα Μάρκετινγκ Υπηρεσιών 1 ΒΑΣΙΚΑ - ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ, ΟΜΕΣ, &

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΩΝ 330. Κατά τη συλλογή και ανάλυση στοιχείων για την καινοτοµία, είναι απαραίτητη η σωστή εφαρµογή στατιστικών µεθόδων. Ως προς τις βασικές αρχές συλλογής και ανάλυσης στοιχείων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ. για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ Α.Ε. MEΛΟΣ ΤΩΝ ISO-IEC-CEN-CENELEC-ETSI-IQNET ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 2007-09-20 Νο.32-07 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ για Ειδικούς - Εµπειρογνώµονες οι οποίοι θα συµµετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective

Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Understanding Economic Growth: A Macro-level, Industry-level, and Firm-level Perspective Summary in Greek Κατανοώντας την οικονοµική µεγέθυνση : ανάλυση σε επίπεδο µακροοικονοµίας, τοµέα και επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ Η πρόσβαση στην πληροφορία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα κάθε μαθητή, με ή χωρίς αναπηρίες και/ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σε μία κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9.1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις των ΑΞΕ στη χώρες στις οποίες πραγµατοποιούνται; Σε αυτό το ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ποιότητα Βασικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας στην βιοµηχανία επίπλου ρ. Ιωάννης Μπαρµπούτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες.

ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Η χρονική διάρκεια κάθε έργου ορίζεται από 12 έως 24 μήνες. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΚΟΠΟΣ: Η δράση υποστηρίζει την διευκόλυνση της αξιοποίησης ενός τεκμηριωμένα ώριμου ερευνητικού αποτελέσματος σε επιχειρηματική / εμπορική δραστηριότητα. Συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Ένα ευρωπαϊκό εγχειρίδιο σχετικά µε τη λειτουργία έγκαιρης πληροφόρησης για τα νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη Συνοπτικη Παρουσιαση Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΓΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΓΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΑΝΑΓΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 59. Η έκφραση οικονοµία έντασης γνώσης δηµιουργήθηκε για να περιγράψει την τάση των προηγµένων οικονοµιών να εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τη

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά της Τεχνολογίας Κώστας Τσεκούρας

Οικονομικά της Τεχνολογίας Κώστας Τσεκούρας Οικονομικά της Τεχνολογίας Κώστας Τσεκούρας Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Πατρών Καινοτομία, Πνευματικά Δικαιώματα και Οικονομική Ανάπτυξη Επιγραμματικά: Γενική Επισκόπηση του Μαθήματος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις;

Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας 12ο Greek ICT Forum Η ενσωμάτωση των ΤΠΕ στις επιχειρήσεις: πού γίνονται επενδύσεις; Δημήτρης Γιάντσης, Γενικός Διευθυντής 5 Οκτωβρίου 2010 - Αθήνα Αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 23.07.2001 COM(2001) 418 τελικό 2001/0166 (COD) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά µε το δείκτη κόστους εργασίας (υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ AMAZE A.E. ΕΚΔΟΣΗ 02 Αθήνα, 26/5/2011 Σελίδα 2 από11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ... 4 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ... 5 ΓΕΝΙΚΑ... 5 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΥΣΗΣ της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΕΛΤΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΥΣΗΣ της ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 8 Σελίδα από Πληροφορίες «Παρατηρητήριο Ποιότητας & Επιχειρηµατικής Αρίστευσης» www.quality-observatory.gr info@quality-observatory.gr marketing@quality-observatory.gr Ινστιτούτο Βιοµηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα

Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Σύνοψη Εργαλεία ευνοϊκής χρηματοδότησης για την υποστήριξη των επενδύσεων στον πολιτιστικό τομέα Στο παρόν έγγραφο γίνονται ορισμένες υποδείξεις σχετικά με ενδεχόμενες πηγές χρηματοδότησης, δημόσιες και

Διαβάστε περισσότερα

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών»

«καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο. «διαμόρφωση αποστολής, στόχων, σκοπών και πολιτικών» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ε.ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ - 1 ΤΟΜΟΣ A ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Τι είναι η στρατηγική; «καθορισμός μακροχρόνιων στόχων και σκοπών μιας επιχείρησης και ο προσδιορισμός των μέσων για την επίτευξη τους»

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη

ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη Ο ρόλος των ανεξάρτητων µελών: Η πεµπτουσία της εταιρικής διακυβέρνησης ρ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη 8ο Συνέδριο Συνδέσµου Επενδυτών & ιαδικτύου 11 εκεµβρίου 2010 1 Η σηµασία της εταιρικής διακυβέρνησης Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1

Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Έρευνα καινοτομίας στις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου και επίπλου της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας 1 Δρ. Ιωάννης Παπαδόπουλος 2, Δρ. Γεώργιος Νταλός 3 Οι επιχειρηματίες και τα στελέχη μιας επιχείρησης

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015

ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΠΟΛΥΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΖΩΤΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ: ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΩΝ 2014 2015 ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 Π Ρ Ο Ο Ι Μ Ι Ο Η σημασία του ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

Θεσσαλονίκη: 8-11-2013 Αριθµ. Πρωτ.: 1492 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΕΕ "Η Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα και ο ρόλος των Ελλήνων Μηχανικών" Αθήνα, 15 Δεκεμβρίου 2005 ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΠΙΤΤΑΡΑΣ Εξεταστής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Παράρτημα Ι- Σελίδα 2/5 1. Η έννοια της παραγωγικότητας Ο όρος παραγωγικότητα εκφράζει τη σχέση μεταξύ των αποτελεσμάτων (εκροών) ενός συστήματος - μιας επιχείρησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 11 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 11 περίοδος ΘΕΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 11 περίοδος Παραδείγματα 30/10/2009 12:58 (01) Παραδείγματα 30/10/2009 12:59 (02) Η έρευνα είναι μια πρωτότυπη διαδικασία η οποία γίνεται με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ 1 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Η δράση υποστηρίζει την διευκόλυνση της αξιοποίησης ενός τεκμηριωμένα ώριμου ερευνητικού αποτελέσματος σε επιχειρηματική/

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΑΤΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Απόστ. Παπαδούλης Πρόεδρος Εκτελεστικής Επιτροπής Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Κεντρικής Ελλάδος 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012 ΚΟΖΑΝΗ ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΠΟΥ ΚΥΡΙΑΡΧΟΥΝ ΣΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ»

«DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» «DARIAH-CRETE Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδοµής για τις ανθρωπιστικές επιστήµες ΥΑΣ» ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ: ΟΡΟΙ ΕΝΤΟΛΗΣ 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Το Ινστιτούτο Κύπρου στα πλαίσια της συνεχούς ανάπτυξής των ερευνητικών δραστηριοτήτων του αλλά και την στρατηγική του για ευρύτερη συμμετοχή στην προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ.

Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Δρ. Απόστολος Ραφαηλίδης Τμ. Ε.Σ.Π.Σ. Thomas Edison: >1000 διπλώματα ευρεσιτεχνίας Πρακτική φωτιστική λυχνία Φιλμ 35mm Φωνόγραφος 21.6δισ. $ το 1920 Καινοτομία κάτι περισσότερο από μια καλή ιδέα: διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάση 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.:210 92 11 200-10, Fax:210 92 33 977 11 Tsami Karatassi, 117 42 Athens, Greece,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Leonardo da Vinci A EUROPEAN OBSERVATORY OF THE USE OF ICT-SUPPORTED LIFELONG LEARNING BY SMES, MICRO-ENTERPRISES & THE SELF-EMPLOYED IN RURAL AREAS ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3: ΕΡΕΥΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΕΚΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ. Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑ Α. Μπαρτζώκας 29 Μαρτίου 2009 ΣΤΟΧΟΙ Το γνωστικό αντικείµενο της Αναπτυξιακής Οικονοµικής ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Βασικές πηγές στατιστικών στοιχείων σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme

This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme This project is co-financed by the ERDF and made possible by the MED Programme Πρόγραμμα MED έργο WIDE growing of SMEs: organizational innovation and Development in med area Αντώνης Μπούμπουλας Προϊστάμενος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (συνέχεια) ΤΟ ΜΕΣΟΝ ΜΕ ΤΟ ΟΠΟΙΟ Η ΓΝΩΣΗ, Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΓΑΘΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. (ΕΙΡΜΑ-EUROPEAN INDUSTRIAL RESEARCH MANAGEMENT

Διαβάστε περισσότερα