Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ -

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ -"

Transcript

1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ - Η ιστορία αυτοεπαναλαμβάνεται την πρώτη φορά ως τραγωδία την δεύτερη ως φάρσα Τα θεμέλια του οικονομικού συστήματος μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ετέθησαν το καλοκαίρι του 1944, όταν οι αντιπρόσωποι των συμμαχικών δυνάμεων συναντήθηκαν για διεθνή διάσκεψη στο ξενοδοχείο Mount Washington του Bretton Woods, New Hampshire. Οι κύριοι αρχιτέκτονες της συμφωνίας της Bretton Woods ήταν ο Βρεττανός οικονομολόγος John Maynard Keynes και ο υφυπουργός του υπουργείου οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών Harry White. Ο κύριος σκοπός της συμφωνίας ήταν η σταθεροποίηση των διεθνών ισοτιμιών νομισμάτων οι οποίες ήταν σε χαώδη κατάσταση μετά την οικονομική κατάπτωση της δεκαετίας του 1930 (Great Depression). Όταν αμφότερα τα νομίσματα της Αγγλίας και των Ηνωμένων Πολιτειών απεσπάθησαν από τον Χρυσό Κανόνα (Gold Standard). Συνοπτικά, η Bretton Woods συμφωνία περιελάμβανε τα εξής σημεία: (i) την ίδρυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF), (ii) την ίδρυση της Παγκόσμιας Τράπεζας (World Bank), (iii) τον σταθερό καθορισμό των διεθνών ισοτιμιών νομισμάτων (fixed exchange rates) σε σχέση με το δολλάριο των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο καθορίστηκε να έχει την σταθερή μετατρεψιμότητα των $35 προς μία ουγγιά χρυσού. Ως συνέπεια, το σύστημα της Bretton Woods αντανακλούσε την δύναμη του αμερικανικού δολλαρίου αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες ως νικήτρια δύναμη μόλις είχε γίνει η οικονομική υπερδύναμη του κόσμου. Έτσι το δολλάριο εθεωρήτο ως καλό όπως ο χρυσός και εφ όσον το υπόλοιπα κράτη είχαν πίστη σ αυτό το διεθνές εμπόριο και οι μετατροπές νομισμάτων θα εγίνοντο με βάση το δολλάριο το οποίο πλεον θα αποτελούσε το διεθνές νόμισμα αποθεματικού (International Reserve Currency). Ως αποτέλεσμα δεν θα υπήρχε φόβος ή ο φόβος θα ήταν ελάχιστος να

2 στερεύσει το σύστημα από χρυσό που ήταν το κύριο αίτιο της αποτυχίας του χρυσού κανόνα κατά την περίοδο της δεκαετίας του * Το νέο διεθνές νομισματικό σύστημα, ήταν εμφανές, ότι εχαρακτηρίζετο από μία βαθιά αντιπάθεια προς τον κερδοσκόπο (speculator) νομισμάτων του οποίου η ελευθερία θα περιοριζόταν δραματικά. Η προσδοκία των συντακτών της συμφωνίας της Bretton Woods ήταν να εκδιωχθούν οι κερδοσκόποι χρηματοδανειστές (moneylenders) από το ναό της διεθνούς χρηματοοικονομίας (international finance), καθώς οι μνήμες της τρομερής οικονομικής κατάπτωσης του 1930 ήταν ακόμη νωπές. Για τα επόμενα περίπου τριάντα χρόνια ο κερδοσκόπος παρέμεινε μια φιγούρα της δημόσιας καταισχύνης μη διακρινόμενη απ αυτή του μαυραγορίτη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Οι πολιτικοί ακολουθώντας το αίσθημα της κοινής γνώμης διακήρυταν ότι οι ισοτιμίες των νομισμάτων καθώς επίσης και των προϊόντων δεν θα πρέπει να είναι αντικείμενο της απληστίας των κερδοσκόπων οι οποίοι τζογάρουν (gamble) στο τι πρόκειται να συμβεί στο μέλλον. Ή των προσώπων εκείνων τα οποία εχουν ως δουλειά τους την αγορά και πώληση προϊόντων με μοναδικό σκοπό το κέρδος, πρόσωπα τα οποία μεγιστοποιούν την απληστία τους σε κρίσεις τις οποίες οι ίδιοι βοηθούν να δημιουργηθούν. Τώρα οι αρχηγοί του επικαλούμενου Ελεύθερου Κόσμου ένωσαν τις διακηρύξεις τους ως προς την κατακραυγή του κερδοσκόπου. Ο Harold Wilson, πρωθυπουργός της Αγγλίας, επιτέθηκε κατά της κερδοσκοπίας των Ελβετικών τραπεζών αποκαλώντας τους οι μικροί καλλικάντζαροι της Ζυρίχης. Ο Richard Nixon, πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, τους χαρακτήρισε ως ανθρώπους που ευημερούν σε οικονομικές κρίσεις εις βάρος του συνόλου. Ο πρώην υπουργός οικονομικών της Αγγλίας, Lord Jenkins, τους κατηγόρησε ως κοπάδια αρπακτικών πτηνών που τρέχανε τα σάλια τους (predatory packs of salivating spectators). Ενώ ο γάλλος υπουργός οικονομικών, Michel Sapin, πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης τέτοιοι άνθρωποι αποκεφαλίζονταν. * Ο κύριος λόγος που προκάλεσε την κατάρευση του χρυσού κανόνος με επακόλουθο τις αλλεπάλληλες υποτιμήσεις (Devaluation) νομισμάτων ήταν ότι και τα δύο ισχυρότερα οικονομικά κράτη, Αγγλία και Ηνωμένες Πολιτείες ξέμειναν από χρυσό (run out of Gold). Μετά το κραχ του 1929, και την επακόλουθη κατάρευση της Wall Street όπου ο δείκτης του Dow Jones βυθίστηκε 90% ως τον Ιούλιο του 1932 οι μεγάλοι διεθνής πιστωτές απαιτούσαν πληρωμή σε χρυσό εναντι δολλαρίων. Έτσι ο πρόεδρος των Ημωμένων Πολιτειών Roosvelt ήρθε αντιμέτωπος με την επικείμενη εξάντηληση των αποθεματικών χρυσού της χώρας. Ως εκ τούτου για να συνκρατήσει την οικονομία από κατάρρευση, αναγκάστηκε να απαγκιστρώσει το δολλάριο από τον χρυσό κανόνα. 2

3 Εν μέρει, οι άμεσες μεταπολεμικές επιθέσεις στους κερδοσκόπους αντανακλούσαν μια μεγάλη αλλαγή στην ψυχολογική τάση της κοινής γνώμης ως προς την απόκτηση χρήματος και την επιδίωξη του κέρδους. Πιθανόν λόγω της δυνατής και σταθερής οικονομικής ανάπτυξης του δυτικού κόσμου κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του Στην Αναζήτηση του Πλούτου (The Quest for Wealth) που δημοσιεύτηκε το 1956, ο Robert Heilbroner, υποστήριξε ότι το κίνητρο της απόκτησης χρήματος στην τρέχουσα εποχή δεν είναι πλεον εκτιμούμενο. Η χλιδή, η κολακεία, αυτών που επιδιώκουν να αποκτήσουν χρήμα, και η επιθυμία για απόκτηση μεγάλου πλούτου, έχουν εν μέρει αντικατασταθεί από ένα νεο σύνολο αξιών: το καμουφλάζ του πλούτου, τη περιφρόνηση της απλής απόκτησης χρήματος, και ακόμη ενος είδους απέχθειας ή απαξίωσης της επίτευξης πλούτου ως τελικό σκοπό. * O Heilbroner απέδωσε αυτή την τάση αποστροφής του χρήματος (anti-mammonism) της περιόδου, στην καταστροφική εμπειρία του Great Depression και του δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ιδιαίτερα, στο Great Depression, που σύμφωνα με εκτιμήσεις σοβαρών αναλυτών οδήγησε στη ολέθρια εμπειρία του World War II. Η οδυνηρή οικονομική εμπειρία μετά το κραχ του 1929, όπου το 25% του εργατικού δυναμικού των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν εκτός εργασίας, όπου το 80% των τραπεζών της χώρας χρεοκόπησαν και όπου το χρηματικό εισόδημα των αμερικανών κατέπεσε στο 50% πριν η αμερικανική οικονομία κτυπίσει πάτο το 1934, αποτέλεσαν όχι απλά μια οικονομική αποτυχία του φιλελεύθερου καπιταλισμού, αλλά και την φιλοσοφική χρεοκοπία του οικοδομήματος της laissez-faire οικονομίας. Επιπρόσθετα, στην μεταπολεμική εποχή, ο επιχειρηματίας δεν είχε πλεον μια εικόνα κολακευτική που την θαύμασε ο κόσμος όπως υπήρξε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του Αντίθετα, η εικόνα του μεταβλήθηκε σε μια μουντή άχρωμη φιγούρα. Αυτή η σημαντική αλλαγή σε στυλ συνοδεύτηκε με μια άλλη μεταβολή στις εταιρικές προτεραιότητες. Άλλοι στόχοι, όπως σταθερότητα, συνέχεια και υπευθυνότητα προς την κατεύθυνση των εργαζομένων και της κοινωνίας, κατέλαβαν πρωτεύοντα ρόλο έναντι του απλού κίνητρου του κέρδους. Η ατομική αναζήτηση του πλούτου είχε αντικατασταθεί από ένα εταιρικό ιδεώδες όπου τα ανώτερα στελέχη των εταιριών λάμβαναν μόνο ένα μικρό ποσοστό από τα κέρδη της εταιρίας των ως * Robert Heibroner, The Quest of Wealth, New York, 1956, p.213 3

4 αμοιβή. Η ανταμοιβή ήταν η αίσθηση ικανοποίησης που έπαιρναν από το κύρος και ασφάλεια εργασίας μιας καθιερωμένης εταιρίας. Στην δεκαετία του 1950 και αρχές του 1960, αυτές οι κοινωνικές αλλαγές και αντιλήψεις εμφανίζονταν τόσο αυταπόδεικτες και σταθερές που κάποιος διερωτάτο εάν η περαιτέρω συσσώρευση πλούτου στο άμεσο μέλλον δημιουργούσε ένα οικονομικό νέο κίνητρο που θ αντικαταστούσε το αόρατο χέρι (invisible hand) του Adam Smith. Εντούτοις, καθώς το μέλλον παίζει παράξενα και απρόσμενα παιχνίδια, εφ όσον πάντοτε υπάρχει το ενδεχόμενο του απροσδόκητου, ειρωνικά ο τροχός της οικονομικής εξέλιξης έκανε περιστροφή 180 μοιρών με αποτέλεσμα τη σταθερότητα και προβλεψιμότητα να τις διαδεχθούν η αστάθεια και η αβεβαιότητα. Τούτο συνέβει στο τέλος της δεκαετίας του 1960 με αρχές του 1970, εν μέσω μιας νεας κατάρρευσης του Dow Jones η οποία ξεκίνησε το φθινόπωρο του Ήταν το τέλος της περιβόητης εποχής των Go-Go * μετοχών με την μετεωρική άνοδό τους. Ήταν η εποχή που ο Warren Buffet ρευστοποίησε τα κεφάλαια διαχείρησής του λέγοντας το περίφημο Δεν καταλαβαίνω πια τίποτα, ζω σε μιά άλλη εποχή. Η τελική πτώση μαζί και ο πάτος του Dow Jones έλαβαν χώρα ταυτόχρονα με την πρώτη πετρελαιακή κρίση το 1974, με τον S&P να χάνει 50% από την κορυφή του, και τις τιμές του πετρελαίου να τετραπλασιάζονται! Όσον αφορά τους συμμετέχοντες στην χρηματιστηριακή φούσκα της περιόδου την μετανομαζόμενη Go-Go Years οι ζημιές ήταν κολοσιαίες και το δράμα μεγάλο αφού η μετεωρική άνοδος ακολουθήθηκε από μια εξίσου κατακλυσμική πτώση. Με αλλεπάλληλους σπασμούς οι φιλόδοξες μετοχές (high flyers) κυριολεκτικά βυθίστηκαν αλά Klonatex, Stabilton, και Dol, μόνο να αναφέρουμε μερικές, ως δείγμα, εδώ στην Ελλάδα. Το σύστημα της Bretton Woods δούλεψε για σχεδόν τριάντα χρόνια κυρίως διότι οι χώρες παγκοσμίως δέχθηκαν το δολλάριο των Ηνωμένων Πολιτειών ως το διεθνές νόμισμα αποθετηρίου αφού λίγες χώρες στην πραγματικότητα μετέτρεψαν τα δολλάρια τους σε χρυσό κατά την εκκαθάριση των εμπορικών των ισοζυγίων. Τα πράγματα όμως άρχισαν να πηγαίνουν άσχημα όταν μερικές ξένες χώρες επιχείρησαν να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών, διότι από * Ο όρος go-go όριζε ένα τρόπο λειτουργίας της χρηματιστηριακής αγοράς, ελεύθερο, γρήγορο και ζωντανό και σε κάποιες περιπτώσεις συνοδευόταν από χαρά και διασκέδαση. Η μέθοδος χαρακτηρίζετο από ένα γρήγορο μέσα-έξω trading μεγάλων πακέτων μετοχών με το μάτι στην επίτευξη μεγάλων κερδών πολύ γρήγορα. (John Brooks, The Go-Go Years, Wiley Classics, 1973, p.128.) 4

5 το 1965 και μετά οδηγήτο βαθιά στο χρέος λόγω του πολέμου του Vietnam. Πρώτα η Γαλλική κυβέρνηση υπό την προεδρία του Charles De Gaulle ζήτησε να μετατρέψει 300 εκατομμύρια U.S δολλάρια σε χρυσό. * Ακολούθησε η Αγγλία με μια τεράστια απαίτηση μετατροπής δολλαρίων σε χρυσό το Η μυστηριώδης αυτή ενέργεια της Αγγλίας ανάγκασε τον πρόεδρο Nixon να αρνηθεί τη συναλλαγή και να κλείσει οριστικώς το παράθυρο χρυσού. Έτσι το δολλάριο απαγκιστρώθηκε από τον χρυσό κανόνα και άρχισε την ελεύθερη διακύμανσή του στις διεθνείς αγορές νομισμάτων (floating exchange rates). Το αποτέλεσμα αυτής της ενέργειας ήταν η δημιουργία αρχικώς μιάς χαόδους κατάστασης στις διεθνής αγορές συναλλάγματος όπως και η ετυμολογία της λέξης Float σημαίνει: αιώρηση. Τον ρυθμό και ταχύτητα αυτής της αιώρησης για τις επόμενες δεκαετίες ήταν μοιραίο να την ορίζει το αόρατο χέρι του Adam Smith. Αν και τα προλεγόμενα μοιάζουν περισσότερο με τα Μεταφυσικά του Αριστοτέλη παρά με συγκεκριμένη οικονομική πολιτική, αυτό το δόγμα των ακαθόριστων δυνάμεων της αγοράς (market forces) προς το παρών εφαρμόζεται σ όλο τον οικονομικώς ανεπτυγμένο κόσμο. Ως επακόλουθο, οι διεθνής αγορές να έχουν μετατραπεί σε γιγαντιαία καζίνο όπου εύκολα μπορούν να χειραγωγηθούν από Hedge Funds, πολυεθνικές τράπεζες και άλλα ιδιωτικά κερδοσκοπικά κεφάλαια. Χρήμα, όπως οι περισσότεροι λαοί το είχαν κατανοήσει διαχρονικώς, ήταν ο αργυρός και/ή χρυσός πολύτιμα μέταλλα των οποίων η χρησιμότητα βασίζετο στην εσωτερική τους αξία (intrinsic value) και ανθεκτικότητα. Σ αυτή όμως τη νέα ιστορικώς οικονομική φάση, το χρήμα (money) επαναπροσδιορίστηκε από το να αποτελεί ένα ποσό χρυσού (Gold backing), σε πίστη (faith) του χρήματος του οποίου η μοναδική στήριξη είναι πλεον η πίστη στην εμπιστοσύνη της κυβέρνησης που το εκδίδει. Το χρήμα πιά χωρίς την στήριξη του χρυσού μετατρέπεται σε χρήμα δια διατάγματος» (fiat money) του οποίου η έκδοση μπορεί να πάρει ανεξέλεκτες διαστάσεις διότι η έγκριση της δημιουργίας του είναι αυθαίρετη. Βεβαίως αυτό το τέχνασμα ή καλύτερα ταχυδακτυλουργία (sleight of hand) της δημιουργίας χρήματος από χαρτί (paper) δεν είναι καινούργιο καθώς η προέλευσή του συνδέεται με το όνομα μιας από τις πιό αμφιλεγόμενες * Ellen Hodgson Brown, The Web of Debt, Third Millennium Press, Louisiana, p.209 Η Αγγλία έχοντας υποστεί το μεγαλύτερο μηνιαίο έλλειμα στο εμπορικό της ισοζύγιο στην ιστορία της, ζήτησε από το IMF $ 300 billion δάνειο. Το δάνειο αυτό απερρίφθει. Ακολούθως ζήτησε να μετατρέψει σε χρυσό ποσόν του αποθεματικού της σε U.S δολλάρια ισοδύναμο με το 1/3 του αποθεματικού χρυσου των Ηνωμένων Πολιτειών. Ήταν φυσικό, εαν έτσι έχουν τα πράγματα, ο Nixon να ανακαλέσει την συναλλαγή. 5

6 προσωπικότητες, αυτής του John Law. Του χαρτοπαίκτη του ερωτήλου του γεννήτορα και σχεδιαστή της περιβόητης Φούσκας του Μισσισσιππί το 1720 στην Γαλλια *, αλλά και τον εμπνευστή και δημιουργό του χαρτονομίσματος και του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Voila! John Law ήταν αυτός που συνειδητοποίησε ότι η αξία του χρήματος στηρίζεται τελικώς στην κοινή συναίνεση. Ήταν αυτός που ίδρυσε την πρώτη τράπεζα (Banque Generale) που εξέδωσε χαρτονομίσματα ως χρήμα. Δηλαδή, ο πρώτος που πέτυχε την μετουσίωση του χαρτιού σε χρήμα. Έτσι λοιπόν, με την αποδέσμευση του δολλαρίου από το χρυσό από τον πρόεδρο Nixon την 15 η Αυγούστου 1971, ξεκινάει στην ουσία η νέα χρηματοοικονομική επανάσταση (financial revolution) αφού η πρώτη ήδη είχε γίνει πριν δυόμιση αιώνες, ακριβώς! Τώρα πλέον οι Ηνωμένες Πολιτείες ως η νέα παγκόσμια οικονομική αλλά και στρατιωτική δύναμη είχε τη δυνατότητα να εκδόσει μέσω της κεντρικής της τράπεζας (Federal Reserve) κατά βούληση άπειρα χαρτονομίσματα στο βαθμό που η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να απορροφίσει. Μ αυτόν τον τρόπο το αμερικανικό δολλάριο έγινε το παγκόσμιο νόμισμα αποθετηρίου (global reserve currency) του οποίου την ισοτιμία ως προς τ άλλα νομίσματα θα καθόριζαν οι δυνάμεις της αγοράς. Κατά πόσο η αποδέσμευση (unpegging) του δολλαρίου από τον χρυσό ήταν μια σκοπίμως προμελετημένη πράξη ή κακή τύχη, είναι ένα θέμα που θα μπορούσε να συζητηθεί με ζωντάνια. Εντούτοις το γεγονός παραμένει ότι τα αποθέματα χρυσού ήταν ανεπαρκή για να χρησιμοποιηθεί ο χρυσός ως μέτρο αποτίμησης αξίας. Επίσης η αξία του χρυσού κυμαίνετο ευρέως και ήταν συχνά το αντικείμενο χειραγώγησης από κερδοσκόπους. Επιπρόσθετα, ο χρυσός απέτυχε στο παρελθόν ως παγκόσμιο νόμισμα αποθετηρίου ακριβώς για τους ίδιους λόγους, την ανεπάρκειά του και την μεγάλη αστάθεια της τιμής του. Παρά δείγματος χάρειν, εαν μία χώρα είχε ένα αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών, επειδή οι εξαγωγές των προϊόντων της ήταν μικρότερες των εισαγωγών, η διαφορά εξισορροπήτο με την μεταφορά * Janet Gleeson, Millionaire, Simon & Schuster, New York, 1999, p.15 Edward Chancellor, Devil Take the Hindmost, Penguin Books, 1999, p.236 Μία από τις πιο σημαντικές προσπάθειες χειραγώγησης χρυσού έγινε στα τέλη του 1860 από τον διαβόητο κερδοσκόπο Jay Gould, ίσως τον πιο δόλιο και πανούργο κερδοσκόπο του 19 ου αιώνα με το παρατσούκλι η επαφή του είναι θάνατος ( his touch is death ). Το 1860 ο Gould προσπάθησε να κάνει corner στην τιμή του χρυσού η οποία ήταν $130 στις αρχές του 1869 σε σχέση με $300 το Στην προσπάθειά του αυτή όμως απέτυχε μ αποτέλεσμα ντουζίνες χρηματιστών να χρεωκοπήσουν (Black Friday, 23 Σεπτεμβρίου 1869). 6

7 χρυσού μεταξύ χωρών. Αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες από το 1970 και μετά μετατράπηκαν σε διαρκή οφειλέτη με συνεχώς αυξανόμενο έλλειμα εμπορικού ισοζυγίου, ήταν αναπόφευκτο ότι αργά ή γρήγορα θα ξέμεναν από χρυσό. Εάν το σύστημα της Bretton Woods είχε ατέλειες, το καθεστώς των κυμαινόμενων συλλαγματικών ισοτιμιών το οποίο το αντικατέστησε ήταν πολύ χειρότερο. Οι διεθνής αγορές μεταβλήθησαν σε τεράστια καζίνο στα οποία επενδυτές και κερδοσκόποι απλώς στοιχημάτιζαν πια κατεύθυνση οι τιμές των νομισμάτων θα πάρουν. Οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι λόγω της μεγάλης μεταβλητικότης των τιμών αυξήθηκαν κατακόρυφα, καθώς η παραμικρή φήμη ή αλλαγή ψυχολογίας οδηγούσε σε ξέσπασμα συχνών κρίσεων. Οι αγορές παραγώγων οι οποίες δημιουγήθηκαν να αντισταθμήσουν αυτούς τους κινδύνους περισσότερο αύξησαν παρά μείωσαν την αστάθεια και αβεβαιότητα των αγορών. Σήμερα η αξία του χρήματος καθορίζεται από ένα παγκόσμιο καζίνο πρωτοφανών διαστάσεων: Από τα $2 τρισεκατομμύρια που συναλλάσονται ημερισίως μόνο το 2% απ αυτές τις συναλλαγές διεθνών νομισμάτων σχετίζεται με την πραγματική οικονομία που αντανακλούν κινήσεις πραγματικών αγαθών και υπηρεσιών στον κόσμο. Το 98% των συναλλαγών είναι καθαρώς κερδοσκοπικές. Το παγκόσμιο καζίνο εκπυρσοκρότησε τις κρίσεις στις διεθνείς ισοτιμίες νομισμάτων οι οποίες ταρακούνησαν το Mexico το , Ασία το 1997, και Ρωσία το * Και εμείς να προσθέσουμε την νομισματική κρίση της Ελλάδας της δεκαετίας του 1980, όπου λόγω της επιδείνωσης των ελλειμάτων του εμπορικού ισοζυγίου, η χώρα εξαναγκάσθηκε να προβεί σε αλλεπάλληλες υποτιμήσεις. Όπως προαναφέρθηκε, η Bretton Woods, η τελευταία σημαντική επιτυχία του Keynes πριν το θάνατό του το 1946, απέτυχε για πρακτικούς λόγους. Πρέπει να σημειωθεί όμως ότι ο Κεϊνεσαϊσμός (Keynesianism) ως κύριο μέρος της οικονομικής σκέψης ήταν επί μία εικοσαετία υπό συνεχή επίθεση από τον Milton Friedman, τον αρχιερέα της ορθοδοξίας του οικονομικού φιλελευθερισμού. Ο Friedman ανασταίνοντας το δόγμα του οικονομικού φιλελευθερισμού του 19 ου αιώνα κάτω από τη νέα αμφίεση του Μονεταρισμού, επιχειρηματολόγησε ότι η αγορά είναι θεμελιωδώς αυτο-διορθωτικός μηχανισμός. Και όταν η κυβέρνηση προσπαθεί να παρέμβει στην λειτουργία της, τότε κάθε προσπάθεια είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Στο βιβλίο του Ελεύθεροι να Επιλέξουμε (Free to * Bernard Lietaer, The Future of Money: Creating New Wealth, Work and a Wiser World, Century,

8 Choose), σ αυτό το δημοφιλές ευαγγέλιο της ελεύθερης καπιταλιστικής ιδεολογίας, ο Friedman ισχυρίζεται ότι όλες οι κυβερνητικές παραμβάσεις στην οικονομία, όσο καλές προθέσεις και εαν έχουν, επιφέρουν παράπλευρα ζημιογόνα αποτελέσματα. Επιπλέον, θερμά εναγκαλίζεται τον Adam Smith * δηλώνοντας: το άτομο στην προσπάθεια επίτευξης του προσωπικού του συμφέροντος συχνά προωθεί το κοινωνικό συμφέρον πιο αποτελεσματικά από την πραγματική του πρόθεση να το προάγει, δηλαδή από σπόντα. Εμφανώς ο Friedman, ξεχνά ή ίσως του διαφεύγει ένα άλλο σημείο αναφοράς από τον Πλούτο των Εθνών (Wealth of Nations) στο οποίο ο Adam Smith λέει: Άνθρωποι του ιδίου επαγγέλματος σπάνια συναντιώνται μαζί, ακόμη ούτε για διασκέδαση και ψυχαγωγία, χωρίς η συζήτηση να καταλήξει σε μία συνωμοσία κατά του κοινού ή σε κάποιου είδους επινόηση να αυξήσουν τις τιμές. Αντ αυτού, εκείνο το οποίο ο Friedman ισχυρίζεται είναι ότι οι αγορές παρέχουν με τον καλύτερο τρόπο οικονομική επάρκεια και διανομή της πληροφόρησης, αδιαφορόντας για τις ανισότητες που ίσως ανακύψουν. Η κορύφωση της διδασκαλίας του γίνεται στο περιοδικό Playboy ως εξής: Όλες οι κοινωνίες είναι δομημένες επάνω στην απληστία... το πρόβλημα της κοινωνικής οργάνωσης είναι το πως να φτιάξουμε μια ρύθμιση υπό την οποία η απληστία θα προκαλέσει τη μικρότερη ζημιά... καπιταλισμός είναι αυτού του είδους το σύστημα. Επίσης, ο Friedman, έτρεφε μεγάλη συμπάθεια προς τον κερδοσκόπο και επρότεινε μάλιστα ότι η κερδοσκοπία εφ όσον έχει ως κίνητρο την επιθυμία του προσωπικού κέρδους ήταν απίθανο να επιφέρει επιζήμιες παράπλευρες ενέργειες. Γι αυτόν, αποσταθεροποιητική κερδοσκοποία δεν μπορούσε να έχει ύπαρξη, διότι η διαδικασία του Κοινωνικού Δαρβινισμού (Social Darwinism) θα προξενούσε τελικά την εξαφάνισή της. Το επιχείρημα αυτό, με βάση την εμπειρία και πρακτική είναι λανθασμένο. Ο λόγος είναι ότι οι ενέργειες των κερδοσκόπων είναι αποσταθεροποιητικές όχι μόνο Free to Choose: A Personal Statement, Milton & Rose Friedman, Το βιβλίο αυτό ο πρόεδρος Reagan το απεκάλεσε έξοχο (superb) ενώ ο πρώην υπουργός οικονομικών, William Simon: Μεγαλοπρεπής, εκπληκτική δουλειά για το ελεύθερο καπιταλιστικό σύστημα. * Adam Smith, The Wealth of Nations, Penguin Books, Το απόσπασμα του συγγραφέα έχει ως εξής: People of the same trade seldom meet together, even for merriment and diversion, but the conversation ends in a conspiracy against the public, or in some contrivance to raise prices, p.232. Μία συνέντευξη με το περιοδικό Playboy,

9 πράξη. * Έτσι κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων Reagan υπήρξε μια μεγάλη για τους ίδιους αλλά και για όλο εν γένει το περιβάλλον, την οικονομική αρένα, που δρουν. Οι δε σύγχρονοι κερδοσκόποι, συχνά κάνουν κύκλους στον αέρα, όπως τα όρνεα, για να εντοπίσουν την λεία, το θήραμά τους (vulture capitalists). Ένα επίκαιρο παράδειγμα αποτελεί η Ελληνική Χρηματιστηριακή αγορά στα χρόνια της τρέλλας της περιόδου Γενικά, το κοινό υπολογίζετε ότι έχασε περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια σ αυτή την εκπληκτική χρηματιστηριακή φούσκα. Και αρκετοί από του μεγάλου βεληνεκούς επιχειρηματίες κερδοσκόποι χρεoκόπησαν και μαζί τους και οι εταιρίες τους. Πλην όμως οι παράπλευρες ενέργειες των ανωτέρω μαζί με την χρεoκοπία ή κοντά στην χρεoκοπία άλλων σαράντα τουλάχιστον εταιριών προκάλεσαν σημαντική ζημιά στην ελληνική οικονομία. Σε βαθμό που το ποσοστό αποταμίευσης της χώρας να μετατραπεί από θετικό σε αρνητικό. Ο δε ρυθμός δανεισμού των νοικοκυριών να έχει υπερβεί το 50% του εθνικού ακαθαρίστου προϊόντος, ενώ ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας να ζει κάτω από το επίπεδο της φτώχειας. Δυστυχώς η κοινωνική ευημερία της παράπλευρης σπόντας του Milton Friedman μετάτραπει σε παράπλευρη σπόντα κοινωνικής χρεοκοπίας. Παρ ότι ο οικονομικός φιλελευθερισμός έχει ιστορικώς επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή και ανακατανομή του εισοδήματος, οι δημοκρατικές κοινωνίες τον αποδέχτηκαν. Οι πολιτικές συνθήκες για την εξάπλωσή του ωρίμασαν στα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν και στις δυό πλευρές του ατλαντικού, Ηνωμένες Πολιτείες και Αγγλία εξελέγησαν ως πολιτικοί αρχηγοί, ο Ronald Reagan και η Margaret Thatcher, αντίστοιχα. Αμφότεροι, θερμοί ασπαστές της νεοφιλελέλευθερης οικονομικής φιλοσοφίας του αχαλίνωτου καπιταλισμού (unfettered capitalism) ήταν έτοιμοι να θέσουν τις θεωρίες του Friedman στην δυσπιστία και αντιπάθεια στον κρατικό παρεμβατισμό. Μία από τις πρώτες πράξεις του υπουργίου δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν να θέσει στο αρχείο την O Keynes στο κεφάλαιο Μακροπρόθεσμη Προσδοκία προφητικά δηλώνει: Οι κερδοσκόποι ίσως να μην προξενούν ζημιά ως φούσκες σε μία κανονική ροή της επιχειρηματικότητας. Αλλά η κατάσταση είναι σοβαρή όταν η επιχείρηση γίνεται η φούσκα σε μιά κερδοσκοπική ρουφήχτρα. Όταν η κεφαλαιακή ανάπτυξη μιάς χώρας γίνεται ένα υποπρoϊόν των δραστηριοτήτων ενός καζίνου, η δουλειά ενδεχομένως γίνεται άσχημα (The General Theory of Employment, Interest, and Money, 1936, Harcourt Brace, New York, p.159) * Ο Milton Friedman ήταν οικονομικός σύμβουλος όλων των Ρεπουμπλικανών προέδρων, Nixon, Ford και Reagan. Επίσης επισκέφτετο συχνά την Αγγλία, όπου συμβούλευε την κ. Thatcher πριν ακόμη εκλεγεί ως πρωθυπουργός της Αγγλίας. 9

10 δεκαετή αντι-τραστ υπόθεση της IBM. Η δομή των ρυθμίσεων της δεκαετίας του 1930, η οποία σχεδιάστηκε να ενεργεί ως αντίβαρο έναντι των κερδοσκοπικών υπερβολών επιτράπηκε να αδρανήσει. Η νομοθεσία της Glass-Steagall που επέβαλε την διαχώριση των τραπεζικών από τις επενδυτικές δραστηριότητες δεν επιβάλλετο σθεναρά και πολλές από τις διατάξεις της καταργήθηκαν ή τροποποίθηκαν. * Έτσι επετράπει στις τράπεζες να εξαγοράζουν σχεδόν ανεξέλεκτα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και χρηματιστηριακές εταιρίες. Ο ετήσιος προϋπολογισμός (budget) της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (Securities Exchange Commission) μειώθηκε, ενώ οι επόπτες ενθαρρύνοντο να είναι ελαστικοί στην εφαρμογή κανονισμών. Επίσης, είναι διαφωτιστικό να δούμε τι έχει να πει ο Wizard of Oz, ο πασίγνωστος Alan Greenspan για τον Reagan που ως πρόεδρος έκανε επίδειξη της οικονομικής του επάρκειας χρησιμοποιόντας τα χέρια του για να σχηματίσει χάρτες της προσφοράς χρήματος (money supply) στον αέρα. συνείσφερε Αυτός ήταν, βεβαίως, από τη ρίζα του αφιερωμένος στις ελεύθερες αγορές. Αν και η κατανόηση των οικονομικών του δεν ήταν πολύ επαρκής ή εκλεπτυσμένη, αυτός κατάλαβε την τάση των ελεύθερων αγορών να αυτοδιορθώνουν, και την θεμελιώδη δύναμη του καπιταλισμού να δημιουργεί πλούτο. Εμπιστεύτηκε το αόρατο χέρι του Adam Smith και στα δύο, το να ενθαρρύνει καινοτομίες και να παράγει αποτελέσματα τα οποία ο ίδιος, γενικώς τα θεωρούσε σωστά. Ο Greenspan, είναι ίσως μετά τον Friedman, ο οικονομολόγος που αποφασιστικά στην εμπέδωση της ιδεολογίας του μοντέλου του νεοφιλελευθερισμού, είτε πίσω από τις κουρτίνες είτε από μπροστά, ως κυβερνήτης της πιο δυνατής κεντρικής τράπεζας του κόσμου, αυτής του Federal Reserve. * Η Glass-Steagall νομοθεσία καταργήθηκε πλήρως στα τέλη του Alan Greenspan, The Age of Turbulence, Penguin Books, 2007, p Adam Smith (Ψευδώνυμο, το πραγματικό του όνομα είναι George Goodman, ο συγκραφέας του The Money Game, ο πρώτος εκδότης του Institutional Investor και New York Magazine), The Roaring 80 s, New York, 1988, p.26. Alan Greenspan, ένας από τους πιο συντηρητικούς φιλελεύθερους οικονομολόγους της τελευταίας 50ετίας. Ήταν σύμβουλος όλων των Ρεπουμπλικάνων προέδρων ξεκινόντας από τον Nixon το 1968, και καταλήγοντας στο γιό Μπους το Υπήρξε 18 χρόνια κυβερνήτης της κεντρικής τράπεζας (Federal Reserve) των Ηνωμένων Πολιτειών και όπως ο ίδιος εκμυστηρεύεται στο ογκώδες (500 σελίδες με μικρά γράμματα) βιβλίο των απομνημονευμάτων του, πάντοτε υπήρξε ο ex-officιο ανώτερος οικονομολόγος του Ρεμπουπλικανικού κόμματος. 10

11 Οι ιδέες του και η προσωπική επιρροή σε έξι προέδρους των Ηνωμένων Πολιτειών ± συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην πρακτική εφαρμογή του νεοφιλελευθερισμού ο οποίος ήταν μοιραίο στα χρόνια που ακολούθησαν να μετατρέψουν δια μέσω κερδοσκοπικών εργαλείων πάσης φύσης και μορφής * παγκόσμιες αγορές σε τεράστιες ρουλέτες. Τώρα πλεον όλες οι κινητές αξίες που έχουν σχέση με χαρτονόμισμα το οποίο είναι πλεον μια ηλεκτρονική εγγραφή, είναι σε ρευστή κατάσταση, και η κοινωνία να αυτοπροσαρμόζεται στο πιθανό. Μέσα σ αυτό το οικονομικό περιβάλλον που διαχέετο από το πνεύμα του απεριόριστου φιλελευθερισμού τις ενεργά ενθαρρύνθηκε η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος και η μεγιστοποίηση του επιχειρηματικού κέρδους. Οι φόροι εισοδήματος και εταιριών μειώθηκαν και ο ρόλος των επιχειρηματιών εκθειάστηκε. Το τι επιθυμώ να δω πάνω απ όλα είναι ότι αυτή η χώρα παραμένει ο τόπος όπου κάποιος μπορεί να γίνει πλούσιος Αυτή η ιδεολογία αποτέλεσε το εφαλτήριο της χρηματοοικονομικής επανάστασης όπου ο κερδοσκόπος χρηματηστηριακών προϊόντων θα μπορούσε να γίνει πλούσιος πέρα των πιο παράξενων ονείρων του. Για τους υπόλοιπους, το φευγαλέο όφελος της πτωτικής σταγόνας (trickle-down) του πλούτου. Δηλαδή, η κατανάλωση των πλουσίων η οποία θα προήρχετο από τα αυξανόμενα κέρδη θα παρείχε σταγόνες τροφής για τους λιγότερο τυχερούς: private vices producing public benefits. Έτσι καταλήξαμε στο ξεκίνημα του 21 ου αιώνα, στην εποχή του στροβιλισμού (The Age of Turbulence), όπως ονομάζει τα απομνημονεύματα του ο Alan Greenspan. Ενός παγκόσμιου οικονομικού στροβιλισμού. Αυτός είναι ο θρίαμβος του αχαλίνωτου νεο-φιλελευθερισμού: στροβιλισμός των αγορών. Αυτό είναι το τελικό επίτευγμα της περίφημης Χρηματοικονομικής Επανάστασης. Αλλά ο στροβιλισμός είναι το φυσικό φαινόμενο που ακόμα οι επιστήμονες δεν έχουν παρά ± Ο αριθμός περιλαμβάνει και ένα Δημοκρατικό Πρόεδρο τον Bill Clinton. Το δίδυμο, Clinton- Greenspan αναφέρετο και ως το περίεργο ζευγάρι (the odd couple). Όντως στα απομνημονεύματά του, O Greenspan, ευθαρσώς επ αίρει τις ικανότητες του Clinton. Ο δε Clinton τον επαναδιόρισε ως κυβερνήτη του Federal Reserve δύο αλλεπάλληλες φορές, δηλαδή, όσο εδύνατο ως πρόεδρος από το νόμο. * Αγορές μελλοντικής αξίας (futures), Δικαιώματα Μελλοντικής εκπλήρωσης (options), Options σε futures, Δομημένα προϊόντα (structured products), Naked Shorts (Γυμνές ανοικτές πωλήσεις)... και πάει λέγοντας... και δεν βγάζεις άκρη. Το ημερολόγιο δεν μπορεί να υπολογίσει την Αμερική διότι εμείς είμαστε αποφασισμένοι να γίνομαι ένα ατελίωτο πείραμα της ελευθερίας, χωρίς όρια στο που μπορούμε να φτάσουμε, χωρίς φραγμούς στο τι μπορούμε να κάνουμε, δεν υπάρχει τελικό σημείο στις ελπίδες μας President Reagan s State of the Union ομιλία, Ιανουάριος Σε συμπάθεια το Dow έσπασε το φράγμα των 2000 μονάδων. Απόσπασμα από την ομιλία του προέδρου Reagan. Lewis Lapham, Money and Class in America, New York, 1989, p.8 11

12 μερικώς επιλύσει. Αν και έχει μελετηθεί περισσότερο από έναν αιώνα, ο στροβιλισμός παραμένει μόνο μερικώς κατανοητός είτε από τους θεωρητικούς είτε από τους μηχανικούς αεροπλάνων. Όταν ο πατέρας της θεωρίας του χάους και εφευρέτης της Γεωμετρίας των Φράκταλς κάνει αυτή τη δήλωση, τότε δεν είναι απορίας άξιον γιατί η Merill Lynch ξαφνικά ανακοινώνει ζημιές $13 δισεκατομμυρίων ίσες με το 20% των καθαρών ιδίων κεφαλαίων της ( οι μεγαλύτερες ιστορικώς ζημιές της εταιρίας στα 93 χρόνια από την ίδρυσή της). Η General Motors να διαγράφει $39 δισεκατομμύρια από τον ισολογισμό της- ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου $38 ανά μετοχή ενώ η χρηματιστηριακή τιμή της μετοχής κατέρρευσε στα $23. Τι να πρωτο-σημειώσουμε, τις κολοσιαίες ζημιές της UBS, της Morgan Stanley, ή των περίφημων στεγαστικών δανείων χαμηλής πιστωλειπτικής ικανότητας (subprime loans) όπου στις Ηνωμένες Πολιτείες δύο εκατομμύρια έχασαν τα σπίτια τους και ακόμα δεν έχει τελειωμό αυτή η οικονομική κατάπτωση. Έτσι φτάνουμε στην κρίσιμη ερώτηση, γράφει ο Benoit Mandelbrot * : Εαν οι θεωρητικοί ήταν λανθασμένοι γύρω από τις χρηματιστηριακές αγορές για τόσα πολλά χρόνια, πως εμείς θα θέσουμε τους εαυτούς μας σωστά? Η απάντηση την οποία προτείνω έρχεται από μία απρόσμενη πηγή: blowing in the wind, φυσώντας εις τον αέρα. Σπύρος Λαβδιώτης 24 Φεβρουαρίου 2008 Benoit Mandelbrot, The (Mis)Behaviour of Markets, Profile Books, London, 2004, p.111 * The (Mis)Behavior of Markets, p.111 Τα αποτελέσματα του στροβιλισμού στο Ελληνικό Χρηματιστήριο εν μέρει απεικονίζονται σε τρεις χάρτες που προσαρτόνται στο τέλος του δοκιμίου. Ξεκάθαρα εμφανίζονται οι σπασμοί της αγοράς, οι καταρράκτες της βίαιας πτώσης. Η τελευταία είχε διάρκεια μόλις 14 ων εργάσιμων ημερών (trading days) με τον FTSE-20 να χάνει 20% της αξίας. Η δε Βιοχάλκο, άλλο φαινόμενο αυτό, έσπασε όλα τα ρεκόρ. Έχασε 30% μόλις σε δύο μέρες! Το ομαλό φύσημα του αέρα μεταβλήθηκε σε καταιγίδα. Αλλά ο στροβιλισμός είναι ακαθόριστος, αλλάζει απρόσμενα κατεύθυνση και ένταση. Είναι το ίδιο το χάος. 12

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ

Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα. Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Από το Διμεταλλισμό στο Ευρώ Το Τρίληµµα των Ανοικτών Οικονοµιών 1. Σταθερότητα και Ελεγχος Συναλλαγματικής Ισοτιμίας 2. Χρήση Νομισματικής Πολιτικής για Εσωτερική Ισορροπία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ερωτήσεις Κοκολιού Έλλη Α.Μ. 1207 Μ 093 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α) Η αγορά συναλλάγματος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής 1 Στόχος του Tradeview είναι να σας ενημερώσει για την πορεία των αγορών και διαφόρων asset classes σε διεθνές επίπεδο ενώ ταυτόχρονα να εκφράσει κάποιες απόψεις και trading ιδέες για τις αγορές κεφαλαίου,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13

Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 Περιεχόμενα Πρόλογος... 11 Εισαγωγή... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι διεθνείς συναλλαγές και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα... 17 Ι. Η αρχή των συγκριτικών πλεονεκτημάτων... 17 Α. Κόστος εργασίας και εξειδικεύσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΔΙΕΘΝΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ενότητα 11: Διεθνείς Χρηματοδοτικοί Οργανισμοί Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες, που υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.

Precious Metals Greece. Starter Kit 1. Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece. Starter Kit 1 Precious Metals Greece Gold & Silver guide. Precious Metals Greece www.preciousmetalsgreece.com info@preciousmetalsgreece.com Αγαπητέ επενδυτή, Σε ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον σου προς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια

1. Ξένα Χρηματιστήρια Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Κλεισόβης 8, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 804 21/12/2010 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Σταθεροποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ L 247/38 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 18.9.2013 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΑ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ της 30ής Ιουλίου 2013 που τροποποιεί την κατευθυντήρια γραμμή ΕΚΤ/2011/23

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.

Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12. Δηµοσιοποιήσεις σύµφωνα µε το Παράρτηµα 1 της Απόφασης 9/459/2007 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, όπως τροποποιήθηκε µε την Απόφαση 9/572/23.12.2010 και την Απόφαση 26/606/22.12.2011 της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς

Διαβάστε περισσότερα

NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.)

NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.) NEW YORK STOCK EXCHANGE (N.Y.S.E.) Τιμές και Όγκος Συναλλαγών: Ένας Μύθος Υπό Αμφισβήτηση Ένα από τα παλαιότερα ρητά της Wall Street είναι αυτό που αναφέρει ότι ο όγκος συναλλαγών οδηγεί τις τιμές. Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal

1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones 12 months Wall Street Journal Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Κλεισόβης 8, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 825 24/05/2011 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Dow Jones

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Η «ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» 19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΤΟ ΝΕΟ ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ «Ἴσκε ψεύδεα πολλά λέγων ἐτύμοισιν ὁμοῖα». ΟΜΗΡΟΣ, Οδύσσεια, τ 203 Α. ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία

Αγορές. in DEEP ANALYSIS. Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές. Α γ ο ρ έ ς. Κύρια Σημεία Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Αγορές Μείωση του Συστημικού Κινδύνου στις Διεθνείς Αγορές του Στρατή Κωνσταντίνου in DEEP ANALYSIS Η κατανομή του πλούτου μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης

Στόχοι και Επενδυτική Πολιτική. Προφίλ Κινδύνου και Απόδοσης (LF) Fund of Funds Global Low, ένα υπό-αμοιβαίο κεφάλαιο του αμοιβαίου κεφαλαίου(lf) Fund of Funds Σειρά Μεριδίων Eurobank, ISIN: LU0956610256, Νόμισμα: EUR Η Eurobank Fund Management Company (Luxembourg)

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη

Διεθνής Οργανισμός είναι ένα σύνολο κρατών, που δημιουργείται με διεθνή συνθήκη, διαθέτει μόνιμα όργανα νομική προσωπικότητα διαφορετική από τα κράτη Διεθνείς Οργανισμοί Περιεχόμενα Σελ.3 Τι είναι διεθνής οργανισμός; Σελ.4 Κατηγορίες διεθνών οργανισμών Σελ.5-6 Σημαντικότεροι Διεθνείς Οργανισμοί Σελ.7 Τι είναι Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Σελ.8-11 Μ.Κ.Ο

Διαβάστε περισσότερα

Weekly Report 242 ο Τεύχος

Weekly Report 242 ο Τεύχος Snapshot Αγορών Κύριοι Δείκτες Ανάλυση Αγορών [Επεξηγήσεις Πίνακα περισσότερες πληροφορίες στο τέλος του report] *Η μέτρηση για το CBOE VIX γίνεται από το Υψηλό του Μαρτίου 2009 1 S&P500 Που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΓΙΑ ΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΓΙΑ ΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΥΣ Σεμινάριο ενημέρωσης 17 19 Ιουνίου 2014 Σκοπός του σεμιναρίου είναι να παράσχει τα απαραίτητα εφόδια σε τραπεζικά και άλλα στελέχη της αγοράς που δεν είναι οικονομολόγοι και επιθυμούν να κατανοήσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Πρώτη ενότητα: «Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» Επιχειρηματίας είναι ο άνθρωπος που κινητοποιεί τους απαραίτητους πόρους και τους εκμεταλλεύεται παραγωγικά για την υλοποίηση μιας επιχειρηματικής ευκαιρίας με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΕΛΤΙΟ 27/2/2015

ΗΜΕΡΗΣΙΟ ΕΛΤΙΟ 27/2/2015 Γενικός είκτης Εικόνα Αγοράς Απώλειες στο Χ.Α. Ο Γενικός είκτης έκλεισε στις 904,59 µονάδες, σηµειώνοντας πτώση 2,00%. Η αξία των συναλλαγών διαµορφώθηκε στα 118,25 εκατ. εκ των οποίων 24,09 αποτελούσαν

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 5

Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Χρηματαγορές και το διεθνές νομισματικό σύστημα Δυναμική αλληλεπίδραση με απρόβλεπτες συνέπειες Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Μάθημα 6 Χρήμα και Τράπεζες Ορισμός χρήματος! Χρήμα είναι το σύνολο των οικονομικών αξιών που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν σε καθημερινή βάση για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Weekly Report 192 ο Τεύχος

Weekly Report 192 ο Τεύχος Snapshot Αγορών - Κύριοι είκτες Τελευταία Τιµή Κλεισίµατος Ηµερήσια Μεταβολή Παρασκευής Εβδοµαδιαία Μεταβολή Μεταβολή από αρχές του έτους έως σήµερα Μεταβολή από το χαµηλό του Μαρτίου Μεταβολή από το Υψηλότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων 1 Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγµατος Διεθνές αποκεντρωµένο δίκτυο διαπραγµατευτών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες

Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες Βασικές Χρηματοοικονομικές έννοιες 1 Περιεχόμενα Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αγορές Χρήματος Χρηματοοικονομική Διοίκηση Μακροπρόθεσμο χρέος 2 Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Οι μονάδες οι οποίες έχουν τρέχουσες

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΘΗΜΑ 4 Ο Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΜAΘΗΜΑ 4 Ο Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΙΙ ΚΡΑΤΗ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΝΤΙΑ ΑΝΑΓΝΏΣΤΟΥ ΜAΘΗΜΑ 4 Ο Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Ιστορική διαμάχη ανάμεσα στον σοσιαλισμό και τον

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist

Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013. Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Ανάλυση για το Δολάριο 1ο Τρίμηνο 2013 Των Jamie Saettele, Senior Technical Strategist και David Rodriguez, Quantitative Strategist Δολάριο: Γεμάτο προκλήσεις το α τρίμηνο του 2013 Των Jamie Saettele,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΕΩΣ

ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΕΩΣ Κεφάλαιο 3ο Εισαγωγή! Στο μέρος αυτό του μαθήματος θα εξετάσουμε πως προσδιορίζεται η κατανάλωση και η αποταμίευση των νοικοκυριών (τα δύο μέρη του διαθέσιμου προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Κεντρική Τράπεζα Ρόλος και λειτουργίες της Δρ. Β. Μπαμπαλός ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ & ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΤΕΙ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ Εισαγωγή Η κορυφή της πυραμίδας του τραπεζικού συστήματος. Επιτελεί διαφορετικό ρόλο από

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ 16 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΜΣ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/11/2008 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΓΑΖΩΝΑΣ ΘΩΜΑΣ / ΜΟΥΤΖΟΥΡΗ ΕΛΕΝΗ Α.Μ: 1207Μ065

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Παραθέτουμε ένα ΕΛΑΧΙΣΤΟΤΑΤΟ ΔΕΙΓΜΑ από πιθανά θέματα για τον Γραπτό Διαγωνισμό του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου. Στα πλαίσια της φροντιστηριακής προετοιμασίας μας οι υποψήφιοι θα έχουν την δυνατότητα να

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια)

Ο Αντιπραγματισμός προϋποθέτει διπλή σύμπτωση επιθυμιών Σπατάλη Πόρων (Χρόνος, προσπάθεια) Χρήμα, Τράπεζες και Ισορροπία στις Χρηματοπιστωτικές Αγορές - Χρήμα: Συνολικό Απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που χρησιμοποιούν άμεσα οι άνθρωποι σε μια οικονομία για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών. - Χρησιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ97 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε:

2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: 2) Στην συνέχεια υπολογίζουμε την ονομαστική αξία του πιστοποιητικού με το συγκεκριμένο αυξημένο επιτόκιο όπως και προηγουμένως, δηλαδή θα έχουμε: ( ) ( ) 3) Επομένως η θεωρητική αξία του πιστοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 08 Φεβρουαρίου 2014

Πάνος Παναγιώτου. Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση. 08 Φεβρουαρίου 2014 Πάνος Παναγιώτου Χρηματιστηριακή Τεχνική Ανάλυση 08 Φεβρουαρίου 2014 Αποποίηση ευθυνών: Η παρούσα αναφορά δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση προτροπή για αγορά ή πώληση χρηματιστηριακών ή άλλων προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα

Περιεχόμενα 9. Περιεχόμενα Περιεχόμενα 9 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 15 1. Οικονομικές και Χρηματοπιστωτικές Κρίσεις... 21 2. Χρηματοπιστωτικό Σύστημα... 31 2.1. Ο Ρόλος και οι λειτουργίες των κεντρικών τραπεζών... 31 2.2. Το Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Έρ Έ ε ρ υνα α γ ια α τ ο τ Δ ημό μ σιο Χρ Χ έ ρ ος Ιανουάριος 2009

Έρ Έ ε ρ υνα α γ ια α τ ο τ Δ ημό μ σιο Χρ Χ έ ρ ος Ιανουάριος 2009 Έρευνα για το Δημόσιο Χρέος Ιανουάριος 2009 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr Ερώτηση 1 Την 30 η Σεπτεμβρίου 2013, τα επιτόκια ενός έτους του γιεν Ιαπωνίας και της λίρας Αγγλίας είναι αντιστοίχως i = 1% και i = 4%, ενώ η ισοτιμία όψεως είναι 150 ανά λίρα (S 30-9-13 = 150/ ). Οι

Διαβάστε περισσότερα