Διπλωματική Εργασία. ΚΟΣΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ του ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ. Αριθμός Μητρώου: Θέμα:

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διπλωματική Εργασία. ΚΟΣΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ του ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ. Αριθμός Μητρώου: Θέμα:"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του Φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών: ΚΟΣΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ του ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ Αριθμός Μητρώου: 6774 Θέμα: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΠΛΗΓΜΑΤΑ ΚΕΡΑΥΝΩΝ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Επιβλέπουσα: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΠΥΡΓΙΩΤΗ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πάτρα,2016

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η διπλωματική εργασία με θέμα: «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΠΛΗΓΜΑΤΑ ΚΕΡΑΥΝΩΝ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ» του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών ΚΟΣΜΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Α.Μ.: 6774 Παρουσιάστηκε δημόσια και εξετάστηκε στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις / / Η επιβλέπουσα: Ο Διευθυντής του Τομέα: Ελευθερία Πυργιώτη Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αντώνιος Αλεξανδρίδης Καθηγητής 2

3 Ευχαριστίες: Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την καθηγήτριά μου και επιβλέπουσα της διπλωματικής εργασίας κα Ελευθερία Πυργιώτη για την καθοδήγηση και τις χρήσιμες συμβουλές σχετικά με την εκπόνηση της παρούσας εργασίας. 3

4 Αριθμός Διπλωματικής Εργασίας: Τίτλος: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΠΛΗΓΜΑΤΑ ΚΕΡΑΥΝΩΝ ΣΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Φοιτητής: Επιβλέπουσα: Κοσμάς Βασίλειος Ελευθερία Πυργιώτη 4

5 Περίληψη Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την προστασία του ανθρώπου από πλήγματα κεραυνών σε Συστήματα Αντικεραυνικής Προστασίας (ΣΑΠ). Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η εγκατάσταση ενός ΣΑΠ σε ένα μεταλλικό βιομηχανικό κτήριο στο Δήμο Βόλβης, μια περιοχή στην οποία εμφανίζεται έντονα το φαινόμενο του κεραυνού. Στη συνέχεια, κατασκευάζοντας ένα ισοδύναμο μοντέλο για το παρόν ΣΑΠ και το ανθρώπινο σώμα, μελετήθηκαν μέσω του προγράμματος ΕΜTP-ATP, βηματικές τάσεις, τάσεις επαφής και τα αντίστοιχα ρεύματα μέσω του ανθρώπινου σώματος για κεραυνικά πλήγματα, σε διάφορα σημεία. Το φαινόμενο του ιονισμού του εδάφους λαμβάνεται επίσης υπόψη. Η μελέτη έγινε σύμφωνα με τους ισχύοντες διεθνείς κανονισμούς αντικεραυνικής προστασίας και τη σχετική βιβλιογραφική θεωρία. Στο πρώτο κεφάλαιο περιγράφεται το φυσικό φαινόμενο του κεραυνού, ο μηχανισμός με τον οποίο προκύπτει, τα διάφορα είδη κεραυνών και τα φυσικά χαρακτηριστικά του. Το δεύτερο κεφάλαιο ασχολείται με τις επιπτώσεις του ηλεκτρικού ρεύματος στον ανθρώπινο οργανισμό και το κυκλωματικό ισοδύναμο του ανθρωπίνου σώματος. Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται διάφορες μέθοδοι προστασίας κατασκευών από κεραυνούς ενώ αναλύονται τα διάφορα μέρη ενός ΣΑΠ και γίνεται αναφορά στην διαδικασία της μελέτης με σκοπό την εγκατάσταση ενός τέτοιου συστήματος. Στο τέταρτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στο προς μελέτη κτήριο, γίνεται η αντίστοιχη μελέτη για την εγκατάσταση ενός ΣΑΠ και περιγράφονται τα διάφορα μέρη που το απαρτίζουν. Το πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται στο πρόγραμμα προσομοίωσης EMTP-ATP που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα εργασία, στα διάφορα μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν για την περιγραφή των επιμέρους στοιχείων του ισοδύναμου κυκλώματος και στους υπολογισμούς που έγιναν βάσει αυτών. Το έκτο κεφάλαιο περιγράφει την διαδικασία προσομοίωσης, τα αποτελέσματα των μετρήσεων και τα συμπεράσματα που προκύπτουν για την ασφάλεια και προστασία του ανθρώπου. Τέλος, στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ, παρατίθενται οι γραφικές απεικονίσεις όλων των μετρήσεων που πραγματοποιήθηκαν, για τις βηματικές τάσεις, τις τάσεις επαφής και τα αντίστοιχα ρεύματα μέσα απ το ανθρώπινο σώμα. 5

6 Abstract The present thesis deals with the human s protection against lightning strikes in Lightning Protection Systems (LPS). In particular, the installation of an LPS to a metal industrial building at Volvi municipal was studied, a district where the lightning phenomenon occurs often. Subsequently, by constructing an equivalent model for the present LPS and the human body, via the program EMTP-ATP, step voltage, touch voltage and the corresponding currents through the human body where studied for lightning strikes, in various spots. The ground ionization phenomenon was also taken under consideration. The study is made according to the current international lightning strike protection rules and the corresponding literature. In the first chapter the physical phenomenon of lightning, the mechanism that it occurs, the different types of lightning strikes and their physical characteristics are described. The second chapter deals with the electric current s effects on human body and the equivalent electrical circuit of it. In the third chapter, various methods of protection against lightings for buildings are presented, the different parts of an LPS are analyzed and there s reference in the study procedure for installing an LPS. The fourth chapter, refers to the study of the LPS of the metal industrial building and its different parts are described. The fifth chapter, includes information about EMTP-ATP, the various models used in the present study for describing individual parts of the equivalent circuit and the calculus made according to them. The sixth chapter describes the simulation procedure, the results taken by measurements and the conclusions implied. Finally, in the appendix, the plots of all measurements taken for step voltage, touch voltage and the corresponding currents through the human body are depicted. 6

7 Περιεχόμενα 1. ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ Ορισμός κεραυνού Κατανομή φορτίων Ο ρόλος του σύννεφου Παράμετροι κεραυνών Κατηγορίες κεραυνών[2][5] Φάσεις κεραυνικής εκκένωσης Ρεύμα κεραυνού και σχετικά χαρακτηριστικά Συχνότητα Κεραυνών ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Ηλεκτροπληξία Άμεσα συμπτώματα Δευτερεύοντα συμπτώματα[13][10] Αγώγιμος δρόμος δια του σώματος και αντίσταση αυτού[12][16] Κυματομορφή ένταση & χρονική διάρκεια ροής ηλεκτρικού ρεύματος ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΣΑΠ) εισαγωγή Εξωτερική προστασία[12][18][2] Συλλεκτήριο σύστημα Αγωγοί καθόδου Σύστημα γείωσης Εσωτερική προστασία Στάθμες προστασίας Συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων κτηρίου Νd[2] Αποδεκτή συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων ΝC Επιλογή στάθμης προστασίας ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ περιγραφή μεταλλικού κτηρίου Μελέτη ΣΑΠ Εύρεση Τd, Νg, Nc Υπολογισμός Αe Υπολογισμός Νd

8 4.2.4 Επιλογή στάθμης προστασίας Σχεδιασμός ΣΑΠ[19][20][21][22] Συλλεκτήριο σύστημα Αγωγοί καθόδου Σύστημα γείωσης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΜΟΝΤΕΛΑ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Πρόγραμμα προσομοίωσης[26] Το ΑΤP - EMTP Ιστορικά στοιχεία Επίλυση στο πεδίο του χρόνου Χρησιμοποιηθέντα προγράμματα υποστήριξης για το ΑΤP EMTP Μοντέλο ιονισμού του εδάφους Μοντέλα συστήματος γείωσης Ισοδύναμο μοντέλο ανθρώπου Υπολογισμοί στοιχείων κυκλωματικής προσέγγισης Υπολογισμοί συλλεκτήριου συστήματος Υπολογισμοί αγωγών καθόδου Υπολογισμοί συστήματος γείωσης ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Διαδικασία προσομοίωσης Αρχικό Μοντέλο Προσομοίωσης (χωρίς ιονισμό εδάφους) Ενσωμάτωση φαινομένου ιονισμού του εδάφους Τελικό μοντέλο προσομοίωσης (με ιονισμό εδάφους) Συμπεράσματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γραφικές παραστάσεις μετρήσεων Βιβλιογραφία

9 1. ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΕΡΑΥΝΟΥ 1.1 Ορισμός κεραυνού Σχ. 1.1 Κεραυνός[3] Οι ηλεκτρικές εκκενώσεις που παρατηρούνται στην ατμόσφαιρα κατά την διάρκεια ημερών κακοκαιρίας και προκύπτουν με φυσικό τρόπο ονομάζονται κεραυνοί.υπολογίζεται πως σε όλη την γη, σε κάθε δευτερόλεπτο, πέφτουν περίπου εκατό κεραυνοί. Οι κεραυνοί αυτοί παράγουν τεράστια ισχύ που όμως λόγω της πολύ μικρής διάρκειας του φαινομένου είναι πρακτικά αδύνατο να αξιοποιηθεί.[1] 1.2 Κατανομή φορτίων Ποσότητα θετικού φορτίου ίση με 5*10 5 C είναι κατανεμημένη στην ατμόσφαιρα με μεγαλύτερη πυκνότητα στα χαμηλότερα στρώματα ενώ με μια αντίθετη (αρνητική) ποσότητα ηλεκτρικού φορτίου εμφανίζεται μόνιμα φορτισμένη η γη. Η ύπαρξη αυτών των αντίθετων φορτίων προκαλεί στην επιφάνεια της γης, υπό συνθήκες καλοκαιρίας, ηλεκτρικό πεδίο με ένταση 130V/m και κατεύθυνση από το θετικό φορτίο (ατμόσφαιρα) προς το αρνητικό (γη).η φύση της κατανομής του θετικού φορτίου έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή μείωση του ηλεκτρικού πεδίου της γης με το ύψος, ενώ καθιστά την τελευταία υπό τάση 300kV σε σχέση με τα ανώτερα τμήματα της ατμόσφαιρας.[2] Σχ. 1.2 Ηλ. Πεδίο Γης[3] 9

10 Είναι γνωστό πως η γήινη ραδιενέργεια, η κοσμική ακτινοβολία και άλλοι παράγοντες προσδίδουν στον αέρα ορισμένη αγωγιμότητα μέσω τον ιονισμένων σωματιδίων και των δύο προσήμων που παράγουν. Ένεκα του ηλεκτρικού πεδίου της ατμόσφαιρας και της αγωγιμότητας αυτής του αέρα, ιόντα και των δύο προσήμων κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Χωρίς τα ηλεκτρισμένα σύννεφα και τους κεραυνούς, η μετακίνηση αυτή των ιόντων θα είχε σαν αποτέλεσμα την εξομάλυνση του γήινου πεδίου και κατά συνέπεια την εκφόρτιση της γης. 1.3 Ο ρόλος του σύννεφου Χωρίς να αποτελεί γενικό κανόνα, η πιο συνηθισμένη εικόνα ενός φορτισμένου σύννεφου είναι αυτή ενός ηλεκτρικού διπόλου με περίσσεια θετικού φορτίου στην κορυφή του και αρνητικού προς το μέρος της γης. Για τον μηχανισμό δημιουργίας αυτού του διπόλου έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεωρίες που μπορούμε να χωρίσουμε σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία γίνεται λόγος για φόρτιση των σταγονιδίων νέφους που συμβαίνει κατά την καθοδική τους πορεία προς την γη ενώ στην δεύτερη για μεταφορά φορτίων στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, με ανοδικά ρεύματα οφειλόμενα σε θερμοκρασιακές διαφορές. Σχ. 1.3 Κατανομή Φορτίων Σύννεφου [4] Το σύννεφο έχοντας την εικόνα αυτή του διπόλου που περιγράφηκε διαταράσσει και αναστρέφει το ομαλό πεδίο καλοκαιρίας, αναστρέφοντας έτσι και τη φορά του ρεύματος καλοκαιρίας που ρέει προς την γη. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, δηλαδή για να περάσει το σύννεφο από την ουδέτερη στην ηλεκτρισμένη κατάσταση απαιτούνται λίγα μόνο λεπτά ενώ η σταθερά αύξησης του πεδίου του σύννεφου είναι περίπου δύο λεπτά. 10

11 Με την ανάπτυξη λοιπόν του διπόλου το προηγούμενο πεδίο καλοκαιρίας αφού πρώτα αντιστραφεί αποκτά την κατεύθυνση της κακοκαιρίας (αντίθετη με πριν), με τιμές που φθάνουν τα 10kV/m. Το πεδίο αυτό αν και διαταράσσεται με κάθε εκκένωση κεραυνού (μεταξύ νεφους γης ή εσωτερική του νέφους) στη συνέχεια αποκαθίσταται στην προηγούμενη τιμή του. Όταν το ηλεκτρικό πεδίο στην επιφάνεια της γης γίνει υπό την παρουσία ενός φορτισμένου σύννεφου μεγαλύτερο από 1,5-2kV/m τότε αρχίζει ο ιονισμός από κρούσεις σε αιχμηρές προεξοχές του εδάφους (πχ ψηλά κτήρια, καμινάδες) και θετικά ιόντα μεταφέρονται δια μέσω αυτών στην ατμόσφαιρα. Το προκύπτων ηλεκτρικό ρεύμα που δημιουργείται ονομάζεται ρεύμα ιονισμού προεξοχής (point discharge current) και μαζί με τα φορτία του χώρου που δημιουργούνται παίζει σημαντικό ρόλο στην εκκένωση του κεραυνού και ιδίως στα τελευταία στάδια εξέλιξής του. Το ρεύμα αυτό είναι συνάρτηση του μεγέθους του ηλεκτρικού πεδίου, του ύψους της αγώγιμης προεξοχής αλλά και του ανέμου, μιας και η ταχύτητα των ιόντων σε σύγκριση με τον άνεμο είναι πολύ μικρότερη, και κυμαίνεται από μερικά μα έως μερικά ma ανάλογα με το υψόμετρο και την πυκνότητα του σύννεφου. Τέλος πρέπει να σημειωθεί πως δεν προκαλούν όλα τα σύννεφα ηλεκτρικές εκκενώσεις έστω και αν παρουσιάζουν συνθήκες φόρτισης.[2] 1.4 Παράμετροι κεραυνών Παρακάτω δίνονται μερικοί βασικοί ορισμοί σχετικοί με τις διάφορες παραμέτρους των κεραυνών κατά τον K. Berger: Πολικότητα κεραυνού: η εκκένωση ενός αρνητικού νέφους προς τη γη γίνεται με ένα αρνητικό κεραυνό και ενός Θετικού νέφους με ένα θετικό κεραυνό. Πολικότητα του ρεύματος του κεραυνού: κατά την εκκένωση ενός αρνητικού νέφους ρέει προς τη γη ένα αρνητικό ρεύμα και αντίθετα. Κατεύθυνση οχετού προεκκένωσης: ένας κατερχόμενος οχετός προεκκένωσης (που συχνά ονομάζεται και οδηγός οχετός ) προχωρεί από το σύννεφο προς το έδαφος, ένας ανερχόμενος οχετός προεκκένωσης προχωρεί από το έδαφος προς το σύννεφο. Ένας ανερχόμενος οχετός σύνδεσης είναι μια εκκένωση που ξεκινά από το έδαφος και συναντά, σε μια ενδιάμεση θέση μεταξύ σύννεφου και εδάφους ένα κατερχόμενο οχετό. Πολικότητα του οχετού προεκκένωσης: η πολικότητα ενός οχετού προεκκένωσης ταυτίζεται με την πολικότητα του φορτίου της θέσης από την οποία ξεκινά. Έτσι από ένα θετικό σύννεφο, ξεκινά ένας θετικός οχετός προεκκένωσης και αντίθετα. Από μια προεξοχή του εδάφους κάτω από ένα θετικό σύννεφο ξεκινά ένας αρνητικός οχετός προεκκένωσης. Πολικότητα του ηλεκτρικού πεδίου: το ηλεκτρικό πεδίο κάτω από ένα αρνητικό σύννεφο ορίζεται σαν αρνητικό και το αντίθετο. Σύμφωνα με αυτόν τον ορισμό, το πεδίο καλοκαιρίας του εδάφους έχει θετική κατεύθυνση. 11

12 Σχ. 1.4 Είδη Κεραυνών α ανάπτυξη οχετού προεκκένωσης, β συμπλήρωση του αντίστοιχου είδους κεραυνού με οχετό επιστροφής 1.5 Κατηγορίες κεραυνών[2][5] Οι υψηλές πεδιακές εντάσεις είναι η αιτία γένεσης μιας κεραυνικής εκκένωσης. Τέτοιες εντάσεις προκύπτουν είτε ανάμεσα σε διαφορετικά σύννεφα ετερόσημων φορτίων είτε μέσα στο ίδιο το σύννεφο ή ανάμεσα στο νέφος και την γη, στην περίπτωση συγκέντρωσης φορτίου ενός προσήμου σε μια θέση του νέφους και αντίθετου επαγόμενου φορτίου στην επιφάνεια της γης. Προφανώς στην πρώτη περίπτωση προκύπτει εκκένωση μεταξύ δύο σύννεφων, στη δεύτερη εσωτερικά του σύννεφου και στην τρίτη μεταξύ σύννεφου και εδάφους. Όσο αφορά την περίπτωση της υψηλής πεδιακής έντασης μεταξύ νέφους και γης, αυτή μπορεί να πάρει μεγάλες τιμές είτε κοντά στο σύννεφο προκαλώντας μια εκκένωση που αρχίζει από το νέφος (με έναν κατερχόμενο οχετό προεκκένωσης) είτε κοντά στο έδαφος αν αυτό παρουσιάζει μια σημαντική προεξοχή προκαλώντας μια εκκένωση που αρχίζει από το έδαφος (με έναν ανερχόμενο οχετό προεκκένωσης).με αυτόν τον τρόπο γένεσης μιας κεραυνικής εκκένωσης μπορούμε να διακρίνουμε τις εξής τέσσερις απλοποιημένες περιπτώσεις έναρξης ενός οχετού προεκκένωσης: - κατερχόμενος αρνητικός οχετός προεκκένωσης που αρχίζει από ένα αρνητικό σύννεφο. - ανερχόμενος θετικός οχετός προεκκένωσης που αρχίζει από μια προεξοχή του εδάφους κάτω από ένα αρνητικό σύννεφο. - κατερχόμενος θετικός οχετός προεκκένωσης που αρχίζει από ένα θετικό σύννεφο. - ανερχόμενος αρνητικός οχετός προεκκένωσης που αρχίζει από μια προεξοχή του εδάφους κάτω από ένα θετικό σύννεφο. 12

13 Εάν ένας οχετός προεκκένωσης από τους παραπάνω γεφυρώσει ολόκληρο το διάκενο γης και εδάφους, ακολουθεί ο οχετός επιστροφής και έτσι προκύπτουν τέσσερις τύποι κεραυνών: - κατερχόμενη αρνητική εκκένωση που πηγάζει από ένα αρνητικό σύννεφο με ένα κατερχόμενο οχετό προεκκένωσης και αποτελεί το 90% των εκκενώσεων. - ανερχόμενος θετικός οχετός/αρνητική εκκένωση που πηγάζει από μια προεξοχή του εδάφους κάτω από ένα αρνητικό σύννεφο. - κατερχόμενη θετική εκκένωση που πηγάζει από ένα θετικό σύννεφο (πολύ σπάνια περίπτωση). - ανερχόμενος αρνητικός οχετός/θετική εκκένωση που πηγάζει από μια προεξοχή του εδάφους κάτω από ένα θετικό σύννεφο (ο ισχυρότερος τύπος κεραυνού με τις μεγαλύτερες εντάσεις ρεύματος). Όπως αναφέρθηκε οι τέσσερις αυτοί τύποι κεραυνών αποτελούν μια απλοποιημένη εικόνα του φαινομένου αφού στην πραγματικότητα πριν ο οχετός προεκκένωσης συναντήσει το έδαφος ή το νέφος, ένας αντίθετος οχετός αναπτύσσεται από την αντίθετη πλευρά που έρχεται να συναντήσει τον κύριο οχετό προεκκένωσης. 1.6 Φάσεις κεραυνικής εκκένωσης -Έναρξη εκκένωσης κεραυνού- Σε ορισμένες περιοχές του νέφους η πεδιακή ένταση μπορεί να πάρει μεγάλες τιμές εξαιτίας της μεγάλης πυκνότητας του φορτίου. Η χαμηλή πυκνότητα του αέρα σε εκείνα τα σημεία λόγω μεγάλου υψόμετρου τείνει να ενισχύσει το ηλεκτρικό πεδίο και έτσι ενδέχεται να αρχίσει ο ιονισμός των μορίων του αέρα από κρούσεις ηλεκτρονίων. Αυτό είναι και το πρώτο στάδιο για την έναρξη μιας ηλεκτρικής εκκένωσης. Το επόμενο στάδιο είναι ο οχετός που θα ακολουθεί την κατεύθυνση του ηλεκτρικού πεδίου και θα προκαλέσει ηλεκτρική σύνδεση και εξουδετέρωση των φορτίων. Η εξουδετέρωση αυτή συνοδεύεται από δυνατό θόρυβο (βροντή) και έντονη λάμψη (αστραπή) ενώ οι συνέπειες στο έδαφος περιλαμβάνουν παροδικές διαταραχές του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου που μπορεί να γίνει αισθητή στις τηλεπικοινωνίες (περίπτωση εκκένωσης ανάμεσα σε νέφη). Αν οι γραμμές μέγιστης πεδιακής έντασης κατευθύνονται προς το έδαφος, την ίδια πορεία θα ακολουθήσει και ο οχετός προεκκένωσης που εξελίσσεται προοδευτικά σε διαδοχικά βήματα μερικών δεκάδων μέτρων και μέγιστη ταχύτητα τα 0,15 m/μs. -Ο οχετός επιστροφής και ο συνδετικός οχετός- Η μέση τιμή της πτώσης τάσης κατά μήκος του οχετού (πριν συναντήσει το έδαφος) είναι 0,1 kv/cm κάνοντάς τον να μοιάζει με μια αγώγιμη προεξοχή που επεκτείνεται από το σύννεφο προς το έδαφος. Ο οχετός περιβάλλεται συνεχώς από ένα μανδύα κορόνα που εκτείνεται μερικά 13

14 μέτρα γύρω από αυτόν και όταν η κεφαλή του φτάσει σε τέτοια απόσταση από το έδαφος που η πεδιακή του ένταση φτάσει τα 5 kv/cm, τότε η απόσταση αυτή γεφυρώνεται ολόκληρη από κορόνα και μετατρέπεται επίσης σε οχετό μέσα σε 20-30μs. Στο στάδιο αυτό το φορτίο του νέφους εκκενώνεται με ένα μεγάλο ρεύμα αφού το φορτίο του οχετού προεκκένωσης βρίσκεται ημιαγώγιμα συνδεδεμένο με το έδαφος. Η ανωτέρα περίπτωση αφορά την περίπτωση επίπεδου εδάφους. Στην περίπτωση αγώγιμης προεξοχής του εδάφους ο οχετός προεκκένωσης αρχίζει από αυτή και έχει κατεύθυνση προς το νέφος δημιουργώντας έναν ανερχόμενο οχετό προεκκένωσης. Το φαινόμενο αυτό οφείλεται στην σημαντική ενίσχυση του ηλεκτρικού πεδίου στο άκρο της προεξοχής παρουσία ηλεκτρισμένου νέφους από πάνω. Αντίθετα σε χαμηλές προεξοχές του εδάφους, το επαγόμενο πεδίο έχει μικρή σχετικά ένταση για έναρξη του οχετού προεκκένωσης. Στην περίπτωση υψηλής προεξοχής ( m)και μεγάλης ενίσχυσης του πεδίου, εκεί θα αρχίσει ένας ανερχόμενος οχετός προεκκένωσης, ονομαζόμενος συνδετικός οχετός, που κατευθύνεται προς την κεφαλή του κατερχόμενου οχετού. Έτσι η προεξοχή αυτή μπορεί να αποτελέσει σημείο προτίμησης για την ημιαγώγιμη σύνδεση νέφους-γης. Το τελικό σημείο πρόσπτωσης του κεραυνού προκύπτει μόνο την τελευταία στιγμή όταν η απόσταση είναι τέτοια ώστε να ικανοποιούνται οι συνθήκες σύνδεσης κατερχόμενου οχετού-εδάφους. Η απόσταση αυτή ονομάζεται απόσταση διάσπασης (striking distance) και προφανώς είναι ανάλογη του φορτίου του νέφους. Συνήθεις τιμές για την απόσταση διάσπασης (Α.Δ.) είναι μερικές δεκάδες μέχρι m. Η Α.Δ. συνδέεται με το ρεύμα μέσω των σχέσεων rb=6.71i0 0.8, rb=8i βάσει της μεθόδου της κυλιόμενης σφαίρας (αναλύεται σε επόμενο κεφάλαιο).[2][6] 1.7 Ρεύμα κεραυνού και σχετικά χαρακτηριστικά Από την άποψη προστασίας από κεραυνούς το ρεύμα αποτελεί το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό αυτών. Το κύριο ρεύμα του κεραυνού είναι αυτό του οχετού επιστροφής που με αυτό συμβαίνει η εξουδετέρωση των φορτίων νέφους και γης. Το μέγεθος του ρεύματος εξαρτάται, εκτός από το μέγεθος του φορτίου και από την ταχύτητα με την οποία προχωρεί ο οχετός επιστροφής από τον είδη ιονισμένο δρόμο που χάραξε ο οχετός προεκκένωσης. Επιπρόσθετα, είναι γνωστό πως κάθε κεραυνός αποτελείται από πολλές διαδοχικές εκκενώσεις όπου η κάθε μία έχει διαφορετικό εύρος και μορφή. Έχει παρατηρηθεί πως θετικοί κεραυνοί παρουσιάζουν σπάνια περισσότερες από μία εκκενώσεις ενώ αρνητικοί κεραυνοί φέρουν πολλαπλές εκκενώσεις. Σημαντικά χαρακτηριστικά ενός κεραυνού αποτελούν οι ακόλουθοι παράμετροι: Μέγιστη τιμή ρεύματος, η οποία προκαλεί υπερπήδηση μονωτήρων και καταστροφή των μονωτικών υλικών, εξαιτίας της ανύψωσης του δυναμικού του σημείου του πλήγματος. Πολικότητα κεραυνού 14

15 Χρόνος μετώπου (ο χρόνος που απαιτείται για αύξηση του ρεύματος από το 10% στο 90% εύρους του) Χρόνος ουράς (ο χρόνος που απαιτείται για να μειωθεί το ρεύμα στο 50% του εύρους του) Μέγιστη κλίση μετώπου η οποία καθορίζει τις επαγόμενες τάσεις σε βρόγχους κυκλωμάτων, τάσεις, που αναπτυσσόμενες για παράδειγμα σε λογικά κυκλώματα ή κυκλώματα που περιλαμβάνουν ευαίσθητα ηλεκτρονικά στοιχεία του συστήματος πλοήγησης ή τηλεπικοινωνίας αεροσκαφών, μπορούν να έχουν δραματικές συνέπειες. Το μεταφερόμενο φορτίο 0 i() t dt μεταλλικών επιφανειών μικρού πάχους, το οποίο ευθύνεται για την τοπική τήξη και διάτρηση Το ολοκλήρωμα του τετραγώνου του ρεύματος εκλυόμενης ενέργειας από το κεραυνικό πλήγμα 0 2 i () t dt, ποσότητα ανάλογη της Σχ. 1.5 Γραφική αναπαράσταση παραμέτρων κεραυνού[7] Στον πίνακα 1.1 δίνονται οι παράμετροι για την κυματομορφή του Σχ. 1.5 και στον πίνακα 1.2 δίνονται οι τιμές για τέσσερις κεραυνικές παραμέτρους ανάλογα με την στάθμη προστασίας σύμφωνα με τους κανονισμούς 15

16 First short stroke Subsequent short stroke Παράμετροι LPL LPL I II III-IV I II III-IV I (ka) K t1 (μs) t2 (μs) Πίνακας 1.1[7] Παράμετρος Στάθμη Προστασίας κεραυνού I II III IV Ι [κα] i() t dt [Α*s] i() t dt [ka 2* s] di dt [ka/μs] Πίνακας 1.2[7] 1.8 Συχνότητα Κεραυνών Για την εκτίμηση του μεγέθους του κινδύνου που αποτελεί ένας κεραυνός για μια περιοχή απαιτείται η γνώση του αριθμού των κεραυνών που πλήττουν τη συγκεκριμένη περιοχή κάθε έτος. Βάσει μετρήσεων και καταγραφών έχουν προκύψει οι λεγόμενοι ισοκεραυνικοί χάρτες που μας πληροφορούν σχετικά με τις ημέρες καταιγίδας ή τα κεραυνικά πλήγματα που δέχεται μια περιοχή ανά έτος κατά μέσο όρο. 16

17 Σχ. 1.6 Παγκόσμιος ισοκεραυνικός χάρτης[3] 17

18 18

19 2. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ 2.1 Ηλεκτροπληξία Με τον όρο ηλεκτροπληξία περιγράφεται η παθολογική κατάσταση στην οποία υπεισέρχεται ο άνθρωπός κατά την δίοδο ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από το σώμα του. Η συμπτωματολογία της κατάστασης περιλαμβάνει πλήθος συμπτωμάτων που γενικά μπορούμε να τα κατατάξουμε σε δύο κατηγορίες τα άμεσα και τα επακόλουθα.[10] Άμεσα συμπτώματα Ως αναφορά στα άμεσα συμπτώματα, σε αυτά δηλαδή που εμφανίζονται αμέσως, παρατήθεται ο πίνακας 2.1 που αφορά την επίδραση του ηλεκτρικού ρεύματος στον ανθρώπινο οργανισμό για χρόνο 1 sec, όπως συμπεραίνεται από την δημοσίευση IEC Ρεύμα 50 Hz (ενεργός τιμή σε ma) Τάση επαφής (V) Που προκαλεί το ρεύμα Όριο αίσθησης Όριο αδυναμίας να ελευθερωθεί το χέρι. Ασφυξία Σύσπαση Μυών Πόνος Μαρμαρυγή, με περιόδους Κανονικής λειτουργίας Θανατηφόρα, Επικίνδυνη Μαρμαρυγή Θανατηφόρα, Επικίνδυνα Εγκαύματα 0,5 10 0,5 έως 25 έως έως έως έως έως 3000 >3000 >3000 Αυτή η σκιαγράφηση σημαίνει ότι η αντίδραση μπορεί να επέλθει σε πολύ δυσμενείς συνθήκες. Αυτή η σκιαγράφηση σημαίνει αντίδρασή σε συνηθισμένες συνθήκες. Πίνακας 2.1[11] Επειδή από τον ανωτέρω πίνακα γίνεται εύκολα αντιληπτό πως οι θανατηφόρες περιπτώσεις της κοιλιακής μαρμαρυγής και των εγκαυμάτων είναι οι πιο σοβαρές αλλά και επειδή συναντώνται σε περιπτώσεις κεραυνοπληξίας θα γίνει ξεχωριστή αναφορά σε αυτές. 19

20 -Κοιλιακή μαρμαρυγή (Ventricular Fibrillation)[12][13]- Η ζημιά που εγκυμονεί τους περισσότερους κινδύνους για την ανθρώπινη ζωή είναι η κοιλιακή μαρμαρυγή (Ventricular Fibrillation) κατά την διάρκεια της οποίας οι καρδιακοί παλμοί γίνονται από περιοδικοί γρήγοροι και άρρυθμοι. Η πιθανότητα θανάτου είναι μεγάλη αφού η κυκλοφορία του αίματος δυσχεραίνεται. Στις συνέπειες περιλαμβάνεται μεταξύ των άλλων και η μειωμένη οξυγόνωση του εγκεφάλου που μπορεί να οδηγήσει σε μερικά λεπτά σε θάνατο η μόνιμη αδυναμία σε μέρος αυτού. Υπάρχουν δηλαδή περιπτώσεις επιζώντων από ηλεκτροπληξία που όμως εμφάνισαν συμπτώματα μερικής παράλυσης λόγω βλάβης του εγκεφάλου. Για να εμφανίσει ένα άτομο μαρμαρυγή, πρέπει το ρεύμα να διαπεράσει την καρδία του. Το παρακάτω σχήμα δείχνει ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα. Εκεί διακρίνονται διάφορες χρονικές περίοδοι, φάσεις (P,Q,R,S,T). Υπάρχουν οι περίοδοι της διέγερσης και της χαλάρωσης. Κατά την διάρκεια της χαλάρωσης (κρατά περίπου 0,15 sec) το ρεύμα στην καρδιά έχει ιδιαιτέρως επιβλαβή δράση και γι αυτό λέγεται και ευαίσθητη περίοδος. Σε περιπτώσεις διέλευσης του ρεύματος για δέκατα του δευτερολέπτου από την καρδία, είναι καθοριστικής σημασίας για το μέγεθος της ζημίας, αν αυτή συμπέσει με την ευαίσθητη περίοδο. Σχ. 2.1 Ευαίσθητη περίοδος Τ σε έναν καρδιακό κύκλο[12] 20

21 Παρατίθεται το σχήμα 2.2 που δείχνει τι συμβαίνει στην περίπτωση επικίνδυνης κοιλιακής μαρμαρυγής Σχ. 2.2 Διέγερση κοιλιακής μαρμαρυγής κατά τη φάση Τ[12] -Εγκαύματα[14][15]- Σε περιπτώσεις υψηλών τάσεων, συχνοτήτων αλλά και μεγάλων ρευμάτων το ανθρώπινο σώμα μπορεί να υποστεί εγκαύματα. Όπως θα αναλυθεί και παρακάτω το ανθρώπινο σώμα παρουσιάζει κάποια αντίσταση. Έτσι όταν μεγάλο ρεύμα το διαπεράσει, βάσει του φαινομένου του Joule (Q = I 2 * R * t), η θερμότητα που θα εκλυθεί είναι ικανή να προκαλέσει εγκαύματα στα σημεία εκείνα που το σώμα έρχεται σε επαφή με το ρεύμα. Πιο συγκεκριμένα, στην περίπτωση υψηλής τάσης ή κεραυνού, όπου η ηλεκτρική σύνδεση του ανθρώπου με μεγάλα φορτία γίνεται μέσω τόξου και όχι εξ επαφής, το έγκαυμα που θα προκληθεί θα είναι σοβαρό. Ο λόγος για αυτό οφείλεται στο ηλεκτρικό τόξο που διασπά τον αέρα έχοντας ως συνέπεια να αυξάνεται το ρεύμα αλλά και να μεγαλώνει η επιφάνεια του δέρματος που καίγεται. Το καμένο δέρμα με την σειρά του παρουσιάζει μικρότερη αντίσταση αγωγής μεγαλώνοντας το ρεύμα περεταίρω. Έτσι προκύπτει έγκαυμα από δύο αιτίες την φλόγα του ηλεκτρικού τόξου αλλά και το μεγάλο ρεύμα. Τα εγκαύματα αυτά μπορεί να είναι εξωτερικά και εσωτερικά ενώ η έκτασή τους μπορεί να αυξηθεί και από την ανάφλεξή έφλεκτου ρουχισμού. Συγκρινόμενα με άλλα είδη εγκαυμάτων, αποτελούν την χειρότερη περίπτωση. Παρουσιάζουν πολλές επιπλοκές για την υγεία, λίγες εκ των οποίων είναι προβλέψιμες. Η ίασή τους απαιτεί εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό. 21

22 2.1.2 Δευτερεύοντα συμπτώματα[13][10] Δευτερεύοντα είναι τα συμπτώματα της ηλεκτροπληξίας που έπονται των άμεσων, κατά ποικίλα χρονικά διαστήματα μετά από αυτά και εφόσον τα πρώτα δεν είναι θανατηφόρα. Περιλαμβάνουν αποτελέσματα που επηρεάζουν το νευρικό σύστημα, την καρδιά και την ψυχική σφαίρα του ατόμου. Σε αυτά συγκαταλέγονται η βραχυπρόθεσμη απώλεια μνήμης ή πλήρης αμνησία, μαθησιακές δυσκολίες, αλλαγές στην προσωπικότητα, διαταραχές του ύπνου, προσωρινή η μόνιμη παράλυση, καταρράκτης, ηλεκτρική στηθάγχη, παραισθησία. Πρέπει τέλος να αναφερθεί πως και τα δύο είδη συμπτωμάτων προκύπτουν από στατιστικές που όμως παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι υποκειμενικοί παράγοντες μπορούν να τα συνπροσδιορίσουν. Η φυσική και ψυχική κατάσταση για παράδειγμα μπορούν να παίξουν ρόλο καθιστώντας κάποια άτομα περισσότερο η λιγότερο ανθεκτικά στο ηλεκτρικό ρεύμα. Σε γενικές γραμμές όμως μπορούμε να αναφέρουμε τέσσερις παράγοντες που διαμορφώνουν την επίδραση του ρεύματος στον άνθρωπο: - Αγώγιμος δρόμος δια του σώματος και αντίσταση αυτού. - Κυματομορφή ηλεκτρικού ρεύματος. - Ένταση ηλεκτρικού ρεύματος δια του σώματος. - Χρονική διάρκεια ροής ηλεκτρικού ρεύματος. 2.2 Αγώγιμος δρόμος δια του σώματος και αντίσταση αυτού[12][16] Η σύνθετη αντίσταση που εμφανίζει το ανθρώπινο σώμα είναι κυρίως ωμική με ελάχιστη χωρητικότητα. Η τιμή της εξαρτάται από τους εξής παράγοντες: - Σωματική διάπλαση - Τάση επαφής (Vtouch: διαφορά δυναμικού μεταξύ της ανύψωσης δυναμικού και του δυναμικού της επιφάνειας όπου στέκεται το άτομο, έχοντας συγχρόνως το ένα του χέρι σε επαφή με μια γειωμένη κατασκευή). Η αντίσταση είναι μη γραμμική και μειώνεται με την αύξηση της τάσης επαφής. - Πάχος και υγρασία επιδερμίδας. Το ξηρό δέρμα έχει αντίσταση kΩ ανάλογα του πάχους. - Ο δρόμος του ρεύματος δια του σώματος. - Επιφάνεια επαφής. Αυξάνεται αυξανόμενης της δύναμης και της μηχανικής πίεσης μειώνοντας την αντίσταση. Το σχήμα 2.3 δείχνει το ηλεκτρικό ισοδύναμο κύκλωμα για την αντίσταση του ανθρώπινου σώματος. Η συνολική σύνθετη αντίσταση ΖΤ είναι ο εν σειρά συνδυασμός της εσωτερικής αντίστασης του σώματος Ζi με τις αντιστάσεις του δέρματος Ζp1 και Ζp2 στις περιοχές εισόδου και εξόδου του ρεύματος αντίστοιχα. 22

23 Σχ. 2.3 Ισοδύναμο κύκλωμα ανθρωπίνου σώματος[16] Αναφορικά με την Ζi αυτή μπορεί να ληφθεί ως καθαρά ωμική. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με τις Ζp εφόσον η συχνότητα είναι μικρή (π.χ. 50Hz). Σε μεγάλες συχνότητες η Ζp τείνουν να γίνουν καθαρά χωρητικές (π.χ. 500Hz). Στον πίνακα 2.2 δίνονται τιμές για τις RT και ΖΤ για συχνότητα 50/60 Hz που ισχύουν για στεγνό δέρμα και διαδρομή χέρι - πόδι ή χέρι χέρι. Τάση επαφής Vt (V) Μέγιστες τιμές RT και ΖΤ σε Ω Και αντίστοιχα ποσοστά πληθυσμού 5% 50% 95% RT ΖΤ RT ΖΤ RT ΖΤ Ασυμπτωτική τιμή Πίνακας 2.2[16] 23

24 Σχετικά με τη σύνθεση της συνολικής σύνθετης αντίσταση του ανθρώπινου σώματος από τις επιμέρους αντιστάσεις των ποδιών και των χεριών δίνεται το σχήμα 2.4. Σημειώνεται πως ΖΤΕ = ΖΤ/2. Σχ. 2.4 Σύνθεση της συνολικής σύνθετης αντίστασης του ανθρωπίνου σώματος από τις επιμέρους αντιστάσεις των ποδιών και των χεριών[16] Ο πίνακας 2.3 δίνει προσεγγιστικές τιμές ωμικής αντίστασης ανθρωπίνου σώματος για διάφορες τιμές Διαδρομή ρεύματος Τιμή αντίστασης (Ω) Χέρι χέρι 1000 Πόδι πόδι 1000 Χέρι πόδι 750 Χέρια - πόδια 500 Χέρι στήθος 450 Χέρια στήθος 230 Χέρι γλουτός 550 Χέρια - γλουτός 300 Πίνακας 2.3[17] 24

25 2.3 Κυματομορφή ένταση & χρονική διάρκεια ροής ηλεκτρικού ρεύματος Το σχήμα 2.5 αναφαίρετε σε εναλλασσόμενο ρεύμα (15 100)Hz και αγώγιμο δρόμο αριστερό χέρι δύο πόδια. Το ρεύμα αυτό λέγεται ρεύμα αναφοράς και για χρόνους κάτω των 200ms το σχήμα ισχύει για την ευαίσθητη περίοδο του καρδιογραφήματος. Σχ. 2.5[12] 25

26 Οι ζώνες AC-1 έως AC-4 εξηγούνται στον ακόλουθο πίνακα: Ζώνη Όρια Συνέπειες AC-1 AC-2 ΑC-3 Μέχρι 0,5 ma Γραμμή α 0,5 ma Έως τη γραμμή b Γραμμή b Έως καμπύλη c1 Καμία αντίδραση. Συνήθως καμία επιζήμια φυσιοπαθολογική δράση Συνήθως δεν αναμένεται οργανική βλάβη. Υπάρχει πιθανότητα μουδιάσματος και δυσκολία αναπνοής για διάρκειες ρευμάτων άνω των 2 sec. Πιθανολογούνται αναστρέψιμες διαταραχές στην παλμοδοσία της καρδιάς, κολπική μαρμαρυγή και παροδική σταση της καρδίας χωρίς όμως κοιλιακή μαρμαρυγή, η πιθανότητα αυξάνεται με το ρεύμα και τη διάρκεια. AC-4 Πάνω από την καμπύλη c1 Αυξανόμενου του ρεύματος και της διάρκειας του μπορεί να συμβούν επικίνδυνες φυσιοπαθολογικές ενέργειες όπως ανακοπή καρδιάς, ασφυξία, σοβαρά εγκαύματα κ.λπ. επιπλέον αυτών που μπορούν να συμβούν στη ζώνη AC-3. AC- 4.1 AC- 4.2 AC- 4.3 C1-c2 Πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής έως 5%. C2-c3 Πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής έως περίπου 50%. Πέραν της c3 Πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής πάνω από 50%. Πίνακας 2.4[12] 26

27 Το σχήμα 2.6 αναφέρεται σε συνεχές ρεύμα και δρόμο αριστερό χέρι πόδια Σχ. 2.6[12] 27

28 Οι ζώνες DC-1 έως DC-4 εξηγούνται στον ακόλουθο πίνακα: Ζώνη Όρια Φυσιολογικές Δράσεις DC-1 Μέχρι 2 ma Έως τη γραμμή α Μέχρι και 2 ma γραμμή α. Συνήθως καμιά αντίδραση, πιθανό ελαφρύ κτύπημα κατά το ανοιγοκλείσιμο του ρεύματος. DC-2 2 ma Έως τη γραμμή b Από 2 ma μέχρι τη γραμμή b. Συνήθως καμιά βλαβερή φυσιοπαθολογική δράση. DC-3 Γραμμή b Έως την καμπύλη C1 Από τη γραμμή B μέχρι καμπύλη c. Συνήθως δεν αναμένονται οργανικές βλάβες. Αυξανόμενου του ρεύματος και του χρόνου μπορεί να συμβούν αναστρέψιμες διαταραχές στην οδήγηση των καρδιακών διεγέρσεων (παλμών). DC-4 Πάνω από την Καμπύλη c1 Αυξανόμενου του ρεύματος και χρόνου, αναμένονται επικίνδυνες φυσιοπαθολογικές δράσεις, π.χ. σοβαρά εγκαύματα επιπροσθέτως των δράσεων της ζώνης. DC- 4.1 C1-c2 Η πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής αυξάνεται έως 5%. DC- 4.2 C2-c3 Η πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής αυξάνεται έως περίπου 50%. DC- 4.3 Πέραν της c3 Η πιθανότητα κοιλιακής μαρμαρυγής αυξάνεται πάνω από 50%. Πίνακας 2.5[12] 28

29 Για ρεύματα διάρκειας μικρότερης των 10 ms παραθέτεται το σχήμα 2.7. Ο δρόμος που ακολουθεί το ρεύμα είναι από το ένα χέρι στα δύο πόδια ή από χέρι σε χέρι. Όπου: c1 = όριο μαρμαρυγής, πιθανότητα 0%. c1-c2 = πιθανότητα μαρμαρυγής 5%. c2-c3 = πιθανότητα μαρμαρυγής 50%. Σχ. 2.7[12] 29

30 30

31 3. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΣΑΠ) 3.1 εισαγωγή Είναι αυτονόητο πως τα κεραυνικά πλήγματα δεν μπορούν να αποφευχθούν ή να αποτραπούν. Έτσι, το μόνο που απομένει για την προστασία από αυτά είναι να οδηγήσουμε τα ρεύματά τους με μεταλλικούς αγωγούς προς την γη μειώνοντας τις υπερτάσεις που δημιουργούνται με διάφορα μέσα. Με αυτό το σκεπτικό προέκυψαν διάφορα συστήματα αντικεραυνικής προστασίας (ΣΑΠ). Με τον όρο ΣΑΠ περιγράφουμε το σύνολο των μέτρων που λαμβάνονται προκειμένου να προστατέψουμε μια κατασκευή και την περιοχή που αυτή περιβάλλει κατά των επιζήμιων επιπτώσεων μιας κεραυνοπληξίας. Αποτελούνται από δύο ενότητες, την εξωτερική και την εσωτερική προστασία.[12] 3.2 Εξωτερική προστασία[12][18][2] Σκοπός της εξωτερικής προστασίας είναι να προσελκύσει την κεραυνική εκκένωση μέσω του συλλεκτήριου συστήματος και να την οδηγήσει με ασφαλή τρόπο, με τους αγωγούς καθόδου, προς το σύστημα γείωσης και την γη, μακριά από το υπό προστασία αντικείμενο. Στη συνέχεια αναλύονται τα επιμέρους τμήματα της εξωτερικής προστασίας.[12] Συλλεκτήριο σύστημα Το συλλεκτήριο σύστημα ή αλλιώς αλεξικέραυνο είναι αυτό που έλκει τον κεραυνό και βρίσκεται γενικά στο πιο πάνω μέρος του υπό προστασία κτηρίου. Μπορεί να αποτελείται από μεταλλικές ράβδους (ράβδος του Franklin), τεταμένα συρματόσχοινα ή μεταλλικούς κλωβούς. Κάθε αλεξικέραυνο μας εξασφαλίζει μια περιοχή προστασίας που μπορεί να υπολογιστεί σύμφωνα με τα πρότυπα IEC 1024 με τρεις τρόπους: α) την μέθοδο της κεραυνικής ή της κυλιόμενης σφαίρας ακτίνας rb. β) την μέθοδο γωνίας προστασίας φ. γ) την μέθοδο του κλωβού ανοίγματος Wm. α) μέθοδος κυλιόμενης σφαίρας ακτίνας rb Η οδηγός εκκένωση μπορεί να πλησιάσει αντικείμενα γειωμένα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση (καθέτως και οριζοντίως). Όταν αυτή τα πλησιάσει σε μια συγκεκριμένη απόσταση, τότε τα γειωμένα αντικείμενα θα δώσουν συνδετικό οχετό αντιθέτου φοράς (δηλαδή ο κεραυνός θα πέσει στο πλησιέστερο γειωμένο σημείο). Αυτή η απόσταση ονομάζεται ακτίνα κυλιόμενης σφαίρας rb. Η rb κυμαίνεται από 60m έως 20m ανάλογα με την στάθμη προστασίας όπως φαίνεται στον πίνακα 3.1. Κατά την νοητή κύλιση της σφαίρας γύρω από το κτήριο αυτή πρέπει να εφάπτεται είτε στο έδαφος ή στο συλλεκτήριο σύστημα του κτηρίου. Αν η ακτίνα της σφαίρας είναι μικρότερη από το ύψος του κτηρίου τότε επιβάλλεται η τοποθέτηση συλλεκτήριου συστήματος και στα πλάγια του κτηρίου. Προστατευμένη είναι η επιφάνεια που δεν καλύπτει η νοητά κυλιόμενη σφαίρα. 31

32 Στάθμη Προστασίας Σχ. 3.1 Μέθοδος κυλιόμενης σφαίρας[3] rb (m) Άνοιγμα Βρόχου Wm (m) Γωνία προστασίας φ( ο ) για Διάφορα ύψη h της συλλεκτήριας εγκατάστασης h = 20 (m) I II III ΙV Πίνακας 3.1[19] β) μέθοδος γωνίας προστασίας φ Σχ. 3.2 Μέθοδος γωνίας προστασίας Φ[3] 32

33 Με την συγκεκριμένη μέθοδο η περιοχή προστασίας ορίζεται ως ο κώνος που προκύπτει με κορυφή το αλεξικέραυνο τύπου ράβδου και ημιγωνία κορυφής αυτή του πίνακα 3.1, ανάλογα την στάθμη προστασίας. Εφαρμόζεται σε απλές κατασκευές με ύψος h < rb. γ) μέθοδος κλωβού ανοίγματος Wm Με την μέθοδο αυτή και για απλές κατασκευές το εξωτερικό της οροφής του προς προστασία κτηρίου χωρίζεται σε τετράγωνα πλευράς Wm βάσει του πίνακα 3.1. Τα τετράγωνα αυτά αποτελούνται από συλλεκτήριους αγωγούς και προστατεύουν την περιοχή που καλύπτουν. Σχ. 3.3 Μέθοδος κλωβού ανοίγματος Wm[3] Στον πίνακα 3.2 φαίνονται οι ελάχιστες διατομές των συλλεκτήριων αγωγών ανάλογα με το υλικό κατά IEC 1024 Υλικά Διατομή (mm 2 ) Διάμετρος (mm) Ή διαστάσεις Χάλυβας γαλβανισμένος (DIN 48801) 50 8 Φ Χαλκός (DIN 48801) 50 8 Φ Αλουμίνιο (DIN 48801) Φ Ανοξείδωτος χάλυβας Φ Χαλύβδινο συρματόσχοινο 50 10*1,6 Φ Χάλκινο συρματόσχοινο 35 7*2,5 Φ Σύνθετος αγωγός ACSR (St-Al) (DIN 48204) 50/8 9,6 Φ Πίνακας 3.2[23] Αγωγοί καθόδου Οι αγωγοί καθόδου αποτελούν το ενδιάμεσο τμήμα μεταξύ συλλεκτήριου συστήματος και γείωσης και μεταφέρουν το ρεύμα προς την κατεύθυνση αυτή. Ομοιάζουν με τους αγωγούς του συλλεκτήριου συστήματος και εμφανίζουν κυρίως επαγωγική αντίσταση. Ο αριθμός τους δεν πρέπει να είναι μικρότερος από δύο ακόμα και σε μικρές κατασκευές ενώ όσοι περισσότεροι αγωγοί καθόδου υπάρχουν τόσο μειώνεται και η αντίσταση αγωγής προς την γη πράγμα που συνεπάγεται μικρότερες υπερτάσεις στα διάφορα σημεία. Η διαδρομή προς την γείωση πρέπει να είναι η συντομότερη (κάθετα προς το έδαφος) ενώ οι αποστάσεις μεταξύ τους πρέπει να 33

34 ισοκατανέμονται περιμετρικά του κτηρίου. Τυπικές αποστάσεις για τις διάφορες στάθμες προστασίας δίνονται στον πίνακα 3.3: Στάθμη προστασίας Τυπικές αποστάσεις (m) I 10 II 15 III 20 IV 25 Πίνακας 3.3[20] Όπως και οι συλλεκτήριοι αγωγοί πρέπει να στερεώνονται επαρκώς με τον ελάχιστο αριθμό στηρίξεων, όπου κρίνεται αναγκαίο, για την αντοχή στις μηχανικές καταπονήσεις του ρεύματος. Σε περιπτώσεις που πρέπει να διαγράψουν κάποια γωνία είναι αναγκαίο αυτό να γίνει σταδιακά με την μορφή καμπύλης και στήριξη και στις δύο πλευρές για μείωση των μηχανικών καταπονήσεων σε μεγάλα ρεύματα. Τέλος ως φυσικοί αγωγοί καθόδου μπορούν να χρησιμοποιηθούν και μεταλλικά μέρη της κατασκευής, αρκεί αυτά να πληρούν κάποια ελάχιστα μεγέθη διατομής και πάχους (π.χ. λαμαρίνες από χάλυβα 4mm, από χαλκό 5mm και από αλουμίνιο 7mm). Ισοδυναμικές συνδέσεις πρέπει να γίνονται όπου είναι πιθανό να υπάρξει ηλεκτρικό τόξο ανάμεσα στους αγωγούς και σε κάποια αγώγιμη επιφάνεια που βρίσκεται κοντά (π.χ. αγωγοί ύδρευσης που περνούν πίσω από αγωγούς καθόδου) Σύστημα γείωσης Το σύστημα γείωσης αποτελεί το τελευταίο κομμάτι ενός εξωτερικού Σ.Α.Π.. Με τον όρο γείωση περιγράφεται κάθε αγώγιμη σύνδεση ενός σημείου κάποιου κυκλώματος ή ενός μη ρευματοφόρου αγώγιμου αντικειμένου μιας εγκατάστασης με το έδαφος. Σκοπός της γείωσης είναι η εξίσωση των δυναμικών με αυτό της άπειρης γης, που κατά σύμβαση θεωρούμε μηδενικό και η διάχυση των ρευμάτων κεραυνών και σφαλμάτων σε αυτή με ασφάλεια και ταχύτητα χωρίς να προκύπτουν επικίνδυνες υπερτάσεις που δύναται να προξενήσουν βλάβες. Τα κριτήρια που πρέπει να ικανοποιεί ένα σύστημα γείωσης για να είναι ασφαλές είναι τα εξής: 1. Να έχει χαμηλή σύνθετη αντίσταση για το κεραυνικό ρεύμα ή το ρεύμα σφάλματος. 2. Να ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο κατάρρευσης ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού και συστημάτων. 3. Να ελαχιστοποιεί τον κίνδυνο ηλεκτροπληξίας. 4. Να έχει χαμηλό κόστος. Οι βασικοί κανόνες που πρέπει να ακολουθηθούν για την επίτευξη των ανωτέρω είναι οι εξής: 1. Το μέγεθος του συστήματος γείωσης να είναι επαρκώς μεγάλο ώστε η μέγιστη ανύψωση δυναμικού σε απότομα ρεύματα να είναι μικρή. 2. Το κενό ανάμεσα στα ηλεκτρόδια να είναι μικρό ώστε η προκύπτουσα βηματική τάση να είναι σε αποδεκτά επίπεδα. 3. Οι αγωγοί καθόδου να συνδέονται συμμετρικά με το σύστημα γείωσης για μείωση του δυναμικού του εδάφους. 34

35 4. Να προτιμώνται στρώματα εδάφους για τα ηλεκτρόδια με χαμηλή ειδική αντίσταση. Η αντίσταση της γείωσης (αντίσταση που εμφανίζεται ως προς την άπειρη γη σε περίπτωση σφάλματος) και κατά συνέπεια η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από: Την κυματομορφή του ρεύματος που δέχεται. Το σημείο έγχυσης του ρεύματος. Την γεωμετρία του συστήματος. Την ειδική αντίσταση του εδάφους και η εμφάνιση ιονισμού του. Ο ιονισμός του εδάφους προκύπτει όταν το ηλεκτρικό πεδίο στην επιφάνεια των ηλεκτροδίων ξεπεράσει μια κρίσιμη τιμή για τον ιονισμό του εδάφους οπότε και η αντίσταση γείωσης μειώνεται. Τυπικές τιμές ειδικής αντίστασης εδάφων δίνονται στον πίνακα 3.4. Τύπος εδάφους Ειδική Αντίσταση ρ (Ω*m) Ελώδες έδαφος 5-40 Πηλώδες, αργιλώδες ή αγρού Υγρή άμμος <300 Υγρά χαλίκια Ξηρή άμμος >2000 Πετρώδες και ξηρά χαλίκια >2000 Πίνακας 3.4[24] είδη γειώσεων[16] Ανάλογα με την χρήση υπάρχουν τρία είδη γειώσεων (Σχ.3.3): Σχ. 3.3 Είδη γειώσεων 35

36 α) Γείωση λειτουργίας: η γείωση ενός σημείου κάποιου ενεργού κυκλώματος όπως η γείωση του ουδέτερου αγωγού του συστήματος ή η γείωση του ουδετέρου ενός μετασχηματιστή. Χωρίζεται σε άμεση γείωση λειτουργίας (όταν περιλαμβάνει μόνο την αντίσταση γείωσης) και έμμεση (περιλαμβάνει επιπλέον ωμικές αντιστάσεις, χωρητικότητες και αυτεπαγωγές). β) Γείωση προστασίας: η γείωση κάποιου μεταλλικού μέρους που δεν αποτελεί κυκλωματικό στοιχείο (όπως μεταλλικά κελύφη) και σκοπό έχει την μείωση της τάσης επαφής Vt. Όπως φαίνεται και στο σχήμα 3.3 είναι συνεχής και δεν παρεμβάλλονται διάκενα και αντιστάσεις. Γ) Γείωση Σ.Α.Π.: το τελευταίο κομμάτι τις αντικεραυνικής προστασίας που προαναφέρθηκε. Μπορεί να είναι ανοιχτή, αν θέλουμε να μειώσουμε τις ηλεκτροχημικές διαβρώσεις, ή συνεχής τις προτιμάται συνήθως Τύποι ηλεκτροδίων γείωσης (γειωτών)[12] Τα ηλεκτρόδια γείωσης έχουν τις μορφές που παρουσιάζονται στο σχήμα 3.4: Σχ. 3.4 Είδη γειωτών[12] 36

37 Οι σχέσεις υπολογισμού των αντιστάσεών τους φαίνονται στον πίνακα 3.5: Πίνακας 3.5[12] 37

38 Οι ελάχιστες διατομές τους κατά VDE 0141 φαίνονται στον παρακάτω πίνακα: Μορφή γειωτή Ταινία Χάλυβας επιχαλκωμένος 50 mm 2 ελάχ. Πάχος 2 mm Υλικό Χάλυβας γαλβανισμένος (με 70 μm στρώμα) 100 mm 2 Ελάχιστο πάχος 3 mm χαλκός 50 mm 2 ελάχ. πάχος 2 mm Ράβδος στρογγυλή 50 mm 2 χάλυβα 78 mm 2 (10 Φ) Σωλήνας - Ονομ. Διάμετρος 1 (εσωτ. διάμετρος) Ελάχ. Πάχος 2 mm 35 mm 2 Εσωτερική διάμετρος 20 mm, Ελαχ. Πάχος 2 mm Πλάκα - Ελάχ. πάχος 3 mm Ελάχιστο πάχος 2 mm Πίνακας 3.6[12] Θεμελιακή γείωση [25] Σχ. 3.5 Θεμελιακή Γείωση[3] θεμελιακή γείωση είναι το σύστημα γείωσης που τοποθετείται εντός των εκ σκυροδέματος θεμελίων μιας κατασκευής και χρησιμοποιείται ως γείωση προστασίας, λειτουργίας αλλά και αντικεραυνικής προστασίας. Σύμφωνα με τον νέο κανονισμό ηλεκτρικών εγκαταστάσεων ΕΛΟΤ HD 384 η εφαρμογή της ως βασική γείωση προστασίας και λειτουργίας είναι υποχρεωτική σε όλες τις νέες οικοδομές και κτήρια. Τα πλεονεκτήματα που παρουσιάζει έναντι των άλλων μορφών γείωσης είναι: 38

39 Χαμηλή αντίσταση γείωσης που παραμένει σταθερή χειμώνα καλοκαίρι Αντοχή στη διάβρωση και μηχανική προστασία Εξάλειψη βηματικών τάσεων Ευκολία για ισοδυναμικές συνδέσεις Ευελιξία για εγκατάσταση Σ.Α.Π. Χαμηλό κόστος Για την εγκατάστασή της απαιτείται χαλύβδινη ταινία ελάχιστων διαστάσεων 30*3,5 mm θερμά επιψευδαργυρωμένης (St/tZn) με πάχος επιψευδαργύρωσης 500gr/m 2 στο σιδερένιο οπλισμό, καταρχάς εντός των περιμετρικών εξωτερικών συνδετήριων δοκαριών των πεδίλων του κτηρίου ή στα στοιχεία των θεμελίων σε μορφή κλειστού βρόγχου. Για την επιλογή των υλικών αλλά και τον σχεδιασμό της εγκατάστασης θεμελιακής γείωσης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα παρακάτω πρότυπα: 1. ΕΛΟΤ HD 384: Απαιτήσεις για ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. 2. ΕΛΟΤ 1197:2002: Προστασία κατασκευών από κεραυνούς. Μέρος 1 ο : γενικές αρχές. 3. ΕΛΟΤ EN : Lightning Protection Components (LPC), Part1: Requirements for connection components. 4. ΕΛΟΤ EN : Lightning Protection Components (LPC), Part 2: Requirements for conductors and earth electrodes. 3.3 Εσωτερική προστασία Η εσωτερική προστασία γίνεται για την προστασία του ανθρώπου αλλά και των συσκευών από υπερτάσεις δημιουργούμενες από τα μεγάλα ρεύματα των κεραυνών. Για αυτή μπορούν να παρθούν μια σειρά από μέτρα όπως τήρηση αποστάσεων ασφαλείας από τους αγωγούς καθόδου, εγκατάσταση απαγωγέων τάσης ή αυτεπαγωγών ή πυκνωτών στα κυκλώματα ισχύος η στην τροφοδοσία μεμονωμένων συσκευών ανάλογα την περίπτωση. 3.4 Στάθμες προστασίας Όπως φάνηκε σε παραπάνω πίνακες υπάρχουν τέσσερις στάθμες προστασίας. Η κάθε στάθμη επιλέγεται σύμφωνα με την αξιολόγηση της ζημιάς ενός επικείμενου κεραυνού (στον άνθρωπο, στην κατασκευή, σε συσκευές, στον περιβάλλοντα χώρο κ.α.) και την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα του Σ.Α.Π.. Αναφορικά με την αξιολόγηση της ζημιάς, κτίρια τα οποία χρήζουν μελέτης και συστήματος αντικεραυνικής προστασίας είναι: Αρχαία ιστορικά μνημεία Δεξαμενές καυσίμων Βιομηχανίες εκρηκτικών Ψηλά και απομονωμένα κτίσματα Κτίσματα με μεγάλη κοσμοσυρροή Κτήρια σε περιοχές που εμφανίζεται έντονα το φαινόμενο του κεραυνού 39

40 Η αντιστοιχία στάθμης προστασίας σχετικά με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα φαίνονται στον πίνακα 3.7: Στάθμες προστασίας P Αποτελεσματικότητα Ε I 0.98 II 0.95 III 0.90 IV 0.80 Πίνακας 3.7[20] Στη συνέχεια θα γίνει αναφορά στις διάφορες παραμέτρους που καθορίζουν την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα και κατά συνέπεια την στάθμη προστασίας για τις διάφορες περιπτώσεις Συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων κτηρίου Νd[2] Η συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων Νd περιγράφει τον μέσο αριθμό κεραυνών που μπορούν να πλήξουν ένα κτίριο άμεσα κάθε έτος και ισχύει η σχέση: Νd = Ng * Ae * C1 * 10-6 Με: Νg τον ετήσιο μέσο όρο κεραυνικών πληγμάτων ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο της περιοχής του κτίσματος. Για συγκεκριμένες περιοχές υπάρχουν αντίστοιχοι χάρτες που δίνουν αυτή την πληροφορία. Επειδή όμως οι περιοχές αυτές είναι περιορισμένες, μπορεί να γίνει μια προσεγγιστική εκτίμηση του Νg μέσω των καμπυλών ημερών καταιγίδας (Σχ. 3.6) και του τύπου Νg = 0,04 * Τd 1.25 (κατά IEC), με Td τον αριθμό ημερών καταιγίδας ανά έτος που δίδεται από τις καμπύλες. 40

41 Σχ. 3.6 Ισοκεραυνικός χάρτης Ελλάδας [3] Ae την ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια της κατασκευής σε mm 2. Ορίζεται ως μια επιφάνεια στο επίπεδο του εδάφους που έχει ίση ετήσια συχνότητα Nd με το κτίριο. Για απομονωμένα κτίσματα είναι ίση με το εμβαδό του κτίσματος συν την τομή του επιπέδου του εδάφους με την ευθεία κλίσεως 1/3, η οποία διέρχεται από τα ψηλότερα μέρη της κατασκευής. Για απλές ορθογώνιες κατασκευές από το παραπάνω συλλογισμό 41

42 προκύπτει ο τύπος: Αe = L * W + 6 * H * (L + W) + 9 * π * H 2, με L το μήκος του κτιρίου, W το πλάτος και Η το ύψος. Σχ. 3.7 Ισοδύναμη συλλεκτήρια επιφάνεια[8] C1 τον περιβαλλοντικό συντελεστή, ανάλογα με την θέση του κτιρίου, τιμές του οποίου φαίνονται στον πίνακα 3.8: C1 Τοποθεσία κατασκευής 0,25 Κατασκευή σε περιοχή που περιέχει κατασκευές η δέντρα του ίδιου ύψους ή ψηλότερα 0,5 Κατασκευή περιτριγυριζόμενη από χαμηλότερες κατασκευές 1 Απομονωμένη κατασκευή σε πεδιάδα και μη ύπαρξη άλλων κατασκευών σε απόσταση 3Η 2 Απομονωμένη κατασκευή που δεσπόζει πάνω σε κορυφή λόφου ή κάποιας εξοχής σε πεδιάδα Πίνακας 3.8[8] Αποδεκτή συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων ΝC Η αποδεκτή συχνότητα άμεσων κεραυνικών πληγμάτων Νc περιγράφει την μέγιστη αποδεκτή ετήσια συχνότητα πληγμάτων κεραυνών που είναι επιζήμια για την κατασκευή. Τυποποιημένα παραδείγματα φαίνονται στον πίνακα 3.9 κατά ΕΛΟΤ 1197: 42

43 Ομαδοποίηση κατασκευών Τύπος κατασκευών Νc Κατοικίες 5 * 10-3 Αγροκτήματα 1 * 10-3 Κοινές κατασκευές Θέατρο Σχολείο 5 * 10-4 Κατάστημα Γυμναστήριο Τράπεζα Εμπορική εταιρία Ασφαλιστική εταιρία 5 * 10-4 Νοσοκομείο Φυλακές Βιομηχανικά συγκροτήματα Μουσεία 1 * 10-4 Αρχαιολογικοί χώροι Κατασκευές με περιορισμένους κινδύνους Τηλεπικοινωνίες Εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρισμού 5 * 10-5 Κατασκευές με κίνδυνο για το γειτονικό χώρο Κατασκευές με μεγάλο Περιβαλλοντικό κίνδυνο με κίνδυνο πυρκαγιάς Διυλιστήρια Αποθήκες καυσίμων και Πυρομαχικών Χημικά ή πυρηνικά εργοστάσια Βιοχημικά εργαστήρια Πίνακας 3.9 1* * Επιλογή στάθμης προστασίας Αφού βρούμε τα Νd και Νc για το συγκεκριμένο κτήριο και περιοχή ακολουθούμε τα εξής βήματα: Αν Νd <= Νc, το κτήριο δεν χρήζει προστασίας Αν Νd > Νc, το κτήριο χρήζει προστασίας με Σ.Α.Π. αποτελεσματικότητας Ε >= 1 Νc/Nd. Η κατάλληλη στάθμη προστασίας επιλέγεται ως εξής: Ε <= 0 δεν χρειάζεται προστασία 0 < Ε <= 0,80 στάθμη IV 0,80 < Ε <= 0,90 στάθμη ΙΙΙ 0,90 < Ε <= 0,95 στάθμη ΙΙ 0,95 < Ε <= 0,98 στάθμη Ι Ε > 0,98 στάθμη Ι + επιπλέον μέτρα προστασίας [2] 43

44 44

45 4. ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΥ ΚΤΗΡΙΟΥ 4.1 περιγραφή μεταλλικού κτηρίου Το προς μελέτη βιομηχανικό κτήριο βρίσκεται στον δήμο Βόλβης και συγκεκριμένα στη δημοτική κοινότητα Νέας Απολλωνίας και αποτελεί μια μεταποιητική μονάδα αγροτικών προϊόντων (ενσιρωμάτων). Είναι μεταλλικό, διαστάσεων (18,15 * 10 * 7.5)m, και δεν περιβάλλεται από άλλα κτήρια σε απόσταση 22,5 μέτρων. Πιο κάτω παρουσιάζονται τα σχέδιά του. Σχ.4.1 3D απεικόνιση ΣΧ.4.2 Πλάγια όψη 45

46 Σχ. 4.3 Πρόσοψη Σχ. 4.4 Πλάγια όψη 46

47 Σχ. 4.5 Πίσω όψη Σχ. 4.6 Κάτοψη Ισογείου 47

48 4.2 Μελέτη ΣΑΠ Εύρεση Τd, Νg, Nc Με βάση όσα αναπτύχθηκαν στο προηγούμενο κεφάλαιο, από τις αντίστοιχες καμπύλες ημερών καταιγίδας για τον ελλαδικό χώρο (Σχ. 3.6) βρίσκουμε για την περιοχή της Απολλωνίας και τον δήμο Βόλβης Td = 50 ημέρες καταιγίδας ανά έτος. Βάσει του τύπου Νg = 0,04 * Τd 1.25 προκύπτει Νg = 5,32 κεραυνικά πλήγματα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο στην συγκεκριμένη περιοχή. Η αποδεκτή συχνότητα κεραυνικών πληγμάτων για βιομηχανικά συγκροτήματα είναι Νc = 1 * 10-4 (Πίνακας 3.9) Υπολογισμός Αe Ae = L * W + 6 * H * (L + W) + 9 * π * H 2 = 3038,68 m 2 ή Αe = 3,039 * 10-3 Km Υπολογισμός Νd Nd = Ng * Ae * C1 * 10-6, για C1 = 1 (απομονωμένη κατασκευή σε απόσταση 3Η), Νd = 0, Επιλογή στάθμης προστασίας c Για την αποτελεσματικότητα του ΣΑΠ θα πρέπει να ισχύει 1 0,99. Επομένως, αφού η Nd απαιτούμενη αποτελεσματικότητα προκύπτει μεγαλύτερη από 0,98, επιλέγεται η στάθμη προστασίας I και θα πρέπει να ληφθούν και κάποια επιπλέον μέτρα προστασίας. 4.3 Σχεδιασμός ΣΑΠ[19][20][21][22] Στη συνέχεια αναλύεται η σχεδίαση του εξωτερικού συστήματος αντικεραυνικής προστασίας δηλαδή του συλλεκτήριου συστήματος, των αγωγών καθόδου και του συστήματος γείωσης Συλλεκτήριο σύστημα Η περιοχή προστασίας προσδιορίζεται με την μέθοδο του κλωβού ανοίγματος Wm. Από τον πίνακα 3.1 και για στάθμη προστασίας Ι επιλέγεται άνοιγμα βρόγχου Wm = 5m. Οι βρόγχοι θα αποτελούνται από μονόκλωνους αγωγούς χαλκού (Cu) κυκλικής διατομής Φ-8mm. 48

49 Σχ. 4.7 Χάλκινος αγωγός Φ-8 Οι αγωγοί αυτοί θα στηρίζονται πάνω στη στέγη με κατάλληλα στηρίγματα τοποθετημένα ανά 2m περίπου και όπου αυτό είναι εφικτό. Σχ. 4.8 Στήριγμα χάλκινου αγωγού Τα σχέδια του συλλεκτήριου συστήματος έγιναν με το πρόγραμμα AutoCad και παρατίθενται πιο κάτω. Σημειώνεται πως το συλλεκτήριο σχεδιάστηκε με κόκκινο χρώμα. 49

50 Σχ. 4.9 Άνωψη στέγης Σχ Πλάγια όψη 50

51 Σχ Πρόσοψη Σχ Πλάγια όψη 51

52 Σχ Πίσω όψη Αγωγοί καθόδου Εφόσον πρόκειται για μεταλλικό κτήριο με χαλύβδινες κολώνες, αυτές πρόκειται να χρησιμοποιηθούν και ως αγωγοί καθόδου. Σημειώνεται επίσης πως ισοδυναμικές συνδέσεις απαιτούνται με το μεταλλικό περίβλημα του κτηρίου προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία ηλεκτρικού τόξου σε περίπτωση κεραυνού και η τήξη του μετάλλου σε εκείνο το σημείο. Παρακάτω δίνεται η τομή Β-Β του κτηρίου όπου φαίνονται όλα τα ανωτέρω. Σχ Τομή Β- Β 52

53 4.3.3 Σύστημα γείωσης Σαν σύστημα γείωσης, βάσει των όσων ειπώθηκαν στην ενότητα αλλά και των προαναφερθέντων προτύπων, επιλέγεται η θεμελιακή γείωση. Η ταινία που συνίσταται προς εγκατάσταση είναι διαστάσεων 40mm * 5mm και αποτελείται από γαλβανισμένο χάλυβα. Παρακάτω φαίνεται ένα παράδειγμα τέτοιας ταινίας καθώς και οι σύνδεσμοι που υπάρχουν διαθέσιμοι στο εμπόριο. Σχ Γαλβανισμένη ταινία και σύνδεσμοι[3] 53

54 Η σύνδεση του συστήματος γείωσης με τους αγωγούς καθόδου (χαλύβδινες κολώνες) πρέπει να γίνει όπως φαίνεται στο σχήμα 4.16: Σχ Λεπτομέρειες Σύνδεσης αγωγών καθόδου γείωσης[25] 1: ταινία St/tZn 40*5mm 2: αγωγός Φ10mm 3: σύνδεσμος οπλισμού St/tZn 4: ράβδος οπλισμού beton 5: αντιδιαβρωτική ταινία PVC 6: σύνδεσμος μεταλλικής δοκού με αγωγό Βάσει του προτύπου ΕΛΟΤ 1197 η προκύπτουσα αντίσταση γείωσης πρέπει να είναι μικρότερη από 10Ω. Έτσι, ως επόμενο βήμα, υπολογίζεται η αντίσταση της θεμελιακής γείωσης από τους τύπους του πίνακα

55 Η αντίσταση του εδάφους (ρ) επιλέγεται στα 70 Ω (μικρότερη από έδαφος πηλώδες, αργιλώδες ή αγρού αφού στα θεμέλια υπάρχει αυξημένη υγρασία- πίνακας 3.4). Έτσι έχουμε: ισοδύναμη διάμετρος : 4 4 D S *18,15*10 15, 20m Αντίσταση: R A 2 2,93 D Τέλος για τη σωστή μέτρηση της αντίστασης γείωσης αλλά και για μελλοντικές συνδέσεις με αυτή πρέπει να εγκατασταθεί ένα ανάλογο φρεάτιο γείωσης. Σχ Φρεάτιο Γείωσης[3] 55

56 56

57 5. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ, ΜΟΝΤΕΛΑ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 5.1 Πρόγραμμα προσομοίωσης[26] Το ΑΤP - EMTP Το πρόγραμμα που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα εργασία για την μελέτη του μεταβατικού φαινομένου του κεραυνού είναι το ΑTP EMTP (Alternative Transients Program Electromagnetic Transients Program) που αποτελεί και το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο πρόγραμμα ψηφιακής προσομοίωσης ηλεκτρομαγνητικών φαινομένων για ΣΗΕ, διαθέτοντας πολλές δυνατότητες μοντελοποίησης. Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε με σκοπό την προσομοίωση ηλεκτρικών κυκλωμάτων, συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας και εξοπλισμού. Ο πυρήνας του προγράμματος αποτελείται από έναν μεταφραστή (compiler) που μεταφράζει τα κατάλληλα γραμμένα αρχεία εισόδου σε αρχεία εξόδου αποτελεσμάτων. Ο μεταφραστής υποστηρίζεται από άλλες εφαρμογές (υποστηρικτικά προγράμματα) που χρησιμεύουν στη διαδικασία κατασκευής των αρχείων εισόδου ή στην επεξεργασία αρχείων εξόδου. Το ATP-EMTP αναλύει το σύστημα που θα του δοθεί στο πεδίο του χρόνου επιλύοντας τις διαφορικές εξισώσεις των στοιχείων που απαρτίζουν το κύκλωμα ή το ηλεκτρικό δίκτυο. Οι διαφορικές εξισώσεις των στοιχείων λύνονται από τον πυρήνα του προγράμματος αριθμητικά. Η ανάλυση του κυκλώματος, με επίλυση διαφορικών εξισώσεων, δίνει στο πρόγραμμα τη δυνατότητα να υπολογίζει όλα τα μεταβατικά φαινόμενα που θα εμφανιστούν σε αυτό. Φυσικά, αυτό δε σημαίνει ότι με το ΑΤΡ ΕΜΤΡ υπολογίζονται μόνο μεταβατικές καταστάσεις αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για την ανάλυση κυκλωμάτων στη μόνιμη κατάσταση λειτουργίας αφού περιλαμβάνει μεθόδους επίλυσης του ηλεκτρικού δικτύου στο πεδίο του χρόνου (time domain) αλλά και στο πεδίο της συχνότητας (frequency domain) Ιστορικά στοιχεία Το πρόγραμμα ανάλυσης ηλεκτρομαγνητικών φαινομένων ΕΜΤΡ έχει τις ρίζες του στο Όρεγκον των ΗΠΑ, στην Bonneville Power Administration (BPA), συνεργάτη της Αμερικάνικης Υπηρεσίας Ενέργειας. Το ΕΜΤΡ αναπτύχθηκε με κρατικά χρήματα για περισσότερο από μία δεκαετία με σκοπό την ελεύθερη διανομή του σε κάθε ενδιαφερόμενο. Το 1984 έγινε απόπειρα εμπορικοποίησης του προγράμματος και από την περαιτέρω ανάπτυξη του EMTP αποκλείστηκε η ΒΡΑ. Από εκείνη τη χρονική στιγμή δημιουργήθηκε μία μη εμπορική έκδοση του ΕΜΤΡ, το ΑΤΡ. Το ΑΤΡ διανέμεται χωρίς τέλη αδειών, δωρεάν, για όσους δεν συμμετέχουν στην εμπορικοποίηση του EMTP Επίλυση στο πεδίο του χρόνου Μιας και το φαινόμενο του κεραυνού που μελετάται αποτελεί μεταβατικό φαινόμενο, η επίλυσή του θα γίνει με αριθμητικές μεθόδους από το πρόγραμμα στο πεδίο του χρόνου. Ο εξοπλισμός του ηλεκτρικού δικτύου περιγράφεται στο ATP EMTP χρησιμοποιώντας εξισώσεις κόμβων, έχοντας ως άγνωστες μεταβλητές του προβλήματος τις τάσεις στους 57

58 κόμβους. Τα ρεύματα στους κλάδους του δικτύου υπολογίζονται ως συναρτήσεις των τάσεων των αντίστοιχων κόμβων. Για να επιλυθεί το πρόβλημα στο πεδίο του χρόνου γίνεται διακριτοποίηση των φυσικών μεγεθών. Αυτό σημαίνει ότι το φυσικό μέγεθος χρόνος χωρίζεται σε διακριτά Δt διαστήματα στα οποία γίνονται οι υπολογισμοί. Οι τιμές όλων των μεταβλητών του συστήματος θεωρούνται γνωστές για τη χρονική στιγμή t Δt και το ζητούμενο είναι ο υπολογισμός τους τη χρονική στιγμή t. Το διάστημα διακριτοποίησης Δt θεωρείται τόσο μικρό ώστε οι διαφορικές εξισώσεις που περιγράφουν τα στοιχεία του εξοπλισμού να προσεγγίζονται καλά χρησιμοποιώντας εξισώσεις διαφορών. Ας θεωρήσουμε τη διαφορική εξίσωση που περιγράφει τον επαγωγό: u L dil L dt (1) Η διαφορική εξίσωση αυτή μπορεί να προσεγγιστεί από την αλγεβρική εξίσωση διαφοράς: ul ( t) u L ( t t) il ( t) il ( t t) L 2 t η οποία γράφεται και: (2) t il ( t) [ ul ( t) ul ( t t)] il ( t t) (3) 2L Εάν θεωρήσουμε την ισοδύναμη αγωγιμότητα, η οποία παραμένει σταθερή κατά το χρονικό Διάστημα Δt, G t και τον γνωστό όρο I, ( t t) i ( t t) u ( t t), η (3) μπορεί 2L t hist L L L να γραφτεί: i ( t) Gu ( t) I ( t t) ή [ G][ u ( t)] [ i ( t)] [ I, ] (4) L L hist Όπου: L L hist L 2L [ G] [ ut ( )] [ it ( )] : πίνακας αγωγιμοτήτων n x n (συμμετρικός) : πίνακας n x 1 τιμών τάσεων : πίνακας n x 1 τιμών ρευμάτων [ I hist ]: πίνακας n x 1 γνωστών τιμών, με μονάδα το Α Κατά την επίλυση του προβλήματος, επειδή σε μερικούς κόμβους είναι γνωστή η τιμή της τάσης, λόγω πηγών τάσεων ή γείωσης, ο πίνακας των τάσεων [u(t)] διασπάται σε [ua(t)], ο οποίος περιέχει το σύνολο Α των κόμβων με άγνωστη την τιμή της τάσης και σε [ub(t)], ο οποίος περιέχει το σύνολο των κόμβων με γνωστή τιμή της τάσης. Έτσι η εξίσωση γίνεται: [ G ][ u ( t)] [ i ( t)] [ I ] [ G ][ u ( t)] (5) AA A A hist, A AB B Οι άγνωστες τάσεις του συνόλου Α υπολογίζονται επιλύοντας την εξίσωση ως προς [ua(t)].η ακριβής διαδικασία επίλυσης που ακολουθείται από το EMTP είναι η εξής: Δημιουργούνται οι πίνακες [GAA] και [GAB]. Ο πίνακας [GAA] διαγωνοποιείται με απαλοιφή. Σε κάθε χρονικό βήμα, ανανεώνονται οι τιμές του δεξιού σκέλους της σχέσης (5) από γνωστές τιμές τάσεων και ρευμάτων. Το σύστημα γραμμικών εξισώσεων που προκύπτει επιλύεται ως προς το διάνυσμα [ua(t)]. Στο τέλος της επίλυσης, ενημερώνεται με τις νέες μεταβλητές που θα προκύψουν ο πίνακας [Ihist], ώστε να χρησιμοποιηθεί στο επόμενο βήμα επίλυσης. Η μεταβατική προσομοίωση μπορεί να ξεκινήσει από: 1. Μηδενικές αρχικές συνθήκες 58

59 2. Συνθήκες μόνιμης κατάστασης λειτουργίας, σε συγκεκριμένη συχνότητα (δηλαδή 1 πηγή), ή σε υπερτιθέμενες συχνότητες (πολλές πηγές με διαφορετικές συχνότητες) Χρησιμοποιηθέντα προγράμματα υποστήριξης για το ΑΤP EMTP Το πρόγραμμα αποτελείται από επιμέρους υποσυστήματα, τα οποία εκτός από το βασικό προσομοιωτή περιλαμβάνουν υπορουτίνες που χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία των δεδομένων εισόδου, όπως και για την αναπαράσταση και επεξεργασία των δεδομένων εξόδου. Όσον αφορά την προετοιμασία των δεδομένων εισόδου, ενδεικτικά αναφέρονται ότι υπάρχουν ρουτίνες για την κατασκευή των παραμέτρων μιας γραμμής μεταφοράς με βάση τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά της, τον υπολογισμό παραμέτρων συνεζευγμένων RL, για την αναπαράσταση πολυφασικών, με πολλά τυλίγματα μετασχηματιστών στο πεδίο του χρόνου κ.ο.κ. Αντίστοιχα, υπάρχουν ρουτίνες για την επεξεργασία των δεδομένων εξόδου, π.χ. για την δημιουργία γραφικών παραστάσεων, κ.ο.κ.. Στη συνέχεια θα γίνει εκτενής αναφορά σε δύο προγράμματα υποστήριξης που χρησιμοποιήθηκαν στο ATPDraw και στο PlotXY. -ΑTPDraw- Το πρόγραμμα ATPDraw είναι ένας γραφικός προεπεξεργαστής για το πρόγραμμα EMTP-ATP σε περιβάλλον Windows. Με το ATPDraw δίδεται η δυνατότητα της γραφικής απεικόνισης στον υπολογιστή του κυκλώματος ή ηλεκτρικού συστήματος προς προσομοίωση. Μέσα από το πρόγραμμα αναπαρίσταται με τη μορφή δομικών στοιχείων το κυκλωματικό σχέδιο του κυκλώματος ή ηλεκτρικού δικτύου, ορίζονται οι απαραίτητες παράμετροι με σχετικά εύκολο και απλό τρόπο, προκειμένου να προχωρήσει ο μελετητής στην ανάλυση με το ATP-EMTP. Η έξοδος του ATPDraw είναι το αρχείο εισόδου (text file) που χρειάζεται το ATP EMTP, ώστε να προσομοιώσει το σύστημα. Στο περιβάλλον του προγράμματος δίνεται η δυνατότητα της σχεδίασης του κυκλώματος με τη βοήθεια του mouse, τοποθετώντας σε αυτό όλα τα ηλεκτρικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα γραμμικά στοιχεία, μη γραμμικά στοιχεία, πηγές, μηχανές, γραμμές μεταφοράς κ.ο.κ. Τα περισσότερα από τα στοιχεία υπάρχουν ήδη έτοιμα (μοντελοποιημένα) σε παλέτες στοιχείων, όμως το πρόγραμμα δίνει τη δυνατότητα του ορισμού και νέων στοιχείων. Το ATPDraw υποστηρίζει όλες τις λειτουργίες του περιβάλλοντος Windows, όπως copy/paste, rotate, import/export, group καθώς και πολλαπλά παράθυρα ανοιχτά. Στο σχήμα 5.1, φαίνεται η οθόνη του προγράμματος ATPDraw με τα περισσότερα από τα ήδη υπάρχοντα στοιχεία: 59

60 Σχ. 5.1 Το ATPDraw υποστηρίζει τους ακόλουθους τύπους στοιχείων: Γραμμικοί κλάδοι - συγκεντρωμένα στοιχεία, περιλαμβάνοντας και τα TACS Μη γραμμικοί κλάδοι Διακόπτες Πηγές Δυνατότητα κατασκευής νέων μοντέλων (MODELS) Δυνατότητα ορισμού στοιχείων από το χρήστη (User Object) Οι βασικοί τύπου αρχείων που υποστηρίζονται από το ATPDraw είναι:.atp atp αρχείο. Αρχείο που παράγεται από το ATPDraw και μεταφράζεται απευθείας με το ATP - ΕΜΤΡ..adp project αρχείο. Αρχείο που περιέχει την περιγραφή του κυκλώματος και όλα τα εξωτερικά οριζόμενα στοιχεία αυτού, όπως model, user specified, line/cable data και lib αρχεία. Μαζί με αυτό το αρχείο ανοίγουν και τα υπόλοιπα εξωτερικά αρχεία που αφορούν το συγκεκριμένο κύκλωμα έτσι ώστε να είναι δυνατή η επεξεργασία του..sup support αρχείο. Περιλαμβάνει πληροφορίες για κάθε στοιχείο ξεχωριστά όπως αριθμό συνδέσεων, εικονίδιο, κείμενο βοήθειας..mod,.lib model, user specified αρχείο. Αρχεία που περιέχουν πληροφορίες για τα MODEL ή τα User specified στοιχεία. 60

61 Αναφορικά με την διαδικασία της ανάλυσης, με την βοήθεια του ATPDraw, ο μελετητής σχεδιάζει το κύκλωμα, το οποίο μαζί με όλες τις παραμέτρους αποθηκεύεται σε αρχείο με κατάληξη.adp. Κατόπιν, παράγεται το αρχείο κειμένου.atp, το οποίο και θα αποτελέσει την είσοδο του ATP - EMTP. Μετά την προσομοίωση, επιστρέφεται ένα αρχείο κειμένου (text file) με την κατάληξη.lis και ένα αρχείο με κατάληξη.pl4, στην περίπτωση που η προσομοίωση ολοκληρωθεί επιτυχώς. Στην αντίθετη περίπτωση, παράγεται μόνο το 1ο αρχείο, αναφέροντας και το λόγο που παρουσιάστηκε το σφάλμα. Το αρχείο.pl4 περιλαμβάνει τις γραφικές παραστάσεις που έχουν ζητηθεί από το χρήστη. -PotXY- Το PlotXY είναι πρόγραμμα σχεδιασμού κυματομορφών γραφικών παραστάσεων. Το PlotXY επεξεργάζεται τα αρχεία εξόδου ΑΤΡ ΕΜΤΡ *.pl4 και σχεδιάζει αντιστοίχως τις γραφικές παραστάσεις. Τα αρχεία *.pl4 προκύπτουν ως έξοδος από τις εκδόσεις του ATP ΕΜΤΡ: Salford, Watcom και GNU/Mingw32. Το PlotXY δημιουργήθηκε αρχικά για μετά επεξεργασία αρχείων του ΑΤΡ ΕΜΤΡ, υποστηρίζει όμως και αρχεία ASCII data. Κύρια χαρακτηριστικά του είναι: -Εύκολο στη χρήση GUI ( Graphical User Interface) -6 μεταβλητές μέγιστο όριο επεξεργασίας σχεδιασμού -Σχεδιασμός από 3 αρχεία στο ίδιο φύλλο -Σχεδιασμός ως προς χρόνο ή με Χ Υ προεπιλεγμένους άξονες -Δυνατότητα επιλογής χρωμάτων -Επιλογή μεγέθυνσης -Δυνατότητες copy paste, BMP format saving 5.2 Μοντέλο ιονισμού του εδάφους Το μοντέλο ιονισμού που θα χρησιμοποιηθεί είναι αυτό των αυξημένων διαστάσεων του ηλεκτροδίου γείωσης που μελετήθηκε από τους Bellaschi[28] και Πετρόπουλος[27]. Βάσει αυτού, το φαινόμενο ιονισμού του εδάφους μοντελοποιείται με ένα ηλεκτρόδιο αυξημένων διαστάσεων αφού γίνεται η θεώρηση ότι κατά την διάρκεια του φαινομένου η ειδική αντίσταση του ηλεκτροδίου γείωσης είναι ίση με αυτή της ζώνης ιονισμού του εδάφους. Προκειμένου να υπολογιστεί η χωρική ζώνη εκκενώσεων και η μείωση της αντίστασης, για δεδομένο ρεύμα, ισχύουν οι παρακάτω παραδοχές: Η ζώνη των εκκενώσεων περιβάλλει ομοιόμορφα το ηλεκτρόδιο. Το έδαφος εμφανίζει ομοιογένεια και η ειδική του αντίσταση παραμένει σταθερή. Δεν εμφανίζεται πτώση τάσης κατά την διάσπαση. Η χωρική ζώνη των εκκενώσεων εκτείνεται μέχρι την επιφάνεια στην οποία η κρίσιμη ένταση ηλεκτρικού πεδίου Ε0 ξεπερνιέται και η οποία εξαρτάται από την φύση του εδάφους. 61

62 Σχ. 5.2 Μοντέλο Bellaschi[29] Η αντίσταση γείωσης εμφανίζει μικρότερες τιμές σε υψηλά κρουστικά ρεύματα απ ότι σε ασθενέστερα εναλλασσόμενα, διαχεόμενων στη γη διαμέσου αυτής. Αυτό αποδίδεται στις ηλεκτρικές εκκενώσεις που βραχυκυκλώνουν την σχετικά μεγάλη αντίσταση μεταξύ των αγώγιμων τμημάτων του εδάφους. Ο χώρος στον οποίο συμβαίνει αυτό το φαινόμενο αποτελεί μια ζώνη χαμηλότερης αντίστασης απ ότι το υπόλοιπο έδαφος και υπό αυτές τις συνθήκες το ηλεκτρόδιο εμφανίζει αυξημένη αγωγιμότητα ως προς τη γη, σαν να είναι μεγαλύτερων διαστάσεων. Ώς αναφορά στη πειραματική διάταξη, χρησιμοποιήθηκε σφαιρικό ηλεκτρόδιο γείωσης τοποθετημένο στο κέντρο ενός χάλκινου ημισφαιρικού δοχείου γεμάτο χώμα. Για κάθε τιμή τάσης βρέθηκε μια συγκεκριμένη ζώνη εκκενώσεων που διαχωριζόταν από το υπόλοιπο χώμα μέσω μιας ημισφαιρικής επιφάνειας με άξονα συμμετρίας αυτόν του ηλεκτροδίου. Σχ. 5.3 Μοντέλο Πετρόπουλου[24] 62

63 Κατά το μοντέλο του Πετρόπουλου η αντίσταση μόνιμης κατάστασης περιγράφεται από τον τύπο: R 0 με: soil 2 r 0 R 0 : αντίσταση μόνιμης κατάστασης (Ω) r 0 soil : ακτίνα ηλεκτροδίου (m) : ειδική αντίσταση εδάφους (Ω*m) Η πυκνότητα ρεύματος J(A/m 2 ), σε απόσταση r(m) από το ηλεκτρόδιο όταν εφαρμόζεται κρουστικό ρεύμα μεγάλης τιμής Ι(Α) σε αυτό δίνεται από τον τύπο: J I 2 r 2 Η κρίσιμη πυκνότητα ρεύματος για εμφάνιση του φαινομένου είναι: E0 J C, με Ε0(V/m) την κρίσιμη ένταση ιονισμού του εδάφους. soil Βάσει των ανωτέρω η ακτίνα της ζώνης ιονισμού περιγράφεται από τον τύπο: r ion soil 2 0 Από τον τελευταίο τύπο είναι εμφανές πως ο προσδιορισμός της αποτελεσματικής ακτίνας του ηλεκτροδίου εξαρτάται από το κρίσιμο πεδίο ιονισμού του εδάφους Ε0. Παρακάτω περιγράφεται το κριτήριο Oettle και Mousa με τα οποία γίνεται ο υπολογισμός του. -Κριτήριο Oettle[31]- Βάσει του κριτηρίου αυτού ο υπολογισμός του πεδίου ιονισμού Ε0 εξαρτάται από την ειδική αντίσταση του εδάφους και περιγράφεται από τον τύπο: Ε0 = 241 * ρ 0,215 Από την παραπάνω σχέση αλλά και την σχέση της ακτίνας της ζώνης ιονισμού, προκύπτει η ισοδύναμη ακτίνα του ηλεκτροδίου αυξημένων διαστάσεων αi και η σχέση: i * mi 2 * * l * 241 i I, με I mi :το ρεύμα σε Α και l i το μήκος του αγωγού σε m. 63

64 -Κριτήριο Μοusa[29]- Βάσει του κριτηρίου αυτού δεν υπάρχει άμεση συσχέτιση του πεδίου ιονισμού του εδάφους με την ειδική του αντίσταση. Θεωρείται πως και τα δύο αυτά χαρακτηριστικά μειώνονται με την αύξηση της περιεκτικότητας του εδάφους σε νερό και επιπλέον πως η ειδική αντίσταση εξαρτάται από την περιεκτικότητα του εδάφους σε άλατα. Λαμβάνοντας από πειραματικές μετρήσεις το Εο = 300 kv/m και αντικαθιστώντας το στον προηγούμενο τύπο προκύπτει η σχέση: * I mi i 2 * * l *300 i 5.3 Μοντέλα συστήματος γείωσης Το πρόγραμμα προσομοίωσης ΑΤP EMTP μας δίνει την δυνατότητα μοντελοποίησης και επίλυσης σύνθετων προβλημάτων όπως αυτό της μεταβατικής συμπεριφοράς του συστήματος γείωσης σε κρουστικό ρεύμα κεραυνού. Απαραίτητη προϋπόθεση γι αυτό είναι να ανατρέξουμε στην εύρεση μιας αριθμητικής μεθόδου με την οποία θα μοντελοποιήσουμε το σύστημα γείωσης στο πρόγραμμα. Στην παρούσα εργασία η αριθμητική μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί είναι αυτή της κυκλωματικής προσέγγισης, τα βασικά βήματα της οποίας είναι: - Διαχωρισμός του συστήματος γείωσης σε πεπερασμένα σε αριθμό επιμέρους τμήματα. - Κατασκευή του ισοδύναμου συγκεντρωμένου κυκλώματος κάθε επιμέρους τμήματος και υπολογισμός των επαγωγών, χωρητικοτήτων, αγωγιμοτήτων και εσωτερικών αντιστάσεών του. - Επίλυση των εξισώσεων κόμβων όλου του ισοδύναμου κυκλώματος που περιγράφει ολόκληρο το σύστημα γείωσης, χρησιμοποιώντας τους νόμους του Kirchoff, μέσω του προγράμματος. Πρώτη φορά το 1983 ο Meliopoulos[32], εφάρμοσε την κυκλωματική προσέγγιση για την μελέτη της μεταβατικής συμπεριφοράς συστημάτων γείωσης και προς τούτο χρησιμοποίησε τις ανεξάρτητες από την συχνότητα παραμέτρους κάθε τμήματος. Βασικό χαρακτηριστικό ήταν ότι κάθε τμήμα του συστήματος γείωσης αντικαθιστούσε το ισοδύναμο γραμμής μεταφοράς με μηδενικές απώλειες, έχοντας στο αριστερό και δεξί άκρο αγωγιμότητες διαρροής προς τη γη (σχήμα 5.4) 64

65 Σχ. 5.4 Ισοδύναμο κύκλωμα για κάθε τμήμα[32] Παρακάτω δίνεται η εξίσωση κόμβων του σχήματος 5.4 [Y] * [ V(t)] = [Is(t)] + [b(t Δt, )] (5.1) Όπου: [Y]: Ο πίνακας αγωγιμοτήτων κόμβων [V(t)]: Το διάνυσμα των τάσεων των κόμβων τη χρονική στιγμή t [Is(t)]: Το διάνυσμα εγχεόμενων ρευμάτων στους κόμβους του κυκλώματος [b(t Δt, )]: Το διάνυσμα για τις προ υπάρχουσες τιμές ρευμάτων Στη συνέχεια ο Meliopoulos, έλαβε υπόψη την εξάρτηση από τη συχνότητα των αρχικών τιμών των ρευμάτων και των παραμέτρων και υπολόγισε την απόκριση κάθε επιμέρους τμήματος του ισοδύναμου κυκλώματος υπό διαφορετικά ρεύματα, εφαρμόζοντας τις εξισώσεις του Maxwell. Αργότερα, το 1989 [32], αναπτύχθηκε μια απλοποιημένη κυκλωματική προσέγγιση για πλέγμα γείωσης. Όλο το σύστημα χωρίστηκε σε n τμήματα, κάθε ένα από τα οποία απαρτιζόταν από ένα συγκεντρωμένο κύκλωμα με αγωγιμότητες διαρροής προς τη γη αλλά και με αμοιβαίες και ίδιες επαγωγές. Αν και αυτό το μοντέλο δεν συμπεριελάμβανε εγκάρσιες χωρητικότητες, κρίνεται αρκετά ακριβές στην ανάλυση μεταβατικών φαινομένων για εδάφη με χαμηλή ειδική αντίσταση ρ. Στο σχήμα 5.5 φαίνεται το ισοδύναμο κύκλωμα της προσέγγισης και ακολουθούν οι εξισώσεις που το περιγράφουν: 65

66 Σχ. 5.5 Ισοδύναμο ενός τετράγωνου πλέγματος dv [ ] dt d [ I ] s dt 1 1 [ G] [ L] [ V ] (5.2) Όπου: [G]: Ο πίνακας αγωγιμοτήτων των κόμβων [V]: Το διάνυσμα τάσεων των κόμβων [Is]: Το διάνυσμα των εγχεόμενων ρευμάτων στους κόμβους [L]: Το διάνυσμα των επαγωγικών αντιστάσεων των κόμβων Το 1999, ο Geri[33] και ο Otero σε εργασίες που δημοσίευσαν, τροποποίησαν το μοντέλο του Meliopoulos συμπεριλαμβάνοντας στα μοντέλα τους και το φαινόμενο του ιονισμού του εδάφους. Ο Geri χρησιμοποίησε μια ισοδύναμη επαγωγή παράλληλα με μια πηγή τάσης ελεγχόμενη από ρεύμα, για την περιγραφή κάθε κλάδου αγωγιμότητας-χωρητικότητας και επαγωγής-αντίστασης του κυκλώματος. Έτσι η επίλυση της 5.1 έγινε ευκολότερη με βάση το νέο ισοδύναμο κύκλωμα που φαίνεται παρακάτω: 66

67 Σχ. 5.6 Ισοδύναμα κάθε κλάδου αντίστασης επαγωγής και χωρητικότητας αγωγιμότητας του μοντέλου του Geri[33] Ως αναφορά στο μοντέλο του Otero, αποτέλεσε ίσως την πρώτη προσπάθεια για την ανάλυση της μεταβατικής συμπεριφοράς συστημάτων γείωσης μέσω της κυκλωματικής προσέγγισης στο πεδίο της συχνότητας. Το 2008, οι Rong Zeng et.al. σε δημοσίευσή τους [34] παρουσίασαν ένα μοντέλο βασισμένο στην κυκλωματική προσέγγιση κατανεμημένων και χρονικά μεταβαλλόμενων παραμέτρων, λαμβάνοντας υπόψη τις αμοιβαίες συζεύξεις μεταξύ των αγωγών αλλά και το φαινόμενο του ιονισμού του εδάφους. Στο σχήμα 5.7 αναπαρίσταται ένα ηλεκτρόδιο γείωσης θαμμένο οριζοντίως στο έδαφος το οποίο διαπερνά μεγάλο κρουστικό ρεύμα και που αποτελείται από δίκτυο κατανεμημένων παραμέτρων. Στοιχειώδες τμήμα του αγωγού αποτελείται από μια αντίσταση ri σε σειρά με μια επαγωγή Li και τις εγκάρσιες αγωγιμότητες Gi εν παραλλήλω με τις χωρητικότητες Ci. 67

68 Σχ. 5.7 Αναπαράσταση ηλεκτροδίου γείωσης με μη-ομοιόμορφα συγκεντρωμένες παραμέτρους[34] Η αγωγιμότητα με την παράλληλη χωρητικότητα του ηλεκτροδίου του σχήματος συνδέονται με τη διάμετρο του αγωγού και συσχετίζονται με τις ισοδύναμες διαμέτρους κάθε τμήματος του αγωγού καθιστώντας αυτές μεταβαλλόμενες ως προς τον χρόνο. Από την άλλη, η εν σειρά αντίσταση με την επαγωγή είναι ανεξάρτητες της ισοδύναμης διαμέτρου του αγωγού. Αυτό συμβαίνει γιατί οι κατευθύνσεις των ρευμάτων που εγχέονται στο έδαφος είναι κάθετες προς την επιφάνεια τον αγωγών και η μαγνητική σύνδεση, διασυνδεδεμένη με τα ρεύματα, είναι ανεξάρτητη των ισοδύναμων διαμέτρων των αγωγών ενώ ταυτόχρονα το ρεύμα ρέει κυρίως μέσω του μεταλλικού αγωγού. Οι παράμετροι του σχήματος περιγράφονται παρακάτω: 0li 2li Li ln 1 (5.3) 2 a h a li li a a l 4 2 i li h 2h 2 ri [ ln 1 ( ) ln 1 ( ) ] (5.4) 2 l l a l 2h l C ( a ) G a i i C i i (5.6) i i i i 2 l 2 2 a li li a i i ai ln 1 ( ) l a l i i i i (5.7) 2 l i c i 2 (5.5) Όπου: l: Το ολικό μήκος του ηλεκτροδίου γείωσης (m). Li: Το μήκος του τμήματος i του ηλεκτροδίου γείωσης. Μ0: Η μαγνητική διαπερατότητα του κενού = 4π*10-7 (H/m) ρ: Η ειδική αντίσταση του εδάφους (Ω*m) h: Το βάθος ενταφιασμού του ηλεκτροδίου (m) α: Η διάμετρος του ηλεκτροδίου γείωσης (m) αi: Η ισοδύναμη διάμετρος του ηλεκτροδίου συμπεριλαμβανομένου του ιονισμού (m) ε: Η διηλεκτρική σταθερά του εδάφους (F/m) Ec: Η ένταση του πεδίου ιονισμού του εδάφους (V/m) Ii: Η ένταση του ρεύματος που οδηγείται στο στοιχείο i (A) 68

69 Τέλος σύμφωνα με τον Rundenberg [35], οι εξισώσεις που περιγράφουν κάθετα ηλεκτρόδια ράβδων είναι: 1 2l G log 2 l a 2 C 2 l* log l a 0l 2l L log 2 a 5.4 Ισοδύναμο μοντέλο ανθρώπου Ο αγώγιμος δρόμος του ηλεκτρικού ρεύματος δια των διαφόρων σημείων του ανθρώπινου σώματος μελετήθηκε σε προηγούμενο κεφάλαιο. Στην βιβλιογραφία μπορούμε να βρούμε πληθώρα απλών αλλά και πιο σύνθετων ισοδύναμων κυκλωμάτων του σώματος. Ωστόσο αυτό που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί στην παρούσα προσομοίωση φαίνεται στο σχήμα 5.8: Σχ. 5.8 Ισοδύναμο μοντέλο ανθρώπινου σώματος[36] Τα υποδήματα θεωρείται πως είναι εργασίας μιας και αναφερόμαστε σε βιομηχανική μονάδα και η αντίστασή τους λαμβάνεται ίση με 10kΩ. 69

70 5.5 Υπολογισμοί στοιχείων κυκλωματικής προσέγγισης Υπολογισμοί συλλεκτήριου συστήματος Όπως ειπώθηκε σε προηγούμενο κεφάλαιο το συλλεκτήριο σύστημα θα αποτελείται από μονόκλωνους χάλκινους αγωγούς διατομής Φ-8mm. Η αναπαράστασή τους στο πρόγραμμα θα γίνει με ένα R-L ισοδύναμο γραμμής τα στοιχεία του οποίου θα υπολογίσουμε στην συνέχεια. Η αντίσταση ενός αγωγού δίνεται από τον τύπο: l R A, με ρ την ειδική αντίσταση του αγωγού, l το μήκος του και Α την διατομή του. Για τον χαλκό (Cu) και για θερμοκρασία 20 ο C ισχύει ρ = 1,68 * 10-8 Ω*m [37]. Η διατομή του υπολογίζεται από τον τύπο Α = π * r 2, με r την ακτίνα (4mm) και ισούται με 50,24*10-6 m 2. Επιστρέφοντας στον αρχικό τύπο έχουμε: l R R A l 5 33, 44 *10 / m. Η αυτεπαγωγή L ενός αγωγού ορίζεται ως εξής[38]: d L di,με λ την πεπλεγμένη ροή του μαγνητικού πεδίου του ρεύματος του αγωγού και i το ρεύμα. Αν το μαγνητικό κύκλωμα έχει σταθερή μαγνητική διαπερατότητα παίρνουμε: L και εφαρμόζοντας το νόμο του i διαρρεύματος, προκύπτει η πεπλεγμένη ροή στο εσωτερικό του κυλινδρικού αγωγού ακτίνας r που διαρρέεται από ρεύμα Ι:. Η αντίστοιχη αυτεπαγωγή θα είναι: L. Για 8 8 χάλκινο αγωγό ισχύει Lεσ = 5*10-5 mh/m Υπολογισμοί αγωγών καθόδου Ως αγωγοί καθόδου θα χρησιμοποιηθούν οι χαλύβδινες κολώνες που φαίνονται στην τομή Α-Ά παρακάτω: Σχ. 5.9 Τομή Α-Ά Παρατηρώντας την τομή αλλά και τα υπόλοιπα σχήματα του κτηρίου βλέπουμε πως υπάρχουν τρία είδη από κολώνες. Τα χαρακτηριστικά τους φαίνονται στο σχήμα 5.10 και στον πίνακα 5.1: 70

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι

Μέσα Προστασίας II. Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Εργαστήριο Υψηλών Τάσεων. Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Τ.Ε.Ι. Κρήτης Σ.Τ.ΕΦ./ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Μέσα Προστασίας II Προστασία από την ηλεκτροπληξία Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι Επίκουρος Καθηγητής Τηλ:2810379231 Email: ksiderakis@staff.teicrete.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο Ενότητα 1: Εισαγωγή Βασικές έννοιες για τις Ε.Η.Ε. Πρότυπο HD 384 Κίνδυνοι

Διαβάστε περισσότερα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα

Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Κίνδυνοι από το ηλεκτρικό ρεύμα Για τον άνθρωπο: Ρεύμα μέσα από το ανθρώπινο σώμα (ηλεκτροπληξία) Εγκαύματα Για τις συσκευές: Πυρκαγιά από υπερφόρτιση (Υψηλά Υψηλά ρεύματα σε συνδυασμό με τον χρόνο ~Ι

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΣΑΠ). Η μελέτη αφορά την προστασία του πάρκου όσον αφορά το Σύστημα Αντικεραυνικής Προστασίας Παράλληλα με την εξωτερική κεραυνική κάλυψη, επιβάλλεται, βάσει του Ευρωπαϊκού

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 3 Δίκτυα και γειώσεις. Μάθημα 3 Δίκτυα και γειώσεις

Μάθημα 3 Δίκτυα και γειώσεις. Μάθημα 3 Δίκτυα και γειώσεις 1 Μάθημα 3 1. Γενικά Στο προηγούμενο μάθημα (παράγραφος 2) είδαμε ότι η προστασία κατά της ηλεκτροπληξίας εξαρτάται από, αλλά και προσδιορίζει, τη δομή του δικτύου στην περιοχή που κάνουμε προστασία. Από

Διαβάστε περισσότερα

Χ. A. Χαραλάμπους Αναπληρωτής Καθηγητής Ιούνιος 2017 Παρουσίαση Εργαστηρίου & Λογισμικών Εργαλείων

Χ. A. Χαραλάμπους Αναπληρωτής Καθηγητής Ιούνιος 2017 Παρουσίαση Εργαστηρίου & Λογισμικών Εργαλείων www.psm.ucy.ac.cy Χ. A. Χαραλάμπους Αναπληρωτής Καθηγητής Ιούνιος 2017 Παρουσίαση Εργαστηρίου & Λογισμικών Εργαλείων 1 Power System Modelling (PSM) Laboratory EST: 2014 (www.psm.ucy.ac.cy) Κύριοι Ερευνητικοί

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία από ηλεκτροπληξία

Προστασία από ηλεκτροπληξία Μέτρα κατά της ηλεκτροπληξίας Αποφυγή της άμεσης επαφής με: Ισχυρή μόνωση Φράγματα ή περιβλήματα Εμπόδια Χωροθέτηση σε απρόσιτη θέση Χώρους με αγώγιμο δάπεδο Χώρους με ισοδυναμικές συνδέσεις Αγείωτα συστήματα

Διαβάστε περισσότερα

εγκαταστάσεων Παραδοχές εκτιμήσεις Ο σχεδιασμός μιας εγκατάστασης πραγματοποιείται Κανονισμούς και πρότυπα

εγκαταστάσεων Παραδοχές εκτιμήσεις Ο σχεδιασμός μιας εγκατάστασης πραγματοποιείται Κανονισμούς και πρότυπα Μελέτες εσωτερικών ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων Κριτήρια σχεδιασμού Ασφάλεια ατόμων. Ασφάλεια συσκευών. Αξιοπιστία. Καλή λειτουργικότητα. Επεκτασιμότητα. Εφεδρεία. Υπάρχουσα τεχνολογία. Οικονομική λειτουργία.

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία:

Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία: ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΑ Κάθε αγώγιμη σύνδεση με τη γη ονομάζεται γείωση. Κάθε γείωση διακρίνεται από τα παρακάτω χαρακτηριστικά στοιχεία: Από το σκοπό για τον οποίο γίνεται η εγκατάσταση της γείωσης. Από την αντίσταση

Διαβάστε περισσότερα

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον;

Από πού προέρχεται η θερμότητα που μεταφέρεται από τον αντιστάτη στο περιβάλλον; 3. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ένα ανοικτό ηλεκτρικό κύκλωμα μετατρέπεται σε κλειστό, οπότε διέρχεται από αυτό ηλεκτρικό ρεύμα που μεταφέρει ενέργεια. Τα σπουδαιότερα χαρακτηριστικά της ηλεκτρικής ενέργειας είναι

Διαβάστε περισσότερα

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ

PROTECTA - FROLA A.E. AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΙΟΝΙΣΜΟΥ AΛΕΞΙΚΕΡΑΥΝΑ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟΥ ΙΟΝΙΣΜΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ Για την εγκατάσταση εξωτερικού συστήματος αντικεραυνικής προστασίας (ΣΑΠ) σε ένα κτίριο έχουμε να επιλέξουμε μεταξύ δύο εναλλακτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΤΣΙΑΚΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΑΤΣΙΑΚΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία του Φοιτητή του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Ηλεκτρονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΙΙ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΙΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΙΙ 1. Οι δυναμικές γραμμές ηλεκτροστατικού πεδίου α Είναι κλειστές β Είναι δυνατόν να τέμνονται γ Είναι πυκνότερες σε περιοχές όπου η ένταση του πεδίου είναι μεγαλύτερη δ Ξεκινούν

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύμα ampere

ηλεκτρικό ρεύμα ampere Ηλεκτρικό ρεύμα Το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ο ρυθμός με τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από μια περιοχή του χώρου. Η μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού ρεύματος στο σύστημα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.

Αντικεραυνική προστασία φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Αντικεραυνική προστασία

Διαβάστε περισσότερα

την επιτρεπτή πτώση τάσης στις γραμμές διακλάδωσης (κριτήριο καλής

την επιτρεπτή πτώση τάσης στις γραμμές διακλάδωσης (κριτήριο καλής Εργαστηριακή Άσκηση 3 Μελέτη και Σχεδίαση Εσωτερικής Ηλεκτρολογικής Εγκατάστασης Κατοικίας Να πραγματοποιήσετε πλήρη μελέτη και σχεδίαση σε Auto Cad εσωτερικής ηλεκτρολογικής εγκατάστασης (ΕΗΕ) κατοικίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Πανεπιστημιακές παραδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο Ενότητα 2: Μέθοδοι Προστασίας σε Εγκαταστάσεις Χ.Τ. Σταύρος Καμινάρης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ηλεκτρικό ρεύµα ampere

ηλεκτρικό ρεύµα ampere Ηλεκτρικό ρεύµα Το ηλεκτρικό ρεύµα είναι ο ρυθµός µε τον οποίο διέρχεται ηλεκτρικό φορτίο από µια περιοχή του χώρου. Η µονάδα µέτρησης του ηλεκτρικού ρεύµατος στο σύστηµα SI είναι το ampere (A). 1 A =

Διαβάστε περισσότερα

1260. EΓΚΑΤΑΣΤΑΣH ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

1260. EΓΚΑΤΑΣΤΑΣH ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ 1260. EΓΚΑΤΑΣΤΑΣH ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ 1260.1 Πεδίο Εφαρμογής Ορισμοί Το τμήμα αυτό αναφέρεται στα υλικά στις εργασίες και τον ενδεδειγμένο τρόπο κατασκευής της εγκατάστασης αντικεραυνικής

Διαβάστε περισσότερα

1_2. Δυνάμεις μεταξύ φορτίων Νόμος του Coulomb.

1_2. Δυνάμεις μεταξύ φορτίων Νόμος του Coulomb. 1_2. Δυνάμεις μεταξύ φορτίων Νόμος του Coulomb. Η δύναμη που ασκείται μεταξύ δυο σημειακών ηλεκτρικών φορτίων είναι ανάλογη των φορτίων και αντιστρόφως ανάλογη του τετραγώνου της απόστασης τους (νόμος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΛΟΤ HD 3S4 ΕΛΟΤ ΜΕΡΟΣ 6 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 61 Αρχικός έλεγχος 610 Γενικά 610.1 Κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να ελέγχεται μετά την αποπεράτωση της και πριν να τεθεί σε λειτουργία από

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Λογισμικού Για Αντικεραυνική Προστασία Κτηρίων

Ανάπτυξη Λογισμικού Για Αντικεραυνική Προστασία Κτηρίων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Ανάπτυξη Λογισμικού Για Αντικεραυνική Προστασία Κτηρίων ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Μιχάλης Δ. Θεοδοσίου

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ: Οδηγίες προστασίας, ασφάλειας και πρόληψης κινδύνων στην εργασία. Ασφάλεια Ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων

ΗΜΕΡΙΔΑ: Οδηγίες προστασίας, ασφάλειας και πρόληψης κινδύνων στην εργασία. Ασφάλεια Ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων ΗΜΕΡΙΔΑ: Οδηγίες προστασίας, ασφάλειας και πρόληψης κινδύνων στην εργασία Ασφάλεια Ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Σε κάθε ηλεκτρική εγκατάσταση πρέπει να εφαρμόζονται κατάλληλα μέτρα προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΕ ΤΕΛΕΙΟΥΣ ΑΓΩΓΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05

Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05 Ηµερίδα του Τεχνικού Επιµελητηρίου Ελλάδας Κανονισµός Εσωτερικών Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων - Πρότυπο ΕΛΟΤ HD384 Αθήνα, 15.11.05 Η ασφάλεια στις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις. Κ. Τσανάκας Καθηγητής Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ Νο. SS 51/9

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ Νο. SS 51/9 ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΝΕΜ/ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ & ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Υ/Σ - ΚΥΤ Ιανουάριος 2017 ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΗ Νο. SS 51/9 ΠΥΚΝΩΤΕΣ ΖΕΥΞΗΣ 400 KV ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΕΡΕΣΥΧΝΩΝ I.

Διαβάστε περισσότερα

1. Ρεύμα επιπρόσθετα

1. Ρεύμα επιπρόσθετα 1. Ρεύμα Ρεύμα είναι οποιαδήποτε κίνηση φορτίων μεταξύ δύο περιοχών. Για να διατηρηθεί σταθερή ροή φορτίου σε αγωγό πρέπει να ασκείται μια σταθερή δύναμη στα κινούμενα φορτία. r F r qe Η δύναμη αυτή δημιουργεί

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις, προτάσεις τροποποιήσεων κτλ σχετικά µε το σχέδιο αυτό.

Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις, προτάσεις τροποποιήσεων κτλ σχετικά µε το σχέδιο αυτό. 2006-11-03 ICS: 29.020;91.140.50 ΕΛΟΤ 1424 ΣΧΕ ΙΟ DRAFT ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ HELLENIC STANDARD Απαιτήσεις για θεµελιακή γείωση Requirements for foundation earthing Κάθε ενδιαφερόµενος µπορεί να κάνει παρατηρήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙIΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΣΤΑ ΣΗΕ Λαμπρίδης Δημήτρης Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

C (3) (4) R 3 R 4 (2)

C (3) (4) R 3 R 4 (2) Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βόλος, 29/03/2016 Τμήμα: Μηχανολόγων Μηχανικών Συντελεστής Βαρύτητας: 40%/ Χρόνος Εξέτασης: 3 Ώρες Γραπτή Ενδιάμεση Εξέταση στο Μάθημα: «ΜΜ604, Ηλεκτροτεχνία Ηλεκτρικές Μηχανές»

Διαβάστε περισσότερα

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης

Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Αντικεραυνική προστασία με απαγωγούς υπερτάσεων (SPDs) σε ηλεκτρικούς πίνακες χαμηλής τάσης Κεραυνικά πλήγματα και κρουστικές υπερτάσεις Τι είναι; Οι στιγμιαίες μεταβατικές (κρουστικές) υπερτάσεις αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγοί και συνδεσμολογία των αγωγών γείωσης σε μία εγκατάσταση. Γείωση σημαίνει σύνδεση στη γη ή σ έναν αγωγό που συνδέεται στη γή.

Αγωγοί και συνδεσμολογία των αγωγών γείωσης σε μία εγκατάσταση. Γείωση σημαίνει σύνδεση στη γη ή σ έναν αγωγό που συνδέεται στη γή. Μάθημα 3 Γείωση Περίληψη Βασικό / βασικότερο μέρος της σχεδίασης μίας εγκατάστασης είναι η προστασία αυτών που χρησιμοποιούν την εγκατάσταση από ηλεκτροπληξία / βραχυκυκλώματα / τη δυσλειτουργία της εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει:

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο 1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 10 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Ε Λ Ι Α Κ Η Γ Ε Ι Ω Σ Η

Θ Ε Μ Ε Λ Ι Α Κ Η Γ Ε Ι Ω Σ Η Aθήνα, Νοέμβριος 2007 Θ Ε Μ Ε Λ Ι Α Κ Η Γ Ε Ι Ω Σ Η Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η - Σ Χ Ε Δ Ι Α Σ Μ Ο Σ Υ Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Μ Ο Ι Η παρούσα τεχνική περιγραφή εκπονήθηκε από τον: Παναγιώτη Πιττά Διπλ. Μηχανολόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία της Φοιτήτριας του τμήματος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ

ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΠΕΔΙΩΝ Α. ΣΤΟΧΟΙ Η επαφή και εξοικείωση του μαθητή με βασικά όργανα του ηλεκτρισμού και μετρήσεις. Η ικανότητα συναρμολόγησης απλών

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας

Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Χρήσιμες Πληροφορίες για την Προστασία Φωτοβολταϊκών Εγκαταστάσεων Επί Κτιρίων που Εξυπηρετούν Οικιακούς Καταναλωτές Ηλεκτρικής Ενέργειας Το ενημερωτικό αυτό έντυπο έχει ετοιμαστεί από το εργαστήριο Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας

Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας Άσκηση 10 Στοιχεία ηλεκτρονικής τεχνολογίας ΔΙΟΔΟΣ Οι περισσότερες ηλεκτρονικές συσκευές όπως οι τηλεοράσεις, τα στερεοφωνικά συγκροτήματα και οι υπολογιστές χρειάζονται τάση dc για να λειτουργήσουν σωστά.

Διαβάστε περισσότερα

1. Στατικός Ηλεκτρισµός

1. Στατικός Ηλεκτρισµός 1) Τα πρώτα πειράµατα της χρονιάς. 1. Μπορείτε να ερµηνεύσετε τις παρακάτω πειραµατικές παρατηρήσεις; B Α Γυάλινη ράβδος i) Μια αφόρτιστη µεταλλική ράβδος κρέµεται όπως στο σχήµα από µονωτικό νήµα και

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Ρεύμα και Αντίσταση Εικόνα: Οι γραμμές ρεύματος μεταφέρουν ενέργεια από την ηλεκτρική εταιρία στα σπίτια και τις επιχειρήσεις μας. Η ενέργεια μεταφέρεται σε πολύ υψηλές τάσεις, πιθανότατα

Διαβάστε περισσότερα

Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από

Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από Δίοδοι Ορισμός της διόδου - αρχή λειτουργίας Η δίοδος είναι μια διάταξη από ημιαγώγιμο υλικό το οποίο επιτρέπει την διέλευση ροής ρεύματος μόνο από την μία κατεύθυνση, ανάλογα με την πόλωσή της. Κατασκευάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται μια διάταξη που αποτελείται από ένα σύνολο ηλεκτρικών στοιχείων στα οποία κυκλοφορεί ηλεκτρικό ρεύμα. Τα βασικά ηλεκτρικά στοιχεία είναι οι γεννήτριες,

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρας παράλληλης διέγερσης

Κινητήρας παράλληλης διέγερσης Κινητήρας παράλληλης διέγερσης Ισοδύναμο κύκλωμα V = E + I T V = I I T = I F L R F I F R Η διέγερση τοποθετείται παράλληλα με το κύκλωμα οπλισμού Χαρακτηριστική φορτίου Έλεγχος ταχύτητας Μεταβολή τάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΕΛΙΑΚΗ ΓΕΙΩΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ. η παρούσα τεχνική περιγραφή εκπονήθηκε από τον: Παναγιώτη Πιττά

ΘΕΜΕΛΙΑΚΗ ΓΕΙΩΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ. η παρούσα τεχνική περιγραφή εκπονήθηκε από τον: Παναγιώτη Πιττά Αθήνα, Mάιος 2010 ΘΕΜΕΛΙΑΚΗ ΓΕΙΩΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Ο Δ Η Γ Ο Σ Κ Α Τ Α Σ Κ Ε Υ Η Σ Το παρόν είναι εγχειρίδιο και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά τους ισχύοντες κανονισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα ΔΙΑΛΕΞΗ 15 Ηλεκτρικό Ρεύμα και Αντίσταση ΦΥΣ102 1 Ηλεκτρική Μπαταρία Ο Volta ανακάλυψε ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ MM505 ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΙ Εργαστήριο ο - Θεωρητικό Μέρος Βασικές ηλεκτρικές μετρήσεις σε συνεχές και εναλλασσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ 2.1 ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι ; Ηλεκτρικό ρεύμα ονομάζεται η προσανατολισμένη κίνηση των ηλεκτρονίων ή γενικότερα των φορτισμένων σωματιδίων Που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα

Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα Σημειώσεις κεφαλαίου 16 Αρχές επικοινωνίας με ήχο και εικόνα ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Ένα σύστημα ηλεκτρονικής επικοινωνίας αποτελείται από τον πομπό, το δίαυλο (κανάλι) μετάδοσης και

Διαβάστε περισσότερα

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί.

2. Όλες οι απαντήσεις να δοθούν στο εξεταστικό δοκίμιο το οποίο θα επιστραφεί. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρμοσμένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ

ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ Του σπουδαστή ΣΑΡΡΗ ΜΙΧΑΗΛ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 26 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Μαΐου, 2012 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση Γενικές Οδηγίες: 1) Είναι πολύ σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Ασφαλής Σχεδίαση Συστήματος Γείωσης Φωτοβολταϊκού Πάρκου. Έλενα Μαυρομάτη - Κακάνα. Επιβλέπων καθηγητής: Π.Ν.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Ασφαλής Σχεδίαση Συστήματος Γείωσης Φωτοβολταϊκού Πάρκου. Έλενα Μαυρομάτη - Κακάνα. Επιβλέπων καθηγητής: Π.Ν. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Ασφαλής Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα ΔΙΑΛΕΞΗ 11 Εισαγωγή στην Ηλεκτροδυναμική Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο ΦΥΣ102 1 Στατικός

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7 ου εξαµήνου

Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7 ου εξαµήνου EΘΝΙΚΟ MΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΏΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ Αναπλ. Καθηγητής Γ. Κορρές Άσκηση 1 Ασκήσεις στο µάθηµα «Ευέλικτα Συστήµατα Μεταφοράς» του 7

Διαβάστε περισσότερα

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Ο πυκνωτής Ο πυκνωτής είναι μια διάταξη αποθήκευσης ηλεκτρικού φορτίου, επομένως και ηλεκτρικής ενέργειας. Η απλούστερη μορφή πυκνωτή είναι ο επίπεδος πυκνωτής, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΜΠΙΕΣΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 9. Ηλεκτρικό Σύστημα Συμπιεστών Ανάλογα με την κατασκευή τους και το είδος του εναλλασσόμενου ρεύματος που απαιτούν για τη λειτουργία τους, οι ηλεκτροκινητήρες διακρίνονται σε: Μονοφασικούς. Τριφασικούς.

Διαβάστε περισσότερα

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο

Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Εσωτερικές Ηλεκτρικές Εγκαταστάσεις Ι - Εργαστήριο Ενότητα 7: Έλεγχος Ε.Η.Ε. με το Πρότυπο ΕΛΟΤ HD 384 Σταύρος Καμινάρης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ):

1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ): 1. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ): 1) Ηλεκτρισμένα ονομάζουμε τα σώματα τα οποία, αφού τα τρίψουμε έχουν την ιδιότητα να έλκουν μικρά αντικείμενα. 2) Οι ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗΣ Α.1 ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΜΟΝΟΦΑΣΙΚΟ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΗ Ο μετασχηματιστής είναι μια ηλεκτρική διάταξη που μετατρέπει εναλλασσόμενη ηλεκτρική ενέργεια ενός επιπέδου τάσης

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Βασικά στοιχεία των Κυκλωμάτων

Κεφάλαιο 1 ο. Βασικά στοιχεία των Κυκλωμάτων Κεφάλαιο 1 ο Βασικά στοιχεία των Κυκλωμάτων Ένα ηλεκτρικό/ηλεκτρονικό σύστημα μπορεί εν γένει να παρασταθεί από ένα κυκλωματικό διάγραμμα ή δικτύωμα, το οποίο αποτελείται από στοιχεία δύο ακροδεκτών συνδεδεμένα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ

Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ Άσκηση 5 ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ 1. ΓΕΝΙΚΑ Τα ηλιακά στοιχεία χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή του φωτός (που αποτελεί μία μορφή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας) σε ηλεκτρική ενέργεια. Κατασκευάζονται από

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σώμα () μικρών διαστάσεων και μάζας m = 4kg, δρα ως ηχητική πηγή κυμάτων συχνότητας f s =330 Hz κινούμενο πάνω σε λείο οριζόντιο δάπεδο με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Προσομοιώσεις κεραυνοπληξίας πλοίου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του Αθανάσιου

Διαβάστε περισσότερα

Physics by Chris Simopoulos

Physics by Chris Simopoulos ΕΠΩΗ 1. Ευθύγραμμος αγωγός μήκους L = 1 m κινείται με σταθερή ταχύτητα υ = 2 m/s μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης Β = 0,8 Τ. Η κίνηση γίνεται έτσι ώστε η ταχύτητα του αγωγού να σχηματίζει γωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την:

ΑΣΚΗΣΗ 1 η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: Σκοπός της Άσκησης: ΑΣΚΗΣΗ η ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στόχοι της εργαστηριακής άσκησης είναι η εξοικείωση των σπουδαστών με την: α. Κατασκευή μετασχηματιστών. β. Αρχή λειτουργίας μετασχηματιστών.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 2 Δίοδοι-Επαφή pn 1. Ποιες είναι οι 3 κατηγορίες υλικών στην ηλεκτρονική; a) Στερεά, υγρά αέρια. b) Αγωγοί, μονωτές, ημιαγωγοί. c) Γη, αέρας, φωτιά. d) Ημιαγωγοί, μονωτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1 ΠΥΚΝΩΤΗ :

ΑΡΧΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1 ΠΥΚΝΩΤΗ : ΤΕΙ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Α/Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ : ΑΣΚΗΣΗ 5 η Τίτλος Άσκησης : ΜΕΤΡΗΣΗ ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΑΜΕΣΕΣ ΚΑΙ ΕΜΜΕΣΕΣ ΜΕΘΟΔΟΥΣ Θεωρητική Ανάλυση Πυκνωτής

Διαβάστε περισσότερα

ιπλωµατική Εργασία Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝ ΡΕΑ Αριθµός Μητρώου: 5859

ιπλωµατική Εργασία Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝ ΡΕΑ Αριθµός Μητρώου: 5859 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ:ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ιπλωµατική Εργασία του φοιτητή του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων

ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος. Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών ΗΥ-121: Ηλεκτρονικά Κυκλώματα Γιώργος Δημητρακόπουλος Άνοιξη 2008 Βασικές Αρχές Ηλεκτρικών Κυκλωμάτων Ηλεκτρικό ρεύμα Το ρεύμα είναι αποτέλεσμα της κίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 ΤΟΜΟΣ Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 1 ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ 7 1.1 Μονάδες και σύμβολα φυσικών μεγεθών..................... 7 1.2 Προθέματα φυσικών μεγεθών.............................. 13 1.3 Αγωγοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το ηλεκτρικό φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου 1. Από τι σωματίδια αποτελούνται τα άτομα σύμφωνα με τις απόψεις των Rutherford και Bohr;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το ηλεκτρικό φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου 1. Από τι σωματίδια αποτελούνται τα άτομα σύμφωνα με τις απόψεις των Rutherford και Bohr; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.1 Γνωριμία με τη ηλεκτρική δύναμη. 1. Ποιες δυνάμεις λέγονται ηλεκτρικές; Λέμε τις δυνάμεις που ασκούνται μεταξύ σωμάτων που έχουμε τρίψει προηγουμένως δηλαδή σωμάτων ηλεκτρισμένων. 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ 1 Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΣΤΕΦ ΤΜΗΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΚΕΡΑΥΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΣ: ΚΟΥΡΟΥΤΖΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΒΑΛΑ 2012 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

2.1 Το ηλεκτρικό ρεύμα

2.1 Το ηλεκτρικό ρεύμα Κεφάλαιο 2. Ηλεκτρικό Ρέυμα 2.1 Το ηλεκτρικό ρεύμα 1. Με ποιες θεμελιώδεις έννοιες του ηλεκτρισμού συνδέεται το ηλεκτρικό ρεύμα; Το ηλεκτρικό ρεύμα συνδέεται με τις θεμελιώδεις έννοιες του ηλεκτρισμού:

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΥ 100 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Διάλεξη 4

ΗΜΥ 100 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Διάλεξη 4 ΗΜΥ 100 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Διάλεξη 4 18 Σεπτεμβρίου, 2012 Δρ. Στέλιος Τιμοθέου ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τα θέματα μας σήμερα Επανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Διπλωματική Εργασία της Φοιτήτριας του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com

Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Σκοπός Στο δεύτερο κεφάλαιο θα εισαχθεί η έννοια του ηλεκτρικού ρεύματος και της ηλεκτρικής τάσης,θα μελετηθεί ένα ηλεκτρικό κύκλωμα και θα εισαχθεί η έννοια της αντίστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού Κτιριακών Εγκαταστάσεων

Προστασία Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού Κτιριακών Εγκαταστάσεων Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Καβάλας Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών Τμήμα Μηχανολογίας Πτυχιακή Εργασία Προστασία Ηλεκτρομηχανολογικού Εξοπλισμού Κτιριακών Εγκαταστάσεων Σπουδαστής: Α.Μ. 5057 Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός και μοντέλα τρανζίστορ λεπτών υμενίων βιομηχανικής παραγωγής: Τεχνολογία μικροκρυσταλλικού πυριτίου χαμηλής θερμοκρασίας

Χαρακτηρισμός και μοντέλα τρανζίστορ λεπτών υμενίων βιομηχανικής παραγωγής: Τεχνολογία μικροκρυσταλλικού πυριτίου χαμηλής θερμοκρασίας Χαρακτηρισμός και μοντέλα τρανζίστορ λεπτών υμενίων βιομηχανικής παραγωγής: Τεχνολογία μικροκρυσταλλικού πυριτίου χαμηλής θερμοκρασίας Υποψήφιος Διδάκτορας: Α. Χατζόπουλος Περίληψη Οι τελευταίες εξελίξεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 25 Ηλεκτρικό Ρεύµα και Αντίσταση Μπαταρία Ρεύµα Νόµος του Ohm Αντίσταση και Αντιστάσεις Resistivity Ηλεκτρική Ισχύς Ισχύς Οικιακών Συσκευών/Κυκλωµάτων Εναλλασσόµενη Τάση Υπεραγωγιµότητα Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΩΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΒΑΣΙΚΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΗΣ ΣΡ Αναλύοντας τη δομή μιας πραγματικής μηχανής ΣΡ, αναφέρουμε τα ακόλουθα βασικά μέρη: Στάτης: αποτελεί το ακίνητο τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΙΙ Ενότητα 1: Σύνθετη Αντίσταση Εναέριων Γραμμών Μεταφοράς Λαμπρίδης Δημήτρης Ανδρέου Γεώργιος Τμήμα Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα ΔΙΑΛΕΞΗ 13 Ηλεκτρικό (Βαθμωτό) δυναμικό ΦΥΣ102 1 Διαφορά δυναμικού Η Ηλεκτροστατική Δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΦΟΡΤΙΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κατά την ηλέκτριση με τριβή μεταφέρονται από το ένα σώμα στο άλλο i. πρωτόνια. ii. ηλεκτρόνια iii iν. νετρόνια ιόντα. 2. Το σχήμα απεικονίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Όπως θα παρατηρήσετε, τα θέματα αφορούν σε θεωρία που έχει διδαχθεί στις παραδόσεις και σε ασκήσεις που είτε προέρχονται από τα λυμένα παραδείγματα του βιβλίου, είτε έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ

Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ Συλλογή μεταφορά και έλεγχος Δεδομένων ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ ΘΟΡΥΒΟΣ - ΓΕΙΩΣΕΙΣ Σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα δημιουργούνται ανεπιθύμητα ηλεκτρικά σήματα, που οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, καθώς επίσης και

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών

Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: Σ.Η.Ε. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΥΨΗΛΩΝ ΤΑΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία του φοιτητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια σηµεία της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι: Η πειραµατική µελέτη της µεταβατικής συµπεριφοράς συστηµάτων γείωσης

Τα κύρια σηµεία της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι: Η πειραµατική µελέτη της µεταβατικής συµπεριφοράς συστηµάτων γείωσης Κεφάλαιο 5 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το σηµαντικό στην επιστήµη δεν είναι να βρίσκεις καινούρια στοιχεία, αλλά να ανακαλύπτεις νέους τρόπους σκέψης γι' αυτά. Sir William Henry Bragg 5.1 Ανακεφαλαίωση της διατριβής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές

Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων. Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Μεταλλικές Σχάρες Διέλευσης Καλωδίων Τεχνικές Οδηγίες & Προδιαγραφές Ο κύριος στόχος της εταιρίας είναι η κατασκευή ποιοτικών προ όντων με: πρακτικό σχεδιασμό αυξημένη αντοχή εύκολη και γρήγορη τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι. Σημειώσεις Εργαστηριακών Ασκήσεων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Ηλεκτρικών Βιομηχανικών Διατάξεων και Συστημάτων Αποφάσεων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ Ι Σημειώσεις Εργαστηριακών

Διαβάστε περισσότερα

2012 : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30

2012  : (307) : , 29 2012 : 11.00 13.30 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : Εφαρµοσµένη Ηλεκτρολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΛΥΣΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Τεχνολογία Συγκολλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενός ισοπλεύρου τριγώνου ΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σημειακά ηλεκτρικά φορτία 1 =2μC και 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

Να σχεδιαστεί ένας ενισχυτής κοινού εκπομπού (σχ.1) με τα εξής χαρακτηριστικά: R 2.3 k,

Να σχεδιαστεί ένας ενισχυτής κοινού εκπομπού (σχ.1) με τα εξής χαρακτηριστικά: R 2.3 k, Να σχεδιαστεί ένας ενισχυτής κοινού εκπομπού (σχ) με τα εξής χαρακτηριστικά: 3 k, 50, k, S k και V 5 α) Nα υπολογιστούν οι τιμές των αντιστάσεων β) Να επιλεγούν οι χωρητικότητες C, CC έτσι ώστε ο ενισχυτής

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ14 - ΕΡΓΑΣΙΑ 6 Προθεσμία αποστολής: 4/7/2006

ΦΥΕ14 - ΕΡΓΑΣΙΑ 6 Προθεσμία αποστολής: 4/7/2006 ΦΥΕ14 - ΕΡΓΑΣΙΑ 6 Προθεσμία αποστολής: 4/7/2006 Άσκηση 1 Δύο σφαίρες με ίσες μάζες m είναι δεμένες με νήματα μήκους l από το ίδιο σημείο της οροφής Σ. Αν η κάθε σφαίρα φέρει φορτίο q να βρεθεί η γωνία

Διαβάστε περισσότερα