Στέδιο Δράζης Αειφορικής Ενέργειας Δήμοσ Καβάλας. Sustainable Energy Action Plan Municipality of Kavala, Greece

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Στέδιο Δράζης Αειφορικής Ενέργειας Δήμοσ Καβάλας. Sustainable Energy Action Plan Municipality of Kavala, Greece"

Transcript

1 Στέδιο Δράζης Αειφορικής Ενέργειας Δήμοσ Καβάλας Sustainable Energy Action Plan Municipality of Kavala, Greece

2 ρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο ηελ παξνχζα έθζεζε παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ην ζεσξεηηθφ ππφβαζξν, νη ππνινγηζκνί θαη νη δξάζεηο πνπ ζρεηίδνληαη κε ην «Σσέδιο Γπάζηρ Αειθοπικήρ Δνέπγειαρ (ΣΓΑΔ)» ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Ο Γήκαξρνο Καβάιαο Κσλζηαληίλνο ηκηηζήο Καβάια, 2012 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο i

3 Πεξηερφκελα ρεδίνπ Γξάζεο Πεξηερφκελα ρεδίνπ Γξάζεο. Δπξεηήξην ρεκάησλ... Δπξεηήξην Πηλάθσλ. Δθηελήο Πεξίιεςε... ii vii xi xiv 1. Δηζαγσγή 1.1 Ο Γήκνο Καβάιαο Πεξηγξαθή Γήκνπ Κιηκαηηθά δεδνκέλα Κνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά Σν Αλζξαθηθφ Απνηχπσκα 2.1 Δηζαγσγή Κιηκαηηθή αιιαγή Αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα (CO 2 ) Ζ Έλλνηα ηνπ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο Ζ εκαζία ηνπ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο Τπνινγηζκφο ηνπ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο Δπηινγή ησλ θαηάιιεισλ αεξίσλ Οξηζκφο ησλ νξίσλ πιινγή ησλ δεδνκέλσλ Τπνινγηζκφο ηνπ απνηππψκαηνο Παξαδείγκαηα Τπνινγηζκνχ θαη Δξγαιεία Απνηίκεζεο Αλζξαθηθφ απνηχπσκα ρσξψλ Αλζξαθηθφ απνηχπσκα πξντφλησλ θαη επηρεηξήζεσλ Αλζξαθηθφ απνηχπσκα λνηθνθπξηψλ-αηφκσλ Αλζξαθηθφ απνηχπσκα πφιεσλ Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπψλ CO Μεζνδνινγία Απνγξαθήο Βαζηθψλ Δθπνκπψλ Βαζηθέο έλλνηεο θαη παξαδνρέο ξηα ηνπ ζπζηήκαηνο.. 18 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο ii

4 3.1.3 Δπηινγή ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ Τπνινγηζκφο ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ Καηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Καχζε θαπζίκσλ Παξαγσγή θαη Καηαλάισζε Δλέξγεηαο: Κηίξηα Ζιεθηξηθή ελέξγεηα Παξαγσγή Ζ/Δ Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθά θηίξηα Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθφο θσηηζκφο Καηαλάισζε Ζ/Δ: Οηθηαθφο ηνκέαο Καηαλάισζε Ζ/Δ: Σξηηνγελήο ηνκέαο Άιια θαχζηκα Καηαλάισζε πεηξειαίνπ: Γεκνηηθά θηίξηα Καηαλάισζε πεηξειαίνπ θαη μχινπ: Οηθηαθφο ηνκέαο Καηαλάισζε πεηξειαίνπ: Σξηηνγελήο ηνκέαο Καηαλάισζε Δλέξγεηαο: Μεηαθνξέο Γεκνηηθά νρήκαηα Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθά νρήκαηα Τπνινγηζκφο Δθπνκπψλ CO Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ 4.1 Ζ Έλλνηα ηεο Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο Οξηζκφο θαη νθέιε ηεο ΑΚΕ Βήκαηα γηα ηελ εθπφλεζε ΑΚΕ Καζνξηζκφο ζθνπνχ θαη πιαηζίνπ κειέηεο Οξηζκφο ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ Λεηηνπξγηθή κνλάδα ξηα ηνπ ζπζηήκαηνο Πνηφηεηα δεδνκέλσλ Αλάιπζε θαηαιφγνπ θχθινπ δσήο πιινγή δεδνκέλσλ Γηάγξακκα ξνήο Δθηίκεζε επηπηψζεσλ Δξκελεία ησλ απνηειεζκάησλ Λνγηζκηθφ ΑΚΕ θαη Υξεζηκνπνηνχκελεο Μέζνδνη Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο iii

5 4.2.2 Ζ κέζνδνο ReCiPe (Midpoint) Ζ κέζνδνο Ecoindicator 99 (Endpoint) Απνηίκεζε κε ηελ Δθαξκνγή Δηδηθνχ Λνγηζκηθνχ ΑΚΕ Μέζνδνο ReCiPe (Midpoint) Μέζνδνο Ecoindicator 99 (Endpoint) Απνηίκεζε κε ηελ Δθαξκνγή ησλ πληειεζηψλ ΑΚΕ IPCC χγθξηζε ησλ Αμηνινγήζεσλ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο Τθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 5.1 πλνιηθφ Δλεξγεηαθφ Απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Αλάιπζε Τθηζηάκελεο Καηάζηαζεο αλά Σνκέα Γεκνηηθφο ηνκέαο Κηηξηαθή ππνδνκή Δγθαηαζηάζεηο Φσηηζκφο Οηθηαθφο ηνκέαο Σξηηνγελήο ηνκέαο Σνκέαο κεηαθνξψλ Γεκνηηθά νρήκαηα Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθά νρήκαηα Μειέηε ηνπ Δλεξγεηαθνχ Πξνθίι ησλ Γεκνηψλ Καβάιαο Πεξηγξαθή ηεο έξεπλαο Απνηειέζκαηα ηεο έξεπλαο χγθξηζε Απνηειεζκάησλ κε άιινπο Γήκνπο ηξαηεγηθή ρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο 6.1 Δηζαγσγή ζηελ αλάπηπμε ηνπ ΓΑΔ γηα ην Γήκν Καβάιαο Ση είλαη ην ΓΑΔ; Βαζηθνί παξάγνληεο επηηπρίαο ηνπ ΓΑΔ εκαζία αλάπηπμεο θαη νθέιε εθαξκνγήο Αληηθεηκεληθφ ζθνπνί θαη ζηφρνη Τθηζηάκελε θαηάζηαζε θαη φξακα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Οξγαλσηηθά θαη νηθνλνκηθά ζέκαηα Πνιηηηθή δέζκεπζε Πξνζαξκνγή ησλ νξγαλσηηθψλ δνκψλ ηνπ Γήκνπ πλεξγαζία θαη ζηήξημε απφ ηνπο εκπιεθνκέλνπο θνξείο Πξνυπνινγηζκφο θαη πεγέο ρξεκαηνδφηεζεο. 98 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο iv

6 6.6 Μεραληζκνί ειέγρνπ πνξείαο ηνπ ΓΑΔ Δπηινγή θαη Αμηνιφγεζε ηφρσλ Γξάζεο 7.1 Δπηινγή ζηφρσλ δξάζεο Αμηνιφγεζε ζηφρσλ δξάζεο ελεξγεηαθέο επηζεσξήζεηο Γεληθά ζρφιηα Πεξηγξαθή κεηξεηηθνχ εμνπιηζκνχ Παξαδνρέο ππνινγηζκψλ θαη δηεπθξηλήζεηο Απνηειέζκαηα ελεξγεηαθψλ επηζεσξήζεσλ χλνςε αμηνιφγεζεο θαη ζπκπεξάζκαηα Πξνηεηλφκελεο Γξάζεηο γηα ην Γήκν Καβάιαο 8.1 Δπηηπρεκέλεο πξαθηηθέο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο Γεκνηηθά θηίξηα θαη εγθαηαζηάζεηο Γεκνηηθφο θσηηζκφο Οηθηαθφο θαη ηξηηνγελήο ηνκέαο Ορήκαηα θαη κεηαθνξέο Ορήκαηα Μεηαθνξέο Γεκνηηθέο πξνκήζεηεο Αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο Πξνηεηλφκελεο δξάζεηο γηα ην Γήκν Καβάιαο Γεκνηηθά θηίξηα θαη εγθαηαζηάζεηο Γεκνηηθφο θσηηζκφο Οηθηαθφο θαη ηξηηνγελήο ηνκέαο Ορήκαηα θαη κεηαθνξέο Ορήκαηα Μεηαθνξέο Γεκνηηθέο πξνκήζεηεο Αλαλεψζηκεο πεγέο ελέξγεηαο χλνςε ησλ πξνηεηλφκελσλ δξάζεσλ βάζεη ΓΑΔ Δπηπιένλ δξάζεηο Αμηνπνίεζε ΑΠΔ Φσηνβνιηατθά ζε ζρνιεία Φσηνβνιηατθφ δέληξν Απνζήθεπζε ελέξγεηαο ζε πιηθά κε βάζε ην ηζηκέλην πκπαξαγσγή ελέξγεηα κε ηελ θαχζε βηνκάδαο Έμππλα δίθηπα (Smart grid) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο v

7 8.4.2 Διάηησζε ηεο έληαζεο ηνπ θαηλνκέλνπ ηεο αζηηθήο λεζίδαο ζεξκφηεηαο Φπρξά πιηθά (εθαξκνγή ζε πεδνδξφκηα θαη νξνθέο) Πξάζηλεο ζηέγεο Πξάζηλνη ρψξνη ζηάζκεπζεο Υξήζε δηαπεξαηψλ πιηθψλ Μνληεινπνίεζε θαη πξνζνκνίσζε αζηηθψλ πεξηνρψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Αεξνζεξκνγξαθία θαη ζεξκνραξηνγξάθεζε Γηαρεηξηζηηθνχ ραξαθηήξα κέηξα Γηαγσληζκφο θήπνπ, κπαιθνληνχ θαη ηαξάηζαο Μεησκέλε ηηκή ζηάζκεπζεο χζηεκα ηειεκέηξεζεο ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ Γξάζεηο πεξηβαιινληηθήο επαηζζεηνπνίεζεο ηεο καζεηηθήο θνηλφηεηαο Βειηίσζε ζπληειεζηή ηζρχνο (πλθ) Έιεγρνο ηεο πνξείαο ηνπ ΓΑΔ 9.1 Βαζηθνί δείθηεο αμηνιφγεζεο Αλάπηπμε εξγαιείνπ ειέγρνπ-εθαξκνγήο (e-tool) Πεξηγξαθή e-tool Οζφλε εηζαγσγήο Τπνινγηζκφο ΑΑ Γείθηεο ειέγρνπ Γξαθήκαηα Οδεγίεο/Πιεξνθνξίεο Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο vi

8 Δπξεηήξην ρεκάησλ Κεθάιαην 1 ΥΖΜΑ 1-1. Ζ πεξηθέξεηα Αλαηνιηθή Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο.. 1 ΥΖΜΑ 1-2. Ο Γήκνο Καβάιαο (Πξφγξακκα Καιιηθξάηεο) 2 ΥΖΜΑ 1-3. Γεληθή άπνςε ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο... 3 ΥΖΜΑ 1-4. Άπνςε ησλ πςνκεηξηθψλ δηαθνξψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο... 3 ΥΖΜΑ 1-5. Άπνςε ηεο πφιεο απφ ην βπδαληηλφ θξνχξην... 4 ΥΖΜΑ 1-6. Γπλακηθφ παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ θσηνβνιηατθά ζηελ Δπξψπε θαη ζηελ Διιάδα... 4 ΥΖΜΑ 1-7. Δπίπεδα αλεξγίαο ζε ζχγθξηζε κε ηνλ εζληθφ κέζν φξν... 6 ΥΖΜΑ 1-8. Σνπξηζηηθφ δπλακηθφ παξαζαιάζζησλ πεξηνρψλ... 6 Κεθάιαην 2 ΥΖΜΑ 2-1. ξηα ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ΥΖΜΑ 2-2. Παγθφζκηα επίπεδα εθπνκπψλ ηφλσλ CO 2 αλά θάηνηθν.. 14 ΥΖΜΑ 2-3. ΥΖΜΑ 2-4. Υξνληθή δηαθχκαλζε ησλ εθπνκπψλ CO 2 (ζε ρηιηάδεο ηφλνπο) ζηελ Διιάδα.. 15 Υξνληθή δηαθχκαλζε ησλ εθπνκπψλ CO 2 (ζε ηφλνπο/θάηνηθν) ζηελ Διιάδα.. 15 Κεθάιαην 3 ΥΖΜΑ 3-1. Σα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο αλάιπζεο.. 18 ΥΖΜΑ 3-2. Αληιηνζηάζηα (θίηξηλα) θαη δεμακελέο (κπιε) ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 25 ΥΖΜΑ 3-3. Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ ΥΖΜΑ 3-3. Σα δξνκνιφγηα ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο.. 38 ΥΖΜΑ 3-4. Άπνςε ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο Κεθάιαην 4 ΥΖΜΑ 4-1. Σα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο αλάιπζεο.. 46 ΥΖΜΑ 4-2. Πξφηππν αλαγθψλ ζε δεδνκέλα γηα δηεξγαζίεο 48 ΥΖΜΑ 4-3. ηάδηα ηεο εθηίκεζεο επηπηψζεσλ 49 ΥΖΜΑ 4-4. ΥΖΜΑ 4-5. ΥΖΜΑ 4-6. ρεκαηηθή αλαπαξάζηαζε ηεο δνκήο ησλ κεζφδσλ εθηίκεζεο επηπηψζεσλ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Κιηκαηηθή Αιιαγή» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο vii

9 ΥΖΜΑ 4-7. ΥΖΜΑ 4-8. ΥΖΜΑ 4-9. ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ επηπηψζεσλ «ηνηβάδα ηνπ φδνληνο» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Σνμηθφηεηα γηα ηνλ άλζξσπν» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «ρεκαηηζκφο θσηνρεκηθψλ νμεηδσηηθψλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «ρεκαηηζκφο αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Ηνλίδνπζα αθηηλνβνιία».. 59 Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δδαθηθή νμίληζε» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπηξνθηζκφο γιπθψλ πδάησλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπηξνθηζκφο ζαιάζζησλ πδάησλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα εδαθψλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα γιπθψλ πδάησλ».. 61 Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα ζαιάζζησλ πδάησλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Υξήζε γεσξγηθήο γεο» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Υξήζε αζηηθήο γεο» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπέκβαζε ζε θπζηθέο εθηάζεηο» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε πδάησλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε κεηάιισλ» Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε νξπθηψλ» πλεηζθνξά ησλ ππνζπλφισλ θηήξηα θαη κεηαθνξέο ζηνπο δείθηεο αμηνιφγεζεο ηεο κεζφδνπ Ecoindicator Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ζην ηειηθφ ζπλνιηθφ πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ηνπ Γήκνπ Καβάιαο κε ηελ κέζνδν Ecoindicator ΥΖΜΑ Καλνληθνπνίεζε ησλ δεδνκέλσλ κε ηελ κέζνδν Ecoindicator Κεθάιαην 5 ΥΖΜΑ 5-1. ΥΖΜΑ 5-2. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά είδνο ελέξγεηαο.. 71 Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά είδνο ελέξγεηαο 72 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο viii

10 ΥΖΜΑ 5-3. ΥΖΜΑ 5-4. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά ηνκέα. 72 Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά ηνκέα ΥΖΜΑ 5-5. Δλδεηθηηθή ιάκπα δεκνηηθνχ θσηηζκνχ ΥΖΜΑ 5-6. Καηαλνκή ησλ ειιεληθψλ θηηξίσλ, αλά ρξνλνινγία θαηαζθεπήο, έσο ην ΥΖΜΑ 5-7. Πνζνζηηαία θαηαλάισζε αλάινγα κε ηελ θαηεγνξία κεηαθνξάο.. 79 ΥΖΜΑ 5-8. ΥΖΜΑ 5-9. Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ αλά θαχζηκν θαη θαηεγνξία κεηαθνξάο Καηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 αλά θαχζηκν θαη θαηεγνξία κεηαθνξάο ΥΖΜΑ Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ. 80 ΥΖΜΑ Καηαλνκή ηεο θπθινθνξίαο ησλ ηδησηηθψλ νρεκάησλ ζηα δχν βαζηθά νδηθά δίθηπα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο.. 81 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 1 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 83 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 2 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 83 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 3 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 84 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 4 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 84 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 5 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 85 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 6 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 85 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 7 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 86 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 8 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 86 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 9 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ 87 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 10 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ.. 87 Κεθάιαην 6 ΥΖΜΑ 6-1. Τθηζηάκελε θαηάζηαζε θαη φξακα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο.. 92 ΥΖΜΑ 6-2. Οξγαλσηηθή δνκή εθπφλεζεο ηνπ ΓΑΔ γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο.. 94 Κεθάιαην 7 ΥΖΜΑ 7-1. ΥΖΜΑ 7-2. Καηαλνκή ηεο ηειηθήο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο ζηελ Διιάδα γηα ηα έηε 1990 θαη Μέζε εηήζηα ζπλνιηθή ηειηθή (πξαγκαηηθή) θαηαλάισζε αλά κνλάδα επηθαλείαο θηηξίνπ (kwh/m 2 ), γηα δηάθνξεο ηειηθέο ρξήζεηο ειιεληθψλ θηηξίσλ Κεθάιαην 8 ΥΖΜΑ 8-1. Δλεξγεηαθφ ηζνδχγην θηηξίσλ ΥΖΜΑ 8-2. Παξαδείγκαηα κηθξψλ ζπζηεκάησλ ΑΠΔ ΥΖΜΑ 8-3. Παξάδεηγκα πξνζζήθεο ζεξκνκφλσζεο ζε θηίξην ΥΖΜΑ 8-4. Δλεξγεηαθνί ιακπηήξεο πςειήο νηθνλνκίαο (Δco) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο ix

11 ΥΖΜΑ 8-5. Απηνκαηηζκνί ειέγρνπ ηεο ζέξκαλζεο 156 ΥΖΜΑ 8-6. Λεηηνπξγία άκεζνπ εμαηκηζηηθνχ ςχθηε. 156 ΥΖΜΑ 8-7. Ορήκαηα θπζηθνχ αεξίνπ. 161 ΥΖΜΑ 8-8. Γεληθή αξρή ιεηηνπξγίαο πβξηδηθνχ νρήκαηνο. 161 ΥΖΜΑ 8-9. Λακπηήξεο κεηαιιηθψλ αινγνληδίσλ θαη ρακειήο πίεζεο λαηξίνπ γηα δεκνηηθφ θσηηζκφ ΥΖΜΑ Ζιηαθνί θσηηζηηθνί ζηχινη νδψλ. 173 ΥΖΜΑ Παξαδείγκαηα Φ/Β ζπζηεκάησλ ζε ζρνιεία ηνπ εμσηεξηθνχ. 186 ΥΖΜΑ Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα θσηνβνιηατθψλ δέληξσλ ΥΖΜΑ Γηάηαμε απνζήθεπζεο ζεξκφηεηαο κε βάζε ην ηζηκέλην ΥΖΜΑ ρεκαηηθή αλαπαξάζηαζε «έμππλνπ» δηθηχνπ ΥΖΜΑ Γηαθνξέο εδαθηθήο θαη αηκνζθαηξηθήο ζεξκνθξαζίαο ζηελ επξχηεξε πεξηνρή αζηηθνχ θέληξνπ. 190 ΥΖΜΑ Γηαθνξά ζεξκνθξαζίαο δηαθφξσλ πιηθψλ-ρξσκαηηθψλ επηθαιχςεσλ ΥΖΜΑ Παξάδεηγκα πξάζηλεο ζηέγεο, 2 ν θαη 11 ν Γεκνηηθφ ζρνιείν Νέαο κχξλεο ΥΖΜΑ Δλδεηθηηθφ παξάδεηγκα πξάζηλνπ ρψξνπ ζηάζκεπζεο 193 ΥΖΜΑ Παξάδεηγκα ρξήζεσο θσηνβνιηατθψλ γηα ηερλεηφ ζθηαζκφ θαη βξαδηλφ θσηηζκφ ρψξσλ ζηάζκεπζεο ΥΖΜΑ Δθαξκνγή δηαπεξαηψλ πιηθψλ ζε δηάθνξεο θνηλφρξεζηεο επηθάλεηεο ΥΖΜΑ ΥΖΜΑ Δλδεηθηηθέο εηθφλεο θαη δεδνκέλα απφ ηνλ ζεξκνγξαθηθφ ράξηε ηεο πφιεο Calgary ζην Καλαδά, ζε θιίκαθα θαηνηθίαο (αξηζηεξά) θαη επξχηεξεο ζπλνηθίαο (δεμηά) Φσηνγξαθηθή θαη ζεξκηθή απεηθφληζε ηεο ζπλνηθίαο ηεο Παλαγίαο ζηε Καβάια ΥΖΜΑ Παξαδείγκαηα κεηξεηψλ θαηαλαιψζεσλ ελέξγεηαο Κεθάιαην 9 ΥΖΜΑ 9-1. Αξρηθή νζφλε εηζαγσγήο e-tool ΥΖΜΑ 9-2. Πίλαθαο εηζαγσγήο δεδνκέλσλ γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ΥΖΜΑ 9-3. Πίλαθαο ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ΥΖΜΑ 9-4. Πίλαθαο ζπκπιήξσζεο δεηθηψλ αμηνιφγεζεο. 204 ΥΖΜΑ 9-5. Γξάθεκα κεηαβνιήο ησλ εθπνκπψλ CO ΥΖΜΑ 9-6. Γξάθεκα κεηαβνιήο ησλ δεηθηψλ αμηνιφγεζεο ηεο πνξείαο ηνπ ΓΑΔ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο x

12 Δπξεηήξην Πηλάθσλ Κεθάιαην 1 ΠΗΝΑΚΑ 1-1. Μεληαία θιηκαηνινγηθά δεδνκέλα γηα ην Γήκν Καβάιαο... 5 Κεθάιαην 2 ΠΗΝΑΚΑ 2-1. Φπζηθέο ηδηφηεηεο ηνπ CO ΠΗΝΑΚΑ 2-2. Δλδεηθηηθέο αληηδξάζεηο ζηελ έθζεζε πςειψλ ζπγθεληξψζεσλ CO 2. 9 ΠΗΝΑΚΑ 2-3. Αλζξαθηθφ απνηχπσκα 4 λνηθνθπξηψλ ζηελ Διιάδα.. 16 Κεθάιαην 3 ΠΗΝΑΚΑ 3-1. Δζληθφο θαη Δπξσπατθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ Ζ/Δ ΠΗΝΑΚΑ 3-2. Πξφηππνη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ γηα δηάθνξα είδε θαπζίκνπ ΠΗΝΑΚΑ 3-3. πληειεζηέο κεηαηξνπήο γηα πγξά θαχζηκα (Λίηξα ζε KWh) 21 ΠΗΝΑΚΑ 3-4. Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην ΠΗΝΑΚΑ 3-5. Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ.. 26 ΠΗΝΑΚΑ 3-6. Καηαλαιψζεηο πεηξειαίνπ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην ΠΗΝΑΚΑ 3-7. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Κήπνη 32 ΠΗΝΑΚΑ 3-8. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Σερληθή Τπεξεζία 33 ΠΗΝΑΚΑ 3-9. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ πλεξγείν Ορεκάησλ 33 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Ζιεθηξνινγηθφ. 33 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Απνξξηκκαηνθφξα 34 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Άξδεπζε 34 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Καζαξηφηεηα. 34 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Γηνηθεηηθά. 36 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Κνηκεηήξηα ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Γεκνηηθή Αζηπλνκία 36 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Αζιεηηζκφο ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Αθηέο. 37 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ.. 37 ΠΗΝΑΚΑ Δθηίκεζε ησλ εηεζίσλ δηαλπζέλησλ ρηιηνκέηξσλ ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο εληφο ηνπ Γήκνπ ΠΗΝΑΚΑ Τπνινγηζκφο ησλ ζπλνιηθψλ νρεκαηνρηιηνκέηξσλ ζηελ Δγλαηία Οδφ.. 40 ΠΗΝΑΚΑ Σειηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο. 42 ΠΗΝΑΚΑ Δθπνκπέο CO 2 Γήκνπ Καβάιαο.. 42 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xi

13 Κεθάιαην 4 ΠΗΝΑΚΑ 4-1. Βήκαηα γηα ηελ εθαξκνγή ηεο ΑΚΕ ζχκθσλα κε ην ISO ΠΗΝΑΚΑ 4-2. Γείθηεο επηπηψζεσλ κε ηελ κέζνδν ReCiPe ΠΗΝΑΚΑ 4-3. Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν ReCiPe ΠΗΝΑΚΑ 4-4. ΠΗΝΑΚΑ 4-5. ΠΗΝΑΚΑ 4-6. Βαζηθέο δηεξγαζίεο πνπ ζπλεηζθέξνπλ ζηνλ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζχκθσλα κε ηελ κέζνδν ΑΚΕ ReCiPe.. 56 Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν Ecoindicator Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν Ecoindicator 99 (ζε Δco Pts) ΠΗΝΑΚΑ 4-7. πληειεζηέο εθπνκπψλ ΑΚΕ ΠΗΝΑΚΑ 4-8. Δθπνκπέο CO 2-eq ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 69 ΠΗΝΑΚΑ 4-9. χλνςε ησλ απνηειεζκάησλ απνηίκεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Κεθάιαην 5 ΠΗΝΑΚΑ 5-1. ΠΗΝΑΚΑ 5-2. ΠΗΝΑΚΑ 5-3. Κηίξηα/ζπγθξνηήκαηα κε ηελ πςειφηεξε θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 74 Κηίξηα/ζπγθξνηήκαηα κε ηελ πςειφηεξε θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Δγθαηαζηάζεηο χδξεπζεο/απνρέηεπζεο/βηνινγηθνχ θαζαξηζκνχ πνιχ πςειψλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ.. 75 ΠΗΝΑΚΑ 5-4. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ.. 80 ΠΗΝΑΚΑ 5-5. Καηαλάισζε ελέξγεηαο θαη εθπνκπέο CO 2 αλά θάηνηθν άιισλ Γήκσλ ζχκθσλα κε ην ΓΑΔ ηνπο. 88 Κεθάιαην 6 ΠΗΝΑΚΑ 6-1. Βαζηθνί παξάγνληεο επηηπρίαο ελφο ΓΑΔ.. 90 ΠΗΝΑΚΑ 6-2. Μεηνλεθηήκαηα θαη πιενλεθηήκαηα ηνπ Ο.Σ.Α. Καβάιαο.. 93 ΠΗΝΑΚΑ 6-3. Βαζηθνί ξφινη ησλ ζπκκεηερφλησλ ζην ΓΑΔ αλά ζηάδην πινπνίεζεο ΠΗΝΑΚΑ 6-4. πλνιηθφ θφζηνο εθαξκνγήο θαη εμνηθνλφκεζεο CO 2 ΓΑΔ. 98 Κεθάιαην 7 ΠΗΝΑΚΑ 7-1. Καηαλνκή εθπνκπψλ CO 2 αλά ηειηθή ρξήζε, γηα ηελ πεξίνδν ΠΗΝΑΚΑ 7-2. Κεθάιαην 8 ΠΗΝΑΚΑ 8-1. Δπξεηήξην δεκνηηθψλ θηηξίσλ ζηα νπνία δηελεξγήζεθε ελεξγεηαθή επηζεψξεζε Κηίξηα/Δγθαηαζηάζεηο ζηφρνη κε ηελ πςειφηεξε θαηαλάισζε ελέξγεηαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. 168 ΠΗΝΑΚΑ 8-2. Αλάιπζε επεκβάζεσλ ζην Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (θιεηζηφ) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xii

14 ΠΗΝΑΚΑ 8-3. Αλάιπζε επεκβάζεσλ ζην 1 ν /2 ν /3 ν ΔΠΑ.Λ ΠΗΝΑΚΑ 8-4. Αλάιπζε επεκβάζεσλ ζηνλ Ή Παηδηθφ ηαζκφ ΠΗΝΑΚΑ 8-5. Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα δεκνηηθά Κηίξηα/Δγθαηαζηάζεηο ΠΗΝΑΚΑ 8-6. Αληηζηνίρεζε ιακπηήξσλ δεκνηηθνχ θσηηζκνχ ΠΗΝΑΚΑ 8-7. Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα δεκνηηθφ θσηηζκφ. 174 ΠΗΝΑΚΑ 8-8. Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα νηθηαθφ/ηξηηνγελή ηνκέα ΠΗΝΑΚΑ 8-9. Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα δεκνηηθά νρήκαηα. 179 ΠΗΝΑΚΑ Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα κεηαθνξέο ΠΗΝΑΚΑ Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα πξάζηλεο πξνκήζεηεο. 183 ΠΗΝΑΚΑ Πξνγξακκαηηζκφο δξάζεσλ γηα ΑΠΔ ΠΗΝΑΚΑ πλνιηθφ θφζηνο εθαξκνγήο θαη εμνηθνλφκεζεο CO 2 ΓΑΔ Κεθάιαην 9 ΠΗΝΑΚΑ 9-1. Γείθηεο ειέγρνπ ηεο πνξείαο εθαξκνγήο ηνπ ΓΑΔ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xiii

15 Δθηελήο Πεξίιεςε Ο Γήκνο Καβάιαο έρεη ππνγξάςεη ην «χκθσλν ησλ Γεκάξρσλ», δεζκεπφκελνο εζεινληηθά ζηε βειηίσζε ηεο ελεξγεηαθήο απνδνηηθφηεηαο ζηελ πεξηνρή επζχλεο ηνπ. ην πιαίζην ηεο πξνζπάζεηαο βειηίσζεο ηεο πεξηβαιινληηθήο επίδνζεο ηνπ Γήκνπ θαη ηελ ζπλεηζθνξά ζηελ κείσζε ηνπ θαηλφκελνπ ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο ν Γήκνο Καβάιαο απνθάζηζε «ηελ κείσζε θαηά 20% έσο ην 2020 ησλ εθπνκπψλ CO 2 εληφο ησλ εμεηαδφκελσλ νξίσλ ηνπ Γήκνπ ζε ζρέζε κε ηα επίπεδα εθπνκπψλ CO 2 ηνπ 2011». Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο γηα ην Γήκν Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο ΜWh ελψ νη αληίζηνηρεο εθπνκπέο CO 2 εθηηκήζεθαλ ζηνπο ηφλνπο θαηά απφιπηε ηηκή ή 6,9 ηφλνπο αλά θάηνηθν ηνπ Γήκνπ. Σν ζπλνιηθφ θφζηνο εθαξκνγήο ηνπ ζπλφινπ ησλ δξάζεσλ φπσο απηέο πεξηγξάθνληαη ζην ΓΑΔ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, αλέξρεηαη ζηα Ζ εθηηκψκελε εμνηθνλφκεζε CO 2 πνπ απνξξέεη απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ δξάζεσλ είλαη ηφλνη CO 2 θαιχπηνληαο ηνπο ζηφρνπο κείσζεο. Σα βαζηθά ζπκπεξάζκαηα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηελ ελεξγεηαθή αλάιπζε ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο γηα ην Γήκν Καβάιαο είλαη ηα εμήο: Σν κεγαιχηεξν πνζνζηφ εθπνκπψλ CO 2 ζηνλ Γήκν Καβάιαο πξνέξρεηαη απφ ηελ θαηαλάισζε ειεθηξηθή ελέξγεηαο (64%). εκαληηθφηεξε ζπλεηζθνξά φζνλ αθνξά ηνπο επηκέξνπο ηνκείο αμηνιφγεζεο παξνπζηάδνπλ νη θαηνηθίεο (42%), ηα θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο ηνπ ηξηηνγελνχο ηνκέα (30%) θαη νη ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο (22%). Καη επέθηαζε σο άμνλαο πξνηεξαηφηεηαο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ γηα ην Γήκν Καβάιαο νξίζηεθε ε εμνηθνλφκεζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηηο θαηνηθίεο θαη ηνλ ηξηηνγελή ηνκέα. Οη θαηαλαιψζεηο πνπ ππφθεηληαη ζηελ δηαρείξηζε ηνπ Γήκνπ (θηίξηα, ζηφινο, θσηηζκφο), απνηεινχλ ζρεηηθά κηθξφ πνζνζηφ (~5%) ηνπ ζπλφινπ ησλ θαηαλαιψζεσλ, παξακέλνπλ ζεκαληηθέο σζηφζν ζε απφιπηεο κνλάδεο (~44.400MWh). Δλδερφκελεο δξάζεηο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο ζε δεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο θαη δξαζηεξηφηεηεο ζα πξέπεη λα ιεηηνπξγνχλ σο παξαδείγκαηα πξνο κίκεζε θαη κέζν επαηζζεηνπνίεζεο ησλ θαηνίθσλ. Καηά ζπλέπεηα δφζεθε βαξχηεηα ζηελ επηθνηλσλία ησλ απνηειεζκάησλ ησλ εθαξκνγψλ, θαζψο ζα είλαη αδχλαην λα επηηεπρζνχλ νη ζηφρνη κείσζεο ηνπο αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ρσξίο ηελ ζπκκεηνρή ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ. Σα πέληε πην ελεξγνβφξα θηίξηα ηνπ Γήκνπ ζπλεηζθέξνπλ ζε πνζνζηφ 51% ζηελ ζπλνιηθή θαηαλάισζε φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. Ηδηαίηεξε ζπλεηζθνξά (28%) ζε απηφ ην λνχκεξν έρεη ην θιεηζηφ εζληθφ θνιπκβεηήξην ηνπ Γήκνπ. Ηδηαίηεξα πςειέο θαηαλαιψζεηο παξαηεξήζεθαλ θαη ζε άιια θηίξηα, ε ελεξγεηαθή απφδνζε ησλ νπνίσλ ζα πξέπεη λα αλαιπζεί πεξαηηέξσ. Ζ θαηαλάισζε ελέξγεηαο (θαη θαηά επέθηαζε εθπνκπψλ CO 2 ) ησλ εγθαηαζηάζεσλ ηεο ΓΔΤΑ Καβάιαο, θπκαίλεηαη ζε επίπεδα ζρεδφλ δηπιάζηα απφ ηηο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. ην πιαίζην ηεο βειηίσζεο ηεο ελεξγεηαθήο επίδνζεο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο απαηηείηαη έιεγρνο ηεο απνδνηηθφηεηαο ηνπ εμνπιηζκνχ θαη ησλ εθαξκνδφκελσλ πξαθηηθψλ χδξεπζεο/απνρέηεπζεο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xiv

16 Γηα ηηο αλάγθεο δεκνηηθνχ θσηηζκνχ εθηηκήζεθε φηη θαηαλαιψλνληαη MWh ειεθηξηθήο ελέξγεηαο νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. Σν ζχζηεκα θαηαγξαθήο ησλ ιακπηήξσλ θξίζεθε ειιηπέο θαη ε άκεζε ιήςε δξάζεσλ θξίλεηαη επηηαθηηθή. Ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ε ρξήζε μπιείαο γηα ζέξκαλζε ε νπνία παξνπζηάδεη απμαλφκελε δήηεζε. Ζ αλεμέιεγθηε δηαθίλεζε μπιείαο αγλψζηνπ πξνειεχζεσο, θαζψο θαη ε κε απνδνηηθή θαχζε ηεο ζε κε ελεξγεηαθά ηδάθηα, απνηεινχλ ζεκαληηθά ζέκαηα κε ηα νπνία ν Γήκνο Καβάιαο ζα πξέπεη λα αζρνιεζεί εθηελέζηεξα. Οη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ πξνέξρνληαη απφ «κε βηψζηκε» μπιεία (θνπή απφ θπζηθά δάζε, θαχζε ζε κε απνδνηηθά ηδάθηα θ.ιπ.) είλαη πνιχ πςειέο θαη επηβαξχλνπλ φρη κφλν ην ηειηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ θαη ηελ ελ γέλεη πεξηβαιινληηθή ηνπ επίδνζε, αιιά θαη ηελ πνηφηεηα ηνπ αζηηθνχ αηκνζθαηξηθνχ πεξηβάιινληνο ηδηαίηεξα ζε ζπλζήθεο πνπ δελ επλνείηαη ε δηάρπζε ησλ αηκνζθαηξηθψλ ξχπσλ. Αλακέλεηαη επνκέλσο ε αλάπηπμε ελφο δηθηχνπ θαηαγξαθήο ηεο θαηαλάισζεο μπιείαο ζην Γήκν. Με ην πθηζηάκελν πξνθίι δξαζηεξηνηήησλ θαη εθπνκπψλ ξππαληψλ ζηα πεξηβαιινληηθά κέζα (αηκφζθαηξα, πδξφζθαηξα, έδαθνο) νη εθπνκπέο αλφξγαλσλ ζσκαηηδίσλ-αεξνδφι πνπ εθπέκπνληαη εληφο ηνπ Γήκνπ θαη ηα νπνία είλαη ππεχζπλα γηα ηελ πξφθιεζε δηαθφξσλ αλαπλεπζηηθψλ πξνβιεκάησλ ζα πξέπεη λα πξνζερζνχλ ηδηαηηέξσο. Δπηπιένλ θαηαδεηθλχεηαη ε αλάγθε γηα κείσζε ηεο πςειφηαηεο ελεξγεηαθήο εμάξηεζεο ηνπ Γήκνπ απφ ηα νξπθηά θαχζηκα, κε ηελ αχμεζε ηεο ζπκκεηνρήο ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο ζην ελεξγεηαθφ πξνθίι ηνπ Γήκνπ, παξαηήξεζε πνπ ηζρχεη γηα ην ζχλνιν ησλ Γήκσλ ηεο ρψξαο. Σν εηήζην (γηα ην 2011) πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ηνπ Γήκνπ Καβάιαο πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ γηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ Γήκνπ (αλάγθεο ζέξκαλζεο/ειεθηξηζκνχ θαηνηθηψλ, δεκνηηθψλ θηηξίσλ θαη ηξηηνγελή ηνκέα, αλάγθεο κεηαθνξψλ) αλέξρεηαη ζηα Eco Pts ή 474 Eco Pts/θάηνηθν. Αλ ππνηεζεί φηη ν κέζνο θάηνηθνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο έρεη παξαπιήζην πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν κε ην κέζν Δπξσπαίν πνιίηε, δειαδή Eco Pts, απηφ ζεκαίλεη φηη απφ ην ζπλνιηθφ εηήζην πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ελφο κέζνπ θαηνίθνπ ηνπ Γήκνπ (1.000 Eco Pts) πεξίπνπ ην κηζφ νθείιεηαη ζηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπ γηα ειεθηξηζκφ, ζέξκαλζε θαη κεηαθνξέο, ελψ ην ππφινηπν πνζνζηφ νθείιεηαη ζε αλάγθεο έλδπζεο, δηαηξνθήο, θαζαξηζκνχ, αγνξάο πιηθψλ θηι. Ζ πινπνίεζε ινηπφλ ζπγθεθξηκέλσλ κέηξσλ γηα ηελ νπζηαζηηθή κείσζε ησλ εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα θαη άξα θαη ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζα ζπληειέζεη θαη ζηε βειηίσζε ηνπ πεξηβαιινληηθνχ πξνθίι ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ. Ζ ζπκκεηνρή ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζηηο πξνζπάζεηεο εθαξκνγήο ηνπ ρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο θξίλεηαη απαξαίηεηε. Ζ εθπφλεζε κηα ζρεηηθήο έξεπλαο πνπ είρε σο ζηφρν ηελ απνηχπσζε ηεο ελεξγεηαθήο ζπκπεξηθνξάο, ηεο πεξηβαιινληηθήο ζπλείδεζεο θαη ηεο πξνζπκίαο ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ λα εθαξκφζνπλ ζπγθεθξηκέλεο απιέο δξάζεηο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο, ππέδεημαλ ζε γεληθέο γξακκέο α) κηα ηθαλνπνηεηηθή ζηάζε ησλ θαηνίθσλ φζνλ αθνξά ηελ ζπκπεξηθνξά ηνπο ζε ζέκαηα εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο θαη πεξηβαιινληηθήο επαηζζεζίαο θαη β) ηελ πξνζπκία ηνπο γηα ηελ ιήςε πεξαηηέξσ ζρεηηθψλ δξάζεσλ. Βάζεη ησλ απνηειεζκάησλ ησλ ελεξγεηαθψλ επηζεσξήζεσλ πνπ εθπνλήζεθαλ ζην πιαίζην αλάπηπμεο ηνπ ΓΑΔ, ε θπζηνγλσκία ηνπ θηηξηαθνχ απνζέκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο θέξεη ζπγθεθξηκέλα ραξαθηεξηζηηθά ηα νπνία ζπλνςίδνληαη ζηηο αθφινπζεο παξαηεξήζεηο: Σν πνζνζηφ ησλ θηηξίσλ πνπ θαηαζθεπάζηεθαλ πξηλ ην 1979 αλέξρεηαη, θαηά πξνζέγγηζε, ζην 65%. Σα θηίξηα απηήο ηεο παιαηφηεηαο, ζπλήζσο δελ δηαζέηνπλ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xv

17 εμσηεξηθή ζεξκνκφλσζε θαη ζεξκνκφλσζε νξνθήο, φληαο κε ελαξκνληζκέλα κε ηνλ Καλνληζκφ Θεξκνκφλσζεο Κηηξίσλ. ρεδφλ 1 ζηα 2 θηίξηα (48%) εκθαλίδνπλ επηπιένλ απψιεηεο ςχμεο/ζέξκαλζεο ιφγσ πιήξσζεο ησλ αλνηγκάησλ ηνπο κε δηαθαλή δνκηθά ζηνηρεία ρακειήο ελεξγεηαθήο απφδνζεο (ζηδεξέληα ή μχιηλα πιαίζηα ή/θαη κνλά παινζηάζηα κε πςειφ ζπλνιηθφ ζπληειεζηή ζεξκνπεξαηφηεηαο U). ην 52% ησλ πεξηπηψζεσλ θηηξίσλ πνπ θέξνπλ πιαίζηα αινπκηλίνπ κε δηπιά παινζηάζηα ζηα αλνίγκαηά ηνπο, εκθαλίδεηαη έλα πνζνζηφ 20-25% πεξηπηψζεσλ θηηξίσλ ζηα νπνία απνπζηάδεη εμσηεξηθή ζεξκνκφλσζε. Απηφο ν ζπλδπαζκφο πςειήο αεξνζηεγαλφηεηαο θαη έιιεηςεο εμσηεξηθήο ζεξκνκφλσζεο επηβαξχλεη ηα θηίξηα απηά, θαηά ηε ρεηκεξηλή πεξίνδν, κε πξνβιήκαηα επηθαλεηαθήο πγξαζίαο θαη δηάρπζεο πδξαηκψλ ζην εζσηεξηθφ ησλ δνκηθψλ ηνπο ζηνηρείσλ. Ζ πιεηνςεθία ησλ θηηξίσλ δηαζέηεη ηδηαίηεξα ελεξγνβφξα ζπζηήκαηα ηερλεηνχ θσηηζκνχ, ηα νπνία ζπλήζσο ραξαθηεξίδνληαη απφ αδηθαηνιφγεηα κεγάιν αξηζκφ ιακπηήξσλ ρακειήο απφδνζεο (ζπλήζσο θζνξηζκνχ) θαη πεξηνξηζκέλε ρξήζε ιακπηήξσλ νηθνλνκίαο ή LED (κφιηο ζην 10% ησλ θηηξίσλ). ε ζπλδπαζκφ, ινηπφλ, θαη κε ηελ ζπρλά θαθή πνηφηεηα θπζηθνχ θσηηζκνχ, ην απνηέιεζκα είλαη λα εκθαλίδνληαη απμεκέλεο αλάγθεο ζε ειεθηξηθά θνξηία. Σν 23% ησλ θηηξίσλ δηαζέηεη ζπζηήκαηα ζέξκαλζεο κε παιαηά, πιεκκειψο ζπληεξεκέλα, ππνζπζηήκαηα παξαγσγήο κε ζεκαληηθέο απψιεηεο ζην βαζκφ απφδνζεο ηνπο. Οξηζκέλεο, ειάρηζηεο κφλν, πεξηπηψζεηο δεκνηηθψλ θηηξίσλ εκθαλίδνπλ αλάγθεο ζε δεζηφ λεξφ ρξήζεο (ΕΝΥ). Χζηφζν ζε απηά ηα θηίξηα (θιεηζηφ θνιπκβεηήξην, αζιεηηθά θέληξα) νη αλάγθεο ζε ΕΝΥ είλαη ηδηαίηεξα κεγάιεο. ην πιαίζην απηφ πξνηείλνληαη αλαιπηηθέο δξάζεηο γηα ηα θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο ηφζν γηα ηνλ δεκνηηθφ φζν θαη γηα ηνλ νηθηαθφ/ηξηηνγελή ηνκέα. Δλδεηθηηθέο δξάζεηο απνηεινχλ ε δηελέξγεηα εθζηξαηείαο ελεκέξσζεο (δηαθεκηζηηθά ζπνη, θπιιάδηα θ.α.) γηα ηα νθέιε απφ ηελ εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο ζηνλ νηθηαθφ ηνκέα θαη ηξηηνγελή ηνκέα, ε έληαμε δξάζεσλ ζε εζληθά ή επξσπατθά πξνγξάκκαηα εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο, ε πινπνίεζε κέηξσλ εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο ζηηο πιένλ ελεξγνβφξεο εγθαηαζηάζεηο ηνπ Γήκνπ. Ζ εμνηθνλφκεζε CO 2 απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ δξάζεσλ αλακέλεηαη λα μεπεξάζεη ηνπο ηφλνπο CO 2. εκαληηθή εμνηθνλφκεζε CO 2, κπνξεί λα επέιζεη σζηφζν θαη κε ηελ ιήςε κέηξσλ γηα ηνπο ππφινηπνπ ηνκείο πνπ εμεηάζηεθαλ (δεκνηηθφο θσηηζκφο, νρήκαηα θαη κεηαθνξέο, ΑΠΔ). Γηα ηηο αλάγθεο δεκνηηθνχ θσηηζκνχ εθηηκήζεθε φηη θαηαλαιψλνληαη MWh ειεθηξηθήο ελέξγεηαο νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. Δλδεηθηηθέο δξάζεηο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ CO 2 είλαη ε ζηαδηαθή αληηθαηάζηαζε ιακπηήξσλ κε ιακπηήξεο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο, ε εθπφλεζε κειέηεο θσηηζκνχ γηα ην ζχλνιν ηνπ Γήκνπ θαη ε πηινηηθή εγθαηάζηαζε 50 απηφλνκσλ ειηαθψλ θσηηζηηθψλ ζηχισλ (κε Φ/Β πιαίζηα). Ζ εμνηθνλφκεζε CO 2 απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ δξάζεσλ ππνινγίδεηαη ζηνπο ηφλνπο CO 2. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο (πεηξέιαην θαη βελδίλε) ηνπ ηνκέα κεηαθνξψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο MWh νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε tn CO 2. Ζ πιεηνςεθία ησλ θαηαλαιψζεσλ πξνέξρεηαη απφ ηηο ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο (97%) ελψ κφιηο ην 3% νθείιεηαη ζηηο δεκνηηθέο θαη δεκφζηεο ζπγθνηλσλίεο. Ζ πιεηνςεθία ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ ρξεζηκνπνηεί πεηξέιαην θίλεζεο γηα ηηο κεηαθνξέο ηνπ ελψ απνθιεηζηηθά πεηξέιαην θίλεζεο ρξεζηκνπνηείηαη απφ ηηο δεκφζηεο κεηαθνξέο. Βελδίλε θαηαλαιψλεηαη θπξίσο ζηηο ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο απφ ηα ειαθξά νρήκαηα ηδησηηθήο ρξήζεσο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xvi

18 Δλδεηθηηθέο δξάζεηο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ CO 2 πνπ νθείινληαη ζηνλ ηνκέα κεηαθνξψλ, είλαη ε δηελέξγεηα εθζηξαηείαο ελεκέξσζεο/επαηζζεηνπνίεζεο ησλ πνιηηψλ ηνπ Γήκνπ γηα ην Ecodriving θαη ηελ ρξήζε ΜΜΜ, ε πξνψζεζε εζληθψλ θαη πεξηθεξεηαθψλ πνιηηηθψλ, ε αληηθαηάζηαζε πέληε (5) βαξέσλ νρεκάησλ πεηξειαίνπ κε νρήκαηα θπζηθνχ αεξίνπ θ.ά. Ζ εμνηθνλφκεζε CO 2 απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ δξάζεσλ ππνινγίζηεθε ηνπο ηφλνπο CO 2. Βαζηθφ κέιεκα ελφο Γήκνπ ζα πξέπεη λα είλαη θαη ε πξνψζεζε ησλ ΑΠΔ ηφζν ζηνλ ηνκέα ησλ θηηξίσλ θαη εγθαηαζηάζεσλ ηνπ φζν θαη ζηνλ ηξηηνγελή/νηθηαθφ ηνκέα. Ζ αχμεζε ηεο ρξήζεο Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηφο ηνπ πιενλεθηήκαηνο ηεο άκεζεο παξαγσγήο ελέξγεηαο απφ αλαλεψζηκεο πεγέο, ζα νδεγήζεη θαη ζε βειηίσζε ηνπ ελεξγεηαθνχ κίγκαηνο ηνπ Γήκνπ, δειαδή ζε ειάηησζε ηνπ πθηζηάκελνπ ζπληειεζηή εθπνκπψλ (1 MWh = 1,149 t CO 2 ), κε απνηέιεζκα ηελ κείσζε ηεο παξαγφκελεο πνζφηεηαο CO 2 γηα θάζε θαηαλαιηζθφκελε MWh. Δλδεηθηηθέο δξάζεηο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ CO 2 κέζσ ηεο εθαξκνγήο θαη πξνψζεζεο ΑΠΔ είλαη ε εγθαηάζηαζε θσηνβνιηατθψλ ζε δεκνηηθά θηίξηα, ε πξνψζεζε πεξηθεξεηαθψλ/εζληθψλ πνιηηηθψλ πξνο ηνπο πνιίηεο (π.ρ. «ΦΒ ζηηο ηέγεο») θαη ε δηεξεχλεζε δπλαηφηεηαο γηα αλάπηπμε ΑΠΔ κε λέα ρξεκαηνδνηηθά εξγαιεία (ΓΗΣ, έξγα ιατθήο ζπκκεηνρήο, θηι). Ζ εμνηθνλφκεζε CO 2 απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ δξάζεσλ αλακέλεηαη λα μεπεξάζεη ηνπο 789 ηφλνπο CO 2. Χο ηειηθφ ζπκπέξαζκα, κπνξεί λα εηπσζεί πσο ν Γήκνο Καβάιαο παξνπζηάδεη ηδηαηηέξσο ζεκαληηθφ δπλακηθφ εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο/co 2. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο xvii

19 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή Κεθάιαην 1 Δηζαγσγή ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην παξόλ εηζαγσγηθό θεθάιαην παξνπζηάδνληαη νξηζκέλα γεληθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, ηα νπνία θξίλνληαη απαξαίηεηα γηα ηελ εμνηθείσζε ηνπ αλαγλώζηε κε ην ππό εμέηαζε ζύζηεκα. Ζ παξάζεζε ησλ γεληθώλ απηώλ ραξαθηεξηζηηθώλ εθηηκάηαη όηη ζα βνεζήζεη ζηελ πεξηβαιινληηθή θαη ελεξγεηαθή αλάιπζε ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ ζα παξαηεζεί ζε επόκελα θεθάιαηα. 1.1 Ο ΓΖΜΟ ΚΑΒΑΛΑ Πεξηγξαθή Γήκνπ Ο Γήκνο Καβάιαο βξίζθεηαη ζηε Βφξεην-αλαηνιηθή Διιάδα θαη αλήθεη δηνηθεηηθά ζηελ πεξηθέξεηα Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο (ΠΑΜΘ) (ρήκα 1-1). Λφγσ ηεο γεσγξαθηθήο ηεο ζέζεο ε ΠΑΜΘ, ζπλδέεη ηελ Αζία κε ηα Βαιθάληα θαη ηελ Δπξψπε θαζψο ζπλνξεχεη αλαηνιηθά κε ηελ Σνπξθία θαη βφξεηα κε ηελ Βνπιγαξία. Γπηηθά ζπλνξεχεη κε ηελ Πεξηθέξεηα Κεληξηθήο Μαθεδνλίαο ελψ λνηηνδπηηθά βξέρεηαη απφ ην Αηγαίν πέιαγνο θαη λνηηναλαηνιηθά απφ ην Θξαθηθφ πέιαγνο. ΥΖΜΑ 1-1. Ζ πεξηθέξεηα Αλαηνιηθή Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 1

20 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή Ο Γήκνο Καβάιαο πξνέθπςε απφ ηελ ζπλέλσζε ησλ Γήκσλ Καβάιαο θαη Φηιίππσλ (Πξφγξακκα «Καιιηθξάηεο», Νφκνο 3852/2010). Ο πιεζπζκφο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλέξρεηαη ζηνπο θαηνίθνπο ζχκθσλα κε ηελ απνγξαθή ηνπ Σα ζηνηρεία ηεο απνγξαθήο ηνπ 2011 δελ ήηαλ δηαζέζηκα θαηά ηελ πεξίνδν εθπφλεζεο ηεο κειέηεο, ε αλαιπηηθή δεκνζηνπνίεζε ησλ νπνίσλ αλακέλεηαη εληφο ηνπ δεχηεξνπ εμακήλνπ ηνπ Ζ δεκνηηθή ελφηεηα Καβάιαο θαηαιακβάλεη έθηαζε 108 km 2 θαη έρεη πιεζπζκφ θαηνίθνπο, απφ ηνπο νπνίνπο νη δηακέλνπλ ζηελ θνηλφηεηα ηεο Καβάιαο, νη ζηελ θνηλφηεηα Νέαο Καξβάιεο θαη 190 ζηελ Κνηλφηεηα Υαιθεξνχ. Ζ δεκνηηθή ελφηεηα Φηιίππσλ θαηαιακβάλεη έθηαζε 187,4 km 2 θαη ν πιεζπζκφο ηεο αλέξρεηαη ζηνπο θαηνίθνπο. ην ρήκα 1-2 απεηθνλίδνληαη νη δεκνηηθέο ελφηεηεο Καβάιαο (κε θφθθηλν) θαη Φηιίππσλ (κε κπιε). ΥΖΜΑ 1-2. Ο Γήκνο Καβάιαο (Πξφγξακκα Καιιηθξάηεο). Με θφθθηλν θαη κπιε δηαθξίλνληαη νη δεκνηηθέο ελφηεηεο Καβάιαο θαη Φηιίππσλ αληίζηνηρα. Πιεζπζκηαθά, ν Γήκνο Καβάιαο, απνηειεί ην 54,5% ηεο πεξηθεξεηαθήο ελφηεηαο Kαβάιαο, θαη ην 12,1% ηεο Πεξηθέξεηαο Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο. Ζ απμεκέλε ππθλφηεηα πιεζπζκνχ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, αλ θαη θαιχπηεη ζε πνζνζηφ εδάθνπο κφλν ην 2,43% ηεο έθηαζεο ηεο πεξηθέξεηαο Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο, νθείιεηαη ζηνλ αζηηθφ ραξαθηήξα ηνπ δήκνπ ιφγσ ηεο γεσγξαθηθήο θαη ηζηνξηθήο ηνπ ζέζεο. Ο Γήκνο Καβάιαο, ραξαθηεξίδεηαη απφ ζρεηηθά ζεκαληηθέο πςνκεηξηθέο δηαθνξέο θαη εδαθηθέο θιίζεηο, αθφκα θαη ζηελ παξαζαιάζζηα δψλε αθνχ είλαη ρηηζκέλε ακθηζεαηξηθά ζηηο πιαγηέο ηνπ βνπλνχ χκβνιν (πςφκεηξν 684 m) θαη γχξσ απφ ην ιηκάλη ηεο (ρήκα 1-3 θαη ρήκα 1-4). Δμαίξεζε απνηειεί ην αλαηνιηθφ ηκήκα ηνπ Γήκνπ κε ρακειφ πςφκεηξν θαη ήπηεο θιίζεηο. ηελ επξχηεξε πεξηνρή ηνπ Γήκνπ Καβάιαο βξίζθνληαη ηα βνπλά Παγγαίν (πςφκεηξν 1956 m) θαη Λεθάλε (1298 m). Υαξαθηεξηζηηθφο, φζνλ αθνξά ηελ αθηνγξακκή ηνπ Γήκνπ, είλαη ν θφιπνο ηεο Καβάιαο, κήθνπο 14 km. Σν αλαηνιηθφ ηκήκα ηνπ είλαη νκαιφ πξνζρσζηγελέο, επεηδή εθβάιιεη εθεί ν πνηακφο Νέζηνο ζρεκαηίδνληαο θνιπψζεηο θαη ξερέο ιηκλνζάιαζζεο. Σν δπηηθφ ηκήκα ηνπ είλαη ζρεηηθά απφηνκν, ρσξίο θνιπψζεηο, ελψ ζην κπρφ βξίζθεηαη ην εκπνξηθφ-επηβαηηθφ ιηκάλη ηεο Καβάιαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 2

21 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή ΥΖΜΑ 1-3. Γεληθή άπνςε ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο. ΥΖΜΑ 1-4. Άπνςε ησλ πςνκεηξηθψλ δηαθνξψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο (Πεγή: Google Earth). Έδξα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο είλαη ε πφιε ηεο Καβάιαο ε νπνία είλαη κεηά ηελ Θεζζαινλίθε, ην δεχηεξν εκπνξηθφ, λαπηηιηαθφ θαη ηνπξηζηηθφ θέληξν ηεο Βφξεηαο Διιάδαο. Ζ ζχγρξνλε πφιε ηεο Καβάιαο ρηίζηεθε πάλσ ζηα εξείπηα ηεο αξραίαο πφιεο Νεάπνιεο, απνηθίαο ησλ Δξεηξηέσλ ε νπνία θαηαζηξάθεθε ηνλ 6 ν π.υ. αηψλα. Καηά ηελ βπδαληηλή πεξίνδν ε πφιε ηεο Καβάιαο αλαθέξεηαη σο Υξηζηνχπνιε, πφιε ζηελ νπνία δίδαμε ην 53 κ.υ. ηνλ ρξηζηηαληζκφ ν Απφζηνινο Παχινο. Σν 396 κ.υ. θαηαζηξάθεθε απφ ηνπο Γφηζνπο ελψ ην 1387 θαηαιήθζεθε απφ ηνπο Σνχξθνπο. Καηά ηελ πεξίνδν ηεο ηνπξθνθξαηίαο πήξε ηελ ζεκεξηλή ηεο νλνκαζία. Σν 1912 θαηαιήθζεθε απφ ηνπο Βνχιγαξνπο θαη ζηηο 27 Ηνπιίνπ 1913 απειεπζεξψζεθε θαη πξνζαξηήζεθε νξηζηηθά ζηελ Διιάδα. Αμηνζέαηα ηεο πφιεο είλαη ην βπδαληηλφ θξνχξην, ην ξσκατθφ πδξαγσγείν θαη ην ηέκελνο Ηκαξέο, φπνπ γελλήζεθε ην 1769 ν ηδξπηήο ηεο ηειεπηαίαο αηγππηηαθήο δπλαζηείαο Μνράκελη Άιη (ρήκα 1-5). Δίλαη κηα απφ ηηο ιίγεο πφιεηο ηεο Διιάδαο πνπ κέζα ζηνλ πνιενδνκηθφ ηεο ηζηφ δηαζέηεη 4 νξγαλσκέλεο παξαιίεο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 3

22 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή ΥΖΜΑ 1-5. Άπνςε ηεο πφιεο απφ ην βπδαληηλφ θξνχξην. Γηαθξίλεηαη ε ππθλή θαη κε νξγαλσκέλε δφκεζε Κιηκαηηθά δεδνκέλα Καηά κήθνο ηεο παξαιηαθήο ισξίδαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, ην θιίκα είλαη εχθξαην, κεζνγεηαθφ, ην νπνίν κεηαβάιιεηαη ζε επεηξσηηθφ κε ςπρξνχο ρεηκψλεο θαη πνιχ δεζηά θαινθαίξηα φζν πξνρσξνχκε πξνο ην εζσηεξηθφ ηνπ. Ζ πεξηνρή ζηελ νπνία βξίζθεηαη ν Γήκνο Καβάιαο ραξαθηεξίδεηαη απφ ηδηαηηέξσο πςειφ δπλακηθφ παξαγσγήο ειηαθήο ελέξγεηαο (ρήκα 1-6). ε ζχγθξηζε κε ηελ ππφινηπε Διιάδα ην ελ ιφγσ δπλακηθφ είλαη ζπγθξηηηθά ρακειφηεξν κε ηηο λφηηεο πεξηνρέο θαη ηα λεζηά ηνπ Αηγαίνπ, σζηφζν ζε Δπξσπατθφ επίπεδν παξακέλεη ηδηαηηέξσο ειθπζηηθφ (>1200 KWh/m 2 ) (Eurostat, 2010). ΥΖΜΑ 1-6. Γπλακηθφ παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ θσηνβνιηατθά ζηελ Δπξψπε θαη ζηελ Διιάδα (Πεγή: Eurostat, 2010). Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 4

23 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή ηνλ Πίλαθα 1-1 παξνπζηάδνληαη ηα κεληαία θιηκαηηθά δεδνκέλα γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο φπσο απηά θαηαγξάθεθαλ γηα ηελ πεξίνδν θαη ην έηνο Σα ζηνηρεία ηεο πεξηφδνπ πξνέξρνληαη απφ κεηεσξνινγηθφ ζηαζκφ (Αλαηνιηθά: 24 ν 36'0", Βφξεηα: 40 ν 59'0") ηεο Διιεληθήο Μεηεσξνινγηθήο Τπεξεζίαο (Δ.Μ.Τ.) πνπ βξίζθεηαη ζηελ πεξηνρή ηεο Υξπζνχπνιεο θαη ζε απφζηαζε 29 km απφ ηελ πφιε ηεο Καβάιαο. Σα ζηνηρεία ηνπ έηνπο 2011 πξνέξρνληαη απφ ηδησηηθφ κεηεσξνινγηθφ ζηαζκφ πνπ βξίζθεηαη ζηελ πεξηνρή ηεο Γεμακελήο, ζην θέληξν ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο, θαζψο δελ ππήξραλ δηαζέζηκα ζηνηρεία απφ ηελ Δ.Μ.Τ. γηα ηελ ηειεπηαία δεθαεηία. Να ηνληζηεί φηη ε ζχγθξηζε ησλ ηηκψλ ησλ δχν ζηαζκψλ δελ ελδείθλπηαη θαζψο ρξεζηκνπνηείηαη δηαθνξεηηθφο εμνπιηζκφο ελψ ζεκαληηθή είλαη θαη ε δηαθνξά ηεο απφζηαζήο ηνπο. ΠΗΝΑΚΑ 1-1. Μεληαία θιηκαηνινγηθά δεδνκέλα γηα ην Γήκν Καβάιαο. Μήλαο Μέζε Μεληαία Θεξκνθξαζία ( ν C) Μέζε Μεληαία Τγξαζία (%) Μεληαία Βξνρφπησζε (mm) * 2011** Ηαλνπάξηνο 6,8 7, ,9 41,8 Φεβξνπάξηνο 7,2 7, ,6 17,2 Μάξηηνο 9,3 9, ,9 22,0 Απξίιηνο 13,4 12, ,1 26,6 Μάηνο 17,7 17, ,8 33,6 Ηνχληνο 23,0 22, ,0 18,4 Ηνχιηνο 26,5 25, ,0 21,7 Αχγνπζηνο 26,3 24, ,5 43,8 επηέκβξηνο 22,4 22, ,4 27,2 Οθηψβξηνο 17,2 14, ,9 70,2 Ννέκβξηνο 11,4 9, ,4 0,0 Γεθέκβξηνο 8,0 8, ,7 106,4 *Μεηεσξνινγηθφ ζηαζκφο Δ.Μ.Τ ** Ηδησηηθφο κεηεσξνινγηθφο ζηαζκφο (Εαράξεο, 2012) χκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο Δ.Μ.Τ, ε κέζε κεληαία ζεξκνθξαζία θπκαίλεηαη απφ 6.8 ν C (Ηαλνπάξηνο) έσο 26.5 ν C (Ηνχιηνο), ρσξίο λα παξνπζηάδνληαη ηδηαηηέξσο αθξαίεο ζεξκνθξαζίεο. Σα επίπεδα πγξαζίαο θπκαίλνληαη απφ %. Μέηξηα πξνο ρακειά ραξαθηεξίδνληαη ηα επίπεδα βξνρφπησζεο (κέζε κεληαία βξνρφπησζε mm) κε ηελ ζπρλφηεηα ησλ βξνρνπηψζεσλ ζπάληα λα μεπεξλά ηηο 10 εκέξεο ηνλ κήλα. ζνλ αθνξά ηα ζηνηρεία ηνπ 2011, παξαηεξείηαη κηα ζρεηηθή αχμεζε ησλ έληνλσλ πεξηνδηθψλ θαηξηθψλ θαηλφκελσλ (κήλεο κε κεδεληθή ή απμεκέλε βξνρφπησζε), γεγνλφο πνπ θαηαγξάθεηαη έληνλα ηα ηειεπηαία ρξφληα ζε παγθφζκηα θιίκαθα Κνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά Ζ δηάξζξσζε ηνπ πιεζπζκνχ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά θχιν είλαη ηζνζηαζκηζκέλε κε ηνπο άλδξεο λα απνηεινχλ ην 49,40% ηνπ πιεζπζκνχ, ελψ νη γπλαίθεο ην 50,60%. ζνλ αθνξά ηελ δεκνγξαθηθή εμέιημε εκθαλίδεηαη πεξηνξηζκέλνο αξηζκφο γελλήζεσλ θαη πεξηνξηζκέλε ζπγθέληξσζε ζηηο ειηθηαθέο νκάδεο 0-14, ελψ αληίζεηα παξνπζηάδεηαη πςειή ζπγθέληξσζε ζηηο ειηθηαθέο νκάδεο θαη εκαληηθφο είλαη θαη ν αξηζκφο ησλ κεηαλαζηψλ, ηδηαίηεξα απφ γεηηνληθέο βαιθαληθέο ρψξεο νη νπνίνη επί ην πιείζηνλ απνηεινχλ νηθνλνκηθνχο κεηαλάζηεο, νη νπνίνη αλαδεηνχλ απαζρφιεζε ζηνλ πξσηνγελή ή δεπηεξνγελή ηνκέα (Δπηρεηξεζηαθφ ρέδην Γήκνπ Καβάιαο, 2008). Σν αλζξψπηλν δπλακηθφ πςειήο θαηάξηηζεο θαη κφξθσζεο εκθαλίδεη κία ηάζε ζπγθέληξσζεο ζηα γεσγξαθηθά φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. πγθεθξηκέλα, ην πνζνζηφ ηνπ πιεζπζκνχ πνπ έρεη Μεηαπηπρηαθφ ή Γηδαθηνξηθφ Γίπισκα θαη δηακέλεη ζην Γήκν Καβάιαο είλαη 0,66%, πεξίπνπ δηπιάζην απφ ην κέζν φξν ζε επίπεδν Πεξηθέξεηαο. Ηδηαίηεξα ζεκαληηθφ είλαη ην πξφβιεκα ηεο αλεξγίαο ζηελ πεξηνρή κε ηα επίπεδα αλεξγίαο λα θπκαίλνληαη ζε πςειφηεξα πνζνζηά απφ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 5

24 Κεθάλαιο 1: Δηζαγσγή απηά γεηηνληθψλ πεξηνρψλ. ην ρήκα 1-7 παξνπζηάδεηαη ην επίπεδν αλεξγίαο δηαθφξσλ παξαζαιάζζησλ πεξηνρψλ ζε ζχγθξηζε κε ηνλ εζληθφ κέζν φξν (φπνπ 100=εζληθφο κέζνο φξνο, ζθνχξν πξάζηλν = πςειή αλεξγία). ΥΖΜΑ 1-7. Δπίπεδα αλεξγίαο ζε ζχγθξηζε κε ηνλ εζληθφ κέζν φξν. (Πεγή: Eurostat, 2010) Ζ εθπαηδεπηηθή ππνδνκή ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζπγθεληξψλεη θαη ηηο ηξεηο βαζκίδεο ηεο εθπαίδεπζεο, κε ζεκαληηθή ππνδνκή θαη πιήζνο δεκνηηθψλ Νεπηαγσγείσλ, ρνιείσλ, Γπκλαζίσλ, Λπθείσλ θαη ηνπ Σερλνινγηθνχ Δθπαηδεπηηθνχ Ηδξχκαηνο Καβάιαο (ΣΔΗΚ) πνπ ηδξχζεθε ην ζν αθνξά ηελ αζιεηηθή ππνδνκή ηνπ Γήκνπ, ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ ππάξρεη πιήζνο αζιεηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ φπσο: ην ηάδην Αλζή Καξαγηάλλε (πξψελ Δζληθφ), ην Βεξνχιην ηάδην, ην Κιεηζηφ Γπκλαζηήξην Καιακίηζαο, ην Κιεηζηφ Γπκλαζηήξην Πνηακνπδίσλ θαη ην Αλνηθηφ θαη Κιεηζηφ θνιπκβεηήξην. εκαληηθά είλαη θαη ηα ηζηνξηθά αμηνζέαηα θαη ε πνιηηηζηηθή δξαζηεξηφηεηα ηνπ Γήκνπ πνπ απνηεινχλ πφινπο έιμεο επηζθεπηψλ, θπξίσο ηνπο θαινθαηξηλνχο κήλεο. πγθεθξηκέλα, ε επξχηεξε πεξηνρή ηεο Καβάιαο είλαη πξψηε ζε ηνπξηζηηθφ δπλακηθφ (αξηζκφο μελνδνρείσλ/km 2 ) ζε φιε ηελ πεξηθέξεηα Αλαηνιηθήο Μαθεδνλίαο θαη Θξάθεο (ρήκα 1-8). ΥΖΜΑ 1-8. Σνπξηζηηθφ δπλακηθφ παξαζαιάζζησλ πεξηνρψλ. (Πεγή: Eurostat, 2010) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 6

25 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα Κεθάιαην 2 Σν Αλζξαθηθφ Απνηχπσκα ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην παξόλ θεθάιαην παξνπζηάδνληαη δηάθνξεο έλλνηεο θαη κεζνδνινγίεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ην αλζξαθηθό απνηύπσκα θαη ηνλ ππνινγηζκό ηνπ. Πην ζπγθεθξηκέλα παξνπζηάδνληαη: α) ην γεληθό πιαίζην θαη νη νδεγίεο γηα ηνλ ππνινγηζκό θαη ηελ πνζνηηθή απνηίκεζε ηνπ αλζξαθηθνύ απνηππώκαηνο ελόο ζπζηήκαηνο, β) νξηζκέλα παξαδείγκαηα ππνινγηζκνύ θαη γ) ην αλαγθαίν ζεσξεηηθό ππόβαζξν γηα ηελ θαιύηεξε θαηαλόεζε ησλ ππνινγηζκώλ πνπ αθνξνύλ ην Γήκν Καβάιαο. 2.1 ΔΗΑΓΧΓΖ Κιηκαηηθή αιιαγή Ζ Κιηκαηηθή Αιιαγή, δειαδή ε κεηαβνιή ζην θιίκα πνπ νθείιεηαη άκεζα ή έκκεζα ζε αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηεο, έρεη ραξαθηεξηζηεί απφ ηελ δηεζλή επηζηεκνληθή θνηλφηεηα σο κηα απφ ηηο κεγαιχηεξεο πξνθιήζεηο πνπ έρεη λα αληηκεησπίζεη ε αλζξσπφηεηα. Ήδε ζχκθσλα κε ζηνηρεία ηεο IPCC (Intergovermental Panel on Climate Change), έρεη παξαηεξεζεί κηα άλνδνο ζηελ εηήζηα κέζε ζεξκνθξαζία θαηά 0,74 o C (Pandey et al., 2011). Απηή ε αχμεζε ηεο αηκνζθαηξηθήο ζεξκνθξαζίαο ζε πιαλεηηθφ επίπεδν έρεη αλαγλσξηζηεί φηη νθείιεηαη ζηηο απμεκέλεο ζπγθεληξψζεηο ζπγθεθξηκέλσλ αεξίσλ, ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ (greenhouse gases - GHG) ζηελ αηκφζθαηξα. Οη απμεηηθέο ηάζεηο ζηηο ζπγθεληξψζεηο απηψλ ησλ αεξίσλ νθείινληαη κε ηε ζεηξά ηνπο ζηνλ απμαλφκελν ξπζκφ εθπνκπήο ηνπο ζηελ αηκφζθαηξα θπξίσο απφ ηελ αχμεζε αλζξσπνγελψλ δξαζηεξηνηήησλ φπσο ε θαχζε νξπθηψλ θαπζίκσλ. ην πιαίζην απηφ αλαπηχζζνληαη φιν θαη πεξηζζφηεξεο εζληθέο πξσηνβνπιίεο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ νη νπνίεο επηθπξψλνληαη κέζσ δηεζλψλ δεζκεχζεσλ (π.ρ. πξσηφθνιιν ηνπ Κηφην, δηάζθεςε ηνπ Ρίνπ θηι.). Με ηελ ζεηξά ηνπο, απμαλφκελνο αξηζκφο ηνπηθψλ απηνδηνηθήζεσλ, Γήκσλ, νξγαληζκψλ θαη επηρεηξήζεσλ, επηδηψθνπλ ηε ζπκκεηνρή ηνπο ζην βαζκφ πνπ ηνπο αλαινγεί ζηελ αληηκεηψπηζε ηνπ πξνβιήκαηνο Αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ Ζ παξαηεξνχκελε αχμεζε ζε παγθφζκην επίπεδν ηεο αηκνζθαηξηθήο ζεξκνθξαζίαο νθείιεηαη φπσο αλαθέξζεθε ζηελ αχμεζε ηεο ζπγθέληξσζεο θαη άξα ησλ εθπνκπψλ ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Σα ζεκαληηθφηεξα αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ, ζχκθσλα κε ην πξσηφθνιιν ηνπ Κηφην είλαη: Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα (CO 2 ), Σν κεζάλην (CH 4 ), Σν ππν-νμείδην ηνπ αδψηνπ (N 2 O), Σν εμαθζνξηνχρν ζείν (SF 6 ) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 7

26 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα Οκάδεο ππεξθζνξαλζξάθσλ θαη πδξνθζνξαλζξάθσλ Κάζε αέξην έρεη δηαθνξεηηθφ δπλακηθφ ζπλεηζθνξάο ζην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ (Global Warming Potential GWP), ην νπνίν εμαξηάηαη απφ ηελ αθηηλνβνιηαθή ηνπ έληαζε θαη ηνλ κέζν ρξφλν πνπ παξακέλεη ζηελ αηκφζθαηξα. Ζ κεγαιχηεξε ζπλεηζθνξά απφ ηα παξαπάλσ αέξηα (πεξίπνπ 59%) ζην θαηλφκελν ηνπ ζεξκνθεπίνπ πξνέξρεηαη απφ ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα δειαδή νπζηαζηηθά απφ ηελ θαχζε νξπθηψλ θαπζίκσλ (Pandey et al., 2011). Σν επηκέξνπο GWP ησλ δηαθφξσλ ζεξκνθεπηαθψλ αεξίσλ δχλαηαη λα ππνινγηζηεί καζεκαηηθά θαη εθθξάδεηαη ζε ζπζρέηηζε κε ην GWP ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα (CO 2 ) Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα είλαη κηα ρεκηθή έλσζε δχν ζηνηρείσλ, ηνπ άλζξαθα θαη ηνπ νμπγφλνπ, ζε αλαινγία έλα πξνο δχν θαη κνξηαθφ ηχπν CO 2. Βξίζθεηαη ζηελ αηκφζθαηξα ζε κηθξέο πνζφηεηεο θαη δηαδξακαηίδεη δσηηθφ ξφιν ζην πεξηβάιινλ ηεο Γεο θπξίσο ιφγσ ηεο ζπκκεηνρήο ηνπ ζηελ δηαδηθαζία ηεο θσηνζχλζεζεο. Πξνέξρεηαη θαηά βάζε απφ θπζηθέο πεγέο κε θπξηφηεξε ηελ εθαηζηεηαθή δξαζηεξηφηεηα θαζψο θαη απφ αλζξσπνγελείο δξαζηεξηφηεηεο φπσο ε θαχζε νξπθηψλ θαπζίκσλ θαη πδξνγνλαλζξάθσλ, ηελ δχκσζε νξγαληθψλ ελψζεσλ θαη ηελ αλαπλνή. Σν δηνμείδην ηνπ άλζξαθα έρεη ειαθξψο εξεζηζηηθή κπξσδηά (ζε κηθξέο ζπγθεληξψζεηο είλαη άνζκν), είλαη άρξσκν θαη ππθλφηεξν ηνπ αέξα. ε θπζηνινγηθά επίπεδα ζεξκνθξαζίαο θαη πίεζεο ζπλαληάηαη ζε αέξηα θαηάζηαζε. ηνλ Πίλαθα 2-1 δίλνληαη ζπγθεληξσηηθά νη βαζηθέο θπζηθέο ηδηφηεηεο ηνπ CO 2. ΠΗΝΑΚΑ 2-1. Φπζηθέο ηδηφηεηεο ηνπ CO 2 (Freund et al., 2012). Ηδηφηεηα Μνλάδα Σηκή Μνξηαθφ βάξνο - 44,01 Κξίζηκε ζεξκνθξαζία o C 31,1 Κξίζηκε πίεζε bar 73,9 Κξίζηκε ππθλφηεηα kg m ,0 Θεξκνθξαζία ηξηπινχ ζεκείνπ o C -56,5 Πίεζε ηξηπινχ ζεκείνπ bar 5,18 εκείν βξαζκνχ o C -78,5 Αέξηα θάζε Ππθλφηεηα αεξίνπ (STP) kg m -3 1,976 γθνο (STP) m 3 kg -1 0,506 Cp (STP) kj 0,0364 Cv (STP) kj 0,0278 Cp/Cv (STP) - 1,308 Ημψδεο (STP) κn.s m -2 13,72 Θεξκηθή αγσγηκφηεηα (STP) mw 14,65 Γηαιπηφηεηα ζην λεξφ (STP) vol vol -1 1,716 Δλζαιπία (STP) J mol K -1 21,34 Δληξνπία (STP) J mol K ,2 Τγξή θάζε Πίεζε αηκψλ (ζηνπο 20 o C) bar 58,5 Ππθλφηεηα πγξνχ (ζηνπο 20 o C, 19.7 bar) kg m Ημψδεο (STP) κn.s m ηεξεά Φάζε Ππθλφηεηα ζην ζεκείν πήμεο kg m Λαλζάλνπζα ζεξκφηεηα εμάηκηζεο kj kg ,1 (STP, θαλνληθέο ζπλζήθεο): 0 o C, 1,013 bar Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 8

27 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα Παξφιν πνπ ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα είλαη έλα θπζηθφ ζπζηαηηθφ ηνπ αέξα, ζε πςειέο ζπγθεληξψζεηο είλαη επηθίλδπλν. Οη πεξηζζφηεξνη άλζξσπνη κε θπζηνινγηθέο θαξδηαγγεηαθέο, πλεπκνληθέο, λεπξνινγηθέο θαη αλαπλεπζηηθέο ιεηηνπξγίεο κπνξνχλ λα αλερηνχλ έθζεζε 0,5-1,5% CO 2 γηα αξθεηέο ψξεο ρσξίο βιάβε. Τςειφηεξεο ζπγθεληξψζεηο ή έθζεζε γηα κεγαιχηεξε ρξνληθή δηάξθεηα δχλαηαη λα πξνθαιέζεη ζεκαληηθά πξνβιήκαηα ζηελ πγεία ηνπ αλζξψπνπ (Πίλαθαο 2-2). ΠΗΝΑΚΑ 2-2. Δλδεηθηηθέο αληηδξάζεηο ζηελ έθζεζε πςειψλ ζπγθεληξψζεσλ CO 2 (Freund et al., 2012). πγθέληξσζε CO 2 ζηελ Αληηδξάζεηο ηνπ αλζξψπηλνπ νξγαληζκνχ ζηελ έθζεζε αηκφζθαηξα 1% Μηθξή αχμεζε ηνπ ξπζκνχ αλαπλνήο. 2% Αχμεζε ηνπ ξπζκνχ αλαπλνήο θαηά 50%. Παξαηεηακέλε έθζεζε δχλαηαη λα πξνθαιέζεη πνλνθεθάινπο θαη αίζζεκα θνχξαζεο. 3% Γηπιαζηαζκφο ηνπ ξπζκνχ αλαπλνήο θαη δχζπλνηα. Μεησκέλε αθνή, πνλνθέθαινο θαη αχμεζε ηεο αξηεξηαθήο πίεζεο θαη ησλ θαξδηαθψλ παικψλ. 4-5% Σεηξαπιαζηαζκφο ηνπ ξπζκνχ αλαπλνήο θαη δχζπλνηα, εκθάληζε ζπκπησκάησλ δειεηεξίαζεο θαη ειαθξψο πληγκφο. 5-10% Υαξαθηεξηζηηθή νμεία κπξσδηά, πνιχ πςειή δχζπλνηα, πνλνθέθαινο, κείσζε ηεο φξαζεο θαη πφλνο ζηα απηηά. Μείσζε ηεο θαζαξήο θξίζεο θαη απψιεηα ησλ αηζζήζεσλ κέζα ζε ιίγα ιεπηά % Απψιεηα ησλ αηζζήζεσλ. Παξαηεηακέλε έθζεζε νδεγεί ζηνλ ζάλαην απφ αζθπμία. Σν CO 2 αλ θαη δελ είλαη εχθιεθην, είλαη επηθίλδπλν δηφηη ηείλεη, ζε πεξίπησζε δηαξξνήο απφ ζσιελψζεηο ή ρψξνπο απνζήθεπζεο, λα ζπγθεληξψλεηαη ζε θνηιφηεηεο θαη ρακεινχο θιεηζηνχο ρψξνπο ιφγσ ηνπ γεγνλφηνο φηη είλαη 1,5 θνξέο ππθλφηεξν απφ ηνλ αέξα ζε θαλνληθέο ζπλζήθεο ζεξκνθξαζίαο θαη πίεζεο,. ηαλ απνζεθεχεηαη ππφ πίεζε, ηπρφλ δηαθπγή ηνπ CO 2 κπνξεί λα παξνπζηάζεη ζνβαξνχο θηλδχλνπο (π.ρ. αζθπμία, θξπνπαγήκαηα, θηι.). Καηά ζπλέπεηα ε πξνζεθηηθή δηαρείξηζε θαη επεμεξγαζία ηνπ CO 2 είλαη αλαγθαία θαηά ηελ εθπφλεζε ελφο ζρεδίνπ δξάζεο πγηεηλήο, αζθάιεηαο θαη πξνζηαζίαο ηνπ πεξηβάιινληνο. 2.2 Ζ ΔΝΝΟΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΑΚΗΚΟΤ ΑΠΟΣΤΠΧΜΑΣΟ Σν «αλζξαθηθφ απνηχπσκα» απνηειεί, ζχκθσλα κε ηνπο Wackernagel θαη Rees (1996), έλα ππνζχλνιν ηνπ «νηθνινγηθνχ απνηππψκαηνο». Σν νηθνινγηθφ απνηχπσκα ηνπ πιαλήηε π.ρ. αλαθέξεηαη ζηελ βηνινγηθά παξαγσγηθή ρεξζαία θαη ζαιάζζηα έθηαζε πνπ απαηηείηαη γηα λα δηαηεξεζεί ν πθηζηάκελνο αλζξψπηλνο πιεζπζκφο θαη εθθξάδεηαη ζε παγθφζκηα εθηάξηα. χκθσλα κε απηήλ ηελ έλλνηα, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ πιαλήηε αλαθέξεηαη ζηελ έθηαζε ρεξζαίαο θαη ζαιάζζηαο έθηαζεο πνπ απαηηείηαη γηα λα αθνκνησζεί ην ζχλνιν ησλ εθπνκπψλ CO 2 πνπ παξάγεηαη απφ ηνλ αλζξψπηλν πιεζπζκφ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο δσήο ηνπ. Ζ έλλνηα ηεο απνηχπσζεο ηνπ άλζξαθα είλαη γλσζηή εδψ θαη πνιιέο δεθαεηίεο σο δείθηεο ηεο θαηεγνξίαο ησλ επηπηψζεσλ θχθινπ δσήο ζην δπλακηθφ ζέξκαλζεο ηνπ πιαλήηε (Finkbeiner, 2009). Ζ παξνχζα κνξθή ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, κπνξεί λα ζεσξεζεί έλα πβξίδην, πνπ πήξε ην φλνκά ηνπ απφ ην «νηθνινγηθφ απνηχπσκα» θαη ελλνηνινγηθά είλαη έλαο δείθηεο δπλακηθνχ ζέξκαλζεο ηνπ πιαλήηε. Χζηφζν, ππάξρνπλ πνιχ ιίγεο κειέηεο πνπ αλαθέξνπλ ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ζε παγθφζκηα εθηάξηα. Πέξα απφ ηελ επξεία ρξήζε ηνπ φξνπ αλζξαθηθφ απνηχπσκα σο δείθηε ζπλεηζθνξάο ελφο ζπζηήκαηνο ζηελ ππεξζέξκαλζε ηνπ πιαλήηε, ππάξρνπλ αξθεηέο ζπγρχζεηο φζνλ αθνξά ηνλ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 9

28 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα νξηζκφ ηνπ θαη ην πεξηερφκελφ ηνπ (Wiedmann and Minx, 2008; Finkbeiner, 2009; Peters, 2010). Κάπνηνη άιινη φξνη πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζηε δηαζέζηκε βηβιηνγξαθία σο ζπλψλπκα ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο είλαη «εκπεξηερφκελνο άλζξαθαο», «αλζξαθηθφ πεξηερφκελν», «αλζξαθηθή ξνή», «εηθνληθφο άλζξαθαο» θαη «θιηκαηηθφ απνηχπσκα» (Pandey et al., 2011). Ζ αιήζεηα είλαη πσο παξαηεξείηαη κεγάιε αλνκνηνγέλεηα ζηνπο νξηζκνχο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζηε δηαζέζηκε βηβιηνγξαθία (Wiedmann and Minx, 2008). Δλψ είλαη εκθαλήο ε έκθαζε ζηελ πνζνηηθνπνίεζε ηνπ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, λέεο κειέηεο θαη κέζνδνη πνπ αθνινπζνχληαη γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, πξνηείλνπλ λα κελ ιακβάλεηαη ππφςε κφλν ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα αιιά θαη άιια αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Έλα απφ ηα ζεκεία ηξηβήο ησλ κεζφδσλ ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο είλαη ε έιιεηςε νκνηνκνξθίαο ζηελ επηινγή ησλ άκεζσλ θαη ησλ εκπεξηερφκελσλ εθπνκπψλ. Οη άκεζεο εθπνκπέο εθπέκπνληαη άκεζα θαηά ηε δηάξθεηα κίαο δηαδηθαζίαο, π.ρ. ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα πνπ απειεπζεξψλεηαη θαηά ηελ θαχζε πεηξειαίνπ ζε βηνκεραληθφ ιέβεηα. Απφ ηελ άιιε, ζε έλαλ ειεθηξηθά ζεξκαηλφκελν ιέβεηα, δελ παξαηεξείηαη θακία άκεζε εθπνκπή. Χζηφζν εθπέκπνληαη εκπεξηερφκελεο ή έκκεζεο εθπνκπέο θαηά ηελ δηαδηθαζία παξαγσγήο ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζην ιέβεηα. Δίλαη αξθεηά πεξίπινθν ην λα ζπκπεξηιεθζνχλ φιεο νη πηζαλέο εθπνκπέο θαη γηα απηφ ζηηο πεξηζζφηεξεο έξεπλεο αλαθέξνληαη κφλν νη άκεζεο ή νη πξψηεο ηάμεο έκκεζεο εθπνκπέο (Matthews et al., 2008). Δμαηηίαο ηνπ γεγνλφηνο πσο ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ζρεηίδεηαη κε ρξεκαηηθέο ζπλαιιαγέο (ζε κνξθή θνξνινγίαο), κηα εληαία κνλάδα αλαθνξάο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο είλαη απαξαίηεηε γηα λα δηεπθνιπλζνχλ ζπγθεθξηκέλεο ζπγθξίζεηο θαη αλαιχζεηο. Παξά ηηο πθηζηάκελεο δηαθνξέο κεηαμχ ησλ ππνινγηζκψλ, νη ηζνδχλακνη ηφλνη δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, (t CO 2 -eq. ), ζε θιίκαθα 100 ρξφλσλ ζέξκαλζεο ηνπ πιαλήηε, έρεη αλαγλσξηζηεί σο ε βαζηθή κνλάδα αλαθνξάο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο (WRI/WBCSD, 2004). Γηάθνξεο ελζηάζεηο ππάξρνπλ ζρεηηθά κε ηελ νλνκαζία αλζξαθηθφ απνηχπσκα θαζψο ν φξνο απνηχπσκα αλαθέξεηαη ζε ρσξηθνχο δείθηεο. Χο εθ ηνχηνπ πξνηείλνληαη ζηελ βηβιηνγξαθία άιιεο νλνκαζίεο φπσο «αλζξαθηθφ βάξνο» ή «αλζξαθηθή κάδα» (Jarvis, 2007). Χζηφζν, νη ηζνδχλακνη ηφλνη CO 2 -eq έρνπλ εδξαησζεί σο κνλάδα κέηξεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ιφγσ ησλ βνιηθψλ ππνινγηζκψλ θαη ηεο επξείαο απνδνρήο. πλεπψο, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα κπνξεί λα νξηζηεί σο «H πνζόηεηα ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ εθθξαζκέλεο σο CO 2 -eq, πνπ εθπέκπνληαη ζηελ αηκόζθαηξα από έλα άηνκν, νξγαληζκό, δηαδηθαζία, πξντόλ ή γεγνλόο εληόο ελόο ζπγθεθξηκέλνπ νξίνπ» (Pandey et al., 2011). Σν ζχλνιν ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη ηα φξηα θαζνξίδνληαη ζχκθσλα κε ηε κεζνδνινγία πνπ έρεη πηνζεηεζεί θαη ηνλ θαζνξηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Χζηφζν ζε κία ζρεηηθή έξεπλα νη Wiedmann θαη Minx (2008) αλαιχνπλ δηάθνξνπο νξηζκνχο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο θαηαιήγνληαο ζην ζπκπέξαζκα πσο «Τν αλζξαθηθό απνηύπσκα είλαη έλα κέηξν ηεο ζπλνιηθήο πνζόηεηαο εθπνκπώλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ, άκεζα ή έκκεζα εθιύνληαη από κηα δξαζηεξηόηεηα ή ζπζζσξεύνληαη θαηά ηα ζηάδηα δσήο ελόο πξντόληνο (αγαζά θαη ππεξεζίεο)». Ο ζπγθεθξηκέλνο νξηζκφο βαζίζηεθε ζηηο εμήο παξαδνρέο: α) Λακβάλνληαη ππφςε κφλν νη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα θαζψο ε πνζνηηθνπνίεζε φισλ ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη ε κεηαηξνπή ηνπο ζε ηζνδχλακα CO 2, είλαη ηδηαηηέξσο ρξνλνβφξα θαη απαηηεί πιήζνο δεδνκέλσλ ηα νπνία ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο δελ είλαη δηαζέζηκα. β) Ο νξηζκφο πξνζπαζεί λα απνθχγεη ηελ έθθξαζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο σο έλαλ δείθηε εθηάζεσο-πεξηνρήο. Δίλαη εκθαλέο ηειηθψο, πψο θάζε κειέηε ζα πξέπεη λα επηθνηλσλεί ηνλ νξηζκφ ζηνλ νπνίν βαζίζηεθε γηα λα ππνινγηζηεί ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα κέρξη λα ζεζπηζηεί έλαο θνηλψο ρξεζηκνπνηνχκελνο νξηζκφο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 10

29 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα 2.3 Ζ ΖΜΑΗΑ ΣΟΤ ΑΝΘΡΑΚΗΚΟΤ ΑΠΟΣΤΠΧΜΑΣΟ Σν αλζξαθηθφ απνηχπσκα, βνεζάεη ζηε δηαρείξηζε ησλ εθπνκπψλ ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη ηελ αμηνιφγεζε ησλ κέηξσλ κείσζήο ηνπο. Έρνληαο πνζνηηθνπνηεζεί νη εθπνκπέο, κπνξνχλ λα πξνζδηνξηζηνχλ νη ζεκαληηθέο πεγέο εθπνκπψλ θαη λα δνζεί πξνηεξαηφηεηα ζηηο πεξηνρέο κε ηελ κέγηζηε δπλαηφηεηα κείσζεο απμάλνληαο έηζη ηελ πεξηβαιινληηθή απνηειεζκαηηθφηεηα θαη αμηνπνηψληαο κε ην βέιηηζην ηξφπν ην νηθνλνκηθφ θφζηνο ησλ παξεκβάζεσλ. Ζ αλαθνξά ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζε ηξίηνπο ή ε γλσζηνπνίεζή ηνπ ζην θνηλφ, είλαη απαξαίηεηε ιφγσ ησλ λνκνζεηηθψλ απαηηήζεσλ ηεο εκπνξίαο ηνπ άλζξαθα, σο κέξνο ηεο εηαηξηθήο θνηλσληθήο επζχλεο ή ηέινο γηα ηε βειηίσζε ηεο εηθφλαο ελφο πξντφληνο/δηεξγαζίαο/ζπζηήκαηνο. Σν αλζξαθηθφ απνηχπσκα έρεη ηδηαίηεξε ζεκαζία φρη κφλν γηα ζέκαηα πνιηηηθήο αιιά θαη γηα ηηο επηρεηξήζεηο. Ζ επίγλσζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ελφο ζπζηήκαηνο εθηηκάηαη φηη ζα απνηειέζεη ζηξαηεγηθφ πιενλέθηεκα γηα ην κέιινλ. χκθσλα κε ζρεηηθή έξεπλα (Pandey et al., 2011), δηαπηζηψζεθε φηη ην 44% ησλ θαηαλαισηψλ πξνηηκνχλ λα αγνξάδνπλ πξντφληα ηα νπνία παξέρνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ην αλζξαθηθφ ηνπο απνηχπσκα, ελψ ην 43% είλαη δηαηεζεηκέλνη λα πιεξψζνπλ πεξηζζφηεξα ρξήκαηα γηα πξντφληα κε ζρεηηθά ρακειφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα. Δθηφο απφ ηελ επηρεηξεκαηηθή ζεκαζία, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα έρεη ρξεζηκνπνηεζεί θαη σο δείθηεο ηεο επίδξαζεο ηνπ ηξφπνπ δσήο ελφο πνιίηε κίαο ρψξαο ζε εθπνκπέο άλζξαθα. Καηά θαηξνχο δεκνζηνπνηείηαη ε θαηάηαμε ησλ ρσξψλ κε βάζε ην θαηά θεθαιήλ αλζξαθηθφ απνηχπσκα σο έλαο απιφο θαη θαηαλνεηφο ηξφπνο ζχγθξηζεο ηεο ζπλεηζθνξάο ησλ ρσξψλ, πφιεσλ θαη ηνκέσλ ζηελ ππεξζέξκαλζε ηνπ πιαλήηε. Δίλαη ζαθέο φηη εμαηηίαο ησλ θαηαλαισηηθψλ ζπλεζεηψλ θαη ηεο νηθνλνκηθήο δπλαηφηεηαο νη αλαπηπγκέλεο ρψξεο έρνπλ κεγαιχηεξν αλζξαθηθφ απνηχπσκα απφ ηηο αλαπηπζζφκελεο ρψξεο. 2.4 ΤΠΟΛΟΓΗΜΟ ΣΟΤ ΑΝΘΡΑΚΗΚΟΤ ΑΠΟΣΤΠΧΜΑΣΟ Γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, πξέπεη λα εθηηκεζεί θαη λα πξνζηεζεί ε πνζφηεηα ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ πνπ εθπέκπνληαη θαηά ηε δηάξθεηα δσήο ελφο ζπζηήκαηνο. Ο θχθινο δσήο πεξηιακβάλεη φια ηα ζηάδηα ελφο ζπζηήκαηνο φπσο ηελ θαηαζθεπή ηνπ, ηε δηαλνκή ηνπ, ηελ θαηαλάισζε/ρξήζε, θαη ηειηθά ηελ απφξξηςή ηνπ. Με ηελ αλάιπζε ηνπ θχθινπ δσήο, παξάγεηαη κία νινθιεξσκέλε εηθφλα ησλ εηζξνψλ θαη εθξνψλ φζνλ αθνξά ηελ παξαγσγή αηκνζθαηξηθψλ ξχπσλ, ηεο ρξήζεο λεξνχ θαη παξαγσγήο ιπκάησλ, ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο θ.ιπ. Γηα ηνλ ππνινγηζκφ ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ ππάξρνπλ δηαζέζηκα πξφηππα θαη νδεγίεο. Σα πην ζπλεζηζκέλα απφ απηά είλαη (Pandey et al., 2011): Σν πξσηφθνιιν GHG ηνπ World Resource Institute (WRI)/World Business Council on Sustainable Development (WBCSD). Οη πξνδηαγξαθέο Publicly Available Specifications-2050 (PAS 2050) ηνπ British Standard Institution (BSI). Οη νδεγίεο IPCC γηα αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Οη νδεγίεο ISO Οη νδεγίεο ISO Οη νδεγίεο ISO Οξηζκέλεο ρψξεο θαη νξγαληζκνί έρνπλ νξίζεη δηθέο ηνπο νδεγίεο γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο φπσο ην Σκήκα Σξνθίκσλ θαη Αγξνηηθψλ Θεκάησλ (DEFRA) ζηελ Μεγάιε Βξεηαλία θαη ε Τπεξεζία Πξνζηαζίαο ηνπ Πεξηβάιινληνο (EPA) ζηηο Ζ.Π.Α. Παξφιν πνπ ππάξρνπλ δηάθνξεο πξνζεγγίζεηο ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, νη πεξηζζφηεξεο απφ απηέο ζε γεληθέο γξακκέο αθνινπζνχλ ηα εμήο γεληθά βήκαηα: Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 11

30 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα 1. Δπηινγή ησλ αεξίσλ πνπ ζα πνζνηηθνπνηεζνχλ. 2. Οξηζκφο ησλ νξίσλ κειέηεο. 3. πιινγή ησλ δεδνκέλσλ. 4. Τπνινγηζκφο ηνπ απνηππψκαηνο Δπηινγή ησλ θαηάιιεισλ αεξίσλ Ζ επηινγή ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ πνπ ζα ζπκπεξηιεθζνχλ ζηνπο ππνινγηζκνχο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο εμαξηάηαη απφ ηηο νδεγίεο πνπ ζα αθνινπζεζνχλ, ηελ αλαγθαηφηεηα ησλ ππνινγηζκψλ θαη ηε δξαζηεξηφηεηα/ζχζηεκα γηα ηελ νπνία ππνινγίδεηαη ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα. Αξθεηέο κειέηεο πεξηιακβάλνπλ κφλν ηηο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα γηα ηνλ θαζνξηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ελψ ζε άιιεο πεξηιακβάλνληαη θαη ηα έμη ή ιηγφηεξα αέξηα ηνπ Οξηζκφο ησλ νξίσλ Ο νξηζκφο ησλ νξίσλ αθνξά ζηελ επηινγή ησλ δξαζηεξηνηήησλ νη εθπνκπέο ησλ νπνίσλ ζα πνζνηηθνπνηεζνχλ θαη ζα ζπλεθηηκεζνχλ γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Αλάινγα κε ηελ έθηαζε ησλ νξίσλ έρνπλ πξνηαζεί ηξεηο ζρεηηθέο βαζκίδεο (ρήκα 2-1): Βαζκίδα 1: Πεξηιακβάλεη φιεο ηηο άκεζεο εθπνκπέο. Βαζκίδα 2: Πεξηιακβάλεη φιεο ηηο έκκεζεο εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηελ παξαγσγή ηεο ελέξγεηαο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη. Βαζκίδα 3: Πεξηιακβάλεη φιεο ηηο έκκεζεο εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ δξαζηεξηφηεηεο φπσο ε κεηαθνξά ησλ αγαζψλ, ηαμίδηα, απφζεζε πξντφλησλ θ.ιπ. θαη δελ ζπκπεξηιακβάλνληαη ζηηο βαζκίδεο 1 θαη 2. Βαζκίδα 3: Έκκεζεο εθπνκπέο πνπ δελ εκπεξηέρνληαη ζηελ βαζκίδα 2 (Δθπνκπέο ζε φιν ηνλ θχθιν δσήο, απφ κεηαθνξέο, αγνξέο πξντφλησλ, απφζεζε θ.ιπ.) Βαζκίδα 2: Δθπνκπέο πνπ εκπεξηέρνληαη ζηελ «αγνξαδφκελε» ελέξγεηα (π.ρ. ειεθηξηζκφο) Βαζκίδα 1: ιεο νη άκεζεο εθπνκπέο (π.ρ. απφ ιέβεηεο, ζέξκαλζε θ.ιπ.) Βαζικό Ανθπακικό Αποηύπωμα Καιψο νξηζκέλα φξηα. Τπνρξεσηηθέο Βαζκίδεο απνηίκεζεο Αναλςηικό Ανθπακικό Αποηύπωμα Πξναηξεηηθή Βαζκίδα, πνιχπινθνο ππνινγηζκφο ΥΖΜΑ 2-1. ξηα ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο (Πεγή: Pandey et al., 2011). ζν απμάλεηαη ε βαζκίδα ηφζν κεγαιψλνπλ ηα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ ζα αλαιπζεί θαη θαη επέθηαζε ην επίπεδν αλάιπζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Οη βαζκίδεο 1 θαη 2 είλαη ππνρξεσηηθέο θαη ζα πξέπεη λα πεξηιακβάλνληαη ζε φιεο ηηο δεκνζηεπκέλεο κειέηεο ζχκθσλα κε ηηο πεξηζζφηεξεο νδεγίεο ππνινγηζκνχ. Αληηζέησο ε βαζκίδα 3 είλαη πξναηξεηηθή. Σα φξηα Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 12

31 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα ησλ πεξηζζφηεξσλ κειεηψλ αλέξρνληαη έσο θαη ηελ βαζκίδα 2, θαζψο ηα δεδνκέλα πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ βαζκίδα 3 είλαη δπζεχξεηα, θαη απαηηνχλ ζεκαληηθφ ρξφλν θαη θφζηνο πιινγή ησλ δεδνκέλσλ Σα δεδνκέλα κπνξνχλ λα ζπιιερηνχλ είηε κε επί ηφπνπ κεηξήζεηο κε ηελ ρξήζε εηδηθνχ εμνπιηζκνχ, είηε κε εθηηκήζεηο βάζεη ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ θαη κνληέισλ. Ζ επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεζφδνπ εμαξηάηαη απφ ηνλ αληηθεηκεληθφ ζηφρν ηεο κειέηεο (ππνρξεσηηθφο, εζεινληηθφο, εζσηεξηθή δηαρείξηζε), ηελ αμηνπηζηία θαη ηε δπλαηφηεηα εθπφλεζεο θαζψο θαη απφ ην δηαζέζηκν θφζηνο θαη ρξφλν. Παξφιν πνπ νη κεηξήζεηο πεδίνπ δίλνπλ ηα πην αθξηβή απνηειέζκαηα ε εθαξκνγή ηνπο εκπνδίδεηαη απφ ην πςειφ θφζηνο, oη ζπληειεζηέο θαη ηα κνληέια εθπνκπψλ είλαη νη πιένλ πξνηηκψκελεο ηερληθέο. Ζ ρξήζε κνληέισλ θαη ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ πξέπεη λα ιακβάλεη ππφςε ηα ιεηηνπξγηθά θαη γεσγξαθηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ εμεηαδφκελνπ ζπζηήκαηνο. Χο εθ ηνχηνπ δηαθνξεηηθνί παξάγνληεο θαη κνληέια εθπνκπψλ έρνπλ πξνηαζεί γηα δηαθνξεηηθέο πεξηνρέο (IPCC, 2006). ε απηέο ηηο πεξηπηψζεηο ελδείθλπηαη ε ρξήζε ηνπηθψλ αληηπξνζσπεπηηθψλ κνληέισλ θαη δεηθηψλ. Σα αλαιπηηθά δεδνκέλα-εθπνκπέο ζπιιέγνληαη γηα έλα ζπγθεθξηκέλν έηνο πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί σο έηνο αλαθνξάο (baseline reference year) ζε ζχγθξηζε κε ην νπνίν ζα πξαγκαηνπνηείηαη ε απνηίκεζε-ζχγθξηζε ηεο εθαξκνγήο δξάζεσλ κείσζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Χο έηνο αλαθνξάο ζπλήζσο νξίδεηαη ην ε πεξίπησζε πνπ δελ ππάξρνπλ δηαζέζηκα ζηνηρεία γηα ην 1990, σο έηνο αλαθνξάο ζα πξέπεη λα νξηζηεί ην θνληηλφηεξν έηνο γηα ην νπνίν ππάξρνπλ αμηφπηζηα δηαζέζηκα ζηνηρεία. ε θάζε πεξίπησζε, ε αλαπαξαγσγηκφηεηα, ε επαιεζεπζηκφηεηα θαη ε ζπζηεκαηηθή ηεθκεξίσζε είλαη βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά πνπ ζα πξέπεη λα πιεξεί ε ζπιινγή δεδνκέλσλ Τπνινγηζκφο ηνπ απνηππψκαηνο O ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο κπνξεί λα πξνζεγγηζηεί κεζνδνινγηθά κε δχν βαζηθέο θαηεπζχλζεηο: Απφ «θάησ πξνο ηα πάλσ» (bottom-up) βαζηδφκελνη ζηελ αλάιπζε ησλ δηεξγαζηψλ ή απφ «πάλσ πξνο ηα θάησ» (top-down) βαζηδφκελνη ζηελ αλάιπζε ησλ πεξηβαιινληηθψλ εηζξνψλ-εθξνψλ. Σα δεδνκέλα πνπ έρνπλ ζπιιερζεί κεηαηξέπνληαη ζε ηζνδχλακνπο ηφλνπο CO 2 κε ηε ρξήζε ησλ ζπληειεζηψλ κεηαηξνπήο πνπ παξέρνληαη απφ ηελ IPCC. Ζ κνλάδα ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο πνηθίιιεη αλάινγα κε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ ππφ εμέηαζε ζπζηήκαηνο. Σν αλζξαθηθφ απνηχπσκα γηα άηνκα θαη δπλακηθέο δηεξγαζίεο ππνινγίδεηαη ζε ηαθηά ρξνληθά δηαζηήκαηα, ζπλήζσο εηήζηα. Δθδειψζεηο φπσο ζπλέδξηα, εθζέζεηο, θιπ. παξνπζηάδνπλ κία θνξά ην αλζξαθηθφ ηνπο απνηχπσκα. Απφ ηελ άιιε ππάξρνπλ ζπζηήκαηα γηα ηα νπνία απαηηείηαη ζπλδπαζκφο ππνινγηζκψλ. Γηα παξάδεηγκα ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ελφο θηηξίνπ ζην ζηάδην θαηαζθεπήο ηνπ ππνινγίδεηαη κφλν κηα θνξά, ελψ ζηε ιεηηνπξγηθή ηνπ θάζε απαηηνχληαη πεξηνδηθνί ππνινγηζκνί. Χο εθ ηνχηνπ, ν παξάγνληαο ηνπ ρξφλνπ πξέπεη λα αλαθέξεηαη ξεηά. ζνλ αθνξά ηηο ππεξεζίεο φπσο ηα ηαμίδηα, ην ηαρπδξνκείν, κεραλέο αλαδήηεζεο θηι., νη εθπνκπέο αλαθέξνληαη ζε θαηάιιειε κνλάδα παξνρήο ππεξεζηψλ φπσο π.ρ. νη ηζνδχλακεο εθπνκπέο CO 2 αλά πηήζε ή αλά ψξα πεξηήγεζεο θηι. ην ζεκείν απηφ ζα πξέπεη λα ζεκεησζεί φηη ζηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο είλαη απαξαίηεην λα αλαθέξνληαη θαη νη αβεβαηφηεηεο ζηνπο ππνινγηζκνχο. 2.5 ΠΑΡΑΓΔΗΓΜΑΣΑ ΤΠΟΛΟΓΗΜΟΤ ΚΑΗ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΑΠΟΣΗΜΖΖ Οη κεζνδνινγίεο θαη ηα εξγαιεία ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο βξίζθνληαη ππφ αλάπηπμε, ρσξίο λα ππάξρεη έλα επξέσο απνδεθηφ θνηλφ εξγαιείν. Παξφιν πνπ ηα πεξηζζφηεξα εξγαιεία αλαθέξνπλ πσο έρνπλ αλαπηπρζεί ζχκθσλα κε ηνπο ηζρχνληεο θαλφλεο θαη Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 13

32 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα κεζνδνινγίεο ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, ιίγα απφ απηά δίλνπλ ίδηα απνηειέζκαηα. Σα εξγαιεία απνηίκεζεο δηαρσξίδνληαη θπξίσο ζχκθσλα κε ηνλ ζηφρν αμηνιφγεζεο ζηνλ νπνίν απεπζχλνληαη Αλζξαθηθφ απνηχπσκα ρσξψλ. Σν αλζξαθηθφ απνηχπσκα ησλ ρσξψλ ππνινγίδεηαη θαηά βάζε, είηε ζε απφιπηα λνχκεξα (ρηιηάδεο ηφλνη CO 2 ) είηε βάζεη ηνπ πιεζπζκνχ (ηφλνη CO 2 αλά θάηνηθν). Υψξεο κε πςειφ βηνηηθφ επίπεδν θαη ζεκαληηθά επίπεδα παξαγσγήο/θαηαλάισζεο (π.ρ. Ζ.Π.Α. 17,5 ηφλνπο/θάηνηθν) βξίζθνληαη πςειά ζηελ ιίζηα κε ηηο ρψξεο κε ηηο πεξηζζφηεξεο εθπνκπέο. ηηο πςειφηεξεο ζέζεηο βξίζθνληαη ρψξεο κε ηδηαίηεξα πςειέο ελεξγεηαθέο θαη πιηθέο θαηαλαιψζεηο φπσο ην Καηάξ (53,5 ηφλνπο/θάηνηθν) θαη ηα Δλσκέλα Αξαβηθά Δκηξάηα (34,6 ηφλνπο/θάηνηθν). Αληηζέησο ζρεδφλ κεδεληθφ (<0,1 ηφλνπο/θάηνηθν) είλαη ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ππναλάπηπθησλ ή αλαπηπζζφκελσλ ρσξψλ πνπ βξίζθνληαη θπξίσο ζηελ Αθξηθαληθή ήπεηξν (ρήκα 2-2). ΥΖΜΑ 2-2. Παγθφζκηα επίπεδα εθπνκπψλ ηφλσλ CO 2 αλά θάηνηθν. Με ζθνχξν θφθθηλν παξνπζηάδνληαη νη πεξηνρέο πςεινχ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. εκαληηθή απφθιηζε παξαηεξείηαη ζηα απνηειέζκαηα αλάκεζα ζε δηαθνξεηηθέο κειέηεο θαη εξγαιεία ππνινγηζκνχ πνπ νθείιεηαη θπξίσο ζηνλ θαζνξηζκφ ησλ νξίσλ ηνπ ζπζηήκαηνο. ηνηρεία φπσο ν ππνινγηζκφο ή κε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο πνπ πξνέξρεηαη απφ εμαγσγέο-εηζαγσγέο, κεηαθνξέο, βηνκεραλίεο θ.ιπ. ελδέρεηαη λα επεξεάζνπλ ζεκαληηθά ην ηειηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα. ηα ρήκαηα 2-3 θαη 2-4 παξνπζηάδεηαη ε ρξνληθή δηαθχκαλζε ησλ εθπνκπψλ CO 2 (ζε ρηιηάδεο ηφλνπο θαη ζε ηφλνπο/θάηνηθν αληίζηνηρα) ζηελ Διιάδα γηα ην δηάζηεκα , ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο Παγθφζκηαο Σξάπεδαο (The World Bank, 2012). πσο παξαηεξείηαη, ππάξρεη κηα απμαλφκελε ηάζε κέρξη ην 2001 ε νπνία ηείλεη λα ζηαζεξνπνηεζεί. Οη εθπνκπέο CO 2 αλά θάηνηθν γηα ην 2008 ζηελ Διιάδα ήηαλ 8,7 ηφλνη δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 14

33 Δθπνκπέο CO2 (ηφλνη/θάηνηθν) Δθπνκπέο CO2 (ζε ρηιηάδεο ηφλνπο) Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα ΥΖΜΑ 2-3. Υξνληθή δηαθχκαλζε ησλ εθπνκπψλ CO 2 (ζε ρηιηάδεο ηφλνπο) ζηελ Διιάδα (Πεγή: The World Bank, 2012) ΥΖΜΑ 2-4. Υξνληθή δηαθχκαλζε ησλ εθπνκπψλ CO 2 (ζε ηφλνπο/θάηνηθν) ζηελ Διιάδα (Πεγή: The World Bank, 2012) Αλζξαθηθφ απνηχπσκα πξντφλησλ θαη επηρεηξήζεσλ. πσο αλαθέξζεθε θαη ζε πξνεγνχκελν θεθάιαην (Κεθάιαην 2.3), ζχκθσλα κε ζρεηηθή έξεπλα (Pandey et al., 2011), δηαπηζηψζεθε φηη ην 44% ησλ θαηαλαισηψλ πξνηηκνχλ λα αγνξάδνπλ πξντφληα ηα νπνία παξέρνπλ πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ην αλζξαθηθφ ηνπο απνηχπσκα, ελψ ην 43% είλαη δηαηεζεηκέλνη λα πιεξψζνπλ πεξηζζφηεξα ρξήκαηα γηα πξντφληα κε ζρεηηθά ρακειφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα. Δπηπιένλ, ε αλαθνξά ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο νξγαληζκψλ θαη επηρεηξήζεσλ ζε ηξίηνπο ή ε γλσζηνπνίεζή ηνπ ζην θνηλφ, είλαη απαξαίηεηε ιφγσ ησλ λνκνζεηηθψλ απαηηήζεσλ ηεο εκπνξίαο ηνπ άλζξαθα, σο κέξνο ηεο εηαηξηθήο θνηλσληθήο επζχλεο ή γηα ηε βειηίσζε ηεο εηθφλαο ηνπο. ην πιαίζην απηφ φιν θαη πεξηζζφηεξεο επηρεηξήζεηο απνηηκνχλ ην αλζξαθηθφ ηνπο απνηχπσκα ή/θαη ην απνηχπσκα ησλ πξντφλησλ ηνπο. Ζ αμηνιφγεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ελφο πξντφληνο πεξηιακβάλεη ηηο εθπνκπέο CO 2 απφ ηελ εμφξπμε ησλ πξψησλ πιψλ πνπ απαηηνχληαη γηα λα θαηαζθεπαζηεί ην πξντφλ, ηελ παξαγσγή ηνπ, ηελ ρξήζε ηνπ θαη ηελ ελαπφζεζή ηνπ. Ζ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 15

34 Κεθάλαιο 2: Τν Αλζξαθηθό Απνηύπσκα αμηνιφγεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο κηαο επηρείξεζεο πεξηιακβάλεη ηηο εθπνκπέο απφ φιεο ηηο δξαζηεξηφηεηεο πνπ απαηηνχληαη γηα λα ιεηηνπξγήζεη νκαιά (νρήκαηα, θαηαλάισζε ελέξγεηαο, ρξήζε θηηξίσλ θηι.). Τπάξρεη πιεζψξα έηνηκσλ κεζνδνινγηψλ ηηο νπνίεο κπνξεί λα δηαιέμεη κηα επηρείξεζε γηα λα αμηνινγήζεη ην αλζξαθηθφ ηεο απνηχπσκα (π.ρ. CarbonTrust, 2012). Ζ αμηνιφγεζε ηεο επηρείξεζεο ή ηνπ πξντφληνο πξαγκαηνπνηείηαη θπξίσο κε ηνπο εμήο ηξφπνπο: Παξέρνληαο δεδνκέλα ζε εηδηθνχο νξγαληζκνχο αμηνιφγεζεο κέζσ ηεο ζπκπιήξσζεο ζρεηηθψλ εξσηεκαηνινγίσλ θαη θνξκψλ (π.ρ. CDP, 2012). Οη ζπγθεθξηκέλνη νξγαληζκνί ππνινγίδνπλ ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ εμεηάδεηαη. Με ηελ ρξήζε εηδηθψλ εξγαιείσλ-ινγηζκηθψλ (ελδεηθηηθά GaBi, SimaPro θ.ά) ζηα νπνία ν ρξήζηεο εηζάγεη κφλνο ηνπ ηα δεδνκέλα θαη ιακβάλεη απηφκαηα ηα απνηειέζκαηα. Με ηελ ρξήζε ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ (IPCC, 2006) Αλζξαθηθφ απνηχπσκα λνηθνθπξηψλ-αηφκσλ. Τπάξρεη πιεζψξα εξγαιείσλ ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο λνηθνθπξηψλ θαη αηφκσλ θαη ζηα πεξηζζφηεξα απφ απηά, ν ελδηαθεξφκελνο θαιείηαη λα ζπκπιεξψζεη κηα ζεηξά απφ πεδία πνπ αθνξνχλ πιεξνθνξίεο φπσο ε θαηαλάισζε ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο θαη πεηξειαίνπ, ην είδνο ιακπηήξσλ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη, ε ρξήζε απηνθηλήηνπ (δηαλπζέληα ρηιηφκεηξα) θηι. ηε ζπλέρεηα ην εξγαιείν ππνινγίδεη ην ζπλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα πνπ απνξξέεη απφ ηηο θαζεκεξηλέο ζπλήζεηεο ηνπ πξνο εμέηαζε λνηθνθπξηνχ/αηφκνπ. Δλδεηθηηθά ηέηνηα εξγαιεία είλαη ην Household Carbon Footprint Calculator ηεο EPA, ην BP Energy Calculator, ην Carbon Footprint Ltd Individual/Household Calculator θ.ά. ηα πιαίζηα ζρεηηθήο έξεπλαο πνπ εθπνλήζεθε απφ κέιε ηεο εξεπλεηηθήο νκάδαο ηεο παξνχζαο κειέηεο, ππνινγίζηεθε ην αλαιπηηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηεζζάξσλ λνηθνθπξηψλ δηαθνξεηηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ κε ηελ εθαξκνγή εηδηθνχ ινγηζκηθνχ Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο. Σα απνηειέζκαηα απφ ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε ζπλνςίδνληαη ζηνλ Πίλαθα 2-3. ΠΗΝΑΚΑ 2-3. Αλζξαθηθφ απνηχπσκα 4 λνηθνθπξηψλ ζηελ Διιάδα. Σνπνζεζία Γεληθά Υαξαθηεξηζηηθά Σφλνη CO 2-eq Ησάλληλα Γηακέξηζκα, 3κειήο Οηθνγέλεηα 47,3 Ξάλζε Γηακέξηζκα, 1 άηνκν, Φνηηεηήο 11,3 Ρφδνο Γηακέξηζκα, 2 άηνκα, Νεαξνί εξγαδφκελνη 10,7 Ησάλληλα Γηακέξηζκα, 1 άηνκν, Ζιηθησκέλνο 8,1 ηνλ Πίλαθα 2-3 δίλεηαη κηα ελδεηθηηθή πνζνηηθή απνηίκεζε ησλ εθπνκπψλ ηνπ άλζξαθα δηαθφξσλ λνηθνθπξηψλ. πσο πξνθχπηεη, ηα ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θάζε λνηθνθπξηνχ (αξηζκφο αηφκσλ, δηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο, εηζφδεκα θηι.) θαζψο θαη ε θιηκαηηθή δψλε ζηελ νπνία αλήθεη, επεξεάδνπλ ηδηαηηέξσο ηα ηειηθά απνηειέζκαηα Αλζξαθηθφ απνηχπσκα πφιεσλ. Ο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο αζηηθψλ πεξηνρψλ (πφιεσλ, δεκνηηθψλ δηακεξηζκάησλ) απνηειεί επίζεο κηα ζεκαληηθή θαηεγνξία απνηίκεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο θαζψο παξνπζηάδεηαη κηα ηάζε, ηδηαίηεξα ζηελ ΔΔ, γηα αλάδεημε ησλ Γήκσλ σο δνκηθψλ κνλάδσλ επίηεπμεο ησλ ζηφρσλ κείσζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Απηφ γίλεηαη εκθαλέο απφ ηα απμαλφκελα πξνγξάκκαηα πξνψζεζεο δξάζεσλ αεηθνξηθήο ελέξγεηαο ζηηο πφιεηο, θαη ην ελδηαθέξνλ ηεο επηζηεκνληθήο θνηλφηεηαο γηα ζέκαηα φπσο πξάζηλεο πφιεηο, θαζαξέο ζπγθνηλσλίεο θηι. Ο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο πφιεσλ/γήκσλ ζα αλαιπζεί εθηελψο ζην επφκελν θεθάιαην φπνπ θαη ζα ππνινγηζηεί ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 16

35 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 Κεθάιαην 3 Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπψλ CO 2 ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην ζπγθεθξηκέλν θεθάιαην παξνπζηάδεηαη ε κεζνδνινγία απνγξαθήο θαη ππνινγηζκνύ ηνπ αλζξαθηθνύ απνηππώκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Δπηπιένλ δίλνληαη αλαιπηηθά νη θαηαλαιώζεηο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ αλά ηνκέα θαη ρξήζε, ζύκθσλα κε ηηο νδεγίεο ηνπ ζπκθώλνπ ησλ Γεκάξρσλ. Τα δεδνκέλα πνπ ζπιιέρζεθαλ κεηαθξάδνληαη ζε εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα βάζεη ησλ νδεγηώλ ηεο IPCC ώζηε λα ππνινγηζηεί ην ηειηθό ζπλνιηθό αλζξαθηθό απνηύπσκα ηνπ Γήκνπ. 3.1 ΜΔΘΟΓΟΛΟΓΗΑ ΑΠΟΓΡΑΦΖ ΒΑΗΚΧΝ ΔΚΠΟΜΠΧΝ ην πξνεγνχκελν θεθάιαην δφζεθε κηα ζχληνκε αλαζθφπεζε ηνπ γεληθνχ πιαηζίνπ απνηίκεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζπζηεκάησλ, ελψ παξνπζηάζηεθαλ νξηζκέλα ελδεηθηηθά εξγαιεία απνηίκεζεο. ην ζπγθεθξηκέλν θεθάιαην ζα αλαιπζεί εθηελέζηεξα ε κεζνδνινγία απνηίκεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζχκθσλα κε ηηο θαηεπζπληήξηεο νδεγίεο ηνπ νδεγνχ αλάπηπμεο ΓΑΔ ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ (European Commission, 2010). Ζ ελ ιφγσ κεζνδνινγία βαζίδεηαη ζηνπο ζπληειεζηέο εθπνκπψλ ηεο Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC, 2006) θαη ζα εθαξκνζηεί γηα ηελ απνηίκεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Οη ιφγνη επηινγήο ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ ηξφπνπ αλάιπζεο ζπλνςίδνληαη ζηνπο εμήο: Πιήξεο ζπκθσλία κε ηηο νδεγίεο ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ θαη ησλ ζρεηηθψλ Δπξσπατθψλ νδεγηψλ θαη νξγαληζκψλ. Δπξεία ρξήζε ησλ ζπγθεθξηκέλσλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ απφ άιινπο Γήκνπο ζηελ Διιάδα θαη δηεζλψο. Γπλαηφηεηα άκεζεο ζχγθξηζεο κε άιινπο Γήκνπο. Δπθνιία ζηελ θαηαλφεζε θαη ηελ κεηέπεηηα εθαξκνγή απφ κε εηδηθνχο. ηα πιαίζηα απηά, παξνπζηάδνληαη ζηε ζπλέρεηα, ηα βαζηθά ζηνηρεία ηεο κεζφδνπ θαη ε εθαξκνγή ηνπο γηα ην Γήκν Καβάιαο Βαζηθέο έλλνηεο θαη παξαδνρέο Ζ εχξεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο απαηηεί, ζε πξψην ζηάδην ηελ θαηαλφεζε θαη δηεπθξίληζε νξηζκέλσλ βαζηθψλ ελλνηψλ. Πην ζπγθεθξηκέλα: α) Έηνο αλαθνξάο: Χο έηνο αλαθνξάο νξίδεηαη ην έηνο κε ην νπνίν ζα ζπγθξηζεί ν ζηφρνο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ ηνπ χκθσλα κε ην πξσηφθνιιν ηνπ Κηφην, αιιά θαη ησλ ζηφρσλ πνπ έρεη ζέζεη ε Δ.Δ., σο έηνο αλαθνξάο πξνηείλεηαη ην Χζηφζν, ζε πεξίπησζε πνπ δελ ππάξρνπλ δηαζέζηκα θαη αμηφπηζηα ζηνηρεία γηα ην ζπγθεθξηκέλν έηνο πξέπεη λα Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 17

36 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 επηιερζεί ην έηνο εθείλν γηα ην νπνίν εθπιεξψλνληαη ηα ελ ιφγσ. Γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε σο έηνο αλαθνξάο νξίζηεθε ην 2011 θαζψο δελ ππήξραλ αλαιπηηθά θαη αμηφπηζηα ζηνηρεία θαηαλαιψζεσλ ελέξγεηαο, θαπζίκσλ θηι. γηα πξνεγνχκελα έηε. Ζ ζέζπηζε ελφο πξφζθαηνπ έηνπο αλαθνξάο, εμαζθαιίδεη κελ ηελ πνηφηεηα ησλ δεδνκέλσλ πνπ ζα ζπιιερζνχλ αιιά απμάλεη φκσο ηελ δπζθνιία εθαξκνγήο θαη ηήξεζεο ησλ δεζκεχζεσλ κείσζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. β) Γεδνκέλα δξαζηεξηφηεηαο: Σα δεδνκέλα δξαζηεξηφηεηαο πνζνηηθνπνηνχλ ην κέγεζνο ηεο αλζξψπηλεο δξαζηεξηφηεηαο ζηα φξηα ηεο πεξηνρήο πνπ εμεηάδεηαη. Δλδεηθηηθά παξαδείγκαηα είλαη: Ζ θαηαλάισζε ελέξγεηαο ζηα δεκνηηθά θηίξηα (ζε MWh e ). H θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ζέξκαλζεο ζηηο νηθίεο (ζε MWh th ). γ) πληειεζηέο εθπνκπψλ: Οη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ είλαη ζπληειεζηέο νη νπνίνη πνζνηηθνπνηνχλ ηηο εθπνκπέο αλά δξαζηεξηφηεηα. Οη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ππνινγίδνληαη πνιιαπιαζηάδνληαο ηνλ αληίζηνηρν ζπληειεζηή θάζε δξαζηεξηφηεηαο (π.ρ. θαχζε πεηξειαίνπ) κε ην κέγεζνο ηεο δξαζηεξηφηεηαο (π.ρ. KWh πεηξειαίνπ). Δλδεηθηηθά παξαδείγκαηα ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ: Πνζφηεηα CO 2 πνπ εθπέκπεηαη αλά MWh πεηξειαίνπ πνπ θαηαλαιψλεηαη (t CO 2 /MWh fuel ). Πνζφηεηα CO 2 πνπ εθπέκπεηαη αλά MWh ειεθηξηζκνχ πνπ θαηαλαιψλεηαη (t CO 2 /MWh e ). δ) ηφρνο Μείσζεο: Ο ζηφρνο κείσζεο είλαη ην πνζνζηφ κείσζεο ησλ ζπλνιηθψλ εθπνκπψλ CO 2 ζε ζχγθξηζε κε ην έηνο αλαθνξάο. Χο ειάρηζηνο ζηφρνο κείσζεο κέρξη ην 2020 νξίδεηαη ην 20%. Ο ζηφρνο κείσζεο κπνξεί λα νξηζηεί είηε σο «απφιπηε κείσζε», είηε σο «θαηά θεθαιή κείσζε». ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε ν ζπλνιηθφο ζηφρνο κείσζεο ηνπ CO 2 γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο ζα εθθξαζηεί σο απφιπηε κείσζε, ελψ ην πνζνζηφ κείσζεο αλαιχεηαη ζην ζρεηηθφ χζηεκα Γηαρείξηζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΓΑΔ) ηνπ Γήκνπ Όξηα ηνπ ζπζηήκαηνο Σα φξηα εμέηαζεο ηνπ Γήκνπ ζπκπίπηνπλ κε ηα γεσγξαθηθά φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο φπσο απηά νξίδνληαη απφ ην πξφγξακκα Καιιηθξάηεο (ρήκα 3-1). Καηαλάισζε Ζ/Δ: - Γεκνηηθά Κηίξηα - Γεκνηηθέο Δγθαηαζηάζεηο - Γεκνηηθφο Φσηηζκφο - Οηθηαθφο Σνκέαο - Σξηηνγελήο Σνκέαο Καηαλάισζε Καπζίκσλ: - Γεκνηηθά Κηίξηα - Οηθηαθφο Σνκέαο - Σξηηνγελήο Σνκέαο - Γεκνηηθά Ορήκαηα - Γεκφζηεο Μεηαθνξέο - Ηδησηηθά Ορήκαηα ΥΖΜΑ 3-1. Σα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο αλάιπζεο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 18

37 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 Ζ πνζνηηθνπνίεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην έηνο αλαθνξάο απνξξέεη απφ ηηο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ιφγσ θαηαλάισζεο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ (πεηξέιαην, βελδίλε, μχιν) απφ ηηο εμήο δξαζηεξηφηεηεο/ηνκείο: Γεκνηηθά Κηίξηα, Γεκνηηθέο Δγθαηαζηάζεηο, Γεκνηηθφο Φσηηζκφο, Γεκνηηθά Ορήκαηα, Οηθηαθφο Σνκέαο, Σξηηνγελήο Σνκέαο, Γεκφζηεο Μεηαθνξέο, Ηδησηηθά Ορήκαηα. ηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο δελ πθίζηαηαη εγθαηάζηαζε παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ή ζχζηεκα ηειεζέξκαλζεο/ηειεςχμεο/ζπκπαξαγσγήο ειεθηξηθήο-ζεξκηθήο ελέξγεηαο (ΖΘ) θαη θαηά ζπλέπεηα δελ ζπκπεξηιακβάλνληαη ζηνλ ππνινγηζκφ άκεζεο ή έκκεζεο εθπνκπέο πνπ απνξξένπλ απφ απηέο. Ζ ηειηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο (ζε MWh) πνπ πξνέξρεηαη απφ άιιεο πεγέο (π.ρ. θπζηθφ αέξην), απνηειεί πνιχ κηθξφ πνζνζηφ ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο (<5%), ρξεζηκνπνηείηαη κεκνλσκέλα απφ ηδηψηεο θαη θαηά ζπλέπεηα δελ κπνξνχλ λα ζπιιερζνχλ αθξηβή ζηνηρεία θαηαλάισζεο. ηα πιαίζηα απηά ηα ελ ιφγσ ζηνηρεία δελ ζα ζπκπεξηιεθζνχλ ζηελ απνγξαθή εθπνκπψλ αλαθνξάο. Γηα λα εμαζθαιηζηεί ε κέγηζηε δπλαηή αμηνπηζηία ησλ απνηειεζκάησλ θαη ε ξεαιηζηηθφηεξε απεηθφληζε ηεο πθηζηάκελεο θαηάζηαζεο, απνθαζίζηεθε ζηελ παξνχζα αλάιπζε λα κελ ζπκπεξηιεθζνχλ αθφκε: Γεδνκέλα θαη ζηνηρεία γηα δεκνηηθά θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο πνπ εκπεξηέρνπλ πςειφ βαζκφ αβεβαηφηεηαο (π.ρ. δεκνηηθά θηίξηα πνπ δελ δηαηεξνχλ αλεμάξηεην αξρείν θαηαλαιψζεσλ, θπξίσο ζε απνκαθξπζκέλεο θνηλφηεηεο ηνπ Γήκνπ). Κηίξηα ζηα νπνία ιφγσ ηεο ηδηαηηεξφηεηάο ηνπο (π.ρ. ηζηνξηθά κλεκεία) δελ πξνβιέπεηαη λα πξαγκαηνπνηεζνχλ επεκβάζεηο ελεξγεηαθήο αλαβάζκηζεο. Σνκείο νη νπνίνη απνθιείνληαη βάζεη ησλ νδεγηψλ ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ (π.ρ. Βηνκεραληθέο εθπνκπέο) Δπηινγή ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ χκθσλα κε ηηο νδεγίεο ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, δχλαηαη λα ρξεζηκνπνηεζνχλ δχν δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο επηινγήο ησλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ (επηινγή κίαο εθ ησλ δχν): α) Πξφηππνη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο IPCC. Οη πξφηππνη ζπληειεζηέο βαζίδνληαη ζηελ πεξηεθηηθφηεηα ζε άλζξαθα ηνπ θάζε θαπζίκνπ, ζην πιαίζην ηεο απνγξαθήο ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ ηεο United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC) θαη ηνπ πξσηφθνιινπ ηνπ Κηφην. χκθσλα κε απηή ηελ πξνζέγγηζε, ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα (CO 2 ) είλαη ην πην ζεκαληηθφ αέξην ηνπ ζεξκνθεπίνπ θαη δελ απαηηείηαη ν ππνινγηζκφο αεξίσλ φπσο ην κεζάλην (CH 4 ) ή/θαη ην ππνμείδην ηνπ αδψηνπ (Ν 2 Ο). Δπηπιένλ νη εθπνκπέο CO 2 απφ ηελ ρξήζε πηζηνπνηεκέλεο «πξάζηλεο» ελέξγεηαο ζεσξνχληαη κεδεληθέο. Ζ κνλάδα αλαθνξάο εθπνκπψλ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζε απηή ηελ πεξίπησζε είλαη «Δθπνκπέο CO 2 (t CO 2 )». β) πληειεζηέο Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο (ΑΚΕ). Οη ζπγθεθξηκέλνη ζπληειεζηέο ιακβάλνπλ ππφςε νιφθιεξν ηνλ θχθιν δσήο ηνπ ελεξγεηαθνχ θνξέα. Έηζη πέξα απφ ηηο εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηελ θαχζε, πξνζκεηξψληαη θαη νη εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ φια ηα Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 19

38 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο φπσο π.ρ. ε εμφξπμε, ε εθνδηαζηηθή αιπζίδα, θαη ε ηειηθή απφζεζεδηάζεζε. Δπηπιένλ ιακβάλνληαη ππφςε θαη αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ πέξα ηνπ CO 2. ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε νη εθπνκπέο CO 2 απφ ηελ ρξήζε βηνκάδαο θαη πηζηνπνηεκέλεο «πξάζηλεο» ελέξγεηαο ζεσξνχληαη κεγαιχηεξεο ηνπ κεδελφο. Ζ κνλάδα αλαθνξάο εθπνκπψλ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη ζε απηή ηελ πεξίπησζε είλαη «Δθπνκπέο ηζνδχλακνπ CO 2 (t CO 2-equivalent )». Ο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζα πξαγκαηνπνηεζεί κε ηελ ρξήζε ησλ πξφηππσλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ (πξνζέγγηζε α). Οη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε πξνέξρνληαη απφ ηελ IPCC (IPCC, 2006). Οη ιφγνη επηινγήο ηεο ζπγθεθξηκέλεο κεζφδνπ είλαη: Μεγαιχηεξε επθνιία ζηελ εθαξκνγή. Καιχηεξε θαηαλφεζε απφ ηνπο εκπιεθνκέλνπο παξάγνληεο. Μεγαιχηεξε επθνιία ζχγθξηζεο κε άιια ΓΑΔ, θαζψο απνηειεί ηελ ζπρλφηεξα ρξεζηκνπνηνχκελε πξνζέγγηζε. Γηα ιφγνπο πιεξφηεηαο ηεο έξεπλαο, θαη γηα ηελ εμαγσγή επηπιένλ ζπκπεξαζκάησλ γηα ηνλ Γήκν, ζα εθαξκνζηεί θαη ε κέζνδνο ηεο ΑΚΕ γηα ηνλ ππνινγηζκφ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο (πξνζέγγηζε β). Ζ εθαξκνγή ηεο ΑΚΕ ζα εθπνλεζεί κε ηελ ρξήζε εηδηθνχ ινγηζκηθνχ ΑΚΕ. Πεξηζζφηεξεο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηελ κέζνδν θαζψο θαη ηα απνηειέζκαηα ηεο εθαξκνγήο ηεο κεζφδνπ δίλνληαη ζην επφκελν θεθάιαην (Κεθάιαην 4) Τπνινγηζκφο ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ Καηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο Γηα ηνλ ππνινγηζκφ ησλ εθπνκπψλ CO 2 πνπ νθείινληαη ζηελ θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο είλαη αλαγθαίνο ν θαζνξηζκφο ηνπ ζπληειεζηή εθπνκπψλ. Χο γεληθή αξρή, πξνηείλεηαη ε ρξήζε ηνπ εζληθνχ ή επξσπατθνχ ζπληειεζηή εθπνκπψλ (Πίλαθαο 3-1). ηελ ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε ζα ρξεζηκνπνηεζεί ν ζπληειεζηήο 1,149 (t CO 2 /MWh e ) πνπ αθνξά ηνλ πξφηππν ζπληειεζηή εθπνκπψλ ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο IPCC γηα ηελ Διιάδα. ΠΗΝΑΚΑ 3-1. Δζληθφο θαη Δπξσπατθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ Ζ/Δ. Υψξα Πξφηππνο ζπληειεζηήο πληειεζηήο εθπνκπψλ εθπνκπψλ (t CO 2 /MWh e ) ΑΚΕ (t CO 2-eq /MWh e ) Διιάδα 1,149 1,167 Δ.Δ.27 0,460 0,578 Ο ζπγθεθξηκέλνο ζπληειεζηήο αλαπξνζαξκφδεηαη αλάινγα κε ηελ ηνπηθή ειεθηξνπαξαγσγή. ε πεξίπησζε πνπ ν Γήκνο Καβάιαο πξνβεί ζε κέηξα ζρεηηθά κε ηελ ηνπηθή ειεθηξνπαξαγσγή ή εάλ αγνξάζεη πηζηνπνηεκέλε πξάζηλε ειεθηξηθή ελέξγεηα, ζα πξέπεη λα ππνινγηζηεί ν ηνπηθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ, ν νπνίνο αληηθαηνπηξίδεη ηα νθέιε πεξηνξηζκνχ ηνπ CO 2 κε απηά ηα κέηξα. ηελ πεξίπησζε απηή πξέπεη λα ρξεζηκνπνηεζεί ν ηχπνο: πνπ: EFE TCE LPE GEP NEEFE CO LPE TCE 2 CO GEP 2 EFE (Local Emission Factor) = ηνπηθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ ειεθηξηθή ελέξγεηα (t/mwh), Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 20

39 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 TCE (Total Electricity Consumption) = ζπλνιηθή θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ ηνλ νξγαληζκφ ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο (MWh), LPE (Local Electricity Production) = ηνπηθή ειεθηξνπαξαγσγή (MWh), GEP (Green Electricity Purchases) = αγνξά πξάζηλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ ηνλ νξγαληζκφ ηνπηθήο απηνδηνίθεζεο (MWh), NEEFE (National or European Emission Factor for Electricity) = εζληθφο ή επξσπατθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ ειεθηξηθή ελέξγεηα (t/mwh), CO 2 LPE (CO 2 Emissions due to Local Production) = εθπνκπέο CO 2 απφ ηελ ηνπηθή παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (t), CO 2 GEP (CO 2 Emissions due to Green Energy Production) = εθπνκπέο CO 2 απφ ηελ παξαγσγή πηζηνπνηεκέλεο πξάζηλεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (t). ηελ πεξίπησζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην έηνο αλαθνξάο: EFE Καύζε θαπζίκσλ TCE 0 0 NEEFE 0 0 TCE TCE NEEFE TCE NEEFE 1,149 Ο ππνινγηζκφο ησλ εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ θαχζε δηαθφξσλ θαπζίκσλ ζα πξαγκαηνπνηεζεί ζχκθσλα κε ηνπο ζπληειεζηέο πνπ δίλνληαη ζηνλ Πίλαθα 3-2 (European Commission, 2010). ΠΗΝΑΚΑ 3-2. Πξφηππνη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ γηα δηάθνξα είδε θαπζίκνπ. Δίδνο θαπζίκνπ Πξφηππνο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ (t CO 2 /MWh fuel ) Βελδίλε θίλεζεο 0,249 Πεηξέιαην εζσηεξηθήο θαχζεο, ληίδει 0,267 Φπζηθφ αέξην 0,202 Ξχιν 0,282 ε πεξίπησζε πνπ ηα δεδνκέλα είλαη δηαζέζηκα ζε κνλάδεο φγθνπ, ηφηε ε κεηαηξνπή ηνπο ζε ηζνδχλακεο κνλάδεο ελέξγεηαο ζα πξαγκαηνπνηεζεί κε ηελ αμηνπνίεζε ησλ ζπληειεζηψλ κεηαηξνπήο (Πίλαθαο 3-3) (European Commission, 2010). ΠΗΝΑΚΑ 3-3. πληειεζηέο κεηαηξνπήο γηα πγξά θαχζηκα (Λίηξα ζε KWh). Δίδνο θαπζίκνπ πληειεζηήο κεηαηξνπήο (ΚWh/L) Βελδίλε 9,2 Νηίδει 10,0 ηε ζπλέρεηα δίλεηαη ε αλαιπηηθή απνγξαθή ησλ θαηαλαιψζεσλ γηα θάζε δξαζηεξηφηεηα/ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο θαζψο θαη ν ππνινγηζκφο ησλ εθπνκπψλ CO 2, κε ηελ ρξήζε ησλ ζπληειεζηψλ πνπ παξνπζηάζηεθαλ πξνεγνπκέλσο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 21

40 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO ΠΑΡΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΚΑΣΑΝΑΛΧΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ: ΚΣΗΡΗΑ Ζιεθηξηθή ελέξγεηα Παξαγσγή Ζ/Δ Γελ πθίζηαηαη εγθαηάζηαζε παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ. Καηά ζπλέπεηα σο ηνπηθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ ειεθηξηθή ελέξγεηα αμηνπνηείηαη ν πξφηππνο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ Διιάδα. Δπηπιένλ παξαηεξήζεθε ειάρηζηε (<0.01%) ηδησηηθή παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ θσηνβνιηατθά ζπζηήκαηα, ε νπνία ιφγσ ηεο πνιχ ρακειήο ηεο ηηκήο θαη ηεο κε δεκφζηαο ηδηνθηεζίαο, δελ ζα αλαιπζεί πεξαηηέξσ Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθά θηίξηα Ο Γήκνο Καβάιαο έρεη ζηελ ηδηνθηεζία ηνπ ζεκαληηθφ αξηζκφ απφ δεκνηηθά θηίξηα (>100) ηα νπνία αμηνπνηνχληαη γηα ηελ παξνρή δηαθφξσλ ππεξεζηψλ. Ζ πιεηνςεθία ησλ θηηξίσλ βξίζθνληαη κέζα ζηα φξηα ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο. Σα θηίξηα πνηθίινπλ αλάινγα κε ην έηνο θαηαζθεπήο, ηελ ρξήζε ηνπο θαη ηα ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο. Ο ππνινγηζκφο ηεο θαηαλάισζεο ελέξγεηαο γηα ηα δεκνηηθά θηίξηα πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ παξνρή ζηνηρείσλ απφ ηε Γεκφζηα Δπηρείξεζε Ζιεθηξηζκνχ (ΓΔΖ). ηελ πεξίπησζε πνπ δελ ήηαλ δηαζέζηκνο ν αξηζκφο παξνρήο ψζηε λα βξεζνχλ νη άκεζεο θαηαλαιψζεηο, απηέο ππνινγίζηεθαλ ζπλαξηήζεη ηνπ εηεζίνπ θφζηνπο ιεηηνπξγίαο ηνπ θηηξίνπ, ηνπ ηηκνινγίνπ ηεο Γ.Δ.Ζ. ζην νπνίν αλήθεη θαη ηεο κέζεο ηηκήο αλά KWh. ηνλ Πίλαθα 3-4 παξαηίζεληαη νη εηήζηεο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζε KWh γηα ην ζχλνιν ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Γηα ιφγνπο ζπληνκίαο, αιιά θαη πξαθηηθφηεηαο, θαζψο νξηζκέλα ζπγθξνηήκαηα δεκνηηθψλ θηηξίσλ έρνπλ έλαλ κφλν θνηλφ κεηξεηή ξεχκαηνο, ηα απνηειέζκαηα ηνπ πίλαθα δίλνληαη αλά ζπγθξφηεκα βάζεη ηεο ρξήζεο ηνπ. ηνλ Πίλαθα 3-4 δελ ζπκπεξηιακβάλνληαη δεκνηηθά θηίξηα ηα νπνία: Γελ ρξεζηκνπνηήζεθαλ θαζφινπ ην 2011 ή δελ θαηαλαιψλνπλ ειεθηξηθή ελέξγεηα. Δίλαη ηδηαίηεξνπ ηζηνξηθνχ θαη πνιηηηζκηθνχ ελδηαθέξνληνο (π.ρ. θηίξην Μνχηνπια) θαη σο εθ ηνχηνπ νη ελεξγεηαθέο επεκβάζεηο ζηα ελ ιφγσ θηίξηα παξνπζηάδνπλ δπζθνιίεο ή δελ πξνβιέπνληαη. Γελ ππάξρνπλ επαξθή αμηφπηζηα ζηνηρεία. Σα θηίξηα απηά είλαη θπξίσο θηίξηα πνπ κέρξη πξφηηλνο ππάγνληαλ ζην θαζεζηψο δηαρείξηζεο ηνπ πξψελ Γήκνπ Φηιίππσλ ν νπνίνο ελνπνηήζεθε κε ηνλ Γήκν Καβάιαο θαη ε ελνπνίεζε ηνπ ζπζηήκαηνο δηαρείξηζεο βξίζθεηαη ζε εμέιημε. ε θάζε πεξίπησζε ηα θηίξηα πνπ αλαιχζεθαλ εθηηκάηαη φηη απνηεινχλ πάλσ απφ ην 95% ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην 2011, εθηηκήζεθε ζηηο KWh. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 22

41 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-4. Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο A/A (ζε KWh) Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο Καηαλάισζε (ζε KWh) Κηίξηα Γηνηθεηηθώλ/Πνιηηηζηηθώλ ρξήζεσλ 26 Αζιεηηθφ Κέληξν Καιακίηζαο Γεκαξρείν Α Βνεζεηηθφ Γήπεδν Πεξηγηάιη Γεκαξρείν Β Γήπεδν Κσηζάινπ Καπλαπνζήθε Αζιεηηθφ Κέληξν (Πνηακνχδηα) Γεκνηηθφ Χδείν Γεκνηηθφ ηάδην Βεξνχιην Γεκνηηθή Βηβιηνζήθε Γήπεδν Νέαο Καξβάιεο Γεκνθέιεηα (Γξαθεία) Γήπεδν Υαιθεξνχ Σνπξηζηηθφ Πεξίπηεξν Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ πγθξφηεκα Κνηκεηήξηα/Γθαξάδ Γήκνπ Κέληξν Δμππεξέηεζεο Πνιηηψλ ΚΔΠ Γεκνηηθά Σρνιεία/Νεπηαγσγεία 10 Γεκνηηθή Αζηπλνκία ν Γεκνηηθφ/ 2ν θ 3ν Νεπηαγσγείν Παηδηθή Βηβιηνζήθε ν Γεκνηηθφ Βηβιηνζήθε Αγ. Αζαλαζίνπ ν θ 6ν Γεκνηηθφ/ 5ν Νεπηαγσγείν Μνπζείν Καπλνχ ν Νεπηαγσγείν ΓΖ.ΠΔ.ΘΔ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Λανγξαθηθφ Μνπζείν ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κηλεκαηνγξάθνο ΟΚΑΡ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κηλεκαηνζέηξν Παιιάο ν Γεκνηηθφ Κηίξην Ππζαγφξα ν θ 28ν Νεπηαγσγείν Λαραλαγνξά ν Γεκνηηθφ/ 11ν θ 23ν Νεπηαγσγείν Γεκνηηθή Αγνξά ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν ΓΔΤΑΚ (Κηίξην Lord) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν ν Γεκνηηθφ/15ν θ 4ν Νεπηαγσγείν Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο 47 16ν Γεκνηηθφ Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Κιεηζηφ) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Αλνηρηφ) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Πάξθν Φαιήξνπ ν Γεκνηηθφ/19ν θ 16ν Νεπηαγσγείν Δζληθφ ηάδην Καβάιαο ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 23

42 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-4 (ζπλέρεηα). Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο (ζε KWh) Καηαλάισζε (ζε KWh) Γεκνηηθά Σρνιεία/Νεπηαγσγεία (ζπλέρεηα) 77 6ν Γεληθφ Λχθεην/Μνπζηθφ Λ-Γ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν ν/2ν/3ν ΔΠΑ.Λ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γπκλάζην Ακπγδαιεψλα ν Γεκνηηθφ Γπκλάζην/Λχθεην Κξελίδσλ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γπκλάζην Νέαο Καξβάιεο ν θ 27ν Νεπηαγσγείν Γπκλάζην Κξπνλεξίνπ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Παιενχ Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Ακπγδαιεψλα Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γάηνπ/Πνιπζη ΚΑΠΖ/Βξεθνλεπηαθνί Σηαζκνί 60 Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Φηιίππσλ A ΚΑΠΖ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Λπδίαο Β ΚΑΠΖ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Επγνχ Γ ΚΑΠΖ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κξελίδσλ Γ' ΚΑΠΖ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κξελίδσλ Δ' ΚΑΠΖ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Νέαο Καξβάιεο Β' Παηδηθφο ηαζκφο ν Δηδηθφ ρνιείν Γ' Παηδηθφο ηαζκφο Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Γ' Παηδηθφο ηαζκφο Ε' Παηδηθφο ηαζκφο Γπκλάζηα/Λύθεηα 92 Ζ' Παηδηθφο ηαζκφο ν Γπκλάζην Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ ν Γπκλάζην ν Γπκλάζην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα 70 4ν Γπκλάζην / Πεηξακαηηθφ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Νέαο Καξβάιεο ν Γπκλάζην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Ακπγδαιεψλα ν Γπκλάζην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Επγνχ ν/4ν Γεληθφ Λχθεην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Κξελίδσλ ν Γεληθφ Λχθεην/7ν Γπκλάζην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Υαιθεξνχ ν Γεληθφ Λχθεην/4ν ΔΠΑ.Λ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Παιενχ ν Γεληθφ Λχθεην Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ πλνιηθή Καηαλάισζε Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 24

43 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο ην ζπγθεθξηκέλν πεδίν αλαιχνληαη νη ελεξγεηαθέο θαηαλαιψζεηο ησλ εγθαηαζηάζεσλππνδνκψλ χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο ηνπ Γήκνπ. ηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο σο ηέηνηεο εγθαηαζηάζεηο αλαγλσξίζηεθαλ νη εγθαηαζηάζεηο βηνινγηθνχ θαζαξηζκνχ, ηα δηάθνξα αληιηνζηάζηα χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο, νη γεσηξήζεηο θαη νη δεμακελέο. Λφγσ ησλ ηνπνγξαθηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ ηνπ Γήκνπ (έθηαζε, αλάγιπθν, πςνκεηξηθή δηαθνξά, θηι.) απαηηείηαη ε ρξήζε ζεκαληηθνχ αξηζκνχ εγθαηαζηάζεσλ γηα ηηο αλάγθεο χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο. ην ρήκα 3-2 παξνπζηάδεηαη ην ζχλνιν ησλ ζρεηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. ΥΖΜΑ 3-2. Αληιηνζηάζηα (θίηξηλα) θαη δεμακελέο (κπιε) ηνπ δήκνπ Καβάιαο. Αλαιπηηθφηεξα ζηνηρεία φζνλ αθνξά ηηο δψλεο χδξεπζεο, ην ηζνδχγην λεξνχ θαη ηηο δεμακελέο ηνπ Γήκνπ είλαη δηαζέζηκα. Σα ζηνηρεία ησλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ γηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο δεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο αληιήζεθαλ απφ ηα ζηνηρεία ηεο Γεκνηηθήο Δπηρείξεζεο Όδξεπζεο θαη Απνρέηεπζεο Καβάιαο (ΓΔΤΑΚ) θαη ηνπο αξηζκνχο παξνρήο απφ ηελ Γ.Δ.Ζ. θαη παξνπζηάδνληαη ζηνλ Πίλαθα 3-5. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ησλ δεκνηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην 2011, εθηηκήζεθε ζηηο KWh. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 25

44 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-5. Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ. Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή επηκέξνπο εγθαηαζηάζεσλ (ζε KWh) A/A Πεξηγξαθή επηκέξνπο εγθαηαζηάζεσλ Καηαλάισζε (ζε KWh) Βηνινγηθόο Καζαξηζκόο 26 Α1- Λπδία Βηνινγηθφο Καβάιαο Α2 - Κξελίδεο Βηνινγηθφο Παιενχ Α3 - Κξελίδεο-Φίιηππνη Βηνινγηθφο Γάηνπ Α4 - Γάην Βηνινγηθφο Φηιίππσλ Με δηαζέζηκν 30 Α5 - Πνιχζηπιν Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Α6 - Ακπγδαιεψλαο Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Σηαζκνί/Αγσγνί Απνρέηεπζεο 5 Α1 (Κεληξηθφο απνρεηεπηηθφο αγσγφο) Αληιηνζηάζηα 6 Α2 (Κεληξηθφο απνρεηεπηηθφο αγσγφο) Αληιηνζηάζην Πεληαθνζίσλ Α3 (Κεληξηθφο απνρεηεπηηθφο αγσγφο) Αληιηνζηάζην 1ν Γεκνηηθφ ρνιείν Α4 (Κεληξηθφο απνρεηεπηηθφο αγσγφο) Αληιηνζηάζην Πεηξαδάθηα Α5 (Κεληξηθφο απνρεηεπηηθφο αγσγφο) Αληιηνζηάζην Ληκαλάθη Καξβάιεο ΑΚ1 (Απνρεηεπηηθφο αγσγφο Καξβάιεο) Αληιηνζηάζην Σζνπθάινπ Ληκ. θαγεία ΑΚ2 (Απνρεηεπηηθφο αγσγφο Καξβάιεο) Κεληξηθφ Αληιηνζηάζην Όδξεπζεο ΑΚ3 (Απνρεηεπηηθφο αγσγφο Καξβάιεο) Δθεδξηθφ Αληιηνζηάζην Όδξεπζεο ΑΚ4 (Απνρεηεπηηθφο αγσγφο Καξβάιεο) Αληιηνζηάζην 5ν Λχθεην ΑΓ1 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην πιεβξίαο Τ/Ε ΑΓ2 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην Γεσξγίνπ Κίηζνπ ΑΓ3 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην & Πνκσλα Υαιθεξνχ ΑΓ4 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην Υαιθεξνχ (Άλσ) ΑΓ5 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην Κάησ Λεχθεο ΑΓ6 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Αληιηνζηάζην Λεχθεο ΑΓ7 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) ηαπξφο- Αληιηνζηάζην ΑΓ8 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Νέν Επγφο - Αληιηνζηάζην ΑΓ9 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Επγφο - Αληιηνζηάζην ΑΓ10 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Κξπνλέξη - Αληιηνζηάζην ΑΠ1 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Κξελίδεο - Αληιηνζηάζην ΑΠ2 (ηαζκφο απνρέηεπζεο Παιενχ) Κνξπθέο - Αληιηνζηάζην Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 26

45 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-5 (ζπλέρεηα). Καηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο δεκνηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ. Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο (ζε KWh) Καηαλάισζε (ζε KWh) Αληιηνζηάζηα (ζπλέρεηα) 74 Αληι. Υαιθεξνχ ( ηξνθή Π. Καβάια) Λπθφζηνκν - Αληιηνζηάζην Κεθαιάξη (Καζνδηθή) Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Πιεξσκή ινγαξηαζκψλ Καηακεηξεηέο πδξνκέηξσλ Γεσηξήζεηο 78 Σερλίηεο πδξνκέηξσλ Ακπγδαιεψλαο- Γεψηξεζε Ακπγδαιεψλαο-Μπνχζηεξ Πνιχζηπιν-Γάην- Γεψηξεζε Ακπγδαιεψλαο- Γεμακελή Επγφ- Γεψηξεζε Βνπλνρψξη-Αληι. Μαζιαθηά Κξπνλέξη- Γεψηξεζε Βνπλνρψξη-Αληι. Πξφπνδεο Κξελίδεο- Γεψηξεζε Φίιηππνη- Γεμακελή Λπδία-Γεψηξεζε Λπδία- Γεμακελή Επγφο - Γεψηξεζε Δθεδξηθή Παιαηά Καβάια Πεγή Ρεκαηηά Κξπνλέξη - Γεψηξεζε Δθεδξηθή Παιαηά Καβάια Πεγή Υσξηφ Γάην - Γεψηξεζε Δθεδξηθή Κνξπθέο Πεγή Ρεκαηηά Φίιηππνη - Δθεδξηθή Πνιχλεξν Πεγή Λπδία - Γεψηξεζε Δθεδξηθή Κξπνλέξη Αληι. Δθεδξηθή Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ πλνιηθή Καηαλάισζε Λνηπέο Δγθαηαζηάζεηο 64 Αλακεηαδφηεο παζηά Σνπαιέηεο Πιαηεία Β' Πνκσλα Γ' Πνκσλα Γεμακ. Αληι/ζην Κεθαιήο χξαγγνο Γεμ. Αξγπξνθάζηξνπ (Αγ. Παξαζθεπή) Αληι. 11εο Μεξαξρίαο (Αγ. Παξαζθεπή) Γεμακελή Γεμακελή Υσξάθαο Γεμακελή Αγ. Κσλζηαληίλνπ 195 Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 27

46 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO Καηαλάισζε Ζ/Δ: Γεκνηηθόο θσηηζκόο χκθσλα κε ζηνηρεία ηεο ηερληθήο ππεξεζίαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ είλαη εγθαηεζηεκέλεο ιακπηήξεο πνπ εμππεξεηνχλ ηνλ θσηηζκφ δξφκσλ, πιαηεηψλ θηι. Θεσξψληαο σο κέζν φξν θαηαλάισζεο ηα 250W αλά ιακπηήξα (ιακβάλνληαο ππφςε φηη ζπκπεξηιακβάλνληαη πξνβνιείο θαη κεγάινη ιακπηήξεο δξφκσλ) αλά ψξα θαη ππνινγίδνληαο ηελ εηήζηα δηάξθεηα ιεηηνπξγίαο ηνπο (21:00-05:00 ην θαινθαίξη θαη 17:00 κε 06:00 ηνλ ρεηκψλα) εθηηκάηαη ε ζπλνιηθή θαηαλάισζε. Πην ζπγθεθξηκέλα γηα ηεο αλάγθεο δεκνηηθνχ θσηηζκνχ εθηηκήζεθε φηη θαηαλαιψλνληαη KWh. Οη ππνινγηζκνί απηνί είλαη πνιχ θνληά κε ηα πξσηνγελή ζηνηρεία ηεο ΓΔΖ γηα ηνλ (πξψελ) λνκφ Καβάιαο ζχκθσλα κε ηελ νπνία θαηαλαιψλνληαη ΜWh γηα θσηηζκφ ζε επίπεδν λνκνχ θαη κε αλαγσγή βάζεη ηνπ πιεζπζκνχ ηνπ Γήκνπ ππνινγίδνληαη αληίζηνηρα MWh γηα ην Γήκν Καβάιαο Καηαλάισζε Ζ/Δ: Οηθηαθόο ηνκέαο Ζ θαηαλάισζε ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο γηα ηνλ νηθηαθφ ηνκέα ππνινγίζηεθε κε ηελ ρξήζε ζρεηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ παξέρνληαη ζην εζληθφ πιεξνθνξηαθφ ζχζηεκα γηα ηελ ελέξγεηα απφ ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο Αιιαγήο (Δ.Π..Δ., 2012). Ζ αλαγσγή ησλ πιεξνθνξηψλ ζε επίπεδν Γήκνπ πξαγκαηνπνηήζεθε βάζεη ηνπ αξηζκνχ ησλ λνηθνθπξηψλ ζηνλ Γήκν Καβάιαο (26.580) θαη ζηελ Διιάδα ( ) ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ηνπ νηθηαθνχ ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο KWh Καηαλάισζε Ζ/Δ: Τξηηνγελήο ηνκέαο Ζ θαηαλάισζε ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο γηα ηνλ ηξηηνγελή ηνκέα ππνινγίζηεθε κε ηελ ρξήζε ζρεηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ παξέρνληαη ζην εζληθφ πιεξνθνξηαθφ ζχζηεκα γηα ηελ ελέξγεηα απφ ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο Αιιαγήο (Δ.Π..Δ., 2012). Να ηνληζηεί εδψ φηη ν ηξηηνγελήο ηνκέαο πεξηιακβάλεη ηα θηίξηα/γξαθεία ησλ επηρεηξήζεσλ/ειεχζεξσλ επαγγεικαηηψλ νη νπνίεο δελ πξνζθέξνπλ θάπνην πιηθφ πξντφλ αιιά παξέρνπλ ζηνπο πειάηεο ηνπο ππεξεζίεο. Σέηνηεο ππεξεζίεο είλαη ελδεηθηηθά απηέο πνπ παξέρνληαη απφ ειεχζεξνπο επαγγεικαηίεο (π.ρ. δηθεγφξνη) ή νξγαλσκέλεο επηρεηξήζεηο π.ρ. θαζαξηζκνχ, θηεκαηνκεζηηηθέο, κεηαθνξηθέο, ηνπξηζηηθέο, ηξαπεδηθέο ππεξεζίεο, πγείαο θιπ. Ζ αλαγσγή ησλ πιεξνθνξηψλ ζε επίπεδν Γήκνπ πξαγκαηνπνηήζεθε βάζεη ηνπ αξηζκνχ ησλ λνηθνθπξηψλ ζηνλ Γήκν Καβάιαο (26.580) θαη ζηελ Διιάδα ( ) ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. Δμαηηίαο ηνπ γεγνλφηνο φηη δελ ππήξραλ πξσηνγελή ζηνηρεία θαηαλάισζεο ελέξγεηαο γηα ηνλ ηξηηνγελή ηνκέα γηα ην Γήκν Καβάιαο, ππνινγίζηεθε κηα κέζε εζληθή θαηαλάισζε, δηαηξψληαο ηελ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ηνπ ηξηηνγελή ηνκέα γηα ηελ Διιάδα κε ηνλ ζπλνιηθφ αξηζκφ λνηθνθπξηψλ ζηελ Διιάδα. Ζ ηειηθή θαηαλάισζε γηα ην Γήκν Καβάιαο βξέζεθε πνιιαπιαζηάδνληαο ηελ κέζε θαηαλάισζε κε ηνλ αξηζκφ ησλ λνηθνθπξηψλ ζην Γήκν. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ηνπ ηξηηνγελή ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο KWh Άιια θαχζηκα Καηαλάισζε πεηξειαίνπ: Γεκνηηθά θηίξηα Ο ππνινγηζκφο ηεο θαηαλάισζεο πεηξειαίνπ γηα ηα δεκνηηθά θηίξηα πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ παξνρή ζηνηρείσλ απφ ηηο αξκφδηεο ππεξεζίεο ηνπ Γήκνπ (Λνγηζηήξην, Σερληθή Τπεξεζία, θηι.). ηνλ Πίλαθα 3-6 δίλνληαη νη εηήζηεο θαηαλαιψζεηο πεηξειαίνπ γηα ην ζχλνιν ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. πσο θαη ζηελ πεξίπησζε ππνινγηζκνχ ηνπ ειεθηξηθνχ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 28

47 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ξεχκαηνο, ηα απνηειέζκαηα ηνπ Πίλαθα δίλνληαη αλά ζπγθξφηεκα βάζεη ηεο ρξήζεο ηνπ. ηνλ Πίλαθα 3-6 δελ ζπκπεξηιήθζεθαλ δεκνηηθά θηίξηα ηα νπνία: Γελ ρξεζηκνπνηήζεθαλ θαζφινπ ην 2011 ή δελ θαηαλαιψλνπλ πεηξέιαην (πεξηπηψζεηο ζέξκαλζεο κε ρξήζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο). Δίλαη ηδηαίηεξνπ ηζηνξηθνχ θαη πνιηηηζκηθνχ ελδηαθέξνληνο (π.ρ. θηίξην Μνχηνπια) θαη σο εθ ηνχηνπ νη ελεξγεηαθέο επεκβάζεηο ζηα ελ ιφγσ θηίξηα παξνπζηάδνπλ δπζθνιίεο ή δελ πξνβιέπνληαη. Γελ ππάξρνπλ επαξθή αμηφπηζηα ζηνηρεία. Σα θηίξηα απηά είλαη θπξίσο θηίξηα πνπ κέρξη πξφηηλνο ππάγνληαλ ζην θαζεζηψο δηαρείξηζεο ηνπ πξψελ Γήκνπ Φηιίππσλ ν νπνίνο ελνπνηήζεθε κε ηνλ Γήκν Καβάιαο θαη ε ελνπνίεζε ηνπ ζπζηήκαηνο δηαρείξηζεο βξίζθεηαη ζε εμέιημε. ε θάζε πεξίπησζε ηα θηίξηα πνπ αλαιχζεθαλ εθηηκάηαη φηη απνηεινχλ πάλσ απφ ην 95% ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην 2011, εθηηκήζεθε ζηα ιίηξα ή ζηηο KWh (Βάζεη ηεο παξαδνρήο πσο 1 ιίηξν = 10KWh (European Commission, 2010)). Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 29

48 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-6. Καηαλαιψζεηο πεηξειαίνπ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο (ζε Λίηξα) A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο Καηαλάισζε (ζε Λίηξα) Κηίξηα Γηνηθεηηθώλ/Πνιηηηζηηθώλ ρξήζεσλ 24 9ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γεκαξρείν Α ν Γεκνηηθφ Γεκαξρείν Β ν θ 28ν Νεπηαγσγείν Γεκνηηθφ Χδείν ν Γεκνηηθφ/ 11ν θ 23ν Νεπηαγσγείν Γεκνηηθε Βηβιηνζήθε ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γεκνθέιεηα (Γξαθεία) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν πγθξφηεκα Κνηκεηήξηα/Γθαξάδ Γήκνπ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν ΓΖ.ΠΔ.ΘΔ ν Γεκνηηθφ/15ν θ 4ν Νεπηαγσγείν Κηίξην Ππζαγφξα ν Γεκνηηθφ ΓΔΤΑΚ (Κηίξην Lord) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν ν Γεκνηηθφ/19ν θ 16ν Νεπηαγσγείν Αζιεηηθέο Δγθαηαζηάζεηο 36 20ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Κιεηζηφ) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Αλνηρηφ) ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Δζληθφ ηάδην Καβάιαο ν Γεκνηηθφ Αζιεηηθφ Κέληξν Καιακίηζαο ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γήπεδν Κσηζάινπ ν θ 27ν Νεπηαγσγείν Κιεηζηφ Αζιεηηθφ Κέληξν (Πνηακνχδηα) Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Παιενχ Γεκνηηθφ ηάδην Βεξνχιην Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Ακπγδαιεψλα Γήπεδν Υαιθεξνχ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Γάηνπ/Πνιχζη Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Φηιίππσλ Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Λπδίαο Γεκνηηθά Σρνιεία/Νεπηαγσγεία 47 Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Επγνχ ν Γεκνηηθφ/ 2ν θ 3ν Νεπηαγσγείν ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κξελίδσλ ν Γεκνηηθφ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Κξελίδσλ ν θ 6ν Γεκνηηθφ/ 5ν Νεπηαγσγείν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Νέαο Καξβάιεο ν Νεπηαγσγείν ν Δηδηθφ ρνιείν ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ ν Γεκνηηθφ/Νεπηαγσγείν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 30

49 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-6 (ζπλέρεηα). Καηαλαιψζεηο πεηξειαίνπ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ην Καηαλάισζε A/A Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο A/A (ζε Λίηξα) Πεξηγξαθή Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο Καηαλάισζε (ζε Λίηξα) Γπκλάζηα/Λύθεηα 77 Δ' & Σ' Παηδηθφο ηαζκφο ν Γπκλάζην Ε' Παηδηθφο ηαζκφο ν Γπκλάζην Ζ' Παηδηθφο ηαζκφο ν Γπκλάζην Θ' Παηδηθφο ηαζκφο ν Γπκλάζην / Πεηξακαηηθφ Παηδ. ηαζκφο Κξελίδσλ ν Γπκλάζην Παηδ. ηαζκφο Επγνχ ν Γπκλάζην Παηδ. ηαζκφο Ακπγδαιεψλα ν/4ν Γεληθφ Λχθεην Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ ν Γεληθφ Λχθεην/7ν Γπκλάζην ν Γεληθφ Λχθεην/4ν ΔΠΑ.Λ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα 61 5ν Γεληθφ Λχθεην Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Νέαο Καξβάιεο ν Γεληθφ Λχθεην/Μνπζηθφ Λ-Γ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Ακπγδαιεψλα ν/2ν/3ν ΔΠΑ.Λ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Επγνχ Γπκλάζην Ακπγδαιεψλα Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Κξελίδσλ Γπκλάζην/Λχθεην Κξελίδσλ Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Υαιθεξνχ Γπκλάζην Νέαο Καξβάιεο Λνηπά Γεκνηηθά Κηίξηα Κξπνλεξίνπ Γπκλάζην Κξπνλεξίνπ Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ Τπνζχλνιν Καηαλαιψζεσλ πλνιηθή Καηαλάισζε ΚΑΠΖ/Βξεθνλεπηαθνί Σηαζκνί 68 A ΚΑΠΖ Β ΚΑΠΖ Γ ΚΑΠΖ Γ' ΚΑΠΖ Δ' ΚΑΠΖ Σ' ΚΑΠΖ (Υαιθεξφ) Β' Παηδηθφο ηαζκφο Γ' Παηδηθφο ηαζκφο Γ' Παηδηθφο ηαζκφο *1 ιίηξν = 10ΚWh (European Commission, 2010) Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 31

50 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO Καηαλάισζε πεηξειαίνπ θαη μύινπ: Οηθηαθόο ηνκέαο Ζ θαηαλάισζε πεηξειαίνπ θαη μχινπ γηα ηνλ νηθηαθφ ηνκέα ππνινγίζηεθε κε ηελ ρξήζε ζρεηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ παξέρνληαη ζην εζληθφ πιεξνθνξηαθφ ζχζηεκα γηα ηελ ελέξγεηα απφ ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο Αιιαγήο (Δ.Π..Δ., 2012). Ζ αλαγσγή ησλ πιεξνθνξηψλ ζε επίπεδν Γήκνπ πξαγκαηνπνηήζεθε βάζεη ηνπ αξηζκνχ ησλ λνηθνθπξηψλ ζηνλ Γήκν Καβάιαο (26.580) θαη ζηελ Διιάδα ( ) ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. Δπηπιένλ ζεσξήζεθε φηη ε μπιεία απνηειεί πνζνζηφ ηεο βηνκάδαο πνπ θαηαλαιψλεηαη παλειιαδηθά, θαζψο δελ ππήξραλ αμηφπηζηα ζηνηρεία απνθιεηζηηθά γηα μπιεία ζε επίπεδν Γήκνπ. Αλακέλεηαη ε αλάπηπμε ελφο δηθηχνπ θαηαγξαθήο ηεο θαηαλάισζεο μπιείαο ζηνλ Γήκν θαη ε επαλεμέηαζε ησλ ππνινγηζκψλ ζηα επφκελα ζηάδηα ηνπ ΓΑΔ. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε πεηξειαίνπ θαη μπιείαο ηνπ νηθηαθνχ ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο KWh θαη KWh αληίζηνηρα Καηαλάισζε Πεηξειαίνπ: Τξηηνγελήο ηνκέαο Ζ θαηαλάισζε πεηξειαίνπ γηα ηνλ ηξηηνγελή ηνκέα ππνινγίζηεθε κε ηελ ρξήζε ζρεηηθψλ ζηνηρείσλ πνπ παξέρνληαη ζην εζληθφ πιεξνθνξηαθφ ζχζηεκα γηα ηελ ελέξγεηα απφ ην Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο, Δλέξγεηαο θαη Κιηκαηηθήο αιιαγήο (Δ.Π..Δ., 2012). Ζ αλαγσγή ησλ πιεξνθνξηψλ ζε επίπεδν Γήκνπ πξαγκαηνπνηήζεθε, φπσο θαη ζηελ πεξίπησζε ηεο θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, βάζεη ηνπ αξηζκνχ ησλ λνηθνθπξηψλ ζηνλ Γήκν Καβάιαο (26.580) θαη ζηελ Διιάδα ( ) ζχκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ηνπ ηξηηνγελή ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο KWh ΚΑΣΑΝΑΛΧΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ: ΜΔΣΑΦΟΡΔ Γεκνηηθά νρήκαηα Ο ζηφινο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο απνηειείηαη απφ νρήκαηα δηαθνξεηηθψλ ηχπσλ θαη ραξαθηεξηζηηθψλ ηα νπνία αμηνπνηνχληαη γηα ηηο αλάγθεο πνηθίισλ ππεξεζηψλ. Καηά ηελ δηάξθεηα ηνπ 2011 ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα ηηο αλάγθεο ηνπ δήκνπ 59 βελδηλνθίλεηα νρήκαηα/ηξνρήιαηα κεραλήκαηα θαη 123 πεηξειαηνθίλεηα νρήκαηα/ηξνρήιαηα κεραλήκαηα. ηνπο Πίλαθεο 3-7 έσο 3-18 παξαηίζεληαη ηα αλαιπηηθά ζηνηρεία θαηαλαιψζεσλ αλά φρεκα θαη αλά ππεξεζία. ΠΗΝΑΚΑ 3-7. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Κήπνη. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Yamaha Γίθπθιν Βελδίλε Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Piaggio Μεράλεκα θαιαζνθφξν Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Μεράλεκα Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Ford Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 32

51 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ 3-8. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Σερληθή Τπεξεζία. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Opel Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Komatsu Eθζθαθέαο θνξησηήο Πεηξέιαην Jcb Μεράλεκα ηζνπέδσζεο Πεηξέιαην Komatsu Δθζθαθέαο θνξησηήο Πεηξέιαην Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Iveco Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Nissan Μηθξφ θνξηεγφ Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην hp - Δθζθαθέαο θνξησηήο Πεηξέιαην hp - Mεράλεκα Πεηξέιαην χλνιν ΠΗΝΑΚΑ 3-9. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ πλεξγείν Ορεκάησλ. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Volkswagen Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Ζιεθηξνινγηθφ. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Mitsubishi Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Iveco Μεράλεκα θαιαζνθνξν Πεηξέιαην Nissan Μηθξφ θνξηεγφ Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ θαιαζνθφξν Πεηξέιαην Iveco Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 33

52 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Απνξξηκκαηνθφξα. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Volvo Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Nissan Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Daf Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Βπηίν Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ θάδσλ Πεηξέιαην χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Άξδεπζε. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Volkswagen Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Καζαξηφηεηα. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Yamaha Γίθπθιν Βελδίλε Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε Piaggio Γίθπθιν Βελδίλε 3 31 Opel Eπηβαηηθφ Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Βελδίλε Piaggio Φνξηεγφ (πιπζηηθφ) Βελδίλε Isuzu Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Iveco Απνξξηκ.-ηξάθηνξαο Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκ.-ηξάθηνξαο Πεηξέιαην Scania Απνξξηκ.-ηξάθηνξαο Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 34

53 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 Renault Απνξξηκ.-ηξάθηνξαο Πεηξέιαην Mercedes Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Daf Απνξξηκκαηνθφξν Πεηξέιαην Iveco Βπηίν Πεηξέιαην Mercedes Βπηίν Πεηξέιαην Ram Italia Μεράλεκα θνξησηήο Πεηξέιαην Dotto-Srl Λεσθνξείν Πεηξέιαην Mercedes Λεσθνξείν Πεηξέιαην Iveco Λεσθνξείν Πεηξέιαην Liebherr Πξνσζεηήο γαηψλ Πεηξέιαην Caterpillar Πξνσζεηήο γαηψλ Πεηξέιαην Caterpillar Πξνσζεηήο γαηψλ Πεηξέιαην Poclain Μεράλεκα εθζθαθέαο Πεηξέιαην Dulevo Μεράλεκα ζάξσζξν Πεηξέιαην Pam 495O 2000 Αθηνθαζαξηζηήο Πεηξέιαην Multicar Μεράλεκα θαιαζνθφξν Πεηξέιαην Dulevo Καδνπιπληήξην Πεηξέιαην Komatsu Μεράλεκα εθζθαθέαο Πεηξέιαην Komatsu Μεράλεκα ηζσπέδσηεο Πεηξέιαην Isuzu Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) κε γεξαλφ Πεηξέιαην Kia Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) κε γεξαλφ Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) κε γεξαλφ Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ θάδσλ Πεηξέιαην Ford Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Nissan Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Nissan Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Ford Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Ford Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Iveco Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Mercedes Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Piaggio Φνξηεγφ - πιπζηηθφ Πεηξέιαην Ram Italia Μεράλεκα θνξησηήο Πεηξέιαην Iveco Καδνπιπληήξην Πεηξέιαην Nissan Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην FIAT Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Hanz 50 hp 2004 Μεράλεκα ληαιίθα Πεηξέιαην Hanz 50 hp 2004 Μεράλεκα ληαιίθα Πεηξέιαην Hanz 41 hp 1992 Μεράλεκα ληαιίθα Πεηξέιαην Hanz 41hp 1997 Μεράλεκα ληαιίθα Πεηξέιαην Iveco 50 hp 2009 Μεράλεκα ληαιίθα Πεηξέιαην hp 2005 Μεράλεκα πιπζηηθφ Πεηξέιαην hp - Μεράλεκα Πεηξέιαην 3 33 χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 35

54 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Γηνηθεηηθά. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Kwang Yang Γίθπθιν Βελδίλε Mercedes Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Nissan Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην Iveco Λεσθνξείν Πεηξέιαην Dotto-Srl Λεσθνξείν Πεηξέιαην Ford Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Κνηκεηήξηα. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Yamaha Γίθπθιν Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Karcher Μεράλεκα Πεηξέιαην Piaggio Μηθξφ θνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Γεκνηηθή Αζηπλνκία. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh Kwang Yang Γίθπθιν Βελδίλε Kwang Yang Γίθπθιν Βελδίλε Kwang Yang Γίθπθιν Βελδίλε Opel Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε Fiat Eπηβαηηθφ Βελδίλε χλνιν ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Αζιεηηζκφο. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh - 2 hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Twin Cut 12,5 hp 1992 Μεράλεκα/Σξαθηέξ Βελδίλε hp - Mεράλεκα Βελδίλε Fiat Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην Mitsubishi Μηθξφ θνξηεγφ (κε αλ.) Πεηξέιαην hp - Mεράλεκα Πεηξέιαην hp - Mεράλεκα Πεηξέιαην Barbieri Ter. 17 hp 2002 Mεράλεκα Πεηξέιαην J.Deer X hp 2005 Mεράλεκα Πεηξέιαην J.Deer hp 2008 Mεράλεκα Πεηξέιαην J.Deer X hp 2005 Mεράλεκα Πεηξέιαην J.Deer X hp 2005 Mεράλεκα Πεηξέιαην J.Deer hp 1999 Mεράλεκα Πεηξέιαην Shibaura SD 18 hp 1987 Mεράλεκα Πεηξέιαην χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 36

55 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ Αθηέο. Μάξθα Κπβηθά Έηνο Δίδνο Καηαλάισζε Δίδνο Ορήκαηνο Ορήκαηνο (cc) Καηαζθεπήο Καπζίκνπ Λίηξα KWh - 5 hp - Mεράλεκα Βελδίλε Pam Μεράλεκα Πεηξέιαην Iveco Φνξηεγφ (αλ.) Πεηξέιαην Nissan Φνξηεγφ (θαξφηζα) Πεηξέιαην χλνιν ηνλ Πίλαθα 3-19 ζπλνςίδνληαη νη θαηαλαιψζεηο αλά ππεξεζία, ελψ ζην ρήκα 3-3 παξνπζηάδεηαη ε επηκέξνπο ζπλεηζθνξά ηεο θάζε ππεξεζίαο ζηελ ηειηθή ζπλνιηθή θαηαλάισζε θαπζίκσλ. Τπεξεζία ΠΗΝΑΚΑ Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ. Καηαλάισζε Καηαλάισζε Καηαλάισζε Βελδίλεο Βελδίλεο Πεηξειαίνπ (ζε Λίηξα) (ζε KWh) (ζε Λίηξα) Καηαλάισζε Πεηξειαίνπ (ζε KWh) Σερληθή Τπεξεζία πλεξγείν Ορεκάησλ Ζιεθηξνινγηθφ Απνξξηκκαηνθφξα Άξδεπζε Καζαξηφηεηα Γηνηθεηηθά Κνηκεηήξηα Γεκνηηθή Αζηπλνκία Κήπνη Αζιεηηζκφο Αθηέο χλνιν % 1% 2% 1% 0% 2% 8% 1% 2% 48% 35% 0% Σερληθή Τπεξεζία πλεξγείν Ορεκάησλ Ζιεθηξνινγηθφ Απνξξηκκαηνθφξα Άξδεπζε Καζαξηφηεηα Γηνηθεηηθά Κνηκεηήξηα Γεκνηηθή Αζηπλνκία Κήπνη Αζιεηηζκφο Αθηέο ΥΖΜΑ 3-3. Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ (ζε KWh) ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ. πσο είλαη αλακελφκελν, νη ηερληθέο ππεξεζίεο θαη νη ππεξεζίεο θαζαξηφηεηαο είλαη νη θχξηνη θαηαλαισηέο θαπζίκσλ ζε ζρέζε κε ηηο άιιεο ππεξεζίεο ηνπ Γήκνπ. Σν ζχλνιν ησλ ιίηξσλ βελδίλεο θαη πεηξειαίνπ πνπ θαηαλαιψζεθε ην 2011 απφ ηα δεκνηηθά νρήκαηα ήηαλ θαη ιίηξα αληίζηνηρα. Ζ ηζνδχλακε ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο γηα ην 2011 φπσο ππνινγίζηεθε κε ηελ ρξήζε θαηάιιεισλ ζπληειεζηψλ κεηαηξνπήο (9,2 KWh/L γηα Βελδίλε θαη Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 37

56 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 10 KWh/L γηα Πεηξέιαην) αλέξρεηαη ζε KWh εθ ησλ νπνίσλ νη θαη ΚWh πξνέξρνληαη απφ ηελ θαχζε βελδίλεο θαη πεηξειαίνπ αληίζηνηρα Γεκφζηεο κεηαθνξέο Οη αλάγθεο κεηαθνξάο ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ηθαλνπνηνχληαη κε ηελ δξάζε δχν νξγαληζκψλ δεκνζίσλ κεηαθνξψλ: Σν Αζηηθφ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. Σν Τπεξαζηηθφ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. To Αζηηθφ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. απνηειείηαη απφ πεξίπνπ 40 ιεσθνξεία, δηαθφξσλ θαηαζθεπαζηψλ. Σν έηνο θαηαζθεπήο ηνπο πνηθίιεη, κε ηα πεξηζζφηεξα απφ απηά λα έρνπλ θαηαζθεπαζηεί κέζα ζηελ δεθαεηία Σα δξνκνιφγηα θαηαλέκνληαη ζε 11 γξακκέο, ε ζπρλφηεηα ησλ νπνίσλ αιιάδεη αλάινγα κε ηηο επνρηαθέο αλάγθεο, θαη ηθαλνπνηνχλ ηηο αλάγθεο ησλ θαηνίθσλ ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο. ην ρήκα 3-4 παξνπζηάδνληαη ηα δξνκνιφγηα ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. ΥΖΜΑ 3-4. Σα δξνκνιφγηα ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 38

57 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 χκθσλα κε ζηνηρεία ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. πξαγκαηνπνηνχληαη ζπλνιηθά 4574 km. θαζεκεξηλψο, θαη 2758 km. ηηο Κπξηαθέο θαη αξγίεο. Τπνινγίδνληαο ην ζπλνιηθφ πιήζνο θαζεκεξηλψλ θαη αξγηψλ γηα ην 2011 (252 θαη 63 αληίζηνηρα), είλαη δπλαηφλ λα ππνινγηζηνχλ ηα ζπλνιηθά δηαλπζέληα ρηιηφκεηξα ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. πλνιηθά γηα ην έηνο 2011, ν ζηφινο ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο δηέλπζε km. θαηαλαιψλνληαο ιίηξα πεηξειαίνπ θίλεζεο (κέζε θαηαλάισζε 0,292 ιίηξα/km) ή ΚWh. Ο ζηφινο ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο απνηειείηαη απφ 140 πεξίπνπ ιεσθνξεία, δηαθφξσλ θαηαζθεπαζηψλ. Ο κέζνο φξνο ειηθίαο ησλ ιεσθνξείσλ είλαη πεξίπνπ 3 έηε. Ζ πεξηνρή επζχλεο ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο πεξηιακβάλεη δξνκνιφγηα απφ θαη πξνο Θεζζαινλίθε, Αζήλα, Ξάλζε, Γξάκα, έξξεο θαη πξννξηζκνχο εληφο ηνπ Ννκνχ. ΥΖΜΑ 3-5 Άπνςε ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο (Πεγή: Γηα ηελ εθηίκεζε ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο ηνπ ζηφινπ ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο ππνινγίζηεθε ην εηήζην πιήζνο ησλ δξνκνινγίσλ γηα θάζε δηαδξνκή θαζψο θαη ε απφζηαζε πνπ δηαλχεηαη εληφο ησλ νξίσλ ηνπ εμεηαδφκελνπ Γήκνπ. ηνλ ππνινγηζκφ ιήθζεθε ππφςε ε ζπρλφηεηα ησλ δξνκνινγίσλ αλάινγα κε ηελ εκέξα θαζψο θαη ηα δξνκνιφγηα ηεο επηζηξνθήο. Αλαιπηηθά νη εθηηκήζεηο παξνπζηάδνληαη ζηνλ Πίλαθα πλνιηθά γηα ην έηνο 2011, ν ζηφινο ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο δηέλπζε km θαηαλαιψλνληαο ιίηξα πεηξειαίνπ θίλεζεο (κέζε θαηαλάισζε 0,292 ιίηξα/ρικ.) ή ΚWh. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο απφ ηηο δεκφζηεο κεηαθνξέο γηα ην έηνο 2011 εθηηκήζεθε ζηηο KWh. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 39

58 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 ΠΗΝΑΚΑ Δθηίκεζε ησλ εηεζίσλ δηαλπζέλησλ ρηιηνκέηξσλ ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Ν.Καβάιαο εληφο ηνπ Γήκνπ. Γξνκνιφγην Πιήζνο δξνκνινγίσλ (κε επηζηξνθή) Υηιηφκεηξα αλά δξνκνιφγην εληφο ηνπ Γήκνπ πλνιηθά δηαλπζέληα ρηιηφκεηξα εληφο ηνπ Γήκνπ Καβάια-Υξπζνχπνιε-Κεξακσηή-Ξάλζε , Καβάια-Θεο/λίθε (κέζσ Διεπζεξνχπνιεο) , Καβάια-Θεο/λίθε (κέζσ Πεξάκνπ) , Καβάια-Θεο/λίθε (κέζσ Δγλαηίαο) , Καβάια-Γξάκα , Καβάια-Κξπνλέξη , Καβάια-Φίιηππνη , Καβάια-Λεθάλε , Καβάια-έξξεο , Καβάια-Αιεμαλδξνχπνιε , Καβάια-Κνκνηελή , Καβάια-Αζήλα , Καβάια-Διεπζεξνχπνιε , Καβάια-Πέξακν , χλνιν Ηδησηηθά νρήκαηα Οη ππνινγηζκνί γηα ηελ εθηίκεζε ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ ησλ ηδησηηθψλ νρεκάησλ ρσξίζηεθαλ ζε δχν επηκέξνπο ζπληζηψζεο: Σελ δηέιεπζε νρεκάησλ απφ ηελ Δγλαηία Οδφ, Σελ θίλεζε νρεκάησλ εληφο ηνπ νδηθνχ δηθηχνπ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Ζ Δγλαηία Οδφο εθηείλεηαη απφ ηελ Ζγνπκελίηζα ηνπ Ννκνχ Θεζπξσηίαο έσο ηνπο Κήπνπο ηνπ Ννκνχ Έβξνπ θαη έρεη ζπλνιηθφ κήθνο 670 km. Σα ηκήκαηα ηεο Δγλαηίαο Οδνχ εληφο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο έρνπλ ζπλνιηθφ κήθνο 24 km. ην Πίλαθα 3-21 πεξηγξάθεηαη αλαιπηηθά ν ππνινγηζκφο ησλ ζπλνιηθψλ νρεκαην-ρηιηνκέηξσλ (ΟΥΜ-km) πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ ζηελ Δγλαηία Οδφ εληφο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην Γηα ηελ εθηίκεζε αμηνπνηήζεθαλ ζηνηρεία πνπ παξείρε ε Δγλαηία Οδφο Α.Δ. ΠΗΝΑΚΑ Τπνινγηζκφο ησλ ζπλνιηθψλ νρεκαην-ρηιηνκέηξσλ ζηελ Δγλαηία Οδφ. Σκήκα Δγλαηίαο Οδνχ πλνιηθά πλνιηθά Δθηηκψκελε Πνζνζηφ Δηήζηα Δηήζηα Μήθνο ΔΜΖΚ* βαξέσλ ΟΥΜ-km ΟΥΜ-km (km) 2011 νρεκάησλ Διαθξψλ Βαξέσλ (νρήκαηα) (%) Ορεκάησλ Ορεκάησλ Α/Κ Αγ. Αλδξέα Α/Κ Αγ. χιια 11, Α/Κ Αγ. χιια Α/Κ Άζπξσλ Υσκάησλ 10, Α/Κ Άζπξσλ Υσκάησλ 'Δμνδνο Καξβάιεο χλνιν *Δηήζηα Μέζε Ζκεξήζηα Κπθινθνξία χκθσλα κε ηηο νδεγίεο ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, ε κέζε θαηαλάισζε γηα ηα ειαθξά νρήκαηα είλαη 0,130 L/km ζηελ πεξίπησζε θαηαλάισζεο βελδίλεο θαη 0,098 L/km ζηελ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 40

59 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 πεξίπησζε θαηαλάισζεο πεηξειαίνπ. Δπηπιένλ βάζεη ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο γηα ηα ειαθξά νρήκαηα ην 83% θαηαλαιψλεη βελδίλε θαη ην ππφινηπν 17% πεηξέιαην. Έηζη ππνινγίδεηαη: Βελδηλνθίλεηα Διαθξά Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε = ( ,83) 0,130 9, KWh km L Πεηξειαηνθίλεηα Διαθξά Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε = ( ,17) 0, KWh km L ζνλ αθνξά ηα βαξέα νρήκαηα ε κέζε θαηαλάισζε ππνινγίδεηαη ζε 0,298 L/km. Θεσξψληαο πσο φια ηα βαξέα νρήκαηα θαηαλαιψλνπλ πεηξέιαην ππνινγίδεηαη αληίζηνηρα: Πεηξειαηνθίλεηα Βαξέα Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε = , KWh km L Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ δηέιεπζε νρεκάησλ απφ ηελ Δγλαηία Οδφ εληφο ησλ νξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ππνινγίδεηαη ζηηο KWh. Σα ζπλνιηθά νρεκαην-ρηιηφκεηξα εληφο ηνπ νδηθνχ δηθηχνπ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ππνινγίζηεθαλ κε ηελ ρξήζε ησλ παξαθάησ παξαδνρψλ ιφγσ έιιεηςεο κεηξεηψλ θίλεζεο εληφο ηνπ Γήκνπ: Ο αξηζκφο ησλ νρεκάησλ πνπ θπθινθνξνχζαλ ην 2011 ππνινγίζηεθε βάζεη ησλ ζηνηρείσλ ηεο ειιεληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο (ζηνηρεία 2010) θαη ηεο ελζσκάησζεο ησλ λέσλ αξηζκψλ θπθινθνξίαο ηνπ Ζ αλαγσγή ζε επίπεδν Γήκνπ πξαγκαηνπνηήζεθε βάζεη πιεζπζκηαθψλ θξηηεξίσλ. πγθεθξηκέλα ππνινγίζηεθε φηη ζην Γήκν Καβάιαο ην 2011 θπθινθνξνχζαλ επηβαηηθά νρήκαηα, θνξηεγά θαη δίθπθια. ηνπο ππνινγηζκνχο δελ ιήθζεθαλ ππφςε ηα δεκνηηθά θαη δεκφζηα κέζα κεηαθνξάο θαζψο απηά έρνπλ ππνινγηζηεί πξνεγνπκέλσο. Θεσξήζεθε φηη θάζε φρεκα πξαγκαηνπνηεί εηεζίσο km ηνλ ρξφλν απφ ηα νπνία ην 1/3 πξαγκαηνπνηείηαη εληφο ηνπ Γήκνπ (5000 km). Ζ απφζηαζε απηή αληηζηνηρεί ζηελ πξαγκαηνπνίεζε ηνπ δξνκνινγίνπ Νέα Καξβάιε Παιαηφ Σζηθιίθη, ηα νπνία απνηεινχλ θαη ηα Αλαηνιηθά-Γπηηθά φξηα ηνπ Γήκνπ, κία θνξά ηελ εκέξα θαζεκεξηλψο εθηφο Κπξηαθήο θαη αξγηψλ (5015 km). Βάζεη ηνπ ζπκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, ε κέζε θαηαλάισζε γηα ηα επηβαηηθά νρήκαηα είλαη 0,096 L/km (βελδίλε) ή 0,069 L/km (πεηξέιαην) αλάινγα κε ην θαχζηκν, γηα ηα θνξηεγά νρήκαηα είλαη 0,298 L/km θαη γηα ηα δίθπθια 0,040 L/km. Δπίζεο ζεσξήζεθε φηη ηα επηβαηηθά νρήκαηα θαηαλαιψλνπλ θαηά 83% βελδίλε θαη 17% πεηξέιαην, ηα θνξηεγά 100% πεηξέιαην θαη ηα δίθπθια 100% βελδίλε. χκθσλα κε ηηο παξαπάλσ παξαδνρέο πξαγκαηνπνηήζεθαλ νη εμήο ππνινγηζκνί: Βελδηλνθίλεηα Δπηβαηηθά Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε= ( ,83) 0,096 9, KWh km L Πεηξειαηνθίλεηα Δπηβαηηθά Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε= ( ,17) 0, KWh km L Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 41

60 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 Πεηξειαηνθίλεηα Φνξηεγά Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε= ( ) 0, KWh km L Βελδηλνθίλεηα Γίθπθια Ορήκαηα: L KWh πλνιηθή Καηαλάισζε= ( ) 0,040 9, KWh km L Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο πνπ πξνέξρεηαη απφ ηελ θίλεζε νρεκάησλ εληφο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ππνινγίδεηαη ζηηο KWh ΤΠΟΛΟΓΗΜΟ ΔΚΠΟΜΠΧΝ CO2 Ο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ ρξήζε ησλ ζπληειεζηψλ θαη ησλ βεκάησλ φπσο απηά παξνπζηάδνληαη ζην Κεθάιαην 3.1. Οη ζπλνιηθέο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ αλά θαηεγνξία εμέηαζεο ζπλνςίδνληαη ζηνλ Πίλαθα ΠΗΝΑΚΑ Σειηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο. Σειηθή Καηαλάισζε Δλέξγεηαο (ζε MWh) Καηεγνξία Ζιεθηξηθή Πεηξέιαην Πεηξέιαην Δλέξγεηα Θέξκαλζεο Νηίδει Βελδίλε Ξπιεία χλνιν Κηίξηα θαη Δγθαηαζηάζεηο Γεκνηηθά θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο Κηίξηα ηξηηνγελνχο ηνκέα Καηνηθίεο Γεκνηηθφο δεκφζηνο θσηηζκφο Τπνζχλνιν γηα θηίξηα Μεηαθνξέο Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Τπνζχλνιν γηα κεηαθνξέο χλνιν Οη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ αληηζηνηρνχλ ζηηο παξαπάλσ θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ ζπλνςίδνληαη ζηνλ Πίλαθα ΠΗΝΑΚΑ Δθπνκπέο CO 2 Γήκνπ Καβάιαο. Δθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (ζε ηφλνπο) Καηεγνξία Ζιεθηξηθή Πεηξέιαην Πεηξέιαην Δλέξγεηα Θέξκαλζεο Νηίδει Βελδίλε Ξπιεία χλνιν Κηίξηα θαη Δγθαηαζηάζεηο Γεκνηηθά θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο Κηίξηα ηξηηνγελνχο ηνκέα Καηνηθίεο Γεκνηηθφο δεκφζηνο θσηηζκφο Τπνζχλνιν γηα θηίξηα Μεηαθνξέο Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Τπνζχλνιν γηα κεηαθνξέο χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 42

61 Κεθάλαιο 3: Βαζηθή Απνγξαθή Δθπνκπώλ CO 2 Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο αλέξρεηαη ζηηο ΜWh ελψ νη αληίζηνηρεο εθπνκπέο CO 2 εθηηκήζεθαλ ζηνπο ηφλνπο θαηά απφιπηε ηηκή ή 6,9 ηφλνπο αλά θάηνηθν ηνπ Γήκνπ. χκθσλα κε ηα ζηνηρεία ηεο Δπξσπατθνχ θέληξνπ έξεπλαο (Joint Research Centre) νη κέζεο εθπνκπέο CO 2 ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε (E.U. 27) γηα ην έηνο 2011 ήηαλ 7,5 ηφλνη CO 2 αλά θάηνηθν παξνπζηάδνληαο πησηηθή ηάζε ζε ζρέζε κε ηα πξνεγνχκελα ρξφληα (Olivier et al., 2012). Μεζνγεηαθέο ρψξεο, κε ζεξκφηεξν θιίκα, φπσο ε Ηηαιία (6,7 ηφλνη/θάηνηθν) θαη ε Ηζπαλία (6,4 ηφλνη/θάηνηθν) παξνπζίαζαλ ρακειφηεξεο εθπνκπέο. πσο παξαηεξείηαη ππάξρεη ζεκαληηθή ηαχηηζε ησλ απνηειεζκάησλ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηα ζηνηρεία ηεο Δ.Δ. Να ηνληζηεί σζηφζν φηη ηα ζπγθεθξηκέλα λνχκεξα έρνπλ εμαρζεί κε ηελ ρξήζε δηαθνξεηηθψλ παξαδνρψλ ελψ πεξηιακβάλνπλ θαη ηηο βηνκεραληθέο εθπνκπέο. Καηά ζπλέπεηα ζε ζχγθξηζε κε ηηο εθπνκπέο ησλ παξαπάλσ ρσξψλ, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο είλαη ζρεηηθά ππνηηκεκέλν. ζνλ αθνξά ηελ Διιάδα, αμηφπηζηα ζηνηρεία ππάξρνπλ γηα ην έηνο 2008 ηα νπνία νξηνζεηνχλ ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ζηνπο 8,6-8,8 ηφλνπο CO 2 /θάηνηθν (JRC, 2012, The World Bank, 2012). Αλ ιεθζνχλ ππφςε θαη νη εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηελ βηνκεραληθή/αγξνηηθή δξαζηεξηφηεηα, ηφηε αλακέλεηαη ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο λα ηείλεη ζηελ ελ ιφγσ ηηκή. Αλαιπηηθφηεξε παξνπζίαζε ησλ απνηειεζκάησλ θαη πεξαηηέξσ ζχγθξηζε κε άιινπο Δπξσπατθνχο θαη Διιεληθνχ Γήκνπο, δίλεηαη ζην Κεθάιαην 5 ηνπ ΓΑΔ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 43

62 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Κεθάιαην 4 Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνχ Απνηππψκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην παξόλ θεθάιαην παξνπζηάδεηαη ε κεζνδνινγία ηεο Αλάιπζε Κύθινπ Εσήο θαη δίλνληαη ηα απνηειέζκαηα από ηελ εθαξκνγή ηεο γηα ηνλ ππνινγηζκό ηνπ αλζξαθηθνύ απνηππώκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Ζ απνηίκεζε πξαγκαηνπνηείηαη κε ηελ κέζνδν ησλ ζπληειεζηώλ ΑΚΕ όπσο πεξηγξάθνληαη ζην ζύκθσλν ησλ Γεκάξρσλ θαη κε ηελ εθαξκνγή εηδηθνύ ινγηζκηθνύ ΑΚΕ. Δπηπιένλ, πέξα από ηελ αλάιπζε ηνπ αλζξαθηθνύ απνηππώκαηνο, αλαιύνληαη ζπγθεθξηκέλεο πεξηβαιινληηθέο επηπηώζεηο πνπ απνξξένπλ από ηηο θαηαλαιώζεηο ελέξγεηαο θαη πεηξειαίνπ ζηα όξηα ηνπ Γήκνπ. 4.1 Ζ ΔΝΝΟΗΑ ΣΖ ΑΝΑΛΤΖ ΚΤΚΛΟΤ ΕΧΖ Οξηζκφο θαη νθέιε ηεο ΑΚΕ Ζ Αμηνιφγεζε ή Αλάιπζε ηνπ Κχθινπ Εσήο (ΑΚΕ) είλαη έλα εξγαιείν γηα ηελ εμέηαζε ηεο ζπλνιηθήο πεξηβαιινληηθήο επίδξαζεο ελφο πξντφληνο, δηεξγαζίαο ή ζπζηήκαηνο, ιακβάλνληαο ππφςε θάζε βήκα ηεο δσήο ηνπ - απφ ηε ιήςε ησλ πξψησλ πιψλ κέρξη ηελ θαηαζθεπή ηνπ, ηελ πψιεζή ηνπ, ηελ ρξήζε ηνπ θαη ηελ ηειηθή ηνπ δηάζεζε-ελαπφζεζε ζην πεξηβάιινλ. Πξφθεηηαη γηα έλα εξγαιείν πεξηβαιινληηθήο δηαρείξηζεο θαη ππνζηήξημεο απνθάζεσλ πνπ ζθνπφ έρεη λα απνηηκήζεη ηηο επηδξάζεηο απφ ηε ρξήζε ελέξγεηαο θαη ηελ επεμεξγαζία πιηθψλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλεο ηεο απφξξηςεο απνβιήησλ ζην πεξηβάιινλ θαη λα εθηηκήζεη ηηο δπλαηφηεηεο επίηεπμεο πεξηβαιινληηθψλ βειηηψζεσλ ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ νξζνινγηθή ρξήζε πξψησλ πιψλ θαη ελέξγεηαο ζε θάζε ζηάδην ηνπ θχθινπ δσήο ελφο ζπζηήκαηνο. Σα πξαθηηθά νθέιε πνπ πξνθχπηνπλ απφ κηα Αλάιπζε Κχθινπ Εσήο κπνξνχλ λα ζπλνςηζηνχλ ζηα εμήο: Πξνζθέξεη ηελ θνηλή βάζε αλαθνξάο γηα ηε ζχγθξηζε ελαιιαθηηθψλ πξντφλησλ, πιηθψλ θαη δξαζηεξηνηήησλ σο πξνο ηελ πεξηβαιινληηθή ηνπο επίδνζε. Αλαδεηθλχεη εθείλα ηα ζεκεία ηνπ θχθινπ δσήο πνπ επηβαξχλνπλ πεξηζζφηεξν ην πεξηβάιινλ. ε απηά ηα ζεκεία νθείινπλ λα επηθεληξσζνχλ νη πξνζπάζεηεο γηα βειηίσζε ηεο πεξηβαιινληηθήο επίδνζεο. Βνεζά ζηελ αλάπηπμε λέσλ πξντφλησλ θαη παξαγσγηθψλ δηεξγαζηψλ κε κηθξφηεξεο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο. Πξνζθέξεη ην επηζηεκνληθφ ππφβαζξν γηα ηνλ ραξαθηεξηζκφ ζπζηεκάησλ/δηεξγαζηψλ/πξντφλησλ σο θηιηθά ή κε πξνο ην πεξηβάιινλ. Πξνζθέξεη νπζηαζηηθή βνήζεηα γηα ηελ απνηίκεζε ησλ απνηειεζκάησλ πεξηβαιινληηθψλ πνιηηηθψλ θαη δξάζεσλ ζε ζρέζε κε εμνηθνλφκεζε πξψησλ πιψλ, Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 44

63 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ αλαθχθισζε, εθπνκπέο ξχπσλ θηι., θαζψο επίζεο θαη ηελ εθπαίδεπζε ζε ζέκαηα πξφιεςεο ή κείσζεο ηεο ξχπαλζεο Βήκαηα γηα ηελ εθπφλεζε ΑΚΕ Ζ κεζνδνινγία ηεο Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο αθνινπζεί ζπγθεθξηκέλα πξφηππα εθηέιεζεο (ISO 14040), θαη πξαγκαηνπνηείηαη ζε ηέζζεξα βήκαηα, πνπ ζπλνςίδνληαη ζηνλ Πίλαθα 4-1. Ζ ηερληθή βαζίδεηαη ζηε δεκηνπξγία ελφο κνληέινπ, ην νπνίν δηακνξθψλεη ν ρξήζηεο πξνζπαζψληαο λα πεξηγξάςεη φζν ην δπλαηφ πην ξεαιηζηηθά έλα ζχζηεκα. ΠΗΝΑΚΑ 4-1. Βήκαηα γηα ηελ εθαξκνγή ηεο ΑΚΕ ζχκθσλα κε ην ISO Βήκα Πεξηγξαθή 1. Καζνξηζκφο ζθνπνχ θαη πιαηζίνπ κειέηεο (Goal and Scope Definition) 2. Αλάιπζε θαηαιφγνπ θχθινπ δσήο (Life Cycle Inventory Analysis) 3. Αλάιπζε επηπηψζεσλ θχθινπ δσήο (Life Cycle Impact Assessment) 4. Δξκελεία ησλ απνηειεζκάησλ (Life Cycle Interpretation) Οξηζκφο ησλ αληηθεηκεληθψλ ζηφρσλ ηεο κειέηεο, ηεο ιεηηνπξγηθήο κνλάδαο, ησλ νξίσλ ηνπ ζπζηήκαηνο θαη ηεο πνηφηεηαο ησλ δεδνκέλσλ πιινγή ησλ δεδνκέλσλ, θαζνξηζκφο ησλ δηαγξακκάησλ ξνήο θαη θαηαλνκή ησλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ Σαμηλφκεζε θαη ραξαθηεξηζκφο ησλ δεδνκέλσλ (ππνρξεσηηθά), θαζψο θαη θαλνληθνπνίεζε θαη ζηάζκηζε ησλ δεδνκέλσλ (πξναηξεηηθά) Γηεξεχλεζε θαη αμηνιφγεζε ησλ παξαδνρψλ θαη ησλ απνηειεζκάησλ απφ άπνςε πιεξφηεηαο θαη επξσζηίαο ηελ ζπλέρεηα πεξηγξάθνληαη βήκα-βήκα ηα δηάθνξα ζηάδηα εθαξκνγήο ηεο κεζφδνπ ΑΚΕ θαη νη αληίζηνηρεο δξάζεηο/κνληεινπνίεζε γηα ηελ πεξίπησζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Καζνξηζκφο ζθνπνχ θαη πιαηζίνπ κειέηεο Οξηζκόο ησλ αληηθεηκεληθώλ Σηόρσλ Ο θαζνξηζκφο ηνπ ζθνπνχ θαη πιαηζίνπ ηεο αλάιπζεο είλαη έλα ζεκαληηθφ ζηάδην ζηελ εθαξκνγή ηεο ηερληθήο γηαηί απφ απηφ εμαξηάηαη ε έθηαζε ηεο ζε ρξφλν, αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη νηθνλνκηθνχο πφξνπο (EPA, 2006). Ο μεθάζαξνο νξηζκφο ηνπ ζθνπνχ θαη πιαηζίνπ ηεο αλάιπζεο είλαη γηα ην κειεηεηή έλα θνκβηθφ ζεκείν θαηά ην νπνίν πξέπεη λα βεβαησζεί φηη νη παξαδνρέο θαη απινπνηήζεηο απηέο είλαη ηέηνηεο πνπ δελ επηθέξνπλ ζεκαληηθή αιινίσζε ζην ηειηθφ απνηέιεζκα. Σα ζεκαληηθφηεξα δεηήκαηα πνπ ζπλδένληαη κε ην ζθνπφ θαη ην πιαίζην ηεο ΑΚΕ, είλαη: Ζ αθξηβήο απνηχπσζε ηνπ ζθνπνχ γηα ηνλ νπνίν γίλεηαη ε ΑΚΕ. Ο ιεπηνκεξήο θαζνξηζκφο ηνπ θχθινπ δσήο. Ο θαζνξηζκφο ηεο ιεηηνπξγηθήο κνλάδαο. Ο νξηζκφο θαη πεξηγξαθή ησλ νξίσλ ηνπ ζπζηήκαηνο. Ο θαζνξηζκφο ησλ πνηνηηθψλ πξνδηαγξαθψλ γηα ηα ζηνηρεία πνπ πξφθεηηαη λα ρξεζηκνπνηεζνχλ. Οη ππνζέζεηο, πεξηνξηζκνί θαη απαηηήζεηο γηα ηελ επαθφινπζε εξκελεία. Ο θαζνξηζκφο ηνπ ζθνπνχ θαη ηνπ πιαηζίνπ πξνθχπηεη απφ ηελ αλάγθε γηα ζπλέπεηα θαηά ηε δηάξθεηα ηεο εθαξκνγήο ηεο ΑΚΕ. ηελ πξάμε, ην πιαίζην ηεο κειέηεο είλαη ν πξνζδηνξηζκφο Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 45

64 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ηνπ επηπέδνπ ιεπηνκέξεηαο πνπ απαηηείηαη γηα ηελ εθαξκνγή ησλ απνηειεζκάησλ. Σν απνηέιεζκα ηεο κειέηεο εμαξηάηαη θπξίσο απφ ηελ αθξίβεηα ησλ ζηνηρείσλ πνπ εηζάγνληαη. θνπφο ηεο ζπγθεθξηκέλεο ΑΚΕ είλαη ε απνηίκεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο πνπ απνξξέεη απφ ηηο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ γηα ηηο αλάγθεο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Λεηηνπξγηθή κνλάδα Ζ ιεηηνπξγηθή κνλάδα εθθξάδεη ηελ ιεηηνπξγία ηνπ ππφ κειέηε ζπζηήκαηνο θαη παξέρεη κηα αλαθνξά ηφζν γηα ηα εηζαγφκελα ζηνηρεία φζν θαη γηα ηα απνηειέζκαηα, επηηξέπνληαο ηε ζχγθξηζε δχν δηαθνξεηηθψλ ζπζηεκάησλ. Γηα παξάδεηγκα, ε ιεηηνπξγηθή κνλάδα γηα έλα ζχζηεκα πνπ αθνξά κία βαθή, κπνξεί λα νξηζηεί σο ε κνλάδα επηθάλεηαο πνπ θαιχπηεηαη γηα 10 έηε. Μηα ζχγθξηζε πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ ελφο ζπζηήκαηνο βαθήο θαη ελφο ζπζηήκαηνο ραξηηνχ ηαπεηζαξίαο ηνίρνπ κε ηελ ίδηα ιεηηνπξγηθή κνλάδα είλαη επνκέλσο δπλαηή. ην ζπγθεθξηκέλν ΓΑΔ, σο ιεηηνπξγηθή κνλάδα νξίδεηαη «ε ηθαλνπνίεζε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα έλα έηνο (2011)». ηα πιαίζηα απηά ζα αλαιπζνχλ ππφ ηελ ζθνπηά ηεο ΑΚΕ νη θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην έηνο Όξηα ηνπ ζπζηήκαηνο Σα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο θαζνξίδνπλ πνηεο δηεξγαζίεο ζα πξέπεη λα ζπκπεξηιεθζνχλ ζηε κειέηε ΑΚΕ. Ο θαζνξηζκφο ησλ νξίσλ ηνπ ζπζηήκαηνο, είλαη ελ κέξεη ππνθεηκεληθφο, θαη γίλεηαη ζπλήζσο θαηά ηνλ νξηζκφ ηνπ πιαηζίνπ. ΥΖΜΑ 4-1. Σα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο αλάιπζεο. Ζ πνζνηηθνπνίεζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην έηνο αλαθνξάο απνξξέεη απφ ηηο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ιφγσ θαηαλάισζεο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ (πεηξέιαην, βελδίλε, μχιν) απφ ηηο εμήο δξαζηεξηφηεηεο/ηνκείο: Γεκνηηθά Κηίξηα, Γεκνηηθέο Δγθαηαζηάζεηο (π.ρ. αληιηνζηάζηα), Γεκνηηθφ Φσηηζκφ, Οηθηαθφ Σνκέα, Σξηηνγελή Σνκέα, Καηαλάισζε Ζ/Δ: - Γεκνηηθά Κηίξηα - Γεκνηηθέο Δγθαηαζηάζεηο - Γεκνηηθφο Φσηηζκφο - Οηθηαθφο Σνκέαο - Σξηηνγελήο Σνκέαο Καηαλάισζε Καπζίκσλ: - Γεκνηηθά Κηίξηα - Οηθηαθφο Σνκέαο - Σξηηνγελήο Σνκέαο - Γεκνηηθά Ορήκαηα - Γεκφζηεο Μεηαθνξέο - Ηδησηηθά Ορήκαηα Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 46

65 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Γεκνηηθά Ορήκαηα, Γεκφζηεο Μεηαθνξέο, Ηδησηηθά Ορήκαηα Πνηόηεηα δεδνκέλσλ Ζ εγθπξφηεηα ησλ απνηειεζκάησλ απφ ηηο κειέηεο ΑΚΕ, εμαξηάηαη απφ ηελ πνηφηεηα ησλ δεδνκέλσλ πνπ εηζάγνληαη. Οη αθφινπζεο παξάκεηξνη επηβάιιεηαη λα ιακβάλνληαη ππφςε: ρξνληθή, γεσγξαθηθή θαη ηερλνινγηθή θάιπςε, αθξίβεηα θαη αληηπξνζσπεπηηθφηεηα ησλ δεδνκέλσλ, ζπλέπεηα θαη επαλαιεςηκφηεηα ησλ κεζφδσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη γηα ζπιινγή ησλ δεδνκέλσλ, θαη ηέινο ην ζθάικα θαη ηα θελά δεδνκέλσλ. ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε επηιέρζεθαλ ηα ζηνηρεία εθείλα πνπ πξνζνκνίαδαλ ζηνλ κέγηζην δπλαηφ βαζκφ ηελ πθηζηάκελε θαηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Αλάιπζε θαηαιφγνπ θχθινπ δσήο Σπιινγή δεδνκέλσλ Γηα ηελ νινθιήξσζε ηνπ κνληέινπ είλαη αλαγθαία ε ζπιινγή δεδνκέλσλ γηα θάζε δηεξγαζία πνπ βξίζθεηαη εληφο ησλ νξίσλ ηνπ ζπζηήκαηνο. Σα δεδνκέλα πνπ ρξεηάδνληαη είλαη ζπλδπαζκφο εηζξνψλ θαη εθξνψλ ζε θάζε δηεξγαζία πνπ πεξηιακβάλεηαη ζηα φξηα ηνπ ζπζηήκαηνο. Ζ ζπιινγή δεδνκέλσλ είλαη ην ζηάδην κε ηηο κεγαιχηεξεο απαηηήζεηο ζε πφξνπο θαη ρξφλν ζε κία ΑΚΕ. Σα ηειεπηαία ρξφληα έρνπλ αλαπηπρζεί θαη είλαη δηαζέζηκεο βάζεηο δεδνκέλσλ κε ζηνηρεία γηα πνιιέο δηεξγαζίεο. Ζ επαλαρξεζηκνπνίεζε ζηνηρείσλ απφ πξνεγνχκελεο κειέηεο κπνξεί λα απινπνηήζεη ηελ εξγαζία ζπιινγήο δεδνκέλσλ, εληνχηνηο απηφ πξέπεη λα γίλεηαη κε κεγάιε πξνζνρή έηζη ψζηε ηα δεδνκέλα λα είλαη αληηπξνζσπεπηηθά. Χζηφζν γηα αξθεηέο απφ ηηο δηεξγαζίεο ηνπ ζπζηήκαηνο είηε δελ ππάξρνπλ δηαζέζηκα δεδνκέλα είηε ηα δεδνκέλα πνπ είλαη δηαζέζηκα δελ είλαη αληηπξνζσπεπηηθά ηεο δηεξγαζίαο πνπ πεξηιακβάλεηαη ζηνλ ππφ εμέηαζε θχθιν δσήο. Οη δηεξγαζίεο απηέο είλαη γλσζηέο σο δηεξγαζίεο πξνζθελίνπ (foreground processes) θαη γηα απηέο απαηηείηαη ε ζπιινγή πξσηνγελψλ ζηνηρείσλ απφ ην ππφ κειέηε ζχζηεκα. ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε ζα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζηνηρεία απφ ηελ βάζε δεδνκέλσλ Ecoinvent ε νπνία απνηειεί κηα απφ ηηο πην επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελεο θαη αμηφπηζηεο βάζεηο δεδνκέλσλ γηα ΑΚΕ (Ecoinvent, 2012) Γηάγξακκα ξνήο Σν δηάγξακκα ξνήο ησλ δηαδηθαζηψλ δηακνξθψλεη κηα πνηνηηθή γξαθηθή απεηθφληζε φισλ ησλ ζρεηηθψλ δηεξγαζηψλ πνπ πεξηιακβάλνληαη ζηνλ θχθιν δσήο ηνπ ζπζηήκαηνο πνπ κειεηάηαη. Απνηειείηαη απφ κηα αθνινπζία δηαδηθαζηψλ πνπ ζπλδένληαη απφ ηηο ξνέο πιηθψλ θαη ελέξγεηαο. ηφρνο ηνπ είλαη ε επηθέληξσζε ηνπ ελδηαθέξνληνο ζηηο πην ζρεηηθέο δηεξγαζίεο παξά ε πιήξεο απνηχπσζε ηνπ ζπζηήκαηνο. Ηδηαίηεξε πξνζνρή πξέπεη λα δίλεηαη ζηηο δηεξγαζίεο πνπ πηζαλφηαηα παξάγνπλ ηηο κεγαιχηεξεο πεξηβαιινληηθέο επεκβάζεηο. Σα πεξηερφκελα κηαο δηεξγαζίαο ζε έλα δηάγξακκα ξνήο γηα έλα ζπγθεθξηκέλν νξηαθφ ζχζηεκα παξνπζηάδνληαη ζην ρήκα 4-2. Δμαηξεηηθά ζεκαληηθφ είλαη φιεο νη αλαθνξέο θαηά ηελ εηζαγσγή ησλ ζπιιεγκέλσλ ζηνηρείσλ ζην κνληέιν, λα γίλνληαη σο πξνο ηε ιεηηνπξγηθή κνλάδα γηα λα δηαηεξνχληαη ηα ηζνδχγηα κάδαο θαη ελέξγεηαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 47

66 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Δλέξγεηα - Νεξφ Τιηθά Μέξε Δμαξηήκαηα Πξντφλ - Γηεξγαζία πκπιεξσκέλα Μέξε Δμαξηήκαηα Με επηθίλδπλα απφβιεηα δηεξγαζηψλ Δπηθίλδπλα απφβιεηα δηεξγαζηψλ ΥΖΜΑ 4-2. Πξφηππν αλαγθψλ ζε δεδνκέλα γηα δηεξγαζίεο (Πεγή: Dimitriou, 2010). Σν απνηέιεζκα ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ είλαη έλαο εθηελήο θαηάινγνο εηζξνψλ (πφξνη) θαη εθξνψλ. Οη εηζξνέο θαη εθξνέο ηνπ ζπζηήκαηνο παξνπζηάδνληαη κε ηε κνξθή ελφο ζπγθεληξσηηθνχ πίλαθα. Έλα πξφβιεκα πνπ πξνθχπηεη είλαη φηη είλαη δχζθνιν λα ζπγθξηζνχλ νη δηαθνξεηηθνί ηχπνη πεξηβαιινληηθψλ επηβαξχλζεσλ πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ απνγξαθή ησλ δεδνκέλσλ. Έλαο ηξφπνο αληηκεηψπηζεο απηνχ ηνπ πξνβιήκαηνο είλαη λα «κεηαθξαζηνχλ» φιεο νη επηβαξχλζεηο ζηελ ίδηα κνλάδα ή αθφκα θαη λα κεηαηξαπνχλ φια ηα ζηνηρεία ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ ζε έλαλ εληαίν πεξηβαιινληηθφ δείθηε. Απηφ ην πξφβιεκα κπνξεί λα ιπζεί κε ηελ εθαξκνγή κηαο κεζφδνπ εθηίκεζεο επηπηψζεσλ ζην ηξίην ζηάδην ηεο κεζνδνινγίαο Δθηίκεζε επηπηψζεσλ Πξνθεηκέλνπ λα εξκελεπζνχλ πεξαηηέξσ ηα απνηειέζκαηα ηνπ θαηαιφγνπ είλαη απαξαίηεην λα αληηζηνηρεζνχλ ζε θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ. Γηα παξάδεηγκα, ν ππνινγηζκφο θαηά ην ζηάδην ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ φηη εθπέκπνληαη 2kg CO 2 απφ κηα ζπγθεθξηκέλε δηαδηθαζία, είλαη δπζλφεηε σο πιεξνθνξία γηα αλζξψπνπο πνπ δελ εηδηθεχνληαη ζην ζέκα. ηαλ φκσο απηή ε εθπνκπή αληηζηνηρηζηεί γηα παξάδεηγκα ζε ζπγθεθξηκέλα θξνχζκαηα θαξθηλνγέλεζεο, ηφηε ην απνηέιεζκα ηεο ΑΚΕ γίλεηαη πην θαηαλνεηφ. Ζ αληηζηνίρεζε απηή γίλεηαη ζην ηξίην ζηάδην ηεο ΑΚΕ, ηελ εθηίκεζε επηπηψζεσλ, ζηάδην ην νπνίν απνηειεί έλα απφ ηα ζεκαληηθφηεξα κεζνδνινγηθά πξνβιήκαηα. Ζ δπζθνιία ζηε κεηαηξνπή ησλ απνηειεζκάησλ ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ ζηηο αληίζηνηρεο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο έγθεηηαη ζην γεγνλφο φηη αθφκα θαη ζήκεξα ππάξρνπλ πνιιέο επηζηεκνληθέο αβεβαηφηεηεο. πσο θαζνξίδεηαη ζην πξφηππν ISO 14042, ην γεληθφ πιαίζην ηνπ ζηαδίνπ ηεο Δθηίκεζεο Δπηπηψζεσλ απνηειείηαη απφ: Τπνρξεσηηθά ζηάδηα (δειαδή ηελ ηαμηλφκεζε θαη ην ραξαθηεξηζκφ ησλ δεδνκέλσλ) πνπ κεηαηξέπνπλ ηα απνηειέζκαηα ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ ζε έλα δείθηε γηα θάζε θαηεγνξία επηπηψζεσλ, θαη Πξναηξεηηθά ζηάδηα (δειαδή ηελ θαλνληθνπνίεζε θαη ηε ζηάζκηζε ησλ δεδνκέλσλ) πνπ ζθνπφ έρνπλ ηελ απφδνζε ελφο εληαίνπ δείθηε επηπηψζεσλ, ρξεζηκνπνηψληαο αξηζκεηηθνχο ζπληειεζηέο θαλνληθνπνίεζεο θαη ζηάζκηζεο. Σα ππνρξεσηηθά θαη πξναηξεηηθά ζηάδηα ηεο εθηίκεζεο επηπηψζεσλ θαηά ζεηξά έρνπλ, πεξηιεπηηθά, σο εμήο: Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 48

67 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Δπηινγή ησλ θαηεγνξηψλ επηπηψζεσλ θαη ησλ δεηθηψλ πνπ αληηπξνζσπεχνπλ θαιχηεξα θάζε θαηεγνξία. Γηα παξάδεηγκα, ε επίπησζε «θιηκαηηθή αιιαγή» αληηπξνζσπεχεηαη θαιχηεξα απφ ην δείθηε «ηζνδχλακα CO 2». Σαμηλφκεζε (classification) ησλ ζηνηρείσλ ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ ζηηο επηιεγκέλεο θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ. Γηα παξάδεηγκα, νη εθπνκπέο CO 2, CH 4, N 2 O πξέπεη λα ηαμηλνκεζνχλ ζηελ θαηεγνξία «θιηκαηηθή αιιαγή», θαζψο απνηεινχλ αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Τπνινγηζκφο ησλ ζπλνιηθψλ δεηθηψλ θαηεγνξίαο επηπηψζεσλ, ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο ζπληειεζηέο ραξαθηεξηζκνχ (characterization). Γειαδή, ζχκθσλα κε ηα πξναλαθεξζέληα, ν δείθηεο ηεο θαηεγνξίαο επίπησζεο «θιηκαηηθή αιιαγή» είλαη ηα ηζνδχλακα CO 2. Άξα νη εθπνκπέο CH 4 πξέπεη λα πνιιαπιαζηαζηνχλ κε ην δείθηε ραξαθηεξηζκνχ 21 γηα λα κεηαηξαπνχλ ζε ηζνδχλακεο εθπνκπέο CO 2 ζε ρξνληθφ νξίδνληα 100 ρξφλσλ. Τπνινγηζκφο ησλ απνηειεζκάησλ ηνπ ζπλνιηθνχ δείθηε αλά θαηεγνξία επηπηψζεσλ ζε ζρέζε κε θάπνηεο ηηκέο αλαθνξάο (θαλνληθνπνίεζε characterization). Σν ζηάδην απηφ είλαη πξναηξεηηθφ. Οκαδνπνίεζε (grouping) θαη ζηάζκηζε (weighting) ησλ απνηειεζκάησλ ηεο Δθηίκεζεο Δπηπηψζεσλ, πνπ είλαη επίζεο πξναηξεηηθά. Αλάιπζε πνηφηεηαο ησλ δεδνκέλσλ. Σν ζηάδην απηφ είλαη ππνρξεσηηθφ φηαλ ε ΑΚΕ έρεη ζπγθξηηηθφ ζθνπφ θαη ηα απνηειέζκαηά ηεο αθνξνχλ ζην επξχ θνηλφ. Τπνρξεσηηθά ζηνηρεία Δπηινγή ησλ θαηεγνξηψλ επηπηψζεσλ, δείθηεο θαηεγνξίαο, πξφηππα ραξαθηεξηζκνχ Αλάζεζε ησλ απνηειεζκάησλ απνγξαθήο Γεδνκέλσλ Τπνινγηζκφο ησλ απνηειεζκάησλ δεηθηψλ θαηεγνξίαο Απνηειέζκαηα δεηθηψλ θαηεγνξίαο Πξναηξεηηθά ζηνηρεία Καλνληθνπνίεζε Οκαδνπνίεζε ηάζκηζε Πνηνηηθή αλάιπζε ζηνηρείσλ ΥΖΜΑ 4-3. ηάδηα ηεο εθηίκεζεο επηπηψζεσλ. (Πεγή: Dimitriou, 2010) Γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε ιφγσ ηνπ φηη απηή ζηνρεχεη ζηελ κείσζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ελφο ζπζηήκαηνο (Γήκνο Καβάιαο) θαη ηελ ζπλεηζθνξά ζηελ αληηκεηψπηζε ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο, σο δείθηεο επηπηψζεσλ ζα επηιεγεί ην δπλακηθφ ζέξκαλζεο ηνπ πιαλήηε (Global Warming Potential). Ζ αμηνιφγεζε ζα πξαγκαηνπνηεζεί κε ηελ κέζνδν IPCC GWP100 ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο νπνίαο ζα αλαιπζνχλ ζηελ ζπλέρεηα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 49

68 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Δξκελεία ησλ απνηειεζκάησλ Ζ εξκελεία είλαη ην ζηάδην θαηά ην νπνίν ηα πξνεγνχκελα απνηειέζκαηα θαη παξαδνρέο εμεηάδνληαη θαη αμηνινγνχληαη απφ ηελ άπνςε ηεο πιεξφηεηαο θαη επξσζηίαο. Σα θχξηα ζηνηρεία ηεο θάζεο εξκελείαο είλαη ε αμηνιφγεζε ησλ απνηειεζκάησλ (φζνλ αθνξά ζηε ζπλέπεηα θαη πιεξφηεηα), ε αλάιπζε ησλ απνηειεζκάησλ (απφ ηελ άπνςε ηεο επξσζηίαο), ε εμαγσγή ζπκπεξαζκάησλ θαη ε δηαηχπσζε πξνηάζεσλ γηα κειινληηθή έξεπλα. Πην ζπγθεθξηκέλα: Έιεγρνο πλέπεηαο (Consistency check): ηφρνο ηνπ ειέγρνπ ζπλέπεηαο είλαη λα θαζνξηζηεί εάλ νη παξαδνρέο, νη κέζνδνη, ηα πξφηππα θαη ηα ζηνηρεία είλαη ζχκθσλα κε ην ζθνπφ θαη ην αληηθείκελν ηεο κειέηεο. Έιεγρνο Πιεξφηεηαο (Completeness check): Ο έιεγρνο πιεξφηεηαο εμαζθαιίδεη φηη φιεο νη πιεξνθνξίεο θαη ηα ζηνηρεία πνπ απαηηνχληαη γηα ηε θάζε εξκελείαο είλαη δηαζέζηκα θαη πιήξε. Ζ κειέηε πξέπεη λα ππφθεηηαη ζε έιεγρν γηα ιαλζαζκέλεο παξαδνρέο, άζηνρεο επηινγέο κνληέισλ, ειιηπή θαη μεπεξαζκέλα ζηνηρεία. Αλάιπζε πκβνιήο (Contribution analysis): Ζ αλάιπζε ζπκβνιήο επεμεγεί ηε ζπκβνιή ζπγθεθξηκέλσλ πεξηβαιινληηθψλ ξνψλ, δηαδηθαζηψλ ή επηδξάζεσλ ζε έλα δεδνκέλν πεξηβαιινληηθφ απνηέιεζκα. Οη ζπλεηζθνξέο εθθξάδνληαη ζπλήζσο σο πνζνζηά επί ηνπ ζπλφινπ. Αλάιπζε Δπαηζζεζίαο θαη Αβεβαηφηεηαο (Sensitivity and uncertainty analysis): Απηφ ην ζηνηρείν ηεο θάζεο εξκελείαο αμηνινγεί ηελ επηξξνή παξαιιαγψλ ησλ δεδνκέλσλ, ησλ κνληέισλ θαη άιισλ κεηαβιεηψλ ζηα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο. ηελ αλάιπζε επαηζζεζίαο εηζάγνληαη ζθφπηκα παξαιιαγέο ζηνηρείσλ πξνθεηκέλνπ λα θαζνξηζηεί ε επξσζηία ησλ εμαγφκελσλ απνηειεζκάησλ θαη ε επαηζζεζία ηνπο ζε ζπγθεθξηκέλνπο παξάγνληεο. πκπεξάζκαηα θαη πζηάζεηο (Conclusions and recommendations): ε απηφ ην ηειεπηαίν βήκα, ζπλάγνληαη ζπκπεξάζκαηα θαη ππνβάιινληαη ζπζηάζεηο γηα ην πεξηερφκελν θαη ην ζηφρν ηεο κειέηεο, κε βάζε ηηο πιεξνθνξίεο πνπ ζπγθεληξψλνληαη ζηα πξνεγνχκελα ζηάδηα ηεο ΑΚΕ θαη ζε ζπλδπαζκφ κε ηα απνηειέζκαηα ησλ πξνεγνχκελσλ βεκάησλ ηεο θάζεο εξκελείαο. Σα απνηειέζκαηα θαζψο θαη ε εξκελεία ηνπο πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ ΑΚΕ γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο δίλνληαη ζηελ ζπλέρεηα. ε θάζε πεξίπησζε έγηλε πξνζπάζεηα λα ηεξεζνχλ νη αληίζηνηρνη έιεγρνη θαη αλαιχζεηο 4.2 ΛΟΓΗΜΗΚΟ ΑΚΕ ΚΑΗ ΥΡΖΗΜΟΠΟΗΟΤΜΔΝΔ ΜΔΘΟΓΟΗ Βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά Ζ κεζνδνινγία ηεο Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο απαηηεί κεγάιν αξηζκφ δεδνκέλσλ γηα ηελ εθαξκνγή ηεο. Έλα επξχηαηα ρξεζηκνπνηνχκελν ινγηζκηθφ δηεθπεξαίσζεο κειεηψλ ΑΚΕ είλαη ην SimaPro. Σν ινγηζκηθφ SimaPro (System for Integrated Environmental Assessment of PROducts) είλαη έλα γλσζηφ, απνδεθηφ θαη έγθπξν εξγαιείν, ην νπνίν απφ ηελ αλάπηπμή ηνπ ην 1990 έρεη ρξεζηκνπνηεζεί ζε έλαλ κεγάιν αξηζκφ εξεπλψλ αλάιπζεο θχθινπ δσήο πνπ πξαγκαηνπνηήζεθαλ απφ ζπκβνπιεπηηθνχο νξγαληζκνχο, εξεπλεηηθά θαη παλεπηζηεκηαθά ηδξχκαηα. Σν ινγηζκηθφ απηφ επηηξέπεη ηελ αλάιπζε πνιχπινθσλ θχθισλ δσήο κε έλαλ ζπζηεκαηηθφ θαη δηαθαλή ηξφπν, αθνινπζψληαο ηηο πξνδηαγξαθέο ηεο ζεηξάο πξνηχπσλ ISO (1997). ην ινγηζκηθφ ζπκπεξηιακβάλνληαη δηάθνξνη θαηάινγνη βάζεσλ δεδνκέλσλ κε ζηνηρεία απφ κηα κεγάιε γθάκα βηνκεραληθψλ δηεξγαζηψλ, κεηαθνξψλ θαη πιηθψλ, πνπ θαιχπηνπλ γεσγξαθηθά δεδνκέλα απφ ηελ Δπξψπε θαη ηελ Ακεξηθή. Δλδεηθηηθέο βάζεηο δεδνκέλσλ είλαη νη εμήο: Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 50

69 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ BUWAL 250: Πεξηιακβάλεη πιηθά ζπζθεπαζίαο (πιαζηηθφ, ραξηνθηβψηην, ραξηί, γπαιί, θαζζίηεξν, ράιπβα, αινπκίλην), παξαγσγή ελέξγεηαο, κεηαθνξέο, επεμεξγαζία απνβιήησλ. πγθξνηήζεθε απφ ην Διβεηηθφ Τπνπξγείν Πεξηβάιινληνο. Ecoinvent: Πεξηιακβάλεη πάλσ απφ 2500 ελεκεξσκέλεο δηαδηθαζίεο, πνπ θαιχπηνπλ έλα επξχ θάζκα πιηθψλ θαη δηαδηθαζηψλ. ETH - ESU 96: Δλεξγεηαθή/νηθνλνκηθή βάζε δεδνκέλσλ. Franklin USA 98: Πεξηιακβάλεη δεδνκέλα απφ ηε Βφξεηα Ακεξηθή γηα ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο, ηηο κεηαθνξέο, ην ράιπβα, ηα πιαζηηθά θαη δηάθνξεο κεζφδνπο επεμεξγαζίαο. IDEMAT 2001: Πεξηιακβάλεη πιηθά εθαξκνζκέλεο κεραληθήο, φπσο κέηαιια, θξάκαηα, πιαζηηθά, μχιν θαη δηαδηθαζίεο παξαγσγήο ελέξγεηαο θαη κεηαθνξψλ. ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε αμηνπνηήζεθαλ νη βάζεηο δεδνκέλσλ Ecoinvent θαη ΔΣΖ-ESU. Οη ζπγθεθξηκέλεο βάζεηο δεδνκέλσλ επηιέρζεθαλ δηφηη: Πεξηιακβάλνπλ ζεκαληηθφ αξηζκφ δηεξγαζηψλ πνπ αθνξνχλ ηελ παξαγσγή ελέξγεηαο θαη κεηαθνξέο, ζηνηρεία απαξαίηεηα γηα ηελ κνληεινπνίεζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Αθνξνχλ Δπξσπατθά δεδνκέλα. Δίλαη επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελεο βάζεηο δεδνκέλσλ θαη έηζη ηα απνηειέζκαηα πνπ ζα πξνθχςνπλ ζα είλαη πεξηζζφηεξν ζπγθξίζηκα θαη θαηαλνεηά. Γηα ηελ εθπφλεζε ηνπ ηξίηνπ βήκαηνο ηεο ΑΚΕ (αλάιπζε επηπηψζεσλ) απαηηείηαη ε επηινγή κηαο κεζφδνπ εθηίκεζεο επηπηψζεσλ. Ζ επηινγή ηεο θαηάιιειεο κεζφδνπ εθηίκεζεο επηπηψζεσλ πξαγκαηνπνηείηαη κε γλψκνλα ην ζηφρν ηεο αλάιπζεο. ην ινγηζκηθφ πεξηέρνληαη δηάθνξεο κέζνδνη, νη ζεκαληηθφηεξεο απφ ηηο νπνίεο είλαη νη αθφινπζεο: CML 2001: Μεζνδνινγία ΑΚΕ πνπ αλαπηχρζεθε απφ ην παλεπηζηήκην ηνπ Leiden ζηελ Οιιαλδία. Eco-Indicator 99: Μεζνδνινγία ΑΚΕ κε δπλαηφηεηα επηινγήο δηαθφξσλ πξνζεγγίζεσλ ρξήζε θπξίσο Δπξσπατθψλ δεδνκέλσλ θαη ηερλνινγηψλ. EDIP 2003: Γαλέδηθε κεζνδνινγία ΑΚΕ, κε 18 θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ. ReCiPe: Απνηειεί εμέιημε ηεο Eco-Indicator κε δπλαηφηεηα αμηνιφγεζεο midpoint/endpoint δεηθηψλ. IMPACT 2002 πλδπαζκφο ηεζζάξσλ κεζφδσλ ΑΚΕ ζε κία. ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε, ε αλάιπζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο αιιά θαη δηάθνξσλ άιισλ πεξηβαιινληηθψλ παξακέηξσλ πξαγκαηνπνηήζεθε κε ηελ εθαξκνγή ησλ κεζφδσλ ReCiPe 2008 θαη Eco-Indicator 99. Οη ζπγθεθξηκέλεο κέζνδνη επηιέρζεθαλ, αληίζηνηρα κε ηηο βάζεηο δεδνκέλσλ, δηφηη: Αθνξνχλ ζρεηηθά πξφζθαηα Δπξσπατθά δεδνκέλα. Δίλαη επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελεο κέζνδνη εθηίκεζεο. Αλαιπηηθφηεξεο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηηο δχν κεζφδνπο δίλνληαη ζηελ ζπλέρεηα. Ο ιφγνο πνπ επηιέρζεθαλ δχν κέζνδνη αμηνιφγεζεο είλαη γηα λα απνηηκεζνχλ ηφζν ελδηάκεζνη (midpoint) πεξηβαιινληηθνί δείθηεο φζν θαη δείθηεο πνπ αθνξνχλ ηνλ ηειηθφ απνδέθηε (endpoint). Οη midpoint δείθηεο εζηηάδνπλ ζηνλ πεξηβαιινληηθφ κεραληζκφ (αηηία) πνπ θξχβεηαη πίζσ απφ κηα θαηεγνξία επηπηψζεσλ, ελψ νη endpoint δείθηεο ππνδεηθλχνπλ ηελ ζρεηηθή ζεκαζία ησλ εθπνκπψλ ζηνρεχνληαο ζην απνηέιεζκα (π.ρ. επίδξαζε ζηελ πγεία) (Bare et al., 2000). Οη endpoint δείθηεο είλαη πην θαηαλνεηνί, ηδηαίηεξα ζηα δηνηθεηηθά ζηειέρε, εκπεξηέρνπλ σζηφζν πςειφηεξν βαζκφ αβεβαηφηεηαο. Πξνηείλεηαη ινηπφλ ε ρξήζε θαη ησλ δχν εηδψλ δεηθηψλ γηα ηελ πιήξε αλάιπζε θχθινπ δσήο ελφο ζπζηήκαηνο, (Goedkoop et al., 2011) ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζηε ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 51

70 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Ζ κέζνδνο ReCiPe (Μidpoint) Ζ ελ ιφγσ κέζνδνο αλαπηχρζεθε απφ ηα παλεπηζηήκηα ηεο Οιιαλδίαο Radboud, Leiden θαη Delft θαη ηελ ζπκβνπιεπηηθή εηαηξία Pre Consultants. Ζ ζπγθεθξηκέλε κέζνδνο πξνζθέξεη ηε δπλαηφηεηα αμηνιφγεζεο ζπζηεκάησλ κε ηελ ρξήζε ηφζν midpoint φζν θαη endpoint δεηθηψλ. ηνλ Πίλαθα 4-2 παξνπζηάδνληαη νη δηάθνξνη midpoint δείθηεο πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ πνπ πεξηιακβάλνληαη ζηελ κέζνδν ReCiPe θαη ζα αμηνινγεζνχλ γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο. Αλαιπηηθέο πιεξνθνξίεο ζρεηηθά κε ηε κέζνδν κπνξεί λα βξεη θαλείο είηε ειεθηξνληθά (ReCiPe, 2011) είηε ζηελ ζρεηηθή αλαιπηηθή ηερληθή έθζεζε (Goedkoop et al. 2009). ΠΗΝΑΚΑ 4-2. Γείθηεο επηπηψζεσλ κε ηελ κέζνδν ReCiPe. Γείθηεο Δπηπηψζεσλ Μνλάδα Πεξηγξαθή Κιηκαηηθή αιιαγή kg CO 2 eq. Ηζνδχλακα θηιά δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ζηνλ αέξα. ηνηβάδα ηνπ φδνληνο kg CFC-11 eq. Ηζνδχλακα θηιά ρισξνθζνξαλζξάθσλ ζηνλ αέξα. Σνμηθφηεηα γηα ηνλ άλζξσπν kg 1,4-DB eq. Ηζνδχλακα θηιά 1,4 δηρισξνβελδνιίνπ ζηνλ αζηηθφ αέξα. ρεκαηηζκφο θσηνρεκηθψλ νμεηδσηηθψλ kg NMVOC Κηιά πηεηηθψλ νξγαληθψλ ελψζεσλ (εθηφο κεζαλίνπ) ζηνλ αέξα. ρεκαηηζκφο αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ kg PM 10 eq. Ηζνδχλακα θηιά αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ PM 10 ζηνλ αέξα. Ηνλίδνπζα αθηηλνβνιία kg U 235 eq. Ηζνδχλακα θηιά νπξαλίνπ (U 235 ) ζηνλ αέξα. Δδαθηθή νμίλεζε kg SO 2 eq. Ηζνδχλακα θηιά δηνμεηδίνπ ηνπ ζείνπ ζηνλ αέξα. Δπηξνθηζκφο γιπθψλ πδάησλ kg P eq. Ηζνδχλακα θηιά θσζθφξνπ ζε γιπθά χδαηα. Δπηξνθηζκφο ζαιάζζησλ πδάησλ kg N eq. Ηζνδχλακα θηιά αδψηνπ ζε ζαιάζζηα χδαηα. Οηθνηνμηθφηεηα εδαθψλ kg 1,4-DB eq. Ηζνδχλακα θηιά 1,4 δηρισξνβελδνιίνπ ζε βηνκεραληθά εδάθε. Οηθνηνμηθφηεηα γιπθψλ πδάησλ kg 1,4-DB eq. Ηζνδχλακα θηιά 1,4 δηρισξνβελδνιίνπ ζε γιπθά χδαηα. Οηθνηνμηθφηεηα ζαιάζζησλ πδάησλ kg 1,4-DB eq. Ηζνδχλακα θηιά 1,4 δηρισξνβελδνιίνπ ζε ζαιάζζηα χδαηα. Υξήζε γεσξγηθήο γεο m 2 yr Σεηξαγσληθά κέηξα επί ρξνληθφ δηάζηεκα πνπ απαηηείηαη. Υξήζε αζηηθήο γεο m 2 yr Σεηξαγσληθά κέηξα επί ρξνληθφ δηάζηεκα πνπ απαηηείηαη. Δπέκβαζε ζε θπζηθέο εθηάζεηο m 2 Σεηξαγσληθά κέηξα πνπ επεξεάδνληαη. Δμάληιεζε πδάησλ m 3 Κπβηθά κέηξα λεξνχ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθε. Δμάληιεζε κεηάιισλ kg Fe eq. Ηζνδχλακα θηιά ζηδήξνπ πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ. Δμάληιεζε νξπθηψλ kg oil eq. Ηζνδχλακα θηιά πεηξειαίνπ ζην έδαθνο. Ζ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ ReCiPe ζα πνζνηηθνπνηήζεη έλα πιήζνο ζεκαληηθψλ πεξηβαιινληηθψλ δεηθηψλ, ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Χζηφζν, φπσο πξναλαθέξζεθε, πέξα απφ ηνπο midpoint δείθηεο, είλαη ζεκαληηθφ λα αμηνινγεζνχλ θαη νη δείθηεο πνπ αθνξνχλ ηηο ηειηθέο επηπηψζεηο (endpoint). Αλ θαη ε ReCiPe δίλεη ηελ δπλαηφηεηα αμηνιφγεζεο endpoint δεηθηψλ, πξνηηκήζεθε γηα απηφλ ηνλ ζθνπφ λα ρξεζηκνπνηεζεί ε κέζνδνο Eco-Indicator 99 θαζψο έρεη εθαξκνζηεί πεξηζζφηεξν ζηελ δηεζλή βηβιηνγξαθία (απνηειεί Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 52

71 Πεξηβαιινληηθφο Μεραληζκφο Αθηηλνβνιία Αηζαινκίριε Καξθηλνγφλεο Οπζίεο Κιίκα ηξψκα δνληνο Ομίληζε Υξήζε Γεο Δπηξνθηζκφο Οηθνηνμηθφηεηα Μεηαιιεχκαηα Οξπθηά Καχζηκα Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ πξφγνλν ηεο ReCiPe) ελψ αθνινπζεί παξφκνηα κεζνδνινγία αμηνιφγεζεο (δείθηεο, θαλνληθνπνίεζε, βαξχηεηεο θ.ιπ.) Ζ κέζνδνο Ecoindicator 99 (Endpoint) Ζ κεζνδνινγία Eco-Indicator 99 ζηνρεχεη ζηελ απνηχπσζε ησλ ηειηθψλ δεκηψλ (damage oriented) πνπ επηθέξνπλ νη πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο. Σα απνηειέζκαηα ηεο απνγξαθήο δεδνκέλσλ απνηππψλνληαη ζε έληεθα θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ, νη νπνίεο κέζσ ζπληειεζηψλ βαξχηεηαο νξγαλψλνληαη ζε ηξεηο κεγάιεο πεξηνρέο ηειηθψλ απσιεηψλ: Απψιεηεο ζηελ αλζξψπηλε πγεία, νη νπνίεο εθθξάδνληαη σο ην άζξνηζκα ησλ εηψλ δσήο πνπ ράλνληαη θαη ησλ εηψλ πνπ δεη θάπνηνο αζζελψληαο. Σν άζξνηζκα απηφ εθθξάδεηαη κε ην δείθηε DALY (Disability Adjusted Life Years), ν νπνίνο ρξεζηκνπνηείηαη απφ ηελ Παγθφζκηα Σξάπεδα θαη ηελ Παγθφζκηα Οξγάλσζε Τγείαο. Απψιεηεο ζηελ ηζνξξνπία ηνπ νηθνζπζηήκαηνο, νη νπνίεο εθθξάδνληαη σο απψιεηεο εηδψλ ζε κηα ζπγθεθξηκέλε γεσγξαθηθή πεξηνρή θαη θαηά ηε δηάξθεηα κηαο ζπγθεθξηκέλεο ρξνληθήο πεξηφδνπ. Απψιεηεο ζην απφζεκα θπζηθψλ πφξσλ, νη νπνίεο εθθξάδνληαη σο ε επηπιένλ ελέξγεηα πνπ απαηηείηαη γηα ηηο κειινληηθέο εμνξχμεηο κεηαιιεπκάησλ θαη νξπθηψλ θαπζίκσλ. Δπίπεδν Θαιάζζεο Αλαπλεπζηηθά Πξνβιήκαηα Καξθίλνο Αθαληζκφο Δηδψλ Καηαζηξνθή Γαζψλ Πεξηνξηζκφο Φπζηθψλ Πφξσλ Πεξηνρέο Απσιεηψλ Καηεγνξίεο Δπηπηψζεσλ Απνηειέζκαηα Απνγξαθήο Γεδνκέλσλ Καηάινγνο ΥΖΜΑ 4-4. ρεκαηηθή αλαπαξάζηαζε ηεο δνκήο ησλ κεζφδσλ εθηίκεζεο επηπηψζεσλ (Πεγή: Dimitriou, 2010). Οη ζπληειεζηέο ραξαθηεξηζκνχ γηα ηηο εθπνκπέο πξνο ηελ αηκφζθαηξα, ηελ πδξφζθαηξα θαη ην έδαθνο ππνινγίδνληαη ζην ηειηθφ επίπεδν απσιεηψλ. Σν κνληέιν πνπ εθηηκά ηηο απψιεηεο είλαη ζπλάξηεζε ηεο έθζεζεο (exposure), ηεο θαηάιεμεο ησλ ξχπσλ (fate analysis) θαη ηεο αλάιπζεο ησλ απνηειεζκάησλ (effect analysis). πγθεθξηκέλα, ην κνληέιν εθαξκφδεηαη ζηηο αθφινπζεο θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ: Καξθηλνγέλεζε (carcinogens): εμεηάδνληαη ηα θαηλφκελα θαξθηλνγέλεζεο ιφγσ ησλ εθπνκπψλ θαξθηλνγφλσλ νπζηψλ ζε αηκφζθαηξα, πδξφζθαηξα θαη έδαθνο. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε DALY/Kg εθπνκπήο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 53

72 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Αηζαινκίριε (respiratory organics, respiratory inorganics): εμεηάδνληαη ηα αλαπλεπζηηθά πξνβιήκαηα πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηε ρεηκεξηλή αηζαινκίριε ιφγσ ηεο εθπνκπήο ζθφλεο, ζείνπ θαη νμεηδίσλ ηνπ αδψηνπ ζηελ αηκφζθαηξα, θαζψο θαη ηα αλαπλεπζηηθά πξνβιήκαηα πνπ δεκηνπξγνχληαη απφ ηε ζεξηλή αηζαινκίριε ιφγσ ηεο εθπνκπήο νξγαληθψλ νπζηψλ ζηελ αηκφζθαηξα. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε DALY/Kg εθπνκπήο. Κιηκαηηθή αιιαγή (climate change): εμεηάδεηαη ε αχμεζε αζζελεηψλ θαη ζαλάησλ ιφγσ ηεο παγθφζκηαο θιηκαηηθήο αιιαγήο. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε DALY/Kg εθπνκπήο. Αθηηλνβνιία (radiation): εμεηάδεηαη ε επίδξαζε ηεο ξαδηελεξγνχο αθηηλνβνιίαο. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε DALY/Kg εθπνκπήο. ηνηβάδα φδνληνο (ozone layer): εμεηάδεηαη ε αχμεζε αζζελεηψλ θαη ζαλάησλ ιφγσ ηεο απμεκέλεο ππεξηψδνπο αθηηλνβνιίαο, πνπ πξνθχπηεη σο απνηέιεζκα ηεο εθπνκπήο νπζηψλ πνπ θαηαζηξέθνπλ ην ζηξαηνζθαηξηθφ φδνλ. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε DALY/Kg εθπνκπήο. Οηθνηνμηθφηεηα (ecotoxicity): εμεηάδεηαη ε επίδξαζε ζηελ πνηφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο σο απνηέιεζκα ηεο εθπνκπήο νηθνηνμηθψλ νπζηψλ ζηελ αηκφζθαηξα, ηελ πδξφζθαηξα θαη ην έδαθνο. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε Potentially Affected Fraction (PAF)*m 2 *year/ Kg εθπνκπήο. Ομίληζε/Δπηξνθηζκφο (acidification/eutrophication): εμεηάδεηαη ε επίδξαζε ζηελ πνηφηεηα ηνπ νηθνζπζηήκαηνο σο απνηέιεζκα ηεο εθπνκπήο νπζηψλ πνπ πξνθαινχλ νμίληζε ή επηξνθηζκφ. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε Potentially Disappeared Fraction (PDF)*m 2 *year/ Kg εθπνκπήο. Οη παξαπάλσ θαηεγνξίεο επηπηψζεσλ αλαθέξνληαη ζε εθπνκπέο ξχπσλ θαη νπζηψλ. Πέξα απφ ηηο εθπνκπέο, εμεηάδεηαη θαη ε ρξήζε γεο. Ζ βηνπνηθηιφηεηα εμαξηάηαη απφ ην είδνο ησλ ρξήζεσλ γεο θαη απφ ηελ έθηαζε ηεο εθκεηαιιεπφκελεο πεξηνρήο. ηελ αθφινπζε θαηεγνξία ιακβάλνληαη ππφςε ηφζν ηα ηνπηθά φζν θαη ηα πεξηθεξεηαθά απνηειέζκαηα: Υξήζε γεο (land use): εμεηάδεηαη ε επίδξαζε είηε ηεο κεηαβνιήο ησλ ρξήζεσλ γεο είηε ηεο θαηάιεςεο εδάθνπο. Οη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε Potentially Disappeared Fraction (PDF)*m 2 *year/m 2 γεο. ε ζρέζε κε ηελ εμφξπμε θπζηθψλ πφξσλ, πξαγκαηνπνηείηαη ε παξαδνρή φηη ε αλζξσπφηεηα αληιεί πξψηα ηνπο θαιχηεξα εθκεηαιιεχζηκνπο πφξνπο, αθήλνληαο γηα αξγφηεξα ηνπο ππνδεέζηεξνπο. Γηα ηηο κειινληηθέο γεληέο ζα απαηηείηαη επηπιένλ πξνζπάζεηα γηα ηελ εμφξπμε ησλ θπζηθψλ πφξσλ. Απηή ε πξφζζεηε πξνζπάζεηα εθθξάδεηαη σο «επηπιένλ ελέξγεηα» (surplus energy). Μεηαιιεχκαηα (minerals): νη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε επηπιένλ ελέξγεηα αλά Kg νξπθηνχ ή κεηαιιεχκαηνο, σο απνηέιεζκα ηεο ρακειφηεξεο πνηφηεηαο ησλ νξπθηψλ. Οξπθηά θαχζηκα (fossil fuels): νη απψιεηεο κεηξνχληαη ζε επηπιένλ ελέξγεηα αλά MJ, Kg ή m 3 νξπθηνχ θαπζίκνπ, σο απνηέιεζκα ηεο ρακειφηεξεο πνηφηεηαο θαπζίκσλ. Ζ θαλνληθνπνίεζε ησλ δεδνκέλσλ πξαγκαηνπνηείηαη ζην επίπεδν ησλ απσιεηψλ, κε ζεκείν αλαθνξάο Δπξσπατθά δεδνκέλα ηνπ 1993 ή κεηαγελέζηεξα. Ζ ζηάζκηζε ησλ δεδνκέλσλ πξαγκαηνπνηείηαη επίζεο ζην επίπεδν ησλ απσιεηψλ. Οη ζπληειεζηέο ζηάζκηζεο απνηεινχλ ην πξντφλ ησλ επηζηεκνληθψλ απφςεσλ θαη εθηηκήζεσλ κηαο νκάδαο εηδηθψλ. Σα απνηειέζκαηα εθαξκνγήο ησλ δχν κεζνδνινγηψλ δίλνληαη ζηελ ζπλέρεηα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 54

73 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ 4.3. ΑΠΟΣΗΜΖΖ ΜΔ ΣΖΝ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΔΗΓΗΚΟΤ ΛΟΓΗΜΗΚΟΤ ΑΚΕ Μέζνδνο ReCiPe (Midpoint) ηνλ Πίλαθα 4.3 παξνπζηάδνληαη ηα απνηειέζκαηα απφ ηελ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ ReCiPe γηα ην Γήκν Καβάιαο. Σα ελ ιφγσ απνηειέζκαηα πξνέθπςαλ απφ ηελ εηζαγσγή ησλ δεδνκέλσλ ηνπ Πίλαθα 3.22 ζην ινγηζκηθφ ζχκθσλα θαη κε ηα φξηα πνπ θαζνξίζηεθαλ ζηελ παξάγξαθν ΠΗΝΑΚΑ 4-3. Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν ReCiPe. Γείθηεο Δπηπηψζεσλ Μνλάδα Σηκή Κιηκαηηθή αιιαγή kg CO 2 eq ηνηβάδα ηνπ φδνληνο kg CFC-11 eq Σνμηθφηεηα γηα ηνλ άλζξσπν kg 1,4-DB eq ρεκαηηζκφο θσηνρεκηθψλ νμεηδσηηθψλ kg NMVOC ρεκαηηζκφο αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ kg PM 10 eq Ηνλίδνπζα αθηηλνβνιία kg U 235 eq Δδαθηθή νμίλεζε kg SO 2 eq Δπηξνθηζκφο γιπθψλ πδάησλ kg P eq Δπηξνθηζκφο ζαιάζζησλ πδάησλ kg N eq Οηθνηνμηθφηεηα εδαθψλ kg 1,4-DB eq Οηθνηνμηθφηεηα γιπθψλ πδάησλ kg 1,4-DB eq Οηθνηνμηθφηεηα ζαιάζζησλ πδάησλ kg 1,4-DB eq Υξήζε γεσξγηθήο γεο m 2 yr Υξήζε αζηηθήο γεο m 2 yr Δπέκβαζε ζε θπζηθέο εθηάζεηο m Δμάληιεζε πδάησλ m Δμάληιεζε κεηάιισλ kg Fe eq Δμάληιεζε νξπθηψλ kg oil eq πσο παξαηεξείηαη, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο ΑΚΕ θαη ηελ κέζνδν επηπηψζεσλ ReCiPe αλέξρεηαη ζηνπο ηφλνπο CO 2 eq. Ζ ηηκή απηή είλαη ειαθξψο απμεκέλε ζε ζρέζε κε ηνπο ππνινγηζκνχο ζην Κεθάιαην 3 ( ηφλνη CO 2 ). Ζ δηαθνξά απηή είλαη δηθαηνινγεκέλε θαζψο: ηελ ηηκή απηή πεξηιακβάλνληαη νη εθπνκπέο γηα φια ηα ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηηο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, πεηξειαίνπ, μχινπ, θ.ιπ. πνπ απαηηήζεθαλ γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπ Γήκνπ γηα ην Δπηπιένλ, ζπκπεξηιακβάλνληαη θαη αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ πέξα απφ ην δηνμείδην ηνπ άλζξαθα, κεηαθξαζκέλα ζε ηζνδχλακνπο ηφλνπο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (ηφλνη CO 2 eq.). ηνλ Πίλαθα 4.4 παξνπζηάδνληαη νη βαζηθέο δηεξγαζίεο/ηνκείο πνπ ζπλεηζθέξνπλ ζην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζχκθσλα κε ηελ κέζνδν ΑΚΕ ReCiPe. Ζ θαηαλάισζε ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο απνηειεί ηελ δηεξγαζία πνπ ζπλεηζθέξεη επί ην πιείζηνλ (64%) ζην ζπλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ελψ αθνινπζεί ε ρξήζε θνξηεγψλ θαη βαξέσλ νρεκάησλ (12%) θαη ε θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ζέξκαλζεο (8%). Τπνδεηθλχεηαη επνκέλσο, ζε πιήξε αληηζηνηρία κε ηα ζπκπεξάζκαηα ηνπ πξνεγνχκελνπ θεθαιαίνπ, ε αλάγθε ζηφρεπζεο ζηελ κείσζε ηεο θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (ή αιιαγήο ηνπ ελεξγεηαθνχ κίγκαηνο) γηα ηελ νπζηαζηηθή βειηίσζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 55

74 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΠΗΝΑΚΑ 4-4. Βαζηθέο δηεξγαζίεο/ηνκείο πνπ ζπλεηζθέξνπλ ζηνλ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζχκθσλα κε ηελ κέζνδν ΑΚΕ ReCiPe. Α/Α Γηεξγαζία/Σνκέαο Αμηνιφγεζεο Μνλάδα kg CO 2 eq. Πνζνζηφ (%) 1 Ζιεθηξηθφ Ρεχκα Φνξηεγά (Οδηθφ δίθηπν) Πεηξέιαην Θέξκαλζεο Δπηβαηηθά Η.Υ. (Βελδίλε) Φνξηεγά (Δγλαηία νδφο) πλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα Ζ αλάιπζε ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο βάζεη ηνπ δηαρσξηζκνχ ζε ηνκείο φπσο απηνί παξνπζηάδνληαη ζηηο νδεγίεο ηνπ ζπκθψλνπ ησλ δεκάξρσλ δίλεηαη ζην ρήκα 4-5. πσο πξνθχπηεη απφ ηα απνηειέζκαηα, ην ππνζχλνιν Κηίξηα θαη Δμνπιηζκφο απνηεινχλ ηνλ βαζηθφ παξάγνληα ζπλεηζθνξάο ζην αλζξαθηθφ απνηχπσκα (75%) θπξίσο ιφγσ ησλ θαηνηθηψλ (40%). Ζ ζπλεηζθνξά ηνπ δεκνηηθψλ θηηξίσλ/εμνπιηζκνχ/ζηφινπ είλαη κηθξή (<5%). Παξαηεξείηαη ε κηθξή ζπλεηζθνξά ησλ δεκνηηθώλ θηηξίσλ Οη θαηνηθίεο ζπλεηζθέξνπλ επί ην πιείζηνλ ζην αλζξαθηθό απνηύπσκα ΥΖΜΑ 4-5. Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Κιηκαηηθή Αιιαγή». Ζ αληίζηνηρε πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ηνκέσλ/ζηνηρείσλ γηα ηνπο ππφινηπνπο πεξηβαιινληηθνχο δείθηεο δίλεηαη ζηα ρήκαηα 4-6 έσο Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 56

75 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ 4-6. Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «ηνηβάδα ηνπ φδνληνο». ΥΖΜΑ 4-7. Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Σνμηθφηεηα γηα ηνλ άλζξσπν». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 57

76 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ 4-8. Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «ρεκαηηζκφο θσηνρεκηθψλ νμεηδσηηθψλ». ΥΖΜΑ 4-9. Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «ρεκαηηζκφο αησξνχκελσλ ζσκαηηδίσλ». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 58

77 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Ηνλίδνπζα αθηηλνβνιία». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δδαθηθή νμίληζε». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 59

78 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπηξνθηζκφο γιπθψλ πδάησλ». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπηξνθηζκφο ζαιάζζησλ πδάησλ». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 60

79 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα εδαθψλ». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα γιπθψλ πδάησλ». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 61

80 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Οηθνηνμηθφηεηα ζαιάζζησλ πδάησλ». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Υξήζε γεσξγηθήο γεο». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 62

81 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Υξήζε αζηηθήο γεο». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δπέκβαζε ζε θπζηθέο εθηάζεηο». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 63

82 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε πδάησλ». ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε κεηάιισλ». Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 64

83 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ησλ επηκέξνπο ζηνηρείσλ ζηνλ δείθηε επηπηψζεσλ «Δμάληιεζε νξπθηψλ». ηηο πεξηζζφηεξεο θαηεγνξίεο αμηνιφγεζεο, ηα θηίξηα ζπλεηζθέξνπλ πεξηζζφηεξν απφ 60% αλά επηκέξνπο βαζκνινγία. Ηδηαίηεξα πςειή σζηφζν (>40%) είλαη ε ζπλεηζθνξά ηνπ ηνκέα ησλ κεηαθνξψλ ζηηο θαηεγνξίεο ζρεκαηηζκφο θσηνρεκηθψλ νμεηδσηηθψλ, επηξνθηζκφο γιπθψλ θαη ζαιάζζησλ πδάησλ, νηθνηνμηθφηεηα γιπθψλ θαη ζαιάζζησλ πδάησλ θαη ρξήζε αζηηθήο γεο. Ζ πεξαηηέξσ αλάιπζε ησλ δηάθνξσλ δεηθηψλ αμηνιφγεζεο, πέξα ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο, δελ εκπίπηεη ζηα φξηα ηνπ παξφληνο ΓΑΔ, σζηφζν ν Γήκνο Καβάιαο ζε ζπλεξγαζία κε ην Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο είλαη ζε θάζε εθπφλεζεο ζρεηηθνχ άξζξνπ γηα ππνβνιή ζε δηεζλέο πεξηνδηθφ. Ο Γήκνο Καβάιαο απνηειεί ηνλ πξψην Διιεληθφ Γήκν ν νπνίνο έρεη πνζνηηθνπνηήζεη ηνπο ζπγθεθξηκέλνπο δείθηεο θάηη ην νπνίν αλακέλεηαη λα απνηειέζεη ζηξαηεγηθφ πιενλέθηεκα ζηελ αλάδεημε ησλ πεξηβαιινληηθψλ δξάζεσλ ηνπ Γήκνπ, θαζψο θαη ζηελ παξνρή εμεηδηθεπκέλεο γλψζεο πξνο άιινπο Γήκνπο Μέζνδνο Ecoindicator 99 (Endpoint) ηνλ Πίλαθα 4-5 παξνπζηάδνληαη ηα απνηειέζκαηα απφ ηελ εθαξκνγή ηεο κεζφδνπ Ecoindicator 99 (πεξηζζφηεξεο ζεσξεηηθέο ιεπηνκέξεηεο γηα ηε κέζνδν ζην Κεθάιαην 4.2.3) γηα ην Γήκν Καβάιαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 65

84 Carcinogens Resp. organics Resp. inorganics Climate change Radiation Ozone layer Ecotoxicity Acidification/ Eutrophication Land use Minerals Fossil fuels Συνεισφορά (%) Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ ΠΗΝΑΚΑ 4-5 Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν Ecoindicator 99. Α/Α Γείθηεο επηπηψζεσλ Μνλάδα Σηκή 1 Καξθηλνγέλεζε DALY Υεηκεξηλή Αηζαινκίριε DALY Θεξηλή Αηζαινκίριε DALY Κιηκαηηθή Αιιαγή DALY Αθηηλνβνιία DALY ηνηβάδα δνληνο DALY Οηθνηνμηθφηεηα PAF m 2 yr Ομίληζε/Δπηξνθηζκφο PDF m 2 yr Υξήζε Γεο PDF m 2 yr Μεηαιιεχκαηα MJ surplus Οξπθηά Καχζηκα MJ surplus Ζ αληίζηνηρε ζπλεηζθνξά ησλ ππνζπλφισλ θηίξηα/εμνπιηζκφο θαη κεηαθνξέο ζηνπο δείθηεο αμηνιφγεζεο ηεο κεζφδνπ Ecoindicator 99 δίλεηαη ζην ρήκα πσο θαη ζηελ πεξίπησζε ηεο ReCiPe, ην ππνζχλνιν θηίξηα θαη εγθαηαζηάζεηο επεξεάδνπλ ζε ζεκαληηθφηεξν βαζκφ ηνπο πεξηζζφηεξνπο πεξηβαιινληηθνχο δείθηεο. εκαληηθή είλαη ε ζπλεηζθνξά ησλ κεηαθνξψλ (>50%) ζηηο θαηεγνξίεο ρεηκεξηλή αηζαινκίριε θαη εμάληιεζε νξπθηψλ θαπζίκσλ Τπνζχλνιν Κηήξηα/Δγθαηαζηάζεηο Τπνζχλνιν Μεηαθνξέο ΥΖΜΑ πλεηζθνξά ησλ ππνζπλφισλ θηήξηα θαη κεηαθνξέο ζηνπο δείθηεο αμηνιφγεζεο ηεο κεζφδνπ Ecoindicator 99. χκθσλα κε ηε κεζνδνινγία Eco-Indicator 99, νη εμεηαδφκελεο πεξηβαιινληηθέο επηπηψζεηο δηαθξίλνληαη ζε έληεθα επηκέξνπο δείθηεο. Οη δείθηεο απηνί δχλαηαη λα θαλνληθνπνηεζνχλ ψζηε λα είλαη άκεζα ζπγθξίζηκνη κεηαμχ ηνπο θαη λα κπνξνχλ λα αζξνηζηνχλ ζε έλαλ ηειηθφ εληαίν δείθηε. Ζ θαλνληθνπνίεζε ησλ δεηθηψλ γίλεηαη κε ηελ ρξήζε κηαο κε κεηξηθήο κνλάδαο ησλ Ecopoints (Eco Pts). Πην ζπγθεθξηκέλα 1000 Ecopoints ηζνδπλακνχλ κε ην εηήζην πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ελφο κέζνπ Δπξσπαίνπ πνιίηε. Ζ θαλνληθνπνίεζε ησλ δεδνκέλσλ θαη ε πξφζδνζε βαξπηήησλ γηα ηελ ζπγθεθξηκέλε κειέηε πξαγκαηνπνηήζεθε ζχκθσλα κε ηηο πξνηεηλφκελεο νδεγίεο ηνπ εηδηθνχ ινγηζκηθνχ ΑΚΕ θαη κε ηελ εθαξκνγή ηνπ ηεξαξρηθνχ αξρέηππνπ. Σα απνηειέζκαηα απφ ηελ θαλνληθνπνίεζε ησλ δεδνκέλσλ δίλνληαη ζηνλ Πίλαθα 4- Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 66

85 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ 6 ελψ ζην ρήκα 4-24 παξνπζηάδεηαη ε αζξνηζκέλε πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά (ζε Eco Pts) αλά ηνκέα εμέηαζεο. ΠΗΝΑΚΑ 4-6. Απνηειέζκαηα ΑΚΕ γηα ην Γήκν Καβάιαο κε ηελ κέζνδν Ecoindicator 99 (ζε Δco Pts). Α/Α Γείθηεο επηπηψζεσλ Σηκή 1 Καξθηλνγέλεζε Υεηκεξηλή Αηζαινκίριε Θεξηλή Αηζαινκίριε Κιηκαηηθή Αιιαγή Αθηηλνβνιία ηνηβάδα δνληνο Οηθνηνμηθφηεηα Ομίληζε/Δπηξνθηζκφο Υξήζε Γεο Μεηαιιεχκαηα Οξπθηά Καχζηκα χλνιν ΥΖΜΑ Πνζνζηηαία ζπλεηζθνξά ζην ηειηθφ ζπλνιηθφ πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζχκθσλα κε ηελ κέζνδν Ecoindicator 99. Σν εηήζην (γηα ην 2011) πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ηνπ Γήκνπ Καβάιαο πνπ πξνθχπηεη απφ ηελ θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ γηα ηηο ζπγθεθξηκέλεο δξαζηεξηφηεηεο ηνπ Γήκνπ (αλάγθεο ζέξκαλζεο/ειεθηξηζκνχ θαηνηθηψλ, δεκνηηθψλ θηηξίσλ θαη ηξηηνγελή ηνκέα, Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 67

86 Carcinogens Resp. organics Resp. inorganics Climate change Radiation Ozone layer Ecotoxicity Acidification/ Eutrophication Land use Minerals Fossil fuels Eco Pts (MPt) Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ αλάγθεο κεηαθνξψλ) αλέξρεηαη ζηα Eco Pts ή 474 Eco Pts/θάηνηθν. Αλ ππνηεζεί φηη ν κέζνο θάηνηθνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο έρεη παξαπιήζην πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν κε ην κέζν Δπξσπαίν πνιίηε, δειαδή Eco Pts, απηφ ζεκαίλεη φηη απφ ην ζπλνιηθφ εηήζην πεξηβαιινληηθφ αληίθηππν ελφο κέζνπ θαηνίθνπ ηνπ Γήκνπ (1.000 Eco Pts) πεξίπνπ ην κηζφ νθείιεηαη ζηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ ηνπ γηα ειεθηξηζκφ, ζέξκαλζε θαη κεηαθνξέο, ελψ ην ππφινηπν πνζνζηφ νθείιεηαη ζε αλάγθεο έλδπζεο, δηαηξνθήο, θαζαξηζκνχ, αγνξάο πιηθψλ θηι. Ζ πινπνίεζε ινηπφλ ζπγθεθξηκέλσλ κέηξσλ γηα ηελ νπζηαζηηθή κείσζε ησλ εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα θαη άξα θαη ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ζα ζπληειέζεη θαη ζηε βειηίσζε ηνπ πεξηβαιινληηθνχ πξνθίι ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ. Ζ ρξήζε κηαο θνηλήο κνλάδαο αμηνιφγεζεο δίλεη ηελ δπλαηφηεηα εχξεζεο ησλ δεηθηψλ πεξηβαιινληηθψλ επηπηψζεσλ πνπ επεξεάδνληαη πεξηζζφηεξν απφ ηηο δηεξγαζίεο πνπ εμεηάζηεθαλ. ηελ πεξίπησζε απηή, ε ηθαλνπνίεζε ησλ ελεξγεηαθψλ αλαγθψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο επεξεάδεη θπξίσο ηηο θαηεγνξίεο «Αηζαινκίριε» (Resp. inorganics) θαη «Δμάληιεζε νξπθηψλ θαπζίκσλ» (Fossil fuels) (ρήκα 4-25). Απηφ ζεκαίλεη πσο κε ην πθηζηάκελν πξνθίι δξαζηεξηνηήησλ θαη εθπνκπψλ ξππαληψλ ζηα πεξηβαιινληηθά κέζα (αηκφζθαηξα, πδξφζθαηξα, έδαθνο) νη εθπνκπέο αλφξγαλσλ ζσκαηηδίσλ-αεξνδφι πνπ εθπέκπνληαη εληφο ηνπ Γήκνπ θαη ηα νπνία είλαη ππεχζπλα γηα ηελ πξφθιεζε δηαθφξσλ αλαπλεπζηηθψλ πξνβιεκάησλ ζα πξέπεη λα πξνζερζνχλ ηδηαηηέξσο. Δπηπιένλ θαηαδεηθλχεηαη ε αλάγθε γηα κείσζε ηεο πςειφηαηεο ελεξγεηαθήο εμάξηεζεο ηνπ Γήκνπ απφ ηα νξπθηά θαχζηκα, κε ηελ αχμεζε ηεο ζπκκεηνρήο ησλ αλαλεψζηκσλ πεγψλ ελέξγεηαο ζην ελεξγεηαθφ πξνθίι ηνπ Γήκνπ, παξαηήξεζε πνπ ηζρχεη γηα ην ζχλνιν ησλ Γήκσλ ηεο ρψξαο Τπνζχλνιν Κηήξηα/Δγθαηαζηάζεηο Τπνζχλνιν Μεηαθνξέο ΥΖΜΑ Καλνληθνπνίεζε ησλ δεδνκέλσλ κε ηελ κέζνδν Ecoindicator ΑΠΟΣΗΜΖΖ ΜΔ ΣΖΝ ΔΦΑΡΜΟΓΖ ΣΧΝ ΤΝΣΔΛΔΣΧΝ AKZ IPCC πσο αλαθέξζεθε ζην πξνεγνχκελν θεθάιαην θαη ζχκθσλα κε ηηο νδεγίεο ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, κπνξεί λα ρξεζηκνπνηεζνχλ δχν δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο γηα ηελ επηινγή ησλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ: α) Οη πξφηππνη ζπληειεζηέο εθπνκπψλ ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο IPCC. Ο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο κε ηελ ζπγθεθξηκέλε πξνζέγγηζε πξαγκαηνπνηήζεθε ζην Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 68

87 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ Κεθάιαην 3 θαη ζα απνηειέζεη ηελ βάζε ζχγθξηζεο (εθπνκπέο έηνπο αλαθνξάο) γηα ηεο δξάζεηο πνπ πεξηγξάθνληαη ζην ΓΑΔ. Οη αληίζηνηρεο εθπνκπέο CO 2 εθηηκήζεθαλ ζηνπο ηφλνπο θαηά απφιπηε ηηκή ή 6,9 ηφλνπο αλά θάηνηθν ηνπ Γήκνπ. β) πληειεζηέο Αλάιπζεο Κχθινπ Εσήο (ΑΚΕ). Οη ζπγθεθξηκέλνη ζπληειεζηέο δχλαηαη λα ρξεζηκνπνηεζνχλ ζην ΓΑΔ ζηελ ζέζε ησλ πξφηππσλ ζπληειεζηψλ. Χζηφζν γηα ηνπο ιφγνπο πνπ αλαθέξζεθαλ ζην Κεθάιαην 3, ε αλάιπζε ησλ ζπληειεζηψλ ΑΚΕ ζα γίλεη γηα ιφγνπο πιεξφηεηαο ηεο κειέηεο θαη γηα ηελ εμαγσγή επηπιένλ ζπκπεξαζκάησλ. Να ηνληζηεί φηη ζε απηή ηελ πεξίπησζε ε κνλάδα αλαθνξάο εθπνκπψλ πνπ ρξεζηκνπνηείηαη είλαη «Δθπνκπέο ηζνδχλακνπ CO 2 (t CO 2-equivalent )». Οη ζπληειεζηέο ΑΚΕ γηα δηάθνξα είδε θαπζίκνπ δίλνληαη ζηνλ Πίλαθα 4-7. πσο παξαηεξείηαη νη ηηκέο ησλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ είλαη απμεκέλνη ζε ζρέζε κε ηνπο πξφηππνπο ζπληειεζηέο. ιφγσ ηνπ φηη ζπλππνινγίδνληαη α) νη εθπνκπέο πνπ πξνέξρνληαη απφ φια ηα ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο φπσο ε εθνδηαζηηθή αιπζίδα, ε εμφξπμε ησλ πξψησλ πιψλ, ε απφζεζε θ.η.ι. θαη β) άιια αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ εθηφο ηνπ CO 2, ΠΗΝΑΚΑ 4-7. πληειεζηέο εθπνκπψλ ΑΚΕ (European Commission, 2010). Δίδνο θαπζίκνπ πληειεζηήο εθπνκπψλ ΑΚΕ (t CO 2-eq /MWh e or fuel ) Ζιεθηξηθή ελέξγεηα 1,167 Βελδίλε θίλεζεο 0,299 Πεηξέιαην εζσηεξηθήο θαχζεο, ληίδει 0,305 Φπζηθφ αέξην 0,237 Ξχιν 0,405 Οη ζπλνιηθέο εθπνκπέο ηζνδχλακσλ ηφλσλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα παξνπζηάδνληαη ζηνλ Πίλαθα 4-8. Οη εθηηκήζεηο είλαη ζε απφιπηε ζπκθσλία κε ηηο νδεγίεο ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, θαη νη ελ ιφγσ ππνινγηζκνί κπνξνχλ λα ζπκπιεξσζνχλ ζηα αληίζηνηρα θειηά ζην ππφδεηγκα ΓΑΔ ζηελ πεξίπησζε πνπ ζην κέιινλ πξνηηκεζεί ή απαηηεζεί ε ρξήζε ηεο πξνζέγγηζεο ΑΚΕ. ΠΗΝΑΚΑ 4-8. Δθπνκπέο CO 2-eq ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Δθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (ζε ηφλνπο CO 2-eq ) Καηεγνξία Ζιεθηξηθή Δλέξγεηα Πεηξέιαην Θέξκαλζεο Πεηξέιαην Νηίδει Βελδίλε Ξπιεία χλνιν Κηίξηα θαη Δγθαηαζηάζεηο Γεκνηηθά θηίξηα/εγθαηαζηάζεηο Κηίξηα/εγθαηαζηάζεηο ηξηηνγελνχο ηνκέα Καηνηθίεο Γεκνηηθφο δεκφζηνο θσηηζκφο Τπνζχλνιν γηα θηίξηα Μεηαθνξέο Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Τπνζχλνιν γηα κεηαθνξέο χλνιν Οη ζπλνιηθέο εθπνκπέο CO 2-eq εθηηκήζεθαλ ζηνπο ηφλνπο θαηά απφιπηε ηηκή ή 7,4 ηφλνπο αλά θάηνηθν ηνπ Γήκνπ. ηελ ζπλέρεηα παξνπζηάδνληαη ζπγθεληξσηηθά νη ππνινγηζκνί ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο κε ηηο δηάθνξεο κεζφδνπο πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ ψζηε λα αλαιπζεί ε κηθξή δηαθνξνπνίεζε ησλ απνηειεζκάησλ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 69

88 Κεθάλαιο 4: Απνηίκεζε ηνπ Αλζξαθηθνύ Απνηππώκαηνο κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ 4.5 ΤΓΚΡΗΖ ΣΧΝ ΑΞΗΟΛΟΓΖΔΧΝ ΑΝΘΡΑΚΗΚΟΤ ΑΠΟΣΤΠΧΜΑΣΟ ην παξφλ ΓΑΔ, ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο απνηηκήζεθε κε ηξεηο δηαθνξεηηθνχο ηξφπνπο: 1) Με ηελ ρξήζε ησλ πξφηππσλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο IPCC θαη ηηο νδεγίεο ηνπ ζπκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ. 2) Με ηελ ρξήζε ησλ ζπληειεζηψλ εθπνκπψλ ΑΚΕ ζχκθσλα κε ηηο αξρέο ηεο IPCC θαη ηηο νδεγίεο ηνπ ζπκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ. 3) Με ηελ ρξήζε εηδηθνχ ινγηζκηθνχ ΑΚΕ θαη ηεο εθαξκνγήο ηεο κεζφδνπ ReCiPe. Σα απνηειέζκαηα πνπ πξνέθπςαλ απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ελ ιφγσ κεζφδσλ ζπλνςίδνληαη ζηνλ Πίλαθα 4-9. ΠΗΝΑΚΑ 4-9. χλνςε ησλ απνηειεζκάησλ απνηίκεζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Μέζνδνο απνηίκεζεο Μνλάδα απνηίκεζεο πλνιηθέο εθπνκπέο πλνιηθέο εθπνκπέο αλά θάηνηθν Πξφηππνη ζπληειεζηέο (IPCC) Σφλνη CO ,9 πληειεζηέο ΑΚΕ (IPCC) Σφλνη CO 2-eq ,4 Μέζνδνο AKZ ReCiPe Σφλνη CO 2-eq ,7 πσο παξαηεξείηαη, ππάξρεη ζεκαληηθή ηαχηηζε ηηκψλ αλάκεζα ζηηο ηξεηο κεζφδνπο. Οη ζπλνιηθέο εθπνκπέο κε ηελ ρξήζε ησλ πξφηππσλ ζπληειεζηψλ είλαη ζρεηηθά κεησκέλεο ζε ζχγθξηζε κε ηηο άιιεο δχν κεζφδνπο ΑΚΕ, απηφ φκσο είλαη ινγηθφ θαζψο δελ πεξηιακβάλνληαη νη εθπνκπέο απφ παξάπιεπξα ζηάδηα ηνπ θχθινπ δσήο θαζψο θαη απφ άιια αέξηα ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Δλ θαηαθιείδη, ε ηαχηηζε ησλ απνηειεζκάησλ θξίλεηαη ηδηαηηέξσο ηθαλνπνηεηηθή απμάλνληαο ηελ αμηνπηζηία ησλ απνηειεζκάησλ. Να ηνληζηεί ζην ζεκείν απηφ φηη σο ηειηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα αλαθνξάο ζα ρξεζηκνπνηεζεί ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα πνπ πξνέθπςε κε ηελ εθαξκνγή ησλ πξφηππσλ ζπληειεζηψλ ( ηφλνη). πσο πξναλαθέξζεθε θαη ζην Kεθάιαην 3, νη ιφγνη επηινγήο ηεο ζπγθεθξηκέλεο κεζφδνπ είλαη: Μεγαιχηεξε επθνιία ζηελ εθαξκνγή. Καιχηεξε θαηαλφεζε απφ ηνπο εκπιεθνκέλνπο παξάγνληεο. Μεγαιχηεξε επθνιία ζχγθξηζεο κε άιια ΓΑΔ, θαζψο απνηειεί ηελ ζπρλφηεξα ρξεζηκνπνηνχκελε πξνζέγγηζε. Οη αλαιχζεηο θαη ππνινγηζκνί κε ηελ κέζνδν ηεο ΑΚΕ αλακέλεηαη λα ηζρπξνπνηήζνπλ ηελ αμηνπηζηία ηνπ ΓΑΔ Γήκνπ Καβάιαο θαη λα ππνβνεζήζνπλ ηελ ιήςε απνθάζεσλ κε ηελ εχξεζε ησλ ζεκείσλ πνπ ρξίδνπλ νπζηαζηηθήο επέκβαζεο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 70

89 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Κεθάιαην 5 Τθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην παξόλ θεθάιαην παξνπζηάδεηαη ε πθηζηάκελε ελεξγεηαθή θαηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο βάζεη ησλ δεδνκέλσλ πνπ ζπιιέρζεθαλ θαηά ηελ απνγξαθή ηνπ αλζξαθηθνύ απνηππώκαηνο γηα ην έηνο αλαθνξάο. Ζ ελεξγεηαθή θαηάζηαζε αθνξά ηόζν ηελ θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο όζν θαη θαπζίκσλ θαη αλαιύεηαη αλά ηνκέα ελδηαθέξνληνο. Δπηπιένλ, παξνπζηάδνληαη ηα απνηειέζκαηα δεκνζθνπηθήο έξεπλαο πνπ εθπνλήζεθε παξάιιεια κε ζθνπό ηελ απνηίκεζε θαη ηελ αμηνιόγεζε ηεο ελεξγεηαθήο ζπκπεξηθνξάο ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Σην ζπγθεθξηκέλν θεθάιαην ζπλνςίδνληαη ηα ζηνηρεία πνπ απαηηνύληαη ώζηε λα επηιερζνύλ ζπγθεθξηκέλνη ζηόρνη δξάζεηο πνπ ρξίδνπλ εηδηθήο ελεξγεηαθήο αλάιπζεο. 5.1 ΤΝΟΛΗΚΟ ΔΝΔΡΓΔΗΑΚΟ ΑΠΟΣΤΠΧΜΑ ΣΟΤ ΓΖΜΟΤ χκθσλα κε ηνπο ππνινγηζκνχο εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα γηα ην έηνο αλαθνξάο (2011), θαη βάζεη ησλ νδεγηψλ ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, ε ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο εθηηκήζεθεο ζηηο ΜWh ελψ νη αληίζηνηρεο εθπνκπέο CO 2 εθηηκήζεθαλ ζηνπο ηφλνπο θαηά απφιπηε ηηκή ή 6,9 ηφλνπο αλά θάηνηθν ηνπ Γήκνπ. ζν αθνξά ηελ θαηαλνκή ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο αλά πεγή, ην κεγαιχηεξν πνζνζηφ θαηαλάισζεο ελέξγεηαο ζην Γήκν Καβάιαο πξνέξρεηαη απφ ηελ θαηαλάισζε ειεθηξηθή ελέξγεηαο (30%) θαη πεηξειαίνπ ληίδει (25%) (ρήκα 5-1). Βελδίλε 21% Ξχιν 5% Ζιεθηξηθή ελέξγεηα 30% Πεηξέιαην ληίδει 25% Πεηξέιαην ζέξκαλζεο 19% ΥΖΜΑ 5-1. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά είδνο ελέξγεηαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 71

90 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Σα απνηειέζκαηα δηαθνξνπνηνχληαη ζεκαληηθά αλ κεηαθξαζηνχλ ζε εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα, θαζψο ε ζπλεηζθνξά ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ππεξδηπιαζηάδεηαη (64%) (ρήκα 5-2). Απηφ νθείιεηαη ζην ελεξγεηαθφ κίγκα ηεο Διιάδνο, ην νπνίν βαζίδεηαη θπξίσο ζηελ θαχζε πδξνγνλαλζξάθσλ, ελψ παξνπζηάδεη ζρεηηθά ρακειφ πνζνζηφ αμηνπνίεζεο Αλαλεψζηκσλ Πεγψλ Δλέξγεηαο (ΑΠΔ). Λφγσ ηνπ φηη ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο δελ πθίζηαηαη εγθαηάζηαζε παξαγσγήο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο, σο ηνπηθφο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ ειεθηξηθή ελέξγεηα αμηνπνηείηαη ν πξφηππνο ζπληειεζηήο εθπνκπψλ γηα ηελ Διιάδα. Ο ζπγθεθξηκέλνο ζπληειεζηήο είλαη αξθεηά πςειφο (1,149 κνλάδεο) ζε ζρέζε κε ηνλ κέζν φξν ηεο ΔΔ (0,460 κνλάδεο) εληζρχνληαο κε ηνλ ηξφπν απηφ επηιεθηηθά ηελ ζπλεηζθνξά ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ζην ζπλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα. Δπηπιένλ παξαηεξήζεθε ειάρηζηε (<0,01%) ηδησηηθή παξαγσγή ειεθηξηθήο ελέξγεηαο απφ θσηνβνιηατθά ζπζηήκαηα ή άιιεο αλαλεψζηκεο πεγέο. Δλδερφκελε αχμεζε ηνπ πνζνζηνχ ΑΠΔ ζην ηνπηθφ ελεξγεηαθφ κίγκα ζα κεηψζεη ηνλ ζπληειεζηή εθπνκπψλ κεηψλνληαο έηζη ην ζπλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ. Πεηξέιαην ληίδει 13% Βελδίλε 10% Ξχιν 3% Πεηξέιαην ζέξκαλζεο 10% Ζιεθηξηθή ελέξγεηα 64% ΥΖΜΑ 5-2. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά είδνο ελέξγεηαο. ζνλ αθνξά ηνπο ηνκείο νη νπνίνη είλαη θπξίσο ππεχζπλνη γηα ηηο ελεξγεηαθέο θαηαλαιψζεηο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο (ρήκα 5-3), ζεκαληηθή ζπλεηζθνξά παξνπζηάδνπλ νη ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο (45%), νη θαηνηθίεο (35%) θαη ηα θηίξηα, εμνπιηζκφο θαη εγθαηαζηάζεηο ηνπ ηξηηνγελνχο ηνκέα (15%). 3% 15% 45% 1% 0% 1% 35% Γεκνηηθά θηήξηα, εμνπιηζκφο/εγθαηαζηάζεηο Kαηνηθίεο Γεκνηηθφο ζηφινο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Κηήξηα, εμνπιηζκφο/εγθαηαζηάζεηο ηξηηνγελνχο ηνκέα Γεκνηηθφο δεκφζηνο θσηηζκφο Γεκφζηεο κεηαθνξέο ΥΖΜΑ 5-3. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά ηνκέα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 72

91 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Οη θαηαλαιψζεηο πνπ ππφθεηληαη ζηελ δηαρείξηζε ηνπ Γήκνπ (θηίξηα, ζηφινο, θσηηζκφο), απνηεινχλ ζρεηηθά κηθξφ πνζνζηφ (~5%) ηνπ ζπλφινπ ησλ θαηαλαιψζεσλ, παξακέλνπλ ζεκαληηθέο σζηφζν ζε απφιπηεο κνλάδεο (~44.400MWh). Δπνκέλσο, ελδερφκελεο δξάζεηο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο ζε δεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο θαη δξαζηεξηφηεηεο θπξίσο ζα ιεηηνπξγνχλ σο παξαδείγκαηα πξνο κίκεζε θαη κέζα επαηζζεηνπνίεζεο ησλ θαηνίθσλ. Απηφ ζεκαίλεη φηη ζα πξέπεη λα δνζεί ηδηαίηεξε βαξχηεηα ζηελ επηθνηλσλία ησλ απνηειεζκάησλ ησλ εθαξκνγψλ, θαζψο ζα είλαη αδχλαην λα επηηεπρζνχλ νη ζηφρνη κείσζεο ηνπο αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ρσξίο ηελ ζπκκεηνρή ησλ θαηνίθσλ κε ηελ αιιαγή ηνπ πξνζσπηθνχ ελεξγεηαθνχ πξνθίι. Καη ζε απηήλ ηελ πεξίπησζε παξαηεξείηαη ζεκαληηθή δηαθνξνπνίεζε ησλ απνηειεζκάησλ κεηαθξαζκέλα ζε εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα (ρήκα 5-4). 0% 0% 22% 4% 30% 2% 42% Γεκνηηθά θηήξηα, εμνπιηζκφο/εγθαηαζηάζεηο Kαηνηθίεο Γεκνηηθφο ζηφινο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Κηήξηα, εμνπιηζκφο/εγθαηαζηάζεηο ηξηηνγελνχο ηνκέα Γεκνηηθφο δεκφζηνο θσηηζκφο Γεκφζηεο κεηαθνξέο ΥΖΜΑ 5-4. Πνζνζηηαία θαηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλά ηνκέα. εκαληηθφηεξε ζπλεηζθνξά φζνλ αθνξά ηηο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα παξνπζηάδνπλ νη θαηνηθίεο (42%), ηα θηίξηα/ εγθαηαζηάζεηο ηνπ ηξηηνγελνχο ηνκέα (30%) θαη νη ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο (22%). Καη επέθηαζε σο άμνλαο πξνηεξαηφηεηαο κείσζεο ησλ εθπνκπψλ γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο ζα πξέπεη λα νξηζηεί ε εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο ζηηο θαηνηθίεο θαη ηνλ ηξηηνγελή ηνκέα. Να ηνληζηεί εδψ φηη ν ηξηηνγελήο ηνκέαο πεξηιακβάλεη ηα θηίξηα/γξαθεία ησλ επηρεηξήζεσλ/ειεχζεξσλ επαγγεικαηηψλ νη νπνίεο δελ πξνζθέξνπλ θάπνην πιηθφ πξντφλ αιιά παξέρνπλ ζηνπο πειάηεο ηνπο ππεξεζίεο. Σέηνηεο ππεξεζίεο είλαη ελδεηθηηθά απηέο πνπ παξέρνληαη απφ ειεχζεξνπο επαγγεικαηίεο (π.ρ. δηθεγφξνη) ή νξγαλσκέλεο επηρεηξήζεηο π.ρ. θαζαξηζκνχ, θηεκαηνκεζηηηθέο, κεηαθνξηθέο, ηνπξηζηηθέο, ηξαπεδηθέο ππεξεζίεο, πγείαο θιπ. Σν πνζνζηφ ησλ εθπνκπψλ πνπ νθείινληαη ζηελ δεκνηηθή δηαρείξηζε παξνπζηάδεηαη ειαθξψο απμεκέλν ζε ζχγθξηζε κε ηελ αληίζηνηρε θαηαλάισζε ελέξγεηαο. Σν ζπγθεθξηκέλν απνηέιεζκα νθείιεηαη ζην γεγνλφο φηη ε πιεηνςεθία ηεο ελεξγεηαθή δήηεζεο-θαηαλάισζεο ηνπ Γήκνπ θαιχπηεηαη θπξίσο κε ηελ ρξήζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. πσο αλαιχζεθε ζην Κεθάιαην 3, ε ειεθηξηθή ελέξγεηα έρεη πςειφηεξν ζπληειεζηή εθπνκπψλ (1,149) αλά θαηαλαιηζθφκελε MWh απφ ηηο ππφινηπεο κνξθέο ελέξγεηαο απμάλνληαο ην αληίζηνηρν πνζνζηφ εθπνκπψλ. ην πιαίζην απηφ, νη ηνκείο πνπ ζα πξέπεη ζε πξψην ζηάδην λα επηθεληξσζεί ε δεκνηηθή αξρή γηα λα κεηψζεη ην αλζξαθηθφ ηεο απνηχπσκα είλαη νη δεκνηηθέο εγθαηαζηάζεηο (εγθαηαζηάζεηο χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο) θαη ν δεκνηηθφο θσηηζκφο. Ζ πθηζηάκελε θαηάζηαζε γηα θάζε ηνκέα ζα αλαιπζεί εθηελέζηεξα ζηελ ζπλέρεηα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 73

92 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 5.2 ΑΝΑΛΤΖ ΤΦΗΣΑΜΔΝΖ ΚΑΣΑΣΑΖ ΑΝΑ ΣΟΜΔΑ Γεκνηηθφο ηνκέαο Κηηξηαθή ππνδνκή Ο Γήκνο Καβάιαο έρεη ζηελ ηδηνθηεζία ηνπ ζεκαληηθφ αξηζκφ απφ δεκνηηθά θηίξηα (>100) ηα νπνία αμηνπνηνχληαη γηα ηελ παξνρή δηαθφξσλ ππεξεζηψλ. Ζ πιεηνςεθία ησλ θηηξίσλ βξίζθνληαη κέζα ζηα φξηα ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο. Σα θηίξηα πνηθίινπλ αλάινγα κε ην έηνο θαηαζθεπήο, ηελ ρξήζε ηνπο θαη ηα ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο. Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην 2011, εθηηκήζεθε ζηηο MWh. Ζ αληίζηνηρε θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ, εθηηκήζεθε ζηα ιίηξα ή MWh. Βάζεη ησλ ελδείμεσλ ησλ κεηξεηψλ ηεο ΓΔΖ θαη ζηνηρεία ηνπ Γήκνπ, ηα πέληε πην ελεξγνβφξα θηίξηα/ζπγθξνηήκαηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο παξνπζηάδνληαη ζηνλ Πίλαθα 5-1. ΠΗΝΑΚΑ 5-1. Κηίξηα/ζπγθξνηήκαηα κε ηελ πςειφηεξε θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Α/Α % ηεο ζπλνιηθήο Πεξηγξαθή Καηαλάισζε θαηαλάισζεο ησλ Κηηξίνπ/πγθξνηήκαηνο (ζε KWh) Γεκνηηθψλ θηηξίσλ 1 Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Κιεηζηφ) Γεκνηηθή Αγνξά Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Αλνηρηφ) ν /2 ν /3 ν ΔΠΑ.Λ Δζληθφ ηάδην χλνιν Δίλαη ραξαθηεξηζηηθφ πσο ηα πέληε πην ελεξγνβφξα θηίξηα ηνπ Γήκνπ ζπλεηζθέξνπλ ζε πνζνζηφ 51% ζηελ ζπλνιηθή θαηαλάισζε φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. Ηδηαίηεξε ζπλεηζθνξά (28%) ζε απηφ ην λνχκεξν έρεη ην θιεηζηφ εζληθφ θνιπκβεηήξην ηνπ Γήκνπ. Άιια θηίξηα κε ζεκαληηθέο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο είλαη ην αζιεηηθφ θέληξν Καιακίηζαο, ην Γεκαξρείν Καβάιαο (Κηίξηα Α θαη Β), θαη ην θηίξην ηεο Γεκνηηθήο Αζηπλνκίαο ην νπνίν ζεξκαίλεηαη/ςχρεηαη απνθιεηζηηθά κε ηελ ρξήζε θιηκαηηζηηθψλ κνλάδσλ. ζνλ αθνξά ηελ θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ζέξκαλζεο ηξία απφ ηα πέληε θηίξηα παξακέλνπλ ζηελ ιίζηα πςειφηεξεο θαηαλάισζεο (Πίλαθαο 5-2). Σελ ζέζε ησλ εγθαηαζηάζεσλ ηεο Γεκνηηθήο Αγνξάο θαη ηνπ Δζληθνχ ηαδίνπ (δελ ρξεζηκνπνηείηαη πεηξέιαην) έρνπλ πάξεη δχν Παηδηθνί ζηαζκνί νη νπνίνη παξνπζηάδνπλ ηδηαίηεξα πςειέο θαηαλαιψζεηο. Άιια θηίξηα κε ζεκαληηθέο θαηαλαιψζεηο πεηξειαίνπ είλαη ν Θ Παηδηθφο ζηαζκφο, ην 18 ν Γεκνηηθφ θαη ην Γεκαξρείν Καβάιαο (Κηίξηα Α θαη Β). ΠΗΝΑΚΑ 5-2. Κηίξηα/ζπγθξνηήκαηα κε ηελ πςειφηεξε θαηαλάισζε πεηξειαίνπ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Α/Α % ηεο ζπλνιηθήο Πεξηγξαθή Καηαλάισζε θαηαλάισζεο ησλ Κηεξίνπ/πγθξνηήκαηνο (ζε Λίηξα) Γεκνηηθψλ θηηξίσλ 1 Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Αλνηρηφ) ν /2 ν /3 ν ΔΠΑ.Λ Δζληθφ Κνιπκβεηήξην (Κιεηζηφ) Ή Παηδηθφο ηαζκφο Έ & Σ Παηδηθφο ηαζκφο χλνιν Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 74

93 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Ζ αλάιπζε ηνπ θάζε θηηξίνπ φζνλ αθνξά ηελ απνδνηηθφηεηά ηνπ πξέπεη λα πξαγκαηνπνηεζεί ιακβάλνληαο ππφςε ηα ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ, ηελ ρξήζε ηνπ θαη ηηο αλάγθεο ηνπ. Σν γεγνλφο πσο έλα θηίξην παξνπζηάδεη πνιιαπιάζηεο θαηαλαιψζεηο ζε ζρέζε κε έλα άιιν δελ ζεκαίλεη απαξαίηεηα φηη δελ είλαη απνδνηηθφ ελεξγεηαθά. Γηα λα εμαρζνχλ αζθαιή ζπκπεξάζκαηα γηα ηελ θαηάζηαζε ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ απαηηείηαη ε αλαιπηηθή ελεξγεηαθή επηζεψξεζε ηνπ θάζε θηηξίνπ ρσξηζηά. ην πιαίζην απηφ πινπνηήζεθαλ ελεξγεηαθέο επηζεσξήζεηο ζε επηιεγκέλα δεκνηηθά θηίξηα ψζηε λα εμαρζνχλ πην αμηφπηζηα ζπκπεξάζκαηα γηα ηελ ελεξγεηαθή απνδνηηθφηεηα ηεο θηηξηαθήο ππνδνκήο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Σα απνηειέζκαηα ησλ επηζεσξήζεσλ αλαιχνληαη ζην Κεθάιαην Δγθαηαζηάζεηο Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ησλ δεκνηηθψλ εγθαηαζηάζεσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο γηα ην 2011, εθηηκήζεθε ζηηο MWh. Χο ηέηνηεο εγθαηαζηάζεηο αλαγλσξίζηεθαλ νη εγθαηαζηάζεηο χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο (βηνινγηθφο θαζαξηζκφο, αληιηνζηάζηα χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο, γεσηξήζεηο, δεμακελέο, θηι.). ηνλ Πίλαθα 5-3 παξνπζηάδνληαη νη θπξηφηεξεο απφ άπνςε θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο εγθαηαζηάζεηο (~78% ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο). ΠΗΝΑΚΑ 5-3. Δγθαηαζηάζεηο χδξεπζεο/απνρέηεπζεο/βηνινγηθνχ θαζαξηζκνχ πνιχ πςειψλ ελεξγεηαθψλ θαηαλαιψζεσλ. Α/Α Πεξηγξαθή επηκέξνπο εγθαηαζηάζεσλ Καηαλάισζε (ζε KWh) 1 Κεληξηθφ Αληιηνζηάζην Όδξεπζεο Κεληξηθφο Απνρεηεπηηθφο Αγσγφο Α Βηνινγηθφο Καβάιαο Κξπνλέξη - Γεψηξεζε Κξπνλέξη Αληιία Δθεδξηθή Κξελίδεο - Γεψηξεζε Βηνινγηθφο Γάηνπ Βνπλνρψξη Αληιία Πξφπνδεο Κεληξηθφο Απνρεηεπηηθφο Αγσγφο Α Βνπλνρψξη Αληιία Μαζιαθηά χλνιν πγθξηηηθά κπνξεί λα ζεκεησζεί φηη ε θαηαλάισζε ησλ παξαπάλσ εγθαηαζηάζεσλ θπκαίλεηαη ζε επίπεδα ζρεδφλ δηπιάζηα απφ ηηο θαηαλαιψζεηο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο φισλ ησλ δεκνηηθψλ θηηξίσλ. ην πιαίζην ηεο βειηίσζεο ηεο ελεξγεηαθήο επίδνζεο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο απαηηείηαη έιεγρνο ηεο απνδνηηθφηεηαο ηνπ εμνπιηζκνχ θαη ησλ εθαξκνδφκελσλ πξαθηηθψλ χδξεπζεο/απνρέηεπζεο. Ζ ΓΔΤΑ. Καβάιαο έρεη ήδε πξνβεί ζηελ αλαβάζκηζε ησλ εγθαηαζηάζεψλ επζχλεο ηεο κε ζπζηήκαηα ηειεκεηξίαο θαη απηνκαηηζκψλ ζην δίθηπν χδξεπζεο θαη απνρέηεπζεο ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο Φσηηζκόο Γηα ηεο αλάγθεο δεκνηηθνχ θσηηζκνχ εθηηκήζεθε φηη θαηαλαιψλνληαη MWh ειεθηξηθήο ελέξγεηαο νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. πλνιηθά εθηηκήζεθε φηη γηα ηελ ηθαλνπνίεζε ησλ αλαγθψλ θσηηζκνχ ρξεζηκνπνηνχληαη ιάκπεο δηαθνξεηηθήο ηζρχνο θαη ηχπνπ. Χζηφζν δελ ππάξρνπλ αλαιπηηθά ζηνηρεία φζνλ αθνξά ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπο νχηε θάπνην νξγαλσκέλν ζχζηεκα θαηαγξαθήο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 75

94 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ΥΖΜΑ 5-5. Δλδεηθηηθή ιάκπα δεκνηηθνχ θσηηζκνχ. ην πιαίζην απηφ ε αλαιπηηθή θαηαγξαθή ησλ ιακπηήξσλ θξίλεηαη επηηαθηηθή. Με βάζε επηηφπηεο παξαηεξήζεηο ζε δηάθνξεο πεξηνρέο ηνπ Γήκνπ εθηηκήζεθε φηη ε πιεηνςεθία ησλ ιακπηήξσλ είλαη ππξαθηψζεσο, πςειήο θαηαλάισζεο (>150W). Δλδερφκελε αληηθαηάζηαζε κε ιακπηήξεο άιιεο ηερλνινγίαο (π.ρ. LED) ζα έρεη σο απνηέιεζκα ηελ εμνηθνλφκεζε ζεκαληηθήο πνζφηεηαο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη ησλ εθπνκπψλ πνπ απηή ζπλεπάγεηαη Οηθηαθφο ηνκέαο Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ειεθηξηθήο ελέξγεηαο ηνπ νηθηαθνχ ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο MWh ε νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. Δπηπιένλ, ε ζπλνιηθή θαηαλάισζε πεηξειαίνπ θαη μπιείαο ηνπ νηθηαθνχ ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο MWh θαη MWh αληίζηνηρα νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε θαη ηφλνπο CO 2. χκθσλα κε ζηνηρεία ηεο Δζληθήο ηαηηζηηθήο Τπεξεζίαο Διιάδνο (ΔΤΔ, 2006) πεξίπνπ ην 71% ησλ ειιεληθψλ θηηξίσλ θαηαζθεπάζηεθαλ πξηλ ην 1980, δελ δηαζέηνπλ ζεξκνκφλσζε θαη παξνπζηάδνπλ ρακειή ελεξγεηαθή απφδνζε, ελψ παξάιιεια ζηελ πιεηνςεθία ηνπο δηαζέηνπλ παιαηέο, κε ζσζηά ζπληεξεκέλεο ειεθηξνκεραλνινγηθέο εγθαηαζηάζεηο. Καηά ηε δηάξθεηα ηεο πξψηεο δεθαεηίαο εθαξκνγήο ηνπ Καλνληζκνχ Θεξκνκφλσζεο Κηηξίσλ, ν νπνίνο ηέζεθε ζε ππνρξεσηηθή ηζρχ ην 1979, ε πιεηνςεθία ησλ θηηξίσλ δελ εθάξκνδαλ επαξθψο ηε ζεξκνκφλσζε ζχκθσλα κε ηηο ειάρηζηεο απαηηήζεηο θαη κφλν νη πξφζθαηεο θαηαζθεπέο (>1990) θέξνπλ ζεξκνκφλσζε ζηνλ θέξνληα νξγαληζκφ θαη, ζπλεπψο, νκνηφκνξθε κφλσζε ζην θηηξηαθφ θέιπθνο κε ζθνπφ ηελ απνθπγή εκθάληζεο ζεξκνγεθπξψλ. αλ απνηέιεζκα, ζήκεξα, ηα πθηζηάκελα θηίξηα, θαηά κεγάιν πνζνζηφ, δελ δηαζέηνπλ ζεξκνκφλσζε, παξά ην γεγνλφο φηη νη βαζκνεκέξεο ζέξκαλζεο μεπεξλνχλ ηηο 2600 ζην βφξεην ηκήκα ηεο ρψξαο. Να ηνληζηεί ζε απηφ ην ζεκείν φηη βαζκνεκέξεο ζέξκαλζεο, είλαη ην κέγεζνο ην νπνίν ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα θαζνξίζεη ηηο αλάγθεο ζε ζέξκαλζε/ςχμε ζηνπο εζσηεξηθνχο ρψξνπο ελφο θηηξίνπ. Χο ζεξκνθξαζία βάζεο ζηελ Διιάδα γηα ηνπο εζσηεξηθνχο ρψξνπο ελφο θηηξίνπ ζεσξνχληαη νη 18 ν C γηα ηελ πεξίνδν ζέξκαλζεο θαη νη 26 ν C γηα ηελ πεξίνδν ςχμεο. Δθηηκάηαη ινηπφλ φηη βαζηθή αηηία ησλ κεγάισλ ζεξκηθψλ απσιεηψλ πνπ εκθαλίδεη ην θηηξηαθφ δπλακηθφ ηφζν ηνπ νηθηαθνχ, φζν θαη ηνπ ηξηηνγελνχο ηνκέα, θαη ζπλεπψο ησλ κεγάισλ ζεξκηθψλ/ςπθηηθψλ θνξηίσλ πνπ απαηηνχληαη γηα ηε ζέξκαλζε/ςχμε ηνπ, είλαη ε εθηεηακέλε απνπζία ζεξκνκφλσζεο εμσηεξηθψλ ηνίρσλ θαη νξνθήο, ηδίσο ζε θαηαζθεπέο πξνγελέζηεξεο ηνπ 1980 πνπ απνηεινχλ ην 71% πεξίπνπ ηνπ ζπλνιηθνχ θηηξηαθνχ απνζέκαηνο (ρήκα 5-6). Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 76

95 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο % <1919 5% % % % % % ΥΖΜΑ 5-6. Καηαλνκή ησλ ειιεληθψλ θηηξίσλ, αλά ρξνλνινγία θαηαζθεπήο, έσο ην 2001 (Πεγή: ΔΤΔ, 2006). Δπηπξνζζέησο, ζεκαληηθέο ζεξκηθέο απψιεηεο παξαηεξνχληαη θαη ζηα δηαθαλή δνκηθά ζηνηρεία ησλ αλνηγκάησλ ζε έλα κεγάιν πνζνζηφ ησλ πθηζηάκελσλ ειιεληθψλ θηηξίσλ ζηα νπνία απαληψληαη, αθφκε θαη ζήκεξα, κνλά παινζηάζηα. Οη ζεξκηθέο απψιεηεο ιφγσ ηεο απνπζίαο δηπιψλ ή ηξηπιψλ παινζηαζίσλ νδεγνχλ ζε πεξαηηέξσ αχμεζε ησλ ζεξκηθψλ θνξηίσλ ηνλ ρεηκψλα θαη ησλ ςπθηηθψλ θνξηίσλ ην θαινθαίξη. Κνηλφ, ηέινο, πξνβιεκαηηθφ ζεκείν ηνπ θηηξηαθνχ ηνκέα (αλεμαξηήησο ηειηθήο ρξήζεο) απνηεινχλ νη παιαηέο ειεθηξνκεραλνινγηθέο εγθαηαζηάζεηο, νη νπνίεο ηφζν ζηηο ηεξκαηηθέο ηνπο κνλάδεο θαη ηα δίθηπα δηαλνκήο ζεξκφηεηαο/ςχμεο, φζν θαη ζηηο κνλάδεο παξαγσγήο (ιέβεηεο/θαπζηήξεο) εκθαλίδνπλ θαθή κφλσζε, κεγάιεο απψιεηεο, ρακεινχο βαζκνχο απφδνζεο θαη πςειά θφζηε ιεηηνπξγίαο θαη ζπληήξεζεο. Ζ απνπζία κφλσζεο ζην ζχζηεκα ιέβεηα/θαπζηήξα νδεγεί ζε απψιεηεο ~5% ελψ έλαο κε ζσζηά ζπληεξεκέλνο ιέβεηαο επηθέξεη επηπιένλ ~10% απψιεηεο ζην ζχζηεκα ζέξκαλζεο/ςχμεο θαη, θπζηθά, αχμεζε ησλ παξαγφκελσλ αεξίσλ ξχπσλ. Δμεηδηθεχνληαο αλά ηειηθή ρξήζε θηηξίνπ, ζηελ πεξίπησζε ησλ ειιεληθψλ θηηξίσλ ηνπ νηθηαθνχ ηνκέα, θαη θαη επέθηαζε ησλ θαηνηθηψλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο, ηα ζεκαληηθφηεξα επηπιένλ πξνβιήκαηα απσιεηψλ ελέξγεηαο πνπ εληνπίδνληαη είλαη ηα αθφινπζα: ε θαθή αεξνζηεγάλσζε ε νπνία νθείιεηαη ζηελ απνπζία ζεξκνκφλσζεο ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ χπαξμε δηπιψλ παινζηαζίσλ πνπ παξέρνπλ αλεπηζχκεηα πςειή αεξνζηεγαλφηεηα (ην θηίξην δελ «αλαπλέεη»). ε απνπζία ρξήζεο ειηαθψλ ζπζηεκάησλ (ζπιιεθηψλ) γηα παξαγσγή δεζηνχ λεξνχ ρξήζεο (ΕΝΥ) θαη παζεηηθψλ ειηαθψλ ζπζηεκάησλ, ιακβάλνληαο ππφςε θαη ηε γεσγξαθηθή ζέζε ηεο ρψξαο (πςειφ εηήζην πνζνζηφ ειηνθάλεηαο). ε αδηθαηνιφγεηε ρξήζε ιακπηήξσλ, θιηκαηηζηηθψλ ζπζηεκάησλ θαη γεληθφηεξα ε ρξήζε «ιεπθψλ» ζπζθεπψλ ρακειήο ελεξγεηαθήο απφδνζεο. ε απνπζία ζπζηεκάησλ θπζηθνχ αεξηζκνχ, δξνζηζκνχ θαη ζθηαζκνχ. Ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ παξνπζηάδεη ε ρξήζε μπιείαο γηα ζέξκαλζε ε νπνία παξνπζηάδεη απμαλφκελε δήηεζε. ηνπο ππνινγηζκνχο ζεσξήζεθε φηη ε μπιεία απνηειεί πνζνζηφ ηεο βηνκάδαο πνπ θαηαλαιψλεηαη παλειιαδηθά, θαζψο δελ ππήξραλ αμηφπηζηα ζηνηρεία απνθιεηζηηθά γηα μπιεία ζε επίπεδν Γήκνπ. ηα πιαίζηα απηά ελδέρεηαη νη ππνινγηζκνί λα είλαη ππνηηκεκέλνη, θαζψο ε θαηαλάισζε μπιείαο ζηελ Βφξεηα Διιάδα είλαη ηδηαίηεξα απμεκέλε ζε ζχγθξηζε κε ηελ ππφινηπε Διιάδα. Ζ αλεμέιεγθηε δηαθίλεζε μπιείαο αγλψζηνπ πξνειεχζεσο, θαζψο θαη ε κε απνδνηηθή θαχζε ηεο ζε κε ελεξγεηαθά ηδάθηα, απνηεινχλ ζεκαληηθά ζέκαηα κε ηα νπνία ν Γήκνο Καβάιαο ζα αζρνιεζεί εθηελέζηεξα. Οη εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα πνπ πξνέξρνληαη απφ «κε βηψζηκε» μπιεία (θνπή απφ θπζηθά δάζε, θαχζε ζε κε απνδνηηθά ηδάθηα θ.ιπ.) είλαη πνιχ πςειέο θαη επηβαξχλνπλ φρη κφλν ην ηειηθφ Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 77

96 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο αλζξαθηθφ απνηχπσκα ηνπ Γήκνπ θαη ηελ ελ γέλεη πεξηβαιινληηθή ηνπ επίδνζε, αιιά θαη ηελ πνηφηεηα ηνπ αζηηθνχ αηκνζθαηξηθνχ πεξηβάιινληνο ηδηαίηεξα ζε ζπλζήθεο πνπ δελ επλνείηαη ε δηάρπζε ησλ αηκνζθαηξηθψλ ξχπσλ. Αλακέλεηαη επνκέλσο ε αλάπηπμε ελφο δηθηχνπ θαηαγξαθήο ηεο θαηαλάισζεο μπιείαο ζηνλ Γήκν θαη ε επαλεμέηαζε ησλ ππνινγηζκψλ ζηα επφκελα ζηάδηα ηνπ ΓΑΔ Σξηηνγελήο ηνκέαο Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο ηνπ ηξηηνγελή ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο MWh νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. ζνλ αθνξά ηελ θαηαλάισζε πεηξειαίνπ απηή εθηηκήζεθε ζηηο MWh νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. Ζ ζρεηηθά κεγάιε δηαθνξά θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο-πεηξειαίνπ νθείιεηαη ζηελ πνιχ ζπρλή ρξήζε ηεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο (κέζσ θιηκαηηζηηθψλ κνλάδσλ) γηα ηηο αλάγθεο ζέξκαλζεο/ςχμεο. Σα βαζηθά πξνβιήκαηα πνπ ζρεηίδνληαη κε ηα θηίξηα ηνπ ηξηηνγελή ηνκέα ηαπηίδνληαη κε ηα πξνβιήκαηα πνπ πεξηγξάθεθαλ γηα ηνλ νηθηαθφ ηνκέα. Δμεηδηθεχνληαο, αλά ηειηθή ρξήζε θηηξίνπ, κπνξεί λα εηπσζεί φηη ζηελ πεξίπησζε ησλ θηηξίσλ ηνπ ηξηηνγελνχο ηνκέα, θαη ηδηαίηεξα ζε πεξηπηψζεηο θηηξίσλ γξαθείσλ θαη ππεξεζηψλ κε κεγάιν εκβαδφ θαη αξηζκφ νξφθσλ θαη εθηεηακέλν δίθηπν ειεθηξνκεραλνινγηθψλ εγθαηαζηάζεσλ, επηπιένλ πξνβιήκαηα απνηεινχλ: ε εθηεηακέλε, αιφγηζηε ρξήζε θιηκαηηζηηθψλ ζπζηεκάησλ, ζπρλά κάιηζηα ρακειήο ελεξγεηαθήο απφδνζεο, ε νπνία ζα κπνξνχζε λα αληηζηαζκηζηεί απφ ηε ρξήζε αλεκηζηήξσλ νξνθήο θαη ηελ πξφβιεςε θπζηθνχ δξνζηζκνχ θαη ζθηαζκνχ. ε εθηεηακέλε θαη ζπρλά αδηθαηνιφγεηε ρξήζε ιακπηήξσλ ρακειήο ελεξγεηαθήο απφδνζεο ε απνπζία ζπζηεκάησλ απηνκαηηζκψλ, φπσο ζεξκνζηαηψλ θαη ζπζηεκάησλ έμππλνπ θσηηζκνχ κε αηζζεηήξεο θίλεζεο, θσηηζκνχ, ξχζκηζε επηπέδνπ θσηηζκνχ, θ.α., ηα νπνία ζε εθηεηακέλεο εγθαηαζηάζεηο απνδεηθλχνληαη εμαηξεηηθά απνδνηηθά. ε απνπζία ζπζηεκάησλ δηαρείξηζεο θηηξίσλ (building management systems, BMS) Σέινο, βαζηθφ πξφβιεκα ηεο ειιεληθήο πξαγκαηηθφηεηαο απνηειεί ε έιιεηςε ελεξγεηαθήο παηδείαο. Αλεμαξηήησο θηηξηαθνχ ηνκέα, πξνβιήκαηνο θαη ιχζεο-επέκβαζεο γηα ηελ εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο, ζεκαληηθφ ξφιν παίδεη θαη ν ρξήζηεο ηνπ θηηξίνπ θαη ησλ ζπζηεκάησλ ςχμεο, ζέξκαλζεο, θιηκαηηζκνχ θαη αεξηζκνχ Σνκέαο Μεηαθνξψλ Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο (πεηξέιαην θαη βελδίλε) ηνπ κεηαθνξηθνχ ηνκέα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο εθηηκήζεθε ζηηο MWh νη νπνίεο κεηαθξάδνληαη ζε ηφλνπο CO 2. Ζ πιεηνςεθία ησλ θαηαλαιψζεσλ πξνέξρεηαη απφ ηηο ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο (97%) ελψ κφιηο ην 1% θαη 2% αληίζηνηρα νθείιεηαη ζηηο δεκνηηθέο θαη δεκφζηεο ζπγθνηλσλίεο (ρήκα 5-7). Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 78

97 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 1% 2% 97% Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο ΥΖΜΑ 5-7. Πνζνζηηαία θαηαλάισζε αλάινγα κε ηελ θαηεγνξία κεηαθνξάο. Ζ πιεηνςεθία ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ ρξεζηκνπνηεί πεηξέιαην θίλεζεο γηα ηηο κεηαθνξέο ηνπ ελψ απνθιεηζηηθά πεηξέιαην θίλεζεο ρξεζηκνπνηείηαη απφ ηηο δεκφζηεο κεηαθνξέο (ρήκα 5-8). Βελδίλε θαηαλαιψλεηαη θπξίσο ζηηο ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο απφ ηα ειαθξά νρήκαηα ηδησηηθήο ρξήζεσο. Αλάινγε είλαη θαη ε θαηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 αλά θαχζηκν θαη θαηεγνξία κεηαθνξάο (ρήκα 5-9). 100% 236MWh 80% 60% 40% 20% 2672 MWh 6711 MWh MWh MWh 0% Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Πεηξέιαην ληίδει Βελδίλε ΥΖΜΑ 5-8. Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ αλά θαχζηκν θαη θαηεγνξία κεηαθνξάο. 100% 59t CO2 80% t CO2 60% 40% 20% 713 t CO t CO t CO2 0% Γεκνηηθφο ζηφινο Γεκφζηεο κεηαθνξέο Ηδησηηθέο θαη εκπνξηθέο κεηαθνξέο Πεηξέιαην ληίδει Βελδίλε ΥΖΜΑ 5-9. Καηαλνκή ησλ εθπνκπψλ CO 2 αλά θαχζηκν θαη θαηεγνξία κεηαθνξάο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 79

98 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Γεκνηηθά νρήκαηα Σν 2011 θαηαλαιψζεθαλ ζπλνιηθά ΜWh ελέξγεηαο εθ ησλ νπνίσλ νη 236 θαη ΜWh αληίζηνηρα πξνέξρνληαη απφ ηελ θαχζε βελδίλεο θαη πεηξειαίνπ. Οη αληίζηνηρεο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα αλήιζαλ ζε 772 ηφλνπο CO 2. Παξφιν πνπ ε ζπλεηζθνξά ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ ζην ζχλνιν κπνξεί λα θαίλεηαη κηθξή, εληνχηνηο ε εμνηθνλφκεζε θαπζίκσλ θαη ε κείσζε ησλ εθπνκπψλ CO 2, θξίλεηαη ζεκαληηθή θαζψο: Γχλαηαη λα εμνηθνλνκεζνχλ ζεκαληηθέο πνζφηεηεο θαπζίκσλ, δξάζε ε νπνία κεηαθξάδεηαη ζε εμνηθνλφκεζε ρξεκάησλ ηα νπνία κπνξνχλ λα αμηνπνηεζνχλ γηα ηελ εθαξκνγή άιισλ δξάζεσλ ηνπ Γήκνπ. πσο θαη ζηελ πεξίπησζε ησλ θηηξίσλ, κπνξεί λα ιεηηνπξγήζεη σο παξάδεηγκα πξνο κίκεζε γηα ηνπο ππνινίπνπο ηνκείο, ηδίσο ζε πεξίπησζε πνπ πνζνηηθνπνηεζνχλ θαη γίλνπλ γλσζηά ηα νθέιε απφ ηελ εθαξκνγή δξάζεσλ πνπ αθνξνχλ ηηο κεηαθνξέο. ηνλ Πίλαθα 5-4 θαη ην ρήκα 5-10 δίλνληαη νη επηκέξνπο θαηαλαιψζεηο αλά ηνκέα δεκνηηθήο δηαρείξηζεο θαη ην πνζνζηφ ηεο θαηαλνκήο. πσο παξαηεξείηαη, ε βαζηθή θαηαλάισζε θαπζίκσλ πξνέξρεηαη απφ ηηο ππεξεζίεο θαζαξηφηεηαο θαη ηα απνξξηκκαηνθφξα ηνπ Γήκνπ. ε κηθξφηεξν αιιά φρη ακειεηέν πνζνζηφ ζπλεηζθέξνπλ νη κεηαθνξηθέο αλάγθεο ηεο ηερληθήο ππεξεζίαο. ΠΗΝΑΚΑ 5-4. Καηαλαιψζεηο δεκνηηθψλ νρεκάησλ. Τπεξεζία Καηαλάισζε Πνζνζηφ (ζε KWh) Καηαλάισζεο (%) Σερληθή Τπεξεζία πλεξγείν Ορεκάησλ <1 Ζιεθηξνινγηθφ Απνξξηκκαηνθφξα Άξδεπζε <1 Καζαξηφηεηα Γηνηθεηηθά Κνηκεηήξηα 3148 <1 Γεκνηηθή Αζηπλνκία <1 Κήπνη Αζιεηηζκφο Αθηέο <1 χλνιν % 1% 2% 1% 0% 2% 8% 1% 2% 48% 35% 0% Σερληθή Τπεξεζία πλεξγείν Ορεκάησλ Ζιεθηξνινγηθφ Απνξξηκκαηνθφξα Άξδεπζε Καζαξηφηεηα Γηνηθεηηθά Κνηκεηήξηα Γεκνηηθή Αζηπλνκία Κήπνη Αζιεηηζκφο Αθηέο ΥΖΜΑ Καηαλνκή ηεο θαηαλάισζεο θαπζίκσλ ηνπ δεκνηηθνχ ζηφινπ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 80

99 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Γεκόζηεο κεηαθνξέο Ζ ζπλνιηθή θαηαλάισζε ελέξγεηαο (πεηξέιαην θίλεζεο) απφ ηηο δεκφζηεο κεηαθνξέο γηα ην έηνο 2011 εθηηκήζεθε ζηηο ΜWh ή ηφλνπο CO 2. Οη αλάγθεο κεηαθνξάο ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ηθαλνπνηνχληαη κε ηελ δξάζε δχν νξγαληζκψλ δεκνζίσλ κεηαθνξψλ: ην Αζηηθφ ΚΣΔΛ Καβάιαο Α.Δ. θαη ην Τπεξαζηηθφ ΚΣΔΛ Ν. Καβάιαο Α.Δ. Ο ζηφινο ηνπ Αζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο δηέλπζε ην km θαηαλαιψλνληαο ιίηξα πεηξειαίνπ θίλεζεο ή ΜWh. Λφγσ ηνπ ηνπνγξαθηθνχ αλάγιπθνπ θαη ησλ έληνλσλ θιίζεσλ ηεο πφιεο ηεο Καβάιαο νη θαηαλαιψζεηο ησλ ιεσθνξείσλ ηνπ αζηηθνχ ΚΣΔΛ είλαη ζρεηηθά απμεκέλεο. Αληίζηνηρα, ην 2011 ν ζηφινο ηνπ Τπεξαζηηθνχ ΚΣΔΛ Καβάιαο δηέλπζε km θαηαλαιψλνληαο ιίηξα πεηξειαίνπ θίλεζεο ή ΜWh. εκαληηθφηεξε ζπλεηζθνξά ζην αλζξαθηθφ απνηχπσκα έρνπλ ηα δξνκνιφγηα πνπ θαιχπηνπλ ηηο κεγαιχηεξεο απνζηάζεηο κέζα ζηα φξηα ηνπ Γήκνπ θαη πξαγκαηνπνηνχληαη πνιχ ζπρλφηεξα (π.ρ. Καβάια- Υξπζνχπνιε, Καβάια-Γξάκα θαη Καβάια-Ν. Πέξακνο), ελψ ηα δξνκνιφγηα κεγάισλ δηαδξνκψλ (πξνο Αζήλα, Θεζζαινλίθε, Κνκνηελή, Αιεμαλδξνχπνιε θαη έξξεο) επεξεάδνπλ κελ ηηο ζπλνιηθέο εθπνκπέο αιιά ζε κηθξφηεξν βαζκφ εηεζίσο επεηδή ε αθεηεξία ηνπ ΚΣΔΛ βξίζθεηαη ζην θέληξν ηεο πφιεο Ηδησηηθά νρήκαηα Σν 2011 θαηαλαιψζεθαλ ζπλνιηθά ΜWh ή ηφλνη CO 2 εθ ησλ νπνίσλ νη θαη ΜWh πξνέξρνληαη απφ ηελ θαχζε πεηξειαίνπ θαη βελδίλεο αληίζηνηρα. Σν νδηθφ δίθηπν εληφο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζα κπνξνχζε λα ρσξηζηεί ζε δχν βαζηθέο ζπληζηψζεο: ηελ Δγλαηία Οδφ θαη ην ππφινηπν Δζληθφ νδηθφ δίθηπν. Ζ πνζνζηηαία θαηαλνκή ηεο θπθινθνξίαο ησλ ηδησηηθψλ νρεκάησλ ζηα δχν βαζηθά νδηθά δίθηπα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο παξνπζηάδεηαη ζην ρήκα % 67% Δγλαηία Οδφο Δζληθφ Οδηθφ Γίθηπν ΥΖΜΑ Καηαλνκή ηεο θπθινθνξίαο ησλ ηδησηηθψλ νρεκάησλ ζηα δχν βαζηθά νδηθά δίθηπα ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. πσο παξαηεξείηαη, πεξίπνπ ην 1/3 ησλ εθπνκπψλ CO 2 πξνέξρεηαη απφ ηελ Δγλαηία Οδφ, ζηελ νπνία ν Γήκνο δελ κπνξεί λα επέκβεη δξαζηηθά, πέξα απφ ην ελδερφκελν κειινληηθήο ζηδεξνδξνκηθήο ζχλδεζεο Καξβάιεο Σνμφηεο ε νπνία ζα ειάηησλε ηελ θίλεζε θαηά έλα πνζνζηφ. Καηά ζπλέπεηα ηδηαίηεξν βάξνο ζα πξέπεη λα δνζεί ζηελ κείσζε ηεο ρξήζεο ηδησηηθψλ νρεκάησλ κέζα ζηελ πφιε. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 81

100 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο 5.3 ΜΔΛΔΣΖ ΣΟΤ ΔΝΔΡΓΔΗΑΚΟΤ ΠΡΟΦΗΛ ΣΧΝ ΓΖΜΟΣΧΝ ΚΑΒΑΛΑ Πεξηγξαθή ηεο έξεπλαο Ζ ζπκκεηνρή ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο ζηηο πξνζπάζεηεο εθαξκνγήο ηνπ ρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο θξίλεηαη απαξαίηεηε. Πέξα απφ ηηο πξνζπάζεηεο ηεο Γεκνηηθήο Αξρήο γηα ηελ πιεξνθφξεζε ησλ δεκνηψλ γηα ηα πιενλεθηήκαηα ηεο ελεξγεηαθήο εμνηθνλφκεζεο, ππφθεηηαη ηειηθά ζηε δηαθξηηηθή επρέξεηα ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ ε αιιαγή ηνπ ηξφπνπ ζπκπεξηθνξά ηνπο θαη ε αλάιεςε ζρεηηθψλ δξάζεσλ. Γξάζεηο φπσο ε κείσζε ηεο θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο θαη θαπζίκσλ ζηηο νηθίεο, ε αλαβάζκηζε ησλ ελεξγεηαθήο απνδνηηθφηεηαο ησλ θαηνηθηψλ, ε κείσζε ηεο θπθινθνξίαο ησλ νρεκάησλ ηδησηηθήο ρξήζεσο θ.η.ι., είλαη αλαγθαίεο γηα ηελ ηήξεζε ησλ δεζκεχζεσλ κείσζεο ησλ εθπνκπψλ CO 2 θαηά 20% κέρξη ην ηα πιαίζηα απηά εθπνλήζεθε απφ ηνλ Γήκν Καβάιαο κηα έξεπλα κε ηελ ρξήζε εξσηεκαηνινγίνπ, πνπ είρε σο ζηφρν ηελ απνηχπσζε ηεο ελεξγεηαθήο ζπκπεξηθνξάο, ηεο πεξηβαιινληηθήο ζπλείδεζεο θαη ηεο πξνζπκίαο ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ λα εθαξκφζνπλ ζπγθεθξηκέλεο απιέο δξάζεηο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο. Σν εξσηεκαηνιφγην απνηεινχληαλ απφ δέθα απιέο εξσηήζεηο πνιιαπιψλ επηινγψλ. Κάζε εξσηεκαηνιφγην απεπζπλφηαλ ζε έλα λνηθνθπξηφ αλεμάξηεηα ηνπ αξηζκνχ ησλ κειψλ ηνπ. Ζ δηαλνκή/ζπιινγή ησλ εξσηεκαηνινγίσλ πξαγκαηνπνηήζεθε ην δηάζηεκα 1/4/2012 έσο 1/5/2012 κέζσ ησλ παξαθάησ δξάζεσλ: Δπηηφπηα ζπκπιήξσζε ησλ δεδνκέλσλ κέζσ πξνζσπηθψλ ζπλεληεχμεσλ. Γηαλνκή ησλ εξσηεκαηνινγίσλ ζηνπο γνλείο ησλ καζεηψλ ησλ Γεκνηηθψλ ρνιείσλ. Γηαλνκή ησλ εξσηεκαηνινγίσλ ζε εξγαδφκελνπο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. πλνιηθά ζπιιέρζεθαλ 1153 εξσηεκαηνιφγηα πνπ αληηζηνηρνχλ πεξίπνπ ζην 1,5% ηνπ ζπλνιηθνχ πιεζπζκνχ ηνπ Γήκνπ Καβάιαο θαη ζην 5% ησλ λνηθνθπξηψλ. Πξέπεη λα ζεκεησζεί επίζεο φηη ε έξεπλα πξαγκαηνπνηήζεθε ζε πεξίνδν νηθνλνκηθήο θξίζεο θαη γεληθφηεξεο πνιηηηθήο αζηάζεηαο, θαηαζηάζεηο πνπ ελδέρεηαη λα κεηαθξάδνληαη ζε κηα αξλεηηθή ζηάζε ησλ θαηνίθσλ απέλαληη ζε παξφκνηεο εζεινληηθέο πξσηνβνπιίεο ηεο δεκνηηθήο αξρήο. Σα απνηειέζκαηα ηεο έξεπλαο παξαηίζεληαη αλαιπηηθά παξαθάησ Απνηειέζκαηα ηεο έξεπλαο Οη απαληήζεηο ησλ θαηνίθσλ ηεο Καβάιαο ζηηο εξσηήζεηο ηεο έξεπλαο πνπ πξαγκαηνπνηήζεθε ππέδεημαλ ζε γεληθέο γξακκέο α) κηα ηθαλνπνηεηηθή ζηάζε ησλ θαηνίθσλ φζνλ αθνξά ηελ ζπκπεξηθνξά ηνπο ζε ζέκαηα εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο θαη πεξηβαιινληηθήο επαηζζεζίαο θαη β) ηελ πξνζπκία ηνπο γηα ηελ ιήςε πεξαηηέξσ ζρεηηθψλ δξάζεσλ. Ζ πιεηνςεθία ησλ θαηνίθσλ (62%) δηακέλνπλ ζε δηακεξίζκαηα κε ζεκαληηθφ σζηφζν πνζνζηφ (38%) λα δηακέλεη ζε κνλνθαηνηθία. Σν ζπγθεθξηκέλν γεγνλφο ελδέρεηαη λα ιεηηνπξγήζεη ζεηηθά ζηελ γξήγνξε αληαπφθξηζε φζνλ αθνξά ηελ ιήςε δξάζεσλ θαζψο ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο ν θάηνηθνο ηεο κνλνθαηνηθίαο είλαη θαη ν ηδηνθηήηεο ηεο, ελψ δελ απαηηείηαη ε ζπγθαηάζεζε πνιιψλ ηδηνθηεηψλ γηα εθαξκνγέο δξάζεσλ εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 82

101 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Σε ηί ηύπν θηηξίνπ δηακέλεηε; 38% 0% 62% Γηακέξηζκα Μνλνθαηνηθία ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 1 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. ζνλ αθνξά ηνλ ηξφπν ζέξκαλζεο ησλ θαηνηθηψλ ε πιεηνςεθία ησλ εξσηεζέλησλ (63%) ρξεζηκνπνηεί πεηξέιαην γηα ηηο αλάγθεο ζέξκαλζεο. Χζηφζν ζεκαληηθφ πνζνζηφ (26%) ρξεζηκνπνηεί ζπλδπαζκφ πεηξειαίνπ κε μχιν ή ειεθηξηθή ελέξγεηα αληίζηνηρα, ελψ δελ ιείπνπλ θαη νη πεξηπηψζεηο ρξήζεσο απνθιεηζηηθά μχινπ ή/θαη ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο. Ζ ηάζε απηή, ηδηαίηεξα φζνλ αθνξά ηελ ρξήζε μπιείαο εληζρχεηαη απφ ην απμαλφκελν θφζηνο πεηξειαίνπ θαη αλακέλεηαη λα είλαη απμεηηθή θαη ζην κέιινλ. Ζ έιιεηςε πξφζβαζεο ζε θπζηθφ αέξην απφ ηελ άιιε, δελ δίλεη ηελ δπλαηφηεηα ζηνπο δεκφηεο λα ζηξαθνχλ ζην ζπγθεθξηκέλν θαη πεξηβαιινληηθά πξνηηκφηεξν θαχζηκν. Πώο ζεξκαίλεηε ηελ νηθία ζαο; 26% 0% 6% 5% 0% 63% Πεηξέιαην Ζιεθηξηθφ Ρεχκα πλδπαζκφο Αέξην Ξχιν ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 2 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. ηηο εξσηήζεηο πνπ αθνξνχζαλ πην θαζεκεξηλέο ζπκπεξηθνξέο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο, ήηαλ ζεηηθφ φηη ζεκαληηθφ πνζνζηφ ησλ εξσηεζέλησλ (74%) δήισζαλ πσο θιείλνπλ ηα θψηα/ηειεφξαζε αθφκα θαη φηαλ εγθαηαιείπνπλ ην δσκάηην γηα πεξηζζφηεξα απφ πέληε ιεπηά. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 83

102 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Κιείλεηε ηα θώηα/ηειεόξαζε όηαλ εγθαηαιείπεηε ην δσκάηην γηα πεξηζζόηεξα από πέληε ιεπηά; 26% 0% 74% Ναη ρη ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 3 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Ηδηαίηεξα πςειή είλαη ε ρξήζε ιακπηήξσλ εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο θαζψο κφιηο ην 6% δελ ρξεζηκνπνηεί θαζφινπ ηνπο ζπγθεθξηκέλνπο ιακπηήξεο. Ηδηαίηεξα ζεηηθφ ήηαλ ην γεγνλφο φηη ην 31% ησλ λνηθνθπξηψλ ηνπο ρξεζηκνπνηεί απνθιεηζηηθά ή ζε κεγάιν βαζκφ, δηφηη ε ρξήζε ιακπηήξσλ εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο κπνξεί λα κεηψζεη ζεκαληηθά ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο γηα θσηηζκφ, πξνζνρή σζηφζν ζα πξέπεη λα δνζεί ζηελ επηινγή ηνπο (απφδνζε lumen, πεξηεθηηθφηεηα ζε πδξάξγπξν θ.ιπ.) Τη πνζνζηό από ηνπο ιακπηήξεο πνπ ρξεζηκνπνηείηε είλαη ιακπηήξεο εμνηθνλόκεζεο ελέξγεηαο; 31% 5% 6% 18% 20% 20% 0% 1-25% 26-50% 51-75% % ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 4 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Χο ζεηηθφ εχξεκα κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί ην πςειφ πνζνζηφ ησλ εξσηεζέλησλ πνπ ξπζκίδνπλ ηελ ζεξκνθξαζία ηνπ ζεξκνζηάηε θάησ απφ ηνπο 21 o C (63%) θαηά ηε ρεηκεξηλή πεξίνδν. Απηφ κπνξεί λα νθείιεηαη είηε ζηελ θαιή κφλσζε ηνπ θηηξίνπ είηε ζε ιφγνπο νηθνλνκίαο σζηφζν ζα πξέπεη λα εμεηαζηεί ε ζπζρέηηζε ρξνληθήο δηάξθεηα ιεηηνπξγίαο ηνπ ζεξκνζηάηε, θαχζεο ζεξκίδσλ θαη ζεξκνθξαζίαο ηνπ εζσηεξηθνχ/εμσηεξηθνχ ρψξνπ γηα λα εμαρζνχλ πεξηζζφηεξν αμηφπηζηα ζπκπεξάζκαηα. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 84

103 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Τν ρεηκώλα ζε ηη ζεξκνθξαζία ξπζκίδεηε ηνλ ζεξκνζηάηε γηα ηελ ζέξκαλζε; 4% 8% 3% 17% 22% 46% 18-19C 20-21C 22-23C >24C ρη απηνλνκία ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 5 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Αληίζεηα, σο αξλεηηθφ εχξεκα κπνξεί λα ραξαθηεξηζηεί ην ρακειφ πνζνζηφ (24%) ησλ εξσηεζέλησλ πνπ έρεη ζηελ θαηνρή ηνπο θιηκαηηζηηθφ θαη ξπζκίδεη ην ζεξκνζηάηε ιεηηνπξγίαο ηνπ πάλσ απφ ηνπο 25 βαζκνχο. Τπνδεηθλχεηαη έηζη ε αλάγθε ειέγρνπ ηεο απνδνηηθήο ςχμεο ησλ θαηνηθηψλ θαη ηνπ θαηά πφζν είλαη ελεκεξσκέλνη νη δεκφηεο γηα ηα νθέιε ηνπ ηερλεηνχ ζθηαζκνχ, ηνπ ζσζηνχ σξαξίνπ αεξηζκνχ θαη γεληθψλ ηερληθψλ παζεηηθήο ςχμεο. Τν θαινθαίξη ξπζκίδεηε ηε ζεξκνθξαζία ηνπ θιηκαηηζηηθνύ, πάλσ ή θάησ από ηνπο 25 βαζκνύο; 7% 24% 35% 34% Πάλσ Κάησ ρη Α/C ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 6 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Ηθαλνπνηεηηθή αιιά κε ζεκαληηθά πεξηζψξηα βειηίσζεο είλαη ε ζπκπεξηθνξά ησλ δεκνηψλ φζνλ αθνξά ηε ζηάζε ηνπο ζηε δηαρείξηζε ησλ ειεθηξηθψλ θαη ειεθηξνληθψλ ζπζθεπψλ θαζψο ην 46% ησλ εξσηεζέλησλ δελ θιείλεη ηειείσο ηηο ζπζθεπέο θαη ηηο αθήλεη ζηελ θαηάζηαζε αλακνλήο. Δλδεηθηηθφ είλαη πσο ε εμνηθνλφκεζε ελέξγεηαο πνπ απνξξέεη απφ ην θιείζηκν ησλ ζπζθεπψλ κπνξεί λα θηάζεη έσο θαη ην 5% ηεο ζπλνιηθήο θαηαλάισζεο ειεθηξηθήο ελέξγεηαο. Ζ δηαλνκή ελφο ζχληνκνπ πεξηεθηηθνχ θπιιαδίνπ κε απιέο θαζεκεξηλέο πξαθηηθέο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο ή ε πξνβνιή ξαδηνηειενπηηθψλ ζπνη απφ ηηο ηνπηθέο ζπρλφηεηεο, ζα κπνξνχζε λα βειηηψζεη ζεκαληηθά ην ελ ιφγσ πνζνζηφ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 85

104 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Αθήλεηε ζε θαηάζηαζε αλακνλήο ή θιείλεηε ηειείσο δηάθνξεο ζπζθεπέο π.ρ. ηειεόξαζε, ξάδην, ειεθηξνληθό ππνινγηζηή, θηι.; 1% 46% 53% Κιείζηκν Καηάζηαζε αλακνλήο ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 7 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Αληηζέησο, ηδηαίηεξα πςειφ είλαη ην πνζνζηφ (80%) ησλ εξσηεζέλησλ πνπ ιακβάλνπλ ππφςε ηελ ελεξγεηαθή ζήκαλζε/θιάζε ησλ ειεθηξηθψλ/ειεθηξνληθψλ εηδψλ. Σα ηειεπηαία ρξφληα φιν θαη πεξηζζφηεξα θαηαζηήκαηα θαη αιπζίδεο πψιεζεο ειεθηξηθψλ/ειεθηξνληθψλ εηδψλ πξνσζνχλ πξντφληα πςειήο ελεξγεηαθήο θιάζεο, ηδηαίηεξα γηα ηηο ζπζθεπέο θιηκαηηζκνχ, δξάζεηο πνπ φπσο θαίλνληαη έρνπλ ζεηηθφ αληίθηππν ζηνπο θαηαλαισηέο. Λακβάλεηε ππόςε ηελ ελεξγεηαθή ζήκαλζε / θιάζε ζπζθεπώλ θαηά ηελ αγνξά ειεθηξηθώλ/ειεθηξνληθώλ εηδώλ; 16% 4% Ναη ρη ΓΞ/ΓΑ 80% ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 8 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Παξφιν πνπ φπσο ηνλίζηεθε ε έξεπλα πξαγκαηνπνηήζεθε ζε κηα πεξίνδν ηδηαίηεξσλ πνιηηηθψλ θαη νηθνλνκηθψλ ραξαθηεξηζηηθψλ, ελζαξξπληηθά πςειφ είλαη ην πνζνζηφ ησλ εξσηεζέλησλ (74%) πνπ δήισζαλ πσο είλαη δηαηεζεηκέλνη λα πξνβνχλ ζηελ αληηθαηάζηαζε ησλ κε απνδνηηθψλ ελεξγεηαθψλ ζπζηεκάησλ κε λέα θαη απνδνηηθφηεξα ελεξγεηαθά (π.ρ. λέα θνπθψκαηα, ελεξγεηαθά ηδάθηα, θηι.) Μάιηζηα ζηελ εξψηεζε δελ ππήξρε θάπνην επηπιένλ νηθνλνκηθφ θίλεηξν γηα ηελ αληηθαηάζηαζε ησλ ζπζηεκάησλ (π.ρ. κε ηελ ρξήζε θάπνηαο επηδφηεζεο), ψζηε λα είλαη αθφκε πην μεθάζαξε ε πξφζεζε ησλ εξσηεζέλησλ. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 86

105 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Δίζηε δηαηεζεηκέλνη λα πξνβείηε ζηελ αληηθαηάζηαζε απνδνηηθόηεξσλ ελεξγεηαθώλ ζπζηεκάησλ; 19% 7% 74% Ναη ρη ΓΞ/ΓΑ ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 9 εο Δξψηεζεο εξσηεκαηνινγίνπ. Σέινο, φζνλ αθνξά ηελ πνζνζηηαία θαηαλνκή ηνπ θφζηνπο ηνπ ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο αλά λνηθνθπξηφ, έλα πνζνζηφ ηεο ηάμεσο ηνπ 85% ησλ λνηθνθπξηψλ πιεξψλεη πάλσ απφ 50 ηνλ κήλα γηα ειεθηξηθφ ξεχκα (ρήκα 5-21). Δπηπιένλ, ην 26% ησλ εξσηεζέλησλ αλαθέξεη πσο απαηηνχληαη ηνπιάρηζηνλ 100 ηνλ κήλα γηα ηελ θάιπςε ησλ αλαγθψλ ηνπο ζε ειεθηξηθή ελέξγεηα (ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ αλάινγσλ ηειψλ θαη δεκνηηθψλ θφξσλ αθνχ δελ ζπκπεξηιακβάλνληαη ζηελ εξψηεζε). Σα ζπγθεθξηκέλα πνζά ζα ιεθζνχλ ππφςε ζηηο πξνηεηλφκελεο δξάζεηο ηνπ ΓΑΔ θαζψο πέξα απφ ην πεξηβαιινληηθφ φθεινο είλαη ζεκαληηθφ γηα ηελ απνηειεζκαηηθή πξνψζεζε ησλ δξάζεσλ λα ππάξρεη θαη νηθνλνκηθφ φθεινο. Πόζα ρξήκαηα πιεξώλεηε κεληαίσο κόλν γηα ειεθηξηθό ξεύκα; 1% 26% 13% 31% 29% < >100 ΥΖΜΑ Απνηειέζκαηα 10 εο Δξψηεζε εξσηεκαηνινγίνπ. 5.4 ΤΓΚΡΗΖ ΣΧΝ ΑΠΟΣΔΛΔΜΑΣΧΝ ΜΔ ΑΛΛΟΤ ΓΖΜΟΤ Ζ ζχγθξηζε ησλ απνηειεζκάησλ ππνινγηζκνχ ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο κε άιινπο Γήκνπο πξέπεη λα πξαγκαηνπνηεζεί κε επηθχιαμε θαζψο: Κάζε Γήκνο έρεη ηα δηθά ηνπ ηδηαίηεξα ραξαθηεξηζηηθά. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 87

106 Κεθάλαιο 5: Υθηζηάκελε Καηάζηαζε ηνπ Γήκνπ Καβάιαο Κάζε Γήκνο αθνινπζεί κηα ζπγθεθξηκέλε κεζνδνινγία ππνινγηζκνχ (πξφηππνη ζπληειεζηέο ή ΑΚΕ, αλαθνξά CO ή CO 2 eq. θ.ιπ.). Σν έηνο αλαθνξάο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ελδέρεηαη λα είλαη δηαθνξεηηθφ γηα θάζε Γήκν. Σα φξηα εμέηαζεο δηαθέξνπλ θαζψο θάπνηνη Γήκνη δελ αλαιχνπλ ηηο ελεξγεηαθέο αλάγθεο ησλ θαηνηθηψλ ή ησλ ηδησηηθψλ κεηαθηλήζεσλ ζηνρεχνληαο απνθιεηζηηθά ζηνλ Γεκνηηθφ ηνκέα. Σα απνηειέζκαηα ηεο κειέηεο ζπγθξίζεθαλ κε ηα απνηειέζκαηα απφ ηνπο ππφινηπνπο Διιεληθνχο Γήκνπο (14) πνπ είραλ θαηαζέζεη ην αληίζηνηρν ΓΑΔ κέρξη ην 2010 θαζψο θαη κε 5 Δπξσπατθνχο Γήκνπο παξφκνηαο θιίκαθαο κε ην Γήκν Καβάιαο. Σα απνηειέζκαηα ηεο ζχγθξηζεο φζνλ αθνξά ηελ ζπλνιηθή ελεξγεηαθή θαηαλάισζε θαη ην ζπλνιηθφ αλζξαθηθφ απνηχπσκα παξνπζηάδνληαη ζηνλ Πίλαθα 5-5. ΠΗΝΑΚΑ 5-5. Καηαλάισζε ελέξγεηαο θαη εθπνκπέο CO 2 αλά θάηνηθν άιισλ Γήκσλ ζχκθσλα κε ην ΓΑΔ ηνπο. Γήκνο/Πφιε Υψξα Πιεζπζκφο Καηαλάισζε Δθπνκπέο CO2 Δλέξγεηαο (ηφλνη/θάηνηθν) (ΜWh/θάηνηθν) Άγηνο ηέθαλνο Διιάδα ,0 9,2 Αηγάιεσ Διιάδα ,0 4,2 Θέξκε Διιάδα ,6 2,2 Ίνο Διιάδα ,3 8,0 Καβάια Διιάδα ,1 6,9 Κέα Διιάδα ,5 6,7 Κφξζην Διιάδα ,1 5,9 Λεηςνί Διιάδα ,8 4,7 Λνπηξάθη-Πέξαρψξα Διιάδα ,6 10,4 Μνχδξνο Διιάδα ,4 5,9 Νίζπξνο Διιάδα 948 7,5 3,8 Οία Διιάδα ,3 11,5 Πνζεηδσλία Διιάδα ,2 7,7 θχξνο Διιάδα ,2 7,0 Σξίθαια Διιάδα ,6 0,5 Aachen Γεξκαλία ,1 2,1 Birmingham Αγγιία ,5 6,8 Caravaggio Ηηαιία ,5 5,1 Espoo Φηλιαλδία ,8 4,3 Fürstenfeldbruck Γεξκαλία ,2 6,0 χκθσλα κε ηελ ζχγθξηζε, παξαηεξήζεθε ηφζν φζνλ αθνξά ηελ ελεξγεηαθή θαηαλάισζε φζν θαη ην αλζξαθηθφ απνηχπσκα, ζεκαληηθή ζπζρέηηζε ησλ απνηειεζκάησλ γηα ηνλ Γήκν Καβάιαο κε ηα απνηειέζκαηα ησλ ππφινηπσλ κειεηψλ. Δπηπιένλ ε αλαγσγή ησλ απνηειεζκάησλ βάζεη ηνπ πιεζπζκνχ ππέδεημε ηθαλνπνηεηηθή επίδνζε ηνπ Γήκνπ φζνλ αθνξά ηελ θαηαλάισζε ελέξγεηαο αλά θάηνηθν, ελψ είλαη εκθαλέο φηη ππάξρνπλ ζεκαληηθά πεξηζψξηα βειηίσζεο ζηηο αληίζηνηρεο εθπνκπέο δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα αλά θάηνηθν. Σν βαζηθφ ζπκπέξαζκα πνπ πξνθχπηεη απφ ηνλ Πίλαθα 5-5 είλαη πσο, αλ θαη ν Γήκνο Καβάιαο παξνπζηάδεη ηθαλνπνηεηηθή ελεξγεηαθή ζπκπεξηθνξά, ε έιιεηςε ππνδνκψλ, ε ζρεδφλ κεδεληθή ρξήζε ΑΠΔ ή άιισλ θαηλνηφκσλ ελεξγεηαθψλ ζπζηεκάησλ, ε πςειή εμάξηεζε ζε ειεθηξηθφ ξεχκα θαη πεηξέιαην θ.ιπ., ππνζθειίδνπλ ηηο δπλαηφηεηεο κείσζεο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 88

107 Κεθάλαιο 6: Σηξαηεγηθή Σρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΣΓΑΔ) Κεθάιαην 6 ηξαηεγηθή ρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΓΑΔ) ΠΔΡΗΛΖΦΖ Σην παξόλ θεθάιαην παξνπζηάδνληαη ηα βαζηθά ζηνηρεία αλάπηπμεο θαη εθαξκνγήο ηνπ Σρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο ηνπ Γήκνπ Καβάιαο. Πην ζπγθεθξηκέλα πεξηγξάθνληαη αλαιπηηθά ηα ραξαθηεξηζηηθά ηνπ ΣΓΑΔ, ηα πεξηερόκελα ηνπ θαη ε ζεκαληηθόηεηα εθαξκνγήο ηνπ. Δπηπιένλ αλαιύνληαη νη νξγαλσηηθέο δνκέο θαη νη αληηθεηκεληθνί ζηόρνη πνπ απνξξένπλ από ηελ αλάπηπμε κηαο εληαίαο ελεξγεηαθήο ζηξαηεγηθήο θαη ζρεδίνπ δξάζεο, ζηνηρεία απαξαίηεηα γηα ηελ ζπκθσλία ηνπ ΣΓΑΔ κε ηηο νδεγίεο ηνπ Σπκθώλνπ ησλ Γεκάξρσλ. 6.1 ΔΗΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΣΟΤ ΓΑΔ ΓΗΑ ΣΟΝ ΓΖΜΟ ΚΑΒΑΛΑ Ση είλαη ην ΓΑΔ; Σν ρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΓΑΔ) εκπεξηέρεη ηηο δξάζεηο πνπ απαηηνχληαη γηα ηελ επίηεπμε ηνπ ζηφρνπ κείσζεο ησλ εθπνκπψλ δηνμεηδίνπ ηνπ άλζξαθα ελφο δήκνπ, φπσο απηφο έρεη νξηζηεί ζην χκθσλν ησλ Γεκάξρσλ. ηα πιαίζηα αλάπηπμεο θαη εθπφλεζεο ελφο ΓΑΔ: Αμηνπνηνχληαη ηα δεδνκέλα απφ ηελ απνγξαθή ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο ηνπ έηνπο βάζεο ψζηε λα αληρλεπζνχλ ηα θπξηφηεξα ζεκεία επέκβαζεο. Οξίδνληαη ζπγθεθξηκέλεο θαη εθαξκφζηκεο δξάζεηο κείσζεο ηεο ελεξγεηαθήο θαηαλάισζεο. Πνζνηηθνπνηνχληαη ηα ελεξγεηαθά, πεξηβαιινληηθά θαη νηθνλνκηθά νθέιε απφ ηελ εθαξκνγή ησλ ζπγθεθξηκέλσλ δξάζεσλ. Οξίδνληαη ηo πιαίζηo, νη νξγαλσηηθέο δνκέο, νη εκπιεθφκελνη θνξείο θαη νη ζηφρνη πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ αλάπηπμε, εθαξκνγή θαη έιεγρν ηεο πνξείαο ηνπ ΓΑΔ. Σα ΓΑΔ απνηειεί έλα δπλακηθφ έγγξαθν νδεγηψλ, ην νπνίν απαηηεί ηελ ζπλερή ηνπ αλαζεψξεζε θαη έιεγρν ηεο πνξείαο ηνπ. Έλα ΓΑΔ εκπεξηέρεη δξάζεηο πνπ αθνξνχλ ηφζν ηνλ δεκφζην φζν θαη ηνλ ηδησηηθφ ηνκέα ηεο πεξηνρήο πνπ εμεηάδεηαη. Ζ ηνπηθή αξρή σζηφζν, ζηελ ζπγθεθξηκέλε πεξίπησζε ν Γήκνο Καβάιαο, αλακέλεηαη λα έρεη ππνδεηγκαηηθφ ξφιν ζηελ εθαξκνγή ηνπ Βαζηθνί παξάγνληεο επηηπρίαο ηνπ ΓΑΔ Ζ επηηπρία ή κε ελφο ΓΑΔ εμαξηάηαη απφ δηάθνξνπο παξάγνληεο. ηνλ Πίλαθα 6-1 πεξηγξάθνληαη ηα βαζηθά ζηνηρεία πνπ επεξεάδνπλ ηελ πνξεία εθαξκνγήο ελφο ΓΑΔ βάζεη Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 89

108 Κεθάλαιο 6: Σηξαηεγηθή Σρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΣΓΑΔ) ηνπ πκθψλνπ ησλ Γεκάξρσλ, θαη νη δξάζεηο κε ηηο νπνίεο αλακέλεηαη ν Γήκνο Καβάιαο λα αληαπεμέιζεη ζε απηά (European Commission, 2010). ΠΗΝΑΚΑ 6-1. Βαζηθνί παξάγνληεο επηηπρίαο ελφο ΓΑΔ. Βαζηθνί παξάγνληεο επηηπρίαο Γξάζεηο Γήκνπ Καβάιαο Τπνζηήξημε απφ ηνπο εκπιεθφκελνπο Αλαιπηηθή πιεξνθφξεζε ησλ θνξέσλ, θνξείο. ελζσκάησζε ζηελ ιήςε απνθάζεσλ, πξνζέιθπζε ηεο πξνζνρήο ησλ ΜΜΔ. Δμαζθάιηζε καθξνρξφληαο πνιηηηθήο δέζκεπζεο ππνζηήξημεο ηνπ ΓΑΔ. Δμαζθάιηζε επαξθψλ ρξεκαηνδνηηθψλ πεγψλ. σζηφο ππνινγηζκφο ηνπ αλζξαθηθνχ απνηππψκαηνο γηα ην έηνο αλαθνξάο. Δλζσκάησζε ηνπ ΓΑΔ ζηελ θαζεκεξηλή δηαρείξηζε ηνπ Γήκνπ. Καηάιιειε δηαρείξηζε θαηά ηελ εθαξκνγή. Όπαξμε πξνζσπηθνχ κε ηηο θαηάιιειεο ηθαλφηεηεο. Τπνζηήξημε καθξνρξφληαο αληαπνδνηηθφηεηαο. Αμηνπνίεζε ησλ εκπεηξηψλ απφ ηα ΓΑΔ άιισλ πφιεσλ. Έγθξηζε ηνπ ΓΑΔ απφ ην Γεκνηηθφ πκβνχιην ηνπ Γήκνπ. Υξήζε ηδίσλ πφξσλ, αλαδήηεζε ρξεκαηνδφηεζεο απφ Δπξσπατθά θαη Δζληθά πξνγξάκκαηα. Δθπφλεζε εηδηθήο αλαιπηηθήο κειέηεο απφ ην Γεκνθξίηεην Παλεπηζηήκην Θξάθεο. Σαθηηθφο έιεγρνο ηεο πνξείαο ηνπ ΓΑΔ κε ηελ ρξήζε θαηάιιεινπ εξγαιείνπ. Πξνζαξκνγή ησλ νξγαλσηηθψλ δνκψλ ηνπ Γήκνπ γηα ηελ θαιχηεξε δηαρείξηζε. Δθπαίδεπζε εξγαδνκέλσλ, ζπλεξγαζία κε εηδηθνχο θαη παλεπηζηήκηα. Αλάιπζε θαη εθαξκνγή δξάζεσλ καθξνρξφληαο αληαπνδνηηθφηεηαο. Αλαιπηηθή εμέηαζε ησλ δξάζεσλ θαη ησλ απνηειεζκάησλ ηνπο, άιισλ ΓΑΔ. Αλαιπηηθφηεξεο πιεξνθνξίεο δίλνληαη ζηελ ζπλέρεηα. 6.2 ΖΜΑΗΑ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΚΑΗ ΟΦΔΛΖ ΔΦΑΡΜΟΓΖ Ζ αληαπνδνηηθφηεηα αλάπηπμεο ελφο ΓΑΔ, εθφζνλ απηφ πινπνηεζεί ζσζηά, είλαη ηδηαηηέξσο ειθπζηηθή θαζψο πέξα απφ ηα ζεκαληηθά πεξηβαιινληηθά νθέιε, εμαζθαιίδνληαη θαη νηθνλνκηθνί πφξνη κέζσ π.ρ. ηεο εμνηθνλφκεζεο ρξεκάησλ απφ ηελ κείσζε ινγαξηαζκψλ θαη ηελ πξφζβαζε ζε ζεκαληηθά Δπξσπατθά πξνγξάκκαηα ρξεκαηνδφηεζεο. Ζ αλάπηπμε θαη εθαξκνγή ελφο ΓΑΔ απαηηεί αλζξψπηλν δπλακηθφ θαη ρξεκαηνδνηηθνχο πφξνπο, νη νπνίνη σζηφζν ελδέρεηαη λα απνζβεζζνχλ ζε ζχληνκν ρξνληθφ δηάζηεκα. Οξηζκέλα απφ ηα νθέιε πνπ απνξξένπλ απφ ηελ εθαξκνγή ελφο ΓΑΔ ζε έλαλ Γήκν είλαη ηα εμήο: πλεηζθνξά ζηελ αληηκεηψπηζε ηνπ θαηλνκέλνπ ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο θαη ηεο παγθφζκηαο κείσζεο ησλ αεξίσλ ηνπ ζεξκνθεπίνπ. Αλάδεημε ηεο δέζκεπζεο γηα ηελ πξνζηαζία ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηελ απνδνηηθή δηαρείξηζε ησλ πφξσλ. Βειηίσζε ηεο ζπκκεηνρήο ησλ θαηνίθσλ ζηα θνηλά ηνπ Γήκνπ. Βειηίσζε ηεο εηθφλαο ηνπ Γήκνπ. Πνιηηηθή δηαθάλεηα θαηά ηελ δηάξθεηα ησλ δηαδηθαζηψλ. Οηθνλνκηθά πιενλεθηήκαηα θαη δεκηνπξγία ζέζεσλ εξγαζίαο. Σρέδην Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο Γήκνπ Καβάιαο 90

109 Κεθάλαιο 6: Σηξαηεγηθή Σρεδίνπ Γξάζεο Αεηθνξηθήο Δλέξγεηαο (ΣΓΑΔ) Αχμεζε ηεο ελεξγεηαθήο απνδνηηθφηεηαο θαη κείσζε ησλ εμφδσλ ειεθηξηθνχ ξεχκαηνο θαη ζέξκαλζεο. Απφθηεζε κηαο πιήξνπο επνπηηθήο εηθφλαο ηεο ελεξγεηαθήο θαηάζηαζεο θαη ησλ δηάθνξσλ ελεξγεηαθψλ ξνψλ ηνπ Γήκνπ, θαη ηνπ θφζηνπο πνπ απνξξέεη απφ απηέο. Βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο δσήο ησλ θαηνίθσλ ηνπ Γήκνπ. Δλίζρπζε ηεο ηνπηθήο παξαγσγήο ελέξγεηαο θαη ηεο απεμάξηεζεο απφ εμσηεξηθέο πεγέο. Αλάπηπμε κηαο θαζαξήο θαη ξεαιηζηηθήο ζηξαηεγηθήο βειηίσζεο. Πξφζβαζε ζε ζεκαληηθέο εζληθέο θαη επξσπατθέο ρξεκαηνδνηήζεηο. ηξαηεγηθφ πιενλέθηεκα ζε κειινληηθέο αιιαγέο ζηελ λνκνζεζία. Πιενλεθηήκαηα απφ ηελ αλάπηπμε δηαχισλ επηθνηλσλίαο κε άιινπο Γήκνπο πνπ ζπκκεηέρνπλ ζην χκθσλν ησλ Γεκάξρσλ. 6.3 ΑΝΣΗΚΔΗΜΔΝΗΚΟΗ ΚΟΠΟΗ ΚΑΗ ΣΟΥΟΗ Ο Γήκνο Καβάιαο, ζηα πιαίζηα ηνπ επηρεηξεζηαθνχ ζρεδίνπ αλάπηπμεο έζεζε σο πξσηεχνληεο γεληθνχο ζηφρνπο ηνπηθήο αλάπηπμεο φζνλ αθνξά ην πεξηβάιινλ θαη ηελ πνηφηεηα δσήο (Δπηρεηξεζηαθφ ρέδην Γήκνπ Καβάιαο, 2008): Σελ αλαβάζκηζε ηεο πνηφηεηαο ηνπ δνκεκέλνπ πεξηβάιινληνο θαη ηελ θάιπςε ησλ νηθηζηηθψλ αλαγθψλ ηνπ Γήκνπ. Σελ αλάπηπμε ηνπ ζπζηήκαηνο θπθινθνξίαο ζηελ θαηεχζπλζε ηεο κείσζεο ηεο θπθινθνξηαθήο ζπκθφξεζεο, ηεο εμνηθνλφκεζεο ελέξγεηαο, ηεο κείσζεο ησλ ξχπσλ θαη ηεο εμαζθάιηζεο ηεο θηλεηηθφηεηαο γηα φινπο. Σελ βειηίσζε ηεο πνηφηεηαο ησλ θπζηθψλ απνδεθηψλ θαη ηελ δηαθχιαμε ηεο επάξθεηαο ησλ πεξηβαιινληηθψλ πφξσλ ηεο πεξηνρήο. ηα πιαίζηα ηεο πξνζπάζεηαο βειηίσζεο ηεο πεξηβαιινληηθήο επίδνζεο ηνπ Γήκνπ θαη ηελ ζπλεηζθνξά ζηελ κείσζε ηνπ θαηλφκελνπ ηεο θιηκαηηθήο αιιαγήο ν Γήκνο Καβάιαο απνθάζηζε «ηην μείωζη καηά 20% έωρ ηο 2020 ηων εκπομπών CO 2 ενηόρ ηων εξεηαζόμενων οπίων ηος Γήμος ζε ζσέζη με ηα επίπεδα εκπομπών CO 2 ηος 2011». &Ze