ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα"

Transcript

1 ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων για οικοδόμηση της γνώσης Η παιδαγωγική προσέγγιση που αξιοποιείται στην ενότητα αυτή βασίζεται στη θεωρία του οικοδομισμού και στην κοινωνικο-κεντρική άποψη για τη μάθηση και τη γνωστική ανάπτυξη. Συγκεκριμένα, στην αρχή της ενότητας παρουσιάζεται ως αφόρμηση ένα πρόβλημα αποστολή, το οποίο καθορίζει το πλαίσιο της διερεύνησης. Στη συνέχεια, παρατίθεται μία ακολουθία δραστηριοτήτων, η οποία σκοπό έχει να στηρίξει τον/τη μαθητή/τρια στην προσπάθειά του/της να διερευνήσει και να λύσει το αρχικό πρόβλημα, να αναπτύξει δεξιότητες διερεύνησης, συλλογιστικές δεξιότητες και εμπειρίες. Κάθε δραστηριότητα επιτρέπει την ενεργό εμπλοκή του/της μαθητή/τριας στη μαθησιακή διαδικασία, την ανάδειξη των ιδεών των μαθητών/τριών, την αναδόμηση των ιδεών, την εφαρμογή των νέων ιδεών και την ανασκόπησή τους. Μέσα από τη συνεργατική μάθηση που προτείνεται, οι μαθητές/τριες, δυνητικά, αναπτύσσουν δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας και προωθείται η καλλιέργεια των ιδιοτήτων του δημοκρατικού πολίτη. Οι παρεμβάσεις του/της εκπαιδευτικού, σύμφωνα με το συγκεκριμένο μαθησιακό υλικό, περιορίζονται σε εισαγωγικές οδηγίες, σε παροτρύνσεις για παραγωγικό διάλογο εντός των ομάδων, σε ερωτήσεις για προβληματισμό, σε εξαιρετικά σύντομη ανατροφοδότηση, σε εντοπισμό πιθανών εναλλακτικών ιδεών και σε καθοδήγηση για εννοιολογική αλλαγή και κατανόηση. Οργάνωση τάξης: Εργασία σε ομάδες (Συνεργατική μάθηση) Συνολική χρονική διάρκεια: 7,5 διδακτικές περίοδοι Προτεινόμενος διδακτικός χρόνος για δραστηριότητες και εισαγωγικό μέρος : 7 διδακτικές περίοδοι Προτεινόμενος χρόνος για αξιολόγηση εργασιών για το σπίτι: 0,5 διδακτική περίοδος

2 Προγραμματισμός Διδακτικής Ενότητας: Γνωριμία Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Ενότητα 1: Ανακαλύπτοντας τη διατροφή μας Δραστηριότητα 3.1: Ποια προβλήματα υγείας αντιμετωπίζει ο κ. Ευριπίδης Καλοφαγάς; Δραστηριότητα 3.2: Δομή του κυκλοφορικού συστήματος Εισαγωγή στην ενότητα Αιμοφόρα αγγεία, Καρδία, Κυκλοφορία του αίματος Δραστηριότητα 3.3: Δομή και λειτουργία της καρδίας Δραστηριότητα 3.4: Δομή και λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων Εργαστηριακή Δραστηριότητα 3.5: Η πορεία του αίματος στον ανθρώπινο οργανισμό Δραστηριότητα 3.6 Μια αρχική εκτίμηση για τα προβλήματα υγείας του κ. Ευριπίδη: Δραστηριότητα 3.7: Το αίμα και τα συστατικά του Δραστηριότητα 3.8: Ποια είναι η λύση στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κ. Ευριπίδης; Καρδία, αντλία, μυοκάρδιο, αορτή, αριστερός κόλπος, δεξιός κόλπος, αριστερή κοιλία, δεξιά κοιλία, διγλώχινη βαλβίδα ή μιτροειδής, κάτω κοίλη φλέβα, πνευμονική αρτηρία, πνευμονικές φλέβες, οξυγόνο, διοξείδιο του άνθρακα. Αρτηρίδια, αρτηρίες, τριχοειδή αγγεία, φλέβες, φλεβίδια, αρτηριακή πίεση του αίματος, υπέρταση, υπόταση, σφυγμός, παλμός της καρδίας, στεφανιαία αρτηρία, αρτηριοσκλήρυνση, ισχαιμία του μυοκαρδίου, στηθάγχη, έμφραγμα, αγγειοπλαστική με μπαλονάκι, ηλεκτροκαρδιογράφημα, στένωση, ταχυκαρδία Μεγάλη ή συστηματική κυκλοφορία, Μικρή ή πνευμονική κυκλοφορία, Καρδιακή ή στεφανιαία κυκλοφορία Αξιολόγηση δεδομένων Εξαγωγή συμπερασμάτων Αίμα, πλάσμα, ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια, αιμοδοσία, αιμοδότης, αιμοδέκτης, ομάδες αίματος, παράγοντας ρέζους, Καρδιαγγειακά νοσήματα Αξιολόγηση δεδομένων Εξαγωγή συμπερασμάτων 1, ,25 Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0,5 Επαναληπτικές σελίδες Β. Μαθησιακές Επιδιώξεις της Ενότητας 1. Εννοιολογική κατανόηση: Κατανόηση των ακόλουθων εννοιών: Αίμα, Αιμοπετάλια, Αιμοφόρα αγγεία, Αορτή, Αρτηρίδια, Αρτηρίες, Βαλβίδες, Έμμορφα συστατικά αίματος, Ερυθρά αιμοσφαίρια, Λευκά αιμοσφαίρια, Μεγάλη κυκλοφορία, Μικρή (πνευμονική) κυκλοφορία, Πλάσμα, Στεφανιαία αρτηρία, Φλέβες, Φλεβίδια. 2. Επιστημολογική επάρκεια: Κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της επιστημονικής γνώσης, του ρόλου της επιστημονικής μεθοδολογίας και του πειράματος στην επιστήμη, της σχέσης θεωρίας και δεδομένων, παρατήρησης και ερμηνείας της παρατήρησης.

3 3. Συλλογιστικές και Πρακτικές δεξιότητες - ικανότητες: Προώθηση της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, δημιουργικής σκέψης, δεξιοτήτων επιχειρηματολογίας, δεξιοτήτων παρατήρησης, ανάπτυξης υποθέσεων, σχεδιασμού και εκτέλεσης πειράματος, ελέγχου μεταβλητών, δεξιοτήτων επικοινωνίας και συνεργασίας. 4. Στάσεις, Αξίες και Συμπεριφορές: Ανάπτυξη θετικών στάσεων σε θέματα ισορροπημένης διατροφής, υγιεινού τρόπου ζωής, πρόληψης ασθενειών, καθώς και σε θέματα αγωγής υγείας. 5. Εμπειρίες: Προτείνονται δραστηριότητες επέκτασης με επισκέψεις σε ειδικά κέντρα ή με την εφαρμογή της αποκτηθείσας γνώσης στην πράξη, οι οποίες επιτρέπουν την ανάπτυξη εμπειριών για έναν καλύτερο, πιο ισορροπημένο και υγιεινό τρόπο ζωής. Γ. Γενικοί Στόχοι της Ενότητας Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση Να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τα όργανα του κυκλοφορικού συστήματος. Να περιγράφουν τις βασικές λειτουργίες του κυκλοφορικού συστήματος. Να ονομάζουν τα συστατικά του αίματος. Να εξηγούν τον ρόλο των συστατικών του αίματος. Να ονομάζουν ασθένειες που σχετίζονται με το κυκλοφορικό σύστημα και να εξηγούν τρόπους πρόληψής τους. Να αντιλαμβάνονται τη σχέση μεταξύ πεπτικού και κυκλοφορικού συστήματος. Να εξηγούν πώς η διατροφή και ο τρόπος ζωής του ανθρώπου επηρεάζουν τη φυσιολογική λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Δ. Ειδικοί Στόχοι της Ενότητας Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση Να περιγράφουν τη δομή του κυκλοφορικού συστήματος. Να συμπληρώνουν ενδείξεις που αφορούν στα διάφορα όργανα του κυκλοφορικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Να περιγράφουν τις απόψεις των ανθρώπων για την κυκλοφορία του αίματος πριν τον 17ο αιώνα. Να αντιλαμβάνονται τη σημασία του ερευνητικού έργου του Ουίλιαμ Χάρβεϊ (17ο αιώνα μ.χ) και να αναστοχάζονται για τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της επιστήμης της εκάστοτε εποχής. Να περιγράφουν την εσωτερική κατασκευή της καρδίας και να συμπληρώνουν σχετικές ενδείξεις. Να εξηγούν τον ρόλο των βαλβίδων της καρδίας.

4 Να εξηγούν γιατί στην καρδία το αίμα αναπαρίσταται με δύο διαφορετικά χρώματα. Να περιγράφουν τη δομή των οργάνων του κυκλοφορικού συστήματος. Να εξηγούν γιατί η καρδία χαρακτηρίζεται ως διπλή αντλία. Να εξηγούν ποιες κοιλότητες αποτελούν την κάθε αντλία (δεξιά και αριστερή). Να εξηγούν με ποιo/α αγγείο/α ή βαλβίδα εισέρχεται ή εξέρχεται το αίμα από τις επιμέρους κοιλότητες της καρδίας. Να περιγράφουν τη ροή του αίματος μέσα στην καρδία. Να ονομάζουν τα είδη των αιμοφόρων αγγείων του κυκλοφορικού συστήματος. Να αναφέρουν διαφορές μεταξύ φλεβών και αρτηριών. Να εξηγούν γιατί οι αρτηρίες έχουν παχύτερα μυϊκά τοιχώματα σε σχέση με τις φλέβες. Να εξηγούν πώς επιτυγχάνεται η μονόδρομη ροή του αίματος στις φλέβες. Να περιγράφουν την πορεία κίνησης διαφόρων μικρομοριακών ουσιών μεταξύ κυττάρων και τριχοειδών. Να περιγράφουν πώς οι θρεπτικές ουσίες μεταφέρονται στα κύτταρα. Να εξηγούν τι είναι η αρτηριακή πίεση και ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές αρτηριακής πίεσης για έναν υγιή ενήλικα. Να περιγράφουν την πορεία του αίματος, καθώς και τον σκοπό για τον οποίο γίνεται για: α. Μεγάλη κυκλοφορία, β. Μικρή κυκλοφορία, γ. Στεφανιαία κυκλοφορία. Να ονομάζουν τα συστατικά του αίματος. Να εξηγούν τον ρόλο των ερυθρών αιμοσφαιρίων του αίματος. Να εξηγούν τον ρόλο των λευκών αιμοσφαιρίων του αίματος. Να εξηγούν τον ρόλο των αιμοπεταλίων του αίματος. Να ονομάζουν τις ομάδες αίματος. Να εξηγούν τον ρόλο του παράγοντα ρέζους στον ανθρώπινο οργανισμό. Να εξηγούν ποιο πρόβλημα δημιουργείται αν ένα άτομο μεταγγιστεί με αίμα που δεν είναι συμβατό με τη δική του ομάδα αίματος. Να ονομάζουν τα είδη αντιγόνων που καθορίζουν τις τέσσερις ομάδες αίματος στον άνθρωπο. Να σχεδιάζουν μοντέλα για να εξηγούν τη σχέση μεταξύ δομής και λειτουργίας του κυκλοφορικού συστήματος. Να παρατηρούν, προσεκτικά, σχεδιαγράμματα και να εξάγουν συμπεράσματα για θέματα που αφορούν στη λειτουργία της καρδίας και τη ροή του αίματος. Να κατασκευάζουν ιστογράμματα με βάση δεδομένα που τους δίνονται. Να συλλέγουν σχετικές πληροφορίες για το κυκλοφορικό σύστημα από κείμενο. Να εξηγούν γιατί το επίπεδο του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα διαφέρει στα διάφορα μέρη του σώματος. Να ανακαλούν μερικές σοβαρές παθήσεις που αφορούν στο κυκλοφορικό σύστημα. Να αναφέρουν τρόπους πρόληψης των καρδιαγγειακών παθήσεων. Να προτείνουν ατομικές και συλλογικές δράσεις που θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παθήσεων. Να αποκτήσουν θετικές στάσεις και συμπεριφορές όσον αφορά θέματα υγείας και πρόληψης ασθενειών.

5 Ε. Εναλλακτικές ιδέες των μαθητών/τριών Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ενότητας αυτής, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι ορισμένοι μαθητές/τριες μπορεί να έχουν τις ακόλουθες εναλλακτικές ιδέες, με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία (Driver et al., 1998; Mintzes, 1984; Μαυρικάκη κ.ά., 2007). Δεν αντιλαμβάνονται ότι η καρδία λειτουργεί ως διπλή αντλία. Ταυτίζουν την έννοια «φλέβα» με την έννοια «αγγείο». Δεν αντιλαμβάνονται ότι το αίμα είναι ένας ιστός και θεωρούν ότι είναι ένα κόκκινο υγρό που απλώς κυκλοφορεί στο σώμα. Δεν συσχετίζουν το κόκκινο χρώμα του αίματος με την παρουσία των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Δεν αντιλαμβάνονται ότι το αίμα των αρτηριών είναι πλούσιο σε οξυγόνο σε σχέση με αυτών των φλεβών. Αντιστέκονται στο γεγονός ότι το αίμα περιέχει κύτταρα και χημικές ουσίες. Δεν αντιλαμβάνονται ότι το πεπτικό σύστημα συνεργάζεται με το κυκλοφορικό. Στ. Απαραίτητες Προαπαιτούμενες Γνώσεις Με τη φωτοσύνθεση συντίθενται θρεπτικές ουσίες που μεταφέρονται σε όλα τα μέρη του φυτού, και οι οποίες αποτελούν τη βάση της τροφικής αλυσίδας στη Γη. Οι ετερότροφοι οργανισμοί εξασφαλίζουν χημικές ουσίες και ενέργεια μέσω της τροφής τους που παίρνουν από το περιβάλλον. Ο άνθρωπος εξασφαλίζει τις χημικές ουσίες και την ενέργεια που χρειάζεται ο οργανισμός του μέσω της τροφής του. Τα οργανικά συστήματα αποτελούνται από όργανα που συνεργάζονται μεταξύ τους για να επιτελέσουν μια λειτουργία. Στον άνθρωπο το πεπτικό σύστημα συνεργάζεται με το κυκλοφορικό.

6 Ζ. Σχόλια για τον/την εκπαιδευτικό που αφορούν στις δραστηριότητες της Ενότητας 3 Η Ενότητα 3: «Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα» αφορά στη δομή και τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος, καθώς και σε διάφορες παθήσεις που σχετίζονται με αυτό. Με βάση το σενάριο της ενότητας αυτής, οι μαθητές/τριες συνεχίζουν να βρίσκονται στο Κέντρο «Πρόληψη και Υγεία» της πόλης τους και ετοιμάζονται να υποδεχθούν ένα νέο μέλος της οικογένειας Καλοφαγά, τον κ. Αριστείδη. Ο κ. Αριστείδης είναι ο πατέρας του κ. Ηλία Καλοφαγά και αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, για τα οποία θα ζητήσει βοήθεια από το κέντρο. Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να διαβάσουν την αποστολή τους και να ενημερωθούν για την πορεία εργασίας τους από τον/την εκπαιδευτικό τους. Θα ήταν χρήσιμο να γίνουν οι απαραίτητες συνδέσεις με το γενικό σενάριο που αφορά στις ενότητες 1, 2, 3,4 και παρουσιάστηκε στην αρχή της ενότητας 1. Η κα Αποστολία Ιατροπούλου, η υπεύθυνη του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» παρουσιάζει το ιατρικό ιστορικό του κ. Αριστείδη, καθώς και τους ειδικούς επιστήμονες που θα συνεργαστούν μαζί με τους/τις μαθητές/τριες για να τους/τις βοηθήσουν στην αποστολή τους. Θα ήταν χρήσιμο οι μαθητές/τριες να μελετήσουν το ιατρικό ιστορικό του κ. Αριστείδη, αρχικά, ατομικά και μετά ομαδικά και να υπογραμμίσουν τις πληροφορίες εκείνες που θεωρούν σημαντικές για την αποστολή τους.

7 Στη Δραστηριότητα 3.1, οι μαθητές/τριες καλούνται να γράψουν την άποψή τους για τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Αριστείδης με βάση το ιατρικό ιστορικό που τους παρουσίασε η κα Αποστολία, καθώς, επίσης, και τρόπους αντιμετώπισής τους. Είναι σημαντικό να τονισθεί στους/στις μαθητές/τριες ότι στη Δραστηριότητα αυτή καταγράφουν την άποψή τους και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν άλλες δραστηριότητες, για να μελετήσουν επακριβώς τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κ. Αριστείδης. Στο τέλος της ενότητας αυτής μπορούν να επανέλθουν για να ελέγξουν τις απαντήσεις τους. Στη Δραστηριότητα 3.2, οι μαθητές/τριες καλούνται να αποδώσουν θεατρικά έναν διάλογο μεταξύ του καρδιολόγου του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» και του κ. Αριστείδη και να απαντήσουν σε ερωτήματα που αφορούν σε γενικά ζητήματα υγιεινής του κυκλοφορικού συστήματος. Θα ήταν καλό, οι μαθητές/τριες να αφεθούν, πρώτα, να διαβάσουν το θεατρικό έργο εξατομικευμένα και μετά δύο αγόρια να το αποδώσουν θεατρικά στην ολομέλεια της τάξης. Θα ήταν, επίσης, ενδιαφέρον να γίνει μια μικρή προετοιμασία από τον/την εκπαιδευτικό ή και τους/τις μαθητές/τριες για μια σκηνογραφική πρόταση με βάση το περιεχόμενο του θεατρικού έργου έτσι ώστε να ενεργοποιηθούν τα κίνητρα των μαθητών/τριών και να καλλιεργηθεί η δημιουργική σκέψη και η φαντασία τους. Στο σημείο αυτό, μπορεί να δοθεί χρόνος στους/στις μαθητές/τριες να αναφέρουν προσωπικές τους εμπειρίες με επισκέψεις στον καρδιολόγο είτε των παππούδων/γιαγιάδων, είτε των γονέων τους και να εντοπισθούν εναλλακτικές ιδέες που υπάρχουν για τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος.

8 Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες θα πρέπει να συσχετίσουν την καρδία με το κυκλοφορικό σύστημα και να διαπιστώσουν ότι αυτή αποτελεί ένα σημαντικό όργανό του. Στη Δραστηριότητα , θα πρέπει να εντοπίσουν το πού ακριβώς βρίσκεται η καρδία στον ανθρώπινο οργανισμό. Η αξιοποίηση χαρτών και άλλων μοντέλων (προπλάσματος) στην τάξη μπορεί να βοηθήσει αρκετά προς αυτή την κατεύθυνση. Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους και με βάση εποπτικό υλικό που θα πρέπει να τους δοθεί από τον/την εκπαιδευτικό (π.χ. χάρτες ή μοντέλα του κυκλοφορικού συστήματος), πρέπει να συμπληρώσουν τις ενδείξεις που αφορούν στα όργανα του κυκλοφορικού συστήματος. Στη δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες καλούνται, με βάση την προϋπάρχουσα γνώση τους, να γράψουν την άποψή τους για τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Η καταγραφή των απόψεων των μαθητών/τριών είναι σημαντική, διότι αφενός ο/η εκπαιδευτικός μπορεί να εντοπίσει τις προϋπάρχουσες γνώσεις των μαθητών/τριών, και αφετέρου τις εναλλακτικές τους ιδέες. Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες καλούνται να κάνουν κάποιες πρώτες συσχετίσεις μεταξύ κυκλοφορικού, πεπτικού και αναπνευστικού συστήματος, καταγράφοντας ουσίες που μεταφέρονται από και προς τα κύτταρα. Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες θα κληθούν ξανά να κάνουν ανάλογες συσχετίσεις, ούτως ώστε να κατανοήσουν τον τρόπο και τη σημασία της συνεργασίας των διαφόρων οργανικών συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού. Στη Δραστηριότητα 3.2.2, οι μαθητές/τριες μετά την παρακολούθηση ενός βίντεο που αφορά σε ζητήματα ιστορίας της επιστήμης και της ιατρικής, καλούνται να καταγράψουν τις απόψεις των επιστημόνων για την κυκλοφορία του αίματος πριν και μετά το ερευνητικό έργο του Ουίλιαμ Χάρβεϊ τον 17 ο αιώνα μ.χ. Η Δραστηριότητα αυτή μπορεί να συνεισφέρει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της επιστημονικής γνώσης.

9 Στη Δραστηριότητα 3.3, οι μαθητές/τριες βρίσκονται στο ιατρείο του καρδιολόγου του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» και με τη βοήθεια ενός μοντέλου της καρδίας, καθώς και με τη βοήθεια των προσομοιώσεων που υπάρχουν στο CD με το διδακτικό υλικό για τη Β Γυμνασίου θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η καρδία λειτουργεί ως αντλία. Στο «Γνωρίζετε ότι...», δίνονται βασικές πληροφορίες για τη δομή και τη λειτουργία της καρδίας, τις οποίες ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να συζητήσει και να τις επεξηγήσει στην ολομέλεια της τάξης. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να ζητήσει από τους/τις μαθητές/τριες να περιγράψουν τον μηχανισμό λειτουργίας μιας αντλίας που γνωρίζουν με βάση τις δικές τους εμπειρίες και να κάνουν τις συγκρίσεις με τον μηχανισμό λειτουργίας της καρδίας. Στη Δραστηριότητα 3.3.2, οι μαθητές/τριες θα ήταν χρήσιμο να μελετήσουν, αρχικά, εξατομικευμένα την εσωτερική δομή της καρδίας και στη συνέχεια να συζητήσουν ομαδικά τα διάφορα ερωτήματα που δίνονται και να τα απαντήσουν. Ο ρόλος των βαλβίδων θα γίνει πιο εύκολα κατανοητός στους/στις μαθητές/τριες, αν γίνει παραλληλισμός με τις βαλβίδες των ελαστικών των αυτοκινήτων. Θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιηθούν οι εμπειρίες των μαθητών/τριών και να δοθούν οι απαραίτητες επεξηγήσεις, όπου χρειαστεί. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν καλό να συμπληρώσει τις διάφορες ενδείξεις που αφορούν στην καρδιά, έτσι ώστε όλοι οι μαθητές/τριες να μπορέσουν να κάνουν τις απαραίτητες διορθώσεις.

10 Στο μέρος αυτό της αποστολής τους, οι μαθητές/τριες, με τη βοήθεια του σχεδιαγράμματος της Δραστηριότητας 3.3.3, αναμένεται να διαπιστώσουν ότι από όλα τα μέρη του σώματος, το φτωχό σε οξυγόνο και πλούσιο σε διοξείδιο του άνθρακα αίμα (μπλε χρώμα) επιστρέφει στην καρδία, στον δεξιό της κόλπο, ενώ το πλούσιο σε οξυγόνο και φτωχό σε διοξείδιο του άνθρακα αίμα, προερχόμενο από τους πνεύμονες (κόκκινο χρώμα), φτάνει στον αριστερό κόλπο, από εκεί ωθείται στην αριστερή κοιλία, για να μεταφερθεί στη συνέχεια σε όλα τα μέρη του σώματος. Στον πίνακα 3.3.4, οι μαθητές/τριες με τη βοήθεια της Δραστηριότητας και 3.3.3, αναμένεται να κατανοήσουν ότι επικοινωνία στις κοιλότητες της καρδίας υπάρχει μόνο μεταξύ κόλπων και κοιλιών. Οι δύο κόλποι δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, ούτε και οι δύο κοιλίες. Ο δεξιός κόλπος επικοινωνεί με τη δεξιά κοιλία με ένα στόμιο, στο οποίο υπάρχει βαλβίδα που λέγεται τριγλώχινη βαλβίδα. Ο αριστερός κόλπος επικοινωνεί με την αριστερή κοιλία με ένα στόμιο, στο οποίο υπάρχει η διγλώχινη βαλβίδα. Το «Γνωρίζετε ότι...» δίνει μια ολοκληρωμένη περιγραφή της πορείας του αίματος μέσα στην καρδία. Είναι σημαντικό να διαβαστεί στην ολομέλεια της τάξης και να δοθούν οι απαραίτητες επεξηγήσεις όπου χρειάζεται. Η αξιοποίηση των ταινιών που υπάρχουν στο CD Βιολογία Β Γυμνασίου που έχει δοθεί στους/στις εκπαιδευτικούς, είναι σημαντική για την καλύτερη κατανόηση της λειτουργίας της καρδίας και του κυκλοφορικού συστήματος στον άνθρωπο.

11 Στη Δραστηριότητα 3.4.1, οι μαθητές/τριες με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους και με βάση το σχήμα που τους δίνεται, θα πρέπει να συμπληρώσουν τις ενδείξεις που αφορούν στα είδη των αιμοφόρων αγγείων. Με τη δραστηριότητα αυτή έχουμε στόχο να κατανοήσουν καλύτερα οι μαθητές/τριες τον τρόπο επικοινωνίας των διαφόρων αιμοφόρων αγγείων του ανθρώπινου οργανισμού, καθώς και το σχετικό μέγεθος του κάθε είδους αγγείου. Στις Δραστηριότητες , οι μαθητές/τριες αναμένεται να γνωρίσουν τα ονόματα των αγγείων του κυκλοφορικού συστήματος (αρτηρίες, φλέβες και τριχοειδή αγγεία). Οι αρτηρίες έχουν παχύτερο και ελαστικότερο τοίχωμα από αυτό των φλεβών. Επίσης, οι φλέβες έχουν στο εσωτερικό τους βαλβίδες που εμποδίζουν την προς τα κάτω κίνηση του αίματος, διευκολύνοντας έτσι την ανοδική προς την καρδία πορεία του. Στη Δραστηριότητα 3.4.6, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στο ότι τα τριχοειδή αγγεία είναι αγγεία που βρίσκονται στο τέλος των αρτηριών και στην αρχή των φλεβών. Τα τριχοειδή αγγεία έχουν πολύ μικρή διάμετρο και το τοίχωμά τους είναι πολύ λεπτό (αποτελείται από μια στιβάδα κυττάρων), γεγονός που επιτρέπει την ανταλλαγή ουσιών μεταξύ των κυττάρων του σώματος και του αίματος. Οι μαθητές/τριες θα πρέπει αρχικά να εργαστούν εξατομικευμένα και στη συνέχεια ομαδικά. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν σημαντικό να στηρίξει την ομαδική εργασία των μαθητών/τριών, καθώς υπάρχουν πολλές παρανοήσεις αναφορικά με την ανταλλαγή ουσιών μεταξύ αίματος και κυττάρων του σώματος.

12 Στη Δραστηριότητα 3.4.8, θα ήταν χρήσιμο να γίνει, όπου είναι δυνατόν, επίδειξη χρήσης του πιεσόμετρου, ώστε οι μαθητές/τριες να αποκτήσουν την εμπειρία της μέτρησης της αρτηριακής πίεσης. Επίσης, οι μαθητές/τριες θα ήταν καλό να αναφέρουν εμπειρίες τους που αφορούν σε θέματα αρτηριακής πίεσης (συγγενείς ή γνωστούς που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπέρτασης ή υπότασης), να εντοπισθούν παρανοήσεις που πιθανώς υπάρχουν και να συζητηθούν στην ολομέλεια της τάξης, με απώτερο στόχο την εννοιολογική αλλαγή. Στη Δραστηριότητα 3.4.9, οι μαθητές/τριες, αρχικά, εξατομικευμένα και στη συνέχεια στο πλαίσιο της ομάδας τους, θα πρέπει με τη βοήθεια του κειμένου που τους δίνεται να εξαγάγουν συμπεράσματα για τις πιθανές αιτίες της υψηλής αρτηριακής πίεσης. Θα ήταν χρήσιμο να αφεθούν οι μαθητές/τριες να περιγράψουν τις εμπειρίες που πιθανώς έχουν γύρω από το ζήτημα αυτό. Η παρουσίαση των εμπειριών των μαθητών/τριών βοηθά στην απόκτηση θετικών στάσεων για το μάθημα, καθώς και στην καλύτερη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την καθημερινή ζωή.

13 Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες με την αξιοποίηση των εικόνων που τους δίνονται, καθώς και με την προβολή των σχετικών ταινιών για τις καρδιαγγειακές παθήσεις που έχουν δοθεί στους/στις εκπαιδευτικούς (CD για Βιολογία Β Γυμνασίου-Ενότητα 3), αναμένεται να κατανοήσουν τις αιτίες της αρτηριοσκλήρυνσης, καθώς και τις επιπτώσεις της στον ανθρώπινο ς οργανισμό. Οι μαθητές/τριες είναι καλό να περιγράψουν τις εμπειρίες τους για άτομα με αρτηριοσκλήρυνση, καθώς και τρόπους πρόληψης που γνωρίζουν. Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες μελετώντας διάφορα ηλεκτροκαρδιογραφήματα, αναμένεται να κατανοήσουν αφενός τον ρόλο της τεχνολογίας στην ιατρική και στη διάγνωση διαφόρων παθήσεων, και αφετέρου να αναστοχαστούν γύρω από τον μηχανισμό της στένωσης των στεφανιαίων αρτηριών της καρδίας. Η παρουσίαση σχετικών εμπειριών των μαθητών/τριών είναι σημαντική, διότι βοηθά στην απόκτηση θετικών στάσεων για το μάθημα της Βιολογίας, καθώς και στην καλύτερη σύνδεση της σχολικής γνώσης με την καθημερινή ζωή.

14 Στη Δραστηριότητα 3.5, οι μαθητές/τριες εξακολουθούν να βρίσκονται στο γραφείο του καρδιολόγου του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» και καλούνται να μελετήσουν τις τρεις (3) βασικές κυκλοφορίες (πορείες) του αίματος στον ανθρώπινο οργανισμό. Οι μαθητές/τριες θα ήταν χρήσιμο να μελετήσουν, αρχικά, ομαδικά, τις τρεις (3) βασικές κυκλοφορίες (πορείες) του αίματος, και στη συνέχεια εξατομικευμένα, και να απαντήσουν τις σχετικές ερωτήσεις: 1. Μεγάλη κυκλοφορία: Αριστερή κοιλία Αορτή Αρτηρίες Τριχοειδή αγγεία ιστών Φλέβες Κοίλες φλέβες Δεξιός κόλπος. 2. Μικρή κυκλοφορία: Δεξιός κόλπος Δεξιά κοιλία Πνευμονική αρτηρία Τριχοειδή αγγεία πνευμόνων Πνευμονικές φλέβες Αριστερός κόλπος 3. Καρδιακή ή στεφανιαία κυκλοφορία Αορτή Στεφανιαίες αρτηρίες Στεφανιαία τριχοειδή αγγεία Στεφανιαίες φλέβες Στεφανιαίος κόλπος Στη Δραστηριότητα 3.6.1, οι μαθητές/τριες καλούνται να κάνουν μια αρχική εκτίμηση για τα προβλήματα υγείας του κ. Ευριπίδη, με βάση τα αποτελέσματα των μέχρι τώρα εξετάσεων που έχει κάνει ο καρδιολόγος. Για τη δραστηριότητα αυτή απαιτείται οι μαθητές/τριες να συλλέξουν δεδομένα με βάση τις προηγούμενες δραστηριότητες της ενότητας αυτής και να καταγράψουν συνοπτικά τη συσχέτιση των αποτελεσμάτων των εξετάσεων που έγιναν στον κ. Ευριπίδη και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει.

15 Στη Δραστηριότητα 3.7, οι μαθητές/τριες επισκέπτονται τον βιολόγο του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» και συνεργάζονται μαζί του για τη διεξαγωγή μιας σειράς αναλύσεων αίματος του κ. Ευριπίδη. Οι μαθητές/τριες μέσα από αυτή τη διαδικασία έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν τη δομή και τις λειτουργίες του αίματος. Στη Δραστηριότητα 3.7.3, οι μαθητές/τριες αναμένεται να καταγράψουν, με βάση την προϋπάρχουσα γνώση τους, τα μέρη του αίματος όπως ξεχωρίζουν μετά τη φυγοκέντρηση. Στόχος είναι να εντοπιστούν τυχόν παρανοήσεις των μαθητών/τριών για τα συστατικά του αίματος και να γίνει προσπάθεια για εννοιολογική αλλαγή. Η μέθοδος της φυγοκέντρησης διδάσκεται στο μάθημα της Χημείας και θα ήταν χρήσιμο να γίνει η ανάλογη αναφορά και να τονιστεί η διεπιστημονικότητα των διαφόρων θεμάτων στην επιστήμη. Στη Δραστηριότητα 3.4.1, οι μαθητές/τριες μαζί με τον βιολόγο του Κέντρου «Πρόληψη και Υγεία» καλούνται να κάνουν αιματολογικές εξετάσεις στον κ. Αριστείδη, για να μπορέσουν να έχουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Οι μαθητές/τριες μέσα από αυτή τη διαδικασία θα έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν και να γνωρίσουν τα συστατικά του αίματος, καθώς και τον ρόλο τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στους/στις μαθητές/τριες να συνδέσουν την επιστημονική σχολική γνώση με την καθημερινή τους ζωή και τις εμπειρίες τους. Να αντιληφθούν ότι στη σημερινή κοινωνία της γνώσης και της τεχνολογίας, οι βασικές επιστημονικές γνώσεις είναι απαραίτητες, για να μπορούμε να διαχειριζόμαστε ζητήματα της καθημερινότητάς μας, όπως είναι η βασική κατανόηση των εργαστηριακών μας εξετάσεων ή η σωστή χρήση φαρμάκων, ή ακόμη και η ορθή επικοινωνία με τον γιατρό μας.

16 Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες καλούνται να κάνουν μικροσκοπικές παρατηρήσεις έτοιμων παρασκευασμάτων δειγμάτων αίματος, να σχεδιάσουν και καταγράψουν τα αποτελέσματα των παρατηρήσεών τους. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να δώσει ένα έτοιμο παρασκεύασμα με δείγμα αίματος σε κάθε ομάδα εργασίας, ούτως ώστε να μπορούν όλες οι ομάδες να κάνουν τις παρατηρήσεις τους παράλληλα. Σε περίπτωση που δεν υπάρχουν αρκετά έτοιμα παρασκευάσματα δειγμάτων αίματος στο βιολογικό εργαστήριο του σχολείου, οι μισές ομάδες εργασίας θα ήταν χρήσιμο να ασχοληθούν με τη Δραστηριότητα και οι υπόλοιπες με τις μικροσκοπικές παρατηρήσεις. Στη συνέχεια, να γίνει ανταλλαγή στην εργασία των ομάδων. Απώτερος στόχος είναι η εξοικονόμηση χρόνου και η ομαλή λειτουργία των ομάδων εργασίας. Τα μικροσκόπια θα ήταν χρήσιμο να τοποθετηθούν εκ των προτέρων στους χώρους εργασίας των ομάδων, ούτως ώστε να μην υπάρξει απώλεια χρόνου. Στη Δραστηριότητα , παρόλο που δίνονται οι εικόνες όλων των ειδών λευκών αιμοσφαιρίων, οι μαθητές/τριες δεν χρειάζεται να γνωρίζουν τα ονόματα των διαφόρων ειδών. Απλά θα ήταν χρήσιμο να αντιληφθούν ότι υπάρχουν διάφορα είδη λευκών αιμοσφαιρίων, τα οποία καταπολεμούν τα μικρόβια που εισέρχονται στον οργανισμό μας με διάφορους τρόπους.

17 Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες θα ήταν χρήσιμο να μελετήσουν, αρχικά εξατομικευμένα και στη συνέχεια στην ομάδα τους, το ένθετο που αφορά στον ρόλο της αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων στον ανθρώπινο οργανισμό. Στη συνέχεια, ο/η εκπαιδευτικός με τη βοήθεια αναστοχαστικών ερωτήσεων θα ήταν χρήσιμο να συζητήσει τα βασικά σημεία του ένθετου στην ολομέλεια της τάξης και να δώσει τις απαραίτητες επεξηγήσεις. Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να μελετήσουν το «Γνωρίζετε ότι..» και να προσπαθήσουν να απαντήσουν στο ερώτημα που ακολουθεί. Συγκεριμένα, οι μαθητές/τριες θα πρέπει με βάση τα όσα γνωρίζουν για το ιατρικό ιστορικό του κ. Αριστείδη, καθώς και με βάση τα όσα έχουν μάθει για τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος, να προσπαθήσουν να εξηγήσουν γιατί ο κ. Ευριπίδης κουράζεται εύκολα. Δεδομένου ότι η ερώτηση αυτή απαιτεί δεξιότητες σύνθετου συλλογισμού, θα ήταν σημαντικό ο/η εκπαιδευτικός να στηρίξει τις ομάδες εργασίας με σχετικά υποστηρικτικά και αναστοχαστικά ερωτήματα. Στη Δραστηριότητα 3.7.6, οι μαθητές/τριες καλούνται να εξηγήσουν, με βάση τις εμπειρίες τους, τι είναι αιμοδοσία, καθώς και τον ρόλο της στη ζωή μας. Στη δραστηριότητα αυτή είναι σημαντικό να γίνει μια σύντομη συζήτηση στην ολομέλεια της τάξης για τη σημασία της αιμοδοσίας, κατά την οποία οι μαθητές/τριες να διατυπώσουν τις εμπειρίες τους. Στη Δραστηριότητα 3.7.7, οι μαθητές/τριες μέσα από τις πληροφορίες που δίνονται στη σχετική ταινία, καθώς και μέσα από το σχεδιάγραμμα που αφορά στην επί τοις εκατόν (%) κατανομή των διαφόρων ομάδων αίματος στον παγκόσμιο πληθυσμό, αναμένεται να κατανοήσουν την έννοια των ομάδων αίματος στον ανθρώπινο οργανισμό και τη σημασία τους για τις μεταγγίσεις.

18 Στη Δραστηριότητα 3.7.8, οι μαθητές/τριες αναμένεται, με βάση τον πίνακα που δίνεται, να μπορέσουν να διαπιστώσουν πόσα και ποια είδη αντιγόνων καθορίζουν τις τέσσερις ομάδες αίματος στον άνθρωπο. Στην παρούσα δραστηριότητα δεν γίνεται αναφορά στον μνημονικό κανόνα συμβατότητας ομάδων αίματος (σχήμα αιμοδοσίας), διότι υπάρχει σχετική άσκηση για το σπίτι (άσκηση 8.α). Κατά την επίλυση της άσκησης αυτής, οι μαθητές/τριες θα πρέπει, με βάση τα δεδομένα που έχουν στη διάθεσή τους, να προσπαθήσουν να καταλήξουν από μόνοι τους στον μνημονικό κανόνα αιμοδοσίας. Στη Δραστηριότητα 3.7.9, δίνεται ένα σχεδιάγραμμα που παρουσιάζει την επί τοις εκατόν (%) κατανομή των διαφόρων ομάδων αίματος και του συστήματος Ρέζους στον παγκόσμιο πληθυσμό. Με βάση αυτό το σχεδιάγραμμα, και με βάση τις πληροφορίες που δίνονται στο «Γνωρίζετε ότι..»., αναμένεται οι μαθητές/τριες να μπορέσουν να καταλήξουν στην ομάδα αίματος και στο σύστημα Ρέζους που έχει περισσότερες πιθανότητες να ανήκει ο κ. Ευριπίδης (Ο + ). Στη Δραστηριότητα , μέσα από το παράδειγμα του κ. Αριστείδη, οι μαθητές/τριες αναμένεται να συμπεράνουν ότι άτομα με ομάδα Ο μπορούν να δώσουν αίμα σε άτομα οποιασδήποτε ομάδας (πανδότες), ενώ άτομα της ομάδας ΑΒ μπορούν να πάρουν αίμα από οποιαδήποτε ομάδα (πανδέκτες).

19 Στην άσκηση , οι μαθητές/τριες καλούνται, με βάση τα δεδομένα που έχουν συλλέξει, μέχρι αυτό το στάδιο της διερεύνησής τους, για τα διάφορα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Ευριπίδης, να συμπληρώσουν κατάλληλα τον σχετικό πίνακα. Ο συνοπτικός αυτός πίνακας είναι σημαντικό να συμπληρωθεί ορθά από όλους/όλες τους/τις μαθητές/τριες, διότι θα είναι πολύ χρήσιμος για τη σύνταξη της τελικής έκθεσης προς τον κ. Αριστείδη. Στον πίνακα αυτό θα βρίσκονται συγκεντρωμένες πληροφορίες που αφορούν στα προβλήματα υγείας του κ. Αριστείδη, στα είδη εξέτασης που του έγιναν στο κέντρο «Πρόληψη και Υγεία», στα αποτελέσματα των διαφόρων εξετάσεων, καθώς και στη συσχέτιση των αποτελεσμάτων της κάθε εξέτασης και των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Αριστείδης. Τα ένθετα που δίνονται αφορούν διάφορα σημαντικά καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς και τρόπους πρόληψής τους και είναι σημαντικό να σχολιαστούν στην ολομέλεια της τάξης και να γίνει προσπάθεια για ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών για το θέμα αυτό. Μια προέκταση των ένθετων αυτών αποτελεί η άσκηση 10 για το σπίτι, όπου οι μαθητές/τριες με βάση άρθρο ημερήσιας εφημερίδας της Κύπρου, καλούνται να γράψουν τι μπορούμε να κάνουμε ως κοινωνία, και ο καθένας μας ξεχωριστά, για να αντιμετωπίσουμε τις καρδιαγγειακές παθήσεις στην Κύπρο.

20 Στη δραστηριότητα 3.8, οι μαθητές/τριες, με βάση τα στοιχεία και τα δεδομένα που έχουν συλλέξει μέχρι τώρα, θα πρέπει να ετοιμάσουν μια επιστολή, η οποία θα απευθύνεται προς τον κ. Ευριπίδη. Στην επιστολή θα πρέπει να αναφέρουν τα εξής: 1. Διάγνωση για τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Ευριπίδης, με βάση τα αποτελέσματα των ιατρικών εξετάσεων που του έγιναν. 2. Εισηγήσεις για τους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων του κ. Ευριπίδη. Οι εισηγήσεις πρέπει να είναι τεκμηριωμένες με βάση τις επιστημονικές πληροφορίες και τα δεδομένα που θα συλλέξουν κατά την πορεία της διερεύνησής τους. Οι μαθητές/τριες μπορούν να βρούν επιπλέον πληροφορίες που πιστεύουν ότι θα τους βοηθήσουν, αξιοποιώντας και άλλες επιστημονικά έγκυρες και αξιόπιστες πηγές. Η επιστολή πρέπει να είναι σύντομη και με πολύ συγκεκριμένες πληροφορίες που θα αφορούν στα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Αριατείδης, καθώς και στους τρόπους αντιμετώπισής τους.

21 Οι ασκήσεις 1, 2, 3 και 4 για το σπίτι στοχεύουν στην εξέταση βασικών δηλωτικών γνώσεων για τη δομή και τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Αναμένεται ότι όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες θα είναι σε θέση να τις απαντήσουν.

22 Στην άσκηση 5 για το σπίτι, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να μελετήσουν τα σχεδιαγράμματα που τους δίνονται και στη συνέχεια να ετοιμάσουν ένα ραβδοειδές διάγραμμα για τα ακόλουθα: 1. Τα ποσοστά (%) των διάφορων συστατικών του αίματος. 2. Τα ποσοστά (%) του άμορφου και του έμμορφου μέρους του αίματος. Οι μαθητές/τριες αναμένεται ότι δεν θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες στην κατασκευή των διαγραμμάτων. Αν ορισμένοι/ες μαθητές/τριες δεν έχουν δεξιότητες κατασκευής ραβδογράμματος, τότε μπορούν να χρησιμοποιήσουν ειδικό τετραγωνισμένο χαρτί, για να εξασκηθούν και να κατανοήσουν τον τρόπο κατασκευής τέτοιων ραβδογραμμάτων. Επίσης, μπορούν να χρησιμοποιήσουν και τον υπολογιστή τους αν έχουν εξειδικευμένες γνώσεις για το θέμα αυτό. Στην άσκηση 6 για το σπίτι, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να μελετήσουν τον πίνακα με τα δεδομένα που τους δίνονται και να προσπαθήσουν να εξηγήσουν τις διαφορές στη ροή του αίματος που παρουσιάζονται σε διάφορα μέρη του σώματος ενός ατόμου που βρίσκεται σε κατάσταση ξεκούρασης, μετά το φαγητό, και σε κατάσταση άσκησης. Η άσκηση αυτή στοχεύει στο να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι η ροή του αίματος στα διάφορα μέρη του σώματος αλλάζει ανάλογα με τις λειτουργίες των διαφόρων οργάνων του οργανισμού μας.

23 Η Άσκηση 7 για το σπίτι έχει ως στόχο να επαναλάβουν οι μαθητές/τριες τα όσα έχουν μάθει για την αρτηριοσκλήρυνση και να αναστοχαστούν γύρω από τους τρόπους πρόληψής της. Η Άσκηση 8 για το σπίτι έχει ως στόχο να εμβαθύνουν οι μαθητές/τριες τις γνώσεις τους για τις ομάδες αίματος και τον παράγοντα ρέζους, και να καταλήξουν από μόνοι τους στον μνημονικό κανόνα που αφορά τις ομάδες αίματος.

24 Οι ασκήσεις 10, 11 και 12 αποτελούν επαναληπτικές ασκήσεις που στόχο έχουν να βοηθήσουν τους/τις μαθητές/τριες να αξιολογήσουν τις γνώσεις που απέκτησαν όσον αφορά στο κυκλοφορικό σύστημα, αλλά και να προβληματιστούν γύρω από το τι μπορούμε να κάνουμε ως κοινωνία, αλλά και ο καθένας μας ξεχωριστά, για να αντιμετωπίσουμε τις καρδιαγγειακές παθήσεις, στην Κύπρο, οι οποίες αποτελούν πρώτη αιτία θανάτου στη χώρα μας.

25 Η επαναληπτική σελίδα, στο τέλος κάθε ενότητας, είναι σημαντική για την επανάληψη της ενότητας και την αυτοαξιολόγηση του/της μαθητή/τριας. Το «Επεξηγώ λέξεις κλειδιά...» εμπεριέχει λέξεις κλειδιά που είναι σημαντικές να μελετηθούν, δεδομένου ότι αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της ενότητας. Έμφαση θα πρέπει, επίσης, να δοθεί στις συνδέσεις μεταξύ των εννοιών για την ολοκληρωμένη κατανόηση της ενότητας. Το «Μπορώ...» εμπεριέχει τις βασικές γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις που θα πρέπει να αποκτήσει ο/η κάθε μαθητής/τρια στο τέλος της κάθε ενότητας, με βάση τους ειδικούς στόχους της ενότητας. Το «Ας θυμηθούμε...» εμπεριέχει βασικά ερωτήματα για την αυτοαξιολόγηση του/της μαθητή/τριας. Προτείνεται ως δραστηριότητα επέκτασης, αν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος, να γίνει επίσκεψη στο Καρδιολογικό Ίδρυμα Κύπρου για ενημέρωση όσον αφορά τα καρδιαγγειακά νοσήματα και τον τρόπο πρόληψης και αντιμετώπισής τους. Μπορεί να αξιοποιηθεί το CD «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος», το οποίο υπάρχει σε όλα τα Δημόσια Γυμνάσια της Κυπριακής Δημοκρατίας, για εμβάθυνση και αναστοχασμό γύρω από τη δομή και τη λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Η συνεργασία με τους/τις καθηγητές/τριες άλλων ειδικοτήτων για την ετοιμασία διαθεματικών /διεπιστημονικών εργασιών και η παρουσίασή τους στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της Επιτροπής Αγωγής Υγείας, καθώς και των Ομίλων του σχολείου, μπορεί να αποτελέσει μια εναλλακτική προσέγγιση των ζητημάτων που αφορούν στο κυκλοφορικό σύστημα. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να οργανωθεί μια θεατρική παράσταση, να γίνει συγγραφή ενός διηγήματος, να παρουσιαστούν εικαστικά διάφορες πτυχές του κυκλοφορικού συστήματος, κ.λπ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Η Βιολογία και οι άλλες επιστήμες Ζώντας στην εποχή της Βιολογίας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Φωτοσύνθεση Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων για οικοδόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας τις Τροφικές Σχέσεις μεταξύ των Ζωντανών Οργανισμών Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ποικιλομορφία και ταξινόμηση των ζωντανών οργανισμών ταξινομώντας τους ζωντανούς οργανισμούς του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 108ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11315 ΙΙ. Το αίμα κυκλοφορεί μέσα στα αγγεία του κυκλοφορικού μας συστήματος. Να απαντήσετε στις ερωτήσεις: α) Ποια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Ενότητα 2: Η οργάνωση της ζωής Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3: Η οργάνωση των οργανισμών Γενικοί Στόχοι: Φύλλα Εργασίας 3α Ανθρώπινος οργανισμός οργανικά συστήματα όργανα Α.1.18. Να διακρίνουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

δ. Ατρησία Πνευµονικής.

δ. Ατρησία Πνευµονικής. διολόγο. Θα πρέπει επίσης να υποβάλλονται σε τακτά χρονικά διαστή- µατα σε εξετάσεις για έλεγχο της λειτουργίας της καρδιάς τους. Υπάρχει κίνδυνος να προσβληθούν από ενδοκαρδίτιδα πριν ή µετά την εγχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών Εισαγωγή Δοµή Μαθήµατος Εισαγωγή Τι είναι Φ.Ε. ερωτήµατα για τον κόσµο (ιδεοθύελλα) Εµπειρίες µε Φ.Ε. Ζωγράφισε ένα επιστήµονα Γιατί είναι σηµαντική η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Φιλαράκος - Το δικό μου μαλακό υφασμάτινο παιχνίδι Βαθμίδα: 1 Τάξη: Β Διάρκεια: 4 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας στη συνέχεια για έκφραση. Οι μαθητές/τριες ανακαλούν εμπειρίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 7: Φυσιολογία της καρδιάς Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ Μπέλλου Σοφία e-mail: sbellou@uowm.gr

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό

Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό ΚΑΡΔΙΑ Το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος είναι η καρδιά, η οποία βρίσκεται ανάμεσα στους δύο πνεύμονες πίσω από το στέρνο και παίρνει το κωνικό της σχήμα από το μυοκάρδιο Η καρδιά είναι μία μυώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Βιολογία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΙΑΒΑΘΜΙΣΜΕΝΗΣ ΔΥΣΚΟΛΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων

Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Εισαγωγή στη Βιοϊατρική Τεχνολογία και Ανάλυση Ιατρικών Σημάτων Πίεση Αίματος Εργαστήριο Βιοϊατρικής Τεχνολογίας 1 Το Κυκλοφορικό Σύστημα Μηχανισμός μεταφοράς ουσιών στο ανθρώπινο σώμα Σύστημα κοιλοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου

Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Προγραμματισμός του μαθήματος Οικιακής Οικονομίας-Αγωγής Υγείας Επισημάνσεις για Α, Β και Γ Γυμνασίου Ο ετήσιος προγραμματισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στους Δείκτες Επιτυχίας της κάθε τάξης ξεχωριστά.

Διαβάστε περισσότερα

PROFILES Μαθησιακό περιβάλλον ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

PROFILES Μαθησιακό περιβάλλον ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ PROFILES Μαθησιακό περιβάλλον ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Μια ενότητα για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών για τους μαθητές της Στ Δημοτικού Ανάπτυξη ενότητας από την Ομάδα Χημείας Λυκείου PROFILES (2013): Ελένη Ανδρέου,

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

11 Ιανουαρίου 2012. Θέμα: Ερευνητικό Πρόγραμμα «Η δική μου Ιστορία: Κατασκευή γενεαλογικού δέντρου μαθητών/τριών της Β Γυμνασίου»

11 Ιανουαρίου 2012. Θέμα: Ερευνητικό Πρόγραμμα «Η δική μου Ιστορία: Κατασκευή γενεαλογικού δέντρου μαθητών/τριών της Β Γυμνασίου» Αρ. Φακ.: 7.7.02/10 Αρ. τηλ.: 22800770/949/896 Αρ. τηλεομ.: 22800862 Ηλεκτρ. διεύθ.: circularsec@schools.ac.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 11 Ιανουαρίου 2012 Διευθυντές/Διευθύντριες Σχολείων Μέσης Γενικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 1 www.cyprusbiology.com ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2014 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O2 θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel.

Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Στρατηγική επίλυσης προβλημάτων: Διερεύνηση περιμέτρου κι εμβαδού με τη βοήθεια του Ms Excel. Έντυπο Α Φύλλα εργασίας Μαθητή Διαμαντής Κώστας Τερζίδης Σωτήρης 31/1/2008 Φύλλο εργασίας 1. Ομάδα: Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι

ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΦΥΣΙΚΗ. Γνωστικό αντικείμενο. Ταυτότητα. Α Λυκείου. Επίπεδο. Στόχος. Σχεδιασμός. Διδασκαλία. Πηγές και πόροι ΨΗΦΙΑΚΑ ΣΕΝΑΡΙΑ Γνωστικό αντικείμενο Επίπεδο ΦΥΣΙΚΗ Α Λυκείου Ταυτότητα Στόχος Περιγραφή Προτεινόμενο ή υλοποιημένο Λογισμικό Λέξεις κλειδιά Δημιουργοί α) Γνώσεις για τον κόσμο: Οι δυνάμεις εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Λουκάς Νικολάου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2011 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα: Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών

Κυκλοφορικό σύστημα: Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών Κυκλοφορικό σύστημα: Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών Ευπραξία Τριανταφύλλου 1, Αντώνιος Μπούρας 2, Αναστασία Κοντωσόρου 3 1 Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Αττικής, efpraxiatr@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 9 ΚΥΑΝΩΤΙΚΕΣ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΕΣ Σε αυτές τις περιπτώσεις, το αίµα που προωθείται στο σώµα περιέχει λιγότερη από την φυσιολογική ποσότητα οξυγόνου. Αυτό προκαλεί ένα µπλέ χρωµατισµό του δέρµατος που ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού

Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400 Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού 400.01 Δύο ημέρες 16 ώρες Επιλογή Στελεχών: Ξεχωρίζοντας τους Καλύτερους Με την ολοκλήρωση του σεμιναρίου οι συμμετέχοντες θα έχουν σχηματίσει ολοκληρωμένη αντίληψη όλων

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία Έκθεση Διδακτικού Έργου (ΦΕ)

Τριμηνιαία Έκθεση Διδακτικού Έργου (ΦΕ) Τριμηνιαία Έκθεση Διδακτικού Έργου (ΦΕ) Σχολείο: Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού.. Ειδικότητα.Φυσικός Μάθημα που δίδαξε: Φυσικές Επιστήμες (Βιολογία Α Γυμν/σίου και κάποιες φορές Γεωγραφία Α Γυμν/σίου) Μήνες:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σεπτέμβριος 2007 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Το μάθημα της Πληροφορικής στην Α Λυκείου έχει ως

Διαβάστε περισσότερα