ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα"

Transcript

1 ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων για οικοδόμηση της γνώσης. Η παιδαγωγική προσέγγιση που αξιοποιείται στην ενότητα αυτή βασίζεται στη θεωρία του οικοδομισμού και στην κοινωνικο-κεντρική άποψη για τη μάθηση και τη γνωστική ανάπτυξη. Συγκεκριμένα, στην αρχή της ενότητας παρουσιάζεται ως αφόρμηση ένα πρόβλημα αποστολή, το οποίο καθορίζει το πλαίσιο της διερεύνησης. Στη συνέχεια, παρατίθεται μία ακολουθία δραστηριοτήτων, η οποία σκοπό έχει να στηρίξει τον/τη μαθητή/τρια στην προσπάθειά του/της να διερευνήσει και να λύσει το αρχικό πρόβλημα, να αναπτύξει δεξιότητες διερεύνησης, συλλογιστικές δεξιότητες και εμπειρίες. Κάθε δραστηριότητα επιτρέπει την ενεργό εμπλοκή του/της μαθητή/τριας στη μαθησιακή διαδικασία, την ανάδειξη των ιδεών των μαθητών/τριών, την αναδόμηση των ιδεών, την εφαρμογή των νέων ιδεών και την ανασκόπησή τους. Μέσα από τη συνεργατική μάθηση που προτείνεται, οι μαθητές/τριες, δυνητικά, αναπτύσσουν δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας και προωθείται η καλλιέργεια των ιδιοτήτων του δημοκρατικού πολίτη. Οι παρεμβάσεις του/της εκπαιδευτικού, σύμφωνα με το συγκεκριμένο μαθησιακό υλικό, περιορίζονται σε εισαγωγικές οδηγίες, σε παροτρύνσεις για παραγωγικό διάλογο εντός των ομάδων, σε ερωτήσεις για προβληματισμό, σε εξαιρετικά σύντομη ανατροφοδότηση, σε εντοπισμό πιθανών εναλλακτικών ιδεών και σε καθοδήγηση για εννοιολογική αλλαγή και κατανόηση. Οργάνωση τάξης: Εργασία σε ομάδες (Συνεργατική μάθηση). Συνολική χρονική διάρκεια: 13 διδακτικές περίοδοι. Προτεινόμενος διδακτικός χρόνος για δραστηριότητες και εισαγωγικό μέρος : 11,5 διδακτικές περίοδοι. Προτεινόμενος χρόνος για αξιολόγηση εργασιών για το σπίτι:1,5 διδακτικές περίοδοι.

2 Προγραμματισμός Διδακτικής Ενότητας: Γνωριμία Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Ενότητα 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Δραστηριότητα 2.1: Δομή και λειτουργία του πεπτικού συστήματος Δραστηριότητα 2.2: Δομή, λειτουργία, ασθένειες του πεπτικού συστήματος 2.2.6: Διάλυση λιπαρών ουσιών στο νερό Δραστηριότητα 2.3: Πού οφείλονται τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Ηλίας Καλοφαγάς 1.Γαστρεντερικός σωλήνας (στοματική κοιλότητα, φάρυγγας, οισοφάγος, στομάχι, λεπτό και παχύ έντερο, πρωκτός). 2. Προσαρτημένοι αδένες Βασική λειτουργία του Πεπτικού Συστήματος, Πέψη Στοματική κοιλότητα (αμυγδαλή, βλωμός, γλώσσα, δόντια, σιελογόνοι αδένες, σταφυλή, υπερώα /ουρανίσκος) Φάρυγγας, Οισοφάγος, Στομάχι, Λεπτό έντερο, Παχύ έντερο, Πάγκρεας, Ήπαρ (συκώτι) Τερηδόνα, Ουλίτιδα, Γαστρίτιδα, Έλκος του στομάχου, Καρκίνος του Στομάχου, Δυσκοιλιότητα, Διάρροια, Καρκίνος του παχέος εντέρου, Κίρρωση ήπατος, Σακχαρώδης Διαβήτης. Γαλακτοματοποίηση των λιπών Αξιολόγηση δεδομένων Εξαγωγή συμπερασμάτων Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 Δραστηριότητα 2.4: Μηχανική πέψη των τροφών Από το κύτταρο στα οργανίδια και τα μακρομόρια Μηχανική πέψη, κύτταρο, οργανίδια κυττάρου (Κυτταρική μεμβράνη, κυτταρικό τοίχωμα, πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, ενδοπλασματικό δίκτυο, συσκευή Golgi). 2 Δραστηριότητα 2.5: Πώς διασπώνται τα μακρομόρια των τροφών; 2.5.4: Κάνοντας πειράματα ερευνώντας τη διάσπαση των μακρομορίων σε μικρομόρια Χημική πέψη, Μακρομόρια (Υδατάνθρακες, Πρωτεΐνες, Λιπαρές ουσίες, Νουκλεïνικά οξέα ) Μικρομόρια (Γλυκόζες,,Αμινοξέα, Γλυκερόλη + 3 Λιπαρά οξέα, Νουκλεοτίδια). Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0,5 Δραστηριότητα 2.6: Χημική πέψη Πεπτικά ένζυμα (Αμυλάση του σάλιου, 2 πεπτικά ένζυμα: Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια Πεψίνη, Παγκρεατική λιπάση, Παγκρεατική αμυλάση, Θρυψίνη, Νουκλεάση). Δραστηριότητα 2.7: Απορρόφηση των Μικρομόρια, Απορρόφηση 1 θρεπτικών ουσιών 2.7.2: Μοντελοποίηση της απορρόφησης θρεπτικών ουσιών μέσω του λεπτού εντέρου στο αίμα Δραστηριότητα 2.8: Ενέργεια Ενέργεια θρεπτικών ουσιών 0,5 θρεπτικών ουσιών Δραστηριότητα 2.9: Αποτελέσματα των ιατρικών εξετάσεων για τον κ. Ηλία Καλοφαγά Δραστηριότητα 2.10: Ποια είναι η λύση στα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Ηλίας Καλοφαγάς; Κλινική εξέταση, βιοχημικές, αναλύσεις, ακτινογραφία. Αξιολόγηση δεδομένων Εξαγωγή συμπερασμάτων Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0, ,25 2 0,25 0,5

3 Β. Μαθησιακές Επιδιώξεις της Ενότητας 1. Εννοιολογική κατανόηση: Κατανόηση των ακόλουθων εννοιών: Γαστρεντερικός σωλήνας, Προσαρτημένοι αδένες, Πέψη, Στοματική κοιλότητα (αμυγδαλή, βλωμός, γλώσσα, δόντια, σιελογόνοι αδένες, σταφυλή, υπερώα /ουρανίσκος), Φάρυγγας, Οισοφάγος, Στομάχι, Λεπτό έντερο, Παχύ έντερο, Πάγκρεας, Ήπαρ (συκώτι), Τερηδόνα, Ουλίτιδα, Γαστρίτιδα, Έλκος του στομάχου, Καρκίνος του Στομάχου, Δυσκοιλιότητα, Διάρροια, Καρκίνος του παχέος εντέρου, Κίρρωση ήπατος, Σακχαρώδης Διαβήτης, Μηχανική πέψη, κύτταρο, οργανίδια κυττάρου (Κυτταρική μεμβράνη, κυτταρικό τοίχωμα, πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, ενδοπλασματικό δίκτυο, συσκευή Golgi), Μηχανική πέψη, κύτταρο, οργανίδια κυττάρου (Κυτταρική μεμβράνη, κυτταρικό τοίχωμα, πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, ενδοπλασματικό δίκτυο, συσκευή Golgi), Γαλακτοματοποίηση των λιπών, Πεπτικά ένζυμα (Αμυλάση του σάλιου, Πεψίνη, Παγκρεατική λιπάση, Παγκρεατική αμυλάση, Θρυψίνη, Νουκλεάση), Απορρόφηση. 2. Επιστημολογική επάρκεια: Κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της επιστημονικής γνώσης, του ρόλου της επιστημονικής μεθοδολογίας και του πειράματος στην επιστήμη. Κατανόηση, επίσης, της σχέσης θεωρίας και δεδομένων, της φύσης της επιστήμης, των επιδράσεων της επιστήμης από το κοινωνικο-οικονομικό πλαίσιο στο οποίο εργάζονται οι επιστήμονες. 3. Συλλογιστικές και Πρακτικές δεξιότητες - ικανότητες: Προώθηση της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, της δημιουργικής σκέψης, των δεξιοτήτων επιχειρηματολογίας, των δεξιοτήτων παρατήρησης, της ανάπτυξης υποθέσεων, του σχεδιασμού και της εκτέλεσης πειράματος, του έλεγχου μεταβλητών, των δεξιοτήτων επικοινωνίας και συνεργασίας. 4. Στάσεις, Αξίες και Συμπεριφορές: Ανάπτυξη θετικής στάσης σε θέματα ισορροπημένης διατροφής, υγιεινού τρόπου ζωής και θέματα αγωγής υγείας. 5. Εμπειρίες: Προτείνονται δραστηριότητες επέκτασης με επισκέψεις σε ειδικά κέντρα ή την εφαρμογή της αποκτηθείσας γνώσης στην πράξη, που επιτρέπουν την ανάπτυξη εμπειριών για έναν καλύτερο, πιο ισορροπημένο και υγιεινό τρόπο ζωής. Γ. Γενικοί Στόχοι της Ενότητας Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα όργανα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Να περιγράφουν τη δομή και τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Να διατυπώνουν ασθένειες που σχετίζονται με τα διάφορα όργανα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Να εξηγούν τη μηχανική πέψη των τροφών.

4 Να εξηγούν τη χημική πέψη των τροφών Να αντιλαμβάνονται ότι η διάσπαση των μακρομορίων των τροφών σε μικρομόρια, αποτελεί προϋπόθεση για την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών. Να αντιλαμβάνονται ότι οι οργανικές ουσίες των τροφών εμπεριέχουν ενέργεια που απελευθερώνεται στα κύτταρα του οργανισμού. Δ. Ειδικοί Στόχοι της Ενότητας Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να είναι σε θέση Να συμπληρώνουν σχεδιάγραμμα με τα όργανα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Να αναγνωρίζουν τα όργανα του πεπτικού συστήματος και να τα τοποθετούν στην ορθή θέση του γαστρεντερικού σωλήνα του ανθρώπινου οργανισμού. Να ανακαλούν τις δύο μεγάλες κατηγορίες των οργάνων του πεπτικού συστήματος (όργανα γαστρεντερικού σωλήνα και προσαρτημένοι σε αυτόν αδένες). Να ονομάζουν τις τρεις (3) σημαντικές λειτουργίες του γαστρεντερικού σωλήνα. Να σχεδιάζουν και να χρησιμοποιούν μοντέλα για να εξηγούν τον τρόπο που κινείται η τροφή στον γαστρεντερικό σωλήνα. Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα όργανα της στοματικής κοιλότητας. Να εξηγούν τον ρόλο των σιελογόνων αδένων. Να εξηγούν τι είναι η τερηδόνα και τι είναι η ουλίτιδα. Να περιγράφουν τρόπους πρόληψης της τερηδόνας και της ουλίτιδας. Να εξηγούν τον τρόπο μεταφοράς του βλωμού (μπουκιά) και των υγρών από το στόμα στο στομάχι μέσω του φάρυγγα και του οισοφάγου (κατάποση). Να κατασκευάζουν μοντέλα για την αναπαράσταση και περιγραφή της κατάποσης. Να ονομάζουν τα δύο (2) όργανα με τα οποία επικοινωνεί το στομάχι. Να ονομάζουν πέντε (5) λειτουργίες του στομαχιού. Να ονομάζουν ασθένειες του στομαχιού, καθώς και τρόπους πρόληψής τους. Να εξηγούν πού οφείλεται η μεγάλη απορροφητική επιφάνεια του λεπτού εντέρου Να ονομάζουν τρία (3) εκκρίματα που δρουν στο λεπτό έντερο και να εξηγούν τη δράση τους. Να ονομάζουν τέσσερις (4) λειτουργίες του παχέος εντέρου. Να ονομάζουν ασθένειες του παχέος εντέρου, καθώς και τρόπους πρόληψής τους. Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τους μεγάλους προσαρτημένους αδένες στον γαστρεντερικό σωλήνα του ανθρώπινου οργανισμού. Να εξηγούν τον ρόλο του κάθε προσαρτημένου αδένα στην πέψη των τροφών.

5 Να ονομάζουν ασθένειες του ήπατος και του παγκρέατος, καθώς και τρόπους πρόληψής τους. Να αντιλαμβάνονται ότι τα διάφορα τρόφιμα ζωικής ή φυτικής προέλευσης, προέρχονται από όργανα (μέρη) ζώων ή φυτών. Να αναγνωρίζουν και να ονομάζουν τα οργανίδια του ζωικού και φυτικού κυττάρου. Να εξηγούν τη λειτουργία των διάφορων οργανιδίων του ζωικού και του φυτικού κυττάρου. Να προτείνουν μοντέλα που να εξηγούν τη δομή και τη λειτουργία του κυττάρου. Να εξηγούν τη διαδικασία της μηχανικής πέψης των τροφών. Να αντιλαμβάνονται τι είναι η γαλακτοματοποίηση των λιπών και ποια η σημασία της για την πέψη των λιπαρών ουσιών. Να πραγματοποιούν πειράματα, εφαρμόζοντας την επιστημονική μεθοδολογία, που να εξηγούν τη γαλακτοματοποίηση των λιπών. Να εξάγουν συμπεράσματα από ιστορικά πειράματα για την απόκτηση της επιστημονικής γνώσης για την πέψη της τροφής. Να επιβεβαιώνουν πειραματικά, εφαρμόζοντας την επιστημονική μεθοδολογία, ότι «Η γλυκιά γεύση στο στόμα, μετά το μάσημα του ψωμιού, οφείλεται στη διάσπαση του αμύλου του ψωμιού σε απλούστερα σάκχαρα». Να εξηγούν πώς με τη μάσηση της τροφής οι ζωικοί και οι φυτικοί ιστοί της τροφής διασπώνται σε κύτταρα, τα κύτταρα σε οργανίδια, και τα οργανίδια σε μακρομόρια. Να αντιστοιχίζουν τα μακρομόρια των θρεπτικών ουσιών των τροφών με τα ανάλογα μικρομόριά τους. Να εξηγούν τι είναι ένζυμα και τον κυκλικό τρόπο λειτουργίας τους. Να ανακαλούν τα διάφορα πεπτικά ένζυμα και τη λειτουργία τους. Να εξηγούν πώς τα ένζυμα βοηθούν στη διάσπαση των μακρομορίων σε μικρομόρια. Να κατασκευάζουν μοντέλα που να αναπαριστούν και να εξηγούν τον τρόπο απορρόφησης θρεπτικών ουσιών μέσω του λεπτού εντέρου στο αίμα. Να εξηγούν πώς η δομή του λεπτού εντέρου επιτρέπει την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών στο αίμα. Να παρατηρούν, προσεκτικά, σημάνσεις συσκευασμένων τροφίμων και να εξάγουν συμπεράσματα για τη διατροφική αξία των τροφίμων. Να μπορούν να εξαγάγουν συμπεράσματα με βάση τα δεδομένα που διαθέτουν και να καταλήγουν σε τεκμηριωμένα συμπεράσματα.

6 Να αντιλαμβάνονται ότι η υγεία των ανθρώπων δεν είναι αποτέλεσμα μόνο παθολογικών αιτιών, αλλά συνδέεται και με τις συνήθειες, τον τρόπο ζωής και την κουλτούρα των ανθρώπων. Ε. Εναλλακτικές ιδέες των μαθητών/τριών Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ενότητας αυτής, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι ορισμένοι μαθητές/τριες μπορεί να έχουν τις ακόλουθες εναλλακτικές ιδέες, με βάση την υπάρχουσα βιβλιογραφία (Driver et al., 2000; Driver et al., 1998; Mintzes, 1984; Μαυρικάκη κ.ά., 2007).: Θεωρούν ότι το πεπτικό σύστημα είναι ένα διπλό σύστημα, με δύο εξόδους, μια για τα κόπρανα και μια για τα ούρα. Πιστεύουν ότι πέψη είναι η διαδικασία κατά την οποία απελευθερώνεται από την τροφή η διαθέσιμη ενέργεια. Πιστεύουν ότι η απορρόφηση των ουσιών της τροφής γίνεται από το στομάχι. Δεν συσχετίζουν τη λειτουργία του ήπατος και του παγκρέατος με τη διαδικασία της πέψης. Θεωρούν ότι οι προσαρτημένοι αδένες του πεπτικού συστήματος αποτελούν μέρος του πεπτικού σωλήνα. Οι χυμοί και τα οξέα του στομαχιού διαλύουν την τροφή και το καλύτερο και θρεπτικότερο μέρος χρησιμοποιείται από το σώμα. Πιστεύουν ότι στα κόπρανα περιέχονται όλες οι άχρηστες ουσίες του οργανισμού. Τα κόπρανα αποβάλλονται για να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερη τροφή. Δεν συσχετίζουν διατροφικές συνήθειες με την ανάπτυξη ασθενειών. Θεωρούν ότι οι μονοκύτταροι οργανισμοί έχουν έντερα και πνεύμονες. Τα ένζυμα αποτελούνται από κύτταρα. Στ. Απαραίτητες Προαπαιτούμενες Γνώσεις Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από οργανικά συστήματα. Το πεπτικό σύστημα αποτελεί ένα από τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Τα οργανικά συστήματα αποτελούνται από όργανα. Τα όργανα αποτελούνται από ιστούς. Οι ιστοί αποτελούνται από κύτταρα. Τα διάφορα όργανα του πεπτικού συστήματος συνεργάζονται για τη λειτουργία της πέψης των τροφών.

7 Ζ. Σχόλια για τον/την εκπαιδευτικό που αφορούν στις δραστηριότητες της Ενότητας 2 Το εισαγωγικό ένθετο της ενότητας αυτής, καθώς και οι εικόνες που ακολουθούν αποσκοπούν στο να ενημερώσουν τους/τις μαθητές/τριες για το θέμα της διερεύνησής τους. Προτείνεται όπως το ένθετο διαβαστεί από τον/την εκπαιδευτικό ή κάποιο/α μαθητή/τρια στην ολομέλεια της τάξης και γίνει μια σύντομη αναφορά στη σχέση της ενότητας αυτής με την Ενότητα 1: «Ανακαλύπτοντας τη διατροφή μας». Στην αποστολή, παρουσιάζονται στους/στις μαθητές/τριες τα διάφορα θέματα που θα πρέπει να μελετήσουν στην ενότητα αυτή για να μπορέσουν να καταλήξουν σε μια τεκμηριωμένη λήψη απόφασης για τα προβλήματα υγείας του κ. Ηλία Καλοφαγά. Συγκεκριμένα, καλούνται να διερευνήσουν: 1.Τη δομή και τη λειτουργία των οργάνων, καθώς και τις διάφορες ασθένειες του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. 2. Τη σχέση (δομική και λειτουργική) που υπάρχει μεταξύ τροφών, θρεπτικών ουσιών και κυττάρων του ανθρώπινου οργανισμού. 3. Τη σχέση που μπορεί να υπάρχει μεταξύ της κατάστασης της υγείας του πεπτικού συστήματος του κ. Ηλία Καλοφαγά και των συνηθειών του (διατροφικών και γενικότερου τρόπου ζωής). Στη Δραστηριότητα 2.1, οι μαθητές/τριες, με βάση την προϋπάρχουσα γνώση τους και με βάση χάρτες ή μοντέλα που θα τους δοθούν από τον/την εκπαιδευτικό, καλούνται να συμπληρώσουν τις ενδείξεις που αφορούν στα διάφορα όργανα του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Είναι σημαντικό στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων να προβληθεί το αρχείο Word με συμπληρωμένες τις ενδείξεις, για να μπορέσουν όλοι οι μαθητές/τριες να ελέγξουν τις συμπληρώσεις τους.

8 Στο «Γνωρίζετε ότι...», δίνονται οι τέσσερις (4) χιτώνες του γαστρεντερικού σωλήνα. Οι μαθητές/τριες δεν χρειάζεται να γνωρίζουν τα ονόματα των χιτώνων. Σημασία έχει να κατανοήσουν ότι η δομή του γαστρεντερικού σωλήνα επιτρέπει την επιτέλεση σημαντικών λειτουργιών, οι οποίες αφορούν στην πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών των τροφών. Τα ερωτήματα και στοχεύουν, επίσης, στην κατανόηση της σχέσης δομής και λειτουργίας των δομών του πεπτικού συστήματος. Το μοντέλο που προτείνεται στο μέρος β της δραστηριότητας 2.1.5, αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες τον τρόπο λειτουργίας του γαστρεντερικού σωλήνα. Το μοντέλο (αν δεν υπάρχει αρκετός χρόνος) μπορεί να ετοιμαστεί από τον/την εκπαιδευτικό, να γίνει επίδειξη στην ολομέλεια της τάξης και να αφεθούν οι μαθητές/τριες να αναστοχαστούν, πρώτα εξατομικευμένα, και μετά στις ομάδες τους και να συμπληρώσουν τον σχετικό πίνακα. Η συμπλήρωση είναι: Α/Α 1. Γαστρεντερικός σωλήνας Βλεννογόνος χιτώνας Μοντέλο γαστρεντερικού σωλήνα Κάλτσα 2. Tροφή (βλωμός) Μπάλα 3. Μυϊκός χιτώνας Χέρι που σφίγγει ρυθμικά

9 Στη Δραστηρ. 2.2, η κάθε ομάδα να αναλάβει μια επιμέρους δραστηριότητα και να τη μελετήσει. Στη συνέχεια να παρουσιάσει η κάθε ομάδα στην ολομέλεια της τάξης τα αποτελέσματα. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να φροντίσει να ούτως ώστε όλοι οι μαθητές/τριες να συμπληρώσουν όλες τις επιμέρους δραστηριότητες. Στη Δραστηριότητα 2.2.1, οι μαθητές/τριες καλούνται με βάση την προϋπάρχουσα γνώση τους και με βάση χάρτες ή μοντέλα που θα τους δοθούν από τον/την εκπαιδευτικό, να συμπληρώσουν τις ενδείξεις που αφορούν στα διάφορα όργανα της στοματικής κοιλότητας του ανθρώπινου οργανισμού και στα δόντια. Είναι σημαντικό στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων να προβληθεί το αρχείο Word με τις ενδείξεις συμπληρωμένες, ούτως ώστε να μπορέσουν όλοι οι μαθητές/τριες να ελέγξουν τις συμπληρώσεις τους. Θα ήταν σημαντικό να δοθεί έμφαση στο περιεχόμενο του «Γνωρίζετε ότι...», για να μπορέσουν οι μαθητές/τριες να αντιληφθούν τον σημαντικό ρόλο του σάλιου στη διαδικασία της πέψης, αλλά και στην αντιμετώπισης των μικροβίων, τα οποία θα μελετήσουν στην Ενότητα 5 του Βιβλίου Δραστηριοτήτων της Βιολογίας της Β Γυμνασίου.

10 Σε κάθε επιμέρους Δραστηριότητα της 2.2 υπάρχουν ένθετα που αφορούν διάφορες σημαντικές παθήσεις που σχετίζονται με τα όργανα που μελετούνται. Θα ήταν πολύ σημαντικό, οι μαθητές μέσα από τη μελέτη των ένθετων να καταλήξουν σε τρόπους πρόληψης των σχετικών παθήσεων και να κατανοήσουν τη σημασία της πρόληψης στη ζωή μας. Η δομή και η λειτουργία των δοντιών αποτελεί προϋπάρχουσα γνώση από το Δημοτικό Σχολείο. Θα ήταν όμως σημαντικό να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον μηχανισμό ανάπτυξη της τερηδόνας και της ουλίτιδας, οι οποίες αποτελούν σοβαρό πρόβλημα υγείας για έναν μεγάλο αριθμό μαθητών/τριών, αλλά και ενηλίκων. Οι τρόποι φροντίδας της στοματικής κοιλότητας και του καθαρισμού των δοντιών, θα πρέπει να αποτελέσουν θέμα συζήτησης στην ολομέλεια της τάξης. Οι μαθητές/τριες, θα πρέπει να αφεθούν να εκφράσουν τις απόψεις τους και τις εμπειρίες τους για την υγιεινή του στόματος και των δοντιών και να τονιστούν οι τρόποι πρόληψης των διάφορων ασθενειών των δοντιών. Να συζητηθεί η ανάγκη για συχνή επίσκεψη στον οδοντίατρο και η ανάγκη για καθημερινό βούρτσισμα των δοντιών, καθώς και για χρήση οδοντικού νήματος.

11 Οι μαθητές/τριες με τη βοήθεια του βίντεο για την κατάποση της τροφής και με τη βοήθεια των εικόνων που τους δίνονται, αναμένεται να αντιληφθούν ότι ο βλωμός που δημιουργείται στη στοματική κοιλότητα μεταφέρεται με τη θέλησή μας στον φάρυγγα. Στη συνέχεια, ακούσια, προωθείται μέσω του φάρυγγα και του οισοφάγου στο στομάχι. Στη Δραστηριότητα , ζητείται από τους/τις μαθητές/τριες να δοκιμάσουν, καθώς καταπίνουν, να εκπνεύσουν από τη μύτη ή το στόμα. Η δοκιμή αυτή είναι πολύ χρήσιμη, διότι θα αντιληφθούν ότι κατά τη διέλευση της τροφής από τον φάρυγγα προς τον οισοφάγο, ο λάρυγγας κινείται προς τα πάνω, εμποδίζοντας την είσοδο της τροφής σε αυτόν. Στην Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες μελετώντας τις σχετικές εικόνες, αναμένεται να αντιληφθούν ότι η ικανότητα του στομάχου να διευρύνεται οφείλεται στην ύπαρξη πτυχών του βλεννογόνου και υποβλεννογόνου χιτώνα του τοιχώματός του. Η αναφορά στη μικροβιακή δράση του υδροχλωρικού οξέος είναι σημαντική και θα ήταν καλό να γίνει και η ανάλογη σύνδεση στην Ενότητα 5: «Ανακαλύπτοντας τον Κόσμο των Μικροβίων». Η αναφορά στην έννοια «ορμόνες» αποτελεί απλά συμπληρωματική πληροφορία για τους μαθητές/τριες, χωρίς να αποτελεί εννοιολογικό στόχο στην παρούσα φάση. Για τις διάφορες ασθένειες του στομάχου που δίνονται στα σχετικά ένθετα, θα πρέπει να γίνει η απαραίτητη σύνδεση με τις διατροφικές συνήθειες και τον γενικότερο τρόπο ζωής των ανθρώπων.

12 Στη Δραστηριότητα 2.2.4, οι μαθητές/τριες καλούνται να μελετήσουν τη δομή και τη λειτουργία του λεπτού και του παχέος εντέρου. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση της δομής και της λειτουργίας του λεπτού εντέρου, καθώς και στη συνεργασία των διάφορων οργάνων και προσαρτημένων αδένων του πεπτικού συστήματος για την επίτευξη της λειτουργίας του. Επιπλέον, είναι σημαντικό να γίνει η σύνδεση μεταξύ του σύγχρονου τρόπου ζωής (καθιστική ζωή, άγχος, κ.λπ.) και της μη ισορροπημένης διατροφής με τις διάφορες ασθένειες και τα διάφορα προβλήματα του εντέρου. Είναι σημαντικό να γίνει αναφορά στις φυτικές ίνες που οι μαθητές/τριες έχουν μελετήσει στην Ενότητα 1, καθώς και σε άλλους τρόπους πρόληψης ασθενειών του εντέρου.

13 Στη Δραστηριότητα 2.2.5, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να αντιληφθούν ότι παρόλο που οι μεγάλοι προσαρτημένοι αδένες (συκώτι και πάγκρεας) του πεπτικού συστήματος δεν αποτελούν μέρος του γαστρεντερικού σωλήνα του πεπτικού συστήματος, εντούτοις ο ρόλος τους για την πέψη των τροφών είναι ουσιώδης. Η αναφορά στην έννοια «αδένας» και στον ρόλο των αδένων για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού είναι σημαντική στο σημείο αυτό, δεδομένου ότι αυτό επιτρέπει στους/στις μαθητές/τριες μια πιο σφαιρική εικόνα της πολυπλοκότητας και της συστηματικότητας που χαρακτηρίζει τον ανθρώπινο οργανισμό. Σημαντική είναι, επίσης, η έμφαση στη σύνδεση που υπάρχει μεταξύ των διατροφικών συνηθειών και γενικότερα του τρόπου ζωής των ανθρώπων με την ανάπτυξη ασθενειών του παγκρέατος και του ήπατος.

14 Στη Δραστηριότητα 2.2.6, οι μαθητές/τριες καλούνται να πραγματοποιήσουν ένα πείραμα για να κατανοήσουν ότι οι τροφές που περιέχουν λίπη και έλαια για να μπορέσουν να διασπαστούν στο λεπτό μας έντερο, θα πρέπει πρώτα να διαλυθούν στο υδάτινο περιβάλλον του εντέρου. Δεδομένου ότι το πείραμα είναι πολύ απλό, θα ήταν καλό να γίνει από όλες τις ομάδες των μαθητών. Αν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα χρόνου, μπορεί να γίνει από τον/την εκπαιδευτικό και να συζητηθεί η διαδικασία και τα αποτελέσματα από τις ομάδες. Συγκεκριμένα, να αναστοχαστούν για τους παράγοντες του πειράματος, να κάνουν παρατηρήσεις και να εξαγάγουν συμπεράσματα. Τα ερωτήματα που δίνονται στο μέρος «Στάση για συζήτηση» είναι σημαντικά για να μπορέσουν οι μαθητές/τριες να αντιληφθούν την προσομοίωση μεταξύ του πειράματος και της γαλακτοματοποίησης των λιπών στο λεπτό έντερο. Η διαδικασία αυτή θα συνεισφέρει σημαντικά στην κατανόηση του ρόλου της χολής στην πέψη των λιπαρών. Επίσης, θα ήταν χρήσιμη η αναφορά στο ρόλο της μοντελοποίησης στην επιστήμη με βάση το συγκεκριμένο πείραμα. Αυτό θα ενισχύσει την προσπάθεια για κατανόηση της φύσης της επιστήμης.

15 Στη Δραστηριότητα 2.3, οι μαθητές/τριες, με βάση τις μέχρι τώρα πληροφορίες και τα δεδομένα που έχουν στη διάθεσή τους, θα πρέπει να καταγράψουν τις πιθανές αιτίες για τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζει ο κ. Καλοφαγάς. Η δραστηριότητα αυτή στοχεύει στο να συλλέξουν οι μαθητές/τριες όλα τα στοιχεία/πληροφορίες που προκύπτουν από τις προηγούμενες δραστηριότητες και να καταλήξουν σε τεκμηριωμένα συμπεράσματα. Η κατανόηση της σχέσης δεδομένων και τεκμηριωμένων συμπερασμάτων είναι σημαντική για την ευρύτερη κατανόηση της σχέσης θεωρίας και δεδομένων, στο πλαίσιο της ανάπτυξης και τεκμηρίωσης της επιστημονικής γνώσης. Η Άσκηση 1 για το σπίτι στοχεύει στην επανάληψη των όσων οι μαθητές/τριες έχουν μάθει για τη δομή και τη λειτουργία διάφορων οργάνων του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Η αναγνώριση οργάνων, η ονομασία τους, καθώς και η σύντομη περιγραφή της λειτουργίας τους αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους στη Βιολογία. Δηλαδή οι μαθητές/τριες θα πρέπει να μπορούν, για κάθε δομή να αναγνωρίζουν: Πού βρίσκεται; Πώς είναι φτιαγμένη; Ποια είναι η λειτουργία της.

16 Η Άσκηση 2 για το σπίτι, στοχεύει στην επανάληψη των όσων οι μαθητές/τριες έχουν μάθει για τη λειτουργία των διάφορων οργάνων του πεπτικού συστήματος του ανθρώπινου οργανισμού. Επιπλέον, όμως τους δίνει την ευκαιρία να εντοπίσουν τη θέση των διάφορων οργάνων πάνω στον γαστρεντερικό σωλήνα και γενικότερα τη θέση τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Η αρίθμηση των κουτιών από τους/τις μαθητές/τριες είναι σημαντική, διότι έτσι θα έχουν μια ολοκληρωμένη αντίληψη της πέψης των τροφών στον ανθρώπινο οργανισμό. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να έχει αριθμημένα και συμπληρωμένα με λέξεις κλειδιά τα κουτιά στο σχεδιάγραμμα αυτό, ούτως ώστε να το παρουσιάσει στην ολομέλεια της τάξης. Η Άσκηση 3 για το σπίτι, στοχεύει στην επανάληψη των όσων οι μαθητές/τριες έχουν μάθει για την πρόληψη διάφορων ασθενειών, για τη σχέση τρόπου ζωής και υγείας, καθώς και για την ανάγκη υιοθέτησης θετικών στάσεων και συμπεριφορών για μια υγιεινή ζωή.

17 Η Άσκηση 4, στοχεύει στο να αναστοχαστούν οι μαθητές/τριες για τη θέση του παγκρέατος και της χοληδόχου κύστης σε σχέση με το δωδεκαδάκτυλο, και να αντιληφθούν ότι η θέση τους σχετίζεται άμεσα με τη λειτουργία που έχουν να επιτελέσουν. Η Άσκηση 5, στοχεύει στο να θυμηθούν οι μαθητές/τριες τα είδη των δοντιών και, κυρίως, στο να αναστοχαστούν και να καταγράψουν τρόπους πρόληψης της τερηδόνας, η οποία αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα υγιεινής των δοντιών, με πολύ μεγάλη οικονομική επιβάρυνση για τις οικογένειες και το κράτος, γενικότερα. Η Άσκηση 6, στοχεύει στο να μπορέσουν οι μαθητές/τριες να συνδέσουν διάφορες παθήσεις του πεπτικού συστήματος με μικρόβια και να προετοιμαστούν για την Ενότητα 5, που αφορά στον κόσμο των μικροβίων. Η Άσκηση 7 στοχεύει στο να επαναλάβουν οι μαθητές/τριες τα όσα έχουν μελετήσει για τους αδένες και ειδικότερα για τους αδένες του πεπτικού συστήματος, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ξεχωριστή ενότητα για τους αδένες ή τις ορμόνες, στη διδακτέα ύλη της Βιολογίας της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

18 Η Δραστηριότητα 2.4 στοχεύει στο να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες ότι τα τρόφιμα φυτικής και ζωικής προέλευσης προέρχονται από διάφορα όργανα κάποιων οργανισμών, τα οποία είναι φτιαγμένα από κύτταρα διαφορετικών ιστών. Είναι σημαντικό να γίνουν οι απαραίτητες συνδέσεις μεταξύ των θρεπτικών ουσιών των τροφών και των δομικών υλικών από τα οποία είναι κατασκευασμένοι οι οργανισμοί (όργανα, ιστοί και κύτταρα φυτών και ζώων). Συνήθως, οι μαθητές/τριες δυσκολεύονται να αντιληφθούν τη σχέση τροφής, κυττάρων οργανιδίων, θρεπτικών ουσιών, γεγονός που εμποδίζει μια πιο ολιστική προσέγγιση της γνώσης. Για τα όργανα προέλευσης των διαφόρων υλικών του σάντουιτς θα ήταν καλό να γίνει και η σύνδεση με τους σχετικούς ζωικούς ή φυτικούς οργανισμούς από τους οποίους προέρχεται ούτως ώστε να γίνουν πιο κατανοητές οι μακροσκοπικές και μικροσκοπικές συνδέσεις. Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες καλούνται να μελετήσουν τη δομή του ζωικού και του φυτικού κυττάρου. Δίνονται ξανά τα μοντέλα κυττάρων, τα οποία έχουν δοθεί και στο Βιβλίο Δραστηριοτήτων της Α Γυμνασίου, αλλά μελετούνται περισσότερες δομές/ οργανίδια. Στη συνέχεια δίνονται επιπλέον πληροφορίες για τις σχετικές δομές και τα οργανίδια.

19 Στη Δραστηριότητα , ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να παρουσιάσει στην ολομέλεια της τάξης τον πίνακα με τις δομές του κυττάρου και να δώσει στους/στις μαθητές /τριες τις απαραίτητες επεξηγήσεις. Θα ήταν καλό να δοθούν σαφείς οδηγίες για το τι ακριβώς θα πρέπει να μάθουν οι μαθητές/τριες και να υπογραμμιστούν οι σχετικές προτάσεις. Είναι σημαντικό να δοθεί έμφαση στην κυτταρική μεμβράνη, στο κυτταρικό τοίχωμα, στον πυρήνα, στα μιτοχόνδρια, στους χλωροπλάστες.

20 Στις Δραστηριότητες και 2.5.2, οι μαθητές/τριες καλούνται να μελετήσουν τα ιστορικά πειράματα του Ντε Ρεομούρ και του Λάζαρο Σπαλαντζάνι που αφορούν στην πέψη των τροφών, έτσι ώστε να αντιληφθούν τον τρόπο ανάπτυξης της γνώσης γύρω από το θέμα της πέψης. Η μελέτη ιστορικών πειραμάτων αποτελεί μια σημαντική διαδικασία για την ανάπτυξη της κατανόησης των μαθητών/τριών για τον τρόπο που αναπτύσσεται η γνώση, για τον ρόλο των επιστημόνων και για τις επιδράσεις του κοινωνικοοικονομικού πλαισίου της κάθε εποχής στην ανάπτυξη της επιστήμης. Επιπλέον, η αξιοποίηση της ιστορίας της επιστήμης μπορεί να συνεισφέρει στην εννοιολογική αλλαγή πιθανών εναλλακτικών ιδεών των μαθητών/τριών και στην αντιμετώπιση γνωστικών εμποδίων. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιήσει τα πειράματα των Ντε Ρεομούρ και Λάζαρο Σπαλαντζάνι έτσι ώστε οι μαθητές/τριες να αντιληφθούν ότι οι δύο αυτοί σημαντικοί επιστήμονες έθεσαν τις βάσεις για περισσότερες έρευνες, όσον αφορά στην πέψη των τροφών. Στην ουσία, τα ιστορικά αυτά πειράματα αποτελούν μια σύντομη εισαγωγή στη χημική πέψη των τροφών που ακολουθεί. Η άποψη που επικρατούσε μέχρι τον 17ο αιώνα, ότι η πέψη είναι μια απλή μηχανική διαδικασία πολτοποίησης στο στομάχι, αποτελεί μια εναλλακτική ιδέα την οποία έχουν αρκετοί μαθητές και κατά συνέπεια, η διαπραγμάτευση των ιστορικών πειραμάτων βοηθά για να οδηγηθούν οι μαθητές/τριες στην κατανόηση του ότι εκτός από τη μηχανική πέψη των τροφών, γίνεται και χημική πέψη. Στις δραστηριότητες που ακολουθούν, οι μαθητές/τριες θα μελετήσουν τη χημική πέψη, με την οποία τα μακρομόρια των τροφών διασπώνται σε μικρότερα μόρια, τα οποία ονομάζονται μικρομόρια. Μια διαδικασία που επιτρέπει την απορρόφησή τους, από τον αυλό του εντέρου, στο αίμα.

21 Στη Δραστηριότητα 2.5.4, οι μαθητές/τριες καλούνται να πραγματοποιήσουν ένα απλό πείραμα για να διαπιστώσουν τη διάσπαση μακρομορίων σε μικρομόρια. Η αξιοποίηση δεδομένων από την καθημερινή ζωή των μαθητών είναι σημαντική για την καλύτερη κατανόηση του μηχανισμού της χημικής πέψης. Ο/Η εκπαιδευτικός για εξοικονόμηση χρόνου και αποφυγή πιθανών δυσκολιών με τη χρήση του σάλιου, μπορεί να προετοιμάσει το πείραμα μέχρι το τέταρτο βήμα, και στη συνέχεια να δώσει σε κάθε ομάδα τους αριθμημένους δοκιμαστικούς σωλήνες πάνω σε ένα στήριγμα δοκιμαστικών σωλήνων. Οι μαθητές/τριες θα προχωρήσουν να προσθέσουν σε κάθε δοκιμαστικό σωλήνα διάλυμα ιωδίου, θα κάνουν τις παρατηρήσεις τους και θα συμπληρώσουν ανάλογα τους διάφορους πίνακες του πειράματος.

22 Στη Δραστηριότητα 2.5.6, οι μαθητές/τριες για να μάθουν περισσότερα για τα μακρομόρια και τα μικρομόρια των θρεπτικών ουσιών των συστατικών του σάντουίτς τους, καλούνται να αντιστοιχίσουν, στον σχετικό πίνακα, τα μακρομόρια της στήλης Α με τα μικρομόρια της στήλης Β. Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να αφεθούν να εργαστούν, αρχικά, εξατομικευμένα και με βάση τις παρατηρήσεις τους να κάνουν τις ανάλογες αντιστοιχίσεις. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να εντοπίσουν τα μικρομόρια που προκύπτουν από τη διάσπαση των αντίστοιχων μακρομορίων και να τα αντιστοιχίσουν. Τα δεδομένα της δραστηριότητας αυτής θα αξιοποιηθούν στη συνέχεια στη Δραστηριότητα 2.6 για την περαιτέρω μελέτη της χημικής πέψης. Η Άσκηση 1 στοχεύει στην ανακεφαλαίωση των όσων οι μαθητές/τριες έμαθαν για την οργάνωση των οργανισμών, ξεκινώντας από το άτομο και φτάνοντας στον οργανισμό. Κατά την περσινή σχολική χρονιά, οι μαθητές/τριες είχαν μελετήσει την οργάνωση των οργανισμών ξεκινώντας από τον οργανισμό και φτάνοντας μέχρι το κύτταρο και τα οργανίδιά του. Κατά τη φετινή χρονιά, η γνώση τους επεκτείνεται στα μακρομόρια, στα μικρομόρια και στα άτομα. Οι γνώσεις τους από το μάθημα της χημείας θα είναι χρήσιμες για την καλύτερη κατανόηση της δόμησης και της πολυπλοκότητας των ζωντανών οργανισμών.

23 Η Άσκηση 2 είναι μια σύνθετη άσκηση, η οποία, επίσης, στοχεύει στην ανακεφαλαίωση των όσων οι μαθητές/τριες έμαθαν για την οργάνωση των οργανισμών, με έμφαση στα είδη των μακρομορίων και των μικρομορίων από τα οποία είναι κατασκευασμένα τα οργανίδια ή οι δομές των κυττάρων (φυτικών ή ζωικών). Αν οι μαθητές/τριες δυσκολεύονται στη συμπλήρωση της άσκησης αυτής, μπορεί να γίνουν ένα- δύο παραδείγματα στην τάξη, πριν δοθεί ως εργασία για το σπίτι, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική σκέψης, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί για τη συγκεκριμένη άσκηση. Συγκεκριμένα, οι μαθητές/τριες είναι σημαντικό να αντιληφθούν ότι τα δεδομένα του πίνακα είναι έννοιες κλειδιά που θα τους καθοδηγήσουν στην εξεύρεση των υπόλοιπων εννοιών. Η Άσκηση 3 στοχεύει στο να αναστοχαστούν οι μαθητές/τριες για τη σχέση μεταξύ ερευνητικού ερωτήματος, υπόθεσης και πειράματος. Συγκεκριμένα, η κατανόηση της σχέσης αυτής αποτελεί μια πολύ σημαντική πτυχή της κατανόησης της φύσης της επιστήμης και της επιστημονικής μεθοδολογίας. Οι μαθητές/τριες θα πρέπει να κάνουν τις επιλογές τους στηριζόμενοι στα όσα έχουν μελετήσει στο ιστορικό πείραμα του Λάζαρο Σπαλαντζάνι, αλλά και σε όσα έχουν μάθει για τον τρόπο σχεδιασμού του πειράματος, τον έλεγχο μεταβλητών κ.λπ.

24 Η Άσκηση 4 στοχεύει στο να αναπτύξουν οι μαθητές/τριες δεξιότητες μοντελοποίησης. Συγκεκριμένα, αξιοποιώντας το παράδειγμα της οργάνωσης και της λειτουργίας μιας πόλης για να κατασκευάσουν ένα μοντέλο ζωικού ή φυτικού κυττάρου, δίνεται στους/στις μαθητές/τριες η δυνατότητα να κατανοήσουν αφενός καλύτερα τη δομή και τη λειτουργία του κυττάρου, αλλά και αφετέρου να κατανοήσουν την έννοια, τη σημασία και τον ρόλο των μοντέλων στην επιστήμη.

25 Στη Δραστηριότητα 2.6, εισάγεται η έννοια της χημικής πέψης και των ενζύμων. Προτείνεται όπως ο/η εκπαιδευτικός περιοριστεί στον κυκλικό τρόπο λειτουργίας ενός πεπτικού ενζύμου, όπως φαίνεται στην εικόνα του βιβλίου δραστηριοτήτων και όπως στηρίξει τους/τις μαθητές/τριες ώστε να απαντήσουν τα ερωτήματα που ακολουθούν. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει αρκετός διαθέσιμος χρόνος για αναφορά στους παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα αντίδρασης των ενζύμων, προτείνεται όπως μη γίνει διαπραγμάτευση αυτών των παραγόντων. Με βάση τα ερωτήματα α, β, γ, δ και ε, της Δραστηριότητας 2.6, αναμένεται να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες ότι το ένζυμο συμμετέχει σε μια χημική αντίδραση, χωρίς όμως να αλλοιώνεται, και έτσι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά για το ίδιο είδος χημικής αντίδρασης. Επίσης, θα πρέπει να κατανοήσουν ότι τα ένζυμα παρουσιάζουν εξειδίκευση και έτσι, για κάθε είδος χημικής αντίδρασης χρειάζεται διαφορετικό ένζυμο. Επομένως, αναμένεται να αντιληφθούν ότι τα κύτταρά μας διαθέτουν πολλά είδη ενζύμων.

26 Στις Δραστηριότητες και γίνεται αναφορά σε σημαντικά πεπτικά ένζυμα. Αρχικά, ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν καλό να συζητήσει με τους/τις μαθητές/τριες, στην ολομέλεια της τάξης, το περιεχόμενο του πίνακα της δραστηριότητας Είναι σημαντικό, να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι τα πεπτικά ένζυμα βοηθούν στη διάσπαση μακρομορίων, που βρίσκονται στις τροφές που καταναλώνουμε σε μικρομόρια, τα οποία στη συνέχεια θα απορροφηθούν, κυρίως, στο λεπτό έντερο.

27 Η Δραστηριότητα 2.7 στοχεύει στο να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες τη λειτουργία της απορρόφησης των θρεπτικών ουσιών. Το μοντέλο για την απορρόφηση θρεπτικών ουσιών μέσω του λεπτού εντέρου στο αίμα, προτείνεται να ετοιμαστεί από τον/την εκπαιδευτικό, και να συζητηθεί η διαδικασία ετοιμασίας του στην ολομέλεια της τάξης. Στη συνέχεια, θα πρέπει να συμπληρωθούν από τους/τις μαθητές/τριες εξατομικευμένα και, κατόπιν ομαδικά, τα ερωτήματα που ακολουθούν.

28 Η Δραστηριότητα 2.8 στοχεύει στο να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι τα μικρομόρια που απορροφώνται στο αίμα, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του οργανισμού, όπου μπορούν, μεταξύ άλλων, να διασπαστούν και να απελευθερώσουν ενέργεια. Η αναφορά στις ετικέτες τροφίμων συνδέει την επιστημονική γνώση που έχουν αποκτήσει μέχρι τώρα οι μαθητές/τριες με την καθημερινή ζωή και με στάσεις και συμπεριφορές που αφορούν στην ισορροπημένη διατροφή και στην υγεία. Το «Γνωρίζετε ότι...» παρέχει περισσότερες πληροφορίες για το θέμα της παχυσαρκίας. Οι μαθητές/τριες μελετώντας τις πληροφορίες αυτές θα είναι σε θέση να αντιληφθούν καλύτερα τους κινδύνους που διατρέχουν τα παχύσαρκα άτομα. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να αξιοποιηθούν από τους/τις μαθητές/τριες για την τεκμηρίωση των απόψεών τους όσον αφορά στα αίτια και στους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων του κ. Ηλία Καλοφαγά.

29 Η Δραστηριότητα 2.9 προτείνεται όπως διαβαστεί και εξηγηθεί από τον/την εκπαιδευτικό στην ολομέλεια της τάξης. Θα ήταν χρήσιμο να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες τη σημασία όλων των ιατρικών εξετάσεων για την τελική διάγνωση ενός προβλήματος υγείας. Στη Δραστηριότητα 2.10, οι μαθητές/τριες καλούνται να γράψουν την τελική τους έκθεση για τα αίτια και τους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων υγείας του κ. Ηλία Καλοφαγά. Η διατύπωση τεκμηριωμένων θέσεων και απόψεων με βάση επιστημονικά δεδομένα, όπως προκύπτουν μέσα από ολόκληρη την ενότητα, θα πρέπει να αποτελέσουν το βασικό κριτήριο αξιολόγησης της τελικής έκθεσης των μαθητών/τριών. Προτείνεται όπως ένα άτομο από κάθε ομάδα παρουσιάσει την τελική έκθεση στην ολομέλεια της τάξης. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν καλό να ελέγξει τις τελικές παρουσιάσεις όλων των μαθητών/τριών. Η εργασία μπορεί να ανατεθεί και για το σπίτι, ανάλογα με τα διαθέσιμα χρονικά πλαίσια που υπάρχουν διαθέσιμα.

30 Οι Ασκήσεις 1, 2, 3 και 4 στοχεύουν στην επανάληψη των όσων οι μαθητές/τριες έχουν μάθει για την πέψη των τροφών στο πεπτικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιήσει τις ασκήσεις αυτές για επανάληψη και για να λύσει τυχόν απορίες των μαθητών/τριών ή να εντοπίσει προβλήματα και δυσκολίες που θα υπάρξουν. Οι ασκήσεις αυτές θα ήταν καλό να συμπληρωθούν από τον/την εκπαιδευτικό και να παρουσιαστούν στην ολομέλεια της τάξης για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις από τους/τις μαθητές/τριες.

31 Η Άσκηση 5 στοχεύει στην επανάληψη των όσων οι μαθητές/τριες έχουν μάθει για την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών των τροφών στο πεπτικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού. Το μοντέλο που παρουσιάζει η εικόνα της άσκησης αυτής αποτελεί επέκταση του μοντέλου της Δραστηριότητας 2.7.2, το οποίο οι μαθητές/τριες έχουν ήδη μελετήσει. Στο μοντέλο αυτό, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να αντιληφθούν ότι στο εσωτερικό της πλαστικής σακούλας υπάρχουν μόρια αμύλου, τα οποία όταν έρθουν σε επαφή με το διάλυμα ιωδίου, τότε το ιώδιο αλλάζει χρώμα και από πορτοκαλοκίτρινο γίνεται μοβ. Αντίθετα, έξω από την πλαστική σακούλα υπάρχουν μόνο μόρια γλυκόζης και, επομένως, δεν αναμένεται χρωματική αλλαγή του διαλύματος του ιωδίου. Ο/Η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιήσει την άσκηση αυτή για επανάληψη και για να λύσει τυχόν απορίες των μαθητών/τριών και να εντοπίσει προβλήματα και δυσκολίες που θα υπάρξουν. Η άσκηση αυτή θα ήταν καλό να συμπληρωθεί από τον/την εκπαιδευτικό και να παρουσιαστεί στην ολομέλεια της τάξης, για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις από τους/τις μαθητές/τριες. Οι Ασκήσεις 7 και 8 στοχεύουν στον αναστοχασμό όσον αφορά στάσεις και συμπεριφορές για θέματα παχυσαρκίας και διατροφής, αλλά και σεβασμού και αυτοεκτίμησης του ατόμου, γενικότερα. Μέσα από την ολοκλήρωση όλων των δραστηριοτήτων, αναμένεται να γίνει εμφανές ότι η υγεία των ανθρώπων δεν είναι αποτέλεσμα μόνο παθολογικών αιτιών, αλλά συνδέεται και με τις συνήθειες, τον τρόπο ζωής και την κουλτούρα των ανθρώπων. Οι μαθητές/τριες αναμένεται να εντοπίσουν παράγοντες που σχετίζονται με καθημερινές συμπεριφορές των ανθρώπων και αφορούν στην υγεία.

32 Οι Ασκήσεις 9 και 10, δίνουν στους/στις μαθητές/τριες την ευκαιρία να μελετήσουν και να εμβαθύνουν περισσότερο σε θέματα ισορροπημένης διατροφής, κατανάλωσης ενέργειας και σωματικού βάρους. Επίσης, θα μπορέσουν να αναστοχαστούν γύρω από τις καθημερινές τους διατροφικές συνήθειες και του τρόπου ζωής τους. Είναι χρήσιμο να προσεγγισθεί διαθεματικά το θέμα αυτό και να σχολιασθεί και με βάση τις σημερινές συνθήκες που βιώνουμε, όπου η ανάγκη πρόληψης είναι ιδιαίτερα προσεκτική, λόγω του μεγάλου οικονομικού κόστους που απαιτεί μια θεραπευτική προσέγγιση των ζητημάτων αυτών. Οι Ασκήσεις 11 και 12 αποτελούν δημιουργικές εργασίες, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν και στο πλαίσιο άλλων δημιουργικών δράσεων του σχολείου. Με τη δημιουργία της αφίσας, υπάρχει, επίσης, καλλιέργεια και γνωστικών δεξιοτήτων καθώς οι μαθητές/ριες αναγνωρίζουν το πρόβλημα θέμα εργασίας, προχωρούν στη εύρεση ιδεών και στη συνέχεια στη λύση του προβλήματος ολοκλήρωση εργασίας ακολουθώντας μια συγκεκριμένη μεθοδολογία δημιουργίας της αφίσας και χρησιμοποιώντας ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο (εικόνες και κείμενο) που αυτοί/ες επιλέγουν. Επιπλέον, με τη μέθοδο της αφίσιας, το αντικείμενο μάθησης γίνεται περισσότερο κατανοητό και ευχάριστο (πρόκληση ενδιαφέροντος των μαθητών/ριων) και αυτό φέρει περισσότερες πιθανότητες για την επιτυχή εκμάθηση του.

33 Οι επαναληπτικές σελίδες, στο τέλος της ενότητας, είναι σημαντικές για την επανάληψη της ενότητας και την αυτοαξιολόγηση του/της μαθητή/τριας. Το «Επεξηγώ λέξεις κλειδιά...» εμπεριέχει λέξεις κλειδιά που είναι σημαντικό να μελετηθούν, αφού αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της ενότητας. Θα πρέπει, επίσης, να δοθεί έμφαση στις συνδέσεις μεταξύ των εννοιών, για την ολοκληρωμένη κατανόηση της ενότητας. Το «Μπορώ...» εμπεριέχει τις βασικές γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις που θα πρέπει να αποκτήσει ο/η κάθε μαθητής/τρια στο τέλος της κάθε ενότητας, με βάση τους ειδικούς στόχους της ενότητας. Το «Ας θυμηθούμε...» εμπεριέχει βασικά ερωτήματα για την αυτοαξιολόγηση του/της μαθητή/τριας. Προτείνεται ως δραστηριότητα επέκτασης, αν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος, να γίνει επίσκεψη σε κάποιο κέντρο διατροφής ή συνάντηση με κλινικό διατροφολόγο για ενημέρωση όσον αφορά σε θέματα διατροφής και πρόληψης ασθενειών μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής. Μπορεί επίσης να υπάρξει συνεργασία με τους/τις εκπαιδευτικούς της οικιακής οικονομίας και να οργανωθεί στη σχολική μονάδα πρόγευμα με βάση την ισορροπημένη διατροφή, ή ημερολόγιο με γεύματα βασισμένα στην ισορροπημένη διατροφή κ.λπ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Η Βιολογία και οι άλλες επιστήμες Ζώντας στην εποχή της Βιολογίας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ:

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ερωτήσεις Προβλήματα Δραστηριότητες 1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ι Βιταμίνες Υδατάνθρακες Πρωτεΐνες Λίπη Βοηθούν κυρίως στη δόμηση νέων κυττάρων. Προσφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: Βιολογία - Χημεία Τάξη: Γ Ημερομηνία: 05/06/2015 Διάρκεια: 2 ώρες Ονοματεπώνυμο: Τμήμα:.. Αρ:. Βαθμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 40 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Να προσλαμβάνουν με την τροφή τους ένα μικρό θερμιδικό πλεόνασμα, δηλαδή λίγο περισσότερες θερμίδες από αυτές που είναι απαραίτητες για τη συντήρηση του σωματικού τους βάρους. Να προτιμούν τα φυτικά (ακόρεστα)

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ :ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/6/2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία- Χημεία) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2015-2016 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Α. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Φωτοσύνθεση Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων για οικοδόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙO ΠΙΛΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΓΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΩΡΟΛΟΓΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΑΠ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Τηλ.: 22800737, 22800951 Fax: 22800639 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2014-2015 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ A. Οι μαθητές να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/06/ 2015 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες (07:45-09:45) ΤΑΞΗ: Γ Βαθμός :... Ολογράφως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘ.:... ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Ενότητα 2: Η οργάνωση της ζωής Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3: Η οργάνωση των οργανισμών Γενικοί Στόχοι: Φύλλα Εργασίας 3α Ανθρώπινος οργανισμός οργανικά συστήματα όργανα Α.1.18. Να διακρίνουν τα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10-06-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας τις Τροφικές Σχέσεις μεταξύ των Ζωντανών Οργανισμών Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ποικιλομορφία και ταξινόμηση των ζωντανών οργανισμών ταξινομώντας τους ζωντανούς οργανισμούς του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» - 1 - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΓΩΓΗ ΥΓΕΙΑΣ» ΘΕΜΑ : «Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ» Ο άνθρωπος προσλαμβάνει από το περιβάλλον του τροφές σε στερεά και υγρή μορφή. Τις επεξεργάζεται και ένα μέρος αυτών το παρακρατεί ενώ το υπόλοιπο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ: ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΤΡΟΠΟ ΖΩΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Τι είναι ο καρκίνος; Ο καρκίνος περιλαμβάνει μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζονται από ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη υγιών κυττάρων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 10-0133.indb 55 25/2/2013 3:34:10 56 ΦΕ1: ΙΣΟΡΡΟΠΗΜΕΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η τροφή είναι απαραίτητη για όλους μας. Πρέπει όμως να προσέχουμε τι τρώμε! Παρατήρησε τις εικόνες. Ποιο παιδί τρώει υγιεινά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 40 λεπτά ΣΧΟΛΕΙΟ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΜΕΡΟΣ Α: Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή

Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Διδακτική πρόταση 2 1 : Οι μετακινήσεις ανθρώπων σε άλλες περιοχές της γης κατά την Αρχαϊκή Εποχή Ερώτημα-κλειδί 2 Οι άνθρωποι της Αρχαϊκής Εποχής μετακινούνταν για τους ίδιους λόγους και με τον ίδιο τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ 1 η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Το σώµα κάθε οργανισµού αποτελείται από κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ ΤΟΜΕΑΣ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Β ΕΞΑΜΗΝΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΙΙ 2 ΟΣΤΕΟΛΟΓΙΑ 3 4 5 ΒΑΣΗ ΚΡΑΝΙΟΥ 6 ΚΡΟΤΑΦΟΓΝΑΘΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ 7 ΠΑΡΑΡΡΙΝΙΟΙ ΚΟΛΠΟΙ 8 9 10 11 ΑΤΛΑΝΤΟΑΞΟΝΙΚΗ ΑΡΘΡΩΣΗ 12 13 14 15 ΑΡΘΡΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Γενικά: Το παρακάτω σχέδιο μαθήματος προσεγγίζει την έννοια του ρη, τη σημασία που αυτό έχει για την καθημερινή μας ζωή, ενώ επίσης γίνεται και παρουσίαση μιας εργαστηριακής άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑ ΙΟ ΡΟΜΙΑΣ ESCAPE MIA EKΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΑΙΟΣ 2013 ΕΡΓΑΣΙΑ 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου

Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Χαρίλαος Μέγας Ελένη Φωτάκη Ελευθέριος Νεοφύτου Απαντήσεις στις ερωτήσεις: Πρόλογος Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να βοηθήσει το μαθητή της Γ Γυμνασίου στην κατανόηση των θεμελιωδών γνώσεων της Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ. «ιδασκαλία Φυσικών Επιστηµών σε περιβάλλον Τ.Ε.Π.» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ. «ιδασκαλία Φυσικών Επιστηµών σε περιβάλλον Τ.Ε.Π.» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ιδασκαλία Φυσικών Επιστηµών σε περιβάλλον Τ.Ε.Π.» Ιωάννης Σαπουνάς Μετεκπαιδευόµενος δ/λος Μ...Ε. Γενική Αγωγή Α.Μ.: 031074 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Φυσικές Επιστήµες - Φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015

ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος C.D.A. College Limassol 2014/2015 Το πεπτικο συστημα είναι ομαδα οργανων που μετατρεπει ότι τρωμε σε ουσιες οι οποιες μπορει να χρησιμοποιηθουν από

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΒΑΘΜΟΣ :... ΥΠΟΓΡΑΦΗ :... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04. 06. 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 8:00 π.μ

Διαβάστε περισσότερα

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης

Σωτηρίου Σοφία. Εκπαιδευτικός ΠΕ0401, Πειραματικό Γενικό Λύκειο Μυτιλήνης «Αξιοποίηση των Τ.Π.Ε. στη Διδακτική Πράξη» «Ανάκλαση-Διάθλαση, Ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, Κίνηση-Ταχύτητα: τρία υποδειγματικά ψηφιακά διδακτικά σενάρια για τη Φυσική Γενικού Λυκείου στην πλατφόρμα "Αίσωπος"»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Για να διατηρηθεί η ζωή, να εξασφαλιστούν δηλαδή οι δομές και οι λειτουργίες της, χρειάζεται ενέργεια. Ο άνθρωπος εξασφαλίζει την απαραίτητη γι' αυτόν ενέργεια με τη διάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ 2. ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Για να διατηρηθεί η ζωή, να εξασφαλιστούν δηλαδή οι δομές και οι λειτουργίες της, χρειάζεται ενέργεια. Ο άνθρωπος εξασφαλίζει την απαραίτητη γι' αυτόν ενέργεια με τη διάσπαση (οξείδωση)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καθηγητής/τρια: Αρ. Μαθητών/τριών : Ημερομηνία: Χρόνος: Τμήμα: Ενότητα & Θέμα Μαθήματος: Μάθημα: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Απαραίτητες προϋπάρχουσες/προαπαιτούμενες γνώσεις (προηγούμενοι/προαπαιτούμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ζάγγουλος, Καθηγητής Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών

Νικόλαος Ζάγγουλος, Καθηγητής Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Νικόλαος Ζάγγουλος, Καθηγητής Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Νικόλαος Ζάγγουλος, Καθηγητής Πληροφορικής και Επιστήμης Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Παρουσιάζεται σε συντομία στους μαθητές/τριες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης

Φυσικές Επιστήμες. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης. Πέτρος Κλιάπης 12η Περιφέρεια Θεσσαλονίκης Φυσικές Επιστήμες Επιμόρφωση εκπαιδευτικών στα νέα βιβλία των Φ.Ε. για την Ε Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ «Το νέο βιβλίο είναι χειρότερο από το παλιό όχι επειδή διαφέρει ως προς το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2016 2 ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Πέψη Μηχανική πέψη Χημική πέψη Απορρόφηση Γαστρεντερικός σωλήνας Όργανα του πεπτικού συστήματος: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Τέσσερα είδη ιστών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα:

Εισαγωγική Ενότητα. 28. Ιστοσελίδα: Εισαγωγική Ενότητα Στην παρούσα ενότητα τα παιδιά επαναφέρουν έννοιες από τη Γ τάξη και εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους σχετικά με την προσωπική τους ιστορία. Καθώς οργανώνουμε την ενότητα, προσπαθούμε στο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1ος: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΣΤΟΧΟΣ 1 ος : Η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων με έμφαση στην εφαρμογή, κατά τη διάρκεια της διδακτικής διαδικασίας (προγραμματισμός, διδασκαλία, αξιολόγηση), των Αναδομημένων Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου

BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου BITAMINEΣ Ένας σημαντικός σταθμός στη διαιτολογία ήταν η ανακάλυψη, στις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, των βιταμινών και του σημαντικού ρόλου αυτών στον οργανισμό. Οι βιταμίνες κατατάσσονται στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΤΕΚΕ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΤΕΚΕ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΤΕΚΕ Κουτσίδης Γιώργος Επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης (ΕΜΕ) Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Μάριος Κυπριανού Σύμβουλος καθηγητής Σχεδιασμού και Τεχνολογίας 1 Έχει ετοιμαστεί

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία

Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Δημοτικό Σχολείο Σωτήρας Β Η δική μας πρόταση- εμπειρία Συμμετοχή στο Πρόγραμμα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΕΡΕΥΝΑΣ-ΔΡΑΣΗΣ Σχολική χρονιά: 2015-2016 ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα

Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής. Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Προβληματισμοί: Η σωστή διατροφή είναι ένα κοινωνικό θέμα που σχετίζεται με τον σύγχρονο τρόπο ζωής Η παιδική παχυσαρκία έχει γίνει κοινωνική μάστιγα Στόχοι προγράμματος: Να εντάξουν οι μαθητές στην καθημερινότητά

Διαβάστε περισσότερα

Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες /Δ2/ Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος

Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες /Δ2/ Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος Η Χημεία στο Γυμνάσιο Οδηγίες 150022/Δ2/15-9-2016 Κατερίνα Νίκα Κατερίνα Σάλτα Κωνσταντίνος Χαρίτος 21-9-2016 Αναγκαιότητα Προσανατολισμός της διδασκαλίας της Χημείας σε προσεγγίσεις που θα καταστήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός)

ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ. Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ Επιμέλεια: Φρίντα Εγγλεζάκη (Χημικός) Η φροντίδα της καθαριότητας και υγείας των δοντιών και γενικά της στοματικής κοιλότητας επιβάλλεται για να αποφεύγονται δυσάρεστα συμπτώματα όπως......πόνος,

Διαβάστε περισσότερα

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Τεχνολογία Α λυκείου 7 ο Λύκειο ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 ΤΑΞΗ Α ΤΜΗΜΑ 3 Ο ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΥΛΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΟΣΟ ΟΙ ΝΕΟΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών

Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών Διδασκαλία θεμάτων Φυσικών Επιστημών Στους ειδικούς σκοπούς του μαθήματος αναφέρεται ότι θα πρέπει : «.οι μαθητές να είναι ικανοί, όχι μόνο να παρατηρούν τα φυσικά και χημικά φαινόμενα. και να καταγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015

Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά. 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά 2 ο Δημοτικό Σχολείο Σπάρτης Σχολικό έτος : 2014-2015 Δόντια Γερά Χαρούμενα Παιδιά Υπεύθυνοι Εκπαιδευτικοί: Μαριγώ Βιδάλη, Χριστίνα Φλώρου Σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06 / 06 / 2008 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα