ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση"

Transcript

1 ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Φωτοσύνθεση Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Φωτοσύνθεση Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων για οικοδόμηση γνώσης. Η παιδαγωγική προσέγγιση που αξιοποιείται στην ενότητα αυτή βασίζεται στη θεωρία του οικοδομισμού και στην κοινωνικο-κεντρική άποψη για τη μάθηση και τη γνωστική ανάπτυξη. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται ως αφόρμηση ένα πρόβλημα αποστολή, το οποίο καθορίζει το πλαίσιο της διερεύνησης. Στη συνέχεια, παρατίθεται μία ακολουθία δραστηριοτήτων, η οποία σκοπό έχει να στηρίξει τον/τη μαθητή/τρια στην προσπάθειά του/της να διερευνήσει και να απαντήσει στο αρχικό ερώτημα της αποστολής, να αναπτύξει δεξιότητες διερεύνησης, συλλογιστικές δεξιότητες και να αποκτήσει εμπειρίες. Κάθε δραστηριότητα επιτρέπει την ενεργό εμπλοκή του/της μαθητή/τρια στη μαθησιακή διαδικασία, την ανάδειξη των ιδεών των μαθητών/τριών, την αναδόμηση των ιδεών, την εφαρμογή των νέων ιδεών και την ανασκόπησή τους. Μέσα από τη συνεργατική μάθηση που προτείνεται, οι μαθητές/τριες, δυνητικά, αναπτύσσουν δεξιότητες επικοινωνίας και συνεργασίας και προωθείται η καλλιέργεια των ιδιοτήτων του δημοκρατικού πολίτη. Οι παρεμβάσεις του εκπαιδευτικού, σύμφωνα με το συγκεκριμένο μαθησιακό υλικό, περιορίζονται σε εισαγωγικές οδηγίες, σε παροτρύνσεις για παραγωγικό διάλογο εντός των ομάδων, σε ερωτήσεις για προβληματισμό, σε εξαιρετικά σύντομη ανατροφοδότηση, σε εντοπισμό πιθανών εναλλακτικών ιδεών και καθοδήγηση για εννοιολογική αλλαγή και κατανόηση, καθώς και συντονισμό συζητήσεων στην ολομέλεια της τάξης. Οργάνωση τάξης: Εργασία σε ομάδες (Συνεργατική μάθηση) Συνολική χρονική διάρκεια: 9 διδακτικές περίοδοι Προτεινόμενος διδακτικός χρόνος για δραστηριότητες και εισαγωγικό μέρος : 7,5 διδακτικές περίοδοι Προτεινόμενος χρόνος για αξιολόγηση εργασιών για το σπίτι: 1,5 διδακτικές περίοδοι Σχετικοί Στόχοι Αναλυτικού Προγράμματος: Α.1.18., Α.1.19., Α.1.20., Α.1.21., Α.1.22., Α.1.23., Α.1.24, Α.2.1., Α.2.2., Α.2.3.

2 Β. Μαθησιακές Επιδιώξεις της Ενότητας (α) Εννοιολογική κατανόηση: Κατανόηση των ακόλουθων εννοιών: Φωτοσύνθεση, θρεπτικές ουσίες, άμυλο, δομικά υλικά, ενεργειακά υλικά, Φαινόμενο του θερμοκηπίου, Αυτότροφοι οργανισμοί, Ετερότροφοι οργανισμοί, Παραγωγοί, Καταναλωτές, Οικοσυστήματα. (β) Επιστημολογική επάρκεια: Κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της επιστημονικής γνώσης, του ρόλου του πειράματος στην επιστήμη, της σχέσης θεωρίας και δεδομένων. (γ) Συλλογιστικές και Πρακτικές δεξιότητες - ικανότητες: Προώθηση της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, δημιουργικής σκέψης, δεξιοτήτων επιχειρηματολογίας, δεξιοτήτων παρατήρησης, ανάπτυξης υποθέσεων, σχεδιασμού και εκτέλεσης πειράματος, έλεγχου μεταβλητών, δεξιοτήτων επικοινωνίας και συνεργασίας. (δ) Στάσεις, Αξίες και Συμπεριφορές: Ανάπτυξη θετικής στάσης για το περιβάλλον και την ανάγκη διατήρησης της ισορροπίας στο οικοσύστημα της Γης. (ε) Εμπειρίες: Προτείνονται δραστηριότητες επέκτασης με την παρακολούθηση σχετικών Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ή/ και επίσκεψη σε μονάδα υδροπονίας ή θερμοκήπιο παραγωγής γεωργικών προϊόντων. Γ. Γενικοί Στόχοι της Διδακτικής Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: Να διερευνούν από πού τρέφονται τα φυτά. Να ανακαλύπτουν με τι τρέφονται τα φυτά. Να περιγράφουν τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Να σχεδιάζουν και να εκτελούν πειράματα για τη διερεύνηση της λειτουργίας της φωτοσύνθεσης. Να κατανοούν τη σημασία της φωτοσύνθεσης για τη ζωή στον πλανήτη μας Να ανακαλύπτουν και να ερμηνεύουν τη σχέση μεταξύ Φωτοσύνθεσης και φαινομένου του θερμοκηπίου. Να σχεδιάζουν και να εκτελούν πειράματα που επηρεάζουν την ταχύτητα (ρυθμό) της φωτοσύνθεσης. Να κατανοούν και να εξηγούν τις διαφορές μεταξύ αυτότροφων και ετερότροφων οργανισμών. Να κατανοούν και να εξηγούν τις διαφορές μεταξύ παραγωγών και καταναλωτών. Να δίνουν ένα λειτουργικό ορισμό για την έννοια του οικοσυστήματος.

3 Να προσδιορίζουν βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες ενός οικοσυστήματος. Να δημιουργούν ένα θεατρικό παραμύθι για τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται και αναπτύσσονται τα φυτά σε μια μονάδα υδροπονίας και σε ένα χωράφι. Να δημιουργούν μια αφίσα (poster) με θέμα: «Τρόποι αντιμετώπισης της αύξησης του Φαινομένου του Θερμοκηπίου». Δ. Ειδικοί Στόχοι της Διδακτικής Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: Να κάνουν υποθέσεις ως προς το από πού εξασφαλίζουν τα φυτά τις ουσίες που τους είναι απαραίτητες για να ζήσουν και να αναπτυχθούν και να προτείνουν τρόπους ελέγχου των υποθέσεων τους. Να παρακολουθήσουν βίντεο για υδροπονικές καλλιέργειες και να προβληματισθούν για το ρόλο του χώματος για τη διατροφή των φυτών. Να μελετήσουν το ιστορικό πείραμα του Jan Baptist van Helmont και να απαντήσουν στο από πού εξασφαλίζουν τα φυτά την τροφή τους. Να μελετήσουν ιστορικά πειράματα άλλων επιστημόνων για το από πού εξασφαλίζουν τα φυτά την τροφή τους. Να συμπληρώσουν ενδείξεις σχεδιαγραμμάτων που αφορούν στις πρώτες ύλες και άλλους απαραίτητους παράγοντες που απαιτούνται για να εξασφαλίσουν τα φυτά την τροφή τους. Να παρακολουθήσουν βίντεο με τίτλο «Φωτοσύνθεση», καθώς και παρουσίαση με τίτλο «Φωτοσύνθεση και Διατροφή των φυτών» και να συμπληρώσουν τις ενδείξεις σχεδιαγράμματος έτσι ώστε να φαίνονται οι πρώτες ύλες, οι απαραίτητοι παράγοντες και τα προϊόντα της φωτοσύνθεσης. Να διεξάγουν πειράματα για την ανίχνευση της ουσίας άμυλο. Να διεξάγουν πειράματα για τον αποχρωματισμό φύλλων φυτού και για την ανίχνευση αμύλου. Να συμπληρώνουν σχεδιαγράμματα συσχετίζοντας τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης με την ανίχνευση αμύλου στα πράσινα μέρη του φυτού. Να μελετούν σχεδιαγράμματα για τη σύσταση της ατμόσφαιρας και να βρίσκουν τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της περιεκτικότητας του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και της σημασίας του για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Να κάνουν πειράματα για να διερευνήσουν το τι χρειάζεται για να γίνει η λειτουργία της φωτοσύνθεσης. Να διατυπώνουν τις μεταβλητές των πειραμάτων που εκτελούν

4 Να κάνουν μετρήσεις και να καταγράφουν τα αποτελέσματα και συμπεράσματα των πειραμάτων που εκτελούν. Να επιβεβαιώνουν ή να διαψεύδουν τις αρχικές υποθέσεις της ερευνητικής διαδικασίας που ακολουθούν. Να αποδίδουν θεατρικά ένα διάλογο που αφορά στη σημασία της φωτοσύνθεσης για τη ζωή στον πλανήτη μας, και να προβληματισθούν για τις διάφορες πτυχές του ζητήματος αυτού (παροχή δομικών και ενεργειακών υλικών). Να ανακαλύπτουν και να εξηγούν την ομοιότητα που υπάρχει μεταξύ του φαινομένου του θερμοκηπίου και του θερμοκηπίου όπου παράγονται γεωργικά προϊόντα. Να εξηγούν γιατί η αύξηση του φαινομένου του θερμοκηπίου προκαλεί άνοδο της μέσης θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας της Γης. Να εξηγούν το ρόλο της λειτουργίας της φωτοσύνθεσης για τη διατήρηση σταθερών ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Να ερμηνεύουν τη σχέση μεταξύ μείωσης των τροπικών δασών και έντονη αύξηση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Να κατανοούν την αναγκαιότητα του φαινομένου του θερμοκηπίου για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Να διατυπώνουν υποθέσεις και να προτείνουν πειράματα με τα οποία μπορούν να ερευνήσουν την ταχύτητα με την οποία γίνεται η φωτοσύνθεση σ ένα φυτό. Να διεξάγουν πείραμα για να ερευνήσουν το πώς η μεταβολή της έντασης του φωτός επηρεάζει την ταχύτητα της φωτοσύνθεσης, υπολογίζοντας την ποσότητα του οξυγόνου που παράγει το φυτό για κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που το φυτό φωτοσυνθέτει. Να μελετούν εικόνες με αυτότροφους (παραγωγοί) και ετερότροφους (καταναλωτές) οργανισμούς και να ορίζουν την κάθε κατηγορία. Να εντοπίζουν σε εικόνα οικοσυστήματος αυτότροφους (παραγωγούς) και ετερότροφους (καταναλωτές) οργανισμούς. Να κατανοούν και να εξηγούν ποια είναι η πρωταρχική πηγή από την οποία προέρχεται η ενέργεια που είναι αποθηκευμένη στις θρεπτικές ουσίες όλων των οργανισμών, αυτότροφων και ετερότροφων. Να παρακολουθήσουν ένα βίντεο για τα οικοσυστήματα της Κύπρου και να γράψουν βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες για τρια οικοσυστήματα της Κύπρου που φαίνονται σε τρεις εικόνες. Να δημιουργούν ένα θεατρικό παραμύθι για τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται και αναπτύσσονται τα φυτά σε μια μονάδα υδροπονίας και σε ένα χωράφι. Να προτείνουν τρόπους με τους οποίους μπορούν, ως πολίτες του πλανήτη Γη, να συμβάλλουν στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

5 Να δημιουργούν μια αφίσα (poster) με θέμα: «Τρόποι αντιμετώπισης της αύξησης του Φαινομένου του Θερμοκηπίου». Ε. Εναλλακτικές ιδέες των μαθητών για τη Φωτοσύνθεση και τη Διατροφή των Φυτών Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας της ενότητας αυτής, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι ορισμένοι/ες μαθητές/τριες μπορεί να έχουν τις ακόλουθες εναλλακτικές ιδέες για τη Φωτοσύνθεση και τη Διατροφή των Φυτών, σύμφωνα με την υπάρχουσα βιβλιογραφία: Θεωρούν ότι τα φυτά παίρνουν την τροφή τους από το έδαφος, και ότι οι ρίζες είναι όργανα θρέψης. Για παράδειγμα, πολλοί μαθητές υποστηρίζουν ότι το χώμα ενός δοχείου στο οποίο είναι φυτεμένο ένα φυτό χάνει σταδιακά βάρος διότι αυτό παρέχει την τροφή για την ανάπτυξη του φυτού. Πιστεύουν ότι τροφή για τα φυτά αποτελεί οτιδήποτε προέρχεται από το περιβάλλον, όπως το νερό, τα ορυκτά, τα λιπάσματα, το διοξείδιο του άνθρακα, ακόμα και η ακτινοβολία του ήλιου. Δηλαδή, πιστεύουν ότι υπάρχουν πολλαπλές πηγές τροφής. Αντιστέκονται στην θέση ότι η τροφή παράγεται με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης. Εκφράζουν την τελεολογική άποψη ότι τα φυτά παράγουν τροφή για το καλό των ζώων και των ανθρώπων, παρά για τον ίδιο τους τον εαυτό. Θεωρούν ότι τα φυτά απορροφούν νερό μέσω των φύλλων τους, και ότι κύρια λειτουργία του φύλλου είναι να "συλλαμβάνει" τη βροχή, το νερό και τη δροσιά. Θεωρούν τη φωτοσύνθεση ως μια ουσία παρά ως μια διαδικασία ή ως ένα είδος αναπνοής του φυτού. Κατανοούν ελάχιστα τις ενεργειακές μεταφορές κατά το μεταβολισμό των φυτών, και θεωρούν ότι η τροφή που λαμβάνει ένα φυτό συσσωρεύεται καθώς αυτό αναπτύσσεται. Κατανοούν ελάχιστα το ότι η τροφή παρέχει ενέργεια για τις ζωτικές λειτουργίες των οργανισμών, και το ότι παρέχει δομικά υλικά για την ανάπτυξη των οργανισμών. Δεν θεωρούν τη φωτοσύνθεση κάτι σημαντικό για τα ίδια τα φυτά, αλλά ως κάτι που τα φυτά κάνουν για το καλό των ανθρώπων και των ζώων, κυρίως δε σε σχέση με την ανταλλαγή των αερίων (αποδέσμευση οξυγόνου και δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα).

6 Θεωρούν τη χλωροφύλλη ως μια ουσία της τροφής, ένα αποθηκευμένο προϊόν, μια ζωτική ουσία όπως το αίμα, κάτι το οποίο κάνει τα φυτά δυνατά ή ως κάτι που διασπά το άμυλο. Πιστεύουν ότι η χλωροφύλλη απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα. Θεωρούν ότι η χλωροφύλλη υπάρχει, απλώς, για να κάνει τα φύλλα πράσινα και ωραία (ανθρωποκεντρική άποψη). Αντιστέκονται στο ότι ο ρόλος της χλωροφύλλης σχετίζεται με την απορρόφηση της ηλιακής ενέργειας Δεν αποδέχονται ότι η ανάπτυξη των φυτών και, κυρίως, η αύξηση της μάζας τους, μπορεί να οφείλεται στην ενσωμάτωση υλικών με την μορφή αερίων. Πιστεύουν ότι το διοξείδιο του άνθρακα χρησιμοποιείται στην αναπνοή, μόνον όταν δεν υπάρχει ηλιακή ενέργεια για να γίνει φωτοσύνθεση. Θεωρούν ότι τα πράσινα φυτά αναπνέουν μόνο τη νύχτα όταν δεν υπάρχει καθόλου ηλιακή ενέργεια. Θεωρούν ότι τα πράσινα φυτά δεν αναπνέουν, αλλά μόνο φωτοσυνθέτουν. Πιστεύουν ότι τα φυτά αναπνέουν όταν δεν παίρνουν αρκετή ενέργεια από τη φωτοσύνθεση, και τα ζώα αναπνέουν συνεχώς διότι δεν μπορούν να φωτοσυνθέσουν. ΣΤ. Απαραίτητες Προαπαιτούμενες Γνώσεις Τα φυτά είναι ζωντανοί οργανισμοί. Τα φυτά χρειάζονται τροφή για να αναπτυχθούν. Ο ατμοσφαιρικός αέρας αποτελείται από διάφορα αέρια. Οι οργανισμοί εισπνέουν ατμοσφαιρικό αέρα πλούσιο σε οξυγόνο και εκπνέουν ατμοσφαιρικό αέρα πλούσιο σε διοξείδιο του άνθρακα. Ο ήλιος παρέχει ενέργεια. Τα φυτά αποβάλλουν οξυγόνο κατά τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης.

7 ΣΤ. Σχόλια για τον/την εκπαιδευτικό που αφορούν στις δραστηριότητες της Ενότητας 4 Το εισαγωγικό ένθετο της ενότητας αυτής, όπως και η εισαγωγική εικόνα, αποσκοπούν στο να εισαγάγουν τους/τις μαθητές/τριες στο πρόβλημα που καλούνται να επιλύσουν στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ενότητας. Προτείνεται όπως το ένθετο διαβαστεί από τον/την εκπαιδευτικό στην ολομέλεια της τάξης, και σχολιασθεί σε συντομία. Η Αποστολή στοχεύει στο να ενημερώσει τους/τις μαθητές/τριες για τους βασικούς στόχους της ενότητας, καθώς και την πορεία δραστηριοτήτων. Προτείνεται όπως η αποστολή διαβαστεί, επίσης, από τον/την εκπαιδευτικό στην ολομέλεια της τάξης, και δοθούν οι απαραίτητες επεξηγήσεις στους/στις μαθητές/τριες για το περιεχόμενο, την πορεία δραστηριοτήτων που θα ακολουθήσει, και τον τρόπο εργασίας των μαθητών/τριών. Ανάλογα με το γνωσιολογικό και μεταγνωστικό επίπεδο των μαθητών/τριών, ο/η εκπαιδευτικός θα πρέπει να αποφασίσει για το ποιες ακριβώς επεξηγήσεις θα χρειασθεί να δώσει στους/στις μαθητές/τριες. Όσον αφορά στη συγγραφή του θεατρικού παραμυθιού για τον τρόπο που τα φυτά τρέφονται και αναπτύσσονται σε μια μονάδα υδροπονίας και σε ένα χωράφι, θα ήταν χρήσιμο να εξηγηθεί στους/στις μαθητές/τριες ότι θα τους δοθούν στη συνέχεια περισσότερες επεξηγήσεις για το τι είναι μια μονάδα υδροπονίας, και ότι θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν και ένα σχετικό βίντεο για το θέμα αυτό. Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί στους/στις μαθητές/τριες ότι θα τους δοθούν περισσότερες πληροφορίες για το πώς θα ετοιμάσουν και θα παρουσιάσουν το θεατρικό τους παραμύθι. Οι μαθητές/τριες, πιθανώς, να γνωρίζουν από την Ε Τάξη του Δημοτικού Σχολείου (Οι λειτουργίες των φυτών) την έννοια της Φωτοσύνθεσης, καθώς και τις πρώτες ύλες, τα προϊόντα και τους απαραίτητους παράγοντες για τη διεξαγωγή της. Θα ήταν, όμως χρήσιμο, να ακολουθηθεί η οικοδομιστική προσέγγιση που προτείνεται στη συγκεκριμένη ενότητα, ούτως ώστε οι μαθητές να οικοδομήσουν από μόνοι τους τις σχετικές έννοιες που αφορούν στη Φωτοσύνθεση και τη Διατροφή των Φυτών.

8 Η Δραστηριότητα στοχεύει στο να εξασκηθούν οι μαθητές/τριες στο να κάνουν υποθέσεις ως προς το από πού εξασφαλίζουν τα φυτά τις ουσίες που τους είναι απαραίτητες για να ζήσουν και να αναπτυχθούν, και να προτείνουν τρόπους ελέγχου των υποθέσεών τους. Είναι σημαντικό όπως ο/η εκπαιδευτικός υπενθυμίσει τους/τις μαθητές/τριες ότι η κατασκευή υποθέσεων αποτελεί μια πολύ ουσιώδη διαδικασία στην επιστήμη, και, με βάση τα όσα έχουν ήδη διαπραγματευθεί στην Ενότητα 1 του Βιβλίου Δραστηριοτήτων τους, θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις εμπειρίες τους, καθώς και τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους για τη διαδικασία της Φωτοσύνθεσης, για να διατυπώσουν τις υποθέσεις τους. Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί ότι οι αρχικές υποθέσεις που θα διατυπωθούν μπορεί να είναι ορθές ή λανθασμένες, και επομένως για να ελεγχθούν αν είναι ορθές, απαιτείται ο σχεδιασμός και η εφαρμογή μιας ερευνητικής πειραματικής διαδικασίας. Στη συνέχεια της Δραστηριότητας 4.1.1, οι μαθητές/τριες καλούνται να παρακολουθήσουν ένα βίντεο με τίτλο «Μονάδα Υδροπονίας», το οποίο αφορά στον τρόπο καλλιέργειας γεωργικών προϊόντων (ντομάτων) με τη μέθοδο της υδροπονίας, και με βάση το περιεχόμενο του βίντεο αυτού, να αξιολογήσουν τις υποθέσεις τους. Αναμένεται ότι με βάση το βίντεο αυτό, θα διαπιστώσουν ότι τα φυτά ΔΕΝ τρέφονται από χώμα (έδαφος), και έτσι θα απορρίψουν μια τέτοια πιθανή υπόθεσή τους. Το ότι τα φυτά τρέφονται από το χώμα αποτελεί, πιθανώς, τη σημαντικότερη παρανόηση των μαθητών/τριών, αλλά και φοιτητών, όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης. Επιπλέον, σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, έχει διαπιστωθεί ότι η παρανόηση αυτή είναι τόσο έντονη που οι μαθητές/τριες ακόμη και μετά τη διδασκαλία της ενότητας που αφορά στη Φωτοσύνθεση και στη Διατροφή των Φυτών, εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τα φυτά τρέφονται από το χώμα. Μετά την παρακολούθηση του βίντεο για τις υδροπονικές καλλιέργειες, μπορεί οι μαθητές/τριες να θεωρήσουν ότι τα φυτά τρέφονται από το νερό. Αυτή η άποψη αποτελεί, επίσης, συχνή εναλλακτική ιδέα. Τη συλλογιστική αυτή θα τη συναντήσουν ξανά στη Δραστηριότητα 4.1.2, στις προτεινόμενες εργασίες που αφορούν στο ιστορικό πείραμα του Βαν Χέλμοντ (Jan Baptist van Helmont) Στη συνέχεια, όμως, αυτή η πιθανή παρανόηση θα ξεκαθαρίσει με τη μελέτη των άλλων ιστορικών πειραμάτων που θα ακολουθήσουν.

9 Συνέχεια Δραστηριότητα Στη Δραστηριότητα αξιοποιείται η Ιστορία της Επιστήμης για να πληροφορηθούν οι μαθητές/τριες για την πορεία των ερευνών που διεξήχθησαν, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, για την ανάπτυξη της υπάρχουσας επιστημονικής γνώσης όσον αφορά στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης και στη Διατροφή των Φυτών. Η Δραστηριότητα έχει μεγάλη σημασία όσον αφορά στην προώθηση της ανάπτυξης της επιστημολογικής επάρκειας των μαθητών. Προτείνεται όπως ο/η εκπαιδευτικός με τη βοήθεια των διαφόρων ιστορικών αναφορών που υπάρχουν στην ενότητα αυτή και αφορούν στα διάφορα ιστορικά πειράματα για τη Φωτοσύνθεση, ενθαρρύνει τους/τις μαθητές/τριες να αναστοχαστούν για μια ακόμη φορά για το τι είναι Επιστήμη και για το πώς αναπτύσσεται η επιστημονική γνώση. Δηλαδή, όπως έχει τονισθεί και στην Ενότητα 1, θα πρέπει να βοηθηθούν οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν ότι οι επιστημονικές ιδέες και θεωρίες δεν είναι κάτι που υπάρχει στον φυσικό κόσμο και, απλά, τις ανακαλύπτουμε, αλλά είναι ανθρώπινο οικοδόμημα και απορρέουν από την αλληλεπίδραση των ανθρώπων με τα φαινόμενα, και ότι υπάρχει μια κοινωνική διάσταση στην κατασκευή της επιστημονικής γνώσης. Επίσης, θα πρέπει να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι οι επιστημονικές γνώσεις, συνήθως, αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, ανάλογα με τα νέα δεδομένα που προκύπτουν.επομένως, θα πρέπει να τονισθεί ότι η επιστημονική γνώση δεν είναι απόλυτη και αμετάβλητη. Επιπλέον, θα ήταν χρήσιμο να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες την ανάγκη της συνεργασίας, της ανταλλαγής απόψεων και ιδεών για την ανάπτυξη της επιστημονικής γνώσης. Επιπρόσθετα, είναι χρήσιμο να αξιοποιηθούν όλα τα ένθετα της ενότητας αυτής κάτω από τον τίτλο «Πρωτοπόροι στη Βιολογία», διότι ο αναστοχασμός γύρω από την πορεία διερεύνησης του τρόπου Διατροφής των Φυτών και της Φωτοσύνθεσης, καθώς και η συζήτηση γύρω από τις διάφορες ιστορικές αντιλήψεις μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικά στον εντοπισμό εναλλακτικών ιδεών των μαθητών/τριών για τα σχετικά ζητήματα, και στην εννοιολογική αλλαγή. Ειδικότερα, η επαφή με τις ιστορικές αντιλήψεις των διαφόρων επιστημόνων μπορεί να βοηθήσει τους/τις μαθητές/τριες να συνειδητοποιήσουν τις δικές τους αδυναμίες ή τις δικές τους εναλλακτικές αντιλήψεις, να έρθουν σε σύγκρουση με τις σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις, και έτσι να επέλθει εννοιολογική αλλαγή, να ακολουθήσει αναδόμηση των ιδεών και εννοιολογική κατανόηση. Ακόμη, οι μαθητές/τριες μέσα από την μελέτη της ιστορικών αντιλήψεων για τη Διατροφή των Φυτών, μπορούν να αντιληφθούν ότι ο δικός τους τρόπος σκέψης μοιάζει με αυτόν κάποιων επιστημόνων του παρελθόντος, και συνήθως αλλάζει από απλουστευμένο σε πιο περίπλοκο, και από διαισθητικό σε πιο λογικό. Μια διαπίστωση που μπορεί να συνεισφέρει στην ανάπτυξη της επιστημολογίας τους.

10 Στη Δραστηριότητα , οι μαθητές/τριες καλούνται να μελετήσουν το ιστορικό πείραμα του Βαν Χέλμοντ (van Helmont), με τη βοήθεια της εικόνας που τους δίνεται. Αναμένεται ότι οι μαθητές/τριες μέσα από τις παρατηρήσεις και τις διαπιστώσεις τους θα καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι ο επιστήμονας αυτός με το συγκεκριμένο πείραμά του μπόρεσε να απορρίψει μια άποψη που ήταν αποδεκτή για περίπου 2000 χρόνια. Δηλαδή, την άποψη ότι τα φυτά τρέφονται από το χώμα (έδαφος). Βέβαια ο Βαν Χέλμοντ, ενώ ορθά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα φυτά ΔΕΝ τρέφονται από το χώμα, πίστεψε, λανθασμένα, με βάση τη σημερινή επιστημονική γνώση, ότι τα φυτά τρέφονται μόνον από το νερό. Μια ιδέα, η οποία εγκαταλείφτηκε στη συνέχεια, με βάση νέα δεδομένα που προέκυψαν από πειράματα, και προσεγγίσεις άλλων επιστημόνων της τότε εποχής. Οι πληροφορίες της Δραστηριότητας , προτείνεται όπως διαβαστούν και σχολιαστούν σε συντομία από τον/την εκπαιδευτικό, στην ολομέλεια της τάξης, δίνοντας έμφαση στη διαδικασία απόκτησης της επιστημονικής γνώσης. Μέσα από τις πληροφορίες των ένθετων της δραστηριότητας αυτής, διαφαίνεται, πολύ καλά, η κοινωνικοοικοδομιστική προσέγγιση της ανάπτυξης της επιστημονικής γνώσης. Επίσης, μέσα από την αξιοποίηση της Ιστορίας της Επιστήμης, δίνεται η δυνατότητα στους/στις μαθητές/τριες να αντιληφθούν την ανθρώπινη όψη της επιστήμης, να βελτιώσουν τις κριτικές τους ικανότητες, να προωθήσουν μια βαθύτερη κατανόηση των διαφόρων επιστημονικών εννοιών που εμπλέκονται στις διάφορες ιστορικές αναφορές, και να διαπιστώσουν ότι πολλές από τις δικές τους πιθανές παρανοήσεις/εναλλακτικές ιδέες, συχνά, μοιάζουν με εκείνες των επιστημόνων παλαιότερων εποχών.

11 Στη Δραστηριότητα , προτείνεται όπως οι μαθητές/τριες αφεθούν, πρώτα εξατομικευμένα και στη συνέχεια στο πλαίσιο της ομάδας τους, να μελετήσουν τα ιστορικά πειράματα του Τζόζεφ Πρίστλεϊ για το από πού εξασφαλίζουν τα φυτά την τροφή τους, και να προσπαθήσουν να απαντήσουν τα σχετικά ερωτήματα. Ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να υποβάλει επιπλέον αναστοχαστικά ερωτήματα στους/στις μαθητές/τριες, του τύπου «Τι χρειάζεται ένας οργανισμός για να ζήσει; Τι νομίζετε ότι δεν έπαιρνε το ποντίκι του πειράματος 1 που είναι απαραίτητο για να μπορέσει να ζήσει; Γιατί τα δοχεία που χρησιμοποίησε ο Τζόζεφ Πρίστλεϊ για τα πειράματά του ήταν διαφανή και αεροστεγώς κλειστά; Τι σημαίνει ότι ένα δοχείο είναι αεροστεγώς κλειστό; κ.λπ». Αναμένεται ότι οι μαθητές/τριες, με τη μελέτη των ιστορικών πειραμάτων του Τζόζεφ Πρίστλεϊ, θα αντιληφθούν ότι με βάση τα αποτελέσματα των πειραμάτων αυτών, ο συγκεκριμένος επιστήμονας, μεταξύ άλλων, μπόρεσε να ανακαλύψει ότι τα φυτά για να τραφούν χρειάζονται τον ατμοσφαιρικό αέρα. Η διαπίστωση αυτή του Τζόζεφ Πρίστλεϊ αποτέλεσε τη βάση μετέπειτα ερευνών, μέσα από τις οποίες διαπιστώθηκε ότι τα φυτά απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από τον ατμοσφαιρικό αέρα για να φτιάξουν την τροφή τους. Παρόλο που ο Τζόζεφ Πρίστλεϊ χρησιμοποίησε διαφανή δοχεία για τα πειράματά του, για να επιτρέπουν τη διέλευση του ηλιακού φωτός, χρειάστηκαν μερικά χρόνια ακόμη για να διαπιστωθεί και να εξηγηθεί ο σημαντικότατος ρόλος του ηλιακού φωτός στη Διατροφή των Φυτών. Αυτό επιτεύχθηκε μέσα από τα πειράματα του Δανού Βιολόγου Γιαν Ινγκερχάουζ. Ο επιστήμονας αυτός διαπίστωσε επίσης τον ρόλο της χλωροφύλλης στην όλη διαδικασία της λειτουργίας της Φωτοσύνθεσης.

12 Στη Δραστηριότητα 4.2.1, οι μαθητές/τριες, σύμφωνα με τις ήδη αποκτηθείσες γνώσεις τους για τη Διατροφή των Φυτών, καλούνται να συμπληρώσουν τις ενδείξεις στη σχετική εικόνα. Οι ενδείξεις αυτές αφορούν στις πρώτες ύλες (νερό και διοξείδιο του άνθρακα) και στους άλλους δύο απαραίτητους παράγοντες (χλωροφύλλη και ηλιακό φως) που απαιτούνται για να εξασφαλίσουν τα φυτά την τροφή τους. Οι μαθητές/τριες, μέσα από αυτή την οικοδομιστική προσέγγιση θα ανακαλύψουν τους απαραίτητους παράγοντες και τις πρώτες ύλες που χρειάζονται τα φυτά για να τραφούν, θα ξεκαθαρίσουν τυχόν παρανοήσεις για τη Διατροφή των Φυτών και θα μπορέσουν στη συνέχεια να συνδέσουν τη Διατροφή των Φυτών με τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Οι έννοιες χλωροφύλλη και χλωροπλάστες, είναι ήδη γνωστές στους/στις μαθητές/τριες από την Ενότητα 3. Ο/η εκπαιδευτικός, θα ήταν χρήσιμο να παραπέμψει τους/τις μαθητές/τριες στην Ενότητα 3: Δομή και λειτουργία του φυτικού κυττάρου, καθώς και στις μικροσκοπικές παρατηρήσεις για το φυτικό κύτταρο, για να μπορέσουν να αντιληφθούν καλύτερα τη σχέση μεταξύ δομής και λειτουργίας των φυτικών κυττάρων, αλλά και των κυττάρων γενικότερα.

13 Στη Δραστηριότητα 4.2.2, οι μαθητές/τριες, καλούνται να παρακολουθήσουν ένα βίντεο που αφορά στη Φωτοσύνθεση και στο οποίο γίνεται αναφορά στα πειράματα του Τζόζεφ Πρίστλεϊ και του Γιαν Ινγκερχάουζ, και να αναστοχαστούν ξανά γύρω από τον ρόλο του ατμοσφαιρικού αέρα για τη Διατροφή των Φυτών, και συγκεκριμένα του διοξειδίου του άνθρακα. Επίσης, με τη βοήθεια του βίντεο, αναμένεται να κατανοήσουν τον ρόλο του ηλιακού φωτός στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, όπως και τη σημασία του οξυγόνου που παράγεται με τη διαδικασία αυτή. Μετά την παρακολούθηση του βίντεο, οι μαθητές/τριες καλούνται να παρακολουθήσουν και μια παρουσίαση (ppt), η οποία στην ουσία είναι μια ανακεφαλαίωση των όσων έχουν ήδη μελετήσει οι μαθητές/τριες για τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης και τη Διατροφή των Φυτών. Ακολούθως, με βάση τα όσα θα διαπραγματευθούν στο βίντεο και την παρουσίαση, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να συμπληρώσουν τις ενδείξεις στη σχετική εικόνα της δραστηριότητας αυτής, καθώς και στο σχετικό σχεδιάγραμμα. Οι ενδείξεις αυτές αφορούν στις πρώτες ύλες (νερό και διοξείδιο του άνθρακα), στους άλλους δύο απαραίτητους παράγοντες (χλωροφύλλη και ηλιακό φως) που απαιτούνται για τη διεξαγωγή της λειτουργίας της Φωτοσύνθεσης, καθώς και στα προϊόντα της Φωτοσύνθεσης. Για περισσότερη εμβάθυνση και εμπέδωση όσον αφορά στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, θα βοηθήσουν οι ασκήσεις για το σπίτι, μέρος των οποίων μπορούν να γίνουν και στην τάξη, ανάλογα με τα διαθέσιμα χρονικά πλαίσια που θα υπάρχουν. Στη Δραστηριότητα 4.2.3, οι μαθητές/τριες θα διεξάγουν μια σειρά από πειράματα με τα οποία θα πρέπει να αποδείξουν ότι ένα φυτό φωτοσυνθέτει. Με τη διεξαγωγή των διαφόρων πειραμάτων, αναμένεται όπως οι μαθητές/τριες θα αποκτήσουν επιστημονικές και πρακτικές δεξιότητες. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να

14 αποκτήσουν δεξιότητες διατύπωσης υποθέσεων, σχεδιασμού πειράματος, εκτέλεσης πειράματος, ελέγχου μεταβλητών, εξαγωγής αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων, επιβεβαίωσης ή απόρριψης αρχικών υποθέσεων. Το διδακτικό/μαθησιακό υλικό που αφορά στις πειραματικές διαδικασίες, ακολουθεί μια συγκεκριμένη πορεία και δομή η οποία στοχεύει στο να βοηθήσει τους/τις μαθητές/τριες να κατανοήσουν τα διάφορα βήματα της επιστημονικής μεθοδολογίας και να αναστοχαστούν και διερωτηθούν για κάθε βήμα το οποίο ακολουθούν. Προτείνεται όπως σε κάθε μέλος της κάθε ομάδας ανατεθούν συγκεκριμένοι ρόλοι, ούτως ώστε να έχουν όλοι οι μαθητές/τριες της κάθε ομάδας τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά στην πειραματική διαδικασία. Ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να επαναλάβει στους/στις μαθητές/τριες ότι προϋπόθεση για τον σχεδιασμό ενός κατάλληλου πειράματος είναι να λαμβάνεται υπόψη το σχετικό (διερευνήσιμο) ερώτημα και η υπόθεση για το ερώτημα αυτό. Επίσης, είναι απαραίτητο, οι μαθητές/τριες να γνωρίζουν τα διάφορα όργανα και υλικά που χρειάζονται για τη διεξαγωγή του πειράματος, καθώς και τους πιθανούς κινδύνους που υπάρχουν στη διεξαγωγή ενός πειράματος. Επίσης, κατά τον σχεδιασμό του πειράματος, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να προβληματισθούν για τους διάφορους παράγοντες (μεταβλητές) του πειράματος τους οποίους θα πρέπει να καταγράψουν στον σχετικό πίνακα. Δηλαδή, οι μαθητές/τριες πρέπει να θυμηθούν ότι ένα πείραμα για να είναι κατάλληλο (έγκυρο/αξιόπιστο), θα πρέπει κάποιος/οι παράγοντας/ες (μεταβλητή/ές) να μεταβάλλονται, κάποιος παράγοντας να μετρείται και κάποιος/οι παράγοντας/ες να παραμένει/ουν σταθερός/οί. Επιπλέον, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να θυμηθούν ότι οι μετρήσεις και τα αποτελέσματα ενός πειράματος μπορεί να επιβεβαιώνουν ή να απορρίπτουν την αρχική υπόθεση. Επομένως, ανάλογα με τα αποτελέσματα του πειράματος, κάποιος μπορεί να συμπεράνει αν η υπόθεση είναι ορθή ή λανθασμένη.

15 Δεδομένου ότι για τη διαδικασία αποχρωματισμού του φύλου, εμπεριέχονται κάποιοι κίνδυνοι (χρήση λύχνου, οινόπνευμα), προτείνεται όπως η διαδικασία αυτή γίνει από τον/την εκπαιδευτικό (να αποχρωματισθούν τόσα φύλλα όσος και ο αριθμός των ομάδων εργασίας των μαθητών/τριών) και δοθεί στην κάθε ομάδα ένα αποχρωματισμένο φύλλο για την ανίχνευση αμύλου. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας του αποχρωματισμού του φύλλου από τον/την εκπαιδευτικό, οι μαθητές/τριες θα ήταν χρήσιμο να αναστοχαστούν στις ομάδες τους γύρω από τα διάφορα στάδια της πειραματικής διαδικασίας και να απαντήσουν στα αναστοχαστικά ερωτήματα που υπάρχουν στο Βιβλίο Δραστηριοτήτων τους. Θα πρέπει, επίσης, να δοθεί στην κάθε ομάδα και ένα φρεσκοκομμένο φύλλο γερανιού το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας για την ανίχνευση αμύλου, προερχόμενο από το ίδιο φυτό, όπως και το φύλλο που θα αποχρωματισθεί. Στο σημείο αυτό, θα ήταν χρήσιμο, να δοθεί ξανά έμφαση στον ρόλο που διαδραματίζει το πείραμα ελέγχου στις διάφορες πειραματικές διαδικασίες.

16 Στον πίνακα με τίτλο «Παράγοντες του πειράματος», αναμένεται όπως οι μαθητές/τριες αναφέρουν τους ακόλουθους παράγοντες: 1. «Παράγοντες που κρατήσατε σταθερούς»: Είδος φυτού, μέγεθος φύλλου, διάλυμα ιωδίου, νερό (πότισμα φυτού), διοξείδιο του άνθρακα, κ.λπ. 2. «Παράγοντες που αλλάξατε»: Χλωροφύλλη (αποχρωματισμένο και μη αποχρωματισμένο φύλλο). 3. «Παράγοντες που μετρήσατε»: Άμυλο (με τη βοήθεια του διαλύματος ιωδίου). Η έννοια άμυλο είναι μια έννοια σχετικά καινούργια για τους μαθητές. Ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να τονίσει στους/στις μαθητές/τριες ότι αποτελεί ένα είδος θρεπτικής ουσίας όπως και άλλες ουσίες που υπάρχουν στις τροφές μας, κυρίως στα δημητριακά, και ότι αποτελεί πρώτη ύλη για την παραγωγή ενέργειας. για πολλούς ζωντανούς οργανισμούς. Στο ερώτημα που αφορά στο σε ποιο άλλο μέρος του φυτού μπορεί να γίνει ανίχνευση αμύλου, αναμένεται οι μαθητές/τριες αναστοχαστούν για τα διάφορα άλλα χλωροφυλλούχα μέρη των φυτών και διαπιστώσουν ξανά τη σχέση δομής και λειτουργίας των κυττάρων.

17 Οι ασκήσεις για το σπίτι στοχεύουν στην εφαρμογή, εμπέδωση και αξιολόγηση των γνώσεων/δεξιοτήτων/στάσεων που θα αποκτήσουν οι μαθητές/τριες στο πλαίσιο των διαφόρων δραστηριοτήτων που αφορούν στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Οι ασκήσεις παρουσιάζουν ένα σταδιακά αυξανόμενο βαθμό δυσκολίας. Στην Άσκηση 1, οι μαθητές/τριες καλούνται να συμπληρώσουν τα κενά στο παρακάτω κείμενο ως εξής: Τα φυτά με τη βοήθεια της Χλωροφύλλης δεσμεύουν ηλιακό. φως, και χρησιμοποιώντας ως πρώτες ύλες το διοξείδιο του άνθρακα της ατμόσφαιρας και νερό, συνθέτουν/παράγουν μόνα τους την τροφή τους. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται Φωτοσύνθεση. Ταυτόχρονα, τα φυτά με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης, τροφοδοτούν την ατμόσφαιρα με Οξυγόνο. Στην Άσκηση 2, οι μαθητές/τριες καλούνται να συμπληρώσουν τις ενδείξεις του σχεδιαγράμματος με τις κατάλληλες έννοιες ως εξής: Α: Οξυγόνο Β: Χλωροφύλλη Γ: Ηλιακό Φως Δ: Άμυλο Ε: Νερό Οι ασκήσεις 3, 5, 6 στοχεύουν στο να αξιολογήσουν τις γνώσεις των μαθητών όσον αφορά στον ρόλο και τη σημασία της Φωτοσύνθεσης για τη διατήρηση της ζωής. Η άσκηση 4 στοχεύει στην αξιολόγηση των αποκτηθέντων πειραματικών γνώσεων. Η έννοια «σύσταση», πιθανώς, να μην είναι γνωστή στους/στις μαθητές/τριες και γι αυτό θα ήταν χρήσιμο να δοθεί μια σύντομη εννοιολογική ερμηνεία για την έννοια αυτή, γα να μπορέσουν να απαντήσουν στο σχετικό ερώτημα. Για παράδειγμα, μπορεί να λεχθεί ότι σύσταση είναι ή ύλη ή η ουσία από την οποία αποτελείται κάτι.

18 Στην Άσκηση 7, οι μαθητές/τριες αναμένεται να μελετήσουν το σχεδιάγραμμα για τη σύσταση της ατμόσφαιρας και να διαπιστώσουν ότι παρόλο που η περιεκτικότητα του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα είναι πολύ μικρή, εντούτοις η σημασία του για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας είναι εξαιρετικά σημαντική, δεδομένου ότι αποτελεί πρώτη ύλη για τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Στην Άσκηση 8, οι μαθητές/τριες μέσα από τη μελέτη των ιστορικών πειραμάτων της Φωτοσύνθεσης, αναμένεται να κατανοήσουν ότι η σταδιακή αύξηση της επιστημονικής γνώσης προκύπτει λόγω του ότι ο κάθε επιστήμονας στηρίζεται στις ανακαλύψεις των προηγούμενων επιστημόνων που ασχολήθηκαν με το συγκεκριμένο θέμα. Η ερώτηση αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί και για μια εκτενέστερη επιστημολογική συζήτηση στην ολομέλεια της τάξης, αλλά και τη δημιουργία εργασιών, οι οποίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και για το περιοδικό του σχολείου ή και για άλλες διαθεματικές δραστηριότητες, στο πλαίσιο της σχολικής μονάδας.

19 Στη Δραστηριότητα 4.3, οι μαθητές/τριες θα διερευνήσουν πειραματικά τους παράγοντες και τις πρώτες ύλες που είναι απαραίτητοι/ες για τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να διεξαχθούν τέσσερα (4) πειράματα. Κάθε ομάδα θα αναλάβει τη διεξαγωγή ενός πειράματος. Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της κάθε ομάδας θα ανακοινωθούν και θα συζητηθούν στην ολομέλεια της τάξης. Στο τέλος, κάθε ομάδα θα πρέπει να συμπληρώσει στον πίνακα τελικών αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων τα αποτελέσματα και συμπεράσματα για όλους τους παράγοντες και όλες τις πρώτες ύλες που αφορούν στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης (Δραστηριότητα 4.3.5). Στο καθένα από τα πειράματα αυτά, δίνεται η αρχική υπόθεση, και οι μαθητές/τριες καλούνται να σχεδιάσουν/προτείνουν ένα πείραμα, συμπληρώνοντας τις μεταβλητές του πειράματος (πίνακας παραγόντων του πειράματος), να εκτελέσουν ένα αξιόπιστο και έγκυρο πείραμα που τους δίνεται, να εντοπίσουν τις μεταβλητές του πειράματος που τους δίνεται, να γράψουν τα αποτελέσματα και συμπεράσματά τους, και να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν την αρχική υπόθεσή τους. Οι μαθητές/τριες με τη διεξαγωγή των διαφόρων πειραμάτων που αφορούν στη Φωτοσύνθεση, αναμένεται να κατανοήσουν καλύτερα τη λειτουργία αυτή, αλλά και να αποκτήσουν επιστημονικές και πρακτικές δεξιότητες που αποτελούν μια σημαντική συνιστώσα της Μάθησης των Φυσικών Επιστημών. Σημαντική, επίσης, είναι και η συνεισφορά της πειραματικής αυτής διαδικασίας στην καλλιέργεια και ανάπτυξη των επιστημολογικών πεποιθήσεων των μαθητών, διότι μέσα από αυτή τη διερευνητική διαδικασία μπορούν να αντιληφθούν το πώς αναπτύσσεται και εγκυροποιείται η επιστημονική γνώση.

20 Στη Δραστηριότητα : Πείραμα για τη διερεύνηση του ρόλου του Νερού στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των μεταβλητών. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο συγκεκριμένο πείραμα, οι σημαντικότεροι παράγοντες (μεταβλητές) που θα κρατηθούν σταθεροί είναι διοξείδιο του άνθρακα, χλωροφύλλη, ηλιακό φώς, είδος φυτού. Ο παράγοντας (μεταβλητή) που θα αλλάξει είναι το νερό, ενώ ο παράγοντας που θα μετρηθεί είναι το άμυλο. Επίσης, θα πρέπει να τονισθεί ότι με την ολοκλήρωση του πειράματος και την εξαγωγή των συμπερασμάτων, θα πρέπει να επιβεβαιωθεί ή να απορριφθεί η αρχική υπόθεση. Μια διαδικασία που αποτελεί σημαντικό στάδιο στην ανάπτυξη της γνώσης, διότι η επιβεβαίωση των υποθέσεων οδηγεί στην ανάπτυξη θεωριών και στην οικοδόμηση της επιστημονικής γνώσης.

21 Στη Δραστηριότητα : Πείραμα για τη διερεύνηση του ρόλου του Ηλιακού Φωτός στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των μεταβλητών. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο συγκεκριμένο πείραμα, οι σημαντικότεροι παράγοντες (μεταβλητές) που θα κρατηθούν σταθεροί είναι το διοξείδιο του άνθρακα, χλωροφύλλη, νερό, είδος φυτού. Ο παράγοντας (μεταβλητή) που θα αλλάξει είναι το ηλιακό φως, ενώ ο παράγοντας που θα μετρηθεί είναι το άμυλο.

22

23 Στη Δραστηριότητα : Πείραμα για τη διερεύνηση του ρόλου του Διοξειδίου του άνθρακα στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των μεταβλητών. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο συγκεκριμένο πείραμα, οι σημαντικότεροι παράγοντες (μεταβλητές) που θα κρατηθούν σταθεροί είναι ηλιακό φως, χλωροφύλλη, νερό, είδος φυτού. Ο παράγοντας (μεταβλητή) που θα αλλάξει είναι το διοξείδιο του άνθρακα, ενώ ο παράγοντας που θα μετρηθεί είναι το άμυλο.

24 Στη Δραστηριότητα : Πείραμα για τη διερεύνηση του ρόλου της Χλωροφύλλης στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στον έλεγχο των μεταβλητών. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο συγκεκριμένο πείραμα, οι σημαντικότεροι παράγοντες (μεταβλητές) που θα κρατηθούν σταθεροί είναι ηλιακό φως, διοξείδιο του άνθρακα, νερό, είδος φυτού. Ο παράγοντας (μεταβλητή) που θα αλλάξει είναι η χλωροφύλλη, ενώ ο παράγοντας που θα μετρηθεί είναι το άμυλο.

25 . Στο τέλος της Δραστηριότητας 4.3, προτείνεται όπως ο/η εκπαιδευτικός συμπληρώσει στον πίνακα τελικών αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων, τα αποτελέσματα και συμπεράσματα για όλους τους παράγοντες και όλες τις πρώτες ύλες που αφορούν στη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης (Δραστηριότητα 4.3.5), και τον παρουσιάσει στην ολομέλεια της τάξης, μετά την τελική ανακοίνωση των αποτελεσμάτων από τις διάφορες ομάδες εργασίας. Αυτό θα βοηθήσει στο να ελέγξουν οι μαθητές/τριες τις απαντήσεις τους και να διασφαλιστεί ότι όλοι/ες έχουν τα σωστά τελικά αποτελέσματα και συμπεράσματα των πειραματικών διαδικασιών που αφορούν στη Φωτοσύνθεση. Γενικά, στο τέλος της δραστηριότητας αυτής, είναι πολύ σημαντικό, να κατανοούν οι μαθητές/τριες σε κάθε μια πειραματική διαδικασία, τη μεταβλητή που έχουν αλλάξει, τις μεταβλητές που έχουν κρατήσει σταθερές και τη μεταβλητή που έχουν μετρήσει. Τη σχέση μεταξύ της ανίχνευσης αμύλου ή όχι σε ένα φύλλο και της λειτουργίας της φωτοσύνθεσης, καθώς και της διατροφής των φυτών.

26 Στην Άσκηση 1, οι μαθητές/τριες καλούνται να εφαρμόσουν σε ένα νέο συγκείμενο, τις γνώσεις τους που έχουν αποκτήσει για το ρόλο της χλωροφύλλης και του ηλιακού φωτός στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης και την παραγωγή άμυλου. Συγκεκριμένα, οι μαθητές/τριες θα πρέπει να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι μόνον στο Μέρος Α του φύλλου θα ανιχνευθεί άμυλο, διότι μόνον σε αυτό συνυπάρχουν όλοι οι απαραίτητοι παράγοντες/πρώτες ύλες για τη διεξαγωγή της Φωτοσύνθεσης και την παραγωγή άμυλου. Στην Άσκηση 2, οι μαθητές/τριες καλούνται να εφαρμόσουν σε ένα νέο συγκείμενο, τις γνώσεις τους που έχουν αποκτήσει για τον έλεγχο μεταβλητών και τον ρόλο του διοξειδίου του άνθρακα στη διαδικασία της Φωτοσύνθεσης. Επίσης, θα έχουν τη δυνατότητα να αναστοχαστούν για το αν μπορεί να γίνει Φωτοσύνθεση σε άλλα μέρη των φυτών, εκτός από τα πράσινα φύλλα. Αναμένεται να καταλήξουν ότι τα φυτά μπορούν να φωτοσυνθέσουν και σε άλλα μέρη τους όπου υπάρχει η πράσινη ουσία χλωροφύλλη.

27 Στην Άσκηση 3, οι μαθητές/τριες έχουν στη διάθεσή τους διάφορα δεδομένα για ένα πάρκο μιας φανταστικής πόλης, όπου οι τριανταφυλλιές άρχισαν να μαραίνονται, και καλούνται με βάση τα δεδομένα αυτά να προτείνουν ένα πείραμα για να διερευνήσουν την αιτία του προβλήματος. Στόχος της άσκησης αυτής είναι οι μαθητές/τριες να εξασκηθούν στον έλεγχο μεταβλητών για τον σχεδιασμό πειραμάτων, αλλά και να κατανοήσουν τη σημασία των δεδομένων στην επιστήμη, και στη διερεύνηση και αντιμετώπιση προβλημάτων της καθημερινής ζωής. Συγκεκριμένα, στο πείραμα που θα προταθεί, οι σημαντικότεροι παράγοντες (μεταβλητές) που θα κρατηθούν σταθεροί είναι ηλιακό φως, νερό, είδος λιπάσματος κ.λπ. Ο παράγοντας (μεταβλητή) που θα αλλάξει είναι η ποσότητα λιπάσματος, ενώ ο παράγοντας που θα μετρηθεί θα πρέπει να αφορά στον μαρασμό των τριανταφυλλιών.

28 Στη Δραστηριότητα. 4.4: Η σημασία της φωτοσύνθεσης για τη ζωή στον πλανήτη μας, γίνεται προσπάθεια επανασύνδεσης των διαφόρων δραστηριοτήτων με το αρχικό σενάριο της αποστολής των μαθητών/τριών, που αφορά στην επίσκεψη σε μια μονάδα υδροπονίας. Συγκεκριμένα, οι μαθητές/τριες καλούνται εικονικά να επιστρέψουν στη μονάδα υδροπονίας της αποστολής και να αναστοχαστούν γύρω από όσα έχουν μελετήσει και μάθει μέχρι το σημείο αυτό για τη Φωτοσύνθεση και το θέμα της Διατροφής των Φυτών. Συγκεκριμένα, καλούνται να αποδώσουν, θεατρικά, κάποια πεζά κείμενα που τους δίνονται και να απαντήσουν σε κάποια γενικά βασικά ερωτήματα που αφορούν στη Φωτοσύνθεση και στη σημασία της για τη ζωή στον πλανήτη μας. Στο σημείο αυτό είναι πολύ σημαντικό όπως οι μαθητές/τριες κατανοήσουν ότι οι οργανισμοί αφενός για να αναπτυχθούν χρειάζονται καινούργια κύτταρα που φτιάχνουν από τις θρεπτικές ουσίες των τροφών, και αφετέρου για να λειτουργήσουν χρειάζονται ενέργεια, την οποία και πάλιν την εξασφαλίζουν από τις θρεπτικές ουσίες των τροφών. Άρα οι θρεπτικές ουσίες είναι για τους οργανισμούς δομικά υλικά, αλλά και ενεργειακά υλικά. Επίσης, είναι σημαντικό να αντιληφθούν ότι στην περίπτωση των φυτικών οργανισμών, οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται, εξασφαλίζονται με βάση τη λειτουργία της Φωτοσύνθεσης. Επιπλέον, θα ήταν χρήσιμο, στο μέρος αυτό να γίνει μια επανασύνδεση με τα όσα οι μαθητές/τριες έχουν διαπραγματευθεί για το κύτταρο στην ενότητα 3, και να γίνει αναφορά στη λειτουργία των μιτοχονδρίων και στην παραγωγή ενέργειας.

29 Στη Δραστηριότητα 4.4.2: Φωτοσύνθεση και το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου, με βάση ένα απλό ένθετο, δίνονται βασικές πληροφορίες για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και γίνεται προσπάθεια να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες τη σχέση μεταξύ ενός θερμοκηπίου παραγωγής γεωργικών προϊόντων, όπως αυτό του κύριου Πολύκαρπου της Αποστολής τους, και του Φαινομένου του Θερμοκηπίου. Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα εισάγεται ένα πολύ σημαντικό περιβαλλοντικό ζήτημα, που αφορά στα προβλήματα που προκύπτουν λόγω της ενίσχυσης του Φαινομένου του Θερμοκηπίου, για το οποίο οι μαθητές/τριες με τη βοήθεια αναστοχαστικών ερωτημάτων καλούνται να προβληματισθούν. Είναι πολύ σημαντικό να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες ότι το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου, είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας, και ότι χωρίς αυτό δεν θα μπορούσε να υπάρξει ζωή, διότι η θερμοκρασία του πλανήτη μας θα ήταν ασύμβατη με τη ζωή. Όμως η ενίσχυσή του προκαλεί πολλά προβλήματα όπως είναι η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη μας, καθώς και άλλα προβλήματα που προκύπτουν λόγω αυτής της αύξησης. Παρόλο που το θέμα αυτό είναι πολύ ευρύ και σημαντικό για την περιβαλλοντική αγωγή, λόγω έλλειψης διδακτικού χρόνου, για επέκταση και εμβάθυνσή του, προτείνεται όπως ο/η εκπαιδευτικός αναθέσει στους/στις μαθητές/τριες την εργασία για το σπίτι ( Ασκηση 7) που είναι μια δημιουργική εργασία για το θέμα αυτό ή/και να το διαπραγματευθούν στο πλαίσιο άλλων διαθεματικών/διεπιστημονικών δραστηριοτήτων της σχολικής μονάδας.

30 Στη Δραστηριότητα 4.5 Παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα (ρυθμό) της φωτοσύνθεσης, προτείνεται η διεξαγωγή ενός πειράματος με το οποίο να μπορεί να διερευνηθεί η ταχύτητα με την οποία γίνεται η Φωτοσύνθεση σ ένα φυτό. Το πείραμα αυτό, σε περίπτωση που ο/η εκπαιδευτικός διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει αρκετός διδακτικός χρόνος, θα ήταν χρήσιμο να το κάνει ο/η ίδιος/ίδια στο πλαίσιο της ολομέλειας της τάξης. Οι μαθητές/τριες θα ήταν καλό να αναστοχαστούν γύρω από τα διάφορα στάδια του πειράματος και να συμπληρώσουν στις ομάδες εργασίας τους, τους διάφορους πίνακες που αφορούν στον έλεγχο μεταβλητών του πειράματος, στα αποτελέσματα και συμπεράσματα, καθώς και στην επιβεβαίωση ή απόρριψη της αρχικής υπόθεσης. Δεδομένου, ότι χρειάζονται κάποιες μέρες για να μπορέσουν οι μαθητές/τριες να κάνουν μετρήσεις όσον αφορά στο συγκεκριμένο πείραμα και να βγάλουν συμπεράσματα, προτείνεται όπως ο/η εκπαιδευτικός ετοιμάσει μερικές μέρες πριν τη διεξαγωγή του πειράματος, μια ακόμη πειραματική συσκευή, ούτως ώστε να μπορέσουν οι μαθητές/τριες να κάνουν παρατηρήσεις και να βγάλουν αποτελέσματα, πριν την ολοκλήρωση της διδακτικής περιόδου.

31 Αναμένεται ότι μέσα από τη διεξαγωγή του πειράματος που αφορά στους παράγοντες που επηρεάζουν την ταχύτητα (ρυθμό) της Φωτοσύνθεσης, οι μαθητές/τριες θα μπορέσουν να αντιληφθούν και κατανοήσουν τον συσχετισμό που υπάρχει μεταξύ της αύξησης της ταχύτητας της Φωτοσύνθεσης με την αύξηση της παραγωγής γεωργικών προϊόντων (π.χ. ντομάτων στο θερμοκήπιο του κύριου Πολύκαρπου και της κυρίας Βασιλικής). Μέσα από τις δραστηριότητες αυτές, πέραν του ότι διαπραγματεύονται σημαντικά φαινόμενα και έννοιες που αφορούν στη Φωτοσύνθεση, γίνεται και μια διασύνδεση με το σενάριο της αποστολής της ενότητας και βοηθά τους/τις μαθητές/τριες να συλλέξουν πληροφορίες και να προετοιμασθούν καλύτερα για τη συγγραφή της τελικής τους εργασίας που είναι η συγγραφή ενός θεατρικού παραμυθιού μέσα από το οποίο θα πρέπει να εξηγούν τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται και αναπτύσσονται τα φυτά σε μια μονάδα υδροπονίας και σε ένα χωράφι

32 Στη Δραστηριότητα 4.5.2: Αυτότροφοι και ετερότροφοι οργανισμοί, οι μαθητές/τριες αναμένεται να μπορέσουν να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι οι οργανισμοί, ανάλογα με τον τρόπο που εξασφαλίζουν την τροφή τους χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: Τους αυτότροφους ή παραγωγούς και τους ετερότροφους.ή καταναλωτές. Οι μαθητές/τριες, με την αξιοποίηση διαφόρων λέξεων κλειδιά, θα μπορέσουν να δώσουν έναν απλό ορισμό για τις έννοιες Αυτότροφος και Ετερότροφος. Το Γλωσσάρι που υπάρχει στο τέλος του Βιβλίου Δραστηριοτήτων μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βοήθημα για τους/τις μαθητές/τριες όσον αφορά στον έλεγχο των διαφόρων ορισμών Επίσης, με τη βοήθεια των διαφόρων αναστοχαστικών ερωτημάτων που δίνονται, αναμένεται όπως γίνει ξανά η σύνδεση μεταξύ των θρεπτικών ουσιών που εξασφαλίζουν οι οργανισμοί με την τροφή τους και της αξιοποίησης τους ως δομικά όσον και ενεργειακά υλικά.

33 Στη Δραστηριότητα 4.5.3: Οργανισμοί και οικοσύστημα, οι μαθητές/τριες καλούνται να παρακολουθήσουν ένα βίντεο που αφορά σε οικοσυστήματα της Κύπρου και να διαπιστώσουν με τη βοήθεια του εισαγωγικού κειμένου της δραστηριότητας ότι το σύνολο των οργανισμών (βιοτικοί παράγοντες) που ζουν σε μια περιοχή μαζί με τους μη ζωντανούς παράγοντες (αβιοτικοί παράγοντες), όπως για παράδειγμα το έδαφος, το νερό, τον αέρα, την ηλιακή ακτινοβολία, καθώς και οι μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις, αποτελούν ένα οικοσύστημα. Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα βίντεο με τίτλο «Οικοσυστήματα της Κύπρου» και να γράψουν βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες που συνυπάρχουν στο καθένα από τα οικοσυστήματα που εικονίζονται στις τρεις εικόνες που τους δίνονται. Η Δραστηριότητα αποτελεί στην ουσία μια εισαγωγή στην επόμενη ενότητα του Βιβλίου Δραστηριοτήτων Βιολογίας Α Γυμνασίου, Ενότητα 5: Τροφικές Σχέσεις, η οποία αφορά στις τροφικές σχέσεις των οργανισμών και έχει ως συγκείμενο το Δάσος της Πάφου. Η κατανόηση της έννοιας του οικοσυστήματος αποτελεί σημαντική προϋπάρχουσα γνώση για τη σχετική ενότητα.

34 Στη Δραστηριότητα 4.6, οι μαθητές/τριες, μετά την ολοκλήρωση της εικονικής επίσκεψής τους στη μονάδα υδροπονίας και τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τρέφονται τα φυτά, καθώς και της λειτουργίας της φωτοσύνθεσης, καλούνται να γράψουν ένα δικό τους θεατρικό παραμύθι εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο τρέφονται και αναπτύσσονται τα φυτά σε μια μονάδα υδροπονίας και σ ένα χωράφι. Η εργασία αυτή αποτελεί μια εξαιρετικά καλή δημιουργική εργασία, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα στα παιδιά να εκφραστούν και να αξιοποιήσουν τις γνώσεις τους με ένα πολύ όμορφο τρόπο. Τα παιδιά ανάλογα με τις κλίσεις και ταλέντα τους, θα ήταν καλό να παρουσιάσουν θεατρικά με όποιον τρόπο τα ίδια προτιμούν το θεατρικό τους παραμύθι. Σημαντικό είναι να αξιοποιηθούν οι κατάλληλοι όροι και έννοιες και να γίνεται αντιληπτό ότι ο τρόπος που τρέφονται και αναπτύσσονται τα φυτά σε μια μονάδα υδροπονίας και σ ένα χωράφι είναι ο ίδιος. Αυτό που μπορεί να διαφέρει είναι ο ρυθμός ανάπτυξης των φυτών, λόγω των διαφορετικών συνθηκών που επικρατούν σε καθένα από τα συγκεκριμένα περιβάλλοντα. Η συγγραφή του θεατρικού παραμυθιού θα πρέπει να ετοιμασθεί από τον/την κάθε μαθητή/τρια στο σπίτι και να παρουσιαστεί στην ολομέλεια της τάξης. Ο/η εκπαιδευτικός θα πρέπει να αξιολογήσει τις εργασίες αυτές και οι πιο επιτυχημένες να αξιοποιηθούν για κάποιες εκδηλώσεις του σχολείου ή για το περιοδικό/εφημερίδα της σχολικής μονάδας. Στην Άσκηση 1 για το σπίτι, οι μαθητές/τριες καλούνται να ανακεφαλαιώσουν τα όσα έμαθαν μέχρι τώρα για τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης, συμπληρώνοντας ένα οικείο για αυτούς ήδη σχεδιάγραμμα. Στην Άσκηση 2, αναμένεται ότι οι μαθητές/τριες θα διατυπώσουν τα δύο βασικά επιχειρήματα που αφορούν στη σημασία των δασών για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας: (α) παροχή οξυγόνου, και (β) παροχή θρεπτικών ουσιών που αποτελούν τη βάση της διατροφής σχεδόν όλων των ζωντανών οργανισμών.

35 Οι Ασκήσεις 3,4,5 αφορούν στον ρόλο του διοξειδίου του άνθρακα για τη λειτουργία της φωτοσύνθεσης, και για το πώς μπορεί να αντιμετωπισθεί η αύξησή του στην ατμόσφαιρα. Οι ερωτήσεις αυτές στοχεύουν αφενός στην εμβάθυνση της εννοιολογικής κατανόησης της λειτουργίας της φωτοσύνθεσης, αλλά και στην καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και απόκτησης θετικών στάσεων /συμπεριφορών για το περιβάλλον Στην Άσκηση 6, οι μαθητές/τριες αναμένεται να εξασκηθούν στη μελέτη απλών γραφικών παραστάσεων και να μπορούν να βγάζουν συμπεράσματα. Στη συγκεκριμένη γραφική παράσταση, οι μαθητές/τριες αναμένεται να διαπιστώσουν ότι με την αύξηση της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα μέχρι σε ένα σημείο, παρατηρείται και αύξηση του ρυθμού (ταχύτητας) της φωτοσύνθεσης. Από ένα σημείο και μετά, ανεξάρτητα της αύξησης της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα, η αύξηση του ρυθμού (ταχύτητας) της φωτοσύνθεσης παραμένει σταθερή. Οι μαθητές/τριες, πιθανώς, να αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να μελετήσουν τη γραφική παράσταση. Σκοπός είναι να αρχίσουν να αποκτούν εμπειρίες με γραφικές παραστάσεις και να αρχίζουν να αναπτύσσουν τις αντίστοιχες δεξιότητες. Ο/η εκπαιδευτικός θα ήταν χρήσιμο να αξιοποιεί τέτοιες εργασίες για να προωθήσει τις δεξιότητες των μαθητών/τριών όσον αφορά στη χρήση γραφικών παραστάσεων στο μάθημα της Βιολογίας. Η Άσκηση 7 αποτελεί ακόμη μια σημαντική δημιουργική εργασία της ενότητας αυτής. Η κάθε ομάδα καλείται να δημιουργήσει μια αφίσα (poster) με θέμα: «Τρόποι αντιμετώπισης της αύξησης του Φαινομένου του Θερμοκηπίου». Οι αφίσες αυτές μπορούν να τοποθετηθούν στην πινακίδα του εργαστηρίου Βιολογίας και να συζητηθούν από τις ομάδες σας. Πριν την κατασκευή της αφίσας, θα ήταν καλό να συζητηθεί το περιεχόμενο της κάθε αφίσας που θα αναπτυχθεί και να γίνει κατανομή εργασίας στην ομάδα, ούτως ώστε να λάβουν όλοι οι μαθητές/τριες μέρος στην εργασία.

36

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Η ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Η Βιολογία και οι άλλες επιστήμες Ζώντας στην εποχή της Βιολογίας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις ΕΝΟΤΗΤΑ 5: Τροφικές Σχέσεις Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας τις Τροφικές Σχέσεις μεταξύ των Ζωντανών Οργανισμών Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ποικιλομορφία και ταξινόμηση των ζωντανών οργανισμών ταξινομώντας τους ζωντανούς οργανισμούς του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας τη Διατροφή μας Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (1). Τι είναι η φωτοσυνθετική φωσφορυλίωση και σε τι διακρίνεται; (2). Εξηγήστε το ρόλο των ουσιών (α) καρβοξυδισμουτάση (β) NADPH στη σκοτεινή φάση της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον)

Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ: ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ με τη βοήθεια του λογισμικού Σ.Ε.Π. (Σύνθετο Εργαστηριακό Περιβάλλον) Φυσική Β Λυκείου Θετικής & Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Νοέμβριος 2013 0 ΤΙΤΛΟΣ ΝΟΜΟΙ ΙΔΑΝΙΚΩΝ ΑΕΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο

Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο Εισαγωγή στην επιστήμη και την επιστημονική μέθοδο I. Τι είναι η επιστήμη; A. Ο στόχος της επιστήμης είναι να διερευνήσει και να κατανοήσει τον φυσικό κόσμο, για να εξηγήσει τα γεγονότα στο φυσικό κόσμο,

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό

Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στο Δημοτικό Τα κάναμε σαλάτα!. Διερευνώντας την έννοια και τις ιδιότητες των μιγμάτων στο Δημοτικό. Χρήστος Πράμας Εισαγωγή Η ανάλυση προγραμμάτων σπουδών Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.) της υποχρεωτικής εκπαίδευσης διάφορων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους)

ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) ΕΝΤΑΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ (Ε.Χαραλάμπους) Όνομα Παιδιού: Ναταλία Ασιήκαλη ΤΙΤΛΟΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ: Πως οι παράγοντες υλικό, μήκος και πάχος υλικού επηρεάζουν την αντίσταση και κατ επέκταση την ένταση του ρεύματος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα»

Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Εκπαιδευτικό λογισμικό: Αβάκιο Χελωνόκοσμος Δραστηριότητα 1: «Διερευνώντας τα παραλληλόγραμμα» Φύλλο δασκάλου 1.1 Ένταξη δραστηριότητας στο πρόγραμμα σπουδών Τάξη: Ε και ΣΤ Δημοτικού. Γνωστικά αντικείμενα:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης

Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Οδηγίες για αξιολόγηση στο πλαίσιο ομότιμης συνεργατικής μάθησης Τι είναι το PeLe; Το PeLe είναι ένα διαδικτυακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την αξιολόγηση στο πλαίσιο της ομότιμης συνεργατικής μάθησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Παλώδιας ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 Αρ. Μαθητών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 38 Αρ. Εκπαιδευτικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα: 7 Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Όνομα Εκπαιδευτικού: Σιμόνη Παρτακίδου Σχολείο: Στ Δημοτικό Σχολείο Αγλαντζιάς Τάξη: Στ Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Οι κλασματικές μονάδες και οι απλοί κλασματικοί αριθμοί ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH:

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΙΟΥ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΟΡΙΟ ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ ΕΞ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚ ΔΕΞΙΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΚΟΥΤΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς περνάμε τη μέρα μας;

Πώς περνάμε τη μέρα μας; Πώς περνάμε τη μέρα μας; Διδακτική πρόταση 2: Συνοπτικό πλαίσιο καθημερινής ζωής Ερώτημα-κλειδί Πώς περνούμε τη μέρα μας από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα Στο προηγούμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου

Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης. Σαλούστρου Πόπη Γαζίου Εφαρμογή της καθοδηγούμενης διερευνητικής μεθόδου: πλεονεκτήματα, δυσκολίες και τρόποι αντιμετώπισης Σαλούστρου Πόπη Γαζίου ΓΕΛ Τι είναι η Διερευνητική Μάθηση Μία διδακτική προσέγγιση που έχει στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος;

Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Σύντομη Περιγραφή Διερεύνησης Οξέα (Π. ΤΟΦΗ) Ποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματος; Στόχος της διερεύνησης ήταν να διαφανεί το αν κάποια υγρά επηρεάζουν μέρη του σώματός μας. Αρχικά, θελήσαμε να διερευνήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820».

Θέμα της διδακτικής πρότασης: «Η ανάπτυξη δυναμικών ομάδων και ο ρόλος τους στον ελλαδικό χώρο από το το 1453 έως το 1820». M ί α δ ι δ α κ τ ι κ ή π ρ ό τ α σ η μ ε α ν α ζ ή τ η σ η κ α ι α ξ ι ο π ο ί η σ η ι σ τ ο ρ ι κ ο ύ υ λ ι κ ο ύ α π ό τ ο λ ο γ ι σ μ ι κ ό 2 1 Ε Ν Π Λ Ω Σύντομη περιγραφή: Οι μαθητές/τριες αντλούν

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές επιλογές σχετικά με το περιεχόμενο Στον επαναπροσδιορισμό της θεματολογίας, της διδακτέας ύλης και της διδακτικής προσέγγισης, που περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα Σπουδών, έχουν ληφθεί υπόψη οι ακόλουθες

Διαβάστε περισσότερα

"Ερευνώ και Ανακαλύπτω" την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό

Ερευνώ και Ανακαλύπτω την ΗλεκτροΜαγνητική Επαγωγή στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Από τον Ηλεκτρισμό στο Μαγνητισμό, από το Μαγνητισμό στον Ηλεκτρισμό ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α ΣΥΜΠΟΣΙΟ / ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: Πρωτοβάθμια Εκπ-Παίδευση στις-με τις Φυσικές επιστήμες - H Βέλτιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας

«Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» Χρήστος Πράμας Διδάσκοντας Φυσικές Επιστήμες στην κατεύθυνση της καλλιέργειας Γνώσεων και Ικανοτήτων για τη ζωή με την αξιοποίηση των ΤΠΕ: Διδακτικές παρεμβάσεις στην ενότητα της "Θερμότητας" στην Ε' τάξη Χρήστος Πράμας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Μαθηματικά (Άλγεβρα - Γεωμετρία) Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι

Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι Η ιστορία του φωτός σαν παραμύθι περιγραφή της δράσης Χρήστος Γκοτζαρίδης Φυσικός ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΑΤΑΡΤΙΚΗ ΦΑΣΗ Μικρή Περιγραφή: Οι μαθητές θα παρακολουθήσουν μία ιστορία, για την εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθηµα: Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Γ Φάσης) ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ. Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Τίτλος μαθήματος: ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Ενότητα 3 Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Οι ερωτήσεις στη διδασκαλία Α) Η ερώτηση του εκπαιδευτικού Β) Η ερώτηση του μαθητή Α) Η

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της

Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Τι σκεφτόμαστε; Διδακτική πρόταση 5: Τι να σκέφτονταν οι άνθρωποι της Ερώτημα-κλειδί Ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που σκέφτονταν οι άνθρωποι της Πρόοδος από το προηγούμενο μάθημα Τα παιδιά μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων»

Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Ενδεικτικό σχέδιο διδασκαλίας με χρήση του λογισμικού «Δημιουργός Μοντέλων» Η ανάπτυξη των φυτών Τάξη: Ε Δημοτικού Μάθημα: Φυσικές Επιστήμες (το βιβλίο του κ. Κόκκοτα Παναγιώτη) Ενότητα: «Τι χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π.Ε. & Δ.Ε. ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 20.06.2014 Δ/ΝΣΗ Π.Ε. Ν.ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ Ταχ. Δ/νση(προσωρινή): Ηλία Ζερβού 10 Ταχ. Κώδικας : 28100

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Εφαρμογές Εκπαιδευτικού Λογισμικού για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Μαρία Καραβελάκη-Καπλάνη, M.Sc. INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46 176 73 Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098 E-mail: intelrn@prometheus.hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή

Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών. Εισαγωγή Βάσεις και Βασικές Έννοιες των Φυσικών Επιστηµών Εισαγωγή Δοµή Μαθήµατος Εισαγωγή Τι είναι Φ.Ε. ερωτήµατα για τον κόσµο (ιδεοθύελλα) Εµπειρίες µε Φ.Ε. Ζωγράφισε ένα επιστήµονα Γιατί είναι σηµαντική η διδασκαλία

Διαβάστε περισσότερα

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι

2. Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Αναλυτικά Προγράμματα ή Προγράμματα Σπουδών ¾ Σκοποί της μάθησης και διδακτικοί στόχοι ¾ Τι είναι σχέδιο μαθήματος, Τι περιλαμβάνει ένα σχέδιο μαθήματος ¾ Μορφές σχεδίων μαθήματος ¾ Διδακτικές τεχνικές,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου

Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου Εισαγωγή στην έννοια του Αλγορίθμου ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μιχαηλίδης, Πληροφορικός ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 24 Φεβρουαρίου 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Ενότητα 2.2., 2 η υποενότητα: Τροφικές αλυσίδες, τροφικά πλέγματα, τροφικές πυραμίδες με ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Να αιτιολογεί την πτωτική ροή της ενέργειας μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Στα τροφικά επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 ΗΣ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΟΔΥΣΣΕΑΣ 2008 Ερευνητικό Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε Δημοτικά Σχολεία της Ελλάδος 70 Ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας Δημοτικό Σχολείο Μαγούλας ( Νομού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α. Β ΦΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: 13/1/2009 ΣΧΟΛΕΙΟ: 2ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε!

Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Εργαστήρι 1: Γιατί Χρειαζόμαστε τους Κανόνες; Ας Παίξουμε! Το εργαστήρι αυτό βασίζεται σε ένα απλό και οικείο επιτραπέζιο παιχνίδι. Σκοπός του είναι να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μαθητών, αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα