KΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "KΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ"

Transcript

1 Επιτροπή Ερευνών Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Τ.Θ. 1186, Ιωάννινα Τηλ.: /5, Fax.: KΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ Γραµµατεία της Ε..ΕΙ.Λ.. Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

2 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ Άρθρο 1 Πεδίο Εφαρµογής 4 Άρθρο 2 Έκταση και όριο ερευνητικής δραστηριότητας 4 Άρθρο 3 Τήρηση κανόνων επιστηµονικής και επαγγελµατικής δεοντολογίας 4 Άρθρο 4 Τήρηση κανόνων ασφάλειας 4 Άρθρο 5 Σεβασµός δικαιωµάτων τρίτων 5 Άρθρο 6 Σεβασµός πνευµατικής ιδιοκτησίας 5 Άρθρο 7 Εγγραφη δήλωση 5 Άρθρο 8 Χρήση εγκαταστάσεων Πανεπιστηµίου 6 Άρθρο 9 Προβολή των ερευνών 6 Άρθρο 10 Επιτροπή εοντολογίας 6 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΤΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Άρθρο 1 Περιγραφή πλαισίου αρχών και εξειδίκευσή τους 7 Άρθρο 2 Συγκατάθεση και ενηµέρωση πειραµατικών υποκειµένων στην έρευνα 7 Άρθρο 3 Τήρηση κανόνων ασφαλείας και αρχών υγιεινής 8 Άρθρο 4 Σχέσεις προσωπικού ερευνητικής οµάδας - υποκειµένων έρευνας 8 Άρθρο 5 ιατήρηση απόρρητου των προσωπικών στοιχείων των υποκειµένων της έρευνας 9 Άρθρο 6 Έρευνα στη γενετική 9 Άρθρο 7 Έρευνα σε µεθόδους αντισύλληψης - διακοπής της κύησης - ευγονικής 9 Άρθρο 8 Έρευνα σε πτώµατα 10 Άρθρο 9 Έρευνα µε µεταµοσχεύσεις οργάνων 10 Άρθρο 10 Έρευνα µε φάρµακα - ναρκωτικά 10 Άρθρο 11 Έρευνα σε κρατούµενους 10 Σελίδα 2

3 Άρθρο 12 Έρευνα στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήµες και ειδικά στην ψυχιατρική και την ψυχολογία 11 Άρθρο 13 Έρευνα µε µικροοργανισµούς 11 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 2 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΖΩΑ Άρθρο 1 Εξειδίκευση γενικών αρχών έρευνας στις άνθρωπο-βιολογικές κοινωνικές επιστήµες 22 Άρθρο 2 Μεταχείριση πειραµατόζωων-αρχές 22 Άρθρο 3 Περιποίηση 23 Άρθρο 4 Απαγορεύσεις χρησιµοποίησης ζώων 23 Άρθρο 5 Ειδικές διατάξεις που απορρέουν από θεσµικές ρυθµίσεις 23 Άρθρο 6 Είδη ζώων που χρησιµοποιούνται ως πειραµατόζωα 24 Άρθρο 7 Εννοια πειραµατικής διαδικασίας & πειράµατος κατά το Π..160/91 24 Άρθρο 8 Εξαιρέσεις 25 Άρθρο 9 Εφαρµογή του Π.. 160/91 25 Άρθρο 10 Αρµόδια αρχή 25 Άρθρο 11 ικαιολογητικά για την χορήγηση άδειας 25 Άρθρο 12 Έκδοση της άδειας 26 Άρθρο 13 Υπεύθυνα πρόσωπα 26 Άρθρο 14 Προσόντα προσώπων 27 Άρθρο 15 Προϋποθέσεις διενέργειας πειραµατισµού 27 Άρθρο 16 Τελικές διατάξεις 27 Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 3 ΕΡΕΥΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ: ΧΗΜΙΚΕΣ, ΡΑ ΙΕΝΕΡΓΕΣ, ΤΟΞΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ i) ΠΤΗΤΙΚΕΣ ΤΟΞΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 29 ii) ΡΑ ΙΕΝΕΡΓΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 29 iii) ΧΗΜΙΚΑ 34 Σελίδα 3

4 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρµογής Ο παρών κώδικας εφαρµόζεται σε όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες, καθώς και τις δραστηριότητες παροχής εξειδικευµένων υπηρεσιών, προγραµµάτων κατάρτισης ή άλλων επιστηµονικών εφαρµογών, που διεξάγονται στο Π.Ι. υπό την ευθύνη του επιστηµονικού προσωπικού του, µε ή χωρίς χρηµατοδότηση. AΡΘΡΟ 2 Έκταση και όριο ερευνητικής δραστηριότητας 1. Η έρευνα, βασική και εφαρµοσµένη, ατοµική και συλλογική, προάγει την επιστηµονική γνώση, την εκπαιδευτική διαδικασία και συµβάλλει στην εφαρµογή επιστηµονικών δεδοµένων. 2. Το προσωπικό του Π.Ι. οφείλει να απέχει από τη διεξαγωγή ερευνών που θα µπορούσαν να προκαλέσουν στην κοινωνία ή και στο οικοσύστηµα βλάβη ή κίνδυνο βλάβης. Επίσης οφείλει να απέχει από έρευνες που θα µπορούσαν να θίξουν ή να θέσουν σε κίνδυνο την αξία ή την αξιοπρέπεια του ατόµου και τα δικαιώµατα των πολιτών, καθώς και να προκαλέσουν ή να υποθάλψουν φυλετικές ή κοινωνικές διακρίσεις. Την ίδια υποχρέωση αποχής έχει και εφόσον γνωρίζει ως βέβαια ή πολύ πιθανή την επιβλαβή ή επικίνδυνη χρήση των ερευνητικών πορισµάτων από τρίτους. 3. Όταν η έρευνα διεξάγεται από οµάδες, η ευθύνη της συλλογικής λειτουργίας και της τήρησης της σχετικής δεοντολογίας, µεταξύ των µελών, ανήκει στον υπεύθυνο της οµάδας. Ο σεβασµός της ατοµικής συµβολής του κάθε ερευνητή και η τήρηση των βασικών κανόνων διαφάνειας και ενηµέρωσης είναι υποχρέωση όλων των συµµετεχόντων. Για έργα που διακινούνται µέσω της επιτροπής ερευνών ισχύουν και οι ειδικοί κανόνες αυτής της επιτροπής. AΡΘΡΟ 3 Τήρηση κανόνων επιστηµονικής και επαγγελµατικής δεοντολογίας Οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. οφείλουν να τηρούν την ισχύουσα νοµοθεσία, τους διεθνείς κανόνες που απορρέουν από διεθνείς συµφωνίες ή από αποφάσεις διεθνών οργανισµών στους οποίους µετέχει η χώρα µας, καθώς και αναγνωρισµένους στις επιστηµονικές περιοχές επαγγελµατικούς ή δεοντολογικούς κανόνες, και επιπλέον στους ειδικούς κανόνες που ορίζονται στις οικείες θέσεις (παραρτήµατα) του παρόντος. AΡΘΡΟ 4 Τήρηση κανόνων ασφάλειας 1. Οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. οφείλουν να εφαρµόζουν όλους τους αναγνωρισµένους στο οικείο επιστηµονικό πεδίο κανόνες ασφαλείας, καθώς και όσους ορίζονται ειδικότερα στις οικείες θέσεις του παρόντος (κανόνες για προστασία ανθρώπων, φύσης, ζώων, περιβάλλοντος, ειδικότερα για προστασία από ραδιενεργές ή άλλες επικίνδυνες ουσίες κ.λ.π.) 2. Οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. που διευθύνουν ερευνητικά προγράµµατα οφείλουν να ενηµερώνουν τους συµµετέχοντες σε αυτά (γεγονός το οποίο πιστοποιείται µε υπεύθυνη δήλωσή τους ότι διάβασαν και κατανόησαν τον Κ..Ε., αναλαµβάνουν δε την υποχρέωση να συµµορφώνονται και να τηρούν τους προβλεπόµενους σε αυτόν όρους και διατάξεις) και να λαµβάνουν όλα τα αναγκαία και επιβαλλόµενα επιστηµονικά µέτρα για την προστασία της υγείας των εργαζοµένων στα προγράµµατα από ατυχήµατα ή Σελίδα 4

5 παρενέργειες που µπορούν να προκύψουν από τις ιδιαίτερες συνθήκες της έρευνας. AΡΘΡΟ 5 Σεβασµός δικαιωµάτων τρίτων 1. Οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. κατά τη διεξαγωγή των ερευνών οφείλουν να δείχνουν τον προσήκοντα σεβασµό στην αξιοπρέπεια και στα ατοµικά δικαιώµατα τρίτων προσώπων τα οποία εµπλέκονται στην ερευνητική δραστηριότητα. Ιδίως οφείλουν σεβασµό στην ιδιωτική και την οικογενειακή τους ζωή, και απόλυτη τήρηση εχεµύθειας. Αποφεύγουν κάθε δυσµενή διάκριση πολιτών που µπορεί να οφείλεται στην εθνότητα, τη φυλή, την εθνική καταγωγή, τη γλώσσα, το φύλο, τη θρησκεία, την ιδιωτική ζωή, τη σωµατική ικανότητα ή την κοινωνικοοικονοµική κατάσταση. 2. Οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. οφείλουν να ενηµερώνουν συνοπτικά αλλά µε ειλικρίνεια και επάρκεια τους πολίτες που πρόκειται να λάβουν µέρος στις έρευνές τους για τους στόχους τους. 3. Γενικά οι ερευνητές\τριες του Π.Ι. αποδέχονται ότι η επιστηµονική ευθύνη και η κοινωνική ευθύνη απέναντι στους συνανθρώπους συνδέονται αναπόσπαστα. AΡΘΡΟ 6 Σεβασµός πνευµατικής ιδιοκτησίας 1. Οι ερευνητές\τριες κατά τη διεξαγωγή της ερευνητικής δραστηριότητας οφείλουν να λαµβάνουν υπόψη τους και να µη θίγουν καθ οιονδήποτε τρόπο δικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας τρίτων. 2. Οποιοδήποτε πρόσωπο λαµβάνει επίσηµα ή ανεπίσηµα γνώση της προόδου ή του προϊόντος των ερευνών οφείλει να τηρεί πλήρη εχεµύθεια και αποφυγή ενεργειών για εκµετάλλευση της γνώσης ή του προϊόντος της έρευνας προς ίδιον όφελος. 3. Οι επιστήµονες του Π.Ι., αποκτούν πνευµατική ιδιοκτησία, επί του αντικειµένου της έρευνας που διεξάγουν και των προϊόντων της σύµφωνα µε το βαθµό συµβολής τους. Η ιδιοκτησία αυτή αφορά και προγράµµατα ηλεκτρονικής επεξεργασίας (λογισµικό) καθώς και το προπαρασκευαστικό υλικό. Είναι δυνατόν όµως στην υπογραφόµενη σύµβαση µεταξύ των ερευνητών\τριών του Π.Ι. και των εντολέων ή χρηµατοδοτών της έρευνας να ορίζεται διαφορετικά. 4. Η πνευµατική ιδιοκτησία περιλαµβάνει το δικαίωµα εκµετάλλευσης του ερευνητικού έργου (περιουσιακό δικαίωµα) και το δικαίωµα της προστασίας του προσωπικού δεσµού µε αυτό (ηθικό δικαίωµα), όπως τα δικαιώµατα αυτά αναλύονται στα άρθρα 3 και 4 του Ν.2121/1993 «Πνευµατική ιδιοκτησία, συγγενικά δικαιώµατα και πολιτιστικά θέµατα» 5. Η πνευµατική ιδιοκτησία που αναγνωρίζεται από τον παρόντα κώδικα είναι ανεξάρτητη από το γεγονός ότι αυτή προστατεύεται και από άλλες διατάξεις. AΡΘΡΟ 7 Έγγραφη δήλωση Οι ερευνητές\τριες κατά την υποβολή προτάσεων ή αιτήσεων ή συµβάσεων για εκπόνηση έρευνας δηλώνουν εγγράφως προς την Επιτροπή Ερευνών ότι έλαβαν γνώση του παρόντος κώδικα, αναλαµβάνουν δε την υποχ ρεωση συµµόρφωσης και τήρησης των προβλεποµένων σε αυτόν όρων και διατάξεων. Σελίδα 5

6 AΡΘΡΟ 8 Χρήση εγκαταστάσεων Πανεπιστηµίου 1. Για τη διεξαγωγή της εξωτερικά χρηµατοδοτούµενης έρευνας (µπορεί να) γίνεται χρήση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισµού του Π.Ι., καθώς και η αξιοποίηση και άλλων κατηγοριών προσωπικού. Σε τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να παρακωλύονται ουσιωδώς οι υπόλοιπες εκπαιδευτικές διαδικασίες και λειτουργίες και απαιτείται άδεια του οικείου οργάνου. Με την ίδια προϋπόθεση µπορεί να ζητηθεί και η συµµετοχή και άλλων κατηγοριών προσωπικού του Π.Ι. Η χρήση των εγκαταστάσεων και της ερευνητικής υποδοµής του Π.Ι. γίνεται για σκοπούς του άρθρου 1. Για σκοπούς που δεν υπάγονται στο άρθρο 1 του παρόντος, γίνεται µόνον µετά από συγκατάθεση του οικείου οργάνου. 2. Προβλήµατα κατά την εκτέλεση των ερευνητικών έργων µεταξύ των εµπλεκοµένων επιλύονται µε βάση την ισχύουσα νοµοθεσία. 3. Η χρήση των εγκαταστάσεων ή του εξοπλισµού του Π.Ι. ή η παροχή υπηρεσιών εκ µέρους άλλων εργαζοµένων µελών του, συνεπάγεται τη διαχείριση της έρευνας (εφ όσον χρηµατοδοτείται εκτός τακτικού προϋπολογισµoύ του Π.Ι.) από την Επιτροπή Ερευνών του Π.Ι. AΡΘΡΟ 9 Προβολή των ερευνών 1. Πινακίδες, ανακοινώσεις και γενικά µέσα προβολής των προγραµµάτων διαµορφώνονται και χρησιµοποιούνται µε τρόπο που να εξυπηρετεί την ενηµέρωση της επιστηµονικής κοινότητας ή των πολιτών και όχι την επαγγελµατική προβολή στην έρευνα κατά αθέµιτο τρόπο. Η µνεία ενδεχόµενων χορηγών σε δραστηριότητες ή έντυπα των ερευνητικών οµάδων πρέπει να γίνεται µε προσοχή, ώστε να µη δηµιουργεί σύγχυση ως προς τον φορέα της έρευνας, να µη παρέχει την αίσθηση διαφήµισης συγκεκριµένου προϊόντος, ούτε να προκαλεί την εντύπωση της µόνιµης σύνδεσης του χορηγού µε το Πανεπιστήµιο. 2. Πινακίδες και γενικά έντυπα προβολής των προγραµµάτων οφείλουν να αναφέρουν όλους τους συντελεστές της έρευνας. 3. Επίκληση τίτλου διοικητικής θέσης που κατέχει µέλος ΕΠ σε συλλογικό όργανο, για την επιδίωξη εξωτερικής χρηµατοδότησης, που αφορά την ακαδηµαϊκή µονάδα, γίνεται µε την συγκατάθεση του συλλογικού οργάνου. AΡΘΡΟ 10 Επιτροπή εοντολογίας Η Επιτροπή εοντολογίας ορίζεται από την Σύγκλητο, µετά από εισήγηση της ολοµέλειας της Επιτροπής Ερευνών και επιλαµβάνεται θεµάτων για την τήρηση των κανόνων του παρόντος και διαβιβάζει τη γνώµη της στα αρµόδια όργανα, σε περίπτωση ύπαρξης προβληµάτων. Σελίδα 6

7 ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΣΤΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΑΡΘΡΟ 1 1. Η έρευνα µε αντικείµενο τον άνθρωπο (ως πειραµατικό υποκείµενο) έχει βασικό στόχο την πρόληψη των ασθενειών, τη διαφύλαξη και την προαγωγή της υγείας και γενικά τη βελτίωση της ζωής του ατόµου και του κοινωνικού συνόλου. Η δεοντολογία στην έρευνα στηρίζεται σε τρεις βασικές αρχές: το σεβασµό της προσωπικότητας του ανθρώπου την προώθηση της επιστήµης µε θεµιτά µέσα την αποφυγή της επιθυµίας του αλόγιστου κέρδους και της παντός είδους εκµετάλλευσης του ατόµου. Σύµφωνα µε τις αρχές αυτές η έρευνα µε αντικείµενο τον άνθρωπο θα πρέπει να έχει ως γνώµονα το σεβασµό της γενετικής ταυτότητας του ατόµου, το δικαίωµα της ρητής συγκατάθεσης του ατόµου και της εµπιστευτικότητας των στοιχείων, τον αποκλεισµό κάθε δυνατότητας εκµετάλλευσης του ανθρώπινου σώµατος, από τα όργανα έως το γένωµα του κυττάρου, είτε για οικονοµικό συµφέρον είτε για πραγµατοποίηση ευρεσιτεχνίας. Οι ερευνητές σέβονται και προστατεύουν τα δικαιώµατα του ανθρώπου και του πολίτη, και δεν παίρνουν µέρος εν γνώσει τους σε παράνοµες, άδικες και διαχωριστικές πρακτικές, ούτε και τις ανέχονται. Κάθε ερευνητής συµπληρώνει, αλλά δεν παραβιάζει, τις αξίες και τους κανόνες του κώδικα εοντολογίας µε βάση τις προσωπικές του αξίες, την καλλιέργεια και την εµπειρία του. 2. Η χρηµατοδότηση της έρευνας από φαρµακευτική εταιρεία ή εταιρεία παραγωγής ή εµπορίας µηχανολογικού ή άλλης φύσεως εξοπλισµού επιτρέπεται µόνον όταν δεν γίνεται για λόγους διαφήµισης και εφόσον υπάρχει έγγραφη αποδοχή από την εταιρεία του κανονισµού δεοντολογίας που διέπει την ερευνητική δραστηριότητα του Π.Ι. 3. εν επιτρέπεται η πρόκληση νόσου, ή η παράταση ή η επιδείνωση υφισταµένης νόσου για ερευνητικούς σκοπούς. Επίσης δεν επιτρέπεται η διεξαγωγή ερευνών που αποσκοπούν στην ικανοποίηση αθέµιτων ή παράνοµων συµφερόντων του ερευνητή. Τα µέλη της επιστηµονικής οµάδας θα πρέπει να αποφεύγουν να ενασχολούνται µε τις προσωπικές ή οικογενειακές υποθέσεις των υποκειµένων της έρευνας παρά µόνον όταν οι τελευταίοι ρητά το ζητούν µε έγγραφη δήλωσή τους. Ο υπεύθυνος της ερευνητικής οµάδας θα πρέπει να ενηµερώνει τον θεράποντα ιατρό του συµµετέχοντα στην έρευνα ασθενούς, για τη µεθοδολογία που θα χρησιµοποιήσει, καθώς και για το αποτέλεσµα της µελέτης. Κάθε ιατρική κλινική πράξη θα πρέπει να γίνεται από κάτοχο πτυχίου ιατρικής. ΑΡΘΡΟ 2 Συγκατάθεση και ενηµέρωση πειραµατικών υποκειµένων στην έρευνα 1. Απαιτείται έγγραφη ή προφορική συγκατάθεση των ατόµων που συµµετέχουν σε ένα ερευνητικό πρόγραµµα, τα οποία πρέπει να ενηµερώνονται πλήρως για τη µεθοδολογία που θα χρησιµοποιηθεί, για τους σκοπούς της έρευνας και για τους πιθανούς κινδύνους. Ειδικά στις ιατρικές έρευνες που ενέχουν πιθανούς κινδύνους για την υγεία του ατόµου απαιτείται έγγραφη συγκατάθεσή του. Όσοι εκ του νόµου δεν είναι ικανοί για δικαιοπραξία µπορούν να συµµετάσχουν µετά από έγγραφη ή προφορική συγκατάθεση του ατόµου που ασκεί την κηδεµονία ή την επιµέλειά του. 2. Οι ερευνητές δεν διεξάγουν µελέτες που περιέχουν παραπλάνηση, εκτός αν έχουν τεκµηριώσει επαρκώς ότι η χρήση παραπλανητικών τεχνικών είναι αναγκαία για τη µελλοντική επιστηµονική, εκπαιδευτική ή εφαρµοσµένη αξία της µελέτης και ότι εξίσου αποτελεσµατικές εναλλακτικές διαδικασίες που δεν Σελίδα 7

8 χρησιµοποιούν παραπλάνηση δεν είναι εφικτές. Σ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να εξηγείται η παραπλάνηση στους συµµετέχοντες όσο το δυνατό πιο νωρίς, κατά προτίµηση στη λήξη της συµµετοχής τους, όχι όµως αργότερα από το τέλος της έρευνας. 3. Οι ερευνητές ποτέ δεν εξαπατούν τους συµµετέχοντες σε έρευνες ως προς σηµαντικούς παράγοντες που θα επηρέαζαν την προθυµία τους να συµµετάσχουν, όπως λ.χ. σωµατικοί κίνδυνοι, ανεπιθύµητες καταστάσεις ή δυσάρεστες συναισθηµατικές εµπειρίες. 4. Η συµµετοχή ατόµου ως υποκειµένου σε έρευνα επιτρέπεται µε οικονοµική ή άλλης φύσεως παροχή, εκτός από τις εξής περιπτώσεις: Έρευνα στην γενετική, στην ευγονική, σε µεθόδους διακοπής της κύησης και µεταµόσχευσης οργάνων. ΑΡΘΡΟ 3 Τήρηση κανόνων ασφαλείας και αρχών υγιεινής 1. Απαιτείται αυστηρή τήρηση και εφαρµογή των γενικών και ειδικών κανόνων ασφάλειας και υγιεινής στη διάρκεια της έρευνας, τόσο για το επιστηµονικό προσωπικό όσο και για τους συµµετέχοντες στην έρευνα. Η έρευνα θα πρέπει να διέπεται από προγραµµατισµό. Είναι απαραίτητη η διεξαγωγή προκαταρκτικών εξετάσεων και ο σχεδιασµός ενός εφικτού πρωτοκόλλου στο οποίο θα βασιστεί αυτή. 2. Όταν η έρευνα γίνεται σε εσωτερικούς χώρους ιδιαίτερη φροντίδα θα πρέπει να δίνεται στη διαµόρφωση υγιεινού µικροκλίµατος και πιο συγκεκριµένα στη διατήρηση του σωστού αερισµού, της κατάλληλης θερµοκρασίας και υγρασίας, µε φυσικά ή τεχνητά µέσα. Θα πρέπει να αποφεύγεται η φθορά, η ρύπανση και µόλυνση του αέρα µε συνολική ανανέωσή του µία έως τρεις φορές την ώρα, ενώ απαραίτητος είναι ο επαρκής φωτισµός (φυσικός ή τεχνητός) και η σχολαστική καθαριότητα του χώρου. 3. Θα πρέπει να αποφεύγεται η διεξαγωγή της έρευνας σε υπαίθριους χώρους µε αυξηµένη ρύπανση της ατµόσφαιρας ή µε υπέρβαση των τιµών της ζώνης ευεξίας. Ιδιαίτερα θα πρέπει να λαµβάνεται πρόνοια για την αποφυγή διαταραχών από την αυξηµένη θερµοκρασία (π.χ. θερµοπληξία) ή το ψύχος ή από υπερβολικές µεταβολές της ατµοσφαιρικής πίεσης. 4. Όταν η έρευνα γίνεται σε νοσηλευτικά ιδρύµατα θα πρέπει να λαµβάνονται όλα τα απαραίτητα προληπτικά µέτρα, όπως ατοµική και γενική καθαριότητα, αποστείρωση, απολύµανση ή ασηψία για την αποφυγή µετάδοσης λοιµωδών νοσηµάτων και µόλυνσης από ενδονοσοκοµειακές λοιµώξεις. Στις αιµατηρές τεχνικές (αιµοληψίες, οδοντιατρικές και χειρουργικές επεµβάσεις κ.λ.π.) ή αναλύσεις αίµατος ή προϊόντων του, το επιστηµονικό προσωπικό είναι υποχρεωµένο να τηρεί µε αυστηρότητα τους κανόνες υγιεινής για την αποφυγή µετάδοσης λοιµωδών νοσηµάτων. Όταν το υλικό της έρευνας αποτελούν φορείς ή πάσχοντες από τέτοια νοσήµατα θα πρέπει να προηγείται εµβολιασµός του επιστηµονικού προσωπικού, όταν είναι εφικτό. 5. Κατά την έρευνα στην πυρηνική ιατρική απαιτείται η αυστηρή τήρηση των κανονισµών για την προστασία του περιβάλλοντος, του επιστηµονικού και λοιπού προσωπικού, καθώς και των συµµετεχόντων στην έρευνα. ΑΡΘΡΟ 4 Σχέσεις προσωπικού ερευνητικής οµάδας - υποκειµένων έρευνας Στη διάρκεια της έρευνας καθώς και για χρονικό διάστηµα ενός έτους µετά το πέρας της είναι αθέµιτη η εκµετάλλευση από τους ερευνητές συναισθηµατικής, σεξουαλικής ή όποιας άλλης ενδεχόµενης σχέσης εξάρτησης µε τα υποκείµενα της έρευνας. Ιδιαίτερα οι γιατροί θα πρέπει να τηρούν µε τυπικότητα τον ισχύοντα κώδικα ιατρικής δεοντολογίας όπου αναφέρεται σε θέµατα συµπεριφοράς τους, καθώς και τις αρχές του όρκου του Ιπποκράτους. Σελίδα 8

9 ΑΡΘΡΟ 5 ιατήρηση απόρρητου των προσωπικών στοιχείων των υποκειµένων της έρευνας εν επιτρέπεται η δηµοσιοποίηση στοιχείων του ατοµικού ή κληρονοµικού αναµνηστικού του ατόµου που συµµετέχει ως υποκείµενο σε έρευνα, παρά µόνο µε τρόπο που να διασφαλίζεται πλήρως η ανωνυµία του. ΑΡΘΡΟ 6 Έρευνα στη γενετική Η ελευθερία της έρευνας αποτελεί θεµελιώδες δικαίωµα. Ωστόσο, σε ότι αφορά τη γενετική δεν επιτρέπονται τα εξής: 1. Η διεξαγωγή πειραµάτων σε ζώντα ανθρώπινα έµβρυα. 2. Η παραγωγή ανθρώπινων εµβρύων ειδικά για ερευνητικούς σκοπούς. 3. Η παραγωγή γενετικά ταυτοσήµων ατόµων (µε κλώνηση) και η καλλιέργεια µικτών όντων (όντων µε µορφολογικά γνωρίσµατα ανθρώπου και ζώου, όπως χίµαιρες και υβρίδια). 4. Η χρησιµοποίηση νεκρών εµβρύων για έρευνα µε σκοπό τη παραγωγή καλλυντικών ουσιών. 5. Επιστηµονικά πειράµατα που έχουν ως αντικείµενο την θανάτωση εµβρύων στη µήτρα της µητέρας ή έξω από αυτή (για λόγους ευγονικούς). 6. Η διατήρηση και ανάπτυξη κυηµάτων και εµβρύων έξω από το σώµα της µητέρας. 7. Η λήψη γεννητικών κυττάρων, παρά τη θέληση ή εν άγνοια του δότη\δότριας. 8. Η χρησιµοποίηση οργάνων εµβρύων για µεταµοσχεύσεις η θεραπευτικές µεθόδους, παρά µόνο σε πολύ εξειδικευµένες και ειδικά αιτιολογηµένες περιπτώσεις. 9. Οι επεµβάσεις στα χρωµατοσώµατα ή γεννητικά κύτταρα ή µείξη σπερµάτων. ΑΡΘΡΟ 7 Έρευνα σε µεθόδους αντισύλληψης - διακοπής της κύησης - ευγονικής 1. εν επιτρέπεται η έρευνα σε µεθόδους στείρωσης. 2. Επιτρέπεται η προσεκτική χορήγηση ουσιών ή η χρήση µεθόδων αντισύλληψης, µόνον µετά από συναίνεση της γυναίκας ή του άνδρα και εφόσον αποδεδειγµένα δεν προκαλούν µακρόχρονη στείρωση ή τερατογενέσεις σε περίπτωση σύλληψης. 3. Η χρησιµοποίηση µεθόδων ή η χορήγηση ουσιών που αποβλέπουν στη διακοπή της κύησης γίνεται µόνον µετά από συναίνεση της γυναίκας και σύµφωνα µε την ισχύουσα νοµοθεσία. 4. Η ερευνητική δραστηριότητα για ευγονικούς σκοπούς θα πρέπει να επικεντρώνεται σε µεθόδους πρόληψης και αβίαστης επέµβασης της φύσης. 5. H έρευνα που ασχολείται µε το θέµα της προγεννητικής διαγνωστικής θα πρέπει να γίνεται µετά από συγκατάθεση της µητέρας, σε εξουσιοδοτηµένα εργαστήρια, τα δε αποτελέσµατα αυτής είναι απολύτως εµπιστευτικά. Σελίδα 9

10 ΑΡΘΡΟ 8 Έρευνα σε πτώµατα Βασική αρχή είναι η προφύλαξη της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και µετά θάνατον. Η έρευνα µπορεί να γίνεται µόνο µετά από έγγραφη προς τούτο συγκατάθεση των οικείων ή σε περιπτώσεις αζήτητων πτωµάτων, εφ όσον έχει παρέλθει χρονικό διάστηµα τουλάχιστον 10 ηµερών από το θάνατο. ΑΡΘΡΟ 9 Έρευνα µε µεταµοσχεύσεις οργάνων 1. Η χρήση οργάνων για µεταµοσχευτικούς σκοπούς από ζώντες δότες ή από πτώµατα δεν πρέπει να αποτελεί πράξη υλικής εκµετάλλευσης. Απαραίτητη είναι η σύµφωνη µε την ισχύουσα νοµοθεσία έγγραφη συγκατάθεση του δότη ή των άµεσων συγγενών του σε περίπτωση πτωµατικής µεταµόσχευσης. 2. Η αφαίρεση των οργάνων ή ιστών σε πτωµατική µεταµόσχευση πραγµατοποιείται µετά από την πιστοποίηση από ιατρό του εγκεφαλικού θανάτου ακόµη και όταν οι λειτουργίες βασικών οργάνων διατηρούνται στη ζωή µε τεχνητά µέσα. Η αφαίρεση του πτωµατικού υλικού πραγµατοποιείται µε τις καθιερωµένες τεχνικές σε κατάλληλες συνθήκες και µε αποφυγή παραµορφώσεων στα εξωτερικά χαρακτηριστικά του σώµατος του νεκρού. Θα πρέπει επίσης να τηρούνται οι ισχύοντες ηθικοί και θρησκευτικοί κανόνες κάθε κοινωνίας. ΑΡΘΡΟ 10 Έρευνα µε φάρµακα - ναρκωτικά 1. Σε περιπτώσεις χορήγησης φαρµάκων ή διαφόρων ουσιών για ερευνητικούς σκοπούς, κρίνεται υποχρεωτική η ύπαρξη προδιαγραφών ασφάλειας για τον άνθρωπο (π.χ. έγκριση από τον Εθνικό Οργανισµό Φαρµάκων ή από αναγνωρισµένα εργαστήρια Φαρµακολογίας-Τοξικολογίας). Η δοσολογία δεν θα πρέπει να ξεπερνά τη µέγιστη επιτρεπόµενη δόση, ενώ απαγορεύεται η πρόκληση εθισµού ή εξάρτησης. 2. Απαγορεύεται κάθε έρευνα σχετική µε τη χρήση ουσιών ή οµάδων ουσιών (Doping) µε σκοπό την αύξηση της απόδοσης πάνω και πέρα από τις φυσιολογικές, σωµατικές ή πνευµατικές ικανότητες κάθε ατόµου, όπως π.χ σε αθλητές. Η χορήγηση οποιασδήποτε ουσίας σε έναν αθλητή για ερευνητικούς σκοπούς θα πρέπει να δηλώνεται εγγράφως στην υγειονοµική υπηρεσία που είναι υπεύθυνη για την περίθαλψη του αθλητή. ΑΡΘΡΟ 11 Έρευνα σε κρατούµενους 1. Η έρευνα θα πρέπει να επιτρέπεται µόνον µετά από σχετική συγκατάθεση γραπτή ή προφορική του κρατουµένου, που έγινε µετά από πλήρη ενηµέρωσή του και χωρίς την άσκηση οποιασδήποτε µορφής πίεσης. 2. Κατά τη διεξαγωγή της έρευνας ο ερευνητής διασφαλίζει τη φυσική και πνευµατική υγεία των κρατουµένων και η συµπεριφορά του θα πρέπει να είναι παρόµοια µε αυτή που απολαµβάνουν άτοµα που δεν είναι κρατούµενοι. 3. Τα µέλη της επιστηµονικής οµάδας δεν πρέπει να συµµετέχουν σε πράξεις απάνθρωπες ή εξευτελιστικές για τον κρατούµενο. εν επιτρέπονται πειράµατα που αποβλέπουν στην αναζήτηση ή ανάπτυξη µεθόδων ανάκρισης που µπορούν να προκαλέσουν κινδύνους για τη σωµατική και ψυχική του υγεία Σελίδα 10

11 ΑΡΘΡΟ 12 Έρευνα στις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήµες (και ειδικά στην ψυχιατρική και την ψυχολογία) 1. Οι ερευνητές δείχνουν σεβασµό για την αξιοπρέπεια, τα ατοµικά και γενικά όλα τα συνταγµατικά δικαιώµατα των ανθρώπων. Ιδιαίτερα οφείλουν να δείχνουν πλήρη εχεµύθεια για τα προσωπικά στοιχεία των υποκειµένων της έρευνας, που περιήλθαν σε γνώση τους κατά τη διάρκεια της έρευνας ή λόγω αυτής. Σέβονται τις πολιτιστικές και ατοµικές διαφορές και τις διαφορές ρόλων, συµπεριλαµβανοµένων και όσων οφείλονται στην ηλικία, το φύλο, τη φυλή, τη µειονότητα, την εθνική προέλευση, τη θρησκεία, τις σεξουαλικές προτιµήσεις, την αναπηρία, τη γλώσσα, και το κοινωνικο-οικονοµικό επίπεδο. 2. Είναι ευαίσθητοι στις πραγµατικές ή υποτιθέµενες διαφορές εξουσίας µεταξύ αυτών και των υποκειµένων τους. 3. Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι τα προσωπικά τους προβλήµατα και οι συγκρούσεις µπορεί να παρεµποδίσουν την αποτελεσµατικότητά τους. Εποµένως, αποφεύγουν να αναλάβουν κάποια δραστηριότητα όταν ξέρουν ή θα έπρεπε να ξέρουν, ότι τα προσωπικά τους προβλήµατα είναι πιθανό να προκαλέσουν βλάβη σε οποιονδήποτε συµµετέχει στην έρευνα. 4. εν συµµετέχουν σε δραστηριότητες στις οποίες είναι πιθανό ότι κάποιοι θα κάνουν κακή χρήση των ικανοτήτων ή των δεδοµένων τους, εκτός αν είναι διαθέσιµοι κάποιοι διορθωτικοί µηχανισµοί. 5. εν εκµεταλλεύονται πρόσωπα στα οποία ασκούν συµβουλευτική, αξιολογική ή άλλη εξουσία, όπως λ.χ. συµµετέχοντες σε έρευνες, και ασθενείς ή πελάτες (αποφυγή δηµιουργίας πελατειακών σχέσεων). 6. Αποφεύγουν την πρόκληση τοξικοµανίας ή εθισµού σε ναρκωτικές ουσίες. 7. ηµιουργούν, διατηρούν, διανέµουν, φυλάσσουν, συντηρούν και διαθέτουν αρχεία και δεδοµένα που σχετίζονται µε την έρευνά τους, σύµφωνα µε το νόµο και µε τον παρόντα Κώδικα εοντολογίας. 8. Η έρευνα στον αθλητισµό θα πρέπει να διέπεται από τα Ολυµπιακά ιδεώδη. εν επιτρέπεται η χρήση µεθόδων που αντιβαίνουν τους ισχύοντες κανονισµούς για την αύξηση της αθλητικής απόδοσης. ΑΡΘΡΟ 13 Έρευνα µε µικροοργανισµούς Η αιτιολογική σχέση ορισµένων µικροοργανισµών µε σοβαρές ασθένειες του ανθρώπου είναι δεδοµένη, γι αυτό ο απασχολούµενος µε µικροοργανισµούς θα πρέπει να ακολουθεί ορισµένους κανόνες και να λαµβάνει τα απαραίτητα µέτρα για τη δική του, αλλά και την προστασία των άλλων. Οι πληροφορίες που ακολουθούν περιλαµβάνονται στις προτάσεις ειδικών µιας επιτροπής που ορίστηκε από την κυβέρνηση της Μ. Βρετανίας και έχουν προσαρµοσθεί ανάλογα για τον Ελληνικό χώρο. Οι διάφοροι µικροοργανισµοί κατατάσσονται σε οµάδες ανάλογα µε τους κινδύνους που παρουσιάζουν στους εργαζόµενους στο εργαστήριο και στο ευρύτερο κοινό και ανάλογα µε το αν υπάρχει γνωστός τρόπος πρόληψης ή θεραπείας. Με βάση τα κριτήρια αυτά οι διάφοροι παθογόνοι µικροοργανισµοί τοποθετούνται στις εξής 4 οµάδες: Οµάδα 1: Οργανισµοί που είναι πολύ πιθανό να προκαλούν ασθένεια στον άνθρωπο. Οµάδα 2: Οργανισµοί που αποτελούν κίνδυνο για τους εργαζόµενους στο εργαστήριο, η µετάδοσή τους όµως στο ευρύτερο κοινό δεν είναι πιθανή. Υπάρχουν γνωστές µέθοδοι για την πρόληψη ή τη θεραπεία των ασθενειών που προκαλούνται από τους µικροοργανισµούς αυτής της οµάδας. Οµάδα 3: Οργανισµοί που αποτελούν κίνδυνο όχι µόνο για τους εργαζόµενους στο εργαστήριο Σελίδα 11

12 αλλά και για το σύνολο της κοινωνίας. Η πρόληψη ή η θεραπεία είναι δυνατή. Οµάδα 4: Οργανισµοί που προκαλούν σοβαρότατες ασθένειες, αποτελούν κίνδυνο για ολόκληρη την κοινωνία και συνήθως δεν υπάρχει αποτελεσµατική πρόληψη ή θεραπεία. Ο πίνακας που παρατίθεται στο τέλος του κειµένου δείχνει σε ποια οµάδα κινδύνου κατατάσσονται οι διάφοροι µικροοργανισµοί που είναι παθογόνοι για τον άνθρωπο. Τα εργαστήρια στα οποία χρησιµοποιούνται παθογόνοι για τον άνθρωπο µικροοργανισµοί πρέπει να πληρούν ορισµένες προδιαγραφές για την προστασία των εργαζοµένων σ αυτά καθώς και του ευρύτερου κοινού. Για κάθε οµάδα «επικινδυνότητας» εργαζοµένων σ αυτά και του ευρύτερου κοινού. Για κάθε οµάδα «επικινδυνότητας» µικροοργανισµών χρειάζεται και εργαστήριο µε διαφορετικό βαθµό ασφάλειας. Ακολουθούν οι λεπτοµέρειες για το καθένα από τα 4 είδη εργαστηρίων: 1. Εργαστήρια µε ασφάλεια επιπέδου 1 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία µε οργανισµούς της οµάδας 1 και πρέπει να πληρεί τις εξής προϋποθέσεις: 1. Το εργαστήριο πρέπει να είναι προσιτό για καθάρισµα και οι επιφάνειες του πάγκου αδιαπέραστες στο νερό και ανθεκτικές στα οξέα, βάσεις και απολυµαντικά υγρά. 2. Αν υπάρχει εξαερισµός µε µηχανικά µέσα θα πρέπει να υπάρχει ροή αέρα προς το εργαστήριο µε αντίστοιχη εξαγωγή αέρα από το εργαστήριο στην ατµόσφαιρα. 3. Στη διάρκεια κάθε εργασίας η πόρτα του εργαστηρίου πρέπει να είναι κλειστή. 4. Φαγητό, ποτό, κάπνισµα, αποθήκευση τροφίµων και χρήση καλλυντικών είναι δραστηριότητες που δεν πρέπει να γίνονται στο εργαστήριο. 5. Χρήση σιφωνίων µε το στόµα δεν επιτρέπεται. 6. Η εργασία πρέπει να γίνεται µόνο µε γάντια. 7. Σχολαστικό πλύσιµο χεριών απαραίτητα µετά από δουλειά µε παθογόνους οργανισµούς και πάντα πριν την αναχώρηση από το εργαστήριο. 8. Πρέπει να έχει νιπτήρα/ες και απολυµαντικό για πλύσιµο των χεριών. 9. Εργαστηριακές µπλούζες είναι απαραίτητες και πρέπει να µένουν στο εργαστήριο στο τέλος κάθε µέρας. 10. Όλες οι διαδικασίες πρέπει να γίνονται έτσι ώστε να µη δηµιουργούνται «aerosols». 11. Πρέπει να υπάρχουν απολυµαντικά για απολύµανση σε περίπτωση διαρροής µολυσµένων υγρών. 12. Οι πάγκοι πρέπει να καθαρίζονται µετά από κάθε χρήση. 13. Πρόνοια για σωστό πλύσιµο και αποστείρωση µικροσυσκευών και γυαλικών. 14. Τυχόν ατυχήµατα πρέπει να δηλώνονται άµεσα στον διευθυντή ασφαλείας του εργαστηρίου. 2. Εργαστήρια µε ασφάλεια επιπέδου 2 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία µε οργανισµούς της οµάδας 2 και πρέπει να πληρεί, εκτός από τις προϋποθέσεις 1 έως 6 του εργαστηρίου µε επίπεδο ασφάλειας 1 και τις εξής: Σελίδα 12

13 1. Η είσοδος στο εργαστήριο πρέπει να περιορίζεται µόνο στους εργαζόµενους σ αυτό και σε όσους έχουν ειδική άδεια. 2. Θα πρέπει να υπάρχει αρκετός χώρος για κάθε εργαζόµενο (24m3). 3. Το εργαστήριο πρέπει να έχει νιπτήρα κοντά στην έξοδο. Οι βρύσες πρέπει να λειτουργούν χωρίς άγγιγµα µε τα χέρια. 4. Η εργασία πρέπει να γίνεται µόνο µε γάντια και τα χέρια πρέπει να πλένονται σχολαστικά πριν την αποχώρηση από το εργαστήριο. 5. Θα πρέπει να υπάρχει κοντά στο εργαστήριο (στο ίδιο κτίριο) αυτόκαυστο για αποστείρωση. 6. Οι εργαστηριακές µπλούζες µε άνοιγµα στα πλάγια ή πίσω θα µένουν στο εργαστήριο. Να µη χρησιµοποιούνται οι ίδιες κρεµάστρες για άλλα ρούχα. 7. Με τις εργασίες που γίνονται στον πάγκο δεν πρέπει να δηµιουργούνται aerosols. Ισχυρό κούνηµα, ανάµειξη ή εκχύλιση µε υπέρηχους, πρέπει να γίνονται σε µικροβιολογική εστία (τύπου1) που θα αποβάλλει τον αέρα στη ατµόσφαιρα ή στο σύστηµα εξαερισµού του εργαστηρίου. 8. Θα πρέπει να υπάρχουν αποτελεσµατικά απολυµαντικά για απολύµανση ρουτίνας και µετά από κάθε διαρροή µολυσµένου υγρού. 9. Οι επιφάνειες των εργαστηριακών πάγκων πρέπει να απολυµαίνονται µετά από κάθε χρήση. 10. Μικροσυσκευές και γυαλικά που χρειάζονται αποστείρωση πρέπει να φυλάσσονται µε ασφαλή τρόπο και να µεταφέρονται στο αυτόκαυστο µε προσοχή. 11. Όλα τα σκουπίδια γίνονται ασφαλή πριν τη απόρριψή τους. 12. Τυχόν ατυχήµατα πρέπει να δηλώνονται άµεσα στον διευθυντή ασφαλείας του εργαστηρίου. 3. Εργαστήρια µε ασφάλεια επιπέδου 3 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία µε οργανισµούς της οµάδας 3 και γι αυτό πρέπει το προσωπικό του εργαστηρίου να έχει εκπαιδευτεί κατάλληλα για χειρισµούς παθογόνων µικροοργανισµών που µπορούν να προκαλέσουν ακόµη και το θάνατο. Απαιτείται συνεχής παρακολούθηση για την τήρηση των κανόνων λειτουργίας του εργαστηρίου. Το εργαστήριο πρέπει να πληρεί τις εξής προϋποθέσεις: 1. Να είναι προσιτό για καθάρισµα και οι επιφάνειες των πάγκων και του πατώµατος αδιαπέραστες στο νερό και ανθεκτικές στα οξέα, βάσεις και απολυµαντικά υγρά. 2. Το εργαστήριο πρέπει να µπορεί να αποµονωθεί και από άποψη αερισµού για να είναι δυνατή η γενική απολύµανση. 3. Πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστο 24m3 για κάθε εργαζόµενο. 4. Το εργαστήριο δεν επιτρέπεται να βρίσκεται σε χώρο µε γενική κυκλοφορία. Η είσοδος να επιτρέπεται µόνο ύστερα από ειδική άδεια και η πόρτα πρέπει να είναι κλειδωµένη στη διάρκεια κάθε εργασίας. 5. Η πόρτα πρέπει να έχει ένα διακριτικό σήµα βιο-κινδύνου και να έχει ενσωµατωµένο γυαλί έτσι ώστε να µπορεί κανείς να δει στο εσωτερικό. 6. Να υπάρχει συνεχής ροή αέρα προς το εργαστήριο η οποία να είναι αποτέλεσµα της εξαγωγής αέρα µέσω ειδικών φίλτρων (HEPA). Αν υπάρχει ιδιαίτερος µηχανισµός για εισαγωγή αέρα στο εργαστήριο θα πρέπει να υπάρχει αυτόµατος διακόπτης του συστήµατος έτσι ώστε σε περίπτωση βλάβης του συστήµατος εξαγωγής αέρα να µη δηµιουργείται θετική πίεση αέρα µέσα στο εργαστήριο. Σελίδα 13

14 7. Πρέπει να υπάρχει νιπτήρας/ες κοντά στην έξοδο. Οι βρύσες να λειτουργούν χωρίς άγγιγµα µε τα χέρια. 8. Το αυτόκαυστο πρέπει να βρίσκεται κατά προτίµηση µέσα στο εργαστήριο ή στον ευρύτερο εργαστηριακό χώρο. 9. Οι µπλούζες µε άνοιγµα στα πλάγια ή πίσω πριν το πλύσιµο πρέπει να αποστειρώνονται και δεν πρέπει να χρησιµοποιούνται εκτός του εργαστηρίου. 10. Η εργασία µε µολυσµένο υλικό πρέπει να γίνεται µόνο µε γάντια και τα χέρια πρέπει να πλένονται πριν την αποχώρηση από το εργαστήριο. 11. Φαγητό, ποτό, κάπνισµα, αποθήκευση τροφίµων, χρήση καλλυντικών και χρήση σιφωνίου µε το στόµα απαγορεύονται. 12. Όλες οι εργασίες µε µολυσµένο υλικό πρέπει να γίνονται σε κατάλληλες µικροβιολογικές εστίες τύπου 1 στις οποίες ο αέρας αποβάλλεται µέσω φίλτρου HEPA στην ατµόσφαιρα ή στο σύστηµα αερισµού του εργαστηρίου. Η ανακύκλωση του αέρα επιτρέπεται µόνο ύστερα από πέρασµα του από 2 εν σειρά φίλτρα HEPA. 13. Το εργαστήριο θα πρέπει να είναι εξοπλισµένο µε τα δικά του όργανα έτσι ώστε το µολυσµένο υλικό να µη βγαίνει καθόλου έξω. 14. Θα πρέπει να υπάρχουν αποτελεσµατικά απολυµαντικά για απολυµάνσεις ρουτίνας και για την αντιµετώπιση κάθε µικροπροβλήµατος. 15. Κάθε µεταφορά µολυσµένου υλικού εκτός του εργαστηρίου θα πρέπει να γίνεται µε τη χρήση καλά κλεισµένων δοχείων. 16. Όλα τα άχρηστα του εργαστηρίου αποστειρώνονται και/ή αποτεφρώνονται. 17. Τα ατυχήµατα µε µολυσµένο υλικό πρέπει να δηλώνονται άµεσα στο διευθυντή του εργαστηρίου. 4. Εργαστήριο µε ασφάλεια επιπέδου 4 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία µε οργανισµούς της οµάδας 4. Οι εργαζόµενοι πρέπει να είναι τουλάχιστον 18 ετών και να έχουν προηγούµενα κατάλληλα εκπαιδευθεί. Θα πρέπει να ορισθεί «υπεύθυνος ασφάλειας» του εργαστηρίου ο οποίος παρακολουθεί και ελέγχει ότι οι πιο κάτω κανόνες ακολουθούνται πιστά: 1. Το εργαστήριο πρέπει να είναι προσιτό για καθάρισµα και όλες οι επιφάνειες (πάγκοι, τοίχοι, πάτωµα, οροφή) πρέπει να είναι αδιαπέραστες στο νερό και ανθεκτικές σε οξέα, βάσεις και απολυµαντικά. 2. Το εργαστήριο πρέπει να µπορεί να αποµονωθεί και από άποψη αερισµού για να είναι δυνατή η γενική απολύµανση. 3. Πρέπει ν αντιστοιχούν 24m3 τουλάχιστον για κάθε εργαζόµενο. 4. Η εργαστηριακή µονάδα πρέπει να είναι ξεχωριστό κτίριο ή να αποτελεί ένα ανεξάρτητο µέρος του εργαστηρίου. Η είσοδος επιτρέπεται µόνο στο προσωπικό της εργαστηριακής µονάδας που είναι εφοδιασµένο µε ειδικό κλειδί. 5. Η είσοδος γίνεται µόνο µέσω ερµητικά κλειστού προθαλάµου όπου γίνεται η αλλαγή ρουχισµού και υπάρχει η δυνατότητα ντους. 6. Ο εξαερισµός του εργαστηρίου είναι ανεξάρτητος και πριν την έξοδό του ο αέρας περνά από µια σειρά φίλτρων HEPA. Η είσοδος του αέρα στο εργαστήριο γίνεται µέσω ενός φίλτρου HEPA. Θα πρέπει να υπάρχει µόνιµος εξαερισµός, µε αρνητική πίεση 7mm νερού στον προθάλαµο. Θα πρέπει να υπάρχει αυτόµατο σύστηµα συναγερµού σε περίπτωση βλάβης του συστήµατος αερισµού και θα πρέπει να υπάρχουν µανόµετρα µέσα και έξω από το εργαστήριο που θα δείχνουν την πίεση αέρα του εργαστηρίου. Σελίδα 14

15 7. Θα πρέπει να υπάρχει αυτόµατος διακόπτης του συστήµατος εισαγωγής αέρα στο εργαστήριο σε περίπτωση βλάβης του συστήµατος εξαγωγής έτσι ώστε να µη δηµιουργείται θετική πίεση αέρα µέσα στο εργαστήριο. 8. Θα πρέπει να υπάρχει ένας πρόσθετος προθάλαµος που να µπορεί να απολυµανθεί εύκολα για τη διέλευση και απολύµανση των συσκευών οι οποίες δεν µπορούν να αποστειρωθούν στο αυτόκαυστο. 9. Σ όλη τη διάρκεια της εργασίας θα πρέπει να υπάρχει στο εργαστήριο και δεύτερο εκπαιδευµένο άτοµο το οποίο θα βοηθήσει σε περίπτωση ανάγκης. Θα πρέπει να υπάρχει κάποιο παράθυρο από το οποίο να είναι δυνατή η εξωτερική οπτική επαφή/πρόσβαση των εργαζοµένων στο εργαστήριο. 10. Φαγητό, ποτό, κάπνισµα, αποθήκευση τροφίµων, χρήση καλλυντικών και χρήση σιφωνίου µε το στόµα απαγορεύονται. 11. Θα πρέπει να γίνεται ολοκληρωτική αλλαγή ρουχισµού κατά την έξοδο από το εργαστήριο. Ο χρησιµοποιηµένος ρουχισµός αποστειρώνεται και πριν την αναχώρηση πρέπει να κάνουν όλοι ντους. 12. Θα πρέπει να βρίσκονται προστατευτικές µάσκες στην καθαρή πλευρά του εργαστηρίου σε περίπτωση ανάγκης και σε θέσεις άµεσης πρόσβασης. 13. Όλα τα υγρά απόβλητα, ακόµη και του ντους πριν την έξοδό τους πρέπει να γίνονται ασφαλή. 14. Θα πρέπει να υπάρχει µέσα στο εργαστήριο σύστηµα τηλεπικοινωνίας µε τον εξωτερικό χώρο. 15. Όλες οι εργασίες µε µολυσµένο υλικό πρέπει να γίνονται σε ειδικές εστίες τύπου III. 16. Πρέπει να υπάρχουν αποτελεσµατικά απολυµαντικά για άµεση χρήση. 17. Όλα τα παθογόνα της οµάδας 4 πρέπει να φυλάσσονται αποκλειστικά και µόνο µέσα στο εργαστήριο. 18. Όλα τα υλικά πρέπει να είναι ασφαλή πριν µεταφερθούν από το εργαστήριο. Θα πρέπει να υπάρχει ένα δοχείο γεµάτο µε αποτελεσµατικό απολυµαντικό για τα υλικά που δεν αποστειρώνονται µε αυτόκαυστο. 19. Θα πρέπει να υπάρχει πρόγραµµα για τον έλεγχο εντόµων και ποντικιών. 20. Τα ατυχήµατα µε µολυσµένο υλικό ή η έκθεση µε µολυσµένο χώρο θα πρέπει να δηλώνονται άµεσα και χωρίς καµία καθυστέρηση στον υπεύθυνο ασφαλείας του εργαστηρίου. Σελίδα 15

16 Ενδεικτικός πίνακας µικροοργανισµών, που χρήζουν ειδικής εργαστηριακής προφύλαξης Μύκητες Aspergillus fumigatus 2&P Blastomyces dermatitidis 3 Candida albicans 2 Coccidiodes immitis 3 Cryptococcus neoformans 2 (Filobasidiella neoformans) 2S Epidermophyton floccosum 2 Histoplasma spp 3 Microsporum spp 2 Paracoccidiodes brasiliensis 3 Sproroihrix schenckii 2 Trichophyton spp 2 Ιδιαιτερότητες S=Απαραίτητη η χρήση απαγωγού Πρωτόζωα Acanthamoebs ssp Ancytostome duodensis 2G (κυρίως Α.culbertsoni) 2S Angiostrongytus spp 2 Ascaris lumbricoides 2 Babesia microti 2 Babesia divergens 2 Balantidium coll 2 Brugia spp 2 Capilaria spp 2 Clonorchis sinensis 2 Dipetalonema perstans 2 Dipetalonema streptocerca 2 Diphyllobothrium fatum 2 Dracunculus medinensis 2 Echinococcus spp 3&P Entamoeba histolytica 2 Fascilola hepatica 2 Fascila gigantes 2 Fasciolopsis busid 2 Giardia fambils 2 Hymenolepis nana (human origin) 2 Hymenolepis diminuta 2 Leishmania (mammallan) spp 3&P Los los 2 Mansonells ozzardi 2 Necator americanus 2G Naegleria spp (especially fowleri) 3 Onchocercs volvulus 2 Opisthorchis spp 2 Paragonimus westermanni 2 Plasmodium (human & simmian) 2 Pneumocystis carinil 2 Schistosoma haematobium 2G Schristosoma mansoni 2G Σελίδα 16

17 Schristosoma japonicum 2G Schristosoma intercalatum 2G Strongyfoides spp 2 Taenia saginata 2 Taenia solium 2 Toxocara canis 2 Toxoplasma gondil 3&P Trichinella spp 2 Trichomonas vaginalls 2 Trichostrongytus spp 2 Trichuris truchiura 2 Trypanosoma brucei sub-spp 2 Trypanosoma cruzi 3 Wuchereria bancrofil 2 Ιδιαιτερότητες G=Xρήση γαντιών, S=Χρήση απαγωγού, s=xρήση απαγωγού όχι απαραίτητη P= εν απατείται αεροστεγής αποµόνωση του εργαστηρίου ούτε συνεχής ροή αέρα προς τα µέσα. Ιοί Arenaviridas Lymphocytic chroriomenigitis virus Bunyavirides Croup C (LCM) Oropouche virus 3 Neurotropic strains 3 Junin, Lassa, Machupo and Mopeia viruses 4 Phieboviruses Rift Valley fever virus 3V Nairoviruses Congo, Crimean haemorrhagic fever Viruses, Hazara 4 Unassigned Bunyavireses Hantaan, Korean haemorrhagic Fever, epidemic nephronephrosis viruses 3, «Floviridae» Cardiobacterium hominis 2 Chlamydia psitaci (avian strains only) 3 Chlamydia (other strains) 2 Ciostridium botulinum 2(v) Clostridium tetari 2V Clostridium other spp 2 Corynebacterium haemolyticum 2 Corynebacterium ulcerans 2 Coxiella burnetii 3 Edwardsiella tarda 2 Eikenella corrodens 2 Enterobacter aerogenes 2 Erysuipeiothrix thusiopathiae Escherichis coli 2 Σελίδα 17

18 ( insidiosa ) 2 Francisella tularensis (Type A) 3(v) Francisells tutarensis (Type B) 2 Haemophilus spp 2 Kingells kinkae 2 Klesbiella spp 2 Legionellaceae 2 Lepiospira interrogans ( icterohae- morrhagiae) all serovans 2G Listeria monocyfogenes 2 Moraxella spp 2 Mycobacterium africanum 3V Mycobacterium avium 2 Mycobacterium bovis (πλην BCG strain) 3V Mycobacterium bovis (BCG strain) 2 Mycobacterium cheloni Mycobacterium fortuitum 2 Mycobacterium intracellulare 3 Mycobacterium kansasil 3 Mycobacterium leprae 3 Mycobacterium maimoense 3 Mycobacterium marinum 2 Mycobacterium scrofulaceum 2 Mycobacterium simiae 3 Mycobacterium szuigai 3 Mycobacterium tubercufosis 3V Mycobacterium uicerans 2 Mycobacterium xenopi 3 Mycoplasma pneumonise 2 Neisseria spp 2 Nocardia asteroides 2 Nocardia brasillensis 2 Noguchia granufosis 2 Noguchis granufosis 2 Noguchia granulosis 2 Plesiomonas shigelloides 2 Proleus spp 2 Providencis spp 2 Pseudomonas mallei 3 Pseudomonas pseudomallei 3 Pseudomonas other spp 3 Rickettsia akari 3 Rickettsia canada 3 Rickettsia conorii 3 Rickettsia montana 3 Rickettsia prowazeki 3 Rickettsia rickettsii 3 Rickettsia sennetsu 3 Rickettsia tsutsugamushi 3 Rochalinaea quintana 3 Vole rickettsia 3 Salmonella paratyphi A 3 Salmonella typhi 3v Salmonella (other spp) 2 Serratia liquefaciens 2 Serratia marcescens 2 Shigella dysenterrae (Type 1) 3 Shigella dysenterrae (Type 1) 3 Σελίδα 18

19 Shigella (other spp) 2 Staphylococcus aureus 2 Streptobacillus monitiformis 2 Streptococcus spp (Lancefield Groups A, B, C, D, G) 2 Streprococcus other spp Treponema pallidum 2G (πλην των µη παθογόνων) 2 Treponema pertenus 2G Vibrio choiarae (include El Tor) 2 Vibrio parahaemolyticus 2 Yersinis enterocollitica 2 Yersinis pseudotubercufosis Yersinia pseudotubercufosis subsp.pestis (Y pestis) 3v subsp. Pseudotubercufosis 2 Ιδιαιτερότητες G=Χρήση γαντιών, V=Εµβολιασµός απαραίτητος, v=συνιστάται ο εµβολιασµός (v)=εµβόλιο υπάρχει, χρήση µε φειδώ Hepatitis B virus Herpesvirides (virus of serum hepatitis) 3(v) B virus of monkey (Herpesvirus simiae) 3 Herpes siplex virus (Herpes febrilis, herpes genitalis, Herpesvirus hominis) 2gE Orthomyxovirides Paramyxovirides Influenza virus recent isolates 2S Newcastle disease virus 2Ε Measles virus 2 Mumps virus 2V Picornavirides Poxvirides Poliovirus 1, 2, 3 2V Variola (major & minor) virus 4V Whitepox virus Vaccinia Monkey pox virus All other members 4V 2V 3V 2G Retrovirides Rhabdovirides Human T-Cell Leukaemia viruses Rabies virus 3V Vesicular stomatitis 2s Σελίδα 19

20 Togavirides Unclassified viruses Rubivirus Rubella virus) 2v Hepatitis (non A-non-B) viruses 2 Alphaviruses Eastern equine encephalomyelitis virus 3 Venezuelan equine encephalomyelitis virus 3(v) Western equine encphalomyelitis virus Flaviruses Yellow fever virus 3V Japanese B encephalitis, Murray Valley encephalitis (Australia encephalitis), Rocio, St Louis encephalitis viruses 3 Tick-borne viruses Kyasanur Forest disease, Ornsk, Haemorrhagic fever disease viruses, Absettarov, Hanzalova, Hypr, Russian spring-summer encephalitis viruses 4V Kuminge 3 Powassan virus 3 Louping ill virus Tick-borne encephalitis 2(v) 2(v) Unconventional agents Kuru and Creutzfeldt-Jakob agents 2SG Ιδιαιτερότητες E = Απαραίτητη η προστασία µατιών, G = Χρήση γαντιών απαραίτητη g = Συνιστάται η χρήση γαντιών, v = Συνιστάται ο εµβολιασµός (v) = Υπάρχει εµβόλιο, χρήση µε φειδώ, S = Απαραίτητος ο απαγωγός g = Συνιστάται η χρήση απαγωγού, V = Εµβολιασµός απαραίτητος Βακτήρια Σελίδα 20

21 Acinetobacter calcoaceticus 2 Actinetobacter Iwoffi 2 «Actinobacillus actinoides» 2 Actinobacillus actinomycetemcomitans 2 Actinobacillus lingnleresil 2 Actinobacilus suis 2 Actinobacillus suis 2 Actinomadurs spp 2 Actinomymyces bovis 2 Actinomyces israelli 2 Aeromonas hydrophile 2 Arizona spp 2 Bacilus anthracis 3(v) Bacillus cereus 2 Bacterionemie inatruchortii 2 Bartonella baciliformis 2 Bordetella parapertussis 2 Bordetella pertussia 2 Brucella spp 3 Campylobacter spo 2 Σελίδα 21

22 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ ΣΤΟΥΣ ΟΠΟΙΟΥΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΖΩΑ ΑΡΘΡΟ 1 Εξειδίκευση γενικών αρχών έρευνας στον άνθρωπο-βιολογικές κοινωνικές επιστήµες Οι πειραµατισµοί που γίνονται στα πλαίσια έρευνας, στην οποία χρησιµοποιούνται ζώα, ως πειραµατόζωα, έχουν ως βασικούς/πρωταρχικούς στόχους την πρόληψη των ασθενειών, την προστασία της υγείας και την βελτίωση των συνθηκών εκτροφής τους, καθώς επίσης και την πρόληψη των ασθενειών (παρασκευή εµβολίων, ορών κ.τ.λ.) την διαφύλαξη και γενικά την προαγωγή της υγείας του ανθρώπου. Γενικά έχουν ως στόχο την ιατρική, βιολογική και αγροτική έρευνα. Η δεοντολογία στην έρευνα µε πειραµατόζωα στηρίζεται στις αρχές: α) Προστασία των ζώων που χρησιµοποιούνται για πειραµατικούς ή άλλους επιστηµονικούς σκοπούς. β) Προώθηση της επιστήµης µε θεµιτά µέσα. γ) Αποφυγή της επιθυµίας του αλόγιστου κέρδους. Σύµφωνα µε τις αρχές αυτές, η έρευνα στην οποία χρησιµοποιούνται τα ζώα ως πειραµατόζωα θα πρέπει να έχει ως γνώµονα την ηθική υπόσταση των ζώων, το σεβασµό της γενετικής τους ταυτότητας και την επιλογή του κατάλληλου για πειραµατικούς σκοπούς είδους ζώου. Έτσι, αν το αντικείµενο της έρευνας αφορά τον άνθρωπο, η επιλογή του κατάλληλου είδους ζώου εξαρτάται κατά πολύ από το εάν και κατά ποσό τα ανατοµικά, τα φυσιολογικά και ηθικολογικά χαρακτηριστικά του ζώου είναι αντίστοιχα προς εκείνα του ανθρώπου. Απαραίτητη προϋπόθεση για την σωστή χρησιµοποίηση των ζώων για πειραµατικούς σκοπούς είναι η γνώση των µορφολογικών και φυσιολογικών χαρακτηριστικών, καθώς και των «ζωοτεχνικών» απαιτήσεών τους. Έτσι η στέγαση, η διατροφή και η περιποίηση πρέπει να είναι ανάλογες µε τις ανάγκες και τις απαιτήσεις των ζώων. Κάθε ερευνητής συµπληρώνει, αλλά δεν παραβιάζει, τις αρχές και τους κανόνες του κώδικα εοντολογίας µε βάση τις προσωπικές του αξίες και την εµπειρία του. Η χρηµατοδότηση της έρευνας από φαρµακευτική εταιρεία ή άλλο ενδιαφερόµενο, επιτρέπεται όταν δεν γίνεται µόνο για λόγους διαφήµισης και εφόσον υπάρχει έγγραφη αποδοχή από την εταιρεία ή τον ενδιαφερόµενο του κανονισµού εοντολογίας που διέπει την ερευνητική δραστηριότητα του Π.Ι. Τέλος, κάθε κτηνιατρική κλινική πράξη θα πρέπει να γίνεται από κάτοχο πτυχίου Κτηνιατρικής. ΑΡΘΡΟ 2 Μεταχείριση πειραµατόζωων-αρχές 1. Επειδή τα ζώα έχουν ηθική υπόσταση, η κακοµεταχείρισή τους είναι ηθικά απαράδεκτη. Έτσι, τα πειράµατα στα ζώα πρέπει να δικαιολογούνται για την επίτευξη των ως άνω στόχων, να αποδεικνύεται ότι η χρησιµοποίησή τους είναι αναγκαία, καθώς επίσης και η µη ύπαρξη εναλλακτικών µεθόδων. 2. Εφόσον είναι δυνατό για τον ερευνητή να πετύχει τον ίδιο στόχο χωρίς να προκληθεί βλάβη σε ένα ζώο τότε πρέπει να εξετάζεται η ύπαρξη εναλλακτικών µεθόδων που θα ικανοποιούν το κριτήριο της αναγκαιότητας πραγµατοποίησης του πειράµατος και θα εξυπηρετούν την προστασία των πειραµατοζώων. 3. Η ηθική αξία των επιχειρηµάτων που δικαιολογούν την πραγµατοποίηση ενός πειράµατος αξιολογείται µε βάση τους εξής κανόνες: α) Φροντίδα για την υγεία και την ευζωία των ζώων. β) Ύπαρξη σοβαρού λόγου για την πρόκληση βλάβης στα ζώα. γ) Παρόµοια θέµατα αντιµετωπίζονται µε παρόµοιο τρόπο. Σελίδα 22

23 4. Η απόφαση για τη χρησιµοποίηση των ζώων ως πειραµατόζωα θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειµενική, που σηµαίνει ότι σε παρόµοιες περιπτώσεις και άλλα πρόσωπα, ερευνητές θα λάβουν την ίδια απόφαση. ΑΡΘΡΟ 3 Περιποίηση Για να διασφαλισθεί η γενική φροντίδα, η περιποίηση, οι συνθήκες στέγασης και διαβίωσης των ζώων, πρέπει να πληρούνται, µε µέριµνα της οικείας κτηνιατρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Γεωργίας, οι πιο κάτω προϋποθέσεις: α) Σε όλα τα πειραµατόζωα να παρέχεται στέγαση, περιβάλλον, κάποια ελάχιστη ελευθερία κινήσεων, τροφή, νερό και φροντίδα κατάλληλη για την υγεία και την καλή τους διαβίωση. β) Κάθε περιορισµός της δυνατότητας ενός πειραµατοζώου να ικανοποιεί τις φυσιολογικές του ανάγκες και τις συνήθειες του να µην υπερβαίνει το ελάχιστο δυνατό. γ) Να διεξάγεται καθηµερινός έλεγχος των περιβαλλοντικών συνθηκών κάτω από τις οποίες τα πειραµατόζωα εκτρέφονται, φυλάσσονται ή χρησιµοποιούνται. δ) Η ικανοποιητική διαβίωση και η κατάσταση της υγείας των πειραµατοζώων να ελέγχονται από κτηνίατρο που ορίζεται από τον υπεύθυνο του πειράµατος ώστε να αποφεύγεται ο πόνος ή άσκοπη ταλαιπωρία, η αγωνία ή µη µόνιµη βλάβη της υγείας τους. ε) Λαµβάνονται τα κατάλληλα µέτρα για την αποκατάσταση, το ταχύτερο δυνατό, κάθε διαταραχής ή ταλαιπωρίας που διαπιστώνεται στο πειραµατόζωο. Για την εφαρµογή των ιατάξεων των περιπτώσεων α) και β) του παρόντος άρθρου τηρούνται οι κατευθυντήριες γραµµές του παραρτήµατος ΙΙ του διατάγµατος 160/91. ΑΡΘΡΟ 4 Απαγορεύσεις χρησιµοποίησης ζώων 1. Απαγορεύεται η χρησιµοποίηση ζωντανών ζώων για εκπαιδευτικούς σκοπούς, εκτός αν υπάρχει άδεια της αρµόδιας αρχής, η οποία θα χορηγείται µόνο σε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο µέσο επαγγελµατικής εκπαίδευσης. 2. Η χρησιµοποίηση ζώντων ζώων για ερευνητικούς και πειραµατικούς σκοπούς απαγορεύεται, εκτός αν γίνεται µέσα στο πλαίσιο του Νόµου. 3. Aπαγορεύονται οι πειραµατισµοί στους οποίους χρησιµοποιούνται είδη ζώων της άγριας πανίδας που απειλούνται µε εξαφάνιση. Της απαγόρευσης αυτής εξαιρούνται τα πειράµατα που έχουν ως αντικείµενο την έρευνα για την διατήρηση των ζώων αυτών. 4. Τα αδέσποτα κατοικίδια ζώα σε καµία περίπτωση δεν πρέπει να χρησιµοποιούνται ως πειραµατόζωα (άρθρο 17 του Π.. 160/91). ΑΡΘΡΟ 5 Ειδικές διατάξεις που απορρέουν από θεσµικές ρυθµίσεις Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη νοµική προστασία των πειραµατόζωων σύµφωνα µε το άρθρο 2 του παρόντος καθορίζονται ως εξής : Σελίδα 23

24 α) Χορήγηση έγκρισης, από την αρµόδια αρχή, άδειας πραγµατοποίησης πειραµάτων σε ζώα. β) Καταχώρηση των εγκαταστάσεων εκτροφής, προµήθειας και χρησιµοποίησης των πειραµατοζώων. γ) Εκπαίδευση των προσώπων που φροντίζουν ή πραγµατοποιούν πειράµατα σε ζώα. δ) Ενθάρρυνση της ανάπτυξης της έρευνας για την ανεύρεση εναλλακτικών µεθόδων µε σκοπό την αντικατάσταση της χρησιµοποίησης ζώων σε πειράµατα, την µείωση του αριθµού των, και την µείωση του πόνου, αγωνίας κ.λ.π. που προκαλείται σε ένα ζώο. ε) Συλλογή στοιχείων και δηµοσιοποίηση, ορισµένων από αυτά, στο ευρύτερο κοινό. ΑΡΘΡΟ 6 Είδη ζώων που χρησιµοποιούνται ως πειραµατόζωα 1. Τα είδη ζώων που προστατεύονται από το Π.. 160/91 (οδηγία 86/609/ΕΟΚ) είναι όλα τα ζώντα σπονδυλωτά που χρησιµοποιούνται για πειραµατικούς ή άλλους επιστηµονικούς σκοπούς, συµπεριλαµβανοµένων και ορισµένων µορφών όπως προνύµφες που ζουν ελεύθερες ή αναπαράγονται. Έτσι ως πειραµατόζωα χρησιµοποιούνται τα ζώα που αναφέρονται στο άρθρο 21 του Π.. 160/91 και είναι τα εξής: Ποντικός mus musculus Αρουραίος rattus norvegicus Ινδικό Χοιρίδιο cavia porcellus Κρίκητος mescoricetus auratus Κουνέλι oryctolacus cuniculus Σκύλος canis familiaris Γάτα folis catus Ορτύκι coturnix coturnix 2. Ακόµη ως πειραµατόζωα χρησιµοποιούνται: Όρνιθες, περιστέρια και πτηνά εν γένει, χοίροι, αίγες, πρόβατα, βοοειδή και ιπποειδή. ΑΡΘΡΟ 7 Εννοια πειραµατικής διαδικασίας & πειράµατος κατά το Π.. 160/91 Πειραµατική διαδικασία σύµφωνα µε το Π.. 160/91 είναι κάθε πείραµα ή άλλη επιστηµονική διαδικασία που πραγµατοποιείται µε την χρήση των διαφόρων ειδών ζώων του άρθρου 4 του παρόντος και είναι δυνατόν να τους προκαλέσει πόνο, ταλαιπωρία ή µόνιµη βλάβη στην υγεία τους. Στους όρους αυτούς συµπεριλαµβάνονται: η ασθένεια, ο τραυµατισµός, το stress (σωµατικό ή ψυχολογικό), ο θάνατος. Κάθε πειραµατική διαδικασία θεωρείται ότι εµπίπτει και ρυθµίζεται από το Π.. 160/91 ακόµη και αν συνδυάζεται µε άλλες διαδικασίες που επιφέρουν τα παραπάνω αποτελέσµατα. Πείραµα: θεωρείται όταν κατά την διάρκεια µιας διαδικασίας σε µία ανώριµη µορφή ενός σπονδυλωτού αυτή οδηγήσει στην γέννηση ενός ζώου. Η εξάλειψη του πόνου, της ταλαιπωρίας ή της µόνιµης βλάβης µε την χορήγηση φαρµάκων αναισθητικών ή αναλγητικών ή άλλων µεθόδων δεν θέτει την χρησιµοποίηση του ζώου εκτός πεδίου ορισµού του πειράµατος. Σελίδα 24

25 ΑΡΘΡΟ 8 Εξαιρέσεις 1. Εξαιρούνται των πειραµατικών διαδικασιών και δεν υπάγονται στο Π.. 160/91 οι παρακάτω περιπτώσεις: α) Η σήµανση ενός ζώου ή κάθε διαδικασία που καταλήγει στο σκοπό αυτό ακόµη και αν προκαλεί στιγµιαίο πόνο ή ταλαιπωρία όχι όµως και µόνιµη βλάβη. β) Η γεωργική, κτηνιατρική ή κλινική κτηνιατρική πρακτική δεν θεωρούνται πειράµατα και δεν υπάγονται στο Π.. 160/91. Π.χ. λήψη αίµατος ή λήψη δειγµάτων ιστών για διαγνωστικούς σκοπούς, έγχυση φαρµάκων προς όφελος των ζώων. γ) Επίσης επώδυνες πρακτικές κατά την εκτροφή και διαχείριση των αγροτικών ζώων π.χ. ευνουχισµός δεν αποτελούν πειραµατική διαδικασία κατά τα ως άνω οριζόµενα στο άρθρο Πειράµατα που έχουν ως στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας των ζώων εφόσον δεν επιφέρουν σε αυτά τα αποτελέσµατα του άρθρου 6 δεν υπάγονται στις πειραµατικές διαδικασίες του Π.. 160/91. ΑΡΘΡΟ 9 Εφαρµογή του Π.. 160/91 Το Π.. 160/91 εφαρµόζεται στην χρησιµοποίηση των ζώων σε πειράµατα που έχουν ως σκοπό: α) Την ανάπτυξη, παραγωγή, έλεγχο ποιότητας, δραστηριότητας, και ασφάλειας ορών, εµβολίων, διαγνωστικών ή άλλων ιατρικών ή κτηνιατρικών βιολογικών ουσιών, τροφίµων ή άλλων προϊόντων. β) Την αποφυγή, την πρόληψη, την διάγνωση ανωµαλιών ή των συνεπειών τους σε ανθρώπους, ζώα ή φυτά. γ) Την αξιολόγηση, διερεύνηση, ρύθµιση ή αλλαγή των φυσιολογικών χαρακτηριστικών σε ανθρώπους, ζώα ή φυτά. δ) Την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος προς όφελος της υγείας και ευζωίας ανθρώπων και ζώων. ΑΡΘΡΟ 10 Αρµόδια αρχή Αρµοδιότητα για την χορήγηση έγκρισης πραγµατοποίησης πειράµατος µε ζώα έχει η Κτηνιατρική Υπηρεσία του Υπ. Γεωργίας µε τις κατά τόπους υπηρεσίες, που είναι, η /νση Κτηνιατρικής του Νοµού που πρόκειται να πραγµατοποιηθούν τα πειράµατα και που χορηγεί την σχετική άδεια. ΑΡΘΡΟ 11 ικαιολογητικά για την χορήγηση αδείας Για την χορήγηση της άδειας οι ενδιαφερόµενοι υποβάλουν στην αρµόδια /νση Κτηνιατρικής τα παρακάτω στοιχεία: α) Ορισµός του υπευθύνου του πειράµατος καθώς και του αναπληρωτού του. β) Παράθεση στοιχείων που να δηλώνουν ότι τόσο τα χρησιµοποιούµενα ζώα όσο και οι σκοποί του Σελίδα 25

Παθογόνοι μικροοργανισμοί

Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί Οι διάφοροι παθογόνοι μικροοργανισμοί τοποθετούνται σε 4 ομάδες: Ομάδα 1: Οργανισμοί που είναι πολύ πιθανό να προκαλούν ασθένεια στον άνθρωπο. Ομάδα 2: Οργανισμοί που αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια εργαστηρίων

Ασφάλεια εργαστηρίων Ασφάλεια εργαστηρίων 1. Εργαστήρια με ασφάλεια επιπέδου 1 Το εργαστήριο αυτό είναι κατάλληλο για εργασία με οργανισμούς της ομάδας 1 και πρέπει να πληροί τις εξής προϋποθέσεις: 1. Το εργαστήριο πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012

«ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ «ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΡΘΡΟ 1: Πεδίο Εφαρµογής ΑΡΘΡΟ 2: Η Αξία της Ερευνητικής Εργασίας, Ερευνητική Ανεξαρτησία και Ακαδηµαϊκές Ελευθερίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. β. Η μόλυνση των φυτικών προϊόντων από γεωργικά φάρμακα μπορεί να είτε άμεση είτε έμμεση. ΣΩΣΤΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Α ) & ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 15/04/2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. Να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας

ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ. Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας ΙΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ Άννα Τσίτουρα Δικηγόρος Εξειδ. Δίκαιο της υγείας Νοµική Σύµβουλος Ι.Σ.Α. ΙΣΧΥΟΝ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ Ήδη από το έτος 1939 ισχύει γενική απαγόρευση κάθε διαφήµισης που σχετίζεται µε την άσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες

Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Ερμηνεία αποτελεσμάτων για μικροβιολογικές παραμέτρους και διορθωτικές ενέργειες Κατσιαφλάκα Άννα Τεχνική Υπεύθυνος Μικροβιολογικού τομέα Ιατρός Βιοπαθολόγος,Msc στη Δημόσια Υγεία Ερμηνεία αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ)

ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 1 ΟΜΙΛΟΣ ΓΙΟΥΛΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΟΡΑΜΑ ΚΑΙ ΑΞΙΕΣ ΟΜΙΛΟΥ 3. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΜΙΛΟΥ (ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ) 2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Μέτρα πρόληψης και ελέγχου γαστρεντερίτιδας σε βρεφονηπιακό/παιδικό σταθμό (Απευθύνεται σε εργαζόμενους βρεφονηπιακών / παιδικών σταθμών) Μέτρα πρόληψης 1. Ακολουθούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων»

«Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» «Ασφάλεια και Πιστοποίηση Τοπικών Παραδοσιακών Προϊόντων» Δρ.Ελένη Μαλισσιόβα Κτηνίατρος, MSc, MSc, PhD Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Θεσσαλίας malissiova@teilar.gr «Τοπικά» παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Α ΕΣΠΟΤΩΝ ΖΩΩΝ» Κ.Α. ΕΞΟ ΩΝ : 15.6474.13. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΑΠΑΝΗ (µε Φ.Π.Α. 23%): 500,00

ΜΕΛΕΤΗ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Α ΕΣΠΟΤΩΝ ΖΩΩΝ» Κ.Α. ΕΞΟ ΩΝ : 15.6474.13. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΑΠΑΝΗ (µε Φ.Π.Α. 23%): 500,00 ΗΜΟΣ ΧΑΛΑΝ ΡΙΟΥ /ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 51 /2014 ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 59/2012 ΜΕΛΕΤΗ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Α ΕΣΠΟΤΩΝ ΖΩΩΝ» ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΙΣΑ ΑΠΑΝΗ (µε Φ.Π.Α. 23%): 500,00 Κ.Α. ΕΞΟ ΩΝ : 15.6474.13

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά

«Διαχείριση. και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» απόβλητα; πανεπιστημιακά / περιφερειακά /στρατιωτικά «Διαχείριση και σήμανση των Επικινδύνων Ιατρικών-Μολυσματικών Αποβλήτων» Τι είναι τα ιατρικά και νοσοκομειακά απόβλητα; Ως Ιατρικά Απόβλητα (Ι.Α.).) νοούνται τα απορρίμματα στις Υγειονομικές Μονάδες (Υ.Μ.).)

Διαβάστε περισσότερα

Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης

Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης Ηµεροµηνία ελέγχου: Θέση Στοιχείων Φορέα Ελέγχου ΚΩ : 1.01.04 Έντυπο Ελέγχου Επιχειρήσεων Μαζικής Εστίασης Επωνυµία Τίτλος Επιχείρησης Στοιχεία Επιχείρησης Πόλη - διεύθυνση Τ.Κ Τηλέφωνο, Φαξ Ονοµατεπώνυµο

Διαβάστε περισσότερα

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο»

Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» Καραΐσκου Α. Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ. Ν. Ελευσίνας «Θριάσιο» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ε.Ν.Λ. στα πλαίσια ενασχόλησής της με την πρόληψη λοιμώξεων στο χώρο του Νοσοκομείου, δίδει σαφείς οδηγίες για την ασφαλή

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας.

Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. Κώδικας Επαγγελματικής Δεοντολογίας. 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Ι. Δέσμευση της Διοίκησης. 1. Αρχές. 2. Βασικοί άξονες. ΙΙ. Αρχές επαγγελματικής συμπεριφοράς. 1. Σύγκρουση συμφερόντων. 2. Προστασία περιουσιακών στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ. Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας

ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ. Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας ΑΡΘΡΑ & ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ Καθαρισμός & Απολύμανση: Σχεδιάστε ένα σωστό πρόγραμμα βασισμένο στον χώρο σας Οι μεγάλες και θεσμικές αλλαγές που έφερε η νέα υγειονομική νομοθεσία στη λειτουργία των επιχειρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ / ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ / ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ / ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗΣ ΕΣΥ ΚΑΝΑΞ/01/06/12-11-2014 1/11 ΕΣΥ ΚΑΝΑΞ Έκδοση: 01 Αναθεώρηση: 06 Ηµεροµηνία Έκδοσης: 25-02-1997

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΑΤΡΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΥ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ. ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ. Σοφία Σπαθοπούλου, Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΣΙΓΚΕΛΛΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η σιγκέλλωση; Η σιγκέλλωση είναι ένα λοιμώδες νόσημα που προκαλείται από μια ομάδα βακτηρίων με το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ 1. Εισαγωγή 1.1. Η λειτουργία του παρόντος διαδικτυακού τόπου www.transparency.gr υποστηρίζεται από το σωματείο «Διεθνής Διαφάνεια Ελλάς» (στο εξής: ο «Φορέας») με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Εργαστήριο

Εισαγωγή στο Εργαστήριο Εισαγωγή στο Εργαστήριο ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Οι κανόνες εργαστηριακής άσκησης αποβλέπουν στη σωστή λειτουργία του εργαστηρίου και κυρίως εξασφαλίζουν την ασφάλεια των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Επιτροπής Δεοντολογίας Χρήσης Ζώων (ΕΔΕΧΖΩ)

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Επιτροπής Δεοντολογίας Χρήσης Ζώων (ΕΔΕΧΖΩ) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Επιτροπής Δεοντολογίας Χρήσης Ζώων (ΕΔΕΧΖΩ) για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς στο Τμήμα Κτηνιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 1. Ίδρυση, αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Παροχή Υπηρεσιών: «Κτηνιάτρου για τις ανάγκες του κυνοκομείου. Με χρονική διάρκεια από την υπογραφή της σύμβασης και έως ένα (1)έτος»

Παροχή Υπηρεσιών: «Κτηνιάτρου για τις ανάγκες του κυνοκομείου. Με χρονική διάρκεια από την υπογραφή της σύμβασης και έως ένα (1)έτος» και έως ένα(1)έτος» Αριθμ. μελέτης : 5/2015 Παροχή Υπηρεσιών: «Κτηνιάτρου για τις ανάγκες του κυνοκομείου Με χρονική και έως ένα (1)έτος» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Μύκονος, 24-12 - 2014 ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Αρ. πρ.: -12005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Μύκονος, 24-2 - 204 Αρ. πρ.: -2005- ΔΗΜΟΣ ΜΥΚΟΝΟΥ ΠΡΟΣ: ΥΠΗΡΕΣΙΑ : ΓΡΑΦΕΙΟ : ΔΗΜΑΡΧΟΥ Πληροφορίες: Κων/να Τακούση Τηλέφωνα : (22890)-23.26, -23.988 FAX : (22890)-22.229

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑ ΟΣ Α.Ε. ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ (Εγκρίθηκε µε απόφαση του.σ.- ΟΤΕ στην 2751/26-5-2006 συνεδρίασή του) ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΖΩΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΥΣ ΕΠΙΜΥΣ ΙΝΔΟΧΟΙΡΟΣ ΚΡΙΚΗΤΟΣ ΚΟΝΙΚΛΟΣ ΧΟΙΡΟΣ

ΖΩΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΜΥΣ ΕΠΙΜΥΣ ΙΝΔΟΧΟΙΡΟΣ ΚΡΙΚΗΤΟΣ ΚΟΝΙΚΛΟΣ ΧΟΙΡΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΖΩΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ Δρ. ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΠΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Πειραματόζωο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Κλινικές Μελέτες. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινικές Μελέτες Δέσποινα Ν. Περρέα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθύντρια Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης «Ν.Σ. Χρηστέας» Κλινικές Μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΑΘΕΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΙΑΤΡΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Aριθµ. Μελέτης : 2/2013 (Υπηρεσίες παροχής συµβουλών σε θέµατα υγείας και ασφάλειας ) Κ.Α.00.6117.004 Κ.Α. 00.6117.005 ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Τεχνική περιγραφή 2. Ενδεικτικός Προϋπολογισµός 3. Συγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΧΩΡΩΝ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΓΕΙΑΣ & ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Ε. Τόμπρου Π.Ε Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Γ.Ν.Α «ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» Αντικείμενα & επιφάνειες σπάνια είναι υπεύθυνα για άμεση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΣ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ CONFLICT OF INTEREST POLICY Το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο (νομοθεσία) που διέπει τις δραστηριότητες της εταιρείας «ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Η ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 1. Ταυτότητα, Παιδική Ηλικία, Ελευθερία Έκφρασης. Άρθρο 1 : Ορισμός του Παιδιού Άρθρο 7 : Όνομα και εθνικότητα Άρθρο 8 : Κατοχύρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 2011 ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ 1 Κώδικας Δεοντολογίας Γραφείου Διασύνδεσης ΤΕΙ Λάρισας Περιεχόμενα Εισαγωγή... 2 Κώδικας δεοντολογίας με φοιτητές και αποφοίτους προπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης

Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Ανερχόμενοι βιολογικοί κίνδυνοι και ασφάλεια τροφίμων ζωικής προέλευσης Αλέξανδρος Γκόβαρης Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σχολή Επιστημών Υγείας Κτηνιατρικό Τμήμα Εργαστήριο Υγιεινής Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες Ασφάλειας και Υγείας στα Εργαστήρια

Κανόνες Ασφάλειας και Υγείας στα Εργαστήρια Κανόνες Ασφάλειας και Υγείας στα Εργαστήρια Εργαστήριο Μηχανικής και Υλικών Σχολή Μηχανικής και Εφαρμοσμένων Επιστημών Πανεπιστήμιο Frederick Τμήμα: Έχω διαβάσει και αντιλαμβάνομαι τους κανόνες ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι:

GMP και HACCP. Οι κυριότεροι κίνδυνοι μη - πιστοποιημένων επιχειρήσεων είναι: GMP και HACCP Μέσα απο προσεχτικά επιλεγμένους προμηθευτές με πολλά χρόνια εμπειρία στην φαρμακευτική αγορά και την αγορά καλλυντικών, όλα τα προϊόντα Essens μπορούν να παρουσιάσουν την καταγωγή τους από

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Υγιεινή και Ασφάλεια Α/Α ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΥΡΙΟ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ 1. ΦΕΚ 177/Α/1985, Νόµος Υπ Αριθ. 1568 Υγιεινή και ασφάλεια εργαζοµένων. 2. ΦΕΚ 721/Β/1988, Υ.Α. Υπ Αριθ. 88555/3293

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Οδηγίες για την πρόληψη και τον αποτελεσματικό χειρισμό εμφάνισης γαστρεντερίτιδας σε κατασκήνωση Η εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας σε κατασκηνώσεις δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Εποχική γρίπη: Οδηγίες για τα μέλη πληρώματος των αεροσκαφών Δεκέμβριος 2010 Στην Ελλάδα η περίοδος της εποχικής

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία

Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Οδηγίες Διεξαγωγής Έρευνας στα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία Τα Πρότυπα Πειραματικά Σχολεία (ΠΠΣ), λόγω της στενής τους συνεργασίας με την Πανεπιστημιακή κοινότητα, αποτελούν συχνά πεδία διεξαγωγής έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Νομοθεσία για την Προστασία των Ζώων

Ελληνική Νομοθεσία για την Προστασία των Ζώων Ελληνική Νομοθεσία για την Προστασία των Ζώων Επιμέλεια κειμένου : Βάσω Τάκη Δικηγόρος (Σύλλογος Ζωοφίλων Ημαθίας ΖΩ.Η.) Επιμέλεια γραφιστικών : Lale Alatli ΖΩΑ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ A. Νόμος 2017/1992 «Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων Υπάρχει πρόβλημα υπερπληθυσμού αδέσποτων ζώων? Κάθε χρόνο, εκατομμύρια αδέσποτα σκυλιά και γατιά, συμπεριλαμβανομένων κουταβιών και μικρών ψιψίνων, τραυματίζονται,

Διαβάστε περισσότερα

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι

Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Μικροβιολογία Τροφίμων Ι Ενότητα 11: Εξωγενείς Παράγοντες Θερμοκρασία, 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Γεώργιος - Ιωάννης Νύχας Ευστάθιος Πανάγου Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων

29-12-05. Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 4245/Α ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ. Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ Αθήνα, Αριθ. πρωτ.: 29-12-05 4245/Α ΠΡΟΣ: Ως Πίνακας Διανομής ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Θέμα: Νέοι Κανονισμοί Τροφίμων Εδώ και μερικά χρόνια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εργάζεται πάνω στην εναρμόνιση της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΟΥΑΛΕΤΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΤΟΥΑΛΕΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΩΝ Γραφείο Προμηθειών και Διαγωνισμών Τ.Κ. 34100 Χαλκίδα Πληροφ.:Κούμαρος Αντώνης ΤΗΛ.: 22213-55178 ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΧΗΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Δρ Αμαλία Τσαγκάρη 2.3.2015 Με βάση το εγχειρίδιο Βασικής Εκπαίδευσης στην υγιεινή και τον χειρισμό των τροφίμων για τις επιχειρήσεις Μαζικής Εστίασης ΤΡΟΦΟΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ ΣΕΠ Επιστημών & Υγείας ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΛΩΝ 1. Σκοπός Ο Κώδικας Δεοντολογίας των μελών του Συνδέσμου σκοπό έχει να προτρέπει τα μέλη του Συνδέσμου στο να κατανοούν και να εφαρμόζουν συστηματοποιημένους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ KAI ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΗΣ JUMBO AEE. (Εγκρίθηκε με απόφαση του Δ.Σ. στην από 1.2.2013 συνεδρίασή του)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ KAI ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΗΣ JUMBO AEE. (Εγκρίθηκε με απόφαση του Δ.Σ. στην από 1.2.2013 συνεδρίασή του) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ KAI ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΗΣ JUMBO AEE (Εγκρίθηκε με απόφαση του Δ.Σ. στην από 1.2.2013 συνεδρίασή του) Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Άρθρο 1. Γενικά 3 Άρθρο 2. Συμμόρφωση με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 321/2001

ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 321/2001 ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ 321/2001 "Προσαρμογή στην Οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων" Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS

ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ IRIS ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ 52, 71305, ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΛ: 2810 360715 7 FAX: 2810 360718 info@irisbio.gr / www.irisbio.gr ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΠΟΥΛΕΡΙΚΑ ΕΚΔΟΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης () για ανθρώπους με οστεοαρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: 1 1 2 3 4 Οι άνθρωποι με συμπτώματα οστεοαρθρίτιδας (ΟΑ) θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε επαγγελματία του τομέα

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA

Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Κώδικας Συμπεριφοράς της εταιρίας SCA Η SCA δεσμεύεται για τη δημιουργία αξιών για τους υπαλλήλους, τους πελάτες, τους καταναλωτές, τους μετόχους καθώς και για τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ Σ. Θ. Χαραλαµ ίδης, Καθηγητής Εργαστήριο Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσηµάτων, Τµήµα Κτηνιατρικής, Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

1.ΟΡΙΣΜΟΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

1.ΟΡΙΣΜΟΣ, ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΕΦΑΜ Στις καταστατικές αρχές και τους στόχους της ΕΕΦΑΜ η οριοθέτηση των ηθικών κανόνων και πρακτικών στην άσκηση του Φαρµακευτικού Marketing, αποτελεί πρώτιστο δεδοµένο και ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΚΑΖΑΝΤΖΙΔΟΥ ΒΙΚΤΩΡΙΑ ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ-ΕΥΟΣΜΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΔΕΣΠΟΤΩΝ ΖΩΩΝ 13.12.13 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΔΕΣΠΟΤΩΝ ΖΩΩΝ 1. ΓΕΝΙΚΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής

Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί. Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Ασφάλεια & Έλεγχος Τροφίμων: Οι Νέοι Κανονισμοί Ευάγγελος Σ. Λάζος Αντιπρόεδρος ΕΦΕΤ Καθηγητής Οι Νέοι Κανονισμοί 178/2003 από 01/01/2005 Ιχνηλασιμότητα 852/2004 από 01/01/2006 αντικαθιστά την 93/43/ΕΟΚ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον.

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον. ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ορισμοί Περιβάλλον φυσικό τεχνητό πολιτιστικό Τα στοιχεία που Τα παραγωγικά στοι- Τα δημιουργήματα της μας δίνει η φύση, χεία που δημιουργεί πνευματικής εργασίας όπως ο αέρας, ο άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΔΙΟΙΚΟΥΣΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση : Λεωφ. Συγγρού 56 Τ. Κ. 11742, Αθήνα 4 ος όροφος τηλ. : 210-9250280 fax : 210-9250290 e-mail

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 16.3.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 77/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 225/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 15ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του παραρτήματος II

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 1. Ο παρών Κανονισμός συμπληρώνει τον Κανονισμό Πιστοποίησης της QMSCERT και αφορά τις επιχειρήσεις ζωικής παραγωγής και τις μελισσοκομικές επιχειρήσεις. 2. Οι Επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Ποιότητας

Εγχειρίδιο Ποιότητας ΚΩΔΙΚΟΣ: ΕΓΧΠ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΜΟΔΙΠ Εγχειρίδιο Ποιότητας Σύστημα Διαχείρισης Ποιότητας κατά ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001:2008 ΑΝΤΙΤΥΠΟ 1 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής... 3

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ» «ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ» ΟΔΗΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19

Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Κ Π 544/2003 Ο ΠΕΡΙ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΑΧΥ ΡΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 ιάταγµα δυνάµει του άρθρου 19 Ο Επίτροπος Ρυθµίσεως Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδροµείων, ασκώντας τις εξουσίες που του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πρωτόκολλο προγράμματος πρόληψης και προαγωγής της στοματικής υγείας «Ημέρες Πρόληψης» Εισαγωγή Ο Οδοντιατρικός Σύλλογος Πειραιά (ΟΣΠ) εδώ και 30 χρόνια πρωτοπορεί στο χώρο

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας Δεοντολογίας Προμηθευτών (Supplier Code of Conduct) ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κώδικας Δεοντολογίας Προμηθευτών (Supplier Code of Conduct) ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Τίτλος: Τομέας: Υπεύθυνη Οργανωτική Μονάδα (Process Owner): Ημερομηνία Έκδοσης: Περίληψη: ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΜHΘΕΥΤΩΝ (SUPPLIER CODE OF CONDUCT) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΜΕ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο»

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» Κτηνιατρική Σχολή Κτηνιατρική Επιστήμη και Επαγγελματική Σταδιοδρομία Εισηγητής: Ιωάννης Αντωνόπουλος, καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής Κτηνιατρική Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ HACCP 1 1. Είδη κρέατος 2. Σκόνη γάλακτος 3. Προτηγανισµένες και µη πατάτες 4. Ψάρια και θαλασσινά 2 1. Εφαρµογή προγράµµατος HACCP στην παραγωγή κρέατος Η χρήση HACCP

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Άρθρο 1. Γενικές Αρχές 1.1 Ο Κώδικας Δεοντολογίας Εσωτερικός Κανονισμός (εφεξής Κώδικας Δεοντολογίας) περιέχει τις

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης

Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης. Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων και ολοκληρωμένης διαχείρισης Γιώργος Κράββας Δ/ντης Agrisystems Γραφείο Θεσσαλονίκης Πιστοποίηση βιολογικών προϊόντων Αρχή Εποπτείας: Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK

Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης στη Βικτώρια GREEK 2 Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων Υγειονομικής Περίθαλψης Ο Αυστραλιανός Καταστατικός Χάρτης Δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες

ΕΤΑ και άλλες βιομηχανικές δραστηριότητες Το παρακάτω κείμενο περιέχει οδηγίες, παραδείγματα και διευκρινήσεις σχετικά με το τι θεωρείται Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη, με έμφαση σε βιομηχανικές δραστηριότητες. Βασίζεται στο εγχειρίδιο Frascati

Διαβάστε περισσότερα

GLOBALGAP (EUREPGAP)

GLOBALGAP (EUREPGAP) GLOBALGAP (EUREPGAP) Το Διεθνές Σχήμα Πιστοποίησης Κώδικας Ορθής Γεωργικής Πρακτικής GLOBALGAP, λειτουργεί ως αντικειμενικό εργαλείο αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης με τις σχετικές απαιτήσεις για όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ

Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Ε Θ Ν Ι Κ Η Ε Π Ι Τ Ρ Ο Π Η Β Ι Ο Η Θ Ι Κ Η Σ Γ Ν Ω Μ Η ΜΕΤΑ ΟΤΙΚΑ ΛΟΙΜΩ Η ΝΟΣΗΜΑΤΑ: ΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ Η Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής, σε επανειληµµένες συνεδριάσεις, εξέτασε το ζήτηµα των αποδεκτών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ)

Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) Τι είναι η γρίπη; οξεία αναπνευστική νόσος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης (κυρίωςαήβ) εµφανίζεται υπό µορφή εποχιακών εξάρσεων και επιδηµιών σε παγκόσµια κλίµακα Συµπτώµατα γρίπης Τα συµπτώµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Γ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Γ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Γ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΟΜΕΑΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ. Πρόλογος Ο Εσωτερικός Κανονισµός Λειτουργίας της Γ' Πανεπιστηµιακής Ψυχιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Οι παρούσες οδηγίες εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις ή στους μεμονωμένους ιδιώτες οι οποίοι εκμεταλλεύονται αυτόματους πωλητές τροφίμων ή ροφημάτων

Οι παρούσες οδηγίες εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις ή στους μεμονωμένους ιδιώτες οι οποίοι εκμεταλλεύονται αυτόματους πωλητές τροφίμων ή ροφημάτων Περιεχόμενα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 2 1.1Πεδίο εφαρμογής Ορισμοί επιχειρήσεων... 2 1.2. Σκοπός... 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο : ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ... 2 2.1. Διαδικασία αδειοδότησης (ως προς την Υγειονομική Υπηρεσία)...

Διαβάστε περισσότερα

Προς. Η Επιτροπή Τεχνικών Προδιαγραφών. 1. Παρθένα Γιαννουλάκη 2. Ελένη Φωτιάδου 3. Αργύριος Κορμπέτης

Προς. Η Επιτροπή Τεχνικών Προδιαγραφών. 1. Παρθένα Γιαννουλάκη 2. Ελένη Φωτιάδου 3. Αργύριος Κορμπέτης ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 19-11-2014 Αριθμ. Πρωτ.: 46791 Προς Την Διοίκηση (διά της Δ/νσης Ιατρικής Υπηρεσίας) Κοιν.: Υποδιεύθυνση Οικονομικού ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός Λειτουργίας

Κανονισμός Λειτουργίας Κανονισμός Λειτουργίας Υπηρεσίας Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς «ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΤΩΡΑ!» Α. ΠΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ 1. Υπηρεσία Παροχής Συνδρομής και Πληροφόρησης για θέματα Διαφθοράς 1.1. Το Σωματείο

Διαβάστε περισσότερα