ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA 2002-2003"

Transcript

1 Χ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ-ΧΡΥΣΑΝΘΑΚΗ- /. ΑΣΛΑΝΗΣ-I. VAISOV-M. ΒΑΛΑΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑΣ - TOPOLNICA Συνεχίστηκε το 2002 και 2003 το ελληνοβουλγαρικό πρόγραμμα συνεργασίας «Προμαχών-Topolnica» στον νεολιθικό οικισμό που διασχίζεται από τη γραμμή των ελληνοβουλγαρικών συνόρων στη συνοριακή πυραμίδα 63'. Εν όψει της προγραμματισμένης λήξης του ανασκαφικού προγράμματος, αφαιρέσαμε κατά το 2003 τους εναπομείναντες μεταξύ των ανασκαφικών τετραγώνων στρωματογραφικούς μάρτυρες στον κεντρικό ελληνικό ανασκαφικό τομέα (Σχ. 1, Εικ. 1) και συνοψίσαμε την έρευνα των τριών φάσεων κατοίκησης που οι μέχρι σήμερα ανασκαφές έχουν εντοπίσει στον χώρο. Η ανασκαφική έρευνα αναπτύχθηκε σε τρία μέρη: Το πρώτο μέρος αφορούσε στην έρευνα της τελευταίας φάσης κατοίκησης του χώρου, αυτής που ονομάσαμε φάση III (με αφετηρία μέτρησης πλέον από τα βαθύτερα αρχαιολογικά στρώματα). Η φάση αυτή αντιπροσωπεύεται με ελάχιστα αρχαιολογικά κατάλοιπα, θραύσματα κεραμικής και οστά ζώων που εμφανίζονται σποραδικά σε αβαθείς λάκκους (?) ανοιγμένους σε στρώματα της επόμενης φάσης κατοίκησης II. Κατά κακή συγκυρία οι «λάκκοι» αυτοί εντοπίσθηκαν στα όρια των ανασκαφικών τετραγώνων και στους μεταξύ τους στρωματογραφικούς μάρτυρες μέσα στο διαταραγμένο από τη βαθιά άροση επιφανειακό στρώμα. Τα αρχαιολογικά κατάλοιπα της τελευταίας φάσης κατοίκησης, υπήρξαν πενιχρά περιορισμένα κυρίως στους στρωματογραφικούς μάρτυρες, αλλά επιβεβαίωσαν τη συσχέτιση αυτής της φάσης κατοίκησης με τη φάση III των Σιταγρών 2 και τη φάση II του Ντικιλί Τας 3 της Ανατολικής Μακεδονίας, όπως και με τη φάση Slatino IV 4 και Gradesnica 5 στην κοιλάδα του Μέσου Στρυμόνα και στη Βορειοδυτική Βουλγαρία, καθώς και τη 1. Η ανασκαφική έρευνα πραγματοποιήθηκε με συνεργείο έξι εργατών, τον συντηρητή αρχαιοτήτων της IH' ΕΠΚΑ Π. Τζενετάκη, τους αρχαιολόγους Κ. Αμοιρίδου και Δ. Μεγγίδη και τα μέλη της μόνιμης επιστημονικής ομάδας Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη, Ι. Ασλάνη, Η. Todorova, I. Vaisov και Μ. Βάλλα. Παράλληλα εργάσθηκαν η αρχαιολόγος Κ. Δαραβίγκα στη μελέτη των παρειών του ανασκαφικού σκάμματος και η αρχαιολόγος Σ. Δηλοπούλου στην περισυλλογή του παλαιοβοτανολογικού υλικού με το νεροκόσκινο και η παλαιοβοτανολόγος Τ. Βαλαμώτη στη μελέτη του. 2. R. Evans, «The Pottery of Phase HI», Excavations at Sitagroi, vol. I (1986), , ed. C. Renfrew - M. Gibutas - E. Elster. Για απόλυτες χρονολογήσεις βλέπε C. Refrew, «The Sitagroi Sequence», Excavations at Sitagroi, vol. 1(1986) M. Seferiades, «Dikili Tash: Introduction a la préhistoire de la Macédoine orientale», BCH 107, 1983, fig Για απόλυτες χρονολογήσεις βλέπε επίσης: Dikili Tash Ι, Fouilles de Jean Deshayes (1992) ed. R. Treuil. 4. M. Chohadziev, «Frühäneolitische Keramik aus der prähistorischen Siedlung bei Slatino», Studia Praehistorica 8, 1986, Β. Nikotov, Gradesnitza (1976).

2 92 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης -1. Vaisov - M. Bà/J.a φάση Marica-Karanovo V στην Κεντρική Βουλγαρία 6. Η απόλυτη χρονολόγηση της φάσης III στον οικισμό Προμαχώνας-Topolnica σύμφωνα με τις αναλύσεις C14, που έδωσε το Κέντρο Αρχαιομετρίας Δημόκριτος, τοποθετεί την τελευταία φάση κατοίκησης της θέσης στο τρίτο τέταρτο της 5ης χιλιετίας ( π.χ.) 7, χρονολόγηση η οποία πρέπει να στηριχθεί και με περαιτέρω μετρήσεις και να διασταυρωθεί με χρονολογήσεις θερμοφωταύγειας, όπως συνέβη στις αντίστοιχες χρονολογήσεις του νεολιθικού οικισμού του Ντικιλί Τας 8 (Σχ. 2). Το δεύτερο μέρος της ανασκαφικής έρευνας του 2003 περιείχε την ολοκλήρωση της έρευνας της φάσης II του οικισμού στα ανασκαφικά τετράγωνα του ελληνικού τομέα, όπου η φάση αυτή αντιπροσωπευόταν με αρχιτεκτονικά κατάλοιπα πασσαλόπηκτων κτισμάτων, αντίστοιχων με εκείνα που είχαν αποκαλυφθεί στον βουλγαρικό τομέα 9. Οι πασσαλότρυπες ορίζουν με τη διάταξη τους την ύπαρξη δύο τουλάχιστον πασσαλόπηκτων κτισμάτων στα ανασκαφικά τετράγωνα Α, Ε και ΣΤ (Σχ. 1, Εικ. 1). Τα πασσαλόπηκτα κτίσματα προσδιορίζονται σαφέστερα με την παρουσία εστιών και έχουν δεχθεί επάλληλες επισκευές, όπως προκύπτει από την άτακτη διάταξη των οπών των πασσάλων, αλλά και από τις εστίες, οι οποίες εμφανίζουν επάλληλες φάσεις ανανέωσης και επισκευής. Περιορισμένης έκτασης εργασίες πραγματοποιήθηκαν και στην περιοχή των αρχαίο μεταλλουργικών καταλοίπων, τα οποία έχουν φέρει στο φως προγενέστερες ανασκαφικές έρευνες στα ανασκαφικά τετράγωνα Β και Γ. Ολοκληρώθηκε η ανασκαφική έρευνα του τετραγώνου Β κάτω από το αρχαιολογικό στρώμα της φάσης II, στην οποία ανήκαν τα αρχαιομεταλλουργικά κατάλοιπα 10. Δεν ανασκάφηκε το εναπομείναν τμήμα του στρωματογραφικού δείκτου μεταξύ των ανασκαφικών τετραγώνων Β και Γ, στο οποίο ενδεχομένως περιέχονται κατάλοιπα αρχαίο μεταλλουργικών εργασιών. Κρίθηκε σκόπιμο η ανασκαφή αυτή να πραγματοποιηθεί όταν ολοκληρωθεί στο Εργαστήριο Αρχαιομετρίας του Ερευνητικού Κέντρου «Δημόκριτος» ' ι η μελέτη των λοιπών αρχαιομεταλλουργικών καταλοίπων της φάσης II. Το τρίτο μέρος του ανασκαφικού προγράμματος συμπεριέλαβε την έρευνα της αρχαιότερης φάσης κατοίκησης του χώρου, της φάσης Ι. Στη φάση αυτή εμφανίζονται κτίσματα με υπόσκαφους σκαμμένους στο φυσικό έδαφος εσωτερικούς χώρους, αντίστοιχα με εκείνα που έχουν αποκαλυφθεί στον βουλγαρικό ανασκαφικό τομέα 12 και τα οποία παραπέμπουν τόσο σε νεολιθικούς οικισμούς της Νοτιοανατο- 6. G. Georgiev, «Kulturgruppen der Jungstein und der Kupferzeit in der Ebene von Thrazien Sudbulgarien», L'Europe à la fin de l'âge du pierre Symposium Prag-Liblic 1959 (1961) S. Hiller, «Das Neolithicum in Karanovo und seine chronologische Stellung zu den gleichzeitigen Kulturen in Nordgriechenland und Serbien», Teil Karanovo und das Balkan Neolthicum (1989) ed. S. Hiller. 7. ΑΕΜΘ 14, 2000, F. Guibert - C. Rocque, «La datation par thermoluminescence, Dossier d'archaéologie nr. 253 (may 2000) ΑΕΜΘ ÎOB, 1996, 750 σχ ΑΕΜΘ 12, 1998, 68-69" ΑΕΜΘ 14, 2000, 93-94, εικ Υπεύθυνος αρχαιομεταλλουργικής έρευνας δρ. Ι. Μπασιάκος. 12. ΑΕΜΘ 10Β, 1996, 751 σχ. 5, 6.

3 Προμαχώνας - Topoìnica r^^^^i^w^"'^'!mw^ '^ι^f'"" > "^""':"^^^' " ' ί 1 " 1 ""ΆΤw. ' ' Z)f. /. Ελληνικός ανασκαφικός τομέας. Αξονομετρική απόδοση υπόσκαφου χώρου 4.»'-."ΛΕΠΪνΊΟ ΑΡΧΑΙΟΜΕΤΓΙΑΣ r-mtttouti» jcteci tik Υί.»κών ΕΚΕΦΕ "ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΕ" ΟΙ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΕΕΙΕ ΕΓ ΝΑΝ ΕΤΟ: RADIOCARBON LA BORA TOR Y OF THE INSTITUTE OF ENVIRONMENTAL PHYSICS- HEIDELBERG ACADEMY OF SCIENCES ΥΠΟ ΤΗ ΛΙΕΥΘΥΝΕΗ TOY DR BERND KROMER Ημερομηνία: 17/11/2000 Τηλ ί5 03 :05,65 0J 389 & Υκοβολή Βιωμάτων ακό την κα Χάιδω Κουκούλη-ΧρυσανΟάκη Γ. / ΑΠΟΤΕΛΕΕΜΛΤΛ ΡΑΔΙΟΧΡΟΝΟΛΟΓΗΕΗΕ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ TOPOLNICA (10-2(Κύ1 Τομή ΙΑ, 3 Βάθος πι (57 cm) Οστά 5447 ± 42-18, it.X K.X. (68.3%) (95,4%) HD Τομή ΙΑ, 4 Βάθος (0,01 m (64 cm) Οστά 5330 i iz -19, n.x x.x. (68.3%) (95.4%) Σχ. 2. Προμαχών - Topoìnica - Cl4 Απόλυτες χρονολογήσεις φάσης III. Σχ..?. Υπόσκαφος χώρος 4. Αποτύπωση Θραυσμάτων ξύλων in situ.

4 94 Χ. Κουκούλη-Χρνσανθάκη -1. Ασλάνης - /. Vaisov - Μ. ΒάϊΑα λικής Ευρώπης 13, όσο και σε νεολιθικούς οικισμούς της Μακεδονίας που χρονολογούνται στην αρχαιότερη φάση της νεότερης νεολιθικής περιόδου, όπως είναι οι οικισμοί στον Μακρύγιαλο 14 (φάση Ι), στη Σταυρούπολη 15 ή στη Θέρμη 16, χωρίς να λείπουν παραδείγματα και από τον νοτιοελλαδικό χώρο 17. Χρονολογικά και πολιτιστικά παράλληλα αυτής της φάσης, όπως και της δεύτερης οικιστικής φάσης (φάσης Π) με τα υπέργεια πασσαλόπηκτα κτίσματα που την επικαλύπτει αποτελούν στη Θεσσαλία οι προδιμηνιακές φάσεις της νεότερης νεολιθικής 18, στην Ανατολική Μακεδονία, η φάση Ι του προϊστορικού οικισμού του Ντικιλί Τας 19 και η φάση II των Σιταγρών 20, στη Θράκη, οι φάσεις ΙΙ-ΙΙΙα-β της Παραδημής 21. Στη βαλκανική ενδοχώρα τα πλησιέστερα χρονολογικά και πολιτιστικά παράλληλα εμφανίζονται στην κοιλάδα του Μέσου και Άνω Σρυμόνα, όπως π.χ. στους οικισμούς Damyanitsa 22 και Balgarcevo (φάση III) 23, ενώ δε λείπουν και από οικισμούς της νοτιοανατολικής ομάδας του πολιτισμού Vinca 24. Στα υπόσκαφα κτίσματα της φάσης Ι του νεολιθικού οικισμού Προμαχώνα- Topolnica ήταν επικεντρωμένη η ανασκαφική έρευνα κατά το 2003 (Σχ. 1, Εικ. 1). Με την ενοποίηση του χώρου ύστερα από την αφαίρεση των στρωματογραφικών μαρτύρων εντοπίσθηκαν τέσσερα κτίσματα με υπόσκαφους χώρους (Εικ. 2): Το υπόσκαφο κτίσμα Υπ. 1 του τετραγώνου Δ δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολο του. Πρέπει να επεκτείνεται πέρα από τα νοτιοανατολικά όρια του ανασκαφικού τομέα, ενώ ένα τμήμα του στα βόρεια επικαλύπτεται από τη νεότερη κτηριακή φάση 13. Ch. Lazarovici - Μ. Lazarovici, «The Neo-Eneolithic Architecture in Banat,Transylvania, Moldavia», Recent Research in the Prehistory of the Balkans (2003) passim ed. D. Grammenos, Publications of the Archaeological Institute of Northern Greece Nr Μ. Παππά- M. Μπέσιος, ΑΕΜΘ 9, 1995, Μ. Παπά κ.ά., ΑΕΜΘ 12, 1998, " Μ. Pappa - Μ. Bessios, «The Neolithic Settlement at Makriyalos, Northern Greece: Preliminary Report on the Excavations», Journal of Field Archaeology 26, 1999, Δ. Γραμμένος - Σ. Κώτσος, Σωστικές Ανασκαφές στον νεολιθικό οικισμό Σταυρούπολης-Θέρμης (2002) Δ. Γραμμένος - Μ. Παππά κ.ά., «Ανασκαφή νεολιθικού οικισμού Θέρμης Β και βυζαντινής εγκατάστασης παρά τον προϊστορικό οικισμό Θέρμη Α. Ανασκαφική περίοδος 1989», Μακεδόνικα ΚΗ, 1992, Μ. Παππά - Στρ. Νανόγλου - Α. Νίτσου, ΑΕΜΘ 14, 2000, Μ. Παντελίδου-Γκόφα, Η νεολιθική Νέα Μάκρη (1991) 120 κ.ε., εικ Τα αρχαιότερα παραδείγματα υπόσκαφων κτισμάτων εμφανίζονται και στον ελλαδικό χώρο από την αρχαιότερη νεολιθική: Μ. Παντελίδου- Γκόφα, ό.π., 22 κ.ε., εικ. 27 (Νέα Μάκρη Αττικής) Π. Χρυσοστόμου, ΑΕΜΘ 5, 1991, (Γιαννιτσά Β). 18. Κ. Gales - J. P. Démoule, «Tradition entre les cultures néolithiques de Sesclo et de Dimini. Les catégories céramiques», BCH 112, 1988, M. Seferiades, «Dikili Tash: Introduction à la préhistoire de la Macédoine orientale», BCH 107, 1983, , fig Ζ. Tsirtsoni, «Les poteries du debout du Néolithique Récent en Macédoine», BCH 124, 2000, J. M. Keighley, «Pottery of Phases I-II», Sitagroi I, 1986, G. Bakalakis-M. Sakellariou, Paradimi (1981) 15-20, Beil. 4-9, 13b-14 (Pardimi II-III). 22. L. Pernicheva, «Prehistoric cultures in the Middle Struma Valley: Neolithic and Eneolithic», Prehistoric Bulgaria Monogr. World Arch. 22 (1995) , ed. D. Bailey - D. Panajotov. 23. L. Perniceva, «Die prähistorische Siedlung Balgarcevo», Beiträge zu jungsteinzeitlichen Forschungen in Bulgarien (2002) , ed. M. Lichardus-Itten - J. Lichardus - V. Nikolov. 24. D. Garasanin - M. Garasanin, Supska «Stublina», praistorijsco naselje. Vincanska gruppa (1979) M. Gibutas, Neolithic Macedonia, as reflected by excavation at Anza Southeast Yugoslavia Mon. Arch. I (1976)

5 Προμαχώνας - Topolnica Π, κάτω από την οποία δεν έχει προχωρήσει η ανασκαφή. Τμήμα ενός άλλου υπόσκαφου κτίσματος Υπ. 2 εντοπίζεται στο νότιο άκρο του τετραγώνου ΙΑ. Την πιο ολοκληρωμένη κάτοψη εμφανίζει στα τετράγωνα Γ και Β το υπόσκαφο κτίσμα Υπ. 3, στο οποίο διαγράφεται ένας κεντρικός υπόσκαφος χώρος πλαισιωμένος από λαξευμένες στο φυσικό έδαφος κόγχες, οι οποίες εμφανίζουν μια σχεδόν συμμετρική περιφερική διάταξη. Πολλές από τις λαξευμένες στο φυσικό έδαφος οπές που περιβάλλουν τα κεντρικά ορύγματα πρέπει να ανήκουν σε ξύλινους πασσάλους που στήριζαν τα δάπεδα των υπέργειων ανωδομών πάνω από τους υπόσκαφους χώρους. Το μεγάλο υπόσκαφο κτίσμα Υπ. 4 υπήρξε το επίκεντρο της ανασκαφικής έρευνας κατά το 2002 και Το ενδιαφέρον του ανασκαφικού προγράμματος είχε από το 1999 επικεντρωθεί στην έρευνα αυτού του μεγάλου υπόσκαφου κτίσματος, πιθανότατα κυκλικού, το οποίο είχε εντοπισθεί στα βορειοδυτικά όρια του ελληνικού ανασκαφικού τομέα κάτω από τη δεύτερη κτηριακή φάση του οικισμού με τα πασσαλόπηκτα κτίσματα (Εικ. 3). Το κτήριο αυτό, του οποίου η ακτίνα υπολογίζεται μεγαλύτερη από 12 μ. ανήκει στην αρχαιότερη οικιστική φάση του νεολιθικού οικισμού των ελληνοβουλγαρικών συνόρων (Προμαχών-Topolnica Ι). Στις προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους 25 έχουν εντοπισθεί τα ανατολικά και νότια τοιχώματα του υπόσκαφου χώρου, τα οποία διαγράφουν ένα κυκλικό περίπου κτίσμα, από το οποίο πρέπει ανασκάπτεται το 1/3 περίπου της συνολικής έκτασης του. Οι ανοιγμένοι στο φυσικό έδαφος κυκλικοί λάκκοι που ανασκάφηκαν στα ανατολικά και στα νοτιοανατολικά όρια του ορύγματος ερμηνεύθηκαν ως υποδοχές μεγάλων ξύλινων πασσάλων που στήριζαν την οροφή του κτίσματος, το οποίο υποθέσαμε ότι θα είχε μεσοπάτωμα πάνω στον υπόγειο χώρο. Η λοξά πεσμένη προς το κέντρο του υπόσκαφου χώρου εστία του στρώματος 17 σε συνδυασμό με τις λοξά επίσης πεσμένες προς το κέντρο εναλλασσόμενες στρώσεις των παρειών, στις οποίες εμφανίζονταν διάσπαρτα θραύσματα αγγείων συνηγορούσε για την ύπαρξη ενός δαπέδου πάνω από τον υπόσκαφο χώρο. Ήδη με την ανασκαφή του 2001 είχαμε προχωρήσει κάτω από το δάπεδο αυτής της λοξά πεσμένης εστίας του πιθανού μεσοπατώματος και είχαμε εντοπίσει στο 23 στρώμα αγγεία, καθώς και κατασκευές που προσδιόριζαν την ύπαρξη δαπέδου in situ 26. Η συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας έδειξε ότι κάτω από το δάπεδο του στρώματος 23 προηγούνταν άλλα δάπεδα προγενέστερης χρήσης του χώρου. Τα δάπεδα με τις επιχώσεις τους επικαλύπτονταν με λεπτές στρώσεις από λευκή ύλη με οργανικά κατάλοιπα και εν συνεχεία με παχύτερες στρώσεις από λεπτόκοκκο αμμουδερό χώμα, που ξεκινούσαν από τις παρειές του ορύγματος και κατέβαιναν λοξά προς το κέντρο, όπου οριζοντιώνονταν. Η στρώση από λευκή οργανική ύλη είχε μικρό και λίγο πολύ ομοιόμορφο πάχος και διατηρούνταν με συμπαγή υφή 25. ΑΕΜΘ 13, 1999, ΑΕΜΘ 16, 2001, εικ. 14

6 96 Χ. Κουκοϋλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης - /. Vaisov - Μ. Βά/Λα στις κατωφερικές παρειές του ορύγματος 27. Τα δάπεδα των στρωμάτων είχαν μικρή επίχωση, όχι ιδιαίτερα πλούσια σε ευρήματα. Κάτω ωστόσο από το λεπτόκοκκο αμμουδερό χώμα της στρώσης 27 εμφανίσθηκε ένα ιδιαίτερα παχύ στρώμα επίχωσης με πολλά ευρήματα συσσωρευμένα (στρώμα 28) (Εικ. 4, 5). Ανάμεσα σε ριγμένες πέτρες-κροκάλες ξεχώριζαν διάσπαρτοι λίθινοι τριπτήρες και ένας μεγάλος αριθμός αγγείων ακέραιων και σε θραύσματα καθώς και θραύσματα πηλών, οστά και κέρατα ζώων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν επτά σχεδόν ακέραια βούκρανα (Εικ. 6). Το στρώμα καταστροφής, κάτω από το οποίο διακρινόταν κατά περιοχές δάπεδο επιχρισμένο με κιτρινωπό πηλό, περιείχε επίσης και έναν μεγάλο αριθμό μικροαντικειμένων ειδωλίων, εργαλείων και κοσμημάτων. Κάτω από το στρώμα 28 μετά τη μεσολάβηση ενός στρώματος από λεπτόκοκκο αμμουδερό χώμα ακολούθησε ένα επίσης πλούσιο σε ευρήματα αρχαιολογικό στρώμα (στρώμα 30) (Εικ. 7). Βρέθηκαν και εδώ άτακτα πεσμένοι λίθοι-κροκάλες, μυλόπετρες, μεγάλος αριθμός αγγείων ακέραιων ή σε θραύσματα, διάσπαρτα ειδώλια, εργαλεία και κοσμήματα και φυσικά μεγάλες ποσότητες οστών και κεράτων ζώων. Τρία βούκρανα που σώζονταν περίπου ακέραια βρέθηκαν και εδώ κατά κανόνα με το πρόσωπο προς τα πάνω. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν στο στρώμα αυτό μεγάλα κομμάτια πηλών που έσωζαν διαμορφωμένες επιφάνειες. Αποσπάσθηκαν με μεγάλο κόπο από τον συντηρητή Π. Τζανετάκη, αλλά δεν έχουν ακόμα συντηρηθεί και μελετηθεί. Ορισμένα πιθανόν προέρχονται από δάπεδα εστιών, άλλα θα μπορούσαν να προέρχονται από διακόσμηση τοίχων ή εδράνων, όπως ορισμένα θραύσματα, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει ένα θραύσμα πήλινης κεφαλής ταύρου και άλλα τα οποία πιθανόν ανήκουν σε επιχρισμένα με πηλό κρανία κερασφόρων ζώων, κατά το γνωστό και από το Ντικιλί Τας παράδειγμα 28. Όπως και στο προηγούμενο στρώμα, εμφανίσθηκε και εδώ κατά περιοχές επιχρισμένο με κίτρινο πηλό δάπεδο. Ιδιαίτερα παχύ σε επίχωση και πυκνό σε ευρήματα ήταν το επόμενο αρχαιολογικό στρώμα (στρώμα 31), όπου σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες μέχρι στιγμής ποσότητες αγγείων ακέραιων η σε θραύσματα (Εικ. 7) συσσωρευμένα κάτω και ανάμεσα σε κροκάλες λίθους, μυλόπετρες, οστά και κέρατα ζώων. Στο στρώμα βρέθηκαν επίσης ειδώλια, εργαλεία, κοσμήματα, θραύσματα των πηλών με διαμορφωμένες επιφάνειες, όπως και κροκάλες λίθοι και μυλόπετρες. Ανάμεσα στα οστά ζώων, όπου και εδώ υπερτερούσαν τα οστά από το άνω σώμα μεγάλων κυρίως ζώων, περιλαμβανόταν κέρατα βοοειδών, κριαριών και ελαφιών. Δεν έλειψαν και από αυτό το στρώμα τα ακέραια βούκρανα κατά κανόνα στη γνωστή από τα προηγούμενα στρώματα θέση τους. Με την έναρξη της ανασκαφής 27. ΑΕΜΘ 16, 2001, 80 εικ Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη - R. Treuil - Δ. Μαλαμίδου, ΑΕΜΘ 10, 1996, , εικ. 7* R. Treuil - Ρ. Darcque, «Un "bucrane" néolithique à Dikili Tash (Macédoine orientale): paralleles et perspectives d interpretation», BCH 122, 1998, 1-25 fig Πρβλ. σ όπου συγκεντρώνονται τα αντίστοιχα βούκρανα σε πηλό από οικισμούς της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης που χρονολογούνται στις νεότερες φάσεις του πολιτισμού Vinca.

7 Προμαχώνας - Topolnica του 2003 κάτω από το στρώμα 31 στο οποίο είχε διακοπεί η ανασκαφή του 2002 διαπιστώθηκε ότι το επόμενο αρχαιολογικό στρώμα 32, το οποίο κατά το πέρας της ανασκαφής του 2002 παρείχε την εικόνα φυσικού εδάφους δεν ήταν φυσικό έδαφος, αλλά στρώμα ερυθρών πηλών που προερχόταν πιθανότατα από την κατάρρευση των λαξευμένων στο φυσικό έδαφος τοιχωμάτων του κυκλικού ορύγματος ή κάποιας άλλης πήλινης κατασκευής της νότιας πλευράς του υπόσκαφου χώρου. Το στρώμα αυτό των ερυθρών πηλών επικάλυπτε ένα πλούσιο σε ευρήματα στρώμα καταστροφής, το οποίο περιείχε επίσης βούκρανα. Η εμφάνιση ενός πυκνού στρώματος λίθων στο νοτιοδυτικό τμήμα του ανασκαπτόμενου τμήματος του υπόσκαφου χώρου (Εικ. 9 στρώμα 33Γ) θα μπορούσε να δηλώνει μια δεύτερη κτηριακή φάση στο εσωτερικό του υπόσκαφου χώρου, από την οποία προηγήθηκε η ισοπέδωση του χώρου με απόρριψη λίθων. Οι συσσωρευμένοι λίθοι θα μπορούσαν ωστόσο να προέρχονταν και από κάποια λιθοδομή εδράνου ή πλατφόρμας, είτε από εκτός ανασκαφικού τομέα τοίχου, ο οποίος έχει καταρρεύσει προς το κέντρο του ορύγματος. Λιθόκτιστος τοίχος στο εσωτερικό του χώρου θα μπορούσε να αποτελεί και στήριγμα του δαπέδου ή της οροφής, αλλά λιθόκτιστοι τοίχοι δεν εντοπίσθηκαν ως τώρα στον οικισμό και απουσιάζουν από τη νεολιθική αρχιτεκτονική της Μακεδονίας. Με τη συνέχιση της ανασκαφής κάτω από το στρώμα των λίθων εμφανίσθηκαν άλλα επάλληλα δάπεδα με στρώματα καταστροφής (Εικ ) η εικόνα των οποίων παραπέμπει στα αντίστοιχα στρώματα καταστροφής των υπερκειμένων δαπέδων με τα πολλά θραύσματα αγγείων, τις μυλόπετρες, τα πολλά μικρά αντικείμενα (ειδώλια, εργαλεία κοσμήματα), καθώς και τις μεγάλες ποσότητες των οστών ζώων και τα βούκρανα (Εικ. 12). Το μεγάλο βάθος του υπόσκαφου χώρου λόγω της σταθερής υγρασίας του επέτρεψε την αποσπασματική διατήρηση οργανικών υλικών, όπως π.χ. θραυσμάτων ξύλινων και ψάθινων αντικειμένων. Στο βαθύτερο δάπεδο (στρώμα 37Β), στο οποίο έφθασε φέτος η ανασκαφική έρευνα, βρέθηκε ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα: μια λωρίδα από λεπτή φλούδα ξύλου που σώζει γραπτή διακόσμηση (Εικ. 13, 14) 29. Με την πρόοδο της ανασκαφής και μετά την αφαίρεση των βαθύτερων αρχαιολογικών στρωμάτων αποκαλύφθηκαν με σαφήνεια πλέον τα εσωτερικά τοιχώματα του ανασκαπτόμενου τμήματος του λαξευμένου στο φυσικό έδαφος υπόσκαφου χώρου (Εικ. 15). Τα τοιχώματα του λαξευμένου στο φυσικό έδαφος κυκλικού(;) ορύγματος δέχθηκαν σε κάποια φάση επένδυση από στρώσεις στοιβαχτού πηλού ενισχυμένες με μικρούς λίθους και με την παρεμβολή σε ορισμένες θέσεις και ξύλων κατά την τεχνική του έμπλεκτου. Σε δύο μόνο θέσεις στη νοτιοδυτική και στη βορειοανατολική γωνία του ανασκαπτόμενου τμήματος του υπόσκαφου χώρου προχωρήσαμε σε βάθος την αποκά- 29. Περισυλλέχθηκε από τον συντηρητή Π. Τζενετάκη με ιδιαίτερη προσοχή μαζί με τμήμα του δαπέδου, πάνω στο οποίο βρέθηκε πεσμένο και συντηρείται στο Μουσείο Σερρών από τη συντηρήτρια Θ. Κουκουβέτσου με τις οδηγίες του εξειδικευμένου στη συντήρηση ξύλου χημικού της Διεύθυνσης Συντήρησης, του Ν. Πατεράκη.

8 98 Χ. Κουκοόλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης - /. Vaisov - Μ. BóJJka λυψη της εσωτερικής παρειάς των τοιχωμάτων ως την αρχή τους, η οποία πατά στο φυσικό έδαφος διαπιστώνοντας παράλληλα και τις διαδοχικές φάσεις επισκευών της εξωτερικής επένδυσης των τοιχωμάτων τους, τις οποίες αντιπροσώπευαν οι επάλληλες στρώσεις στοιβαχτού πηλού. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κάτω από το επίπεδο της έδρασης των εσωτερικών τοίχων του κυκλικού υπόσκαφου χώρου μέσα σ' ένα στρώμα από σκληρό ερυθρό χώμα εμφανίζονται αραιά δείγματα κεραμικής. Επειδή η ανασκαφή διακόπηκε χωρίς να εντοπισθεί με ασφάλεια το φυσικό έδαφος, αναπάντητο παραμένει το ερώτημα αν πρόκειται για αραιά θραύσματα αγγείων που έχουν παρεισφρήσει στο φυσικό έδαφος με την κατάρρευση του εδραζόμενου σε ξύλινη πλατφόρμα αρχικού δαπέδου του χώρου ή αν τα όστρακα αυτά αποτελούν ενδείξεις για την ύπαρξη αρχαιότερου αρχαιολογικού στρώματος σε φυσικό όρυγμα, στο εσωτερικό του οποίου υπήρξε μια πρώτη εγκατάσταση πριν από τη διαμόρφωση των εσωτερικών παρειών του ορύγματος και την επένδυση τους με στοιβαχτό πηλό. Η ομοιόμορφη κλίση των δαπέδων προς το κέντρο και η άτακτη συσσώρευση των αντικειμένων στο κέντρο του ορύγματος, όπου τα δάπεδα οριζοντιώνονται παραπέμπουν στην κατάρρευση δαπέδων στηριγμένων σε ξύλινες πλατφόρμες. Την ύπαρξη ξύλινης υποδομής κάτω από τα χωμάτινα δάπεδα του υπόσκαφου χώρου επιβεβαίωσαν άλλωστε και τα θραύσματα μεγάλων ξύλων που διασώθηκαν στα βαθύτερα στρώματα του υπόσκαφου χώρου, όπου διατηρήθηκαν λόγω του μεγάλου ποσοστού υγρασίας (Εικ. 16). Τα κατάλοιπα ξύλων μεταξύ των οποίων ξεχώρισε και ένα κλαδί (Εικ. 17), βρέθηκαν κονιορτοποιημένα και συχνά αναγνωρίζονταν μόνο από το ερυθρό χρώμα του εδάφους. Η διάταξη τους ωστόσο παραπέμπει σε ξύλινες κατασκευές (Σχ. 3). Η εμφάνιση επάλληλων αρχαιολογικών στρωμάτων με αντίστοιχο περιεχόμενο και η κάλυψη τους με αντίστοιχο στρώμα αμμουδερού χώματος μαρτυρεί περιοδικότητα, η οποία οφείλεται είτε σε επάλληλες καταστροφές των δαπέδων στο εσωτερικό του υπόσκαφου χώρου, είτε σε περιοδικές προγραμματισμένες, ή από φυσική διάβρωση του εδάφους καλύψεις ενός υπαίθριου αρχικά υπόσκαφου χώρου-αποθέτη. Πιθανόν πρόκειται για επάλληλα δάπεδα χρήσης του χώρου στο εσωτερικό του υπόσκαφου χώρου, τα οποία στηρίζονταν σε ξύλινη πλατφόρμα και των οποίων τη διάρκεια χρήσης προσδιορίζουν οι επάλληλες επιχρίσεις και τα επάλληλα δάπεδα καταστροφής. Δεν μπορεί ωστόσο προς το παρόν να αποκλεισθεί και η περίπτωση διαδοχικών κτηριακών φάσεων στο εσωτερικό ενός ίσως και φυσικού αρχικά ορύγματος, το επίπεδο του οποίου υψωνόταν σταδιακά με τα κατάλοιπα των προγενέστερων φάσεων και τα εσωτερικά τοιχώματα του οποίου κατά τη διάρκεια της χρήσης του διευρύνονταν και ενισχύονταν με πηλότοιχους (Σχ. 1). Καθώς ανασκάπτουμε αποσπασματικά ένα κτίσμα μοναδικό μέχρι στιγμής και ιδιόρρυθμο, από το οποίο δεν έχουμε τη συνολική εικόνα και του οποίου η σχέση με το φυσικό έδαφος δεν έχει εξακριβωθεί σ' όλη την περίμετρο του, οι παραπάνω υποθέσεις παραμένουν μετέωρες. Σχετικά με τη συνολική κάτοψη του υπόγειου χώρου ορισμένες πληροφορίες

9 Προμαχώνας - Topolnica προέκυψαν από τη γεωφυσική έρευνα που πραγματοποίησαν οι βούλγαροι γεωφυσικοί Μ. Georgiev και Κ. Velikovski. Οι μετρήσεις ηλεκτρικής αντίστασης του εδάφους στα βόρεια και στα δυτικά του ανασκαφικού τομέα διέγραψαν μια ημικυκλική περιοχή. Τα εξωτερικά όρια αυτής της περιοχής συμπίπτουν με τα αναζητούμενα βόρεια και δυτικά όρια του υπόσκαφου χώρου, εφόσον εντάσσονται στην περιφέρεια του κύκλου, στην οποία ανήκουν τα ανατολικά και νότια τοιχώματα του τμήματος του υπόσκαφου χώρου που έχουν ήδη ανασκαφεί. Έτσι με βάση τις γεωφυσικές διασκοπήσεις η κάτοψη του υπόσκαφου χώρου διαγράφεται περίπου κυκλική. Η έρευνα ωστόσο δεν ολοκληρώθηκε ακόμα. Ως προς τη λειτουργία του υπόσκαφου χώρου θα μπορούσαμε να αξιολογήσουμε ως σημαντικά ορισμένα από τα νέα στοιχεία που η ανασκαφική έρευνα έχει προσκομίσει: στο γνωστό ήδη από τις ανασκαφές των προηγούμενων χρόνων μέγεθος του υπόσκαφου χώρου, οι ανασκαφές των ετών 2002 και 2003 πρόσθεσαν και το μέγεθος του αριθμού των ευρημάτων και της ποσότητας των οστών ζώων που βρέθηκαν συσσωρευμένα στα επάλληλα στρώματα των βαθύτερων δαπέδων του υπόσκαφου χώρου. Με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφανίζονται οι λίθινοι τριπτήρες και τα αγγεία. Δεν λείπουν τα μεγάλου και μεσαίου μεγέθους αποθηκευτικά αγγεία (Εικ. 18), ανοικτά και κλειστά, αλλά επικρατούν τα λεγόμενα «επιτραπέζια», τα οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό τους είναι πολύ καλής ποιότητας. Τα σχήματα που επικρατούν είναι ασκοί, αμφορείς, κύπελλα, υψίποδες φιάλες (Εικ. 19), μόνωτα η δίωτα ακόσμητα φιαλόσχημα με επίπεδη βάση αλλά και black topped ανοικτά αγγεία με καρινόσχημο περίγραμμα (Εικ. 20). Ιδιαίτερα συχνά είναι και τα λεγόμενα λυχνάρια με την εγχάρακτη διακόσμηση (Εικ. 21), καθώς και οι ασκοί σε ζωομορφική συχνά απόδοση (Εικ. 22). Ξεχωριστό ενδιαφέρον εμφανίζει επίσης ένα αγγείο στον τύπο του γνωστού ως υποκρητηρίου-υπόστατου στα αρχαία ελληνικά αγγεία. Καθώς δεν έχουν βρεθεί αγγεία με κωνική βάση, δεν αποκλείεται η περίπτωση να πρόκειται για αγγείο ειδικής χρήσης (Εικ. 4). Πολλά είναι και τα μικρογραφικά αγγεία. Χαρακτηριστική είναι η υψηλή ποιότητα στο πλάσιμο και στη διακόσμηση των αγγείων. Ανάμεσα στα γραπτά αγγεία ξεχώρισαν τα αγγεία με γραπτή διακόσμηση Bitum, η οποία λόγω του μεγάλου βάθους παρουσίασε την καλύτερη μέχρι στιγμής διατήρηση (Εικ. 23). Σε ορισμένα θραύσματα σωζόταν και η οργανική ύλη που επικάλυπτε την επιφάνεια του αγγείου πριν από την κέντησή της. Εργαλεία και κοσμήματα βρέθηκαν επίσης διάσπαρτα μέσα στα τρία αρχαιολογικά στρώματα: πήλινα σφονδύλια, αγνύθες, οστέινα εργαλεία, λεπίδες πυριτόλιθου, πελέκεις, καθώς και ψέλλια από spondylus και μάρμαρο. Μεγάλος ήταν ο αριθμός των μικρογραφικών αγγείων μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και μικρογραφικές μαρμάρινες φιάλες με ίχνη χρώματος ερυθρού. Σημαντικός ήταν επίσης ο αριθμός και η ποικιλία των ειδωλίων. Κυρίαρχη η γυναικεία μορφή και λίγα τα παραδείγματα των ανδρικών ειδωλίων (Εικ. 24). Η απεικονιζόμενη γυναικεία μορφή έχει κατά κανόνα πτηνόμορφο πρόσωπο 30. Τα μεγέθη 30. Μ. Gibutas, «Mythical Imagery of Sitagroi Society», Excavations at Sitagroi I, fig. 9,

10 100 Χ. Κουκονλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης -1. Vaisov - Μ. Βάλ?.α των ειδωλίων ποικίλλουν, όπως και οι τύποι τους. Δίπλα στα συμπαγή ειδώλια εμφανίζονται άλλα με κενό πυρήνα. Δίπλα σε πολύ πρωτόγονα πλασμένα ειδώλια (Εικ. 24), τα οποία αντιπροσωπεύονται φέτος με μεγάλα ποσοστά, εμφανίζονται και ειδώλια με υψηλή ποιότητα στο πλάσιμο, στην όπτηση και στην επιμέλεια της επιφάνειας (Εικ. 25). Ξεχωρίζουν ορισμένοι ενδιαφέροντες εικονογραφικοί τύποι, όπως: ένα ειδώλιο πτηνόμορφης γυναικείας μορφής κουροτρόφου (Εικ. 26) και ένα ειδώλιο που αποδίδει δύο μορφές ενωμένες σε ένα σώμα (Εικ. 27). Ο τύπος του δικέφαλου ειδωλίου είναι γνωστός τόσο από την Ανατολή (Hacilar) όσο και από τον πολιτισμό της Vinca. Ορισμένα ειδώλια θα μπορούσαν να αποτελούν και περίαπτα, όπως π.χ. το μικρογραφικό σχηματοποιημένο μαρμάρινο ειδώλιο (Εικ. 28). Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης και ορισμένοι άλλοι τύποι ειδωλίων που παραπέμπουν σε αντίστοιχα ειδώλια του πολιτισμού Vinca (φάση Be) (Εικ. 29). Ξεχωριστά ευρήματα αποτελούν δύο αποσπασματικά σωζόμενα μικρογραφικά ομοιώματα οικιών. Το ένα βρέθηκε έξω από το υπόσκαφο κτήριο κατά την αφαίρεση ενός στρωματογραφικού μάρτυρα σε μικρή απόσταση έξω από το υπόσκαφο κτίσμα (Εικ. 30) σε υπέργειο αρχαιολογικό στρώμα σύγχρονο και αντίστοιχο σε περιεχόμενο με το στρώμα καταστροφής 28. Το θραύσμα σώζει την πρόσοψη ενός οικίσκου με δίρριχτη αετωματική στέγη, στενή βεράντα και τοξωτό θυραίο άνοιγμα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον εμφανίζουν τα δύο πρόστυπα σχηματοποιημένα βούκρανα στις δύο γωνίες της αετωματικής στέγης. Στο ένα βούκρανο σώζονται υπολείμματα επιθέτου ερυθρού χρώματος. Το σπάσιμο στο κέντρο του αετώματος δηλώνει τη θέση ενός τρίτου στο κέντρο του αετώματος το οποίο έχει αποκολληθεί. Περισσότερες αρχιτεκτονικές πληροφορίες μας παρέχει ένα δεύτερο παράδειγμα μικρογραφικής οικίας μεγαλύτερων διαστάσεων 31. Συγκολλήθηκε από πολλά κομμάτια που βρέθηκαν διάσπαρτα μέσα στο στρώμα καταστροφής του βαθύτερου δαπέδου (στρώμα 31) του υπόσκαφου κτίσματος αλλά και σε βαθύτερα δάπεδα. Καθώς δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η έρευνα για την ανεύρεση και άλλων τυχόν θραυσμάτων η συμπλήρωση του θεωρείται ακόμη προσωρινή. Υπάρχει κι εδώ η μικρή βεράντα, η οποία οδηγεί στο εσωτερικό του κτηρίου που είναι δίχωρο με έναν ορθογώνιο και έναν αψιδωτό χώρο. Η στέγη είναι κι εδώ αετωματική και στους τοίχους σώζονται εν μέρει τα ελλειψοειδή ή κυκλικά παράθυρα. Ανάγλυφα βούκρανα πρόστυπα κοσμούν τον εξωτερικό αλλά και τον εσωτερικό τοίχο του κτίσματος, όπως και την απόληξη των χαμηλών πλάγιων τοίχων της βεράντας. Η εξωτερική επιφάνεια των τοίχων του κοσμείται με εγχάρακτη και γραπτή διακόσμηση, τα θέματα και η τεχνική της οποίας παραπέμπουν σε διακοσμήσεις αγγείων. Μπορούμε να συνδέσουμε την εικόνα αυτών των δύο μικρογραφικών οικίσκων που αποδίδουν τον ίδιο τύπο κτίσματος με το υπόσκαφο κτίσμα και να συμπληρώσουμε πάνω στον υπόσκαφο χώρο ένα υπέργειο κτίσμα αψιδωτό με δίρριχτη στέγη; Μια τέτοια περίπτωση δεν μπορεί να αποκλεισθεί, όπως όμως δεν αποκλείεται και η 31. Διαστάσεις: μήκος: 0,54 μ., μέγιστο πλάτος: 0,57 μ., ελάχιστο πλάτος: 0,52,5 μ., μέγιστο ύψος: 0,225 μ., ελάχιστο ύψος: 0,195 μ.

11 Προμαχώνας - Topolnièa περίπτωση να αποδίδεται η τρέχουσα μορφή των συνηθισμένων σπιτιών του οικισμού, από την οποία ενδεχομένως διαφοροποιούνταν το κτίσμα με τον μεγάλο κυκλικό υπόσκαφο χώρο. Στην Εγγύς Ανατολή ήδη από την προκεραμική φάση της αρχαιότερης νεολιθικής περιόδου στο Jerf el Ahmar 32 και Murreybet 33 του Άνω Ευφράτη τα απλά σπίτια του οικισμού διαφοροποιούνται από τα «κοινοτικά», όπως τα ονομάζει η έρευνα κτίσματα (Σχ. 4). Τα πρώτα είναι υπέργεια με ορθογώνια ή αψιδωτή κάτοψη με αποστρογγυλεμένες συχνά γωνίες, τα δεύτερα είναι υπόγεια κυκλικά και είναι πολύ μεγαλύτερα (Σχ. 5). Τα νεότερα ευρήματα από την Εγγύς Ανατολή τεκμηριώνουν ήδη από την προκεραμική φάση της νεολιθικής εποχής την ύπαρξη κοινοτικών κτηρίων με ειδικό χαρακτήρα, όπως των «πολυδύναμων» κτηρίων στο Mureybet και στο Jerf el Ahram ή κτηρίων ειδικών χρήσεων όπως του κτηρίου συγκεντρώσεων στο Jerf el Ahram 34, των «ιερών» στο Gobekli Tepe 35 στην Άνω Μεσοποταμία και στο Neva li Cori 36 στην Τουρκία ή και του «σπιτιού των νεκρών» στον νεολιθικό οικισμό του Dja'de el Mughara 37. Οι περίβολοι, οι τάφροι, οι κοινόχρηστοι χώροι οι δρόμοι μεταξύ των σπιτιών, οι μεγαλιθικοί τάφοι στον ευρωπαϊκό χώρο αποτελούν επίσης έργα κοινοτικής συνεργασίας και συναίνεσης κατά τη νεολιθική εποχή. Θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε στο μεγάλο υπόσκαφο κτίσμα του νεολιθικού οικισμού των ελληνοβουλγαρικών συνόρων ένα ειδικό κτίσμα, το οποίο χρησιμοποιεί η κοινότητα για δράσεις συμβολικού χαρακτήρα; Με βάση τα μέχρι στιγμής ευρήματα πιστεύω ότι μπορούμε να αρχίσουμε αυτή τη συζήτηση με πολλές φυσικά επιφυλάξεις και με πολλά ερωτηματικά: Η παρουσία μεγάλου αριθμού πολυτελών αγγείων, όπως και εργαλείων, κοσμημάτων και ειδωλίων, σε συνδυασμό με την παρουσία αντίστοιχα μεγάλου αριθμού μυλόλιθων και μεγάλων ποσοτήτων οστών και κεράτων ζώων, αποτελούν σοβαρές ενδείξεις για τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού ατόμων στα επεισόδια, των οποίων μάρτυρες είναι τα υλικά κατάλοιπα των επάλληλων αρχαιολογικών στρωμάτων, που δηλώνουν κατανάλωση ή προσφορά ζωικών και φυτικών τροφών. Η έντονη παρουσία των βουκράνων στα επάλληλα αρχαιολογικά στρώματα στο εσωτερικό του υπόσκαφου χώρου, συνθέτει την εικόνα κάποιων συμβολισμών, οι 32. D. Stordeur - Μ. Brenet - G. Der Aprahamian - J. C. Roux, «Les bâtiments communautaires de Jerf El Ahmar et Murreybet horizon PPNA (Syrie)», Paleorient 26.1, 2000, O. Aurenche, ό.π., σημ Ό.π., σημ. 24. Ως κτήριο κοινοτικής χρήσης προτείνεται να αναγνωρισθεί και κτήριο στη Χοιροκιτία Κύπρου λόγω των μεγάλων διαστάσεων του (διάμ. 7,40 μ.) Neolithic Culture in Greece, Museum of Cycladic Art (1989), 184 éd. G. Papathanasopoulos. 35. Κ. Schmidt, «Gobekli Tepe, Southeastern Turkey A Preliminary report on the Excavations», Paleorient 26,1, 2000, H. Hauptman, «The Urfa region», Neolithic Turkey. The cradle of civilization, New discoveries (1999) 2 vol , Ed. M. Ozdogan - N. Bagelen. 37. E. Coqueugniot, «Dja de el Moughra (Moyen Euphrate) un village néolithique dans son environnement naturel a la veille de la domestication», Espace naturel espace habité en Syrie du nord (10e-2e millénaires av. J.C.)(1998), éd. M. Fortin-O. Aurenche.

12 102 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη - /. Ασλάνης - /. Vaisov - Μ. Βά/λα οποίοι δεν ξέρουμε ακόμα αν ανήκουν στη διακόσμηση του κτηρίου ή αν αποτελούν μέρος προσφορών μαζί με τα κρανία μικρότερων κερασφόρων ζώων, που βρέθηκαν στα ίδια στρώματα. Απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα αναμένονται από τη μελέτη των οστών, η οποία θα μπορούσε να προσδιορίσει το είδος των ζώων στα οποία ανήκουν οι μεγάλες ποσότητες των οστών ζώων που περιέχονται στα επάλληλα αρχαιολογικά στρώματα και ενδεχομένως και το φύλο των βουκράνων. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το μεγάλο ποσοστό των οστών από το άνω σώμα μεγάλων κυρίως ζώων, ανασκαφική παρατήρηση η οποία πρέπει φυσικά να ελεγχθεί από την παλαιοζωολογική μελέτη. Η παρουσία των βουκράνων που είναι ιδιαίτερα δυναμική στους πρώιμους συμβολισμούς της Ανατολής, από τα «κοινοτικά» κτήρια του Jerf el Ahram 38 και του Mureybet 39 ως τα οικιακά ιερά του Chatal Huyuk 40 και Hacilar 41 δε λείπει φυσικά και από τον ευρωπαϊκό χώρο. Βούκρανα σε φυσική κατάσταση ή επιχρισμένα με πηλό, όπως και βούκρανα ανάγλυφα ή ολόγλυφα εμφανίζονται συχνά στους οικισμούς των νεολιθικών πολιτισμών Tisza και Vinca 42 και δε λείπουν ούτε και από τον χώρο της Μακεδονίας 43. Δεν είναι ωστόσο σαφές το περιεχόμενο του συμβολισμού που αντιπροσωπεύουν στα κτήρια στα οποία βρίσκονται και οι ερμηνείες των αρχαιολόγων διαφοροποιούνται. Στο κτήριο π.χ. της φάσης Ι στο Ντικιλί Τας, το οποίο κοσμούσε βούκρανο επιχρισμένο με πηλό οι ανασκαφείς R. Treuil και P. Darque δεν αναγνωρίζουν κάποιον ειδικό χαρακτήρα 44. Το κτήριο ωστόσο της Parta στη Ρουμανία που χρονολογείται στα τέλη της νεολιθικής εποχής αναγνωρίζεται από τον ανασκαφέα του Ch. Lazarovici ως ιερό 45. Στην περίπτωση του υπόσκαφου κτίσματος του νεολιθικού οικισμού Προμαχώνα - Topolnica η συχνή και επαναλαμβανόμενη παρουσία των βουκράνων στον συγκεκριμένο χώρο σε επάλληλα μάλιστα στρώματα ιδιαίτερου χαρακτήρα μπορεί κατά την άποψη μας να αξιολογηθεί ως ειδικό χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί το 38.Ό.π., σημ /Ο.π., σημ J. Mellaart, Catal Huyuk, A Neolithic town in Anatolia (1967). 41. J. Mellaart, Excavations at Hacilar (1970). 42. Vinca: M. Vasic, Preistoricka Vinca II (1936) J. Chapman, The Vinca Culture of South East Europe (1981) 134. Kormadin: B. Jovanovic - J. Glisic, «Station éneolithique dans la localité de Kormadin, près de Jakovo», Starinar 11, 1960, (σερβοκροατικά - γαλλική περίληψη). 43. R. Treuil - P. Darque, «Un "bucrane" néolithique a Dikili Tash (Macédoine Orientale): parallèles et perspectives d'interprétation», BCH 122, 1998, 1-25, σημ. 33, όπου αναφέρεται και παράδειγμα επενδυμένου με πηλό βουκράνου από το Δισπηλιό Καστοριάς, διαφορετικού όμως τύπου, σύμφωνα με προφορική ανακοίνωση του Γ. Χουρμουζιάδη. 44. R. Treuil - P. Darque, ό.π, Gh. Lazarovici «Das neolithische Heiligtum von Parta», Neolithic of Southeastern Europe and its Eastern Connections, International Conference 1987 Szolnok -Szeged, Varia Archaologica Hungarica II, Πρβλ. επίσης για «ιερά» νεολιθικής εποχής: Ch. Lazarovici - M. Lazarovici, «The Neo-Eneolithic Architecture in Banat,Transylvania and Moldavia», Recent Research in the Prehistory of the Balkans , Publications of the Archeological Institute of Northern Greece Nr. 3 (2003) ed. D. Grammenos.

13 Προμαχώνας - Topolnica Σχ J erf el Ahmar. Υπέργειες οικίες γύρω από κοινοτικό υπόσκαφο κυκλικό κτήριο. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΡΧΑΙΟΜΕΤΡΙΑΕ Ινστιτούτο Επιστήμης Υλικών ΕΚΕΦΕ "ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ" Αγία Παρασκευή, Αττική Τηλ Λ Fax: Ημερομηνία: 11 Φεβρουαρίου 2004 Υποβολή δειγμάτων από: κυρία Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΡΛΑΙΟΧΡΟΝΟΛΟΓΗΖΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ : Αριθμός Εργαστηρίου Δείγμα Ημερομηνία αποκάλυψης Είδος pmc Ηλικία "C (ΒΡ) 6"C (Χ.) Βαθμονομημένη Ηλικία (BC) Πιθανότητες DEM-1173 Δείγμα 10, Τομή ΙΣΤ. Πάσα 10 Βάθος: 79,30 μ 17/10/2000 Ανθρακας 47,4 ± ± 25-25, π.χ π.χ. (68.3%) (95.4%) DEM-1185 Δείγμα 9, Τομή ΙΣΤ. Πάσα 10 Βάθος: 79,31 μ 17/10/2000 Άνθρακας 48.0 ± ± π.χ π.χ. (68,3%) (95,4%) DEM-1254 Δείγμα 12, Τομή ΙΣΤ, Πάσα 11 Βάθος: 78,99 μ 23/10/2000 Ανθρακας 47,2 ± ±40-25, π.χ π.χ. (68.3%) (95.4%) DEM-1250 Λειγμα 8, Τομή ΙΣΤ, Πάσα 8 Βάθος: 79,65 μ 11/10/2000 Ανθρακας 47,0 ± ± 40-25, π.χ. 5Ι90-48Ι0πΧ. (68.3%) (95,4%) Επεξεργασία δειγμάτων: Κική Γκογκίοου Μαριγώ - Ειρήνη Κυριαζή Δρ Γιάννης Μανιάτης Προϊστάμενος Εργαστηρίου Σχ. 6. Υπόσκαφος χώρος 4. CI4 Απόλυτες χρονολογήσεις των νεότερων δαπέδων.

14 104 Χ. Κουκούλη-Χρυσανθάκη -1. Ασλάνης -1. Vaisov - Μ. Βόάλα βαθύ υπόσκαφο κτίσμα από τα λοιπά κτίσματα του οικισμού (Σχ. 1). Για την πυκνή και άτακτη συσσώρευση αγγείων, μικροαντικειμένων και οστών σε επάλληλα στρώματα μέσα στον μεγάλου βάθους υπόγειο χώρο θα μπορούσαν μεταξύ άλλων να διατυπωθούν και οι εξής δύο υποθέσεις: Α. Επάλληλες καταστροφές του υπόσκαφου χώρου και της υπέργειας ανωδομής του από κάποια φυσική αιτία, π.χ. πυρκαγιά ή πλημμύρα και ισοπέδωση του στρώματος καταστροφής πριν από την κατασκευή του νέου δαπέδου στο εσωτερικό του υπόγειου χώρου. Ορισμένα από τα βούκρανα σ' αυτή την περίπτωση θα ήταν δυνατόν να προέρχονταν από την εξωτερική ή την εσωτερική διακόσμηση των τοιχωμάτων του υπόγειου χώρου ή της ανωδομής του. Β. Η δεύτερη υπόθεση ερμηνεύει τη συσσώρευση των αντικειμένων ως εναπόθεση προσφορών απευθείας μετά από τελετουργικά γεύματα. Οι προσφορές εκτός από τα ειδώλια και τα προσωπικά αντικείμενα -εργαλεία και κοσμήματα- περιλαμβάνουν και τροφές φυτικές, στις οποίες παραπέμπουν οι λίθινοι τριπτήρες και κομμάτια κρέατος όπως βεβαιώνουν οι μεγάλες ποσότητες των οστών ζώων που έχουν βρεθεί. Στις προσφορές θα ήταν δυνατόν να περιλαμβάνονταν και κεφαλές ζώων, όχι μόνο ταύρων αλλά και μικρότερων, όπως προκύπτει από τα κέρατα μικρότερων ζώων, ορισμένα από τα οποία σώζουν μαζί και το κρανίο. Με το τέλος της τελετουργίας επικαλύπτονταν οι προσφορές με λίθους και οργανικές ύλες, κλαδιά ή καλάμια -κατάλοιπα των οποίων αποτελεί το λεπτό στρώμα λευκής ύλης απαναθρακωμένης. Το λεπτόκοκκο αμμουδερό χώμα που καλύπτει τα στρώματα καταστροφής δεν ξέρουμε ακόμα αν είναι φερτό ή αν προέρχεται από φυσική διάβρωση. Το γεγονός ότι δεν περιέχει θραύσματα αγγείων συνηγορεί για την πρώτη περίπτωση. Στον νεολιθικό οικισμό του Μακρύγιαλου (φάση Ι) 46 έχει ανασκαφεί ένα ανάλογο όρυγμα με μεγάλες ποσότητες οστών ζώων, η παλαιοζωολογική και ταφονομική μελέτη του οποίου κατέληξε στον συσχετισμό του με κοινοτικά δρώμενα. Μικρότεροι επίσης λάκκοι της νεολιθικής εποχής 47 που περιέχουν αγγεία και οστά για τους οποίους έχουν προταθεί διάφορες ερμηνείες και ως λάκκων απόληψης πηλού ή απόρριψης απορριμμάτων, θα μπορούσαν επίσης να συνδεθούν με συμβολικού χαρακτήρα δρώμενα Η μελέτη της μικρογεωμορφολογίας την οποία προχωρεί η αρχαιολόγος Ίλεα Δαραβίγκα σε συνεργασία με τον συντηρητή Ζαχαρίου και το Fitch Labroratory της Αγγλικής Αρχαιολογικής Σχολής αναμένεται να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για τη σύσταση και τη φύση των επιχώσεων στο εσωτερικό του υπόσκαφου χώρου. Οι αναλύσεις Cl4, οι οποίες προχωρούν στο Κέντρο Αρχαιομετρίας του Δημόκριτου από τον Γ. Μανιάτη και τον Γ. Φακορέλλη θα χρονολογήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη διαδοχή των στρωμάτων. Μέχρι στιγμής και οι νέες χρονολογήσεις που έχουμε και οι οποίες κινούνται από τα τέλη της 6ης ως τις αρχές της 5ης π.χ. 46. Μ. Pappa - P. Halstead - Κ. Kotsakis - U. Kotsou-Duska, «Evidence for landscape feasting at Late Neolithic, Makryyalos, Northern Greece», Food Cuisine and Society in Prehistoric Greece (2003), ed. G. Barret - P. Halstead, Sheffield Studies in Aegean Archaeology. 47. Α. Χονδρογάννη, ΑΕΜΘ 13, 1999,

15 Προμαχώνας - Topolnica χιλιετίας για τη φάση Ι προέρχονται από τα υψηλότερα αρχαιολογικά στρώματα (Σχ 6). Απαντήσεις αναμένονται επίσης και από τη μελέτη της παλαιογεωμορφολογίας της περιοχής, η οποία θα μπορούσε ενδεχομένως να τεκμηριώσει την ύπαρξη κάποιου αρχικού φυσικού ορύγματος στον χώρο. Η μελέτη των οστών επιφυλάσσει ενδεχομένως και εκπλήξεις, όπως προκύπτει από την ανεύρεση και δύο θραυσμάτων ανθρώπινων οστών ενός βρεγματικού και μιας σιαγόνας μέσα στο υπόσκαφο κτήριο 48, αλλά καθώς δεν έχει ακόμα μελετηθεί το οστεολογικό υλικό δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί αυτό το εύρημα. Πριν ολοκληρωθεί η ανασκαφή και οι επιμέρους μελέτες δεν μπορούμε να αποφασίσουμε αν θα ερμηνεύουμε τα επάλληλα αρχαιολογικά στρώματα ως στρώματα επάλληλων καταστροφών ενός κτηρίου με βαθύ υπόσκαφο χώρο ή ως στρώματα επάλληλων συνδεδεμένων με συμβολικές πράξεις αποθέσεων που πραγματοποιούνταν αρχικά μέσα σε φυσικό όρυγμα και αργότερα μέσα σε διαμορφωμένο όρυγμα του οποίου εν συνεχεία τα εσωτερικά του τοιχώματα επιχρίονται και ο πυθμένας του ανεβαίνει με τη συσσώρευση των περιοδικών αποθέσεων. Η εντόπιση οπωσδήποτε ενός χώρου «κοινοτικού χαρακτήρα» στον οικισμό των ελληνοβουλγαρικών συνόρων θα μπορούσε να αποδείξει ότι και στον ευρωπαϊκό χώρο, ήδη από τα τέλη της 6ης χιλιετίας π.χ., οι νεολιθκοί οικισμοί δεν ήταν ένα ασυνάρτητο άθροισμα ατομικών κατοικιών αλλά ένα σύνολο κτηρίων που αντιπροσώπευε μια κοινωνική οργάνωση, την άυλη φύση της οποίας είναι εξαιρετικά δύσκολο και συχνά ακατόρθωτο να προσεγγίσουμε μέσα από τα υλικά κατάλοιπα. Καβάλα, Επίτιμη Έφορος Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη Βέροια, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Ιωάννης Ασλάνης Σόφια, Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Ivan Vaisov Σέρρες, ΚΗ'ΕΠΚΑ Μαγδα)^ηνή Βάλ/.α PROMACHON-TOPOLNICA: A GREEK-BULGARIAN ARCHAEOLOGICAL PROJECT by Η. KOUKOULI-CRHYSANTHAK1 - / ASLANIS -1. VAISOV- M. VALLA The Promahon-Topolnica settlement is located on the Southeastren slopes of Mount Cerkine, close to the western bank of the river Strymon, on a natural pass into the beginning of the valley of the middle Strymon River. This prehistoric settlement, which lies across the Greek-Bulgarian border (pyramid 63 on the frontier line) is being jointly investigated by Greek and Bulgarian archaeologists. Ephorate XVIIIth of Prehistoric and Classical Antiquities) on the Greek side, the Archaeological Institute of Sophia and the Blagoevgrad Historical Museum on the Bulgarian side, are coordinating their excavation programms in both countries. The final aim is to publish the results of their research programs in a common series of books, proceeding an inter Balkan cooperation in the archaeological research. The excavation project on the Greek side began in 1992 under the direction of Ch. Koukouli-Chrysanthaki, director of the 18th Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities) in collaboration with I. Aslanis (National Hellenic Research Foundation), M. Valla and D. Malamidou (18th Ephorate of Prehistoric and Classical Antiquities) and F. Tomai-Konstantopoulou (Ministry of Foreign Affairs). To the Greek excavation program took part the excavators of the Bulgarian side, Henrieta Todorova, Javor Bojadjev, Ivo Vajsov, Kalin Dimitrov, Veselin Draganov. 48. Αναγνώριση από την παλαιοανθρωπολόγο Σ. Τριαντάφυλλου

16 106 Χ. Κουκούλη-Χρνσανθάκη -1. Ασλάνης -1. Vaisov - M. BcûJka The results of excavations conducted over a period from 1992 to 2003 are summed up as follow: A combination of survey excavation and electromagnetic ground probes -the last realized by the Bulgarian geophysicians M. Gerogiev, D. Stoev, K. Velikofski- has determined the extent of a open prehistoric settlement of a sparsely -inhabited type, which covered two adjacent hilltops, a total area of 5 hectares. According to the results of the electromagnetic research and the excavation data the habitation layers of the settlement are found in a depth between 0,50 meters and 1,50 meters. The excavation on the Greek side in accordance with the results of the excavation on the Bulgarian side has identified three phases of habitation of the settlement dated from the end of the 6th millennium BC to the second half of 5th millennium BC. The earliest phase (Phase I) is represented by buildings with underground rooms dug in the virgin soil. The semisubbterranean rooms were usually small, separated from each other by the natural soil, which, left unexcavated, served as the base for the dividing walls. These semisubterranean rooms were covered or surrounded by ground floor rooms made of big wooden piles, which supported walls made of woven branches covered by clay. The most interesting find of this phase is the discovery of a big subterranean circular(?) room, dug in the virgin soil, whose inner walls ware paved by clay. Since only a part of this circular(?) subterranean room has been excavated and the excavation has not yet reached the bottom of the pit it is not yet possible to reconstruct the original form and the character of this building. The rich deposit finds of the successive layers of the inner floors of the circular(?) pit testify community activities of ritual(?) character inside the subterranean room, as well as in the area around it. Storage, drinking, and ritual vases, as well as figurines and others artifacts (tools and jewels) have been found at the successive floors together with great quantities of grindstones and animal bones The presence of intact bucrans together with special ritual vases and two clay models of buildings are of particular interest. In the next phase (Phase II) the buildings of the settlement were ground floor constructions made of wooden piles, which supported sidewalls and roofs made of woven reeds and branches coated with clay. Large undressed stones reinforced the base of the walls. The dwellings had floors of compacted earth with ovens made of clay reinforced by small stones and sherds. Of particular interest is the evidence of a non slagging production of copper: A clay crucible was recovered in a pit whose inner sides were burnt and filled with ashes and burnt soil. Analyses on the inner surface of the crucible showed that pure copper was diffused. Small shallow pits lined with successive layers of burnt clay and of ash found close to the pit with the crucible testify a special prytotechnology. These constructions have been connected with the smelting of copper. Analyze of soils taken from the area around the shallow pits yielded grain of pure malachite powder. Taking into account the early date of the crucible and of the shallow pits to the first half of the 5th millennium BC the Promachon-Topolnica settlement gave some of the earliest evidence of the extractive copper metallurgy in Europe. The last habitation phase of the settlement (phase III) has been totally damaged by ploughing and very few traces of pits with sherds and animal bones have been preserved. The site yielded a wide variety of different categories of pottery with painted, incised or rippled decoration. In phases I and II of particular interest are painted pottery of Acropotamos type (imported or locally made)and multicolored painted pottery, as well as blacktopped, redtopped and the so-called Bitum pottery. In Phase HI graphite, incised and black on red pottery is persent. Figurines are typical for phase I and II with the female figures being predominant. However the male figurines are not missing and a big worked stone in phallic form represents an early attempt to represent in a monumental sculpture the creative power of the male. The study of the excavation finds shows a settlement of an agriculture and pastoral nature with cultural continuity through its first two phases of habitation (Phase I-II), dated to the early phase of the Late Neolithic period (Sitagroi II, Dikili Tash I, Vinca BC, Karanovo IV late). The last habitation phase in the settlement, (Phase III) is dated to the early Chalcolithic period (Sitagroi III, Dikili Tash II, Gradesnica, Slatino, Maritsa I) and follows probably after a period of abandonment of the site. The cultural physiognomy of the settlement was defined by its economic and cultural relations the site developed with the North Aegean world with Balkan hinterland.

17 /. Ελλ.ηνικός ανασκαφικός τομέας. Άποψη από Δ. 2. Ελληνικός ανασκαφικός τομέας. Αποψη των υπόσκαφοη χώρων. 3. Ελληνικός ανασκαφικός τομέας. Πασσαλόπηκτα κτίσματα φάσης II. Κυκλικός υπόσκαφος χώρος φάσης Ι - στρώμα. 28. λίιφική άποψη από Β/1. 4. Υπόσκαφος χώρος 4 - στρώμα Υπόσκαφος χώρος 4 - στρώμα 28. Βούκρσ.νο και αγγι:ια. 6. }πόσκαφος χώρος 4 - στρώμα Υπόσκαφος χώρος 4 - στρώμα

18 15. Υπόσκαφος χώρος 4 - άποψη από ΒΔ. 16. Υπόσκαψος χώρος 4 - κατάλοιπο ξύλου. 17. Υπόσκαφος χώρος 4 - κατάλοιπο κλαδιού. 18. Υπόσκαφος χώρος 4 - κλχιστό αποθηκευτικό αγγείο. 19. Υπόσκαφος χώρος 4 - υψίποδες ψιά/χς. 20. Υπόσκαφος χώρος 4 - θραύσμα black topped αγγείου. 21. Υπόσκαφος χώρος 4 - λύχνοι; 22. Υπόσκαφος χώρος 4 - ασκοί. 109

19 Υπόσκαφος χώρος 4 - θραύσματα αγγείων με διακόσμηση bitum. 24. Υπόσκαφος χώρος 4 - πήλινο ειδώλιο ανδρικής μορφής. 25. Υπόσκαφος χώρος 4 - θραύσμα πήλινου ειδωλίου γυναικείας μορφής. 26. Υπόσκαφος χώρος 4 - ειδώ/.ιο γυναικείας μορφής κουροτρόφου. 27. Υπόσκαφος χώρος 4 - ειδώ/.ιο δύο μορφών Υπόσκαφος χώρος 4 - μαρμάρινο μικρογραφικό ειδώλιο. 30. Θραύσμα μικρογραφικού οικίσκου.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 6, 1992 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1995 < Χ. ΚΟΥΚΟΥΛΗ-ΧΡΥΣΑΝΘΑΚΗ -1 ΑΣΛΑΝΗΣ -

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου

Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Ο Οικισμός Σκάρκος της Ίου Εργασία στο μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η Χιλιετία π.χ. Παναγιώτης Καπλάνης Επιβλέπων Καθηγητής: Βλαχόπουλος Ανδρέας Εαρινό Εξάμηνο 2015 Η Θέση Η Ίος βρίσκεται στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών

Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Η Αρχιτεκτονική των οικισμών Ιωάννης Ασλάνης, Δρ. Προϊστορικής Αρχαολογίας, ΚΕΡΑ Η εσωτερική οργάνωση των οικισμών με τον τρόπο διάταξης των σπιτιών και των άλλων κτισμάτων και η τεχνική κατασκευής τους

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΕΛΛΑ Γ. ΣΟΥΒΑΤΖΗ Δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΉ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Από τις απαρχές της ιστορίας τους έως και σήμερα οι άνθρωποι οργανώνονται και ζουν σε θεμελιακούς

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS

2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS 2 ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 2 nd INTERNATIONAL CONFERENCE ON ANCIENT GREEK TECHNOLOGY ΠΡΑΚΤΙΚΑ PROCEEDINGS ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Αθήνα 2006 ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Το franchising ( δικαιόχρηση ) ως µέθοδος ανάπτυξης των επιχειρήσεων λιανικού εµπορίου

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας

Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Προϊστορικό Σπήλαιο Θεόπετρας Στα δυτικά της εθνικής οδού Τρικάλων - Ιωαννίνων, 3χλμ πριν από τα Μετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ:

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΟ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗ 2009 11-13 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ: ΧΩΡΟΣ ΤΑΦΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ Γεωργία Στρατούλη, Σέβη Τριανταφύλλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΧΩΡΟΙ Γ. Στρατούλη N. H. Andreasen E. Καλογηροπούλου Ν. Κατσικαρίδης Δ. Κλουκίνας Γ. Κορομηλά Ε. Μαργαρίτη Τ. Μπεκιάρης ΣΠΙΤΙΑ & ΑΥΛΕΣ ΣΤΟ ΝΕΟΛΙΘΙΚΟ ΟΙΚΙΣΜΟ ΑΥΓΗΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ: ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ 5 ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΙΤΟΝΙΚΟΙ ΑΝΟΙΧΤΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ

Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ Η ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΤΗΝ ΠΛΩΤΙΝΟΠΟΛΗ 1 Στη ΝΑ πλευρά του Διδυμοτείχου, ανάμεσα στη συμβολή των ποταμών Έβρου και Ερυθροποτάμου και το Σιδηροδρομικό σταθμό, υψώνεται ένας βραχώδης οχυρός λόφος γνωστός με

Διαβάστε περισσότερα

1. Επεμβάσεις συντήρησης

1. Επεμβάσεις συντήρησης Έκθεση εργασιών συντήρησης αρχιτεκτονικών καταλοίπων στον αρχαιολογικό του Αζοριά κατά την ανασκαφική περίοδο του 2014 της Σ. Χλουβεράκη, Επιστημονική Συνεργάτιδα, ΙΝΣΤΑΠ Κέντρο Μελέτης Αν Κρήτης Αρ. Αδειας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΤΟ ΠΑΛΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΚΑΙ ΜΕΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Όνομα: Χολέβα Βασιλική Εξάμηνο: Η Μάθημα: Το Αιγαίο κατά την 3η χιλιετία π.χ Διδάσκων: Βλαχόπουλος Ανδρέας ΠΑΛΑΜΑΡΙ I ΠΧ II ΠΑΛΑΜΑΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΤΑΡΡΑΚΤΕΣ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΥ, Ν. ΣΕΡΡΩΝ. ΓΕΩΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΠΕΝΝΟΣ, Χ. 1,3, ΒΑΞΕΒΑΝΟΠΟΥΛΟΣ 1,2, Μ., ΣΥΡΟΣ 2, Α., ΜΥΤΕΛΕΤΣΗΣ 2, Μ., ΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΟΥ 1,3, Σ.,

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill)

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Εισαγωγή Οι εργασίες στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολική και ιδεολογική ζωή.

Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Συμβολική και ιδεολογική ζωή. Αικατερίνη Παπανθίμου, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Α.Π.Θ. Η ιδεολογία, που θεωρήθηκε συνώνυμη με τις πίστεις, τις κοσμολογικές αντιλήψεις και τη θρησκεία των κοινωνιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ 16/10/2014 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΡΟΜΑΧΩΝΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Οµιλητής:κος ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΙΝΤΣΙΟΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ Inside story here ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΜΑΧΩΝΑ http://www.wiw.gr/greek/serres_community_of_promachona/

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ

ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 OFFPRINT ΑΝΑΤΥΠΟ ANCIENT MACEDONIA SIXTH INTERNATIONAL SYMPOSIUM VOLUME 1 OFFPRINT ΑΡΧΑΙΑ MAKEAONIA ΕΚΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΤΟΜΟΣ 1 ΑΝΑΤΥΠΟ ^ 6 ΑΝΑΣΚΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΣΟΕΑΛΑΔΙΚΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΜΑ Ιωάννης Ασλάνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Η' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΕΡΚΥΡΑ Γαρίτσα Οικόπεδο Μπούζη Ο χώρος που ερευνήθηκε κατά τις ανασκαφικές περιόδους 2005-2006 αποτελεί τμήμα του νεκροταφείου της αρχαίας πόλης της Κέρ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΡΙΣΟΚΚΑ Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΕΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε:

14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Επίσης, για την «ανασκαφή» θα χρειαστείτε: Αρχαιολογία ένα κλειδί για την πύλη του χρόνου 14. Κατασκευάστε μια μακέτα ανασκαφικού σκάμματος και παίξτε «ανασκαφή»! Συνοπτική περιγραφή Στο Α μέρος τα παιδιά κατασκευάζουν σε συνεργασία με τον/την

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα

Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων-Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Μεταλλικών Κατασκευών Αλληλεπίδραση Ανωδοµής-Βάθρων- Θεµελίωσης-Εδάφους σε Τοξωτή Οδική Μεταλλική Γέφυρα µε Σύµµικτο Κατάστρωµα ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΑΕΤ ΣΓΤΚΣ, ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΙΚΟΙ ΛΙΘΟΙ ΟΨΙΑΝΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΠΥΡΙΤΟΛΙΘΟΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΑΡΜΑΡΙΝΑ ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΜΗΣ ΑΠΌ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΕΣΣΗΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Διπλωματική Εργασία ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΚΛΑΔΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΜΕΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Του ΚΩΣΤΟΥΛΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΝΑΥΤΙΛΙΑ ΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΠΛΟΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που υποβλήθηκε στο

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΩΝ ΣΜΖΜΑ ΖΛΔΚΣΡΟΛΟΓΩΝ ΜΖΥΑΝΗΚΩΝ ΚΑΗ ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΑ ΤΠΟΛΟΓΗΣΩΝ ΣΟΜΔΑ ΤΣΖΜΑΣΩΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΖ ΔΝΔΡΓΔΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Φνηηεηή ηνπ ηκήκαηνο Ζιεθηξνιόγσλ Μεραληθώλ θαη Σερλνινγίαο Ζιεθηξνληθώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής

Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής ΑΝΑΓΝΩΣΗ - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ ΝΑΟΣ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΟΥ Η θεώρηση και επεξεργασία του θέματος οφείλει να γίνεται κυρίως από αρχιτεκτονικής απόψεως. Προσπάθεια κατανόησης της συνθετικής και κατασκευαστικής δομής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΙ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ ΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Εβελίνα Θεμιστοκλέους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΑΛΑΙΟΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ-ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΤΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Κατά τη δεκαετία 2000-2010 η ΕΠΣΝΕ, παράλληλα προς τις σωστικές ανασκαφές και αυτοψίες της σε σπήλαια και θέσεις παλαιοανθρωπολογικού ενδιαφέροντος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΥΛΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ Κ. 6ο Δμοτικό Σχολείο Κηφησιας Πηνελόπη Δέλτα, Β Δ/νση Εκπ/σης Αθήνας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Πρόθεσή μας είναι να παρουσιάσουμε ένα συνδυασμό των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Μάρκετινγκ Αθλητικών Τουριστικών Προορισμών 1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Σχεδιασμός, Διοίκηση και Πολιτική του Τουρισμού» ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους

Πτυχιακή Εργασία. Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Παραδοσιακά Προϊόντα Διατροφική Αξία και η Πιστοποίηση τους Εκπόνηση:

Διαβάστε περισσότερα

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης

Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Βυζαντινά και Οθωμανικά μνημεία της Μάκρης Στρατηγικής σημασίας η θέση της Μάκρης / Κατοικήθηκε από την αρχαιότητα Οικισμός με διαρκή ανθρώπινη παρουσία από τα νεολιθικά χρόνια Ορατά στο κέντρο της σημερινής

Διαβάστε περισσότερα

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό.

1) Abstract (To be organized as: background, aim, workpackages, expected results) (300 words max) Το όριο λέξεων θα είναι ελαστικό. UΓενικές Επισημάνσεις 1. Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις του Υπουργείου, σχετικά με τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής φόρμας. Διευκρινίζεται ότι στα περισσότερα θέματα οι απαντήσεις ήταν προφορικές (τηλεφωνικά),

Διαβάστε περισσότερα

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008)

Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού. Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Iδεολογία κατά την Εποχή του Χαλκού Κική Πιλάλη, Καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας (1945-2008) Με την αρχή της ΕΧ παρατηρείται μια αλλαγή στη συμβολική έκφραση των προϊστορικών κοινοτήτων στο βόρειο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ

ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΣΟΒΙΟ ΠΟΛΤΣΕΧΝΕΙΟ ΣΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ-ΣΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΟΜΕΑ ΣΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΕΡΓΑΣΗΡΙΟ ΦΩΣΟΓΡΑΜΜΕΣΡΙΑ ΓΕΩΜΕΣΡΙΚΗ ΣΕΚΜΗΡΙΩΗ ΣΟΤ ΙΕΡΟΤ ΝΑΟΤ ΣΟΤ ΣΙΜΙΟΤ ΣΑΤΡΟΤ ΣΟ ΠΕΛΕΝΔΡΙ ΣΗ ΚΤΠΡΟΤ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΑΤΣΟΜΑΣΟΠΟΙΗΜΕΝΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 26η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΣΣΗΝΙΑ Χριστιανούπολη, Ι.Ν. Μεταμόρφωσης του Σωτήρος Σημαντικό οικοδομικό συγκρότημα του 11ου- 12ου αιώνα, που αποτελείται από τον οκταγωνικού τύπου ναό και το επισκοπικό

Διαβάστε περισσότερα

Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.

Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ. ΤΑΦΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1 ΣΕΒΑΣΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Λέκτορας Τομέα Αρχαιολογίας Α.Π.Θ. Η γνώση μας για τις προϊστορικές ταφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΘ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΦΛΩΡΙΝΑ Άγιος Αχίλλειος Πρεσπών Το 2007 διενεργήθηκε σωστική ανασκαφή, με χρηματοδοτική συνεισφορά του ΥΠΠΟΤ, του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης και του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Αρχ. Ολυμπία TO ΠΑΛΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Είναι το πρώτο Μουσείο της Ελλάδος και πιθανότατα και στη Μεσόγειο το οποίο κτίστηκε δίπλα στο χώρο των ανασκαφών, για

Διαβάστε περισσότερα

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door

Right Rear Door. Let's now finish the door hinge saga with the right rear door Right Rear Door Let's now finish the door hinge saga with the right rear door You may have been already guessed my steps, so there is not much to describe in detail. Old upper one file:///c /Documents

Διαβάστε περισσότερα

«Οι µικροί αρχαιολόγοι της Θράκης» σελίδα 0 από 10 Νατάσα Μιχαηλίδου, Ίδρυµα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης

«Οι µικροί αρχαιολόγοι της Θράκης» σελίδα 0 από 10 Νατάσα Μιχαηλίδου, Ίδρυµα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης «Οι µικροί αρχαιολόγοι της Θράκης» σελίδα 0 από 10 Περιεχόμενα Εισαγωγικά...2 Α. Αρχαιολογικοί χώροι, Μνημεία και Μουσεία της Θράκης...3 Β. Χάρτης της Θράκης με σημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος...5 Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β.

ΣΥΣΤΑΔΑ Β. Εικόνα 368. Κάτοψη των δύο τάφων της συστάδας Β. Εικόνα 369. Ο κιβωτιόσχημος Τ5 της συστάδας Β. 6 ΣΥΣΤΑΔΑ Β Στη ΝΔ γωνία του όμορου 153α και σε απόσταση περίπου 20 μ. βόρεια από την Α συστάδα, ανασκάφηκε ένας κιβωτιόσχημος και ένας καλυβίτης υστερορωμαϊκών επίσης χρόνων (ΕΙΚ. 368), που περιείχαν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης

Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός: έρευνα προκαταρκτικής αξιολόγησης μίας εικονικής έκθεσης Education and Culture: front-end evaluation of a virtual exhibition Σαπφώ Μορτάκη, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο & Ανοιχτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Υ ΑΤΙΚΩΝ & Ε ΑΦΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΠΙΒΑΡΥΝΣΗ ΜΕ ΒΑΡΕΑ ΜΕΤΑΛΛΑ Ε ΑΦΩΝ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Θρησκευτική Ετερότητα: εθνικές και θρησκευτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων, 2012

Πειραματικό Λύκειο Αναβρύτων, 2012 «Ήδη από τον 3 ο π.χ. αιώνα η μνήμη της ανθρωπότητας στη Μεσόγειο λειτουργεί στα ελληνικά» (Jean Sirinelli, Τα παιδιά του Αλεξάνδρου, μετάφρ. Σ. Μπίνη-Σωτηροπούλου, εκδ. Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος, 2001, σ. 157.)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΛΩΣΤΗ ΔΕΜΕΝΗ..." ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΣΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΪΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΛΩΣΤΗ ΔΕΜΕΝΗ... ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΣΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΪΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΚΟΚΚΙΝΗ ΚΛΩΣΤΗ ΔΕΜΕΝΗ..." ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΕΛΟΣ ΣΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΑΪΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ: ΕΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Κατερίνα Σαραφίδου Η μακραίωνη ιστορία του παραμυθιού, η ευρεία διάδοση του σε κάθε γωνιά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ

ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ ΛΟΡΔΟΣ ΚΟΛΙΝ ΡΕΝΦΡΙΟΥ O ΒΡΕΤΑΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΟ ΚΕΜΠΡΙΤΖ, ΑΦΟΥ ΤΑΡΑΞΕ ΤΑ ΝΕΡΑ ΔΙΑΤΥΠΩΝΟΝΤΑΣ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΠΩΣ ΟΙ ΈΛΛΗΝΕΣ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ ΑΛΛΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ..!!! Κομμάτια έκαναν οι

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Αγιάς. Γεώργιος Τουφεξής αρχαιολόγος, ΙΕ ΕΠΚΑ Georgios Toufexis archaeologist, IE EΠΚΑ. Ο προϊστορικός οικισμός στην Παλιόσκαλα

Αγιάς. Γεώργιος Τουφεξής αρχαιολόγος, ΙΕ ΕΠΚΑ Georgios Toufexis archaeologist, IE EΠΚΑ. Ο προϊστορικός οικισμός στην Παλιόσκαλα Γεώργιος Τουφεξής αρχαιολόγος, ΙΕ ΕΠΚΑ Georgios Toufexis archaeologist, IE EΠΚΑ Λάρισα 2014 / Larisa 2014 Ο προϊστορικός οικισμός στην Αγιάς The prehistoric settlement at Palioskala Agias Υπουργείο Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ

ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ Ιωάννης Ασλάνης Η ΧΑΛΚΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ. ΠΡΟΒΛΗΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ Ανάτυπο ΑΡΧΑΙΑ ΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΠΟΣΙΟ ΤΟΟΣ 1 8 Η ΧΑΛΚΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Π.Μ.Σ. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΘΕΜΑ» «Εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens

Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Περιοχή διαγωνισμού Rethink Athens Πρόγραμμα : Statistical_Analysis_1.prg Ανάλυση : 28/06/2012 13:05 Κατάλογος : C:\Workspace\Planning\Mst\2010\Statistics\Analysis_5\ Vesrion : 2.8.0, 20-06-2011 Τα κοινά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Μελέτη των υλικών των προετοιμασιών σε υφασμάτινο υπόστρωμα, φορητών έργων τέχνης (17ος-20ος αιώνας). Διερεύνηση της χρήσης της τεχνικής της Ηλεκτρονικής Μικροσκοπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Π.Μ.Σ: «Σύγχρονες Προσεγγίσεις στη γλώσσα και στα κείμενα» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Το φωνηεντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΥΔΡΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΤΥΦΛΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΠΗΡΕΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ- ΑΠΟΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ BRAILLE

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ

ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ, ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙ Α ΓΙΑ ΤΑΞΙ ΙΩΤΕΣ ΣΥΝΤΟΜΗΣ ΚΑΙ ΜΑΚΡΑΣ ΙΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΛΕΞΙΑ ΤΣΕΡΛΙΓΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Γ. Α. ΦΡΑΓΚΙΑ ΑΚΗΣ. 2012 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας»

ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ: «ιερεύνηση της σχέσης µεταξύ φωνηµικής επίγνωσης και ορθογραφικής δεξιότητας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ «ΠΑΙ ΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΥΛΙΚΟ» ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ που εκπονήθηκε για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ

ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΤΙΤΛΟΣ Συμπληρώστε τον πρωτότυπο τίτλο της Διδακτορικής διατριβής ΑΡ. ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ Πανεπιστημιούπολη, Κτήρια Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών 15784 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 210 727 5190, email: library@di.uoa.gr,

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ

ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΙΜΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΣΙΔΗΡΟΥ ΣΤΟΝ ΛΟΦΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΛΥΔΙΑΣ ΑΣΠΡΟΒΑΑΤΑΣ Ο προϊστορικός οικισμός της Αγίας Λυδίας βρίσκεται Β. της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης-Καβάλας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.

Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol. Κώστας Ζάµπας Πολιτικός Μηχανικός ρ ΕΜΠ. Σκιάθου 43-11254 Αθήνα. Τηλέφωνο: 210-2237167 Φαξ: 210-2237257 Ηλεκτρονική διεύθυνση: c-zambas@hol.gr Αθήνα 4/2/2015 Προς τον Πρόεδρο τους µη κερδοσκοπικού σωµατείου

Διαβάστε περισσότερα

Νέες ρωγµές στην γερµανική ηγεµονία. (New rifts in the German hegemony) Μαυροζαχαράκης Εµµανουήλ Πολιτικός Επιστήµονας

Νέες ρωγµές στην γερµανική ηγεµονία. (New rifts in the German hegemony) Μαυροζαχαράκης Εµµανουήλ Πολιτικός Επιστήµονας Νέες ρωγµές στην γερµανική ηγεµονία. (New rifts in the German hegemony) Μαυροζαχαράκης Εµµανουήλ Πολιτικός Επιστήµονας Mavrozacharakis Emmanouil Political Scientist Abstract Greek Η προσφυγική κρίση που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ 1. Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ 2. Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΔΩ Σύμφωνα με Lewis Mumford (The Myth of the Machine: Technics and Human Development [New York: Harcourt Bracem 1967],

Διαβάστε περισσότερα