Δπηζθόπεζε ηνπ ρώξνπ ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ΗΥ: Τερλνινγηθέο θαη Παηδαγσγηθέο πξνβνιέο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δπηζθόπεζε ηνπ ρώξνπ ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ΗΥ: Τερλνινγηθέο θαη Παηδαγσγηθέο πξνβνιέο"

Transcript

1 Φεζάθεο Γ., Γεκεηξαθνπνύινπ Α., (2006), «Δπηζθόπεζε ηνπ ρώξνπ ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ΖΤ: Σερλνινγηθέο θαη Παηδαγσγηθέο πξνβνιέο», ζην πεξηνδηθό ΘΔΜΑΣΑ ζηελ Δθπαίδεπζε, 7(3), pp Δπηζθόπεζε ηνπ ρώξνπ ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ΗΥ: Τερλνινγηθέο θαη Παηδαγσγηθέο πξνβνιέο Γηώξγνο Φεζάθεο 1 θαη Αγγειηθή Γεκεηξαθνπνύινπ 2 1 Γηδάζθσλ ΠΓ407/80, ΣΔΠΑΔ, Παλ/κην Αηγαίνπ Λ. Γεκνθξαηίαο, 1, Ρόδνο Σει: , Αλαπιεξώηξηα Καζεγήηξηα, ΣΔΠΑΔ, Παλ/κην Αηγαίνπ

2 Δπηζθόπεζε ηνπ ρώξνπ ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ππνινγηζηώλ: ηερλνινγηθέο θαη παηδαγσγηθέο πξνβνιέο Πεξίιεςε Γηα ηελ εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκό ησλ ππνινγηζηώλ ζπρλά ρξεζηκνπνηνύληαη επαγγεικαηηθά πεξηβάιινληα αλάπηπμεο εθαξκνγώλ πνπ δελ έρνπλ ζρεδηαζηεί γηα δηδαζθαιία (ηδηαίηεξα ζε λεαξέο ειηθίεο). ηελ παξνύζα εξγαζία γίλεηαη επηζθόπεζε πεξηβαιιόλησλ εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό ππνινγηζηώλ θαη πξνηείλεηαη έλα ζύζηεκα ηαμηλόκεζεο. Οη πξνηεηλόκελεο θαηεγνξίεο πξνβάιινληαη ζε δηάθνξεο δηαζηάζεηο ηνπ ρώξνπ όπσο ην επίπεδν αθαίξεζεο ηεο ππνινγηζηηθήο κεραλήο, ην ζπληαθηηθό ηεο γιώζζαο, ηα ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνύ θαη νη ειηθηαθέο πεξίνδνη εθαξκνγήο. ηόρνο ηεο εξγαζίαο είλαη ε ππνζηήξημε ησλ εθπαηδεπηηθώλ ζην δηδαθηηθό ζρεδηαζκό γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη ηηο δηαζεκαηηθέο εθαξκνγέο ηνπ θαζώο θαη ε επηθαηξνπνίεζε ηνπ πξνζαλαηνιηζκνύ ησλ ζρεηηθώλ εξεπλώλ. ΛΔΞΔΙΣ ΚΛΔΙΓΙΑ: Γηδαζθαιία πξνγξακκαηηζκνύ ΖΤ, Δθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα Δηζαγσγή Ο πξνγξακκαηηζκόο ππνινγηζηώλ δελ απνηειεί απιά κηα ηθαλόηεηα κεγάιεο νηθνλνκηθήο ζεκαζίαο αιιά έρεη θαη απμεκέλν εθπαηδεπηηθό ελδηαθέξνλ. Ο πξνγξακκαηηζκόο ππνινγηζηώλ ζεσξείηαη δξαζηεξηόηεηα κε ηελ νπνία θαιιηεξγνύληαη αλώηεξεο κνξθέο ζθέςεο όπσο ε αλαιπηηθή, ε ζπλζεηηθή, ε αλαγλώξηζε πξνηύπσλ, θ.α. Με ηνλ πξνγξακκαηηζκό είλαη δπλαηό λα βειηησζεί ε ηθαλόηεηα επίιπζεο πξνβιεκάησλ (Papert 1991). Ο πξνγξακκαηηζκόο ζεσξείηαη επίζεο δεμηόηεηα θιεηδί γηα ηελ πξνζέγγηζε θαη θαηαλόεζε άιισλ ζεκάησλ ησλ Σερλνινγηώλ ηεο Πιεξνθνξίαο θαη ησλ Δπηθνηλσληώλ (ΣΠΔ). Δηδηθά ζέκαηα ηεο δηδαθηηθήο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ππνινγηζηώλ έρνπλ απαζρνιήζεη Έιιελεο θαη μέλνπο εξεπλεηέο (Pea 1986, Spohrer and Soloway 1986, Κόκεο 2005; Σδηκνγηάλλεο θαη Κόκεο 2000; Stephenson et al. 2005, 1

3 Φεζάθεο θαη Γεκεηξαθνπνύινπ 2005). Οη πεξηζζόηεξεο έξεπλεο βαζίδνληαη ζην δηαδηθαζηηθό-δνκεκέλν (imperative) ππόδεηγκα ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζύκθσλα κε ην νπνίν ν πξνγξακκαηηζηήο ζρεκαηίδεη πξνγξάκκαηα βάδνληαο ζηε ζεηξά ή εκθσιεύνληαο εληνιέο κε βάζε ηξεηο βαζηθέο δνκέο ειέγρνπ (αθνινπζία, επηινγή θαη επαλάιεςε). Σα πξνγξάκκαηα ειέγρνπλ θαη θαζνδεγνύλ ηνλ ππνινγηζηή γηα ηελ επίιπζε ελόο πξνβιήκαηνο. ηα εηζαγσγηθά καζήκαηα ζηνλ πξνγξακκαηηζκό, ηα πξνβιήκαηα επηιέγνληαη ζπρλά από ηνλ ρώξν ησλ καζεκαηηθώλ (Knuth 1968). Σν ππόδεηγκα απηό ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ είλαη ειάρηζηα ηξνπνπνηεκέλν από ηε κνξθή πνπ είρε όηαλ πξσηνεκθαλίζηεθαλ νη δνκεκέλεο γιώζζεο πςεινύ επηπέδνπ. Ο επαγγεικαηηθόο πξνγξακκαηηζκόο ησλ ππνινγηζηώλ έρεη εμειηρζεί κε ην πέξαζκα ηνπ ρξόλνπ θαη έρεη πάξεη δηάθνξεο κνξθέο πνπ θαινύληαη ζπρλά θαη ππνδείγκαηα (programming paradigms). Σα ππνδείγκαηα δηαθνξνπνηνύληαη αλάινγα κε ην ζύζηεκα πνπ ζα εθηειέζεη ην πξόγξακκα ή/θαη ην ρξεζηκνπνηνύκελν ζύζηεκα αλαπαξάζηαζεο γηα ηα πξνγξάκκαηα. Γηα παξάδεηγκα, ν πξνγξακκαηηζκόο δηαθξίλεηαη ζε παξάιιειν (πνιινί επεμεξγαζηέο κε θνηλή κλήκε), θαηαλεκεκέλν (πνιινί επεμεξγαζηέο κε μερσξηζηή κλήκε ζε δίθηπν), ινγηθόο (π.ρ. κε ηελ γιώζζα PROLOG), αληηθεηκελνζηξεθήο, θαζνδεγνύκελνο από ηα γεγνλόηα, εηθνληθόο, ελζσκαησκέλνο, πξνγξακκαηηζκόο δπλακηθώλ ζειίδσλ ζην δηαδίθηπν, θιπ. Ζ εμνηθείσζε ησλ καζεηώλ κε δηάθνξα ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνύ πξνηείλεηαη σο παηδαγσγηθή πξνζέγγηζε από ηνλ Stephenson (Stephenson et al. 2005), ελώ παξάιιεια ηνλίδεηαη ε αλάγθε επηπξόζζεησλ εξεπλώλ γηα ηελ ηεθκεξίσζή ηεο. Παξάιιεια ν επαγγεικαηηθόο πξνγξακκαηηζκόο σο δηαδηθαζία έρεη κεηαβιεζεί πνιύ από ηα πξώηα ρξόληα ηεο COBOL, ηεο ADA, ηεο FORTRAN, PASCAL, θ.ι.π. Ζ κεηαβνιή αληηθαηνπηξίδεηαη ραξαθηεξηζηηθά ζηελ εμέιημε ησλ επαγγεικαηηθώλ 2

4 πεξηβαιιόλησλ αλάπηπμεο εθαξκνγώλ. Ο ζπλδπαζκόο απινύ ζπληάθηε θεηκέλνπ θαη κεηαθξαζηή ή δηεξκελεπηή έρεη πεξάζεη αλεπηζηξεπηί, ηα ζύγρξνλα πεξηβάιινληα απνηεινύληαη από πιεζώξα εξγαιείσλ θαη θπξίσο από πξνθαζνξηζκέλεο ηεξαξρίεο θιάζεσλ αληηθεηκέλσλ νη νπνίεο δπζρεξαίλνπλ ηελ εμνηθείσζε ησλ πξνγξακκαηηζηώλ παξέρνληαο ηνπο έλα αθεξεκέλν πεξηβάιινλ κέζα ζην νπνίν ζα εθηειεζηνύλ ηα πξνγξάκκαηα πνπ αλαπηύζζνπλ. Οη πξνθαζνξηζκέλεο ηεξαξρίεο θιάζεσλ αληηθεηκέλσλ βειηηώλνπλ βέβαηα ηελ παξαγσγηθόηεηα ηνπ εμνηθεησκέλνπ πξνγξακκαηηζηή επεηδή ππνζηεξίδνπλ ηελ επαλαρξεζηκνπνίεζε θώδηθα αιιά παξάιιεια είλαη δπλαηό λα ηνλ δεζκεύνπλ κε ην ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ αλάπηπμεο. Ζ εθπαίδεπζε ησλ λέσλ πξνγξακκαηηζηώλ γίλεηαη ζπλήζσο αμηνπνηώληαο ηα εκπνξηθά επαγγεικαηηθά πεξηβάιινληα αλάπηπμεο εθαξκνγώλ ή άιια δσξεάλ δηαζέζηκα πνπ ηνπο κνηάδνπλ αξθεηά. Σα πεξηβάιινληα απηά παξά ηελ εθηεηακέλε ηεθκεξίσζε απεπζύλνληαη ζηνλ επαγγεικαηία πξνγξακκαηηζηή θαη δελ είλαη θαηά αλάγθε θαηάιιεια γηα ηνλ καζεηεπόκελν πξνγξακκαηηζηή. Σα επαγγεικαηηθά πεξηβάιινληα αλάπηπμεο εθαξκνγώλ, παξά ηελ αίζζεζε απζεληηθόηεηαο πνπ δίλνπλ είλαη αθόκα ζπρλόηεξα αθαηάιιεια γηα ρξήζε ζηε δεπηεξνβάζκηα θαη πξσηνβάζκηα εθπαίδεπζε. Αξθεί θαλείο λα αλαινγηζζεί ηνλ ηππηθό καζεηή ηεο γεληθήο εθπαίδεπζεο, πνπ δελ έρεη ππνρξεσηηθά ζθνπό λα αλαπηύμεη επαγγεικαηηθή δεμηόηεηα πξνγξακκαηηζηή, αιιά ζα κπνξνύζε λα εκπιαθεί ζε δξαζηεξηόηεηεο κάζεζεο πνπ πεξηιακβάλνπλ θαη πξνγξακκαηηζκό ππνινγηζηώλ. Έλα επηπιένλ δήηεκα πνπ πξνθύπηεη ιόγσ ηεο έιιεηςεο θαηάιιεισλ πεξηβαιιόλησλ είλαη ε δπζθνιία ζηελ ειηθηαθή θαηαλνκή ηνπ πεξηερνκέλνπ ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ, επεηδή ε πνιππινθόηεηα ησλ ζπλεζηζκέλσλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ ηα θαζηζηά εθαξκόζηκα κόλν ζηηο ηειεπηαίεο ηάμεηο ηεο δεπηεξνβάζκηαο εθπαίδεπζεο. 3

5 ηελ δηεζλή βηβιηνγξαθία θαηαγξάθνληαη ζπρλά πξνηάζεηο πεξηβαιιόλησλ ππνζηήξημεο ηεο εηζαγσγηθήο κάζεζεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ πνπ αθνξνύλ θπξίσο ζηελ ηξηηνβάζκηα εθπαίδεπζε. Υαξαθηεξηζηηθά ηέηνηα πεξηβάιινληα πεξηγξάθνληαη ζην (Truong et al. 2005) ελώ κηα επηζθόπεζε πεξηβαιιόλησλ θαηαγξάθεηαη ζην (Deek and McHugh 1998). Οη εξγαζίεο απηέο ζεκαηνδνηνύλ ην ελδηαθέξνλ ηνπ δεηήκαηνο αιιά δελ θαιύπηνπλ ηηο αλάγθεο ηεο γεληθήο εθπαίδεπζεο πξηλ ηελ Σξηηνβάζκηα. Έηζη ζηελ επηζθόπεζε ησλ Deek θαη McHugh ε θαηεγνξηνπνίεζε ησλ πεξηβαιιόλησλ γίλεηαη κε ηερλνινγηθά θξηηήξηα ζηηο εμήο θαηεγνξίεο: πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα, βνεζήκαηα εθζθαικάησζεο, λνήκνλα ζπζηήκαηα δηδαζθαιίαο (Intelligent Tutoring Systems) θαη λνήκνλα πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα (Intelligent programming environments). Ζ θαηεγνξηνπνίεζε απηή δελ αλαδεηθλύεη ηηο ζύγρξνλεο επηινγέο πνπ έρεη ν εθπαηδεπηηθόο ζηελ δηάζεζε ηνπ. ηελ παξνύζα εξγαζία ζα αλαιύζνπκε πεξηζζόηεξν ηελ πξώηε θαηεγνξία «πξνγξακκαηηζηηθά πεξηβάιινληα» νξίδνληαο άμνλεο πνπ ζα ιακβάλνπλ ππόςε εκπεηξία θαη γλώζε πνπ έρεη αξρίζεη λα αλαπηύζζεηαη από ηηο πξνζπάζεηεο εθαξκνγήο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ππνινγηζηώλ ζηελ εθπαίδεπζε. Από επξύηεξε εθπαηδεπηηθή άπνςε ελδηαθέξεη κηα θαηεγνξηνπνίεζε πνπ ζα δίλεη πιεξνθνξίεο γηα δεηήκαηα όπσο: πνηα πεδία πξνβιεκάησλ κπνξνύλ λα αμηνπνηεζνύλ γηα ηελ παξαγσγή καζεζηαθώλ δξαζηεξηνηήησλ, πνηεο νη γλσζηηθέο απαηηήζεηο ηνπ πεξηβάιινληνο, ην εύξνο ησλ ειηθηώλ γηα ην νπνίν ην πεξηβάιινλ είλαη θαηάιιειν, πόζν πξνζαλαηνιηζκέλν ζηελ ππνινγηζηηθή κεραλή ή ζηνλ ρώξν πξνβιεκάησλ είλαη ην ζύζηεκα αλαπαξάζηαζεο ησλ πξνγξακκάησλ πνπ πηνζεηείηαη, πνηα ζπληαθηηθά γισζζώλ θαη πνηα πξνγξακκαηηζηηθά ππνδείγκαηα ππνζηεξίδνληαη, αλ ππάξρεη δπλαηόηεηα πινπνίεζεο δηαζεκαηηθώλ δξαζηεξηνηήησλ, ε ζπλέπεηα κε ζύγρξνλεο δηδαθηηθέο θαη καζεζηαθέο αληηιήςεηο θ.α. 4

6 Λακβάλνληαο ππόςε ηα παξαπάλσ θαη ηελ νκαδνπνίεζε ππαξρόλησλ πεξηβαιιόλησλ κε θαλόλεο ζπλάθεηαο θαη νκνηόηεηαο πξνηείλεηαη ην επόκελν ζύζηεκα αμόλσλ ηαμηλόκεζεο: Α. Άμνλαο δηαβάζκηζεο ηεο αθαίξεζεο ηνπ ππνινγηζηηθνύ ζπζηήκαηνο: Ζ ηνπνζέηεζε ελόο πεξηβάιινληνο ζηνλ άμνλα απηό καο δίλεη κηα ηδέα γηα ην πόζν θνληά ζα είλαη ην πξόγξακκα ζηνλ ρώξν ηνπ πξνβιήκαηνο ζε ζρέζε κε ηνλ ρώξν ηεο ππνινγηζηηθήο κεραλήο πνπ ζα εθηειεζηεί. Με άιια ιόγηα ελδηαθέξεη γηα θάζε πεξηβάιινλ αλ ην παξερόκελν ζύζηεκα αλαπαξάζηαζεο ησλ πξνγξακκάησλ ρξεζηκνπνηεί όξνπο πνπ εμαξηώληαη από ηελ αξρηηεθηνληθή ηεο κεραλήο (π.ρ. θαηαρσξεηήο, αζξνηζηήο, ζέζε κλήκεο, θιπ) ή από ηνλ ρώξν ηνπ πξνβιήκαηνο (π.ρ. κεηαβιεηή ηεο ηαρύηεηαο, θ.α). Σν αθαηξεηηθό επίπεδν πνπ πξνβάιεη έλα εθπαηδεπηηθό πεξηβάιινλ θαζνξίδεη ζεκαληηθά ηε δπλαηόηεηα ρξήζεο ηνπ ζε καζεζηαθέο δξαζηεξηόηεηεο γεληθνύ ηύπνπ θαη ζην πιαίζην δηαθόξσλ καζεκάησλ ή ην αλ κπνξεί λα αμηνπνηεζεί θπξίσο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό ππνινγηζηώλ. Σέινο ην επίπεδν αθαίξεζεο από ηε κεραλή θαζνξίδεη ζπρλά θαη ηα είδε καζεζηαθώλ δξαζηεξηνηήησλ πνπ ππνζηεξίδνληαη. Β. Άμνλαο αλαπηπμηαθήο-ειηθηαθήο θαηαιιειόηεηαο: Ο ζπγθεθξηκέλνο άμνλαο δίλεη πιεξνθνξίεο γηα ην ειηθηαθό δηάζηεκα πνπ ελδείθλπηαη ε ρξήζε θάζε πεξηβάιινληνο. Ζ ειηθηαθή θαηαλνκή ησλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ κπνξεί σο έλα βαζκό λα ππαγνξεπζεί από ηηο γεληθέο δεμηόηεηεο πνπ απηά απαηηνύλ, αιιά ε εκπεηξηθή ηεο επηθύξσζε απνηειεί ζπρλόηεξα έλα αλνηθηό πξόβιεκα. 5

7 Γ. Άμνλαο ησλ ππνζηεξηδόκελσλ ππνδεηγκάησλ πξνγξακκαηηζκνύ: Ζ ππνζηήξημε πνιιαπιώλ ππνδεηγκάησλ πξνγξακκαηηζκνύ είλαη ζπλεζηζκέλε ζηα ζύγρξνλα πεξηβάιινληα θαη επηηξέπεη εθθξαζηηθή ειεπζεξία ζηνλ πξνγξακκαηηζηή. ε έλα πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνύ ε έιιεηςε ππνζηήξημεο ελόο ππνδείγκαηνο κπνξεί ζπρλά λα αληηκεησπηζηεί κε πξνζνκνίσζε απμάλνληαο θαηά πνιύ ην απαηηνύκελν γλσζηηθό θνξηίν. Σν πξνγξακκαηηζηηθό ππόδεηγκα είλαη ζεκαληηθό γηαηί θαζνξίδεη ζε κεγάιν βαζκό ην ρώξν ησλ πξνβιεκάησλ ηα νπνία κπνξνύκε λα ρξεζηκνπνηήζνπκε ζην ζρεδηαζκό καζεζηαθώλ δξαζηεξηνηήησλ. Γ. Άμνλαο ππνζηεξηδόκελσλ ζπληαθηηθώλ γισζζώλ πξνγξακκαηηζκνύ: Σα πεξηζζόηεξα πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ πηνζεηνύλ θαη ππνζηεξίδνπλ ηε ζύληαμε πξνγξακκάησλ ζύκθσλα κε ηνπο θαλόλεο ηνπιάρηζηνλ κηαο γιώζζαο πξνγξακκαηηζκνύ. Οη δηαθσλίεο γηα ην πνηεο γιώζζεο είλαη θαηαιιειόηεξεο δε θαίλεηαη λα ζπκβηβάδνληαη εύθνια θαη επνκέλσο ε ππνζηήξημε πνιιαπιώλ ελαιιαθηηθώλ ζπληαθηηθώλ ζπληζηά έλα ελδηαθέξνλ ραξαθηεξηζηηθό. Δ. Άμνλαο αθεξεκέλνπ ζρήκαηνο ηεο δηαδηθαζίαο πξνγξακκαηηζκνύ: ηνλ άμνλα απηό ηνπνζεηνύκε ηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα κε βάζε ην ζρήκα πνπ ππαγνξεύνπλ ζηνλ πξνγξακκαηηζηή γηα ηε δηαδηθαζία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ θαη ηελ εθηέιεζε ησλ πξνγξακκάησλ. Γηα παξάδεηγκα, ζηα πεξηζζόηεξα δηαδηθαζηηθά πεξηβάιινληα ν πξνγξακκαηηζηήο όηαλ πξνγξακκαηίδεη κνηάδεη ζαλ λα εηνηκάδεη κηα ζεηξά «δηαηαγώλ» γηα ηνλ ππνινγηζηή εθηειεζηή. Αληίζεηα ζηνλ ινγηθό πξνγξακκαηηζκό, ν πξνγξακκαηηζηήο νξίδεη έλα ζύλνιν γεγνλόησλ θαη έλα ζύλνιν θαλόλσλ 6

8 ελώ ε «εθηέιεζε» ηνπ πξνγξάκκαηνο αξρίδεη κε ηελ ππνβνιή ελόο εξσηήκαηνο ην νπνίν αθνξά ηελ ζπλέπεηα κηαο πξόηαζεο ζε ζρέζε κε ηε βάζε γλώζεο πξόγξακκα. ηνλ αληηθεηκελνζηξεθή πξνγξακκαηηζκό, ν πξνγξακκαηηζηήο κνηάδεη κε ζελαξηνγξάθν-ζθελνζέηε πνπ θαιείηαη λα νξίζεη ηα αληηθείκελα-ραξαθηήξεο πνπ έρνπλ θάπνην ξόιν λα παίμνπλ ζην πιαίζην ελόο έξγνπ. Ζ εθηέιεζε ηνπ πξνγξάκκαηνο κπνξεί λα ζπγθξηζεί κε ηελ ηνπνζέηεζε ησλ αληηθεηκέλσλ ζε κηα ζθελή ζηελ νπνία κπνξνύλ λα αξρίζνπλ λα αιιειεπηδξνύλ, κε βάζε ηηο πξνδηαγεγξακκέλεο αξρέηππεο ζπκπεξηθνξέο ηνπο, ηόζν κεηαμύ ηνπο όζν θαη κε ηνλ ρξήζηε ηνπ πξνγξάκκαηνο. Ο άμνλαο ηνπ αθεξεκέλνπ ζρήκαηνο ηεο δηαδηθαζίαο πξνγξακκαηηζκνύ είλαη εθπαηδεπηηθά ζεκαληηθόο επεηδή θαζνξίδεη ζε κεγάιν βαζκό ηελ πνιππινθόηεηα ησλ πξνβιεκάησλ πνπ κπνξνύλ λα αληηκεησπηζηνύλ αιιά θαη ηελ αλαπηπμηαθή θαηαιιειόηεηα ελόο πξνγξακκαηηζηηθνύ πεξηβάιινληνο. θνπνί ηεο παξνύζαο εξγαζίαο είλαη: 1. Ζ παξνπζίαζε θαη ηαμηλόκεζε πνηθηιίαο δηαζέζηκσλ πεξηβαιιόλησλ, ώζηε λα δηεπθνιύλεηαη ε δηαδηθαζία επηινγήο ηνπ θαηαιιειόηεξνπ από ηνλ ελδηαθεξόκελν εθπαηδεπηηθό, αλάινγα κε ηελ εθπαηδεπηηθή θαηάζηαζε (εθπαηδεπηηθόο ζρεδηαζκόο). 2. Ζ ελεκέξσζε ησλ ελδηαθεξόκελσλ εθπαηδεπηηθώλ κε ζύγρξνλεο ηδέεο γηα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα θαη καζεζηαθέο δξαζηεξηόηεηεο ζε δηάθνξεο ειηθίεο. 7

9 3. Ζ ζθηαγξάθεζε λέσλ γεληθώλ θαηεπζύλζεσλ θαη πξνβιεκάησλ γηα ηε ζρεηηθή έξεπλα ηεο Γηδαθηηθήο ηεο Πιεξνθνξηθήο αιιά θαη ηεο αμηνπνίεζεο ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε γεληθόηεξα. ηα επόκελα, αξρηθά παξνπζηάδνληαη νη πξνηεηλόκελεο θαηεγνξίεο εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ γηα πξνγξακκαηηζκό ππνινγηζηώλ καδί κε ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα θαη γεληθνύο ηύπνπο καζεζηαθώλ δξαζηεξηνηήησλ. ηε ζπλέρεηα, ζρνιηάδνληαη νη θαηεγνξίεο όζνλ αθνξά ηνπο άμνλεο πνπ αλαθέξζεθαλ παξαπάλσ. Σέινο, ζπλνςίδεηαη ε παξνπζίαζε ησλ θαηεγνξηώλ, παξνπζηάδνληαη ζρεηηθά ζπκπεξαζκαηηθά ζρόιηα θαη πξνηείλνληαη εξεπλεηηθέο θαηεπζύλζεηο. Δθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ ππνινγηζηώλ Οη θαηεγνξίεο πνπ παξνπζηάδνληαη ζηε ζπλέρεηα ζρεκαηίδνληαη από ηελ νκαδνπνίεζε πεξηβαιιόλησλ πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη γηα ηε δηδαζθαιία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζε δηάθνξεο ειηθίεο. Ζ έκθαζε δίδεηαη ζηε δηάθξηζε ησλ πεξηβαιιόλησλ πνπ έρνπλ ζρεδηαζηεί κε ζθνπό ηε δηδαζθαιία ελώ όια ηα επαγγεικαηηθά πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ ελζσκαηώλνληαη ζε νκώλπκε θαηεγνξία. Η οικογένεια ηης LOGO Βαζηζκέλα ζηηο ηδέεο ηνπ Papert (Papert 1991) πνπ εθθξάδεη ε γιώζζα LOGO, εκθαλίδνληαη δηάθνξα ζπζηήκαηα εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό (Ράπηεο θαη Ράπηε 2001). Σα ζπζηήκαηα ηεο θαηεγνξίαο απηήο έρνπλ ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ θαη εθηεηακέλε εθαξκνγή κεηαμύ άιισλ επεηδή: έρνπλ ηε δπλαηόηεηα ειηθηαθήο πξνζαξκνγήο θαη ππνζηεξίδνπλ ζηαδηαθή θαη βαζκηαία εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκό, επηηξέπνπλ ηελ πινπνίεζε πνηθηιίαο καζεζηαθώλ δξαζηεξηνηήησλ επίιπζεο πξνβιεκάησλ, 8

10 ππνζηεξίδνπλ δηαζεκαηηθέο δξαζηεξηόηεηεο, θαζώο θαη ηε δηδαζθαιία δηαθόξσλ αληηθεηκέλσλ δηεπθνιύλνληαο ηελ αμηνπνίεζε ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε. Ζ θαηεγνξία απηή είλαη αξθεηά επξεία ώζηε λα πεξηιακβάλεη ππνθαηεγνξίεο όπσο νη επόκελεο: Πεξηπιαλεηέο Roamers, Λνγηζκηθνί πεξηπιαλεηέο, Πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ LOGO. Περιπλανηηές Roamers Σα ζπζηήκαηα ηεο θαηεγνξίαο απηήο αλαθέξνληαη ζπρλά θαη σο ρειώλεο εδάθνπο (floor turtles). Πξόθεηηαη γηα πιηθέο πινπνηήζεηο ηεο ρειώλαο πνπ έρνπλ ηε δπλαηόηεηα λα δέρνληαη απιέο εληνιέο πξνζαλαηνιηζκνύ (εκπξόο έλα βήκα, πίζσ έλα βήκα, ζηξίςε δεμηά ή αξηζηεξά θάπνηεο κνίξεο, π.ρ. 90 ν ). πρλά νη πεξηπιαλεηέο δηαζέηνπλ ηε δπλαηόηεηα λα αθήλνπλ ίρλνο θαηά ηε κεηαθίλεζή ηνπο κε ηε βνήζεηα καξθαδόξσλ. Οη πεξηπιαλεηέο ιακβάλνπλ ζηελ πξάμε δηάθνξεο κνξθέο όπσο κέιηζζεο, ξνκπόη, θιπ. Σρήκα 1: Ο πεξηπιαλεηήο Bee-Bot, Οη καζεζηαθέο δξαζηεξηόηεηεο πνπ πινπνηνύληαη ζπλήζσο ζε ηέηνηα ζπζηήκαηα πεξηιακβάλνπλ: ηελ έμνδν ηνπ πεξηπιαλεηή από ιαβύξηλζν πνπ κπνξεί λα είλαη δσγξαθηζκέλνο ζε θάπνην ραιί ή/θαη λα δεκηνπξγείηαη από εκπόδηα (π.ρ. θειηδόι), κεηαθίλεζε από ζεκείν ζε ζεκείν (εθηέιεζε δηαδξνκήο), ζρεδίαζε ζρεκάησλ, θ.α. (ρήκα 1). Δίλαη θαλεξό όηη ηα ζπζηήκαηα απηά απνηεινύλ ηδαληθά πεξηβάιινληα πξνεηνηκαζίαο καζεηώλ ησλ πξώησλ βαζκίδσλ ηεο εθπαίδεπζεο γηα ηελ εηζαγσγή ηνπο ζε πνιππινθόηεξα θαη ξεαιηζηηθόηεξα πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ ηεο ίδηαο 9

11 ηνπιάρηζηνλ νηθνγέλεηαο. Ζ ππόζεζε απηή ζηεξίδεηαη ζηελ ηαύηηζε ησλ βαζηθώλ εληνιώλ ηεο πιηθήο ρειώλαο κε απηέο ηεο ινγηζκηθήο-εηθνληθήο θαη ζηελ νκνηόηεηα πνπ έρνπλ νη πεξηπιαλεηέο κε ηα ηειερεηξηδόκελα παηρλίδηα πνπ ελζνπζηάδνπλ ηελ πιεηνςεθία ησλ κηθξώλ παηδηώλ. Δθηόο από ηελ επθνιία ηεο ρξήζεο θαη ηεο δηαρείξηζεο νη πεξηπιαλεηέο είλαη δεκνθηιείο ιόγσ ηεο ζπκβαηόηεηάο ηνπο κε ην πξόγξακκα ζπνπδώλ θαη εηδηθόηεξα κε ηηο έλλνηεο ηνπ πξνζαλαηνιηζκνύ (εκπξόο, πίζσ, δεμηά αξηζηεξά) θαη ηεο απόζηαζεο (καθξηά, θνληά), θαζώο θαη ηεο κέηξεζεο, ιόγσ ηεο δηαθξηηήο θύζεο ηεο θίλεζεο πνπ βαζίδεηαη ζε ζηαζεξήο απόζηαζεο βήκαηα θαη νξζέο γσλίεο. Γηα ηελ ηεθκεξίσζε ηεο ειηθηαθήο θαηαιιειόηεηαο επηζεκαίλεηαη όηη νη καζεηέο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο καζεζηαθήο δξαζηεξηόηεηαο ρεηξίδνληαη πξαγκαηηθό αληηθείκελν, ρξεζηκνπνηνύλ ην ζώκα ηνπο θαη θίλεζε ζην ρώξν, ελώ ε ζπλεξγαζία κεηαμύ ηνπο επηηπγράλεηαη κε θπζηθό ηξόπν. Ζ έιιεηςε απαίηεζεο γλώζεο γξαθήο θαη αλάγλσζεο θαζώο θαη ρξήζεο ππνινγηζηώλ θαζηζηά ηνπο πεξηπιαλεηέο ηδαληθνύο γηα ηηο κηθξέο ειηθίεο ησλ 3-6 εηώλ. Ζ ζθνπηκόηεηα ηεο αμηνπνίεζεο πεξηπιαλεηώλ ζηα λεπηαγσγεία ππνζηεξίδεηαη θαη από ζρεηηθέο έξεπλεο (Faculty of Education, Curtin University of Technology 1997). Λογιζμικοί περιπλανηηές Οη ινγηζκηθνί πεξηπιαλεηέο δεκηνπξγνύληαη σο πξνζνκνηώζεηο θπζηθώλ πεξηπιαλεηώλ κε έλα πξόγξακκα ζε ππνινγηζηή. Σνλ πεξηπιαλεηή ππνθαζηζηά κηα ινγηζκηθή νληόηεηα πνπ απεηθνλίδεηαη κε δηάθνξεο κνξθέο όπσο ρειώλα, όρεκα, θιπ. Σα πεξηβάιινληα απηά επηηξέπνπλ ζηαδηαθή απνκάθξπλζε ησλ παηδηώλ από ηηο ρειώλεο εδάθνπο πξνζεγγίδνληαο πξνο ηελ ηππηθή LOGO. Γηα παξάδεηγκα, νη ινγηζκηθνί πεξηπιαλεηέο παξάιιεια κε ηε βαζηζκέλε ζε θείκελν ζύληαμε πξνγξακκάησλ παξέρνπλ ινγηζκηθό «πιεθηξνιόγην» ζηελ νζόλε παξόκνην κε απηό πνπ έρεη ζηελ 10

12 πιάηε ηνπ έλαο θπζηθόο πεξηπιαλεηήο ώζηε λα κπνξεί άκεζα ν καζεηήο λα εθαξκόζεη απηά πνπ ήδε γλσξίδεη. Γηα ηελ εηζαγσγή ζηελ έλλνηα ηνπ πξνγξάκκαηνο κε ηε κνξθή αθνινπζίαο εληνιώλ γξακκέλσλ ζε θείκελν ην πεξηβάιινλ παξέρεη ηε δπλαηόηεηα απηόκαηεο εγγξαθήο ησλ εληνιώλ πνπ πιεθηξνινγεί ν ρξήζηεο ώζηε λα είλαη εύθνιε ε απόδνζε νλόκαηνο θαη ε επαλάιεςή ηνπο. Οη βαζηθέο εθπαηδεπηηθέο δξαζηεξηόηεηεο παξακέλνπλ νη ίδηεο αιιά είλαη εθηθηή θαη ε πινπνίεζε πην ζπλεζηζκέλσλ ππνινγηζηηθώλ πξνβιεκάησλ όπσο απηά ελόο ηππηθνύ καζήκαηνο πξνγξακκαηηζκνύ. Σρήκα 2: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ Micro Mount, Logo Prime Σρήκα 3: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ Softease, Textease Turtle Σρήκα 4: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ LCSI Microworlds JR Σν βαζηθό πιενλέθηεκα ηεο άκεζεο παξνρήο κε ιεθηηθήο πιεξνθνξίαο αλάδξαζεο παξακέλεη. ε νξηζκέλεο πεξηπηώζεηο ηα πεξηβάιινληα ηεο θαηεγνξίαο απηήο παξέρνπλ ρξήζηκα εξγαιεία, όπσο ην εηθνληθό κνηξνγλσκόλην, πνπ δηεπθνιύλνπλ ηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη ηε ζύλδεζε κε άιια καζήκαηα όπσο ηα καζεκαηηθά. Οη 11

13 ινγηζκηθνί πεξηπιαλεηέο θαιύπηνπλ ην δηάζηεκα κεηαμύ ησλ παηδηώλ πνπ έρνπλ κάζεη γξαθή θαη αλάγλσζε θαη ησλ παηδηώλ πνπ δελ γλσξίδνπλ ή είλαη ζηε δηαδηθαζία ηεο θαηάθηεζεο ησλ βαζηθώλ απηώλ δεμηνηήησλ (ειηθίεο 5-7 εηώλ). Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα από ηελ θαηεγνξία απηή είλαη ηα ζπζηήκαηα: Micro Mount Software Logo Prime [http://www.micromount.co.uk] (ζρήκα 2), ηo Textease Turtle CT ηεο softease [http://www.softease.com] (ζρήκα 3) θαη ην MicroWorlds JR [http://www.microworlds.com] (ζρήκα 4) ηεο γλσζηήο επηηπρεκέλεο ζεηξάο ησλ κηθξόθνζκσλ ηεο εηαηξείαο LCSI. Σα πεξηβάιινληα απηά ζπλνδεύνληαη ζπρλά από εθηεηακέλε ηεθκεξίσζε θαη εθπαηδεπηηθό πιηθό. Περιβάλλονηα προγραμμαηιζμού LOGO Πξόθεηηαη γηα πεξηβάιινληα πνπ αθνινπζνύλ βαζηθά ην ζπλεζηζκέλν πξόηππν πξνγξακκαηηζκνύ ζε LOGO. Γηαζέηνπλ επεμεξγαζηή θεηκέλνπ γηα ηε ζύληαμε ησλ πξνγξακκάησλ θαη κηα πεξηνρή-παξάζπξν γηα ηελ πξνβνιή ηεο εθηέιεζεο ησλ πξνγξακκάησλ. Σα πεξηβάιινληα απηά ζπρλά είλαη αξθεηά ιηηά θαη δηαζέζηκα δσξεάλ όπσο ην KTurtle ηνπ Cies Breijs πνπ αλαπηύρζεθε ζην πιαίζην ηνπ έξγνπ KDE Edutainment θαη δηαλέκεηαη κε βάζε ηελ GPL V2 [http://edu.kde.org/kturtle/] ή ην ζύζηεκα MSWLogo [http://www.softronix.com/logo.html]. Τπάξρνπλ όκσο θαη εθδόζεηο εκπινπηηζκέλεο κε ραξαθηεξηζηηθά θαη εξγαιεία δεκηνπξγίαο θαη έξεπλαο πνπ ρξεζηκνπνηνύλ ηνλ πξνγξακκαηηζκό σο δεμηόηεηα θιεηδί γηα κάζεζε. Βαζηθόο αληηπξόζσπνο ζηελ θαηεγνξία απηή είλαη ην πεξηβάιινλ microworlds ηεο LCSI ζηηο δηάθνξεο εθδόζεηο ηνπ, κε ηξέρνπζα ηελ πην πξόζθαηε έθδνζε ΔΥ [http://www.microworlds.com/solutions/mwex.html] (ρήκα 5). Σν ζπγθεθξηκέλν πεξηβάιινλ ζηελ έθδνζε Pro ηνπ 1999 έρεη εμειιεληζηεί ην 2001 ζην πιαίζην ηνπ 12

14 πξνγξάκκαηνο Κίξθε θαη έρεη δηαλεκεζεί ζηα Γεκνηηθά ζρνιεία (Γαπόληεο θ.α. 2003). Μηα θαιή ζπιινγή ζρεηηθώλ πόξσλ βξίζθεηαη ζην δηθηπαθό ηόπν: Σρήκα 5: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ LCSI Microworlds ΔΥ Δθηόο από ηελ ρξήζε ηεο σο εξγαιείν κάζεζεο γεληθνύ ζθνπνύ ε LOGO κπνξεί λα αμηνπνηεζεί γηα πξνγξακκαηηζηηθέο έλλνηεο, όπσο κεηαβιεηή, ππνπξόγξακκα, πέξαζκα παξακέηξσλ, εκβέιεηα κεηαβιεηώλ, δνκεκέλνο πξνγξακκαηηζκόο, πξνγξακκαηηζκόο θαζνδεγνύκελνο από ηα γεγνλόηα, ηαπηόρξνλνο πξνγξακκαηηζκόο. Ζ εηαηξεία LCSI παξέρεη κηα έθδνζε ηεο LOGO microworlds πνπ ζπλεξγάδεηαη κε ην πεξηβάιινλ εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο LEGO Mindstorms πνπ παξνπζηάδεηαη παξαθάησ. Σα πεξηβάιινληα ηεο LCSI δείρλνπλ ηε δπλακηθή ηεο LOGO σο γιώζζαο γεληθήο ρξήζεο πνπ κπνξεί λα πξνζαξκόδεηαη ζηηο ηερλνινγηθέο απαηηήζεηο δηαρξνληθά όπσο ηα πνιπκέζα, ην δηαδίθηπν θαη ν ελζσκαησκέλνο (embedded) πξνγξακκαηηζκόο πνπ απαηηεί ε ξνκπνηηθή. Ζ δπλαηόηεηα αμηνπνίεζεο ηεο LOGO ζην πιαίζην εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο ηελ θαζηζηά αθόκα πην ειθπζηηθή σο παηδαγσγηθή επέλδπζε ππνδνκήο. 13

15 Γεληθεπκέλνη ρεισλόθνζκνη γηα ηε δηδαζθαιία δηαθόξσλ γισζζώλ Ζ ηδέα ηεο εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό κέζσ ηεο ρειώλαο θαη ηνπ θόζκνπ ηεο, πνπ παξέρεη άκεζε νπηηθή αλάδξαζε θαη επηηξέπεη ην ζρεδηαζκό πνηθηιίαο δξαζηεξηνηήησλ εθηόο ησλ ζπλεζηζκέλσλ καζεκαηηθώλ πξνβιεκάησλ πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζπλήζσο ζηελ εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκό, ελέπλεπζε ην 1981 ηνλ Richard E. Pattis ώζηε λα επηλνήζεη ην πεξηβάιινλ «Karel the robot» (Pattis 1995). Σν πεξηβάιινλ Karel πεξηιακβάλεη έλα ξνκπόη (γελίθεπζε ηεο ρειώλαο), κε δπλαηόηεηεο ειαθξώο πεξηζζόηεξεο από απηέο ηεο ρειώλαο, ην νπνίν δεη κέζα ζε έλα κηθξόθνζκν (δνκεκέλν σο νξζνγώληα ξπκνηνκεκέλε πεξηνρή) θαη δηακνξθνύκελν σο έλα βαζκό από εκπόδηα θαη άιια απιά αληηθείκελα (π.ρ. ερεηηθνί ζεκαηνδόηεο beepers). Ο ππνςήθηνο πξνγξακκαηηζηήο «επηθνηλσλεί» κε ηνλ Karel κέζσ θάπνηαο γιώζζαο πξνγξακκαηηζκνύ. ηελ αξρηθή έθδνζε ε γιώζζα απηή ήηαλ ε Pascal, ε νπνία ηελ επνρή εθείλε ζεσξνύηαλ πξνζθνξόηεξε γηα εθπαίδεπζε ζηνλ πξνγξακκαηηζκό. Ο πξνγξακκαηηζηήο πνπ ρξεζηκνπνηεί ην δεδνκέλν πεξηβάιινλ, όπσο θαη ζηε LOGO, ρξεζηκνπνηεί ηνλ πξνγξακκαηηζκό γηα λα κάζεη ζε κηα ηερλεηή λνεηή νληόηεηα λα θάλεη θάηη ή λα ιύλεη έλα πξόβιεκα. Ο πξνγξακκαηηζηήο δειαδή δελ ειέγρεη άκεζα ηνλ ίδην ηνλ ππνινγηζηή ή έζησ ηελ αθαηξεηηθή ηνπ αλαπαξάζηαζε πνπ παξέρεη ην Λεηηνπξγηθό ύζηεκα αιιά έλα θαληαζηηθό αληηθείκελν θαη ηνλ θόζκν ηνπ. Οη βαζηθέο ππνζέζεηο ηνπ Pattis γηα ηελ παηδαγσγηθή αμία ηνπ Karel εθθξάδνληαη ζην επόκελν απόζπαζκα ηεο εηζαγσγήο ηνπ βηβιίνπ ηνπ (Patis 1995): The first few weeks of a programming course are crucial to the students' perception of the subject; it is during this period that they briefly glimpse the aesthetics of the discipline and are most receptive to new ideas. By starting with Karel the Robot, it will be easy for students to absorb a large number of useful, important, and sophisticated concepts quickly. ε 14

16 ειεύζεξε απόδνζε: «Οη πξώηεο εβδνκάδεο ελόο καζήκαηνο πξνγξακκαηηζκνύ είλαη θξίζηκεο γηα ηε δηακόξθσζε ησλ αληηιήςεσλ ησλ θνηηεηώλ/ηξηώλ γηα ην αληηθείκελν, ζην δηάζηεκα απηό παίξλνπλ κηα ζπλνπηηθή άπνςε ηεο αηζζεηηθή ηνπ γλσζηηθνύ αληηθεηκέλνπ θαη είλαη πεξηζζόηεξν δεθηηθνί ζε λέεο ηδέεο. Ξεθηλώληαο κε ην Karel, ζα είλαη εύθνιν γηα ηνπο θνηηεηέο λα αθνκνηώζνπλ γξήγνξα, έλα κεγάιν πιήζνο ρξήζηκσλ, ζεκαληηθώλ θαη ζύλζεησλ ελλνηώλ». Ωο θπζηθή εμέιημε θαη πξνζαξκνγή ηνπ Karel εκθαλίζζεθαλ παξόκνηα πεξηβάιινληα γηα λα θαιύςνπλ ηηο αλάγθεο λέσλ ππνδεηγκάησλ πξνγξακκαηηζκνύ πνπ δηαδέρζεθαλ ηνλ δνκεκέλν δηαδηθαζηηθό (imperative) πξνγξακκαηηζκό πνπ πξεζβεύεη ε PASCAL. Δηδηθόηεξα εκθαλίζζεθαλ κε ρξνλνινγηθή ζεηξά ηα πεξηβάιινληα Karel++ (Bergin et al. 1997) (θαηά αλαινγία κε ηα νλόκαηα ησλ γισζζώλ C θαη C++), JKarelRobot (Buck and Stucki 2001), KarelJ (Bergin et al. 2002) θαη ην JEROO (Sanders and Dorn 2003). Σρήκα 6: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ JEROO Σα πεξηβαιινληα απηά δηαζέηνπλ ηνλ Karel αιιά ε επηθνηλσλία κε απηόλ γίλεηαη κε ηε βνήζεηα ζύγρξνλσλ αληηθεηκελνζηξεθώλ γισζζώλ πξνγξακκαηηζκνύ όπσο ε C++, ε JAVA θαη ε C#. Με ηα πξνζαξκνζκέλα πεξηβάιινληα ππνζηεξίδεηαη ε δηδαζθαιία ελλνηώλ όπσο ε θιάζε αληηθεηκέλσλ, ην ζηηγκηόηππν, ε κέζνδνο, ε αληαιιαγή 15

17 κελπκάησλ, ε ηεξαξρία θιάζεσλ, ε θιεξνλνκηθόηεηα, ν πνιπκνξθηζκόο, θιπ. Σν πεξηβάιινλ Karel έρεη απαζρνιήζεη εξεπλεηέο θαη ζηε ρώξα καο (Ξπλόγαινο θ.α. 2005). Όπσο θαίλεηαη από ηα πξνεγνύκελα, ηα πεξηβάιινληα ηύπνπ Karel απεπζύλνληαη θπξίσο ζηελ ηξηηνβάζκηα εθπαίδεπζε. Γηα ην επίπεδν ηεο δεπηεξνβάζκηαο εθπαίδεπζεο ηνπιάρηζηνλ έλαο γεληθεπκέλνο ρεισλόθνζκνο είλαη ππόςε ησλ ζπγγξαθέσλ, θαη πξόθεηηαη γηα ην πεξηβάιινλ CeeBot [http://www.ceebot.com/]. Σρήκα 7: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ CeeBot-3 To CeeBot έρεη δηάθνξεο εθδόζεηο όπσο ηηο CeeBot-Teen θαη CeeBot-3 γηα ειηθίεο εηώλ θαη ηηο CeeBot-A θαη CeeBot-4 γηα ειηθίεο από 15 εηώλ θαη άλσ. Ζ βαζηθή ηδέα είλαη θαη εδώ ν πξνγξακκαηηζκόο ινγηζκηθώλ ξνκπόη-κηληαηνύξσλ γηα ηελ εθηέιεζε απνζηνιώλ πάλσ ζε έλα γξαθείν, ή ζε έλα ππόγεην, θιπ. Ζ δηάθνξεο εθδόζεηο ππνζηεξίδνπλ δηάθνξεο γιώζζεο όπσο Java θαη C#. Όζν αθνξά ζηελ εθπαηδεπηηθή ηεθκεξίσζε, ζε θάζε πξντόλ ππάξρεη έλα ζύλνιν από πξνβιήκαηα γηα επίιπζε, ηα νπνία είλαη νξγαλσκέλα ζε ελόηεηεο. Μεηαμύ άιισλ πεξηιακβάλνληαη δξαζηεξηόηεηεο όπσο αγώλεο ηαρύηεηαο ησλ ξνκπόη, πνδόζθαηξν θαη απόδξαζε από ιαβύξηλζν. Οη εθδόζεηο πνπ απεπζύλνληαη ζε επξύηεξεο ειηθίεο πεξηγξάθνληαη σο έλα είδνο 16

18 παηρληδηνύ ζε ππνινγηζηή. Σν CeeBot επηηξέπεη ηελ εηζαγσγή ελλνηώλ όπσο κεηαβιεηή, επηινγή, επαλάιεςε, πίλαθεο, ζπλαξηήζεηο-ππνπξνγξάκκαηα, θιάζε, θ.α. Πεξηβάιινληα εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο Οη ρειώλεο εδάθνπο, νη δηάθνξεο LOGO, o Karel θαη ηα CeeBot έρνπλ σο βαζηθό θνηλό ζηνηρείν ηελ ύπαξμε ελόο ξνκπόη (ειεθηξνκεραληθή δηάηαμε γεληθόηεξα), πξνθαζνξηζκέλσλ πεξηνξηζκέλσλ δπλαηνηήησλ πνπ επηθνηλσλεί κε ηνλ ρξήζηε κε κηα γιώζζα πξνγξακκαηηζκνύ. Με ηε θπζηθή πινπνίεζε ηεο γεληθεπκέλεο ινγηζκηθήο ρειώλαο ζρεκαηίδεηαη ε παξνύζα θαηεγνξία πεξηβαιιόλησλ εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό ζηελ νπνία αλήθνπλ ηα ζπζηήκαηα εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο. Σρήκα 8: Σν εθπαηδεπηηθό ξνκπόη IntelliBrain-Bot ηεο RidgeSoft Σρήκα 9: Ρνκπόη θαηαζθεπαζκέλν κε ην ζύζηεκα LEGO Mindstorms Σα πεξηβάιινληα απηά πεξηιακβάλνπλ ζπλήζσο θάπνην πξνγξακκαηηδόκελν κηθξνειεγθηή-κηθξνεπεμεξγαζηή ζπλδεκέλν κε εηζόδνπο θαη εμόδνπο ζε πιαθέηα ηππσκέλνπ θπθιώκαηνο ν νπνίνο είλαη δπλαηό λα πξνγξακκαηηζηεί κε θάπνην πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνύ ζε ππνινγηζηή. Σν πξόγξακκα κεηαθέξεηαη από ηνλ ππνινγηζηή ζηνλ κηθξνειεγθηή θαη κπνξεί λα εθηειείηαη απηόλνκα κέρξη ηελ εγθαηάζηαζε λένπ. ην βαζηθό θύθισκα ηνπ κηθξνεπεμεξγαζηή ζπλδένληαη ζπζθεπέο όπσο θηλεηήξεο, ιακπηήξεο, δηαθόπηεο, θιπ. θαζώο θαη αηζζεηήξεο (ζεξκνθξαζίαο, θσηόο θιπ.) γηα ηε ζύλζεζε ζπζηεκάησλ απηνκάηνπ ειέγρνπ πνπ έρνπλ ζπλήζσο 17

19 θηλνύκελα κέξε ή ζπληζηνύλ θαη νιόθιεξα απηνθηλνύκελα. Ζ θαηαζθεπή ελόο ξνκπόη κε ηνλ ηξόπν απηό είλαη κηα πινύζηα, δηαζεκαηηθή δξαζηεξηόηεηα πνπ πεξηιακβάλεη πξνβιήκαηα Φπζηθήο, Μαζεκαηηθώλ, Ζιεθηξνληθήο, Μεραλνινγίαο θαη Πιεξνθνξηθήο. Σα ζπζηήκαηα απηά δελ είλαη ηόζν δηαδεδνκέλα ιόγσ ηνπ θόζηνπο ηνπο αιιά θαη ησλ δπζθνιηώλ δηαρείξηζεο πνπ έρνπλ σο ζπιινγέο πνιιώλ θαη ζρεηηθά επαίζζεησλ ζπζθεπώλ. Τπάξρνπλ αξθεηνί εξαζηηέρλεο πνπ δηαηεξνύλ κηα νκάδα-ππξήλα κε αξθεηό ελδηαθέξνλ. πρλά νη νκάδεο απηέο απνηεινύληαη από θνηηεηέο νη νπνίνη ζπκκεηέρνπλ θαη ζε ζρεηηθνύο δηαγσληζκνύο [π.ρ. Northeast Indiana Robot Games Rules 2006, Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα ζηελ θαηεγνξία απηή απνηεινύλ ηα επόκελα πεξηβάιινληα: LEGO Mindstorms for Schools: πξόθεηηαη γηα πξντόλ απνηέιεζκα ηεο ζπλεξγαζίαο ηνπ Papert κε ηελ εηαηξεία παηρληδηώλ LEGO (LEGO Mindstorms 2005). Ο κηθξνεπεμεξγαζηήο έρεη ελζσκαησζεί ζε έλα ηνπβιάθη Lego θαη ιέγεηαη LEGO RCX. Γηαζέηεη ηξεηο εηζόδνπο θαη ηξεηο εμόδνπο ζηηο νπνίεο ζπλδένληαη θηλεηήξεο, ιακπηήξεο θαη δηάθνξνη αηζζεηήξεο πνπ επίζεο έρνπλ ηε κνξθή ηνύβισλ ηεο LEGO. Με ηε βνήζεηα δηαθόξσλ δνκηθώλ ζηνηρείσλ (κεηαμύ ησλ νπνίσλ γξαλάδηα, ηκάληεο θαη άμνλεο) είλαη δπλαηό λα θαηαζθεπαζηνύλ πνιύπινθεο ξνκπνηηθέο δηαηάμεηο, ν πξνγξακκαηηζκόο ησλ νπνίσλ απνηειεί απζεληηθή πξόθιεζε. Τπάξρεη αθόκα ε δπλαηόηεηα επηθνηλσλίαο ησλ RCX κεηαμύ ηνπο επεθηείλνληαο αθόκα πεξηζζόηεξν ηε γθάκα θαη ην ελδηαθέξνλ ησλ εθαξκνγώλ. To RCX είλαη δπλαηό λα πξνγξακκαηηζηεί κε δηάθνξνπο ηξόπνπο. Ζ LEGO πξνηείλεη ην πεξηβάιινλ ROBOLAB (Σζνβόιαο θαη Κόκεο 2005) ελώ ππάξρνπλ θαη δηάθνξα 18

20 άιια βαζηζκέλα ζηελ JAVA, ηε C (π.ρ NQC), θ.α. Όπσο έρεη άιισζηε αλαθεξζεί παξαπάλσ, ππάξρεη εηδηθή έθδνζε ηνπ microworlds EX ηεο LCSI γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό ηνπ RCX. ηελ Διιάδα ην ζπγθεθξηκέλν πξντόλ αληηπξνζσπεύεηαη από ηελ εηαηξεία «Γηεξεπλεηηθή Μάζεζε» [http://www.why.gr]. Cricket & GoGo: Παξόκνηα πεξηβάιινληα αλαπηύζζνληαη ζην MIT κε νλόκαηα Cricket (MIT Cricket 2005), θαη GoGo (MIT GoGo 2005). Δξαζηηερληθά ξνκπνηηθά πεξηβάιινληα από εκπνξηθέο εηαηξείεο: πξντόληα εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο πξνηείλνληαη θαη από ην ρώξν ησλ εκπνξηθώλ επηρεηξήζεσλ όπσο ηo IntelliBrain-Bot ηεο RidgeSoft (IntelliBrain -Bot 2005), ελώ δηαηίζεηαη θαη κηα κεγάιε πνηθηιία κηθξνειεγθηώλ, αηζζεηήξσλ, θαη ζπζθεπώλ βηνκεραληθώλ πξνδηαγξαθώλ ηεο Parallax (Parallax 2005) πνπ ζπλνδεύνληαη από εθηεηακέλε ηεθκεξίσζε θαη ηδέεο γηα εθπαηδεπηηθέο εθαξκνγέο. Τύποι και ταρακηηριζηικά μαθηζιακών δραζηηριοηήηων εκπαιδεσηικής ρομποηικής Οη δξαζηεξηόηεηεο πνπ πξνηείλνληαη ζην πιαίζην ηεο εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο παξνπζηάδνπλ κεγάιε πνηθηιία θαη πεξηιακβάλνπλ από ηελ έμνδν από ιαβύξηλζν κέρξη ηε δεκηνπξγία ξνκπόη θαηνηθίδησλ πνπ παίδνπλ επηηξαπέδηα παηρλίδηα (Ferrari et al. 2001). ην δηαδίθηπν ππάξρεη πιεζώξα ηδεώλ γηα θαηαζθεπέο, παξάιιεια κε ηελ ύπαξμε θνηλνηήησλ από ελζνπζηώδεηο εξαζηηέρλεο πνπ κπνξνύλ λα θξαηήζνπλ ακείσην ην ελδηαθέξνλ γηα ηερλνινγίεο αηρκήο. Σν εθπαηδεπηηθό ελδηαθέξνλ ηεο ξνκπνηηθήο εδξάδεηαη θαη ζηηο επόκελεο ηδηόηεηεο: εηζαγσγή ζηνλ ελζσκαησκέλν (embedded) πξνγξακκαηηζκό, ε ζεκαζία ηνπ νπνίνπ είλαη δηαξθώο απμαλόκελε, ιόγσ π.ρ. ησλ θηλεηώλ ηειεθώλσλ, ησλ επηπαιάκησλ ππνινγηζηώλ, ησλ έμππλσλ νηθηαθώλ ζπζθεπώλ, θιπ. παξνρή ελόο πεξηβάιινληνο γηα εηζαγσγή ζηε γιώζζα Assembly, 19

21 παξνρή πεξηβάιινληνο γηα εηζαγσγή ζε αληηθείκελα όπσο ε επεμεξγαζία ζήκαηνο θαη ν απηόκαηνο έιεγρνο, παξνρή πεξηβάιινληνο γηα εηζαγσγή ζε ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνύ όπσο ν ηαπηόρξνλνο, παξάιιεινο, θαηαλεκεκέλνο θαη ινγηθόο, εηζαγσγή ζε κεζόδνπο ηερλεηήο λνεκνζύλεο θαη πξνγξακκαηηζκνύ παηρληδηώλ. Σα πεξηβάιινληα εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο πνπ είλαη θαηάιιεια ζρεδηαζκέλα επηηξέπνπλ ηελ ελαζρόιεζε παηδηώλ από 7 εηώλ. Σν θόζηνο ηνπο κπνξεί λα αηηηνινγεζεί από ηελ πιεζώξα ησλ εθαξκνγώλ ηνπο θαη ην ελδηαθέξνλ πνπ πξνθαινύλ ζε πνιιά παηδηά, ελώ ηα ηειεπηαία ρξόληα ε παξνπζία ηνπο ζηα ζρνιεία απμάλεη θαη από πξνγξάκκαηα όπσο ην ΓΑΗΓΑΛΟ ηνπ ΔΗΝ. Σα πεξηβάιινληα εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο ηνπνζεηνύλ ηνλ πξνγξακκαηηζκό ζην επξύηεξν πεδίν εθαξκνγήο ηνπ θαη παξέρνπλ επθαηξίεο γηα εκπινθή ησλ καζεηώλ ζε απζεληηθά θαη δηαζεκαηηθά πξνβιήκαηα. Πεξηβάιινληα απηνκάηνπ ειέγρνπ Μηα ζεηξά πεξηβαιιόλησλ αθνξά ζε ζπζηήκαηα πνπ δίλνπλ έκθαζε ζηελ έλλνηα ηνπ απηόκαηνπ ειέγρνπ. Ζ έλλνηα απηή εκπεξηέρεηαη βέβαηα ζηα ζπζηήκαηα ηεο εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο, όκσο ηα ζπζηήκαηα ηεο θαηεγνξίαο απηήο είλαη απνθεύγνπλ ζπλήζσο ηα πνιύπινθα θαηαζθεπαζηηθά πξνβιήκαηα ησλ ξνκπόη. ηηο δξαζηεξηόηεηεο ησλ ζπζηεκάησλ απηνκάηνπ ειέγρνπ νη καζεηέο εζηηάδνπλ ζηε ινγηθήπξνγξακκαηηζκό ελόο ζπζηήκαηνο ειέγρνπ, δειαδή ελόο γεληθεπκέλνπ ζπζηήκαηνο πνπ απνηειείηαη από έλα ζύλνιν εηζόδσλ θαη εμόδσλ. Οη καζεηέο δελ πξνγξακκαηίδνπλ ηνλ ππνινγηζηή, αιιά πξνδηαγξάθνπλ έλα ζύζηεκα ειέγρνπ ελόο άιινπ ζπζηήκαηνο. Πην 20

22 δηαδεδνκέλν ζύζηεκα αλαπαξάζηαζεο ζηα πεξηβάιινληα ηεο θαηεγνξίαο θέξεηαη λα είλαη ην δηάγξακκα ξνήο. Σα ζπζηήκαηα πνπ ειέγρνληαη κπνξνύλ λα ρσξηζηνύλ ζε δύν θαηεγνξίεο. Πξαγκαηηθά: Ο έιεγρνο ηνπο πινπνηείηαη κέζσ θαηάιιεισλ δηαηάμεσλ επηθνηλσλίαο ζεκάησλ κε ηνλ ππνινγηζηή. Λνγηζκηθά κνληέια: Οη ινγηζκηθέο αλαπαξαζηάζεηο ησλ πξνο έιεγρν ζπζηεκάησλ νλνκάδνληαη ζπλήζσο mimics θαη κνηάδνπλ κε ηνπο κηθξόθνζκνπο. Γηα παξάδεηγκα, αληί νη καζεηέο λα ειέγρνπλ έλα πξαγκαηηθό ζεξκνθήπην, πξνθεηκέλνπ λα πεηύρνπλ ηδαληθέο ζπλζήθεο αλάπηπμεο ησλ θπηώλ, κπνξνύλ λα ειέγμνπλ κηα εηθνληθή αλαπαξάζηαζή ηνπ ζηνλ ππνινγηζηή. Μεξηθά δείγκαηα πεξηβαιιόλησλ ηεο θαηεγνξίαο απηήο παξνπζηάδνληαη ζηηο εηθόλεο ησλ ρεκάησλ 10, 11 θαη 12. Σα πξντόληα απηά ζπλνδεύνληαη από κηθξόθνζκνποmimics, πεξηβάιινληα αλάπηπμεο κηθξόθνζκσλ, θαζώο θαη από εθπαηδεπηηθή ηεθκεξίσζε κε ηε κνξθή δξαζηεξηνηήησλ γηα ηνπο καζεηέο. ε νξηζκέλεο πεξηπηώζεηο ηα πξντόληα απηά ζπλεξγάδνληαη κε άιια πξντόληα γηα ηνλ έιεγρν ζεκάησλ εμσηεξηθώλ ηνπ Ζ/Τ πξνθεηκέλνπ λα πινπνηεζνύλ πην απζεληηθέο εμεξεπλήζεηο (π.ρ. ην FlowGo ηεο Data Harvest). Οξηζκέλα από ηα πεξηβάιινληα ζπληζηνύλ εθπαηδεπηηθέο εθδόζεηο επαγγεικαηηθώλ ιύζεσλ ζπζηεκάησλ Data Acquisition & Automatic Control (DAQ/AC) πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζηνπο βηνκεραληθνύο απηνκαηηζκνύο θαη ηα ζπζηήκαηα ηειεκαηηθήο. Σα πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ απηνκάηνπ ειέγρνπ είλαη ηδηαίηεξα ελδηαθέξνληα γηα εθαξκνγή ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ζε δηαζεκαηηθέο δξαζηεξηόηεηεο. Δπηπιένλ δείρλνπλ ζηνπο καζεηέο ηηο έλλνηεο πνπ ζρεηίδνληαη κε ηνλ πξνγξακκαηηζκό, αλεμάξηεηα από ην ζηελό πιαίζην ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ηνπ ππνινγηζηή. Ζ 21

23 ππνζηήξημε νπηηθώλ αλαπαξαζηάζεσλ θαζηζηά ηα πεξηβάιινληα απηά αμηνπνηήζηκα από ηελ ειηθία ησλ 10 εηώλ, ζύκθσλα κε ηνπο θαηαζθεπαζηέο ηνπο. Σρήκα 10: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ Flowol2 ηεο KeepIT Easy Σρήκα 11: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ CoCo ηεο MatrixMultimedia Σρήκα 12: Γηεπαθή ρξήζηε ηνπ ινγηζκηθνύ Logicator ηεο Economatics Πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ παηρληδηώλ Ζ πιεηνλόηεηα ησλ παηδηώλ έιθεηαη ηζρπξά από ηα παηρλίδηα ζε ππνινγηζηή ή ηα παξόκνηά ηνπο ζηηο παηρληδνκεραλέο. Σα παηδηά ζπρλά θαηαλαιώλνπλ κεγάιν κέξνο ηνπ ρξόλνπ ηνπο αζρνινύκελα κε ηέηνηα παηρλίδηα. Δίλαη εύινγν λα ζθεθηεί θαλείο όηη ζα κπνξνύζε λα δειεάζεη ηνπο λεαξνύο καζεηέο λα αζρνιεζνύλ κε ηνλ πξνγξακκαηηζκό πξνθεηκέλνπ λα αλαπηύμνπλ ηα δηθά ηνπο παηρλίδηα. Ζ θαηαζθεπή ησλ παηρληδηώλ απαηηεί ηελ εμάζθεζε αλώηεξσλ κνξθώλ ζθέςεο αιιά θαη ηελ έθθξαζε δεκηνπξγηθόηεηαο δηαθόξσλ ηύπσλ γηα ηελ αλάπηπμε ηνπ ζελαξίνπ, ηελ 22

24 θαηαζθεπή ησλ γξαθηθώλ θαη ηε δεκηνπξγία κνπζηθήο επέλδπζεο (Kafai 2001, Habgood 2005). Ζ αλάπηπμε ησλ παηρληδηώλ ζηελ πξαγκαηηθόηεηα μεθεύγεη από ηα ζηελά όξηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ θαη απνηειεί έλα μερσξηζηό είδνο πνπ θαζνξίδεη θαη κηα δηαθξηηή βηνκεραλία. Γηα ηελ πεξίπησζε ησλ καζεηώλ ππάξρνπλ κεξηθά πεξηβάιινληα πνπ έρνπλ ελδηαθέξνλ, έρνπλ αλαπηπρζεί γηα εθπαηδεπηηθνύο ζθνπνύο θαη παξνπζηάδνληαη ζύληνκα ζηε ζπλέρεηα. GameMaker (GameMaker 2005): Σν πεξηβάιινλ απηό αλαπηύρζεθε από ηνλ Mark Overmars ζην παλεπηζηήκην Utrecht ζηελ Οιιαλδία, γηα ηε δηδαζθαιία ελόο καζήκαηνο γηα ην ζρεδηαζκό παηρληδηώλ ζε ππνινγηζηή. Σν GameMaker δίδεηαη θαη δσξεάλ γηα εθπαηδεπηηθνύο ζθνπνύο θαη ρξεζηκνπνηεί σο βαζηθό ππόδεηγκα πξνγξακκαηηζκνύ ηνλ αληηθεηκελνζηξεθή, θαζνδεγνύκελν από γεγνλόηα, εηθνληθό πξνγξακκαηηζκό κε δηαθάλεηα ζηνλ ηαπηόρξνλν πξνγξακκαηηζκό. Ο πξνγξακκαηηζηήο νξίδεη έλα ζύλνιν από αληηθείκελα κε ζπκπεξηθνξά πνπ πξνζδηνξίδεηαη σο έλα ζύλνιν αληηδξάζεσλ ζε γεγνλόηα. Καηόπηλ ηνπνζεηεί όζα αληηθείκελα ζέιεη ζε δσκάηην (ζεαηξηθή ζθελή) όπνπ απηά αξρίδνπλ λα αιιειεπηδξνύλ κεηαμύ ηνπο, αιιά θαη κε ηνλ ρξήζηε ηνπ ππνινγηζηή. Ζ εμέιημε ηνπ παηρληδηνύ θαζνξίδεηαη από ηελ αιιειεπίδξαζε απηή θαη ζπρλά δελ είλαη πξνβιέςηκε εθ ησλ πξνηέξσλ. Ζ απιόηεηα θαη ε εθθξαζηηθή δύλακε ηνπ GameMaker ζα μαθληάζνπλ επράξηζηα αθόκα θαη έκπεηξνπο πξνγξακκαηηζηέο. Οη δπλαηόηεηεο δξαζηεξηνηήησλ είλαη πνηθίιεο θαη αγγίδνπλ παηδηά από ηελ ειηθία ησλ 10 εηώλ, ελώ ππάξρνπλ δηθηπαθνί ηόπνη αθηεξσκέλνη ζε εθπαηδεπηηθέο εθαξκνγέο ηνπ GameMaker ζηελ ππνρξεσηηθή θαη δεπηεξνβάζκηα εθπαίδεπζε. 23

25 AgentSheets (AgentSheets 2005): Πξόθεηηαη γηα πεξηβάιινλ αλάπηπμεο πξνζνκνηώζεσλ, παηρληδηώλ θαη άιισλ εθαξκνγώλ πνπ βαζίδεηαη ζην ππόδεηγκα ηνπ ινγηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ κε θαλόλεο. Ζ ζύληαμε ησλ θαλόλσλ γίλεηαη κε ηε βνήζεηα εηθνληθνύ ζπληάθηε ηδηαίηεξα εύρξεζηνπ θαη γηα κηθξέο ειηθίεο. Άιιν ελδηαθέξνλ ραξαθηεξηζηηθό ηνπ AgentSheets είλαη ε απηόκαηε παξαγσγή κηθξνεθαξκνγήο JAVA γηα θάζε πξόγξακκα πνπ παξάγεη θαλείο ώζηε λα είλαη δηαζέζηκν άκεζα κέζσ ηνπ δηαδηθηύνπ. Σειεπηαία ην πεξηβάιινλ έρεη κεηαθξαζηεί θαη ζηα Διιεληθά αλνίγνληαο έηζη ην δξόκν γηα εθπαηδεπηηθέο εθαξκνγέο θαη ζηε ρώξα καο (ππξόπνπινο θαη Γαγδηιέιεο 2005). StageCast (StageCast 2005): Σεο εηαηξείαο StageCast Software Inc, κνηάδεη κε ην AgentSheets αιιά είλαη πξνζαλαηνιηζκέλν ζηελ αλάπηπμε παηρληδηώλ από παηδηά. Σν ππόδεηγκα πξνγξακκαηηζκνύ είλαη θαη πάιη ν ινγηθόο πξνγξακκαηηζκόο κε θαλόλεο ελώ ε εθπαηδεπηηθή ηνπ ηεθκεξίσζε είλαη εθηεηακέλε. Πεξηβάιινληα εθπαίδεπζεο ζε πξνγξακκαηηζκό ρακεινύ επηπέδνπ ηελ θαηεγνξία απηή εληάζζνληαη πεξηβάιινληα πνπ αθνξνύλ ηε δηδαζθαιία πξνγξακκαηηζκνύ ρακεινύ επηπέδνπ ελόο ηδεαηνύ-απινπζηεπκέλνπ ππνινγηζηή. Ο καζεηήο κπνξεί λα βιέπεη ην εζσηεξηθό ηνπ κηθξνεπεμεξγαζηή, ηα πεξηερόκελα ησλ θαηαρσξεηώλ, ηελ αξηζκεηηθή θαη ινγηθή κνλάδα θαη ηε κλήκε. ηα πεξηβάιινληα απηά ε εθηέιεζε ησλ πξνγξακκάησλ ζπλνδεύεηαη από ηελ αλαπαξάζηαζε ηεο ξνήο ηεο πιεξνθνξίαο κέζα ζηνλ ππνινγηζηή κε κεγάιε ιεπηνκέξεηα. Πεξηβάιινληα απηνύ ηνπ ηύπνπ είλαη δηδαθηηθά ρξήζηκα γηα καζήκαηα πξνγξακκαηηζκνύ ζε ρακειό επίπεδν (Assembly, γιώζζα κεραλήο) θαη καζήκαηα αξρηηεθηνληθήο Ζ/Τ. Υαξαθηεξηζηηθό παξάδεηγκα ζπζηήκαηνο ζηελ θαηεγνξία απηή απνηεινύλ ηα Beboputer ηεο Maxfield & 24

26 Montrose Interactive θαη ην APOO ησλ Rogério Reis, Nelma Moreira ηνπ Παλεπηζηεκίνπ ηνπ Πόξην (Reis and Moreira 2001). Πεξηβάιινληα επαγγεικαηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ Ο πην ζπλεζηζκέλνο ηξόπνο εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό είλαη ε ρξήζε ελόο επαγγεικαηηθνύ πεξηβάιινληνο αλάπηπμεο εθαξκνγώλ γηα θάπνηα από ηηο γιώζζεο όπσο Pascal, C, C++, JAVA, C#, θιπ. Σα πεξηβάιινληα απηά, αλ θαη ξεαιηζηηθά, δελ είλαη ηα θαηαιιειόηεξα γηα εηζαγσγή ζηνλ πξνγξακκαηηζκό, ιόγσ ηεο πνιππινθόηεηάο ηνπο. Οη εμειιεληζκέλεο απνκηκήζεηο δηαδηθαζηηθώλ γισζζώλ πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζε καζήκαηα ηνπ Γπκλαζίνπ θαη ηνπ Λπθείνπ δε δηαθέξνπλ νπζηαζηηθά από έλα ηέηνην πεξηβάιινλ, πνπ αλ θαη αληηκεησπίδνπλ ην πξόβιεκα ηεο ρξήζεο ηεο Αγγιηθήο γιώζζαο, ζηελ πξαγκαηηθόηεηα δελ θαηλνηνκνύλ όζνλ αθνξά ζηε βνήζεηα ησλ λέσλ πξνγξακκαηηζηώλ. Σα ζύγρξνλα επαγγεικαηηθά πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ αλακεηγλύνπλ πνιιά ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνύ ώζηε λα θαιύςνπλ ηηο αλάγθεο ηεο αλάπηπμεο ησλ ζύγρξνλσλ πιεξνθνξηαθώλ ζπζηεκάησλ. Ζ αλάκεημε ησλ ππνδεηγκάησλ δπζθνιεύεη αθόκα πεξηζζόηεξν ηελ εηζαγσγή ησλ καζεηώλ ζηνλ πξνγξακκαηηζκό, επεηδή γηα λα εθηειέζνπλ κηα απιή άζθεζε ζα πξέπεη λα δερζνύλ σο δεδνκέλεο πνιιέο παξαδνρέο θαη δηαδηθαζίεο. Πην ζπγθεθξηκέλα, κπνξεί λα αλαθεξζεί ε ηεξαξρία πξνθαζνξηζκέλσλ θιάζεσλ αληηθεηκέλσλ πνπ πξέπεη θαλείο λα γλσξίζεη γηα λα κπνξεί λα πξνγξακκαηίζεη ζηε JAVA ή ηε Visual Basic. ε θάπνηεο πεξηπηώζεηο παξνπζηάδεη δηδαθηηθό ελδηαθέξνλ ε ρξήζε εηδηθώλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ, όπσο ε δεκηνπξγία βνεζεηηθώλ πξνγξακκάησλ κε ηε γιώζζα ζπγγξαθήο ζελαξίσλ ζε πεξηβάιινληα όπσο ην MIRC ή γιώζζεο ηύπνπ 25

27 BASIC πνπ πεξηέρνπλ νη δηάθνξεο ζνπίηεο απηνκαηηζκνύ γξαθείνπ (π.ρ ε VBA θαη ε αληίζηνηρε ηνπ Openoffice). Σν ελδηαθέξνλ ησλ πεξηβαιιόλησλ απηώλ εδξάδεηαη ζηελ παξνρή απζεληηθώλ πξνβιεκάησλ γηα πξνγξακκαηηζκό πνπ έρνπλ λόεκα γηα ηνπο καζεηέο. Δλδηαθέξνλ επίζεο παξνπζηάδνπλ πεξηβάιινληα όπσο ην Mediator ηεο Matchware πνπ ελζσκαηώλεη επθνιίεο νπηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ. ε θάζε πεξίπησζε πάλησο ηα πεξηβάιινληα απηά πξνζθέξνληαη κόλν γηα καζεηέο ησλ ηειεπηαίσλ ηάμεσλ Λπθείνπ. Κνηλό ραξαθηεξηζηηθό ησλ ζύγρξνλσλ πεξηβαιιόλησλ αλάπηπμεο εθαξκνγώλ εθηόο από ηελ αλάκεημε δηαθόξσλ ππνδεηγκάησλ πξνγξακκαηηζκνύ είλαη θαη ε παξνρή κηαο αθεξεκέλεο απινπνηεκέλεο εηθόλαο γηα ην πεξηβάιινλ κέζα ζην νπνίν εθηεινύληαη ηα παξαγόκελα πξνγξάκκαηα. Ο πξνγξακκαηηζηήο κε άιια ιόγηα δελ έρεη πιένλ λα πξνγξακκαηίζεη άκεζα ηε κεραλή αιιά έλα ππνινγηζηηθό πεξηβάιινλ, ε αληίιεςε ηνπ νπνίνπ θαζνξίδεηαη ζε κεγάιν βαζκό από ην ιεηηνπξγηθό ζύζηεκα πνπ ζα ρξεζηκνπνηεζεί αιιά θαη από ηηο πξνθαζνξηζκέλεο θιάζεηο αληηθεηκέλσλ (βηβιηνζήθεο). Οη ζπληζηώζεο απηέο είλαη ινγηθό λα επεξεάδνπλ ηηο αλαπαξαζηάζεηο πνπ αλαπηύζζνπλ νη καζεηέο γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη επνκέλσο πξέπεη λα ειεγρζνύλ ηα θξηηήξηα επηινγήο ηνπο. Σύλνςε - ζπδήηεζε 26

28 ηελ ελόηεηα απηή ζα παξνπζηάζνπκε ζπλνπηηθά ηηο θαηεγνξίεο πνπ αλαιύζεθαλ ζηα πξνεγνύκελα, πξνβάιινληαο ηηο παξάιιεια ζηηο δηαζηάζεηο πνπ νξίδνπλ νη άμνλεο πνπ πεξηγξάθεθαλ ζηελ εηζαγσγή. Ζ εξγαζία νινθιεξώλεηαη κε πξνηεηλόκελεο εξεπλεηηθέο θαηεπζύλζεηο γηα ηελ εθπαηδεπηηθή αμηνπνίεζε ησλ ζύγρξνλσλ πξνγξακκαηηζηηθώλ πεξηβαιιόλησλ. ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΔΙΑΓΧΓΗ ΣΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΑ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟΤ ΗΤ ΜΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΑ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟΤ ΗΤ ΟΙΚΟΓΔΝΔΙΑ LOGO ΓΔΝΙΚΔΤΜΔΝΟΙ ΥΔΛΧΝΟΚΟΜΟΙ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΡΟΜΠΟΣΙΚΗ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΑΤΣΟΜΑΣΟΤ ΔΛΔΓΥΟΤ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΠΑΙΥΝΙΓΙΧΝ ΠΔΡΒΑΛΛΟΝΣΑ ΓΛΧΧΝ ΥΑΜΗΛΟΤ ΔΠΙΠΔΓΟΤ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΙΚΑ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΔΦΑΡΜΟΓΧΝ ΠΔΡΙΠΛΑΝΗΣΔ (ROAMERS) KAREL, JEROO, CEEBOT Lego mindstorms MIT cricket & gogo Parallax Flowol CoCo2 Logicator Gamemaker Agentsheets Stagecast Beboputer, APOO BORLAND DELPHI, BUILDER, VISUAL BASIC,.NET, SUN JAVA STUDIO JCREATOR,, PASCAL/C/C++ IDE ΚΛΠ ΛΟΓΙΜΙΚΟΙ ΠΔΡΙΠΛΑΝΗΣΔ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ LOGO EKTETAMENA ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ LOGO - ΜΙΚΡΟΚΟΜΟΙ Logo prime, Microworlds JR MSWLOGO, KTurtle Microworlds EX DIRECTOR, TOOLBOOK, FLASH, MEDIATOR ΚΛΠ ΓΛΧΔ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΒΟΗΘΗΣΙΚΧΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΧΝ & ΔΝΑΡΙΧΝ MIRC SCRIPT VBA & OPENOFFICE BASIC JAVASCRIPT/PHP Σρήκα 13: Καηεγνξηνπνίεζε ησλ πεξηβαιιόλησλ εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό ην ρήκα 13 εκθαλίδεηαη δηάγξακκα κε ηηο θαηεγνξίεο θαη ηνπο ραξαθηεξηζηηθνύο αληηπξνζώπνπο γηα θάζε κηα από απηέο. Σν δηάγξακκα εζηηάδεη θπξίσο ζηα ππάξρνληα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα θαη θαζηζηά θαλεξή ηελ απμεκέλε αληηπξνζώπεπζε ηεο νηθνγέλεηαο LOGO. Σα πεξηβάιινληα LOGO ζηηο δηάθνξεο εθθάλζεηο ηνπο καδί κε ηα ζπγγεληθά ηνπο απνηεινύλ ηελ πιεηνςεθία ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ. Πξνβνιή ζηνλ άμνλα (Α) ηεο δηαβάζκηζεο αθαίξεζεο ηνπ ππνινγηζηηθνύ ζπζηήκαηνο: Σα εθπαηδεπηηθά πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ δηαθνξνπνηνύληαη 27

29 αλάινγα κε ην θαηά πόζν απαηηνύλ από ηνλ πξνγξακκαηηζηή λα ζθέθηεηαη κε όξνπο κεραλήο ή κε όξνπο από ην ρώξν ηνπ πξνβιήκαηνο. ηηο πεξηπηώζεηο πνπ ελδηαθεξόκαζηε λα αμηνπνηήζνπκε ηνλ πξνγξακκαηηζκό ππνινγηζηώλ ζε δξαζηεξηόηεηεο επίιπζεο πξνβιεκάησλ, καο ελδηαθέξνπλ ηα ζπζηήκαηα κε πςειό επίπεδν αθαίξεζεο από ηελ ππνινγηζηηθή κεραλή. Αληίζεηα ππάξρνπλ πεξηπηώζεηο πνπ ζέινπκε λα εζηηάζνπκε ζε ιεπηνκέξεηεο ηεο πινπνίεζεο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ, νπόηε καο ελδηαθέξεη δηαθάλεηα πξνο ηε κεραλή. ηελ αθξαία πεξίπησζε ρακειήο αθαίξεζεο, εληνπίδνπκε ηα πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ ζε ζπκβνιηθή γιώζζα ελώ ζηα πςειά επίπεδα αθαίξεζεο εληνπίδνπκε ηα πεξηβάιινληα αλάπηπμεο παηρληδηώλ θαη ηα πεξηβάιινληα LOGO. Γεκηνπξγείηαη έηζη ε θαηάηαμε ηνπ ρήκαηνο 14. ΥΧΡΟ ΜΗΥΑΝΗ ΟΡΟΙ ΑΡΥΙΣΔΚΣΟΝΙΚΗ ΥΧΡΟ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΣΟ ΔΠΙΠΔΓΟ ΑΦΑΙΡΔΗ ΤΠΟΛΟΓΙΣΙΚΟΤ ΤΣΗΜΑΣΟ ΥΑΜΗΛΟ ΔΠΙΠΔΓΟ ΑΦΑΙΡΔΗ ΠΔΡΒΑΛΛΟΝΣΑ ΓΛΧΧΝ ΥΑΜΗΛΟΤ ΔΠΙΠΔΓΟΤ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΑΤΣΟΜΑΣΟΤ ΔΛΔΓΥΟΤ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΡΟΜΠΟΣΙΚΗ ΜΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΑ ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΙΜΟ Τ ΗΤ ΓΔΝΙΚΔΤΜΔΝΟΙ ΥΔΛΧΝΟΚΟΜΟΙ ΟΙΚΟΓΔΝΔΙΑ LOGO ΠΔΡΙΒΑΛΛΟΝΣΑ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΠΑΙΥΝΙΓΙΧΝ ΤΦΗΛΟ ΔΠΙΠΔΓΟ ΑΦΑΙΡΔΗ Σρήκα 14: Καηάηαμε ησλ πεξηβαιιόλησλ πξνγξακκαηηζκνύ θαηά επίπεδν αθαίξεζεο ηνπ ππνινγηζηηθνύ ζπζηήκαηνο Πξνβνιή ζηνλ ειηθηαθό άμνλα (Β): ηνλ Πίλαθα 1 εκθαλίδνληαη ηα πεξηβάιινληα εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη νη αληίζηνηρεο ειηθίεο πνπ ελδείθλπηαη λα εθαξκνζηνύλ. Ο πίλαθαο 1 εκθαλίδεη ηελ δηάηαμε ησλ θαηεγνξηώλ ζηνλ άμνλα (Β). Ζ ειηθηαθή αληηζηνίρηζε είλαη ελδεηθηηθή θαη βαζίδεηαη ζηηο πξνηάζεηο ησλ θαηαζθεπαζηώλ θαη ζηηο εθηηκήζεηο ησλ ζπγγξαθέσλ. Από ηνλ πίλαθα θαίλεηαη όηη ε νηθνγέλεηα ηεο LOGO θαιύπηεη όιεο ηηο ειηθίεο ηεο πξσηνβάζκηαο θαη δεπηεξνβάζκηαο εθπαίδεπζεο. Άιιεο δηαζηάζεηο πνπ ελδηαθέξνπλ θαηά ηελ επηινγή ελόο πεξηβάιινληνο εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό είλαη ην ππόδεηγκα ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ πνπ ππνζηεξίδεη, ηε γιώζζα ηεο νπνίαο ην ζπληαθηηθό ρξεζηκνπνηεί, θαζώο θαη ην ππνηηζέκελν ζρήκα ηνπ 28

30 ΓΗΑΓΗΚΑΣΗΚΟ ΟΠΣΗΚΟ ΚΑΘΟΓΖΓΟΤΜΔΝΟ ΑΠΟ ΣΑ ΓΔΓΟΝΟΣΑ ΑΝΣΗΚΔΗΜΝΟΣΡΔΦΖ ΠΑΡΑΛΛΖΛΟ ΣΑΤΣΟΥΡΟΝΟ ΚΑΣΑΝΔΜΖΜΔΝΟ ΛΟΓΗΚΟ ΔΝΩΜΑΣΩΜΔΝΟ ΣΔΥΝΖΣΖ ΝΟΖΜΟΤΝΖ πξνγξακκαηηζκνύ σο δηαδηθαζία. Οη πξνβνιέο ζηνπο αληίζηνηρνπο άμνλεο (Γ-Δ) αλαιύνληαη ζηα επόκελα θαη εκθαλίδνληαη ζπλνπηηθά ζηνλ Πίλαθα 2. Πίλαθαο 1: Ζιηθίεο εθαξκνγήο ησλ πεξηβαιιόλησλ εηζαγσγήο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό ΠΔΡΗΖΓΖΣΔ Λ. ΠΔΡΗΖΓΖΣΔ ΑΠΛΖ LOGO ΜΗΚΡΟΚΟΜΟΗ Γ. ΥΔΛΩΝΟΚΟΜΟΗ Δ. ΡΟΜΠΟΣΗΚΖ Α. ΔΛΔΓΥΟ Α. ΠΑΗΥΝΗΓΗΩΝ ΥΑΜΖΛΟΤ ΔΠ/ΓΟΤ ΜΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΑ Πίλαθαο 2: Τπνδείγκαηα θαη ζπληαθηηθό γηα θάζε πεξηβάιινλ πξνγξακκαηηζκνύ ΑΦΖΡΖΜΔΝΟ ΥΖΜΑ ΣΖ ΓΗΑΓΗΚΑΗΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΜΟΤ ΤΠΟΓΔΗΓΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΜΟΤ ΤΝΣΑΚΣΗΚΟ ΠΔΡΗΖΓΖΣΔ ΛΟΓΗΜΗΚΟΗ ΠΔΡΗΖΓΖΣΔ ΑΠΛΖ LOGO ΜΗΚΡΟΚΟΜΟΗ ΓΔΝΗΚΔΤΜΔΝΟΗ ΥΔΛΩΝΟΚΟΜΟΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΡΟΜΠΟΣΗΚΖ ΑΤΣΟΜΑΣΟ ΔΛΔΓΥΟ ΚΑΝΩ ΣΟΝ ΠΔΡΗΖΓΖΣΖ ΝΑ ΚΑΝΔΗ ΚΑΣΗ ΚΑΝΩ ΜΗΑ ΟΝΣΟΣΖΣΑ ΝΑ ΚΑΝΔΗ ΚΑΣΗ LOGO ΚΑΝΩ ΜΗΑ ΟΝΣΟΣΖΣΑ ΝΑ ΚΑΝΔΗ ΚΑΣΗ LOGO ΚΑΝΩ ΟΝΣΟΣΖΣΔ ΝΑ LOGO ΑΛΛΖΛΔΠΗΓΡΟΤΝ ΓΗΑ ΝΑ ΚΑΝΟΤΝ ΚΑΣΗ ΚΑΝΩ ΟΝΣΟΣΖΣΔ ΝΑ PASCAL, C++, ΑΛΛΖΛΔΠΗΓΡΟΤΝ ΓΗΑ JAVA, C# ΝΑ ΚΑΝΟΤΝ ΚΑΣΗ ΚΑΣΑΚΔΤΑΕΩ ASSEMBLY, ΤΚΔΤΔ ΠΟΤ LOGO, C, JAVA ΑΛΛΖΛΔΠΗΓΡΟΤΝ ΓΗΑ ΝΑ ΚΑΝΟΤΝ ΚΑΣΗ ΔΛΔΓΥΩ ΔΝΑ ΤΣΖΜΑ FLOW CHART ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΠΑΗΥΝΗΓΗΩΝ ΥΑΜΖΛΟΤ ΔΠ/ΓΟΤ ΜΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΑ ΟΡΗΕΩ ΟΝΣΟΣΖΣΔ ΠΟΤ ΑΛΛΖΛΔΠΗΓΡΟΤΝ ΓΗΑ ΝΑ ΓΗΝΔΗ ΚΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΗΕΩ ΣΟΝ Ζ/Τ ΝΑ ΚΑΝΔΗ ΚΑΣΗ ΔΛΔΓΥΩ ΣΟΝ Ζ/Τ Ζ ΛΟΓΗΜΗΚΟ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝ RULES, C ASSEMBLY ΟΛΑ Πξνβνιή ζηνλ άμνλα (Γ) ησλ ππνζηεξηδόκελσλ ππνδεηγκάησλ πξνγξακκαηηζκνύ: ηα ππνζηεξηδόκελα ππνδείγκαηα ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ πεξηιακβάλνληαη ν 29

31 δηαδηθαζηηθόο, ν νπηηθόο, ν θαζνδεγνύκελνο από ηα γεγνλόηα, ν αληηθεηκελνζηξεθήο, ν παξάιιεινο, ν ηαπηόρξνλνο, ν θαηαλεκεκέλνο, ν ελζσκαησκέλνο, ν ινγηθόο θαη νη ηερληθέο ηεο ηερλεηήο λνεκνζύλεο. Σν πξνγξακκαηηζηηθό ππόδεηγκα είλαη ζεκαληηθό θαη γηαηί θαζνξίδεη ηελ εθθξαζηηθή δύλακε ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηνλ ρώξν πξνβιεκάησλ πνπ κπνξεί λα αμηνπνηεζεί γηα ην ζρεδηαζκό δξαζηεξηνηήησλ. Δπηπιένλ θάζε ππόδεηγκα έρεη δηαθνξεηηθέο απαηηήζεηο από ην καζεηή ζηελ θαηάθηεζε θαη ηελ εθαξκνγή ηνπ ελώ από δηδαθηηθή πιεπξά ηα ππνδείγκαηα είλαη ειάρηζηα κειεηεκέλα ηδηαίηεξα ζην επίπεδν ηεο Α -ζκηαο θαη Β -ζκηαο εθπαίδεπζεο. Πξνβνιή ζηνλ άμνλα (Γ) ησλ ππνζηεξηδόκελσλ γισζζώλ πξνγξακκαηηζκνύ: Πνιιέο θνξέο ε γιώζζα πξνγξακκαηηζκνύ πνπ θαιείηαη θαλείο λα ρξεζηκνπνηήζεη είλαη δεδνκέλε θαη δελ αθήλεηαη σο επηινγή ζηνλ εθπαηδεπηηθό. Ζ επηινγή ηεο γιώζζαο ζεσξείηαη ζπρλά ζεκαληηθή πξνθεηκέλνπ γηα παξάδεηγκα, λα αμηνπνηεζεί ν ρξόλνο πνπ ζα αθηεξώζεη ν καζεηήο ζε κηα γιώζζα πνπ λα ζεσξείηαη αληαγσληζηηθή, ή λα κπνξεί ρξεζηκνπνηεζεί θαη ζε άιια καζήκαηα, θιπ. Από ηηο γιώζζεο πνπ ρξεζηκνπνηνύληαη ζηα πεξηβάιινληα, επξύηεξα γλσζηέο είλαη: LOGO, BASIC, PASCAL, C, C++, JAVA, C# θαη ASSEMBLY. Ηδηαίηεξν ελδηαθέξνλ παξνπζηάδνπλ ηα ζπζηήκαηα πνπ ππνζηεξίδνπλ ηαπηόρξνλα πεξηζζόηεξεο από κία γιώζζεο. Πξνβνιή ζηνλ άμνλα (Δ) ηνπ ζρήκαηνο ηεο πξνγξακκαηηζηηθήο δηαδηθαζίαο: Κάζε πεξηβάιινλ ππνζέηεη θαη ππνδεηθλύεη έλα αθεξεκέλν ζρήκα γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό θαη αλακέλεηαη λα επεξεάζεη θαη ηελ αληίιεςε ησλ καζεηώλ γηα ην πεξηερόκελν ηεο αληίζηνηρεο δηαδηθαζίαο. Όπσο θαίλεηαη θαη ζηνλ πίλαθα 2, από ηελ άπνςε απηή νη πεξηεγεηέο εκθαλίδνπλ ηνλ πξνγξακκαηηζκό ηνπο σο κηα δηαδηθαζία θαηά ηελ νπνία «θάλσ ηνλ πεξηεγεηή λα θάλεη θάηη». Καηόπηλ, ν καζεηήο πνπ αιιειεπηδξά κε κηα ρειώλα ηεο LOGO, θαιείηαη λα θάλεη κηα αθεξεκέλε ινγηζκηθή νληόηεηα λα θάλεη θάηη. 30

32 Σν επόκελν ππόδεηγκα εηζάγεη νξηζκέλνπο ρεισλόθνζκνπο πνπ ππνζηεξίδνπλ ηελ ρξήζε πνιιαπιώλ ρεισλώλ (ή ξνκπόη-κηληαηνύξσλ) θαη έηζη ν πξνγξακκαηηζκόο εκθαλίδεηαη σο δηαδηθαζία θαηά ηελ νπνία «θάλσ νληόηεηεο λα αιιειεπηδξνύλ γηα λα θάλνπλ θάηη». ηελ πεξίπησζε ηεο εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο, νη καζεηέο αθνινπζνύλ ην πξνεγνύκελν ζρήκα, αιιά όρη κε ινγηζκηθέο νληόηεηεο παξά κε ζπζθεπέο πνπ θαηαζθεπάδνπλ νη ίδηνη, έηζη ν πξνγξακκαηηζκόο κπνξεί ζηελ πεξίπησζε απηή λα πεξηγξαθεί σο δξαζηεξηόηεηα θαηά ηελ νπνία «θαηαζθεπάδσ ζπζθεπέο πνπ αιιειεπηδξνύλ γηα λα θάλνπλ θάηη». ηα πεξηβάιινληα αλάπηπμεο παηρληδηώλ νη καζεηέο «νξίδνπλ ινγηζκηθέο νληόηεηεο-αληηθείκελα θαη ρώξνπο κέζα ζηνπο νπνίνπο ηνπνζεηνύληαη γηα λα αιιειεπηδξάζνπλ ηόζν κεηαμύ ηνπο όζν θαη κε ηνλ ρξήζηε ώζηε λα γίλεη θάηη». ηα ζπζηήκαηα απηνκάηνπ ειέγρνπ ν καζεηήο «ειέγρεη έλα ζύζηεκα». ηα πεξηβάιινληα πξνγξακκαηηζκνύ ρακεινύ επηπέδνπ νη καζεηέο «δίλνπλ εληνιέο ζε έλα ππνινγηζηή γηα λα θάλεη θάηη». ηα πεξηβάιινληα επαγγεικαηηθνύ πξνγξακκαηηζκνύ, νη καζεηέο θαινύληαη λα ειέγμνπλ ηε ιεηηνπξγία ηνπ ππνινγηζηή ή ηεο ινγηζκηθήο ηνπ αθαίξεζεο πνπ εθθξάδνπλ νη πξνθαζνξηζκέλεο βηβιηνζήθεο πξνγξακκαηηζκνύ ηνπ πεξηβάιινληνο θαη ηνπ Λ. Δξεπλεηηθέο θαηεπζύλζεηο Έρνληαο ππόςε ηελ παξαπάλσ αλάιπζε είλαη δπλαηό λα ζθηαγξαθεζνύλ λέεο εξεπλεηηθέο θαηεπζύλζεηο γηα ηε Γηδαθηηθή ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ ππνινγηζηώλ, αιιά θαη γεληθόηεξα γηα ηελ αμηνπνίεζε ησλ ΣΠΔ ζηελ εθπαίδεπζε, όπσο: κειέηε από ηε ζθνπηά ηεο Γηδαθηηθήο o ηεο εμνηθείσζεο ησλ καζεηώλ κε ηα δηάθνξα ππνδείγκαηα πξνγξακκαηηζκνύ (γλσζηηθέο δπζθνιίεο, πξνηεηλόκελεο παξεκβάζεηο), 31

33 o ηεο εκπινθήο ησλ καζεηώλ ζε δηάθνξα αθεξεκέλα ζρήκαηα γηα ηε δηαδηθαζία ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ, o ελλνηώλ ηνπ Απηνκαηηζκνύ, ηεο Ρνκπνηηθήο θαη ηεο Σερλεηήο Ννεκνζύλεο πνπ απνηεινύλ λέα γλσζηηθά πεδία γηα ηηο πξώηεο βαζκίδεο ηεο εθπαίδεπζεο κειέηε θαη βειηίσζε ηεο θαηαλόεζεο ησλ γλσζηηθώλ απαηηήζεσλ (γλώζεηο θαη δεμηόηεηεο) ηεο εκπινθήο ησλ καζεηώλ ζε θάζε δηαθνξεηηθό πεξηβάιινλ θαη ησλ ελλνηώλ πνπ εκπιέθνληαη από ζπγγεληθά γλσζηηθά πεδία όπσο ηα Μαζεκαηηθά θαη νη Φπζηθέο επηζηήκεο, κειέηε ηεο επίδξαζεο ησλ πεξηβαιιόλησλ ζηε γεληθή ηθαλόηεηα επίιπζεο πξνβιεκάησλ θαη ζηνλ επηηεύμηκν βαζκό αλάπηπμεο ηεο δεμηόηεηαο ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ, ηεθκεξίσζε ηεο πξνηεηλόκελεο ειηθηαθήο θαηαλνκήο, αλάδεημε ησλ δπλαηνηήησλ θαη ησλ νξίσλ ησλ δηαθόξσλ πεξηβαιιόλησλ σο κέζα θαηαζθεπήο ςεθηαθώλ ηερλνπξγεκάησλ γηα έθθξαζε, ζθέςε θαη λνεξό πεηξακαηηζκό από καζεηέο. Από ηελ επηζθόπεζε ησλ εθπαηδεπηηθώλ πεξηβαιιόλησλ γηα ηνλ πξνγξακκαηηζκό δηαπηζηώλεηαη πνηθηιία δηαζέζηκσλ ζπζηεκάησλ πνπ κπνξνύλ λα θαιύςνπλ όιν ην θάζκα ησλ καζεηηθώλ ειηθηώλ θαζώο θαη ηα πην ζπλεζηζκέλα ππνδείγκαηα θαη ηηο γλσζηέο γιώζζεο πξνγξακκαηηζκνύ. Κάζε πεξηβάιινλ πηνζεηεί δηαθνξεηηθό ζρήκα γηα ηε δηαδηθαζία θαη ην ζθνπό ηνπ πξνγξακκαηηζκνύ κε απινύζηεξν απηό ησλ πεξηεγεηώλ θαη πνιππινθόηεξν απηό ηεο εθπαηδεπηηθήο ξνκπνηηθήο. Ζ πξνηεηλόκελε επηζθόπεζε θαη ηαμηλόκεζε ησλ πεξηβαιιόλησλ εθπαίδεπζεο ζηνλ πξνγξακκαηηζκό 32

34 αλακέλεηαη λα δηεπθνιύλεη ην δηδαθηηθό ζρεδηαζκό ησλ εθπαηδεπηηθώλ θαη λα πξνζαλαηνιίζεη ηε ζρεηηθή εθπαηδεπηηθή έξεπλα. Βηβιηνγξαθία AgentSheets (2005), Σειεπηαία πξόζβαζε: 13 ΗΑΝ 2006, Ηζηνρώξνο: Bergin J., Stehlik, M., Roberts, J. and Pattis, R, (2002), Karel J. Robot: A gentle Introduction to the Art of Object-Oriented Programming in Java, Available on the web at: Bergin, J., Stehlik, M., Roberts, J., Pattis, R., (19976), Karel++: A Gentle Introduction to the Art of Object-Oriented Programming, John Wiley & Sons, Inc., New York, NY, Buck, D. and Stucki, D., (2001), JKarelRobot: A Case Study in ssupporting Levels levels of Cognitive cognitive Development development in the Computer computer Science science Curriculumcurriculum., ACM SIGCSE BulletinProceedings of the Thirty-Second SIGCSE Technical Symposium, ACM Press 33(1), Deek, F., and McHugh, J., (1998), A survey and critical analysis of Tools for Learning Programming., Computer Science Education, 8(2), Faculty of Education, Curtin University of Technology, (1997), Children, robotics and problem solving: Technology in the early childhood classroom, Australian Educational Computing, 12 ( 2 ), Ferrari Μ., Ferrari G., Hempel R. (2001), Building Robots With Lego Mindstorms : The Ultimate Tool for Mindstorms Maniacs, Syngress, Rockland, MASyngress GameMaker (2005), Σειεπηαία πξόζβαζε: 13 ΗΑΝ 2006, Ηζηνρώξνο: Habgood, M.P.J. (2005), Zombie Division: Intrinsic Integration in Digital Learning Games. Proceedings of the 2005 Human Centred Technology Workshop 28-29June Brighton, UK, Γηαζέζηκν ζηε δλζε: IntelliBrain -Bot (2005), Σειεπηαία πξόζβαζε: 13 ΗΑΝ 2006, Ηζηνρώξνο: Kafai, Y. B. (2001), The Educational Potential of Electronic Games: From Games-To- Teach to Games-To-Learn. Σειεπηαία πξόζβαζε: Retrieved 1 st 1 JanuaryIAN, , from Karel the Robot Online. Internet. (2002), Σειεπηαία πξόζβαζε: 13 ΗΑΝ 2006, Ηζηνρώξνο: Knuth D. ( ), The art of computer programming. Volume I (3rd ed.). Fundamental Algorithms, Addison-Wesley IncAddison Wesley Longman Publishing Co., Inc., Redwood City, CA 33

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ.

Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ. Επισκόπηση των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού ΗΥ. Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική Δημητρακοπούλου 2 1 Διδάσκων ΠΔ407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Παν/μιο Αιγαίου E-mail: gfesakis@rhodes.aegean.gr 2 Αναπληρώτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραμματισμού υπολογιστών: τεχνολογικές και παιδαγωγικές προβολές Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική Δημητρακοπούλου 2 1 Διδάσκων ΠΔ407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές

Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές Επισκόπηση του χώρου των εκπαιδευτικών περιβαλλόντων προγραµµατισµού ΗΥ: Τεχνολογικές και Παιδαγωγικές προβολές Γιώργος Φεσάκης 1 και Αγγελική ηµητρακοπούλου 2 1 ιδάσκων Π 407/80, ΤΕΠΑΕΣ, Παν/µιο Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Οη πην γλσζηέο κνξθέο Pervasive παηρληδηώλ είλαη ηα Location Based Games, Augmented Reality Games θαη Mixed Reality Games.

Οη πην γλσζηέο κνξθέο Pervasive παηρληδηώλ είλαη ηα Location Based Games, Augmented Reality Games θαη Mixed Reality Games. Pervasive Games Pervasive games Τν ζπγθεθξηκέλν είδνο παηρληδηώλ ζηεξίδεηαη ζηελ αλάγλσζε ησλ παξακέηξσλ ηνπ πεξηβάιινληνο (Context) ηνπ ρξήζηε ησλ νπνίσλ ηα απνηειέζκαηα ρξεζηκνπνηεί ζηνπο θαλόλεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Δέζπνηλα Μηραήι Τπ. Δξ. Πιεξνθνξηθήο Εξεπλεηηθό Εξγαζηήξην: Γξαθηθώλ Τπνινγηζηώλ & Εηθνληθήο Πξαγκαηηθόηεηαο Σκήκα Πιεξνθνξηθήο - Παλεπηζηήκην Κύπξνπ

Διαβάστε περισσότερα

UML (Unified Modeling Language )

UML (Unified Modeling Language ) UML (Unified Modeling Language ) Μεγάια Έξγα Λνγηζκηθνύ = επηθνηλσλία Πνιινί πξνγξακκαηηζηέο, πνιινί πειάηεο-ρξήζηεο, νη επόκελεο γεληέο, επηβάιινπλ ηε ρξήζε θνηλήο νξνινγίαο ε άιια ηερληθά έξγα ε ρξήζε

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Θεζζαιίαο. Πνιπηερληθή Σρνιή. Τκήκα Μεραληθώλ Η/Υ, Τειεπηθνηλσληώλ & Δηθηύσλ. [ www.inf.uth.gr ]

Παλεπηζηήκην Θεζζαιίαο. Πνιπηερληθή Σρνιή. Τκήκα Μεραληθώλ Η/Υ, Τειεπηθνηλσληώλ & Δηθηύσλ. [ www.inf.uth.gr ] Παλεπηζηήκην Θεζζαιίαο Πνιπηερληθή Σρνιή Τκήκα Μεραληθώλ Η/Υ, Τειεπηθνηλσληώλ & Δηθηύσλ [ www.inf.uth.gr ] 1 ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΗΥ312 (ΔΙΔΑΚΣΙΚΗ ΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ι) ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ Θ: Αλιμήζηρ Χπήζηορ Βεπούληρ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή

Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΔΥΝΟΛΟΓΗΚΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΖ ΚΑΛΧΝ ΚΑΗ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΧΝ ΣΔΥΝΧΝ Μεηαπηπρηαθή δηαηξηβή ΣΑ TABLETS Χ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΔΡΓΑΛΔΗΟ ΣΟ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟ ΓΗΑ ΣΖΝ ΔΝΗΥΤΖ ΤΝΔΡΓΑΣΗΚΧΝ ΓΡΑΣΖΡΗΟΣΖΣΧΝ ΜΑΘΖΜΑΣΗΚΧΝ Έιελα Κσλζηαληίλνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Άζθεζε 2ε ΤΣΗΜΑΣΑ ΔΛΔΓΥΟΤ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΒΡΟΥΟΤ ΚΑΙ MATLAB

Άζθεζε 2ε ΤΣΗΜΑΣΑ ΔΛΔΓΥΟΤ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΒΡΟΥΟΤ ΚΑΙ MATLAB Άζθεζε 2ε ΤΣΗΜΑΣΑ ΔΛΔΓΥΟΤ ΑΝΟΙΚΣΟΤ ΒΡΟΥΟΤ ΚΑΙ MATLAB. ςνάπηηζη μεηαθοπάρ Γηα ηε κειέηε ελόο ζπζηήκαηνο κε ην Matlab απαξαίηεηε πξνϋπόζεζε είλαη λα δεκηνπξγήζνπκε έλα κνληέιν, ώζηε λα εμεηάζνπκε ηα ραξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

Εηζαγσγή ζηελ επηζηήκε ησλ ππνινγηζηώλ. Λνγηζκηθό Υπνινγηζηώλ Κεθάιαην 7ν Λεηηνπξγηθά Σπζηήκαηα

Εηζαγσγή ζηελ επηζηήκε ησλ ππνινγηζηώλ. Λνγηζκηθό Υπνινγηζηώλ Κεθάιαην 7ν Λεηηνπξγηθά Σπζηήκαηα Εηζαγσγή ζηελ επηζηήκε ησλ ππνινγηζηώλ Λνγηζκηθό Υπνινγηζηώλ Κεθάιαην 7ν Λεηηνπξγηθά Σπζηήκαηα 1 Υπνινγηζηηθό Σύζηεκα 2 Λεηηνπξγηθό Σύζηεκα Απνηειεί ηε δηαζύλδεζε κεηαμύ ηνπ πιηθνύ ελόο ππνινγηζηή θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ 1 ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΤ ΜΑΡΙΑ ΣΖΑΜΟΤΡΑΝΗ ΕΛΕΝΗ ΟΤΣΖΙΟΤ ΑΤΓΕΡΙΝΗ ΧΑΙΔΕΜΕΝΑΚΗ ΝΑΣΑΛΙΑ ΝΟΗΠΚΝΠ 2 Τν πεηξέιαην, πνπ κεξηθέο θνξέο ζηελ θαζεκεξηλή γιώζζα απνθαιείηαη θαη μαύπορ σπςσόρ ή τσάι τος Ρέξαρ, είλαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα.

Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ ζηεξεή, ζηελ πγξή θαη ζηελ αέξηα. Καηαζηάζεηο ηεο ύιεο 1 ΔΚΦΔ ΥΑΝΗΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΟΗ ΦΤΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 1: ΔΗΑΓΧΓΖ ΚΔΦΑΛΑΗΟ 4: ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ ΚΑΣΑΣΑΔΗ ΣΖ ΤΛΖ Ζ ύιε εκθαλίδεηαη ζε ηξεηο θαηαζηάζεηο: ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΕΥΝΗΣΗ ΝΟΗΜΟΤΝΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΕΥΝΗΣΗ ΝΟΗΜΟΤΝΗ ΘΕΜ 1 ο (2.5 κνλάδεο) ΠΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΜΚΕΔΟΝΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΜΗΜ ΕΦΡΜΟΜΕΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΕΥΝΗΣΗ ΝΟΗΜΟΤΝΗ Σελικέρ εξετάσειρ Σετάπτη 21 Ιανοςαπίος 2009 13:00-16:00 Έζησ ν θόζκνο ηεο ειεθηξηθήο

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών

Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Αναμόπθωζη Ππογπάμμαηορ Πποπηςσιακών Σποςδών Ζ Σπλέιεπζε (Σ) ηνπ Τκήκαηνο Βηνκεραληθήο Γηνίθεζεο θαη Τερλνινγίαο ηεο 18/5/2015 ελέθξηλε ηελ αλακόξθσζε ηνπ Πξνγξάκκαηνο Πξνπηπρηαθώλ Σπνπδώλ. Παξαθαινύληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΩΝ ΣΠΔ

ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΔΠΙΜΟΡΦΩΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΩΝ Μονηέλα ειζαγυγήρ ΣΠΔ ζηην εκπαίδεςζη Πποζεγγίζειρ ειζαγυγήρ ηυν ΣΠΔ ζηην εκπαίδεςζη 1 Θεμελιώδη Δπυηήμαηα Τη ελλννύκε κε ηνλ όξν «ε Πιεξνθνξηθή ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;...

Πνηα λνκίδεηο όηη ζα είλαη ε ζπλνιηθή αληίζηαζε κηαο ζπλδεζκνινγίαο δύν αληηζηαηώλ ζπλδεδεκέλεο ζε ζεηξά; Γηαηί;... ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Ιζοδύναμη ανηίζηαζη ζύνδεζηρ ανηιζηαηών Η δηδαζθαιία ηεο ηζνδύλακεο αληίζηαζεο γηα ζύλδεζε αληηζηαηώλ ζε ζεηξά θαη παξάιιεια ππάξρεη ζην Αλαιπηηθό Πξόγξακκα Σπνπδώλ ζηα καζήκαηα Φπζηθήο

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ»

ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ. 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΔΤΣΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ ΕΠΙΜΕΛΗΣΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑ 24 25 26 Απριλίου 2015 κλειςτό γυμναςτήριο «Δημήτρησ Τόφαλοσ» Τν Παλεπηζηήκην Παηξώλ, ην Δπηκειεηήξην Αραΐαο θαη ε Πεξηθέξεηα Γπηηθήο Διιάδαο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα:

Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο γξακκέο: Οη ηζνδπλακηθέο επηθάλεηεο όπσο ηππώλνληαη από ην πξόγξακκα: ηηο πξνζνκνηώζεηο πνπ αθνινπζνύλ εμεηάδεηαη ε πεξίπησζε ηνπ θπιίλδξνπ δηπιαζίσλ δηαζηάζεσλ θαη γίλεηαη εμέηαζε θάζε θπιίλδξνπ μερσξηζηά (εμσηεξηθνύ θαη εζσηεξηθνύ). Ο εμσηεξηθόο θύιηλδξνο κε ηηο ηζνδπλακηθέο

Διαβάστε περισσότερα

εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο

εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο εκηλάξηα γηα εξγαδόκελνπο ζε κνπζεία ή ζρεηηθνύο νξγαληζκνύο, κνπζεηνιόγνπο θαη θνηηεηέο ην Γίθηπν 'Μνπζεηνινγία' http://greekmuseologists.ning.com/ ζπδεηάκε ηελ πηζαλόηεηα νξγάλσζεο κηαο ζεηξάο ζεκαηηθώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αξιοποίηςη των ΤΠΕ ςτην εκπαιδευτική διδακτική διαδικαςία ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Ο υπολογιςτήσ ωσ μζςο πρακτικήσ εγγραμματιςμοφ Δεκαετίεσ: 1950-60 «Τα βαςικά» Δνκηζκόο: Φσλνινγία

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

www.algorithmos.eu Κεθάλαιο 2

www.algorithmos.eu Κεθάλαιο 2 Κεθάλαιο 2 1. Ο αιγόξηζκνο είλαη απαξαίηεηνο κόλν γηα ηελ επίιπζε πξνβιεκάησλ Πιεξνθνξηθήο 2. Ο αιγόξηζκνο απνηειείηαη από έλα πεπεξαζκέλν ζύλνιν εληνιώλ 3. Ο αιγόξηζκνο κπνξεί λα πεξηιακβάλεη θαη εληνιέο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΟΝΣΑ ΜΕ ΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΟΤ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΤ

ΔΙΔΑΚΟΝΣΑ ΜΕ ΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΣΟΤ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΤ Ο Επεξεργαςτήσ Κειμζνου : Είναι ζνα ιςχυρό μζςο διδαςκαλίασ. Χρηςιμοποιείται: ωσ πυρήνασ μιασ διδαςκαλίασ ή για δημιουργία δραςτηριοτήτων προγφμναςησ και εξάςκηςησ (drill and practice) Κυριαρχοφν: Word:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Δξοικείωζε με ηε γλώζζα ππογπαμμαηιζμού Scratch και ηο πομποηικό πακέηο Lego WeDo

Δξοικείωζε με ηε γλώζζα ππογπαμμαηιζμού Scratch και ηο πομποηικό πακέηο Lego WeDo 2 ν ΠΑΝΔΛΛΖΝΗΟ ΤΝΔΓΡΗΟ ΠΑΣΡΑ 28-30/4/2011 1255 Δξοικείωζε με ηε γλώζζα ππογπαμμαηιζμού Scratch και ηο πομποηικό πακέηο Lego WeDo Γ. Νικολόρ 1, Α. Μιζιπλή 2, Γ. Γαβπάδορ 1, Ν. Μπακόποςλορ 1, Β. Κόμερ 2

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Ασφρματης Πρόσβασης (Wi-Fi) στο Διαδίκτυο

Οδηγίες Ασφρματης Πρόσβασης (Wi-Fi) στο Διαδίκτυο Αγαπηηοί τρήζηες, Με ταρά ζας ανακοινώνοσμε ηη κάλσυη ηφν τώρφν ηοσ κηιριακού ζσγκροηήμαηος ηης Στολής Θεηικών Επιζηημών με αζύρμαηα ζημεία πρόζβαζης ζηο διαδίκησο. Πρόζβαζη ζηην σπηρεζία έτοσν όλα ηα

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ 1 Ο πίλαθαο ηεο πξνεγνύκελεο ζειίδαο είλαη ηκήκα ηεο έθζεζεο πνπ δεκνζηεύηεθε από ηελ PLAN Ιnternational, κηα δηεζλή αλζξσπηζηηθή νξγάλσζε. Γίλνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο παξεκβάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014

Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 Χρονική ζήμανζη Δπώνσμο Όνομα 10/8/2014 8:34:45 ΑΡΖΒΑΗΛΔΗΟΤ ΥΑΡΑΛΑΜΠΟ 10/8/2014 11:02:50 Γνκνπρηζή Διέλε 10/9/2014 11:55:41 Σδειέπε Αλαζηαζία 10/9/2014 15:00:19 Λαηίλεο Αλδξέαο 10/9/2014 17:59:31 ΜΑΓΔΜΣΕΟΓΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Η. ΣΟΗΥΔΗΑ ΠΟΤ ΓΗΑΣΖΡΟΤΝΣΑΗ

Η. ΣΟΗΥΔΗΑ ΠΟΤ ΓΗΑΣΖΡΟΤΝΣΑΗ Αγαπεηέ αξρεγέ, Τν λέν ζύζηεκα ησλ playoff πνπ πηινηηθά ζα εθαξκνζηεί ζηε θεηηλή πεξίνδν 2013 14 απνηειεί κηα βειηίσζε ηνπ πθηζηάκελνπ ζπζηήκαηνο πνπ κε επηηπρία εθαξκόζηεθε ζηηο πξώηεο έμη δηνξγαλώζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑ.Κ.Ε. Π.Σ.Δ.Ε ΕΠΙΜΟΡΦΩΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΩΝ ΣΗ ΧΡΗΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΗ ΣΩΝ ΣΠΕ ΣΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΗ ΔΙΔΑΚΣΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΙΑ Α Περίοδος, 2007-2008 Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Διαβάστε περισσότερα