Εργαστήριο. Οικονομικής του Διεθνούς Εμπορίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Εργαστήριο. Οικονομικής του Διεθνούς Εμπορίου"

Transcript

1 Εργαστήριο Οικονομικής του Διεθνούς Εμπορίου Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα Ricardo - Smith Επιμέλεια Δημήτρη Σκούρα Πάτρα 2007

2 1. Γλωσσάριο Διεθνές εμπόριο Η εξαγωγή αγαθών και υπηρεσιών από μια χώρα και η εισαγωγή τους σε άλλη χώρα λέγεται διεθνές εμπόριο Κόστος ευκαιρίας Το κόστος ενός αγαθού σε όρους ευκαιριών που δεν υλοποιούνται για να παραχθεί το αγαθό. Απόλυτο πλεονέκτημα Μία χώρα έχει απόλυτο πλεονέκτημα απέναντι σε μια άλλη χώρα εάν μπορεί να παράγει ένα αγαθό φθηνότερα. Συγκριτικό πλεονέκτημα Η ικανότητα μίας χώρας να παράγει ένα αγαθό με χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας, σχετικά με άλλα αγαθά, σε σύγκριση με μια άλλη χώρα. Μία χώρα θα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ενός ή περισσότερων εμπορευμάτων ανεξάρτητα εάν έχει απόλυτο πλεονέκτημα. Μονάδα αναγκαίας ποσότητας εργασίας Η ποσότητα εργασίας που χρησιμοποιείται για την παραγωγή μιας μονάδας αγαθού σε μία οικονομική δραστηριότητα. Ο λόγος εργασίας προς εκροή (σε φυσικά μεγέθη) Παραγωγικότητα εργασίας Ένα μέτρο της αποτελεσματικότητας της εργατικής δύναμης. Συνήθως ο λόγος εκροής προς εργασία (σε φυσικά μεγέθη) Τεχνολογία Το σύνολο της γνώσης και των τεχνικών που χρησιμοποιούνται για το συνδυασμό οικονομικών πόρων στην παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών Όριο παραγωγικών δυνατοτήτων (PPF) για δύο αγαθά Οριακός λόγος μεταβολής (MRT) Σταθερός οριακός λόγος μετατροπής Όλοι οι εναλλακτικοί συνδυασμοί των δύο προϊόντων που μια χώρα μπορεί να παράγει χρησιμοποιώντας πλήρως όλους τους συντελεστές της παραγωγής κάτω από την καλύτερη διαθέσιμη τεχνολογία Η ποσότητα ενός αγαθού που θα πρέπει μια χώρα να θυσιάσει για να παράγει μία περισσότερη μονάδα από το άλλο αγαθό. Η κλίση του ορίου των παραγωγικών δυνατοτήτων με δύο αγαθά Όταν το όριο παραγωγικών δυνατοτήτων είναι ευθεία γραμμή το MRT είναι σταθερό. Πρόκειται ουσιαστικά για μια άλλη ονομασία του κόστους ευκαιρίας Επίπεδο διαβίωσης Το επίπεδο κατανάλωσης των κατοίκων μιας χώρας που συνήθως μετράμε σαν μέσο εισόδημα ανά κάτοικο Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 2

3 Σχετική τιμή Η τιμή ενός αγαθού μετρούμενη σε όρους ενός άλλου αγαθού. Ο λόγος των τιμών των δύο αγαθών. Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα, με παρουσία εμπορίου, οι σχετικές τιμές εξισώνονται ανάμεσα στις χώρες που συμμετέχουν στο εμπόριο Μισθός Η πληρωμή για την παροχή εργασίας από μία μονάδα εργασίας σε ορισμένο χρόνο. Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα το ωρομίσθιο είναι ο λόγος της τιμής του αγαθού προς τις μονάδες αναγκαίας ποσότητας εργασίας για την παραγωγή του αγαθού. Δηλαδή η αγοραία αξία του αγαθού που παράγεται σε μία ώρα εργασίας Μερική ισορροπία Ένα υπόδειγμα ισορροπίας μιας μεμονωμένης αγοράς (ισότητα προσφοράς και ζήτησης) που αγνοεί τις επιπτώσεις στις άλλες αγορές Γενική ισορροπία Ισότητα προσφοράς και ζήτησης σε όλες τις αγορές συγχρόνως. Ο αριθμός των αγορών δεν πρέπει να είναι μεγάλος. Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα είναι υπόδειγμα γενικής ισορροπίας με δύο αγορές και ένα συντελεστή παραγωγής. Ανάλυση μερικής ισορροπίας Η διαδικασία κατά την οποία εξετάζουμε τις συνθήκες ισορροπίας για μεμονωμένες αγορές αγαθών και για νοικοκυριά (καταναλωτές-εργασία) και επιχειρήσεις (παραγωγούς) ξεχωριστά Σχετική προσφορά Ο λόγος της προσφοράς ενός αγαθού προς την προσφορά ενός άλλου αγαθού. Χρήσιμη έννοια για την αναπαράσταση γενικής ισορροπίας σε μία οικονομία δύο αγαθών όπου οι σχετικές τιμές προσαρμόζονται για να εξισώσουν τη σχετική προσφορά με τη σχετική ζήτηση Σχετική ζήτηση Ο λόγος της ζήτησης ενός αγαθού προς τη ζήτηση ενός άλλου αγαθού. Καταναλωτικές δυνατότητες Οι εναλλακτικοί συνδυασμοί αγαθών και υπηρεσιών που μία χώρα μπορεί να καταναλώσει σε μία δεδομένη στιγμή Αυτάρκεια Η απουσία εμπορίου και ο οικονομικός απομονωτισμός Τέλεια εξειδίκευση Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα είναι η κατάσταση στην οποία, με παρουσία εμπορίου, παράγεται μόνον ένα αγαθό σε μία χώρα Ατελής εξειδίκευση Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα είναι η κατάσταση στην οποία, παρουσία εμπορίου, συνεχίζεται η παραγωγή και των δύο αγαθών και στις δύο χώρες Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 3

4 Σχετικός μισθός Ο λόγος του μισθού στην ημεδαπή προς το μισθό στην αλλοδαπή. Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα, με παρουσία εμπορίου, οι μισθοί δεν εξισώνονται στις χώρες που συμμετέχουν στο εμπόριο και έτσι ο σχετικός μισθός είναι διάφορος του 1. Ελεύθερο εμπόριο Η κατάσταση κατά την οποία η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ των χωρών δεν συναντά τεχνητά εμπόδια κάθε είδους Κόστος μεταφοράς Το κόστος για να μεταφερθεί ένα αγαθό ή υπηρεσία από μία χώρα σε μία άλλη και συνήθως αποτελείται από το κόστος μετακίνησης, αποθήκευσης και διοικητικού χειρισμού του αγαθού και δεν συμπεριλαμβάνει ενδεχόμενους φόρους, δασμούς ή άλλο κόστος που προέρχεται από εμπόδια εμπορίου Εμπόδια εμπορίου Φυσικές (ανυπαρξία μεταφορικού δικτύου) ή τεχνητές καταστάσεις (εμπάργκο, δασμοί εισαγωγής, ποσοστώσεις) που εμποδίζουν τη διενέργεια ελεύθερου εμπορίου. Τα εμπόδια εμπορίου δεν απαγορεύουν το εμπόριο αλλά το δυσκολεύουν Ποσόστωση εισαγωγών Περιορισμός στην ποσότητα ή τη συνολική αξία εισαγωγής ενός προϊόντος σε μία χώρα που επιβάλλεται από τη κυβέρνηση της χώρας Δασμός εισαγωγών Ένας φόρος που επιβάλλεται από την κυβέρνηση μια χώρας στην εισαγωγή ενός προϊόντος. Μπορεί να έχει διάφορες μορφές Μη-εμπορεύσιμα αγαθά Αγαθά τα οποία δεν αποτελούν αντικείμενο εμπορίου μεταξύ χωρών για διάφορους λόγους (υψηλό μεταφορικό κόστος, πολύ σοβαρά εμπόδια στο εμπόριο εμπάργκο, κ.λπ.) Παράγωγος ζήτηση Είναι η ζήτηση που ορίζεται έμμεσα από τη ζήτηση για ένα άλλο αγαθό ή εργασία ή μία υποβόσκουσα συμπεριφορά Όροι εμπορίου Ο λόγος των τιμών που μία χώρα απολαμβάνει από τις εξαγωγές της προς τις τιμές που πληρώνει για τις εισαγωγές της Κέρδη από το εμπόριο Η καθαρή αύξηση στο προϊόν μιας χώρας σαν αποτέλεσμα φιλελευθεροποίησης του εμπορίου της Αγοραστική δύναμη Το σύνολο των αγαθών που μπορούν να αγορασθούν με χρήματα και συνήθως μετράται από το δείκτη τιμών καταναλωτή. Άλλοι δείκτες συγκρίνουν την αγοραστική δύναμη μεταξύ κατοίκων διαφορετικών χωρών (ισοδύναμα αγοραστικής δύναμης) Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 4

5 2. Ερωτήσεις Σωστού-Λάθους Σ Λ Η αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος του Ρικαρδιανού υποδείγματος δείχνει ότι οι χώρες μπορούν να κερδίσουν από το εμπόριο με εξειδίκευση της παραγωγής τους ανάλογα με το συγκριτικό τους πλεονέκτημα, ακόμα και εάν δεν έχουν απόλυτο πλεονέκτημα κόστους σε όλα τα προϊόντα Σ Λ Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα, το εμπόριο οδηγεί σε πλήρη εξειδίκευση Σ Λ Εάν μία χώρα έχει απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή ενός αγαθού, αναγκαστικά έχει και συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή αυτού του αγαθού Σ Λ Σε ένα Ριακρδιανό υπόδειγμα δύο-χωρών, δύο-αγαθών, το όριο των παραγωγικών δυνατοτήτων είναι ανεπαρκές για να προβλέψει την ποσότητα των δύο αγαθών που θα εμπορευθούν Σ Λ Η υπόθεση του αυξανόμενου οριακού κόστους παραγωγής είναι πιο ρεαλιστική από την υπόθεση του σταθερού οριακού κόστους παραγωγής Σ Λ Όταν η παραγωγή είναι με σταθερό κόστος οι διαφορές στις προτιμήσεις των καταναλωτών είναι άσχετες στο καθορισμό των τιμών πριν το εμπόριο Σ Λ Το εμπόριο μεταξύ των χωρών καθοδηγείται από τις διαφορές στις τιμές Σ Λ Χώρες με μη-παραγωγική εργατική δύναμη δεν μπορούν να ωφεληθούν από το διεθνές εμπόριο Σ Λ Με παρουσία εμπορίου μεταξύ δύο χωρών, η σχετική τιμή ισορροπίας θα ισούται με τη σχετική τιμή που επικρατούσε στη μικρότερη χώρα πριν τη διενέργεια εμπορίου Σ Λ Μεταξύ δύο χωρών με άνισο μέγεθος, το μεγαλύτερο μέρος των κερδών από το εμπόριο είναι πιθανό να κατευθυνθεί στη μικρότερη χώρα Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 5

6 3. Ερώτηση Αντιστοίχησης 1. Απόλυτο πλεονέκτημα Α. Η αξία της ευκαιρίας που δεν υλοποίησα για να υλοποιήσω μια άλλη 2. Αρχή συγκριτικού πλεονεκτήματος Β. Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων που αναπαριστούν σταθερό επίπεδο ευημερίας για μία ολόκληρη κοινωνία ή μεγάλες ομάδες του πληθυσμού 3. Όριο παραγωγικών δυνατοτήτων Γ. Μία χώρα μπορεί να παράγει ένα αγαθό φθηνότερα από οποιαδήποτε άλλη 4. Κόστος ευκαιρίας Δ. Μία χώρα κερδίζει από το εμπόριο εάν εξάγει τα αγαθά στα οποία έχει το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα 5. Αυξανόμενο οριακό κόστος Ε. Η τιμή των αγαθών που μια χώρα εξάγει σχετικά με την τιμή των αγαθών που μια χώρα εισάγει 6. Καμπύλη αδιαφορίας ΣΤ. Καθώς ένας κλάδος μεγαλώνει εις βάρος άλλων κλάδων, αυξανόμενες ποσότητες των άλλων αγαθών θα πρέπει να θυσιαστούν για την απόκτηση μιας επιπλέον μονάδας προϊόντος του κλάδου που μεγαλώνει 7. Κοινωνική καμπύλη αδιαφορίας Ζ. Οι συνδυασμοί των διαφορετικών αγαθών που μπορεί να παράγει μία οικονομία με πλήρη απασχόληση των πόρων της και μέγιστη παραγωγικότητα 8. Όροι εμπορίου Η. Ο γεωμετρικός τόπος των σημείων στα οποία η χρησιμότητα ισούται με κάποια (ίδια) σταθερά Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 6

7 4. Ερωτήσεις Πολλαπλής Επιλογής 1. Ο οικονομολόγος που συστηματοποίησε την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι ο: Α. Ricky Ricardo Β. Alan Greenspan Γ. John Maynard Keynes Δ. David Ricardo Ε. Adam Smith 2. Ο David Ricardo ήταν: Α. Ένας φτωχός αλλά εξαιρετικά οξυδερκής Ιταλός φιλόσοφος Β. Αυτός που συστηματοποίησε την ιδέα του συγκριτικού πλεονεκτήματος στις αρχές του 19 ου αιώνα Γ. Αυτός που συστηματοποίησε την ιδέα του συγκριτικού πλεονεκτήματος στις αρχές του 17 ου αιώνα Δ. Τα Α και Β παραπάνω Ε. Τα Α και Γ παραπάνω 3. Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα: Α. Υπάρχει μόνο ένας κλάδος Β. Το εμπόριο εμφανίζεται μόνο εάν οι χώρες είναι όμοιες Γ. Οι διαφορές στους πόρους δίνουν έναυσμα για να αρχίσει το εμπόριο Δ. Οι χώρες μπορούν να έχουν εμπορικά ελλείμματα και πλεονάσματα Ε. Υπάρχει μόνο ένας συντελεστής παραγωγής 4. Με βάση τη θεωρία του απόλυτου πλεονεκτήματος του Adam Smith: Α. Μία χώρα με απόλυτο πλεονέκτημα σε όλα τα προϊόντα θα αποκτήσει στο τέλος όλο το χρυσάφι και το ασήμι Β. Μία χώρα με απόλυτο πλεονέκτημα σε όλα τα προϊόντα θα έχει τεράστια εμπορικά πλεονάσματα Γ. Δύο χώρες θα κερδίσουν από το εμπόριο εάν η κάθε μία εξάγει τα αγαθά τα οποία παράγει με το λιγότερο δυνατό κόστος εργασίας Δ. Μία χώρα θα χάσει το απόλυτο πλεονέκτημά της εάν δεν προστατεύσει τη παραγωγή της με δασμούς Ε. Κανένα από τα παραπάνω 5. Η αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος βασίζεται: Α. Στη θεωρία του κόστους ευκαιρίας Β. Στη θεωρία της αξίας της εργασίας Γ. Στο νόμο των φθινουσών αποδόσεων Δ. Στο Μερκαντιλισμό Ε. Σε όλα τα παραπάνω Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 7

8 6. Εάν η χώρα Α έχει συγκριτικό πλεονέκτημα απέναντι στη χώρα Β στην παραγωγή παπουτσιών αυτό σημαίνει: Α. Η χώρα Α είναι καλύτερα προικισμένη σε συντελεστές που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή παπουτσιών Β. Η χώρα Β δεν θα παράγει ποτέ παπούτσια εάν επιτραπεί ελεύθερο εμπόριο Γ. Η χώρα Α παράγει παπούτσια πιο αποτελεσματικά από την χώρα Β Δ. Η παραγωγικότητα εργασίας στη βιομηχανία παπουτσιών στη χώρα Α είναι υψηλότερη από τη χώρα Β Ε. Όλα τα παραπάνω 7. Στο Ρικαρδιανό υπόδειγμα παρουσιάζονται κέρδη από το εμπόριο: Α. Όταν οι χώρες εξειδικεύονται εντελώς Β. Για μία μόνο από τις χώρες που συμμετέχει στο εμπόριο Γ. Και για τις δύο χώρες που συμμετέχουν στο εμπόριο Δ. Όταν κάθε χώρα έχει απόλυτο πλεονέκτημα σε έναν από τους κλάδους Ε. Κανένα από τα παραπάνω 8. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις δεν είναι υπόθεση του Ρικαρδιανού υποδείγματος; Α. Οι αγορές είναι τέλεια ανταγωνιστικές Β. Η εργασία μπορεί να μετακινείται ελεύθερα ανάμεσα στις χώρες Γ. Η παραγωγικότητα εργασίας σε κάθε χώρα είναι σταθερή Δ. Κάθε χώρα έχει μόνο ένα συντελεστή παραγωγής και η ποσότητά του είναι σταθερή Ε. Όλες οι παραπάνω είναι υποθέσεις του Ρικαρδιανού υποδείγματος 9. Εάν κάθε εργάτης στην Αργεντινή μπορεί να παράγει είτε 3 κυβικά στάρι ή ένα αυτοκίνητο και κάθε εργάτης στη Βραζιλία μπορεί να παράγει είτε 4 κυβικά στάρι ή δύο αυτοκίνητα: Α. Η Βραζιλία έχει απόλυτο πλεονέκτημα σε στάρι και αυτοκίνητα και η Αργεντινή δεν έχει συγκριτικό πλεονέκτημα Β. Η Αργεντινή έχει απόλυτο πλεονέκτημα σε στάρι και αυτοκίνητα και η Βραζιλία δεν έχει συγκριτικό πλεονέκτημα Γ. Η Βραζιλία έχει απόλυτο πλεονέκτημα σε στάρι και αυτοκίνητα αλλά η Αργεντινή έχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε αυτοκίνητα Δ. Η Βραζιλία έχει απόλυτο πλεονέκτημα σε στάρι και αυτοκίνητα αλλά η Αργεντινή έχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε στάρι Ε. Κανένα από τα παραπάνω Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 8

9 10. Στην παραπάνω ερώτηση μία ανταλλακτική συναλλαγματική ισοτιμία που θα άφηνε αμοιβαία οφέλη από το εμπόριο και για τις δύο χώρες είναι: Α. 3 κυβικά στάρι για 1 αυτοκίνητο Β. 4 κυβικά στάρι για 2 αυτοκίνητα Γ. 5 κυβικά στάρι για 2 αυτοκίνητα Δ. 3 κυβικά στάρι για 2 αυτοκίνητα Ε. Καμία ισοτιμία δεν μπορεί να ωφελήσει αμοιβαία και τις δύο χώρες 11. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή σιταριού και υφάσματος στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία (ΜΒ) ΗΠΑ ΜΒ Στάρι (κιλά ανά ώρα εργασίας) 6 1 Ύφασμα (μέτρα ανά ώρα εργασίας) 4 3 Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Οι ΗΠΑ θα επιθυμούσαν να ανταλλάξουν 6 κιλά σιταριού για λιγότερο από 3 μέτρα υφάσματος Β. Η ΜΒ θα επιθυμούσε να ανταλλάξει περισσότερο από 12 μέτρα ύφασμα για 6 κιλά σιταριού Γ. Η ΜΒ θα επιθυμούσε να ανταλλάξει περισσότερο από 12 μέτρα ύφασμα για λιγότερα από 6 κιλά σιταριού Δ. Το σημείο της αμοιβαία επωφελούς ανταλλαγής είναι 6 κιλά αμερικανικού σταριού για 2 μέτρα αγγλικού υφάσματος Ε. Καμιά από τις παραπάνω 12. Η χώρα Α μπορεί να παράγει είτε 2 μονάδες του αγαθού χ είτε 2 μονάδες του αγαθού ψ με μία μονάδα εργασίας. Η χώρα Β μπορεί να παράγει είτε 4 μονάδες του αγαθού χ είτε 4 μονάδες του αγαθού ψ με μία μονάδα εργασίας. Εάν η εργασία είναι η μοναδική εισροή τότε: Α. Η χώρα Α έχει το απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Β. Η χώρα Β έχει το απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Γ. Η χώρα Α έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Δ. Η χώρα Β έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Ε. Καμία από τις παραπάνω Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 9

10 13. Η χώρα Α έχει μονάδες εργασίας. Στη χώρα αυτή χρειάζονται 50 μονάδες εργασίας για την παραγωγή ενός κλιματιστικού μηχανήματος και 1 μονάδα εργασίας για την παραγωγή ενός καρπουζιού. Ποιο είναι το κόστος ευκαιρίας ενός καρπουζιού σε όρους κλιματιστικών μηχανημάτων; Α. 50 Β. 10 Γ. 100 Δ. 0,0002 Ε. 0, Στο παραπάνω παράδειγμα, το κόστος ευκαιρίας στη παραγωγή κλιματιστικών σε όρους καρπουζιών είναι 50 στη χώρα Α ενώ σε μία άλλη χώρα Β είναι 10. Με βάση το Ρικαρδιανό υπόδειγμα, τι μπορούμε να συμπεράνουμε για το εμπόριο ανάμεσα στις δύο αυτές χώρες; Α. Δεν θα υπάρξει εμπόριο Β. Η χώρα Α θα εξάγει κλιματιστικά και θα εισάγει καρπούζια Γ. Πρέπει να γνωρίζουμε τη σχετική τιμή κλιματιστικών σε όρους καρπουζιών πριν αποφασίσουμε Δ. Η χώρα Α θα εξάγει καρπούζια και θα εισάγει κλιματιστικά Ε. Πρέπει να γνωρίζουμε τους μισθούς σε κάθε χώρα πριν αποφασίσουμε 15. Η χώρα Α μπορεί να παράγει είτε 3 μονάδες του αγαθού χ είτε 3 μονάδες του αγαθού ψ με μία μονάδα εργασίας. Η χώρα Β μπορεί να παράγει είτε 1 μονάδα του αγαθού χ είτε 1 μονάδα του αγαθού ψ με μία μονάδα εργασίας. Εάν η εργασία είναι η μοναδική εισροή τότε: Α. Η χώρα Α έχει το απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Β. Η χώρα Β έχει το απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Γ. Η χώρα Α έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Δ. Η χώρα Β έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών Ε. Καμία από τις παραπάνω Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 10

11 16. Με τα δεδομένα της ερώτησης 11 παραπάνω, ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή σιταριού μόνο Β. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή και των δύο αγαθών Γ. Η ύπαρξη εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να δικαιολογηθεί από την ύπαρξη απολύτου πλεονεκτήματος Δ. Το απόλυτο πλεονέκτημα των ΗΠΑ επί της ΜΒ στην παραγωγή υφάσματος είναι ¾ Ε. Καμιά από τις παραπάνω 17. Η χώρα Α και η χώρα Β μπορούν να παράγουν μπύρα και κάλτσες. Οι ανά μονάδα προϊόντος αναγκαίες ποσότητες εργασίας είναι ως εξής: Κάλτσες Μπύρα Χώρα Α 1 5 Χώρα Β 3 6 Τι από τα παρακάτω θα προέβλεπε ο Ρικάρντο για το εμπόριο μεταξύ των δύο αυτών χωρών; Α. Η χώρα Α θα εξάγει μπύρα και κάλτσες στην χώρα Β Β. Η χώρα Α θα εξάγει κάλτσες στην χώρα Β Γ. Η χώρα Β θα εξάγει κάλτσες και μπύρα στη χώρα Α Δ. Η χώρα Α θα εξάγει μπύρα στη χώρα Β Ε. Η χώρα Α θα εξάγει κάλτσες και η χώρα Β θα εξάγει μπύρα 18. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή σιταριού και υφάσματος στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία (ΜΒ). ΗΠΑ ΜΒ Στάρι (κιλά ανά ώρα εργασίας) 6 1 Ύφασμα (μέτρα ανά ώρα εργασίας) 3 2 Υποθέστε ότι το ωρομίσθιο στις ΗΠΑ είναι $6 και στη ΜΒ 1,8. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής με απουσία εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και ΜΒ; Α. Η τιμή ενός κιλού σιταριού στη ΜΒ είναι 0,9 Β. Η τιμή ενός μέτρου υφάσματος στις ΗΠΑ είναι $0,5 Γ. Η τιμή ενός μέτρου υφάσματος στη ΜΒ είναι 3,6 Δ. Η τιμή ενός κιλού σιταριού στις ΗΠΑ είναι $1 Ε. Καμιά από τις παραπάνω Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 11

12 19. Εάν στο παράδειγμα της παραπάνω ερώτησης επιτραπεί το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών και η ισοτιμία των δύο νομισμάτων καθοριστεί σε $2 ανά (δηλ. 1=$2), ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Η τιμή του σιταριού στη ΜΒ είναι $1,8 Β. Η τιμή του υφάσματος στη ΜΒ είναι $0,9 Γ. Η τιμή του σιταριού στη ΜΒ είναι $3,6 Δ. Η τιμή του υφάσματος στη ΜΒ είναι $5,4 Ε. Καμιά από τις παραπάνω 20. Με τα δεδομένα της ερώτησης 18, ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή σιταριού μόνο Β. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή και των δύο αγαθών Γ. Η ύπαρξη εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών μπορεί να δικαιολογηθεί από την ύπαρξη απολύτου πλεονεκτήματος Δ. Το απόλυτο πλεονέκτημα των ΗΠΑ επί της ΜΒ στην παραγωγή υφάσματος είναι ¾ Ε. Καμιά από τις παραπάνω 21. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει την παραγωγή σιταριού και υφάσματος στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία (ΜΒ). ΗΠΑ ΜΒ Στάρι (κιλά ανά ώρα εργασίας) 4 2 Ύφασμα (μέτρα ανά ώρα εργασίας) 2 1 Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή σιταριού μόνο Β. Οι ΗΠΑ έχουν απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή και των δύο αγαθών Γ. Το απόλυτο πλεονέκτημα των ΗΠΑ επί της ΜΒ στην παραγωγή υφάσματος είναι ½ Δ. Οι ΗΠΑ έχουν το ίδιο απόλυτο πλεονέκτημα επί της ΜΒ στη παραγωγή και των δύο αγαθών Ε. Καμιά από τις παραπάνω 22. Η χώρα Α έχει 100 μονάδες εργασίας και η χώρα Β έχει 200 μονάδες εργασίας. Και οι δύο χώρες μπορούν να παράγουν κλιματιστικά μηχανήματα και καρπούζια. Οι ανά μονάδα προϊόντος αναγκαίες ποσότητες εργασίας είναι ως εξής: Κλιματιστικά Μηχανήματα Καρπούζια Χώρα Α 50 1 Χώρα Β Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 12

13 Υποθέστε ότι υπάρχει ελεύθερο εμπόριο και ότι η σχετική τιμή είναι τέτοια ώστε και οι δύο χώρες εξειδικεύονται πλήρως στην παραγωγή του προϊόντος για το οποίο έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα (καμία χώρα δεν παράγει και τα δύο αγαθά). Η προσφορά κλιματιστικών σχετικά με καρπούζια θα είναι: Α. Η προσφορά δεν μπορεί να προσδιορισθεί χωρίς γνώση των σχετικών τιμών Β. 0,013 (1/75) Γ. 0,02 (1/50) Δ. 0,5 (100/200) Ε. 0,01 (1/50) 23. Στο παραπάνω παράδειγμα, σε ποια από τις κατωτέρω σχετικές τιμές (κλιματιστικά προς καρπούζια) η χώρα Β θα παράγει και τα δύο αγαθά σε συνθήκες ελεύθερου εμπορίου; Α. 75 Β. 100 Γ. 0,01 Δ. 25 Ε Στο Ριακρδιανό υπόδειγμα, όταν δύο χώρες εμπορεύονται ελεύθερα, η σχετική τιμή των αγαθών που είναι αντικείμενο του εμπορίου καθορίζεται από: Α. Τη σχετική ζήτηση και τη σχετική προσφορά στη διεθνή αγορά Β. Τους σχετικούς μισθούς Γ. Τη σχετική ζήτηση και τη σχετική προσφορά στην αγορά κάθε χώρας Δ. Στο σχετικό κόστος ευκαιρίας στις δύο χώρες Ε. Όλους τους παραπάνω παράγοντες 25. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι αληθής; Α. Οι χώρες που κάνουν εμπόριο με τις ΗΠΑ βλέπουν τους μισθούς στη χώρα τους να πέφτουν με την πάροδο του χρόνου σχετικά με τους μισθούς στις ΗΠΑ Β. Οι χώρες που κάνουν εμπόριο με τις ΗΠΑ βλέπουν τους μισθούς στη χώρα τους να αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου σχετικά με τους μισθούς στις ΗΠΑ Γ. Το εμπόριο είναι δυσμενές για χώρες με μικρότερους μισθούς Δ. Το εμπόριο είναι αναγκαστικά δυσμενές για φτωχότερες χώρες από τις ΗΠΑ Ε. Καμμία από τις παραπάνω προτάσεις δεν είναι αληθής Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 13

14 26. Το ουσιαστικό μάθημα πολιτικής από την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι ότι οι χώρες κερδίζουν από το εμπόριο: Α. Δημιουργώντας μεγάλα εξαγωγικά πλεονάσματα Β. Κερδίζοντας πρόσβαση σε εισαγωγές προϊόντων χαμηλότερου κόστους ευκαιρίας από ότι εάν τα παρήγαν οι ίδιες Γ. Εάν είναι μεγαλύτερες από τους εμπορικούς τους εταίρους Δ. Εάν είναι απολύτως πιο αποτελεσματικές από τους εμπορικούς τους εταίρους Ε. Εάν οι μισθοί τους αυξάνονται σχετικά με τους μισθούς των εμπορικών τους εταίρων 27. Εάν το κόστος ευκαιρίας είναι αυξανόμενο και όχι σταθερό, τότε το εμπόριο ανάμεσα στις χώρες οδηγεί σε: Α. Πλήρη εξειδίκευση και μειούμενο κόστος παραγωγής σε κάθε χώρα Β. Ατελή εξειδίκευση με αμετάβλητο το κόστος παραγωγής μέσα σε κάθε χώρα Γ. Ατελή εξειδίκευση με το κόστος ευκαιρίας παραγωγής εξαγόμενων προϊόντων να αυξάνει μέσα σε κάθε χώρα Δ. Πλήρη εξειδίκευση και αυξανόμενο κόστος παραγωγής σε κάθε χώρα Ε. Ατελή εξειδίκευση με το κόστος παραγωγής εξαγόμενων προϊόντων να μειώνεται σε κάθε χώρα 28. Οι εμπειρικές μελέτες από το πραγματικό εμπόριο ανάμεσα σε χώρες: Α. Υποστηρίζουν τη θεωρία του απόλυτου πλεονεκτήματος Β. Συμφωνούν πλήρως με τη θεωρία του συγκριτικού πλεονεκτήματος Γ. Προσφέρουν μερική στήριξη στη θεωρία του συγκριτικού πλεονεκτήματος αλλά βρίσκουν σοβαρούς περιορισμούς στη θεωρία της αξίας της εργασίας Δ. Βρίσκουν ότι το εμπόριο δεν συσχετίζεται με κανένα τρόπο με τις σχετικές παραγωγικότητες εργασίας των χωρών Ε. Βρίσκουν ότι οι σχετικοί μισθοί ανάμεσα στις χώρες που εμπορεύονται δεν έχουν καμία σχέση 29. Με απουσία εμπορίου οι καταναλωτικές δυνατότητες μιας χώρας: Α. Βρίσκονται πάνω από το όριο παραγωγικών της δυνατοτήτων Β. Βρίσκονται επάνω ή εσωτερικά του ορίου παραγωγικών δυνατοτήτων Γ. Βρίσκονται πάνω στο όριο των παραγωγικών δυνατοτήτων Δ. Δεν μπορούν να προσδιοριστούν διότι δεν έχουμε εμπόριο Ε. Βρίσκονται απολύτως εσωτερικά του ορίου παραγωγικών δυνατοτήτων Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 14

15 30. Το αμοιβαία επωφελές εμπόριο μεταξύ δύο χωρών: Α. Επιτρέπει και στις δύο χώρες να καταναλώσουν περισσότερα αγαθά παρά από ότι κατανάλωναν πριν το εμπόριο Β. Επιτρέπει μόνο στην πιο παραγωγική χώρα να καταναλώσει περισσότερα αγαθά παρά από ότι κατανάλωνε πριν το εμπόριο Γ. Επιτρέπει μόνο στην λιγότερο παραγωγική χώρα να καταναλώσει περισσότερα αγαθά παρά από ότι κατανάλωνε πριν το εμπόριο Δ. Επιτρέπει μόνο στην πιο μικρή αριθμητικά χώρα να καταναλώσει περισσότερα αγαθά παρά από ότι κατανάλωνε πριν το εμπόριο Ε. Επιφέρει μεταβολές στην παραγωγική δομή των χωρών και όχι στη κατανάλωση 31. Αυξανόμενο οριακό κόστος ευκαιρίας αντικατοπτρίζεται σε ένα όριο παραγωγικών δυνατοτήτων: Α. Κοίλο προς την αρχή των αξόνων Β. Ευθεία γραμμή που συνδέει τους άξονες σε κάποιο σημείο Γ. Σιγμοειδής γραμμή Δ. Κυρτό προς την αρχή των αξόνων Ε. Κανένα από τα παραπάνω 32. Μία διαφορά στις σχετικές τιμές δύο αγαθών μεταξύ δύο χωρών πριν το εμπόριο μπορεί να οφείλεται: Α. Στους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους Β. Στην τεχνολογία Γ. Στις προτιμήσεις των καταναλωτών Δ. Στα Α, Β και Γ ταυτόχρονα Ε. Σε κανένα από τα παραπάνω 33. Εάν σε ένα σύστημα αξόνων μετράμε στον οριζόντιο άξονα την ποσότητα υφάσματος (c) και στον κάθετο άξονα την ποσότητα σταριού (w), τότε η απόλυτη κλίση του ορίου των παραγωγικών δυνατοτήτων δείχνει: Α. Τους συνδυασμούς των αναγκαίων ποσοτήτων εργασίας Β. Τον οριακό λόγο μετατροπής MRT cw Γ. Το λόγο των σχετικών τιμών P c /P w Δ. Τα Β και Γ ταυτόχρονα Ε. Κανένα από τα παραπάνω 34. Εάν μία χώρα κερδίζει από το εμπόριο, τότε η κατανάλωσή της βρίσκεται: Α. Πάνω στο όριο των παραγωγικών της δυνατοτήτων Β. Έξω από το όριο των παραγωγικών της δυνατοτήτων Γ. Μέσα στο όριο των παραγωγικών της δυνατοτήτων Δ. Πάνω ή έξω από το όριο των παραγωγικών της δυνατοτήτων Ε. Δεν μπορούμε να συμπεράνουμε που θα βρίσκεται η κατανάλωση Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 15

16 5. Λυμένες Ασκήσεις 1. Υποθέστε τα παρακάτω υποθετικά δεδομένα αναγκαίων ποσοτήτων εργασίας στις χώρες Α και Β, που είναι οι μόνες χώρες στον κόσμο. Χώρα Α Χώρα Β Ώρες για την παραγωγή ενός κιλού ψωμιού 3 ώρες 4 ώρες Ώρες για την παραγωγή ενός τηλεφώνου 5 ώρες 20 ώρες Α. Ποια χώρα θα έχει απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή ψωμιού και ποια στην παραγωγή τηλεφώνων, εάν υπάρχει κάποια; Β. Ποια χώρα θα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ψωμιού και ποια στην παραγωγή τηλεφώνων, εάν υπάρχει κάποια; Γ. Υπάρχει λόγος για διεξαγωγή εμπορίου ανάμεσα στις δύο αυτές χώρες; Απάντηση άσκησης 1 Α. Η χώρα Α έχει απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή και των δύο αγαθών επειδή χρειάζεται λιγότερη εργασία για να παράγει ψωμί και τηλέφωνα από ότι η χώρα Β. Β. Η χώρα Α έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή τηλεφώνων. Στην χώρα Α η τιμή ενός τηλεφώνου είναι 5/3 ενός κιλού ψωμιού, ενώ στη χώρα Β η τιμή ενός τηλεφώνου είναι 5 κιλά ψωμί. Η χώρα Β έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ψωμιού. Στη χώρα Β το ένα κιλό ψωμί έχει τιμή 1/5 μιας συσκευής τηλεφώνου, ενώ στη χώρα Α η τιμή ενός κιλού ψωμιού είναι 3/5 μιας συσκευής τηλεφώνου. Γ. Υπάρχει έδαφος για ανάπτυξη εμπορίου ανάμεσα στις χώρες Α και Β. Η χώρα Β μπορεί να αγοράσει φθηνά τηλέφωνα από την χώρα Α και να πουλήσει στην Α ψωμί με τιμή μεγαλύτερη από ότι στην εσωτερική της αγορά. Η κατασκευαστές τηλεφώνων στη χώρα Α μπορούν να πουλήσουν τηλέφωνα στη χώρα Β με τιμές μεγαλύτερες από ότι με απουσία εμπορίου. Οι καταναλωτές στη χώρα Α μπορούν να αγοράσουν ψωμί φθηνότερα από τη χώρα Β. 2. Υποθέστε ότι οι δύο χώρες της παραπάνω άσκησης έχουν από 600 εκατομμύρια ώρες εργασίας διαθέσιμες. Α. Παρουσιάστε το όριο παραγωγικών δυνατοτήτων για κάθε χώρα Β. Εάν οι δύο χώρες συμφωνήσουν να διεξάγουν εμπόριο στη τιμή του ενός τηλεφώνου για 4 κιλά ψωμί, ποια χώρα θα εξάγει ψωμί και ποια τηλέφωνα; Γ. Υποθέτοντας πλήρη εξειδίκευση, παρουσιάστε τη γραμμή κατανάλωσης σε κάθε χώρα. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 16

17 Απάντηση άσκησης 2 Α. Τα όρια των παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών είναι: Τηλέφωνα (εκ.) Χώρα Α Χώρα Β Ψωμί (εκ.) Β. Στη τιμή του ενός τηλεφώνου στα τέσσερα κιλά ψωμί, η χώρα Β θα εξάγει ψωμί στη χώρα Α με ανταλλαγή τηλεφωνικές συσκευές. Γ. Με πλήρη εξειδίκευση, η χώρα Α θα παράγει στο σημείο Τ=120 εκ. τηλέφωνα και η χώρα Β στο σημείο Κ=150 εκ. ψωμιά. Το όριο των καταναλωτικών δυνατοτήτων για κάθε χώρα δίνεται από τη στικτή γραμμή που ξεκινά από αυτά τα δύο σημεία με κλίση 1/4 (γιατί;). Τα όρια των καταναλωτικών δυνατοτήτων των δύο χωρών βρίσκονται εκτός των ορίων των παραγωγικών τους δυνατοτήτων. Τηλέφωνα (εκ.) Χώρα Α Χώρα Β Τ= Κ=150 Ψωμί (εκ.) Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 17

18 3. Υποθέστε ότι η Χιλή έχει 600 μονάδες εργασίας και η Βραζιλία έχει Και οι δύο χώρες παράγουν ύφασμα και στάρι. Στη Χιλή, η αναγκαίες ποσότητες εργασίας για ένα μέτρο υφάσματος είναι 3 μονάδες, ενώ ένα κυβικό στάρι χρειάζεται 2 μονάδες. Στη Βραζιλία αντίστοιχα, οι αναγκαίες ποσότητες εργασίας είναι 5 μονάδες για ένα μέτρο υφάσματος και 2 για ένα κυβικό στάρι. Και στις δύο χώρες τα κόστος παραγωγής είναι σταθερό. Α. Παρουσιάστε τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων στις δύο χώρες και υπολογίστε την τιμή του σταριού χωρίς εμπόριο στις δύο χώρες. Β. Εάν οι δύο αυτές χώρες εμπλακούν σε εμπόριο, ποια χώρα θα εξάγει ύφασμα; Γιατί; Είναι πιθανό για τη χώρα που θα εξάγει ύφασμα να το χρεώνει 3 κυβικά στάρι το μέτρο; Γ. Εάν οι αναγκαίες ποσότητες εργασίας στη παραγωγή υφάσματος της Βραζιλίας αλλάξουν από 5 σε 2. Τι θα συμβεί με το εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών; Απάντηση άσκησης 3 Α. Τα όρια των παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών είναι: Ύφασμα (m) 200 Βραζιλία Χιλή Στάρι (m 3 ) Η τιμή του σταριού πριν την έναρξη εμπορίου υπολογίζεται από τις κλίσεις των ορίων παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών, που είναι σταθερές. Στη Χιλή, η τιμή ενός κυβικού σταριού είναι 2/3 μέτρου υφάσματος ενώ η τιμή ενός μέτρου υφάσματος είναι 1,5 κυβικό σταριού. Στη Βραζιλία οι αντίστοιχες τιμές είναι 2/5 και 2,5. Β. Η Χιλή είναι ο παραγωγός χαμηλού κόστους υφάσματος. Η Βραζιλία είναι ο παραγωγός χαμηλού κόστους σταριού. Η Χιλή θα εξάγει ύφασμα και η Βραζιλία θα εξάγει στάρι. Όμως το μέγιστο που θα επιθυμεί η Βραζιλία να πληρώσει για Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 18

19 ένα μέτρο υφάσματος στη Χιλή θα είναι 2,5 κυβικά στάρι. Άρα δεν είναι δυνατό η Χιλή να χρεώσει το ύφασμα 3 κυβικά στάρι το μέτρο. Γ. Μετά την αλλαγή στις αναγκαίες ποσότητες εργασίας τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων της Βραζιλίας αλλάζουν ως εξής: Ύφασμα (m) 500 Βραζιλία 200 Βραζιλία Χιλή Στάρι (m 3 ) Η στικτή γραμμή δείχνει το νέο όριο παραγωγικών δυνατοτήτων για τη Βραζιλία. Το όριο περιστρέφεται δεξιά προς τα πάνω και η τιμή ενός μέτρου υφάσματος αλλάζει από 2,5 κυβικά σταριού σε 1 κυβικό. Συνεπώς, σε αυτή την περίπτωση, η Βραζιλία είναι η παραγωγός χώρα υφάσματος χαμηλού κόστους και η Χιλή η παραγωγός χώρα φθηνού σταριού. Η ροή του εμπορίου θα αντιστραφεί. 4. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις μέγιστες ποσότητες σταριού και υφάσματος που μπορεί να παράγει η Μεγάλη Βρετανία (Μ.Β) και οι ΗΠΑ εάν χρησιμοποιήσουν όλους τους διαθέσιμους πόρους με τη καλύτερη δυνατή τεχνολογία και υποθέτοντας ότι το κόστος ευκαιρίας για την παραγωγή και των δύο αγαθών και στις δύο χώρες είναι σταθερό. Μ.Β. ΗΠΑ Στάρι (εκατομμύρια κυβικά ανά έτος) Ύφασμα (εκατομμύρια μέτρα ανά έτος) Α. Παρουσιάστε τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών. Β. Εξειδικεύστε τις καταναλωτικές επιλογές των δύο χωρών με απουσία εμπορίου. Γ. Κάτω από ποιες συνθήκες η παραγωγή των αγαθών γίνεται με σταθερό κόστος ευκαιρίας; Δ. Υπολογίστε τον οριακό λόγο μετατροπής και τις σχετικές τιμές των αγαθών και στις δύο χώρες με απουσία εμπορίου. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 19

20 Ε. Σε ποια αγαθά, εάν υπάρχουν, έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα οι ΗΠΑ και η Μ.Β.; Με ποια ανταλλακτική αξία μπορεί να διεξαχθεί εμπόριο; ΣΤ. Υποθέστε ότι η Μ.Β. παράγει 60 εκ. μέτρα ύφασμα και 30 εκ. κυβικά σταριού και οι ΗΠΑ αντίστοιχα 40 εκ. μέτρα ύφασμα και 60 εκ. κυβικά στάρι πριν το εμπόριο. Υποθέστε ότι μετά την έναρξη του εμπορίου κάθε χώρα εξειδικεύεται πλήρως στο προϊόν για το οποίο έχει συγκριτικό πλεονέκτημα και ανταλλάσσει κάθε 50 μονάδες του προϊόντος στο οποίο έχει πλεονέκτημα με 50 μονάδες του προϊόντος που έχει μειονέκτημα. Δείξτε γραφικά τα σημεία παραγωγής και κατανάλωσης για τις δύο χώρες. Ζ. Δείξτε τις ποσότητες σταριού και υφάσματος που θα παράγονται και θα καταναλώνονται στη Μ.Β. και στις ΗΠΑ πριν και μετά τη διεξαγωγή του εμπορίου. Απάντηση άσκησης 4 Α. Τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών είναι: Στάρι Μ.Β ΗΠΑ Ύφασμα Β. Με απουσία εμπορίου, κάθε χώρα μπορεί να καταναλώσει μόνο τα αγαθά και τις ποσότητες των αγαθών που παράγει. Συνεπώς οι καταναλωτικές επιλογές κάθε χώρας συμπίπτουν με τις παραγωγικές της δυνατότητες. Το όριο καταναλωτικών δυνατοτήτων συμπίπτει με το όριο των παραγωγικών δυνατοτήτων. Η επιλογή της κατανομής των ποσοτήτων ανάμεσα στα δύο αγαθά εξαρτάται από τις συνθήκες ζήτησης και τις προτιμήσεις των καταναλωτών. Γ. Για να έχουμε σταθερό κόστος παραγωγής θα πρέπει: 1. οι συντελεστές της παραγωγής να είναι είτε τέλεια υποκατάστατα ο ένας του άλλου ή να χρησιμοποιούνται στις ίδιες σταθερές αναλογίες στην παραγωγή και των δύο αγαθών και, 2. όλες οι μονάδες κάθε συντελεστή της παραγωγής να είναι ομοιογενείς ή της ίδιας ποιότητας Δ. Ο οριακό λόγος μετατροπής (MRT) μετρά την ποσότητα του αγαθού που πρέπει να μειωθεί για να απελευθερωθούν πόροι οι οποίοι θα παράγουν ακριβώς μία μονάδα του άλλου αγαθού. Στη περίπτωση της άσκησης ο οριακός λόγος μετατροπής σταριού-υφάσματος (MRT cw ) μετρά την ποσότητα του σταριού (εκ. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 20

21 κυβικά μέτρα) που εάν δεν το παράγουμε θα απελευθερωθούν τόσοι πόροι όσοι είναι ικανοί να παράγουν μία μονάδα (εκ. μέτρα) υφάσματος. Για τη Μ.Β. το MRT cw =50/150=1/3, ενώ στην περίπτωση των ΗΠΑ MRT cw =120/80=3/2. Οι οριακοί λόγοι μετατροπής υφάσματος σταριού στις δύο χώρες είναι οι αντίστροφοι, δηλαδή, 3/1 για τη Μ.Β. και 2/3 για τις ΗΠΑ. Εάν μία χώρα παράγει και τα δύο αγαθά, ο λόγος τιμών των αγαθών δίνεται από την απόλυτη τιμή της κλίσης του ορίου παραγωγικών δυνατοτήτων, και, με σταθερό κόστος ευκαιρίας (ευθεία γραμμή ορίου παραγωγικών δυνατοτήτων), ο λόγος τιμών παραμένει σταθερός για όλους τους συνδυασμούς παραγωγής. Για την Μ.Β. P c /P w =MRT cw =1/3 και P w /P c =MRT wc =3/1=3. Για τις ΗΠΑ αντίστοιχα, οι λόγοι τιμών είναι P c /P w =MRT cw =3/2 και P w /P c =MRT wc =2/3. Συνεπώς με την υπόθεση του σταθερού κόστους ευκαιρίας και απουσία εμπορίου, η σχετική τιμή των αγαθών καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τις συνθήκες προσφοράς της χώρας. Ε. Έχοντας υπολογίσει τους λόγους τιμών, είναι εύκολο να συμπεράνουμε ποια χώρα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα και σε ποιο αγαθό. Αφού P c /P w στη Μ.Β. είναι 1/3 και στις ΗΠΑ είναι 3/2, η Μ.Β. έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή υφάσματος. Αντίστροφα ισχύει στην παραγωγή σταριού όπου οι ΗΠΑ έχουν το συγκριτικό πλεονέκτημα. Για να διεξαχθεί εμπόριο θα πρέπει η τιμή του υφάσματος να είναι σε σημείο αμοιβαία επωφελές. Δηλαδή: 1/3<P c /P w <3/2. Εάν για παράδειγμα η ανταλλακτική ισοτιμία του υφάσματος καθορισθεί στο 1 (P c /P w =1), η Μ.Β. θα κερδίζει διότι θα μπορεί να πάρει κάθε εκ. κυβικό μέτρο σταριού αφήνοντας μόνο μία μονάδα υφάσματος (1 εκ. μέτρα) ενώ χωρίς εμπόριο θα έπρεπε να αφήνει 3 μονάδες υφάσματος (θυμηθείτε ότι το MRT wc στη Μ.Β. είναι 3/1=3) για να παράγει μία επιπλέον μονάδα σταριού (1 εκ. κυβικά μέτρα). Οι ΗΠΑ επίσης κερδίζουν από αυτή την εμπορική πράξη διότι μπορούν να πάρουν μία μονάδα υφάσματος αφήνοντας 1 μονάδα σταριού ενώ, χωρίς εμπόριο, θα έπρεπε να αφήσουν 1,5 μονάδα (MRT cw =3/2). ΣΤ. Το παρακάτω σχήμα δείχνει τη κατάσταση παραγωγής και κατανάλωσης στη Μ.Β. και τις ΗΠΑ πριν και μετά τη διεξαγωγή εμπορίου. Στάρι Μ.Β Β Ε ΗΠΑ Α Ε Α Ύφασμα Β Ύφασμα Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 21

22 Υποθέτουμε ότι η Μ.Β. παράγει 60 εκ. μέτρα ύφασμα και 30 εκ. κυβικά μέτρα στάρι ενώ οι ΗΠΑ παράγουν 40 και 60 από τα ίδια προϊόντα. Η θέση παραγωγής (και κατανάλωσης) στο όριο παραγωγικών δυνατοτήτων στις δύο χώρες πριν το εμπόριο σημειώνεται με τα γράμματα Α για τη Μ.Β. και Α για τις ΗΠΑ. Μετά το εμπόριο κάθε χώρα προχωρά σε πλήρη εξειδίκευση και η Μ.Β. θα παράγει μόνο ύφασμα σε ποσότητα 150 (σημείο Β) και οι ΗΠΑ μόνο στάρι σε ποσότητα 120 (σημείο Β ). Εάν η ανταλλακτική ισοτιμία είναι 50 μονάδες ύφασμα για 50 μονάδες στάρι (1:1), τότε η Μ.Β. θα ανταλλάξει 50 μονάδες ύφασμα με 50 μονάδες στάρι και θα παράγει 120 μονάδες ύφασμα ενώ θα καταναλώνει 100 μονάδες ύφασμα και 50 μονάδες στάρι που προέρχονται από το εμπόριο. Η κατανάλωσή της θα είναι στο σημείο Ε. Αντίστοιχα οι ΗΠΑ θα ανταλλάξουν 50 μονάδες στάρι παραγωγής τους με 50 μονάδες ύφασμα από τη Μ.Β. και θα μπορούν να καταναλώσουν 70 μονάδες στάρι (120 που παράγουν μείον 50 που ανταλλάσσουν με τη Μ.Β.) και 50 μονάδες ύφασμα από το εμπόριο. Η κατανάλωση στις ΗΠΑ θα είναι στο σημείο Ε. Μετά την πλήρη εξειδίκευση και την έναρξη εμπορίου και οι δύο χώρες κέρδισαν. Στο παραπάνω παράδειγμα υπάρχει περίπτωση να μην έχουμε πλήρη εξειδίκευση. Αυτό θα γινόταν εάν η μία χώρα ήταν πολύ μικρή και η άλλη πολύ μεγάλη. Η μικρή χώρα δεν θα είχε παραγωγή του αγαθού στο οποίο έχει συγκριτικό πλεονέκτημα σε τέτοια ποσότητα ώστε να εφοδιάσει όλη τη ζήτηση της μεγάλης χώρας. Συνεπώς η μεγάλη χώρα ή θα έπρεπε να παράγει η ίδια το υπόλοιπο της ζήτησης του αγαθού που χρειάζεται και έτσι θα είχε ατελή εξειδίκευση. Ύφασμα ΗΠΑ 0 Στάρι Μ.Β Στάρι ΗΠΑ Α Α 60 Ε Ε (Β ) Ύφασμα 150 (Β) Μ.Β Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 22

23 Το παραπάνω σχήμα δείχνει ένα εναλλακτικό τρόπο να βρούμε γραφικά τα κέρδη από το εμπόριο και μάλιστα να δούμε τη διανομή των κερδών ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο κάθετος δεξιά και ο οριζόντιος κάτω άξονας μετρούν ποσότητες για την Μ.Β. Η αρχή των αξόνων είναι η κάτω αριστερά γωνία. Ο κάθετος δεξιά και ο οριζόντιος πάνω άξονας μετρούν ποσότητες για τις ΗΠΑ. Η αρχή των αξόνων είναι πάνω και δεξιά. Η γραμμή (οριζόντια κάτω δεξιά με κάθετα αριστερά) δείχνει το όριο παραγωγικών δυνατοτήτων της Μ.Β. πριν την έναρξη του εμπορίου και την εξειδίκευση της παραγωγής. Η γραμμή (οριζόντια κάτω δεξιά με οριζόντια πάνω) δείχνει το όριο παραγωγικών δυνατοτήτων των ΗΠΑ πριν την έναρξη του εμπορίου και την εξειδίκευση της παραγωγής. Τα σημεία Α και Α δείχνουν τα σημεία κατανομής της παραγωγής ανάμεσα σε ύφασμα και στάρι στη Μ.Β. και στις ΗΠΑ αντίστοιχα πριν την έναρξη του εμπορίου και την εξειδίκευση της παραγωγής. Με την εξειδίκευση της παραγωγής η παραγωγή στη Μ.Β. βρίσκεται στο σημείο Β (150 μονάδες υφάσματος) και η παραγωγή στις ΗΠΑ στο σημείο Β (120 μονάδες σταριού). Μετά το εμπόριο, τα όρια καταναλωτικών δυνατοτήτων των δύο χωρών αναπαριστώνται από την ημιευθεία που διέρχεται από την κάτω αριστερά αρχή των αξόνων (εκεί όπου συμπίπτουν τα Β και Β ) και από το σημείο Ε (στο οποίο συμπίπτει και το σημείο Ε ). Τα κέρδη από το εμπόριο είναι το εσωτερικό της γωνίας που σχηματίζεται με κορυφή την κάτω αριστερά αρχή των αξόνων (σημεία Β και Β ) και πλευρές τα δύο όρια παραγωγικών δυνατοτήτων πριν το εμπόριο και της εξειδίκευση. Το οριζόντια γραμμοσκιασμένο τμήμα της γωνίας δείχνει τα κέρδη από το εμπόριο για τη Μ.Β. ενώ το οριζόντια γραμμοσκιασμένο τμήμα δείχνει τα κέρδη από το εμπόριο για τις ΗΠΑ. Ζ. Οι ποσότητες παραγόμενων αγαθών πριν και μετά την εξειδίκευση και τα κέρδη από την εξειδίκευση και το εμπόριο φαίνονται στο παρακάτω πίνακα. Παραγωγή Πριν την εξειδίκευση Μετά την εξειδίκευση Μεταβολή Στάρι Ύφασμα Στάρι Ύφασμα Στάρι Ύφασμα Μ.Β ΗΠΑ Σύνολο Οι ποσότητες καταναλισκόμενων αγαθών πριν και μετά την εξειδίκευση και τα κέρδη από την εξειδίκευση και το εμπόριο φαίνονται στο παρακάτω πίνακα. Κατανάλωση Πριν την εξειδίκευση Μετά την εξειδίκευση Μεταβολή Στάρι Ύφασμα Στάρι Ύφασμα Στάρι Ύφασμα Μ.Β ΗΠΑ Σύνολο Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 23

24 5. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ένα Ρικαρδιανό υπόδειγμα που επεκτείνεται σε περισσότερα από δύο προϊόντα με δύο-χώρες. (πολλά προϊόντα δύο χώρες). Εάν θεωρήσουμε τη δεύτερη χώρα σαν ο υπόλοιπος κόσμος το υπόδειγμα είναι εύκολα επεκτάσιμο σε πραγματικές συνθήκες εμπορίου μιας χώρας. Αναγκαίες ποσότητες εργασίας (σε ώρες) για παραγωγή των αγαθών: Μισθοί Κρασί Κεραμικά Ύφασμα Υπολογιστές Στάρι Τυρί Ισπανία 2 /ώρα Αγγλία 3,2/ώρα ,8 3 Α. Υποθέστε ισοτιμία ευρώ και αγγλικής λίρας ίση με 0,8/ 1 και αναλύστε το πιθανό εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών. Β. Υποθέστε ότι οι μισθοί στην Αγγλία αυξάνονται από 3,2/ώρα σε 4,2/ώρα. Τι μεταβολές επιφέρει αυτή η αύξηση στο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών; Γ. Τι θα γίνει στο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών εάν στα δεδομένα του ερωτήματος Α προσθέσουμε κόστος μεταφοράς ίσο με μια ώρα εργασίας για κάθε μονάδα προϊόντος; Απάντηση άσκησης 5 Α. Μετατρέπουμε την ώρα εργασίας στην Αγγλία ή την Ισπανία σε ισότιμη ώρα εργασίας στην άλλη χώρα, χρησιμοποιώντας την ισοτιμία των δύο νομισμάτων. Η αξία μιας ώρας εργασία στην Ισπανία σε όρους αγγλικής λίρας είναι 2 *( 0,8/ 1)=1,6. Χρησιμοποιώντας αυτή την αξία εργασίας για την Ισπανία μπορούμε να υπολογίσουμε το σχετικό κόστος μισθών στις δύο χώρες με ένα νόμισμα ως εξής: W 2 /W 1 =3,2/1,6=2. Άρα εάν οι σχετικές αναγκαίες ποσότητες εργασίας για ένα προϊόν είναι μεγαλύτερες από το σχετικό μισθό, η Ισπανία θα εισάγει το προϊόν από την Αγγλία. Εάν οι σχετικές αναγκαίες ποσότητες εργασίας για ένα προϊόν είναι μικρότερες από το σχετικό μισθό, η Ισπανία θα εξάγει το προϊόν στην Αγγλία. Στο υπόδειγμα των δύο χωρών, εάν καθορίσουμε ποια προϊόντα εξάγονται και ποια εισάγονται για μία χώρα, τότε αυτόματα θα ισχύει το αντίστροφο για την άλλη χώρα. Τοποθετούμε τις σχετικές αναγκαίες ποσότητες εργασίας για κάθε προϊόν με αύξουσα σειρά και τοποθετούμε στο σωστό μέρος το σχετικό μισθό. Ύφασμα Κρασί Στάρι Σχετικός μισθός (W 1 /W 2 ) Τυρί Υπολογιστές Κεραμικά 6/5 < 4/3/ < 5/2,8 < 3,2/(1,6)=2 < 7/3 < 15/6 < 12/4 Εξαγωγές Ισπανίας Εισαγωγές Ισπανίας Εισαγωγές Αγγλίας Εξαγωγές Αγγλίας Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 24

25 Β. Εάν οι μισθοί στην Αγγλία αλλάξουν τότε το ανωτέρω σχήμα μεταβάλλεται ως εξής: Ύφασμα Κρασί Στάρι Τυρί Υπολογιστές Σχετικός μισθός (W 1 /W 2 ) Κεραμικά < < < < 6/5 4/3/ 5/2,8 < 7/3 < 15/6 4,2/(1,6)=2,62 12/4 Εισαγωγές Εξαγωγές Ισπανίας Ισπανίας Εισαγωγές Αγγλίας Εξαγωγές Αγγλίας Η Αγγλία χάνει το συγκριτικό της πλεονέκτημα σε Τυρί και Υπολογιστές και τα εισάγει από την Ισπανία, ενώ παραμένει το συγκριτικό της πλεονέκτημα στα κεραμικά τα οποία και εξάγει στην Ισπανία. Γ. Εάν προσθέσουμε κόστος μεταφοράς ίσο με μία ώρα εργασίας για όλα τα προϊόντα τότε η συνθήκη για εξαγωγή προϊόντος από την Ισπανία στην Αγγλία είναι: (αναγκαία ποσότητα εργασίας στην Ισπανία + ώρα κόστους μεταφοράς από Ισπανία προς Αγγλία) / (αναγκαία ποσότητα εργασίας στην Αγγλία) < σχετικούς μισθούς Αντίστοιχα η συνθήκη για εισαγωγή προϊόντος στην Ισπανία από την Αγγλία είναι: σχετικοί μισθοί < (αναγκαία ποσότητα εργασίας στην Ισπανία) / (αναγκαία ποσότητα εργασίας στην Αγγλία + μία ώρα κόστους μεταφοράς από Αγγλία σε Ισπανία) Για να εξάγει στάρι η Ισπανία στην Αγγλία (όπως αποδείχθηκε στο ερώτημα Α) θα πρέπει: (5+1)/2,8=2,1 να είναι μικρότερο του 3,2/1,6=2. Όμως αυτό δεν ισχύει. Έτσι η Ισπανία δεν μπορεί να εξάγει στάρι. Η Αγγλία δεν μπορεί να εξάγει στάρι στην Ισπανία διότι δεν έχει συγκριτικό πλεονέκτημα. Έτσι το στάρι μετατρέπεται σε μη εμπορεύσιμο αγαθό και συνεπώς και οι δύο χώρες πρέπει να το παράγουν για ίδια κατανάλωση. Το ίδιο συμβαίνει και με το τυρί που εξάγεται από την Αγγλία στην Ισπανία. Για να εξάγει η Αγγλία θα πρέπει 7/(3+1)=1,75 να είναι μεγαλύτερο του 2. Συνεπώς και το τυρί μετατρέπεται σε μη-εμπορεύσιμο αγαθό. Γενικά, αγαθά των οποίων οι σχετικές αναγκαίες ποσότητες εργασίας είναι κοντά (αριθμητικά) στους σχετικούς μισθούς, έχουν μεγάλη πιθανότητα να είναι μη-εμπορεύσιμα αγαθά. 6. Ο παρακάτω πίνακας δίνει 5 εναλλακτικούς συνδυασμούς παραγωγής σταριού και υφάσματος σε εκατομμύρια μονάδες το χρόνο για τη Μεγάλη Βρετανία (Μ.Β) και τις ΗΠΑ. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 25

26 Μεγάλη Βρετανία (Μ.Β) ΗΠΑ Στάρι Ύφασμα Στάρι Ύφασμα Α. Παρουσιάστε σε γράφημα τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων για τη Μ.Β και τις ΗΠΑ. Β. Ποιος είναι ο λόγος μετατροπής στη Μ.Β εάν η παραγωγή είναι 60 μονάδες ύφασμα και 50 μονάδες στάρι ή 130 και 20 αντίστοιχα; Ποιος είναι ο λόγος μετατροπής στις ΗΠΑ εάν η παραγωγή είναι 80 μονάδες ύφασμα και 20 μονάδες στάρι ή 40 μονάδες ύφασμα και 90 μονάδες στάρι; Γ. Για τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων είναι διαφορετικά στη Μ.Β και στις ΗΠΑ; Απάντηση άσκησης 6 Α. Το παρακάτω σχήμα δείχνει τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών τα οποία δεν είναι γραμμικά. Συνεπώς οι λόγοι μετατροπής δεν παραμένουν σταθεροί. Σημεία παραγωγής κάτω από το όριο παραγωγικών δυνατοτήτων είναι επίσης δυνατά αλλά δεν είναι αποτελεσματικές λύσεις παραγωγής. 180 Στάρι Μ.Β Β ΗΠΑ Α Β Α Ύφασμα Β. Για τη Μ.Β, στο σημείο Α ο λόγος μετατροπής είναι η (απόλυτη) κλίση του ορίου των παραγωγικών δυνατοτήτων. Γραφικά μπορούμε να δείξουμε ότι ο λόγος μετατροπής στο σημείο Α είναι ίσος με την κλίση στην εφαπτομένη στο σημείο Α και ίση με 1/6. Στο σημείο Β ο λόγος μετατροπής είναι 1. Για τις ΗΠΑ στο σημείο Α ο λόγος μετατροπής είναι 6 και στο σημείο Β είναι 1. Γ. Τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων στις δύο χώρες μπορεί να διαφέρουν είτε λόγω ποσοτικής διαφοράς στους συντελεστές παραγωγής είτε λόγω διαφορών στη τεχνολογία. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 26

27 6. Ασκήσεις για Λύση 1. Σας δίνονται οι πληροφορίες του παρακάτω πίνακα για μία χώρα Α. Κάντε τις απαραίτητες Ρικαρδιανές υποθέσεις (δύο προϊόντα, σταθερό κόστος, πλήρης απασχόληση συντελεστών με την καλύτερη δυνατή τεχνολογία, πλήρης ανταγωνισμός στις αγορές, κ.λπ.). Ανά μονάδα προϊόντος αναγκαίες ποσότητες εργασίας Ρύζι Καλαμπόκι Χώρα Α Υπόλοιπος κόσμος Α. Έχει η χώρα Α απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή ρυζιού ή καλαμποκιού; Β. Έχει η χώρα Α συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ρυζιού ή καλαμποκιού; Γ. Με απουσία εμπορίου, ποιος θα είναι ο λόγος τιμής ρυζιού-καλαμποκιού στη χώρα Α; Δ. Μετά τη διεξαγωγή εμπορίου, ποια θα είναι τα όρια μέσα στα οποία θα πρέπει να κυμαίνεται η ανταλλακτική ισοτιμία; Ποιο προϊόν θα εξάγει και ποιο θα εισάγει η χώρα Α; 2. Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις ανά μονάδα προϊόντος αναγκαίες ποσότητες εργασίας για δύο χώρες. Υποθέστε ότι η χώρα Α έχει διαθέσιμες 30 εκατομμύρια ώρες εργασίας το χρόνο, και η χώρα Β έχει 20 εκατομμύρια ώρες εργασίας. Κάντε τις απαραίτητες Ρικαρδιανές υποθέσεις (δύο προϊόντα, σταθερό κόστος, πλήρης απασχόληση συντελεστών με την καλύτερη δυνατή τεχνολογία, πλήρης ανταγωνισμός στις αγορές, κ.λπ.) και απαντήστε τις ακόλουθες ερωτήσεις. Ανά μονάδα προϊόντος αναγκαίες ποσότητες εργασίας Μπουκάλι Κρασί Κιλό Τυριού Χώρα Α Χώρα Β 10 4 Α. Ποια χώρα έχει το απόλυτο πλεονέκτημα στην παραγωγή κρασιού και τυριού; Β. Ποια χώρα έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή κρασιού και τυριού; Γ. Παρουσιάστε με γραφικό τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων των δύο χωρών. Υποθέστε ότι οι προτιμήσεις των καταναλωτών οδηγούν την χώρα Α 1,5 εκατομμύριο κιλά τυρί το χρόνο και τη χώρα Β 3 εκατομμύρια τυρί. Με απουσία εμπορίου, δείξτε τα σημεία τρέχουσας κατανάλωσης στις δύο χώρες. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 27

28 Δ. Μετά τη διεξαγωγή εμπορίου, ποια χώρα θα εξάγει ποιο προϊόν, και ποια χώρα θα εισάγει ποιο προϊόν; Εάν η ανταλλακτική ισοτιμία καθορισθεί σε ½ μπουκάλι κρασί για 1 κιλό τυρί, τι θα συμβεί στην παραγωγή κάθε χώρας; Ε. Εάν με την ανωτέρω ανταλλακτική ισοτιμία διεξαχθεί εμπόριο 2 εκατομμυρίων κιλών τυριού για 1 εκατομμύριο μπουκάλια κρασί, δείξτε γραφικά τι συμβαίνει με τη κατανάλωση σε κάθε χώρα; ΣΤ. Δείξτε γραφικά και αριθμητικά ποια χώρα κερδίζει από το εμπόριο. 3. Οι μέγιστες ποσότητες ατσαλιού και αλουμινίου που μπορούν να παράγουν ο Καναδάς και η Γαλλία εάν χρησιμοποιούν όλους τους διαθέσιμους πόρους τους με τη καλύτερη δυνατή τεχνολογία, δίνονται στον παρακάτω πίνακα. Υποθέστε ότι η παραγωγή γίνεται με σταθερό κόστος (ευκαιρίας). Καναδάς Γαλλία Ατσάλι (εκ. τόνοι) Αλουμίνιο (εκ. τόνοι) Α. Παρουσιάστε γραφικά τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων για τον Καναδά και τη Γαλλία (αλουμίνιο στον οριζόντιο άξονα και ατσάλι στο κάθετο άξονα). Με απουσία εμπορίου, υποθέστε ότι ο Καναδάς παράγει και καταναλώνει 600 μονάδες αλουμινίου και 300 μονάδες ατσαλιού ενώ η Γαλλία 400 και 600 μονάδες αντίστοιχα. Βρείτε τα σημεία αυτά σε διάγραμμα. Β. Καθορίστε τον οριακό λόγο μετατροπής ατσαλιού σε αλουμίνιο για κάθε χώρα. Με βάση την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, θα έπρεπε κάποια από αυτές τις χώρες να εξειδικεύσει την παραγωγή της; Σε ποιο προϊόν; Θα είναι η εξειδίκευση τέλεια ή ατελής; Σημειώστε το σημείο εξειδίκευσης της παραγωγής στο διάγραμμα των ορίων παραγωγικών δυνατοτήτων. Γ. Ποιοι θα πρέπει να είναι οι όροι εμπορίου για να αρχίσει το εμπόριο μετά από εξειδίκευση της παραγωγής; Υποθέστε ότι ο ανταλλακτικός λόγος όρου εμπορίου καθορίζεται στο 1:1 (1 μονάδα ατσαλιού για μία μονάδα αλουμινίου). Υποθέστε επίσης ότι 500 μονάδες ατσαλιού ανταλλάσσονται με 500 μονάδες αλουμινίου. Υπάρχουν κέρδη για τους Καναδούς και Γάλλους καταναλωτές; 4. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τις αναγκαίες ποσότητες εργασίας σε ημέρες για την παραγωγή 5 προϊόντων σε ΗΠΑ και Αγγλία. Αναγκαίες ποσότητες εργασίας (ημέρες) για παραγωγή των αγαθών: Ψωμί Τηλεοράσεις Λαμπτήρες Τυρί Βιβλία Αγγλία ΗΠΑ Α. Υποθέστε ότι ο μισθός στην Αγγλία είναι (W UK = 8/ημέρα) και στις ΗΠΑ είναι (W US =$20/ημέρα) και η ισοτιμία των νομισμάτων είναι $2 ανά αγγλική λίρα ($2/ 1). Προσδιορίστε τα αγαθά που θα εξάγει η Αγγλία και οι ΗΠΑ. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 28

29 Β. Κρατώντας το ημερομίσθιο στις ΗΠΑ και την ισοτιμία σταθερή (W US =$20/ημέρα, $2/ 1) υπολογίστε το εύρος του ημερομισθίου στην Αγγλία (άνω και κάτω όριο) έτσι ώστε να συνεχιστεί το εμπόριο από και προς τις δύο χώρες. Γ. Με τα ημερομίσθια στις δύο χώρες σταθερά (W UK = 8/ημέρα, W US =$20/ημέρα), υπολογίστε το άνω και κάτω όριο της ισοτιμίας που θα επιτρέψει να συνεχιστεί το εμπόριο από και προς τις δύο χώρες. Δ. Με τα δεδομένα ημερομισθίων και ισοτιμίας όπως στο ερώτημα Α (W UK = 8/ημέρα, W US =$20/ημέρα, $2/ 1), υποθέστε ότι υπάρχει ομοιογενής αύξηση στην παραγωγικότητα όλων των βιομηχανιών στην Αγγλία κατά 20%. Δηλαδή, όλες οι αναγκαίες ποσότητες εργασίας για παραγωγή προϊόντων στην Αγγλία πέφτουν 20%). Προσδιορίστε τα αγαθά που θα εξάγει η Αγγλία και οι ΗΠΑ. Ε. Με δεδομένη την αύξηση στην παραγωγικότητα της αγγλικής βιομηχανίας στο 20% και σταθερά ημερομίσθια στις ΗΠΑ (W US =$20/ημέρα) και σταθερή ισοτιμία ($2/ 1), υπολογίστε το άνω και κάτω όριο του αγγλικού ημερομισθίου ώστε να συνεχιστεί το εμπόριο από και προς τις δύο χώρες. 5. Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει 5 εναλλακτικούς συνδυασμούς παραγωγής ατσαλιού και αυτοκινήτων στην Ιαπωνία και τη Νότιο Κορέα σε εκατομμύρια μονάδες ανά έτος. Ιαπωνία Νότιος Κορέα Ατσάλι Αυτοκίνητα Ατσάλι Αυτοκίνητα Α. Παρουσιάστε σε γράφημα τα όρια παραγωγικών δυνατοτήτων για τη Νότιο Κορέα και την Ιαπωνία. Β. Εάν υποθέσουμε ότι με απουσία εμπορίου η Ιαπωνία παράγει 500 μονάδες ατσαλιού και 600 αυτοκίνητα να δείξτε σε γράφημα το λόγο μετατροπής στο σημείο αυτό. Να βρείτε το λόγο μετατροπής για τη Νότιο Κορέα σε παραγωγή 200 μονάδων ατσαλιού και 800 μονάδων αυτοκινήτου και με απουσία εμπορίου. Γ. Με βάση τους οριακούς λόγους μετατροπής των δύο χωρών, με τά την έναρξη του εμπορίου, θα πρέπει οι δύο αυτές χώρες να προχωρήσουν σε εξειδίκευση. Αιτιολογήστε την απάντησή σας. Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 29

30 7. Θέματα για Συζήτηση 1. Ο Ricardo έδειξε ότι ακόμη και χώρες με χαμηλή παραγωγικότητα και με απόλυτο μειονέκτημα στην παραγωγή όλων των αγαθών, μπορούν να ωφεληθούν από το εμπόριο. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να μας απασχολεί ιδιαίτερα το θέμα των χωρών που υστερούν σε όρους παραγωγικότητας εργασίας από τον υπόλοιπο κόσμο; 2. Τόσο ο Smith όσο και ο Ricardo θεώρησαν ότι ο τρόπος ανάπτυξης και διαμόρφωσης του διεθνούς εμπορίου προσδιορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τις συνθήκες προσφοράς. Πως προκύπτει αυτό; 3. Συγκρίνετε την εξήγηση του συγκριτικού πλεονεκτήματος με βάση τη θεωρία του Ricardo (θεωρία της αξίας της εργασίας) με αυτή που βασίζεται στη θεωρία του κόστους ευκαιρίας. 4. Ένας καθηγητής πανεπιστημίου προσφέρει εργασία της οποίας η αξία είναι 50 ευρώ την ώρα. Ο ίδιος καθηγητής δακτυλογραφεί πολύ πιο γρήγορα από μια γραμματέα που η αξία της εργασίας της είναι 10 ευρώ την ώρα. Θα πρέπει το πανεπιστήμιο να διαθέσει γραμματέα στον καθηγητή; 5. Με ποιο τρόπο οι υποθέσεις του Ριακρδιανού υποδείγματος περιορίζουν την ικανότητά του να εξηγεί τον πραγματικό κόσμο; 6. Ποια είναι σχέση μεταξύ υπεργολαβίας και συγκριτικού πλεονεκτήμάτος; Δικαιολογεί το Ρικαρδιανό υπόδειγμα την διεθνή υπεργολαβία όπου χώρες με πολύ φθηνή εργασία αναλαμβάνουν να κατασκευάσουν τμήματα ή το σύνολο προϊόντων για τα οποία άλλες χώρες αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος εργασίας; 7. Τι συμβαίνει στο εμπόριο εάν το επίπεδο των μισθών σε μία χώρα αυξηθεί, με όλες τις άλλες συνθήκες να παραμένουν σταθερές; Τι θα συμβεί εάν αλλάξει η ισοτιμία;. Για παράδειγμα, η ισοτιμία μεταξύ δολαρίου και ευρώ έχει μεταβληθεί από σχεδόν 1,1 δολάριο ανά ευρώ σε 1,4 δολάρια ανά ευρώ. Ποια είναι η επίπτωση αυτής της μεταβολής στην ισοτιμία των δύο νομισμάτων στο εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών; 8. Ο παρακάτω πίνακας δίνει δείκτες τιμών εξαγωγών και εισαγωγών για την Ιαπωνία, τον Καναδά και την Ιρλανδία. Δείκτης Τιμών Εξαγωγών Δείκτης Τιμών Εισαγωγών Ιαπωνία Καναδάς Ιρλανδία Ποιοι είναι οι όροι εμπορίου για κάθε χώρα; Σε ποια χώρα οι όροι εμπορίου βελτιώθηκαν, έμεινα ίδιοι ή χειροτέρευσαν; Κεφάλαιο 2: Το Ρικαρδιανό Υπόδειγμα 30

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson

Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος. Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Εξειδικευμένοι Συντελεστές Παραγωγής και Διανομή του Εισοδήματος Το Υπόδειγμα των Jones και Samuelson Διεθνές Εμπόριο και Διανομή του Εισοδήματος Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι για τους οποίους το διεθνές

Διαβάστε περισσότερα

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN

3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HECKSCHER-OHLIN 3. ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ HESHER-OHIN Υπάρχουν δύο συντελεστές παραγωγής, το κεφάλαιο και η εργασία τους οποίους χρησιμοποιεί η επιχείρηση για να παράγει προϊόν Y μέσω μιας συνάρτησης παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model

Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics. Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Πάντειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης Msc. In Applied Economics Lecture 1: Trading in a Ricardian Model Το Ρικαρδιανό υπόδειγμα με ένα συντελεστή (συνέχεια) 1. Ο μόνος σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2

Διεθνές εµπόριο-1 P 1 P 2 Διεθνές εµπόριο-1 Το διεθνές εµπόριο συµβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των παραγωγικών πόρων της ανθρωπότητας γιατί ελαχιστοποιεί το κόστος παραγωγής της συνολικής προσφοράς αγαθών και υπηρεσιών που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 3 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Αλληλεξάρτηση και τα Οφέλη του Εμπορίου Αρ. Διάλεξης: 3 Ας δούμε πώς ξεκινά η μέρα σας Ξυπνάτε το πρωί με τη βοήθεια ενός ρολογιού το οποίο έχει κατασκευαστεί στην Κορέα.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1

Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Οικονομίες κλίμακας, ατελής ανταγωνισμός και διεθνές εμπόριο 6-1 Επισκόπηση Τύποι οικονομιών κλίμακας Τύποι ατελούς ανταγωνισμού Ολιγοπώλιο και μονοπώλιο Μονοπωλιακός ανταγωνισμός Μονοπωλιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής

Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Τα μέσα της εμπορικής πολιτικής Περίγραµµα Ανάλυση µερικής ισορροπίας των δασµών: προσφορά, ζήτηση και εµπόριο σ ένα µεµονωµένο κλάδο Κόστος και όφελος των δασµών Επιδοτήσεις εξαγωγών Ποσοστώσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές

Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Διεθνές εμπόριο και παραγωγικοί συντελεστές Κλασική, Νεοκλασική και σύγχρονη προσέγγιση Προκλασικοί Μερκαντιλισμός Κλασικοί David Ricardo(συγκριτικό πλεονέκτημα) Το αγαθό με το χαμηλότερο κόστος ευκαιρίας

Διαβάστε περισσότερα

Πόροι και Διεθνές Εµπόριο. Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin

Πόροι και Διεθνές Εµπόριο. Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin Πόροι και Διεθνές Εµπόριο Το Υπόδειγµα των Heckscher Ohlin 1 Το Υπόδειγµα Heckscher Ohlin η θεωρία των Heckscher Ohlin υποθέτει ότι όλοι οι συντελεστές παραγωγής µπορούν να µετακινηθούν µεταξύ των διαφόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΡ Η ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΡ Η ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΛΛΗΛΕΞΑΡΤΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΕΡ Η ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Κεφάλαιο 3 Αλληλεξάρτηση και εµπόριο! Η οικονοµική εξετάζει πως οι κοινωνίες παράγουν και διανέµουν τα αγαθά προσπαθώντας να ικανοποιήσουν τις ανάγκες και επιθυµίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Η ελαστικότητα ζήτησης για το αγαθό "Κ" είναι ίση με 2. Αυτό σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ 1. Εισαγωγή Όπως έχουμε τονίσει, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο προσδιορίζεται η τιμή ενός αγαθού απαιτεί κατανόηση των δύο δυνάμεων της αγοράς, δηλαδή της ζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών

www.onlineclassroom.gr ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών ΜΕΡΟΣ Β Ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών Β.1 Διαπράττουμε το σφάλμα της σύνθεσης όταν θεωρούμε ότι: α. αυτό που ισχύει για ένα άτομο ισχύει μερικές φορές και για το σύνολο β. αυτό που ισχύει για ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά

Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά Ζήτηση, Προσφορά και Ισορροπία στην Ανταγωνιστική Αγορά - Ορισμός: Η αγορά ενός αγαθού είναι η διαδικασία (θεσμικό πλαίσιο) μέσω της οποίας έρχονται σε επικοινωνία οι αγοραστές και οι πωλητές του συγκεκριμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ Πρόκειται για τµήµα των σηµειώσεων (περίπου το 20%) για το test δεξιοτήτων στην ύλη της διεθνούς οικονοµικής ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΛΟΓΟΙ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 5 ο : Ο Προσδιορισμός των Τιμών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός αγαθού είναι: =20-2P και S =5+3P αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 2 ο : Η Ζήτηση των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Οι τιμές των αγαθών προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση της ζήτησης και της προσφοράς.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2012 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία

Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Γενική Ανταγωνιστική Ισορροπία και Αποτελεσματικές κατά Pareto Κατανομές σε Ανταλλακτική Οικονομία Βασικές Υποθέσεις (i) Οι αγορές όλων των αγαθών είναι τέλεια ανταγωνιστικές. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ-ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ-ΕΚΤΟ ΕΚΤΟ ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ-ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Ακαδηµαϊκό Έτος 2011-2012 ΕΠΙΧ Μικροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ / ΕΠΙΛΟΓΗΣ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 17 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Α.1 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού

Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού Τα Οφέλη του Διεθνούς Εμπορίου και οι Επιπτώσεις ενός Εισαγωγικού Δασμού - Σύμφωνα με την αρχή του συγκριτικού πλεονεκτήματος, οι χώρες που αντιμετωπίζουν διαφορετικό κόστος ευκαιρίας στην παραγωγή τωναγαθώνμπορούνναωφεληθούναπότηνεξειδίκευσηκαιτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 100 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΠΡΟΣ ΕΠΙΛΥΣΗ Vol. 1 ΑΘΗΝΑ ΜΑΪΟΣ 2013 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ 1 ΤΟΜΟΣ 1 ΜIΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ 1) Εάν ο οριακός λόγος υποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας

2.10. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας .. Τιμή και ποσότητα ισορροπίας ίδαμε ότι η βασική επιδίωξη των επιχειρήσεων είναι η επίτευξη του μέγιστου κέρδους με την πώληση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων ποσοτήτων ενός αγαθού στη μεγαλύτερη δυνατή τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 Ν. ΠΑΝΤΕΛΗ ΔΕΟ 34 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΟΜΟΣ 1 ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ & ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΘΗΝΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 1 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΑΠ ΔΕΟ 34 ΚΟΣΤΗ Ν.

Διαβάστε περισσότερα

*** ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ *** 2. Το κόστος ευκαιρίας ενός αγαθού Χ σε όρους (μονάδες) ενός άλλου αγαθού Ψ, είναι

*** ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ *** 2. Το κόστος ευκαιρίας ενός αγαθού Χ σε όρους (μονάδες) ενός άλλου αγαθού Ψ, είναι ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1 ου ΚΕΦΑΛΑΙΟ *** ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ *** 1. Το κόστος ευκαιρίας ενός αγαθού Χ σε όρους (μονάδες) ενός άλλου αγαθού Ψ, μας δείχνει ποια ποσότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μέσα της Εμπορικής Πολιτικής 8-1

Τα Μέσα της Εμπορικής Πολιτικής 8-1 Τα Μέσα της Εμπορικής Πολιτικής 8-1 Προεπισκόπηση Ανάλυση μερικής ισορροπίας των δασμών: προσφορά, ζήτηση και εμπόριο σε ένα κλάδο Κόστος και όφελος των δασμών Εξαγωγικές επιδοτήσεις Ποσοστώσεις εισαγωγών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Το συνολικό προϊόν παίρνει την μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q

Ζητουμένη Ποσότητα Qd. Τιμή Ρ. Καμπύλη ζήτησης. 0 20000 40000 60000 80000 100000 Ποσότητα Κιλά Q ΚΕΦ. 4 ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΙΜΩΝ Η τιμή είναι η χρηματική αξία ανταλλαγής ενός αγαθού. Αποτελεί μέτρο σύγκρισης του καταναλωτή με άλλα παρόμοια προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά. Πολλές φορές τον επιρεάζει στη

Διαβάστε περισσότερα

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A)

Προσφορά Εργασίας Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας ( Χ,Α συνάρτηση χρησιμότητας U(X,A) Προσφορά Εργασίας - Έστω ότι υπάρχουν δύο αγαθά Α και Χ στην οικονομία. Το αγαθό Α παριστάνει τα διάφορα καταναλωτικά αγαθά. Το αγαθό Χ παριστάνει τον ελεύθερο χρόνο. Προτιμήσεις και Συνάρτηση Χρησιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή

Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή Οικονομικά Υποδείγματα: Εισαγωγικές Έννοιες - Τα οικονομικά υποδείγματα περιγράφουν τη συμπεριφορά επιχειρήσεων-καταναλωτών και την αλληλεπίδρασή τους στις διάφορες αγορές. - Τα οικονομικά υποδείγματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015

ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. geeconomy@yahoo.com. Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Σ Κ Α Μ Α Ρ Ι Ν Ο Σ Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ο Λ Ο Γ Ο Σ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2015 ΑΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Στο παρόν είναι συγκεντρωµένες όλες σχεδόν οι ερωτήσεις κλειστού τύπου που

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου

Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Πρότυπο Ανταγωνιστικό Υπόδειγµα Διεθνούς Εµπορίου Συνδυάζοντας το Υπόδειγµα του Ricardo µε τα Υποδείγµατα των Εξειδικευµένων Συντελεστών και Hechscher Ohlin 1 Κοινά Στοιχεία των Υποδειγµάτων που Βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές

4.1 Ζήτηση εργασίας στο βραχυχρόνιο διάστημα - Ανταγωνιστικές αγορές 4. ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ). ΖΗΤΗΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η ζήτηση εργασίας στο σύνολο της οικονομίας ορίζεται ως ο αριθμός εργαζομένων που οι επιχειρήσεις επιθυμούν να απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα

Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα Κατανάλωση, Αποταμίευση και Προσδιορισμός του Εθνικού Εισοδήματος σε Κλειστή οικονομία χωρίς Δημόσιο Τομέα -Σκοπός: Εξήγηση Διακυμάνσεων του Πραγματικού ΑΕΠ - Δυνητικό Προϊόν: Το προϊόν που θα μπορούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της

Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της Πλεόνασμα του Καταναλωτή, Πλεόνασμα του Παραγωγού και η Αποτελεσματικότητα της Ανταγωνιστικής Αγοράς - Η αλληλεπίδραση της συνολικής ζήτησης και της προσφοράς προσδιορίζει την τιμή και την ποσότητα ισορροπίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15

ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΚΠΑ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Ακ. Ετος 2014-15 ΕΝΟΤΗΤΑ Νο. 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ : ΣΤΟΧΟΙ, ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΒΑΣΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ & ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι. Αρ. Διάλεξης: 4 Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη Ι Οι αγοραίες δυνάμεις της προσφοράς και ζήτησης Αρ. Διάλεξης: 4 H Προσφορά (Supply) και η Ζήτηση (Demand) είναι οι δυο λέξεις που χρησιμοποιούν πιο συχνά οι οικονομολόγοι.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου

1 ου πακέτου. Βαθµός πακέτου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2011-2012 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Χειµώνας-Άνοιξη Μάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Μετά και το 4 ο πακέτο, πρέπει να στείλετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ http://www.economics.edu.gr 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΥΠΟ ΕΙΓΜΑΤΑ ( τρόποι επίλυσης παρατηρήσεις σχόλια ) ΑΣΚΗΣΗ 1 Έστω ο πίνακας παραγωγικών δυνατοτήτων µιας

Διαβάστε περισσότερα

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα:

3. Τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, τα βιβλία, τα ψυγεία και οι τηλεοράσεις ανήκουν στα: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η χρησιµότητα της Πολιτικής Οικονοµίας είναι κυρίως: α) Η δυνατότητα που µας παρέχει να επεµβαίνουµε στο οικονοµικό σύστηµα για να βελτιώνουµε τους όρους ζωής του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment

Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Προσδιορισμός Εισοδήματος και Απασχόλησης Determination of Income and Employment 1. Κεϋνσιανή θεωρία - Υπόδειγμα. Keynesian Model 1 Βασικές αρχές: Το μέγεθος του Εθνικού εισοδήματος (παραγόμενου

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικό Πρόβλημα &

Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομικό Πρόβλημα & Οικονομική Επιστήμη Ανεπάρκεια Σπανιότητα Οικονομική επιστήμη Πως κατανέμονται οι διαθέσιμοι πόροι για την ικανοποίηση των αναγκών Περιορισμένοι Εργασία Κεφάλαιο Απεριόριστες Πρώτες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και.

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ. Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα. και. και το αρχικό απόθεμα και. ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Άσκηση 5 Οι συναρτήσεις χρησιμότητας των ατόμων Α και Β είναι αντίστοιχα u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 και u ( x, x ) = x + x 1 2 1 2 Ω = (2,0) Ω = (0,1) και το αρχικό απόθεμα και. Να προσδιοριστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚA ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 1 ο : Βασικές Οικονομικές Έννοιες Επαναληπτική άσκηση στο Κεφάλαιο 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων

Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων Ισορροπία σε Αγορές Διαφοροποιημένων Προϊόντων - Στο υπόδειγμα ertrand, οι επιχειρήσεις, παράγουν ένα ομοιογενές αγαθό, οπότε η τιμή είναι η μοναδική μεταβλητή που ενδιαφέρει τους καταναλωτές και οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα

2o Μάθηµα. Χαράλαµπος Χρήστου 1/7 Σηµειώσεις: ηµόσια Οικονοµική Ι/2 ο Μάθηµα 2o Μάθηµα Αναφέραµε στο πρώτο µάθηµα τρόπους µε τους οποίους το κράτος επηρεάζει την οικονοµική συµπεριφορά µας. (νοµικό πλαίσιο, το κράτος αγοράζει και παράγει αγαθά και υπηρεσίες, ρυθµίζει τις πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Ένθετο Κεφάλαιο ΘΕΩΡΙΑ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Μικροοικονομική Ε. Σαρτζετάκης 1 Καταναλωτική συμπεριφορά Σκοπός αυτής της διάλεξης είναι να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ. και το Κόστος ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 3 ο : Η Παραγωγή της Επιχείρησης και το Κόστος ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Παραγωγή: είναι η διαδικασία με την οποία οι διάφοροι παραγωγικοί συντελεστές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας, δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ(EΠΑΛ) ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και την λέξη Σωστό, εάν είναι σωστή και Λάθος εάν είναι λανθασμένη. Α1. Ο αντιπραγματισμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ 2 ο SET ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Σημείωση: Κάποιες από τις παρακάτω ασκήσεις θα λυθούν στην 6 η και 7 η διάλεξη του μαθήματος (στις ημερομηνίες που αναγράφονται στο πρόγραμμα) και οι υπόλοιπες θα αποτελέσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική

Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 4 (Δημόσια Οικονομική) Ακαδ. Έτος: 2006-7 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Κάθε οικονομία παράγει πάντοτε τους συνδυασμούς των προϊόντων που βρίσκονται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Κάθε οικονομία παράγει πάντοτε τους συνδυασμούς των προϊόντων που βρίσκονται πάνω στην καμπύλη των παραγωγικών της δυνατοτήτων. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη: Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Κεφάλαιο 4 ο : Η Προσφορά των Αγαθών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Ασκήσεις 1. Δίνονται τα διπλανά δεδομένα μιας επιχείρησης στη βραχυχρόνια περίοδο. i. Να κάνετε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013

ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 12 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΟΘ : ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2000 2013 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο (µε 2ο, 3ο και 4ο) ΗΜΕΡΗΣΙΑ 9/2000 ΗΜΕΡΗΣΙΑ 6/2000 ΕΣΜΕΣ 2000 ΕΣΜΕΣ 1998 28. ίνονται οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΔΕΟ 34 Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική Γραπτή Εργασία # 3 (Μακροοικονομική) Ακαδ. Έτος: 2007-8 Οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 04 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση)

Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Μάθηµα Τρίτο -Ασκήσεις Μικροοικονοµικής (Ζήτηση) Όταν σχεδιάζουµε την ατοµική καµπύλη ζήτησης ενός αγαθού, ποιο από τα παρακάτω δε διατηρείται σταθερό: Α. Το ατοµικό χρηµατικό εισόδηµα Β Οι τιµές των άλλων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη

Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διεθνείς Οικονομικές Σχέσεις και Ανάπτυξη Ενότητα 2 : Κλασικά Υποδείγματα της Διεθνούς Οικονομικής Θεωρίας (Ricardo model) Γρηγόριος Ζαρωτιάδης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΝΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Βάλτε σε κύκλο το σωστό γράμμα: 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. 1. Ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και της προσφοράς μπορεί να μη μεταβάλλει την ποσότητα ισορροπίας. Σ Λ Α. 2. Έστω δύο αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Α.1. Να χαρακτηρίσετε ΣΩΣΤΗ ή ΛΑΘΟΣ καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις. Α.1.1. Η ουσία του οικονοµικού προβλήµατος των κοινωνιών οφείλεται στην έλλειψη χρηµατικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ.

ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη ζήτησης Β. Να βρεθεί η εξίσωση ζήτησης Γ. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ ΖΗΤΗΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 1 Δίνεται ο παρακάτω πίνακας : ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΙ P Α 24 80 Β 35 64 Γ 45 50 Δ 55 36 Ε 60 29 Ζ 70 14 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 0 10 20 30 40 50 60 70 80 Α. Να σχεδιάσετε την καμπύλη

Διαβάστε περισσότερα

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών.

10. Η επιδίωξη της μέγιστης χρησιμότητας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της συμπεριφοράς του καταναλωτή στη ζήτηση αγαθών. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Η ΖΗΤΗΣΗ Να σημειώσετε το σωστό ή το λάθος στο τέλος των προτάσεων: 1. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ελαστική, η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό αυτό μειώνεται καθώς αυξάνεται

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Όταν η Κ.Π.Δ. είναι γραμμική τότε το κόστος ευκαιρίας είναι πάντοτε σταθερό και ίσο με τη μονάδα.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Α.1. Όταν η Κ.Π.Δ. είναι γραμμική τότε το κόστος ευκαιρίας είναι πάντοτε σταθερό και ίσο με τη μονάδα. ΟΜΑΔΑ Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1 μέχρι και Α.5 να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την ένδειξη: Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη. Α.1.

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο

Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Διεθνείς Επενδύσεις & Διεθνές Εμπόριο Ενότητα 3: Θεωρία του Διεθνούς Εμπορίου Θεωρητικές προσεγγίσεις Γεώργιος Μιχαλόπουλος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Οικονοµολόγων της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Οικονοµολόγων της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Οικονοµολόγων της Ώθησης 1 Πέµπτη, 1 Ιουνίου 014 ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑ Α Α1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που

Διαβάστε περισσότερα