Ατομικοί και κοινωνικοί παράγοντες διαμόρφωσης της σεξουαλικής συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου. Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νοσημάτων Α.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ατομικοί και κοινωνικοί παράγοντες διαμόρφωσης της σεξουαλικής συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου. Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νοσημάτων Α."

Transcript

1 Ατομικοί και κοινωνικοί παράγοντες διαμόρφωσης της σεξουαλικής συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου Ιατρική Επικαιρότητα Παπαρίζος Β. Βέρρα Π. Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών Νοσημάτων Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Η μεταβολή της σεξουαλικής συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου και η προαγωγή ασφαλέστερης είναι βασικό συστατικό όλων των στρατηγικών και των δραστηριοτήτων πρόληψης για τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Η σεξουαλική συμπεριφορά, ως φαινόμενο σύνθετο, επηρεάζεται από πλήθος παραγόντων, ατομικών και κοινωνικών. Η ηλικία, το φύλο, ο χρόνος εισόδου στην ε- φηβεία, η δομή της προσωπικότητας, η οικονομική κατάσταση, η γνώση και η αντίληψη του κινδύνου, οι διαπροσωπικές σχέσεις, αλλά και οι κοινωνικές επιδράσεις λειτουργούν ως συνιστώσες που διαμορφώνουν την δυναμική ισορροπία της σεξουαλικής συμπεριφοράς. Η γνώση των παραγόντων αυτών και της δυνατότητας μεταβολής του τρόπου επίδρασης στη συμπεριφορά ατόμων και πληθυσμιακών ομάδων, αποτελεί προαπαιτούμενο για το σχεδιασμό και τη διενέργεια αποτελεσματικών προληπτικών παρεμβάσεων σε όλα τα επίπεδα. Summa ry Personal and Social Factors Affecting High-risk Sexual Behavior Paparizos V., Verra P. Changing the sexual behavior of high risk and promoting a safer one are the basic components of all the strategies and preventive activities regarding the sexually transmitted diseases. The sexual behavior is a complicated task, affected by various personal and social factors. The age, the gender, the time in adolescence, the personality, the economic situation, the knowledge and perception of risk, the interpersonal relations and the social influences are all factors that form the dynamic balance of the sexual behavior. It is necessary to be aware of these factors and the way they can change the behavior of individuals and social groups, in order to plan and perform effective preventive interventions in all levels. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, HIV, συμπεριφορά, παράγοντες κινδύνου KEY WORDS Sexually transmitted diseases, HIV, behaviour, risk factors ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διασπορά των Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων (ΣΜΝ) υπόκειται στην επίδραση ανεξάρτητων παραγόντων, όπως είναι η λοιμογόνος ισχύς του εκάστοτε υπεύθυνου παθογόνου, η διάρκεια μολυσματικότητας της εγκατεστημένης λοίμωξης και η πιθανότητα έκθεσης ενός υγιούς ατόμου σε μολυσματικό υλικό. Οι παράγοντες που συνδέονται με τα βιολογικά χαρακτηριστικά του παθογόνου αιτίου, όπως η πιθανότητα μετάδοσης ανά επαφή (λοιμογόνος ισχύς) είναι δεδομένα για κάθε ΣΜΝ. Οι παράγοντες όμως που σχετίζονται με την πιθανότητα έκθεσης, εξαρτώνται Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 22: , 2011

2 64 Β. Παπαρίζος, Π. Βέρρα σε σημαντικό βαθμό από τη συμπεριφορά του ατόμου. 1 Η ανθρώπινη συμπεριφορά συνολικά, και κατά συνέπεια και η σεξουαλική συμπεριφορά, διαμορφώνεται ως συνισταμένη πολλαπλών, ανεξάρτητων μεταξύ τους ή αλληλοεξαρτώμενων μεταβλητών, ό- πως η οικονομική και κοινωνική θέση, το φύλο, η ηλικία, το επίπεδο εκπαίδευσης, η θρησκεία, η δομή της προσωπικότητας κ.λπ. Η μεταβολή της συμπεριφοράς υψηλού κινδύνου και η προώθηση ασφαλέστερων αντιλήψεων και πρακτικών είναι θεμελιώδες συστατικό των στρατηγικών μείωσης της επίπτωσης των ΣΜΝ. Όλοι οι τύποι και οι μορφές πρόληψης ή προφύλαξης εμπεριέχουν το στοιχείο της συμπεριφοράς, όχι μόνον όταν αποσκοπούν σε άμεση μεταβολή της (μείωση αριθμού ερωτικών συντρόφων, σταθερή χρήση προφυλακτικού), αλλά ακόμη και επί βιολογικών παρεμβάσεων, όπως οι εμβολιασμοί. Η παρεχόμενη από τους εμβολιασμούς προστασία, προϋποθέτει την αποδοχή του εμβολιασμού από το άτομο, αλλά και την συνέπεια στο σχήμα και την δοσολογία του. Κατά συνέπεια, η γνώση των παραγόντων που διαμορφώνουν τη σεξουαλική συμπεριφορά και μπορούν να επιδράσουν αυξάνοντας ή μειώνοντας τον κίνδυνο για ΣΜΝ, αποτελεί προαπαιτούμενο για την κατανόηση των μηχανισμών διασποράς των ΣΜΝ και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων πρόληψης. ΕΦΗΒΕΙΑ Η εμφάνιση της εφηβείας συνοδεύεται από αύξηση του ενδιαφέροντος και της γνώσης του ατόμου για το σώμα του, σημαντικές συναισθηματικές μεταβολές και έναρξη των σεξουαλικών ενδιαφερόντων. Κατά την εφηβεία εμφανίζονται αλλαγές συμπεριφοράς σχετιζόμενες με την επίδραση των ορμονικών μεταβολών, αλλά και της διαφορετικής αντίληψης του ατόμου για τον εαυτό του υπό την επίδραση της ανάπτυξης των δευτερευόντων χαρακτηριστικών του φύλου. Ο χρόνος εμφάνισης της εφηβείας έχει ισχυρή επίδραση στον κίνδυνο για ΣΜΝ. Η πρώιμη ήβη στα θήλεα συνδέεται με μεγαλύτερη πιθανότητα πρώιμης έναρξης σεξουαλικής ζωής και η πρώιμη σεξουαλική δραστηριότητα έχει συσχετισθεί με αυξημένο κίνδυνο για ΣΜΝ. 2 Γυναίκες με έναρξη σεξουαλικής ζωής μεταξύ 10 και 14 ετών είναι σημαντικά πιθανότερο να έχουν πολλαπλούς συντρόφους, επαφές με συντρόφους υψηλού κινδύνου όπως χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών ή HIV-οροθετικά άτομα και πρώιμο ιστορικό ΣΜΝ. 3 Μετά την έναρξη της εμμήνου ρύσεως, το κυλινδρικό επιθήλιο συνεχίζει να επεκτείνεται και στην ε- ξωτερική επιφάνεια του τραχήλου της μήτρας επί 3-4 ακόμη έτη. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη ευαισθησία σε λοιμώξεις από χλαμύδια, εφ όσον αυτά έχουν εκλεκτικότητα για το κυλινδρικό επιθήλιο. 4 Κατά συνέπεια, τα πρώτα έτη από την έναρξη της εφηβείας είναι ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδος που συνδέεται και βιολογικά με αυξημένο κίνδυνο γεννητικών λοιμώξεων. ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΕΥΠΑΘΕΙΑ Επί οποιασδήποτε ηλικιακής ομάδας, οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερη αναλογία ΣΜΝ σε σχέση με τους άνδρες και υποφέρουν περισσότερο από τις συνέπειές τους, όπως η ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. 5 H ευπάθεια του γυναικείου φύλου σχετίζεται με τα βιολογικά χαρακτηριστικά της γυναικείας ανατομίας, 6 αλλά και τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και τη οικογένεια, που την καθιστά ευάλωτη σε βία και καταναγκασμό σε συνεύρεση ή, άλλοτε, σε εξώθηση σε πορνεία. 7 Συχνά, καθιερωμένες αντιλήψεις και παραδοσιακοί ή θρησκευτικοί κανόνες, περιορίζουν όχι μόνον τη σεξουαλική ελευθερία της γυναίκας, αλλά και την πρόσβαση σε πληροφόρηση σχετικά με τη σεξουαλικότητα και την υγεία της. Άλλοτε, η οικονομική εξάρτηση από τον άνδρα μειώνει τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης ασφαλέστερων πρακτικών στο πλαίσιο της σχέσης τους. 7 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η επίπτωση για τα περισσότερα ΣΜΝ είναι μεγαλύτερη σε σεξουαλικώς ενεργούς εφήβους σε σχέση με τους ενηλίκους. 8 Τόσο μεταξύ εφήβων, όσο και μεταξύ ενηλίκων, υφίστανται υπο-ομάδες με συμπεριφορά εξαιρετικά υψηλού κινδύνου, που συνιστούν εστίες υψηλής επίπτωσης ( core groups ) και διασποράς των ΣΜΝ. Παράγοντες όπως η φτώχεια, το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και μειονεκτική θέση στα πλαίσια του άμεσου περιβάλλοντος, όπως και στην υπόλοιπη κοινωνία, έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για ΣΜΝ. Ο κίνδυνος αυτός καθορίζεται όχι μόνον από της ατομική συμπεριφορά υψηλού κινδύνου, αλλά και από τον υψηλό επιπολασμό ΣΜΝ στη ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΑΤΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 65 «δεξαμενή» αναζήτησης συντρόφων και την έλλειψη πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Στις ΗΠΑ, οι άστεγοι έφηβοι και ενήλικες, έφηβοι φυγόδικοι ή τακτικοί θαμώνες κρατητηρίων και εκδιδόμενα άτομα χαρακτηρίζονται από έντονα επικίνδυνη συμπεριφορά και υψηλή αναλογία ΣΜΝ Άτομα που έχουν υποστεί στο παρελθόν σεξουαλική βία γίνονται επιρρεπή σε μετέπειτα συμπεριφορά υψηλού κινδύνου. 13 Περαιτέρω, ομάδα υφιστάμενη κίνδυνο ΣΜΝ θεωρούνται νεογνά μητέρων με επικίνδυνη συμπεριφορά λόγω της κάθετης μετάδοσης λοιμώξεων. 14 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ AΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Οι ασυμπτωματικές λοιμώξεις είναι συχνό φαινόμενο, αναλόγως ΣΜΝ. Η απουσία συμπτωμάτων είναι χαρακτηριστική στη μεγάλη πλειοψηφία των κονδυλωμάτων, στην πλειοψηφία των γονοκοκκικών λοιμώξεων σε γυναίκες και στο 70% των χλαμυδιακών λοιμώξεων. 1 Η έλλειψη πόνου ή άλλων ε- νοχλημάτων δεν υποχρεώνει τον ασθενή να αναζητήσει ιατρική περίθαλψη και, πιθανώς, να λάβει κατάλληλα προφυλακτικά μέτρα για να αποτρέψει την περαιτέρω διασπορά του νοσήματος. Άρα, η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικών υπηρεσιών επί υποψίας και η τακτική διενέργεια ελέγχων ενός ατόμου με απροφύλακτες επαφές είναι ουσιαστική για τη διάγνωση των ασυμπτωματικών λοιμώξεων. Οι συνέπειες της καθυστέρησης της θεραπείας ποικίλλουν αναλόγως του είδους του παθογόνου αίτιου και της διάρκειας της μολυσματικότητας της νόσου. Για βακτηριακές λοιμώξεις (χλαμύδια, γονόρροια) ο συνδυασμός ασυμπτωματικής λοίμωξης και συχνής εναλλαγής συντρόφων οδηγεί σε σημαντική αύξηση της διασποράς τους. Για ιογενείς λοιμώξεις με περιοδική μολυσματικότητα, όπως ο έρπης, η εναλλαγή συντρόφων είναι επίσης σημαντική, όμως και οι σταθερές, μακροχρόνιες σχέσεις εκθέτουν σε κίνδυνο. Οι ασυμπτωματικές λοιμώξεις συνεισφέρουν ουσιωδώς στο εύρος και την ταχύτητα διασποράς ενός ΣΜΝ, λόγω του αυξημένου κινδύνου μετάδοσης από τον μολυνθέντα ασθενή σε επόμενους συντρόφους. 15,16 ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η αντίληψη του κινδύνου είναι σημαντική παράμετρος που, μεταξύ άλλων, καθορίζει τη δυνατότητα ενός ατόμου να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του σε ασφαλέστερα πρότυπα. Για την προσαρμογή της συμπεριφοράς, προϋπόθεση αποτελεί η ορθή και α- κριβής πληροφόρηση και η κατανόηση του κινδύνου. Η πληροφόρηση και η γνώση δεν είναι αρκετές, εφ όσον ακόμη και με επαρκή κατανόηση του κινδύνου ένα άτομο δεν έχει πάντοτε την ικανότητα ή την ευχέρεια μεταβολής της συμπεριφοράς. Εάν μία γυναίκα φοβάται ότι η απαίτηση χρήσης προφυλακτικού μπορεί να οδηγήσει σε σεξουαλική βία ή σε απόρριψη από τον σύντροφό της, παρά την κατανόηση του κινδύνου για ΣΜΝ είναι πιθανό να μην επιμείνει σ αυτήν. Περαιτέρω, η πληροφόρηση σχετικά με τα ΣΜΝ συχνά είναι ανεπαρκής. Στις ΗΠΑ, πολλοί ενήλικες υποεκτιμούν ή αγνοούν την ύπαρξη των ΣΜΝ και αδυνατούν έστω και να κατονομάσουν άλλα ΣΜΝ πλην της HIV λοίμωξης. 17 Η υποεκτίμηση των ΣΜΝ συμβάλλει σε αδυναμία κατανόησης του προσωπικού κινδύνου. Άλλοτε, η εμπλοκή σε επικίνδυνη πρακτική χωρίς άμεση συνέπεια, όπως επί παραδείγματι ένα αρνητικό αντι-hiv τεστ μετά από πολλαπλές α- προφύλακτες επαφές, οδηγεί σε αντίληψη χαμηλής ατομικής ευπάθειας. Νεαρά άτομα, όπως μαθητές και σπουδαστές, υποεκτιμούν τον κίνδυνο από αλλεπάλληλες, βραχυχρόνιες, «μονογαμικές» σχέσεις. 18 Παρόμοιες αντιλήψεις χαμηλού ατομικού κινδύνου διαμορφώνουν την αίσθηση του άτρωτου και ελαχιστοποιούν το κίνητρο για υιοθέτηση ασφαλέστερης συμπεριφοράς. Άτομα που εστιάζουν και περιορίζουν την προσοχή και το φόβο τους στην HIV λοίμωξη, υποτιμούν τον κίνδυνο από άλλα ΣΜΝ. 19 Επιπλέον, οι ασυμπτωματικές λοιμώξεις συμβάλλουν επίσης στην ανεπαρκή κατανόηση του κινδύνου. Η άγνοια της έννοιας του ασυμπτωματικού νοσήματος και του κινδύνου μετάδοσής του, διαμορφώνει επίσης την πίστη ότι ο ασυμπτωματικός σεξουαλικός σύντροφος δεν είναι μεταδοτικός. 5 Άλλοτε, υπαρκτά συμπτώματα ενός ΣΜΝ αποδίδονται σε λάθος αιτία ή επικρατεί η ιδέα ότι θα αυτά θα υποχωρήσουν αυτόματα, έτσι ώστε ο πάσχων δεν αναζητά ιατρική συμβουλή. 20 ΑΤΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ Η προσωπικότητα του ατόμου είναι δύσκολο να μεταβληθεί και συνεπώς θεωρείται δυσπρόσιτος στόχος προληπτικών παρεμβάσεων. 15 Εν τούτοις, η κατανόηση της συμβολής της προσωπικότητας στην Ôüìïò 22, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2011

4 66 Β. Παπαρίζος, Π. Βέρρα διαμόρφωση της σεξουαλικής συμπεριφοράς συνεισφέρει στον σχεδιασμό των παρεμβάσεων αυτών. Επί παραδείγματι, έχει αναφερθεί ότι οι ετεροφυλόφιλοι άνδρες με εξωστρεφή χαρακτηριστικά προσβάλλονται συχνότερα από ΣΜΝ, 21 επειδή ο εξωστρεφής χαρακτήρας συνδέεται σε μεγαλύτερο βαθμό με ε- πικίνδυνη σεξουαλική συμπεριφορά. 22 Eπί γυναικών εφηβικής ηλικίας, οι περισσότερο αυθόρμητες ή οι επιρρεπείς σε άγχος εμφανίζουν περισσότερο ε- πικίνδυνη συμπεριφορά. 23 Χαρακτηριστικό της προσωπικότητας αποτελεί η αντίληψη ότι ο έλεγχος της σεξουαλικής υγείας του ατόμου είναι υπόθεση του ίδιου του ατόμου, ή, αντιστρόφως, αρμοδιότητα του άλλου φύλου ή της μοίρας. Επιπλέον στις ομάδες υψηλού κινδύνου ο έ- λεγχος της αναπαραγωγικής υγείας δεν είναι πάντοτε επιθυμητός, στα πλαίσια προσωπικότητας με γενικότερη απουσία ενδιαφέροντος για την ατομική υγεία. 24,25 ΕΙΔΟΣ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ Η σεξουαλική συμπεριφορά αναφέρεται πάντοτε στα πλαίσια μιας σχέσης και η σεξουαλική δραστηριότητα, αν και ιδιαιτέρως ευαίσθητη λειτουργία, δεν ασκείται πάντοτε με αμοιβαίο σεβασμό, αποκλειστικότητα και ειλικρινή και έντιμη επικοινωνία. Η φύση και τα χαρακτηριστικά της σχέσης συχνά καθορίζουν την χρήση του προφυλακτικού. Στα χαρακτηριστικά που επιδρούν στη χρήση του προφυλακτικού περιλαμβάνονται η αντίληψη της σχέσης αυτής ως μόνιμης ή προσωρινής, ο βαθμός εμπιστοσύνης στον σύντροφο, αλλά και το κατά πόσο το προφυλακτικό χρησιμοποιήθηκε ευθύς εξαρχής στη συγκεκριμένη σχέση Γενικώς, σε μία ετεροφυλική σχέση οι γυναίκες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη δυσκολία από τους άνδρες στο επιβάλλουν προφυλακτικά μέτρα. 29 Αν και θεωρητικά μπορούν να απαιτήσουν τη χρήση προφυλακτικού και να αποφύγουν την επαφή εάν αυτό δεν γίνει δεκτό, συνήθως οι άνδρες ελέγχουν τελικώς τη χρήση του. Σε πολλές περιπτώσεις, ο φόβος της σεξουαλικής βίας εμποδίζει την διατύπωση της απαίτησης από τη γυναίκα. 30 ΧΡΗΣΗ ΟΥΣΙΩΝ Η σχέση μεταξύ χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών και μετάδοσης ΣΜΝ είναι σύνθετη και περίπλοκη. Οι χρήστες ουσιών διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για ΣΜΝ και σε επιδημιολογικό επίπεδο, οι τάσεις των ΣΜΝ στον πληθυσμό συχνά ακολουθούν τις τάσεις της χρήσης. 5,31 H χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών συνδέεται με πρώιμη έναρξη σεξουαλικής δραστηριότητας, μεγαλύτερο αριθμό συντρόφων, επιλογή συντρόφων υψηλού κινδύνου και μη χρήση προφυλακτικού. Έχει επίσης αποδειχθεί ότι συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ΣΜΝ τόσο μεταξύ ενηλίκων, όσο και μεταξύ εφήβων ενώ επί ομοφυλοφίλων, με αναζωπύρωση και έξαρση προηγούμενης επικίνδυνης σεξουαλικής συμπεριφοράς. 32,33 Η αιτιολογική σχέση μεταξύ χρήσης ουσιών και επικίνδυνης σεξουαλικής συμπεριφοράς έχει ερευνηθεί εκτεταμένα. Συνιστώσες θεωρούνται η μειωμένη ευθυκρισία λόγω μέθης ή τοξικής επίδρασης των ουσιών, η άρση των αναστολών και του φόβου, η επιδίωξη εντυπωσιασμού, η συναισθηματική αστάθεια, οι υποκείμενες διαταραχές προσωπικότητας κλπ, αν και η διάκριση μεταξύ αιτίων και αποτελέσματος είναι συχνά δυσχερής. ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΕ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Η δυνατότητα χρήσης υπηρεσιών υγείας είναι α- ναγκαία προκειμένου να εξασφαλισθεί η σωστή διάγνωση και θεραπεία των ΣΜΝ. Στις ΗΠΑ, το 25% περίπου των εφήβων και νέων ενηλίκων, που θεωρούνται ως πληθυσμιακή ομάδα υψηλού κινδύνου για ΣΜΝ, δεν έχουν δυνατότητα πρόσβασης σε παρόμοιες υπηρεσίες 5 επειδή είναι ανασφάλιστοι. Στις ανεπτυγμένες χώρες, το πρόβλημα είναι έντονο κυρίως σε οικονομικά ασθενέστερους, οικονομικούς μετανάστες, αλλοδαπούς, ανέργους και μειονότητες. 34 Αντιθέτως, η ύπαρξη κατάλληλων δομών περίθαλψης παρέχει δυνατότητες επικέντρωσης σε προβλήματα δημόσιας υγείας, διαθέτει υψηλής εκπαίδευσης προσωπικό και ασκεί επαρκή επιδημιολογική ε- πιτήρηση. Η άσκηση σοβαρών δραστηριοτήτων πρόληψης δεν είναι εφικτή χωρίς επαρκώς ανεπτυγμένο δίκτυο δημόσιας περίθαλψης. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ Η ενημέρωση του ή των ερωτικών συντρόφων ενός ασθενούς που διαγιγνώσκεται με ΣΜΝ, είναι παράγων αποφασιστικής σημασίας για την άσκηση ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΑΤΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 67 πρόληψης. Είναι σημαντικό όχι μόνο για την πρόληψη της διασποράς της λοίμωξης σε άλλους συντρόφους, αλλά και για την πρόληψη της αναμόλυνσης του θεραπευομένου ασθενούς. 35 Η συνηθέστερη μέθοδος ενημέρωσης συντρόφου είναι η ειδοποίηση από τον ίδιο τον ασθενή. Είναι δυνατή επίσης η ενημέρωση από επίσημους φορείς υγείας, από εξειδικευμένο προσωπικό. Ιδιαιτέρως επί ασθενών εφηβικής ηλικίας, η ενημέρωση των συντρόφων από ειδικό υγειονομικό προσωπικό θεωρείται καταλληλότερη. 36 Προϋπόθεση της ενημέρωσης από τον ίδιο τον ασθενή είναι η αίσθηση ασφάλειας για να το πραγματοποιήσει και η κατανόηση των πιθανών συνεπειών, ό- πως της διακοπής της σχέσης. 37 ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΜΝ Η κατανόηση των ψυχολογικών συνεπειών των ΣΜΝ είναι απαραίτητη, γιατί μπορεί να δώσει τη δυνατότητα πρόληψης επακόλουθης ψυχολογικής νοσηρότητας, αλλά και μελλοντικών υποτροπών. Πολλές μελέτες έχουν διεξαχθεί προκειμένου να διευκρινισθεί κατά πόσον η νόσηση από ένα ΣΜΝ τροποποιεί απόψεις και συμπεριφορές και κατά πόσον οι συμπεριφορές και οι αντιλήψεις καθορίζουν τον κίνδυνο για ΣΜΝ. Έφηβοι με λιγότερο αρνητική αντίληψη για τα ΣΜΝ, ήταν πιο πιθανό να έχουν πολλαπλά επεισόδια και υποτροπές. 37 Ένα επεισόδιο ΣΜΝ μπορεί να προσληφθεί ως αμιγώς ιατρικό ή διαπροσωπικό συμβάν, και η αντίστοιχη θεώρηση να επιδράσει στον τρόπο αποδοχής και αντιμετώπισης του ΣΜΝ από ένα άτομο. Είναι σαφές ότι άτομα που προτάσσουν την υγεία τους μπορεί να αντιδρούν διαφορετικά από άτομα που σκέπτονται περισσότερο τις επιπλοκές στην ερωτική σχέση τους. Γενικώς, συνήθης απάντηση σε ένα ΣΜΝ είναι η ευχή αυτό να μην είχε συμβεί ποτέ ή η αποφυγή οποιουδήποτε παράγοντα το θυμίζει, αντίδραση όχι ιδιαίτερα αποτελεσματική. 38 ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ Οι προσπάθειες μείωσης του κινδύνου ΣΜΝ πρέπει να στηρίζονται στις βασικές αρχές μεταβολής της συμπεριφοράς, να είναι σωστά προσαρμοσμένες στο στόχο, κοινωνικά και πολιτισμικά κατάλληλες και να αξιολογούνται με βάση τον σχεδιασμό τους. Οι παρεμβάσεις μπορούν να διεξάγονται σε επίπεδο ατόμων, ζευγαριών ή πληθυσμιακών ομάδων. Κάθε πρόγραμμα μπορεί να έχει διαφορετικό τελικό στόχο-κριτήριο αξιολόγησης, όπως η μεταβολή γνώσεων ή στάσης, η μεταβολή συμπεριφοράς ή ο επιπολασμός των ΣΜΝ. Η χρήση των κοινωνικο-ψυχολογικών θεωριών αλλαγής συμπεριφοράς είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τη διαμόρφωση της μεθοδολογίας παρέμβασης. Οι θ- εωρίες αυτές (Health Belief Model, Theory of Reasoned Action, Protective Motivation Theory) διαφέρουν στις λεπτομέρειες, αλλά έχουν ως κοινή βάση την κατανόηση των παραγόντων που καθορίζουν γιατί ένα άτομο ακολουθεί ή όχι μια δεδομένη συμπεριφορά. 39 Η εκτίμηση της πιθανότητας ένα άτομο να ακολουθήσει ασφαλέστερη συμπεριφορά, προϋποθέτει τον προσδιορισμό των απόψεων και των προθέσεών του. Η «πρόθεση» είναι συνισταμένη της προσωπικής αντίληψης για τα οφέλη και τους κινδύνους, της άποψης για τις αξίες ή τις προσδοκίες των άλλων και της σημασίας ανταπόκρισης σε αυτές τις προσδοκίες. Αυτές οι θεωρίες θεωρούν ως αξίωμα ότι η μεταβολή συμπεριφοράς είναι ζήτημα ατομικής βούλησης. Ατυχώς όμως, οι μεταβολές που απαιτούνται για τη μείωση του κινδύνου ΣΜΝ συχνά δεν τελούν υπό τον άμεσο έλεγχο του ατόμου, ιδιαιτέρως δε όταν πρόκειται για γυναίκα. Το συχνότερο μέσο προφύλαξης είναι το ανδρικό προφυλακτικό, και σε περιθωριακές ομάδες, όπως στις εκδιδόμενες για να εξασφαλίσουν πόρους επιβίωσης ή για αγορά ναρκωτικών, δεν υπάρχει πάντοτε η δυνατότητα επιλογής και ελέγχου του σεξουαλικού συντρόφου ή η αποδοχή χρήσης προφυλακτικού από τον σύντροφο. Περαιτέρω, υπάρχουν σημαντικές δυσχέρειες για τους προερχόμενους από διαφορετικό πολιτισμικό πλαίσιο να υιοθετήσουν τη σωστή γλώσσα επικοινωνίας για παρόμοια ζητήματα. Τα διάφορα προγράμματα προληπτικών παρεμβάσεων θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τη διαφορά ανάπτυξης και το γνωσιακό επίπεδο των ατόμων, ιδιαιτέρως όταν απευθύνονται σε εφήβους ή άτομα με μειωμένη αντιληπτική ικανότητα. Άτομα που βιώνουν το ίδιο γεγονός μπορεί να το αντιλαμβάνονται και να το αξιολογούν διαφορετικά και το γεγονός ότι δεν υπάρχει πάντοτε η άμεση συσχέτιση της συμπεριφοράς με τη νόσηση από ένα ΣΜΝ μπορεί να οδηγήσει σε εσφαλμένες αντιλήψεις κινδύνου. ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ιδανικά, η πρόληψη των ΣΜΝ αρχίζει με την πα- Ôüìïò 22, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2011

6 68 Β. Παπαρίζος, Π. Βέρρα ροχή σωστής ενημέρωσης πριν ακόμη από την έναρξη των σεξουαλικών επαφών. Παρά τις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν για την σεξουαλική αγωγή στα σχολεία, έχει αποδειχθεί ότι δεν συνέβαλε σε πρώιμη έναρξη της ερωτικής δραστηριότητας. 15 Στην πραγματικότητα, η αγωγή αυτή μπορεί να προσφέρει σημαντικά εφόδια, ιδιαιτέρως σε εφήβους που δεν έχουν ικανοποιητική παροχή γνώσεων από τους γονείς τους. 40 Εν τούτοις, η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία προϋποθέτει επαρκή, ενιαία εκπαίδευση των διδασκόντων σε αυτά τα προγράμματα. Στις ΗΠΑ το 1994, διαπιστώθηκε ότι μόνον το 16% των καθηγητών είχαν υποστεί ειδική εκπαίδευση και μόνον το 37% εξ αυτών δίδασκαν σωστά τη χρήση του προφυλακτικού. 41 Tα χαρακτηριστικά των επιτυχών προγραμμάτων σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία περιλαμβάνουν την επικέντρωση στην ασφαλέστερη σεξουαλική συμπεριφορά με εκπαίδευση στην επίγνωση των κινδύνων και την αποφυγή απροφύλακτων επαφών, την αναγνώριση των επιρροών του κοινωνικού περιβάλλοντος και των μέσων ενημέρωσης και την ενίσχυση των προτύπων ασφαλέστερων σχέσεων. 42 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ Η πρόληψη των ΣΜΝ αποτελεί ιδιαίτερα σύνθετη δραστηριότητα, εφόσον οφείλει να αντιμετωπίζει την ψυχολογία που διαμορφώνει την συμπεριφορά των ατόμων. Οι προληπτικές παρεμβάσεις πρέπει να είναι πολύπλευρες, συνδυασμένες και προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες των ομάδων-στόχων και να διεξάγονται σε πολλαπλά επίπεδα. 43 H πρωτογενής πρόληψη περιλαμβάνει την καθοδήγηση κυρίως των εφήβων για αποφυγή πρώιμης έναρξης της σεξουαλικής δραστηριότητας και υιοθέτηση ασφαλέστερης συμπεριφοράς, την εκπαίδευση στη χρήση προφυλακτικού και την συνέπεια στους εμβολιασμούς. Η δευτερογενής πρόληψη εστιάζει στην αντιμετώπιση λοιμώξεων που έχουν ήδη συμβεί, την πρόληψη της περαιτέρω μετάδοσης σε ερωτικούς συντρόφους, αλλά και της κάθετης μετάδοσης. Η τριτογενής δε, σε αντιμετώπιση των επιπλοκών των λοιμώξεων. Τα ΣΜΝ παραμένουν μείζον πρόβλημα Δημόσιας Υγείας. Η γνώση των παραγόντων διαμόρφωσης της συμπεριφοράς είναι αναγκαία και πρέπει να αποτελεί άξονα για την κατάρτιση αποτελεσματικών στρατηγικών σε όλα τα επίπεδα πρόληψης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Garnett GP. The Transmission Dynamics of Sexually Transmitted Infections. In: KK Holmes, Sexually Transmitted Diseases, 4th edition, McGraw-Hill 2008, p Brooks-Gunn J, Paikoff RL. In promoting the health of adolescents: new directions for the twenty-first century (eds Millstein SG, Petersen AC, Nightingale EO). Oxford University Press, New York 1993; p Greenberg J, Magder L, Aral S. Age at first coitus. A marker for risky sexual behavior in women. Sex Transm Dis. 1992;19(6): Harrison HR, Costin M, Meder JB, Bownds LM, Sim DA, Lewis M et al. Cervical Chlamydia trachomatis infection in university women: relationship to history, contraception, ectopy, and cervicitis. Am J Obstet Gynecol. 1985; 153(3): Institute of Medicine (US): Comitee of prevention and control of Sexually Transmitted Diseases. The hidden epidemic: confronting Sexually Transmitted Diseases (eds. Tng TR, Butler WT). National Academy Press 1997, Washington DC 6. Cates W Jr. The Epidemiology and Control of Sexually Transmitted Diseases in Adolescents. Adolesc Med. 1990;1(3): Buve A, Gourbin C, Laga M. Gender and Sexually Transmitted Diseases. In: KK Holmes, Sexually Transmitted Diseases, 4th edition, McGraw-Hill 2008, p Biro FM. Adolescents and sexually transmitted diseases. Maternal and Child Health Technical Information Bulletin Washington DC: National center for education in maternal and child health in cooperation with the Maternal and Child Health Bureau, Health Resources and Services Administration, Public Health Service, US Department od Health and Human Services. 9. Breakey WR, Fischer PJ, Kramer M, Nestadt G, Romanoski AJ, et al. Ross A Health and mental health problems of homeless men and women in Baltimore. JAMA. 1989;262(10): DiClemente RJ, Lanier MM, Horan PF, Lodico M. Comparison of AIDS knowledge, attitudes, and behaviors among incarcerated adolescents and a public school sample in San Francisco. Am J Public Health. 1991; 81(5): Rosenblum L, Darrow W, Witte J, Cohen J, French J, Gill PS, et al. Sexual practices in the transmission of hepatitis B virus and prevalence of hepatitis delta virus infection in female prostitutes in the United States. JA- MA. 1992; 267(18): Sugerman ST, Hergenroeder AC, Chacko MR, Parcel GS. Acquired immunodeficiency syndrome and adolescents. Knowledge, attitudes, and behaviors of runaway and homeless youths. Am J Dis Child. 1991; 145(4): Zierler S, Feingold L, Laufer D, Velentgas P, ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΑΤΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ 69 Kantrowitz-Gordon I, Mayer K. Adult survivors of childhood sexual abuse and subsequent risk of HIV infection. Am J Public Health. 1991;81(5): Peloquin, L.J. and Davidson, P.W. (1988). In: 'Handbook of Pediatric Psychology' (ed. D.K. Routh), Psychological Sequelae of Pediatric Infectious Diseases, pp , Guilford Press, New York. 15. Rosenthal SL, Cohen SS, Biro FM. Behavioral and psychological factors associated with STD risk. In: Sexually Transmitted Diseases: vaccines, prevention and control, Stanburry R, Bernstein DI eds, Academic Press 2000, p Corey L. The current trend in genital herpes: progress in prevention. Sex Transm Dis 1994; 21(suppl): s38- s American Social Health Association. Teenagers know more than adults about STDs, but knowledge among both groups is low. STD News 1996; 3: Hernandez JT, Smith FJ. Inconsistencies and misperceptions putting college students at risk of HIV infection. J Adolesc Health Care. 1990;11(4): MacDonald NE, Wells GA, Fisher WA, Warren WK, K- ing MA, Doherty JA, et al. High-risk STD/HIV behavior among college students. JAMA. 1990; 263(23): Hook EW 3rd, Richey CM, Leone P, Bolan G, Spalding C, Henry K, et al. Delayed presentation to clinics for sexually transmitted diseases by symptomatic patients. A potential contributor to continuing STD morbidity. Sex Transm Dis. 1997;24(8): Hart G. Sexual maladjustment and disease: an introduction to modern Venereology. Nelson-Hall Chicago, Eysenck HJ, Wilson G. The psychology of sex. Dent JM eds, London Muram D, Rosenthal TL, Tolley EA, Peeler MM, Dorko B. Race and personality traits affect high school senior girls sexual reports. J Sex Educ Therapy 1991; 17: Millstein SG, Moscicki AB. Sexually-transmitted disease in female adolescents: effects of psychosocial factors and high risk behaviors. J Adolesc Health. 1995; 17(2): Visher S. The relationship of locus of control and contraception use in the adolescent population. J Adolesc Health Care. 1986;7(3): Jadack RA, Fresia A, Rompalo AM, Zenilman J. Reasons for not using condoms of clients at urban sexually transmitted diseases clinics. Sex Transm Dis. 1997; 24(7): Lear D. Sexual communication in the age of AIDS: the construction of risk and trust among young adults. Soc Sci Med. 1995;41(9): Reisen CA, Poppen PJ. College women and condom use: importance of partner relationship. J Applied Soc Psychol 1995; 25: Elias CJ, Heise LL. Challenges for the development of female-controlled vaginal microbicides. AIDS. 1994; 8(1): Rosenthal SL, Cohen SS. Primary prevention of sexually transmitted disease: self-efficacy in the context of sexual coercion. Adolesc Pediatr Gynaecol 1994; 7: Marx R, Aral SO, Rolfs RT, Sterk CE, Kahn JG.. Crack, sex, and STD. Sex Transm Dis. 1991;18(2): Siegel K, Mesagno FP, Chen JY, Christ G. Factors distinguishing homosexual males practicing risky and safer sex. Soc Sci Med. 1989;28(6): Stall R, McKusick L, Wiley J, Coates TJ, Ostrow DG Alcohol and drug use during sexual activity and compliance with safe sex guidelines for AIDS: the AIDS Behavioral Research Project. Health Educ Q Winter; 13(4): Holmes KK. Human ecology and behavior and sexually transmitted bacterial infections. Proc Natl Acad Sci U S A 1994; 91(7): Potterat JJ, Dukes RL, Rothenberg RB. Disease transmission by heterosexual men with gonorrhea: an empiric estimate. Sex Transm Dis. 1987; 14(2): Oh MK, Boker JR, Genuardi FJ, Cloud GA, Reynolds J, Hodgens JB. Sexual contact tracing outcome in adolescent chlamydial and gonococcal cervicitis cases. J Adolesc Health. 1996; 18(1): Rosenthal SL, Biro FM, Cohen SS, Succop PA, Stanberry LR. Strategies for coping with sexually transmitted diseases by adolescent females. Adolescence. 1995; 30(119): Biro FM, Rosenthal SL. Psychological sequelae of sexually transmitted diseases in adolescents. Obstet Gynecol Clin North Am. 1992; 19(1): Biro FM, Rosenthal SL. Adolescents and sexually transmitted diseases: diagnosis, developmental issues, and prevention. J Pediatr Health Care 1995; 9(6): Adelman HS, Barker LA, Nelson P. A study of a school-based clinic: who uses it and who doesn t? J Clin Child Psychol 1993; 22: CDC. School-based HIV-prevention education-united S- tates MMWR 1996; 45: Kirby D, Short L, Collins J et al. Scholl-based programs to reduce sexual risk behaviors: a review of effectiveness. Public Health Rep 1994; 109: Rosentahl SL, Cohen SS, Biro FM. Ιn «Risk, Resilience and Prevention: Promoting the well being of all children (ed. Simeonsson RJ), Sexually Transmitted Diseases: a paradigm for risk taking among teens, pp Paul Brookes, Baltimore Áë ëç ëï ãñá ößá: Β. Παπαρίζος Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ Íï óï êï ìåßï Á. Óõã ãñüò, Ι. Äñá ãïý ìç 5, Êá é óá ñéá íþ Ôçë.: , Fax: Ôüìïò 22, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2011

8

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι

Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Γιατί πρωτοκάνουν σεξ οι έφηβοι Αλέξανδρος Ζησόπουλος Ουρολόγος ΕΦΗΒΕΙΑ Η εξελικτική διεργασία στη ζωή του ανθρώπου που αρχίζει ''βιολογικά'' µε τις µεταβολές της φυσιολογίας της ήβης και τελειώνει ''ψυχολογικά''

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία:

Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Πολιτισμός και ψυχοπαθολογία: Επιπτώσεις στη συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες και τις οικογένειές τους Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών vpavlop@psych.uoa.gr http://www.psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2

Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2 Πύλλη Μαγδαληνή 1, Βασίλειος Ραφτόπουλος 2, Νίκος Μίντλετον 2, Αντρέας Χαραλάμπους 2 1.Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων 2. Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τμήμα Νοσηλευτικής Η κύρια λειτουργία ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

Τ ο γαγγραινώδες πυόδερμα αποτελεί μια σπάνια. Eνδιαφέρουσα Περίπτωση

Τ ο γαγγραινώδες πυόδερμα αποτελεί μια σπάνια. Eνδιαφέρουσα Περίπτωση Γαγγραινώδες πυόδερμα σε ασθενή με διαπυητική ιδρωταδενίτιδα. Θετική ανταπόκριση στην κολχικίνη Eνδιαφέρουσα Περίπτωση Σαρακηνός Α. Μπαλαμιώτη Ε. Ζουριδάκη Ε. Κατσαβού Α. Γρηγορίου Σ. Ζακοπούλου Ν. Κοντοχριστόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Αγωγή και προαγωγή της υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία. Α. Ξεκαλάκη Παιδίατρος Δ/νση Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Προαγωγή της υγείας Αρχικός ορισμός: Οι

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών

Πίνακας Προτεινόμενων Πτυχιακών Εργασιών ΕΝ4.10-1Α Έκδοση 1 η /.10.014 ΣΧΟΛΗ: ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΔΗΜΟΣΙΑΣ Σ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ ΤΟΜΕΑΣ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ Σ Α/Α Τίτλος Θέματος Μέλος Ε.Π. Σύντομη Περιγραφή Προαπαιτούμενα γνωστικά πεδία Αριθμός Φοιτητών 1 Επιστημονικά

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΣ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΟΡΙΣΜΟΙ v Σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα είναι ασθένειες ή λοιμώξεις οι οποίες προκαλούνται από οργανισμούς οι οποίοι μεταδίδονται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού

Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Η αποτελεσματικότητα των σχολικών προγραμμάτων στην πρόληψη της εφηβικής εγκυμοσύνης. Ονομα :Μυροφόρα Σαζού Εισαγωγή Στις αναπτυγμένες χώρες 47%-63% των αγοριών και 42%-48% των κοριτσιών έχουν σεξουαλική

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Σε. Εφήβους. Γεώργιος Λ. Πετρίκκος Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΚαθηγητήςΙατρικήςΠανεπιστημίουΑθηνών

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Σε. Εφήβους. Γεώργιος Λ. Πετρίκκος Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΚαθηγητήςΙατρικήςΠανεπιστημίουΑθηνών Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Σε Εφήβους Γεώργιος Λ. Πετρίκκος Παθολόγος Λοιμωξιολόγος ΚαθηγητήςΙατρικήςΠανεπιστημίουΑθηνών Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Σε Εφήβους Τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής

Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής Ιατρική των Καταστροφών: Η άλλη διάσταση της Επείγουσας Ιατρικής ηµήτριος Γ. Πύρρος, MD, EMDM /ντης Ιατρικών Υπηρεσιών, ΚΥ ΕΚΑΒ President-elect, elect, WADEM Ορισµοί Υπάρχουν τουλάχιστον 50 ορισµοί για

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδης Νόσος της Πυέλου (PID) Δρ. Aικατερίνη Μασγάλα Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Ορισμός PID (Pelvic Inflammatory Disease) Οξεία λοίμωξη των δομών του έσω γεννητικού συστήματος (μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες)

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

SAFESEX. Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης. www.safesexedu.com. Χρηματοδοτείται από:

SAFESEX. Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης. www.safesexedu.com. Χρηματοδοτείται από: SAFESEX Θέτοντας την σεξουαλική υγεία στην ατζέντα της Ευρώπης www.safesexedu.com Χρηματοδοτείται από: Αυτή η έκδοση είναι προϊόν του προγράμματος Safesex, το οποίο έχει χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%)

Εισαγωγή. Κάπνισμα. Γράφημα 1. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος, ανά ηλικία (%) Γράφημα 2. Συχνότητα/βαρύτητα καπνίσματος στους 15χρονους, ανά φύλο (%) Εισαγωγή Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία ξεκινά συνήθως η χρήση των εξαρτησιογόνων ουσιών νόμιμων και παράνομων. Αν και οι περισσότεροι έφηβοι πειραματίζονται με τις ουσίες ή τις χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ

ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ ψυχοσεξουαλικές «παράπλευρες» απώλειες της HPV λοίµωξης Λουκάς Αθανασιάδης επ. καθηγητής ψυχιατρικής-ψυχοσεξουαλικότητας ΑΠΘ στρογγυλή τράπεζa: HPV λοίµωξη:µια νέα παράµετρος στην καθηµερινή ζωή 6η Σύνοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα & Αφροδίσια Νοσήματα. <Ι. Μπασούκας >

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα & Αφροδίσια Νοσήματα. <Ι. Μπασούκας > Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα & Αφροδίσια Νοσήματα Αφροδίσια νοσήματα Κατά κύριο λόγο διά μέσου σεξουαλικής επαφής μεταδιδόμενα νοσήματα βακτηριακής αιτιολογίας (σύφιλις, γονόρροια, μαλακό έλκος,

Διαβάστε περισσότερα

7. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 8. ΠΗΓΕΣ 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

7. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 8. ΠΗΓΕΣ 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Παιδαγωγική - Θεωρία και Πράξη, 5, 85-97. Εμβαλωτής, Α., Ανδρουλάκης, Γ., Μπονίδης, Κ., Σταμοβλάσης, Δ., Κακλαμάνη Σ., (2011). «Εμπειρίες και απόψεις εκπαιδευτικών που εργάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΒΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΜΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ε Λ Ε Ν Η Κ Α Ρ Α Υ Ι Α Ν Ν Η, P S Y. D. Ε Γ Γ Ε Γ Ρ Α Μ Μ Ε Ν Η Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Ψ Υ Χ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ο Σ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Σ Α

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ

Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ Καραλέξη Μαρία, Θωμόπουλος Θωμάς, Πετρίδου Ελένη Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής, ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθυντής : Καθηγητής Δημήτριος Καφετζής Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΠΟΥ ΝΟΣΕΙ Ραφαέλλα Χαραλάμπους Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01).

μαθητών, ανά φύλο, ηλικία και, όπου είναι δυνατόν, διαχρονικά. Σχολιάζονται μόνο οι στατιστικά σημαντικές διαφορές (επίπεδο σημαντικότητας p< 0,01). Εισαγωγή Το οικογενειακό περιβάλλον αποτελεί το πρωταρχικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και κοινωνικοποίηση του εφήβου και η οικογενειακή ζωή αναγνωρίζεται, όλο και περισσότερο, ως ο σημαντικότερος μηχανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved.

( ) ( ) China Academic Journal Electronic Publishing House. All rights reserved. 2001 2 :1001-4918(2001) - 02-0045 - 49 :B844. 1 :A Ξ ( 250014) ( 100875) : : ; 1978 Premack Woodruff Wellman (theory of mind) Perner : Maxi A, 20 Maxi 1999 A (false belief) B Maxi 77,177 591 Maxi [1 ]?,3

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Θέµατα που θα αναπτυχθούν Οι λόγοι για τους οποίους ανέκυψε η ανάγκη χρησιµοποίησης των κοινωνικο-γνωστικών µοντέλων για την ερµηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Οι σχέσεις των εφήβων

Οι σχέσεις των εφήβων Οι σχέσεις των εφήβων «Το πρόσωπο με τις πολλές στιγμές, συγκινήσεις και φορτίσεις, που ζει το σήμερα» Δρ. Θάνος Ε. Ασκητής Νευρολόγος-Ψυχίατρος Πρόεδρος του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Υγιεινή της Εργασίας είναι: η προάσπιση και προαγωγή της υγείας στον ψηλότερο βαθμό της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σ όλα τα επαγγέλματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΔΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Βάγια Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος «Ενδυνάμωση και υποστήριξη ομάδων οικογενειών ατόμων με αυτισμό» Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ΙΙ ΕΠΕΑΕΚ Ενέργεια 1.1.4 Εκπαίδευση Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες Πράξη 1.1.4 α Φορέας Υλοποίησης:

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Εφηβεία: Ηλικία Κλειδί στην Πρόληψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας Έδρα UNESCO Εφηβικής Ιατρικής UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Ειδικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Από το 2009 η ελληνική κοινωνία σε κοινωνικόοικονομική και πολιτιστική κρίση Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â

þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ Ç»¹º ³µÃ ± : Ãż²» Ä Â þÿãå½±¹ã ¼±Ä¹º  ½ ¼ Ãͽ  þÿ±à ĵ»µÃ¼±Ä¹º

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Κατ/νση Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Μοντέλα στρατηγικής διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου

Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Πρωτοπαθής και δευτεροπαθής αντοχή του μυκοβακτηριδίου Γιάννης Π. Κιουμής Μονάδα Αναπνευστικών Λοιμώξεων Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Γ. Ν. Θ. «Γ. Παπανικολάου» «H μεγαλύτερη συμφορά που μπορεί να συμβεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 Σεπτεμβρίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΩΡΑ 12.00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗΣ, 26 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ» 23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες

Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Εθνική ταυτότητα μεταναστών και παλιννοστούντων μαθητών: Ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες Βασίλης Παυλόπουλος (vpavlop@psych.uoa.gr) Μαρίνα Ντάλλα (marinantalla@yahoo.gr) Φρόσω Μόττη-Στεφανίδη (frmotti@psych.uoa.gr)

Διαβάστε περισσότερα

Δεδοµένα από την Ελλάδα. Φερενίδου Φωτεινή

Δεδοµένα από την Ελλάδα. Φερενίδου Φωτεινή Δεδοµένα από την Ελλάδα Φερενίδου Φωτεινή Η κριτική που ασκήθηκε στα 2 προηγούμενα μοντέλα αφορούσε κυρίως στο γεγονός ότι δεν λάμβαναν υπόψη τους τις μη- βιολογικές πλευρές της γυναικείας σεξουαλικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και έκφραση της σεξουαλικότητας στην εφηβεία

Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και έκφραση της σεξουαλικότητας στην εφηβεία Ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και έκφραση της σεξουαλικότητας στην εφηβεία Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής - Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (Μ.Ε.Υ.) Β Παιδιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59.

K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. K. Oatley & J. Jenkins, Συγκίνηση: Ερμηνείες και Κατανόηση (μεταφ. Μ. Σόλμαν, Μπ. Ντάβου) Αθήνα, Εκδόσεις Παπαζήση, 2004, σελ. 41-59. Εισαγωγή Περί Μελέτης της Συγκίνησης Τα πάθη Μόνον αυτά δίνουν τη νοημοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV Αλέξανδρος Ε. Μορτάκης Είναι γνωστό ότι η μόλυνση των γεννητικών οργάνων από τους HPV αποτελεί σήμερα διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στην έρευνα χρησιµοποίησης υπηρεσιών υγείας χρησιµοποιούνται επιδηµιολογικές, κοινωνιολογικές, οικονοµετρικές, καθώς και καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μπορώ να προσφέρω εθελοντικά;

Πώς μπορώ να προσφέρω εθελοντικά; ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, ως ένας από τους Εποπτευόμενους Φορείς του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις νέων ενηλίκων σχετικά µε τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα (ΣΜΝ) και η χρήση του προφυλακτικού ως µέσου προστασίας από τα ΣΜΝ

Γνώσεις νέων ενηλίκων σχετικά µε τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα (ΣΜΝ) και η χρήση του προφυλακτικού ως µέσου προστασίας από τα ΣΜΝ ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας (2011) Τόµος 3, Τεύχος 4, 173-179 Γνώσεις νέων ενηλίκων σχετικά µε τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόµενα Νοσήµατα (ΣΜΝ) και η χρήση του προφυλακτικού ως µέσου προστασίας από τα ΣΜΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ

ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ HIV ΛΟΙΜΩΞΗ: ΓΝΩΣΗ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ ΤΥΜΠΑ ΕΥΔΟΚΙΑ ΜΑΝΔΕΛΗ ΕΛΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: Α. ΠΑΠΟΥΤΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ Ορισμός AIDS: Acquired Immune

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ. Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ Εύη Κυράνα, MSc, PhD, Hon MJCSM ΙΜΟΠ, ΑΠΘ 1 ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΝΙΚΗΣΕΙ; VS Masters & Johnson Kaplan Basson Μοντέλο: Η σχηματική περιγραφή ενός φαινομένου Τo μοντέλο σεξουαλικής ανταπόκρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ

Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Η ΦΟΙΤΗΣΗ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ Μ. Μπουρουτζόγλου Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Μαιευτικής Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η Μαιευτική στη σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Oι φοιτητές υγειονομικών σχολών γνωρίζουν περισσότερα;

Γνώσεις για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Oι φοιτητές υγειονομικών σχολών γνωρίζουν περισσότερα; ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ORIGINAL PAPER ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(4):669-674 Γνώσεις για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα Oι φοιτητές υγειονομικών σχολών γνωρίζουν περισσότερα; ΣΚΟΠΟΣ Η σύγκριση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας

Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Νοσηλευτική Ψυχικής Υγείας Ενότητα 3: Παθολογική και Φυσιολογική Συμπεριφορά. Ψυχική Υγεία και Ψυχική Νόσος. Κριτική Θεώρηση. Μαίρη Γκούβα 1

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Παρουσίαση έκδοσης Yearbook 2014-2015 The Power of Collaboration Τρίτη 7 Ιουλίου Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Αθηνά Λινού, MD, MPH, PhD Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα