Η μαγνητική φασματοσκοπία στη διερεύνηση. του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος. Η μαγνητική

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η μαγνητική φασματοσκοπία στη διερεύνηση. του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος. Η μαγνητική"

Transcript

1 114 ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΠΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟ ΓΙΑ Τόμος 44, (2): , 2013 Η μαγνητική φασματοσκοπία στη διερεύνηση του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος X. Μασκαλίδης, K. Βασιλειάδης, Σ. Χονδρομαιίδου, Φ. Γκουισαρίδου, Μ. Εμμανουηλίδου, Σ. Χαϊιίδου ΠΕΡΙΛΗΨ Η Σκοπός: Η εργασία μας επιδιώκει τη μελέτη των απει- κονιστικών δεδομ ένω ν της μαγνητικής φασματοσκοπίας σε περιπτώσεις πολύμορφου γλοιοβλαστώματος και την ανάλυση τω ν περιορισμών της μεθόδου. Υλικό-μέθοδος: Μελετήθηκαν 21 ασθενείς, 12 άν- δρες και 9 γυναίκες, ηλικίας από 36 έως 79 ετών. Σε όλες τις περιπτώσεις, υπήρχε διαθέσιμη εξέταση συμβατικής μαγνητικής τομογραφίας και μαγνητικής φασματοσκοπίας (single-voxel proton MR spectroscopy, long-te). Το πρωτόκολλο της εξέτασης περιελάμβανε τη χρήση της χολίνης (Cho), κρεατίνης(& ), αζωτοα- κετυλοασπαρτάσης (NAA), των λιπιδίων (lipids) και του γαλακτικού οξέω ς (lactate). Ό λ ες οι εξετάσεις έγιναν σε μαγνητικό τομογράφο 3Τ. Αποτελέσματα: Μεγάλη αύξηση της Cho, σε συνδυασμό με πτώση της N A A και αύξηση τω ν κλασμάτων Cho/NAA > 3 και Cho/Cr > 2,5 παρουσίασαν 16 ασθενείς. Σε τρία περιστατικά, ενώ το κλάσμα Cho/ N A A ήταν αυξημένο (>3), το κλάσμα Cho/Cr ήταν φυσιολογικό, λόγω τω ν υψηλών τιμών της κρεατίνης. Η φασματοσκοπική ανάλυση σ έναν ασθενή έγινε λανθασμένα σε περιοχή νέκρωσης και αιμορραγίας με χαμηλές ενδείξεις ^ ο, ΝΑΑ, & και αυξημένα επίπεδα γαλακτικού οξέως και λιπιδίων, ενώ παρόμοια ευρήματα καταγράφηκαν σ έναν άλλον ασθενή, όπου η επιλεγμένη περιοχή περιείχε κυρίως νεκρω- τικά στοιχεία. Συμπεράσματα: Η μεγάλη αύξηση της χολίνης, όπως αυτή τεκμηριώνεται μέσω της αύξησης τω ν μεταβολικών κλασμάτων ^ ο / Ν Α Α (>3) και ^ ο / & (>2,5), καθώς και η μεγάλη πτώση της Ν Α Α αποτελούν ένδειξη υψηλής κακοήθειας και σε συνδυασμό με τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά της συμβατικής μαγνητικής τομογραφίας μπορούν να θέσουν τη διάγνωση του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος. Η μαγνητική φασματοσκοπία είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη διαφορική διάγνωση περιοχών μετακτινικής νέκρωσης και υποτροπής νεοπλασματικού ιστού σε ασθενείς, που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και μετεγχειρητική ακτινοβολία. Λέξεις-κλειδιά: Γλοιοβλάστωμα, μαγνητική φασματοσκοπία, χολίνη, αζωτοακετυλοασπαρτάση, μεταβολικά κλάσματα. Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

2 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΘΣ 115 Εικόνες 1, 2: Ασθενής με γλοιοβλάστωμα στον κροταφικό λοβό δεξιά. Το επιλεγμένο πεδίο ανάλυσης είναι μία περιοχή εμπλουτισμού παρά το κροταφικό κέρας της δεξιάς πλάγιας κοιλίας. Η μαγνητική φασματοσκοπία παρουσιάζει μεγάλη αύξηση της χολίνης και πτώση της ΝΑΑ, χωρίς αύξηση τω ν λιπιδίων ή του γαλακτικού οξέως. Τα μεταβολικά κλάσματα ^ ο / Ο τ και ^ ο / Ν Α Α εμφανίζουν τιμές 2.66 (> 2.5 ) και (> 3 ) αντίστοιχα, που είναι ενδεικτικές υψηλής κακοήθειας.

3 116 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο κακοήθης από τους όγκους αστροκυτταρικής προελεύσεως. Τα απεικονιστικά του χαρακτηριστικά είναι γνωστά και αντικατοπτρίζουν την παθολογοανατομική του εικόνα. Η χρήση της μαγνητικής φασματοσκοπίας μέσω της καταγραφής της παρουσίας και της ποσοτικής χαρτογράφησης κάποιων μεταβολιτών στον ελεγχόμενο στοιχειώδη όγκο της βλάβης, επιτρέπει τόσο την ευκολότερη διάγνωση σε αμφίσημες περιπτώσεις, όσο και τη διάκριση του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος από περιπτώσεις μετακτινικής νέκρωσης, μεταστατικών εστιώ ν ή γλοιωμάτων χαμηλότερου βαθμού κακοήθειας. Υ Λ ΙΚ Ο -Μ Ε Θ Ο Δ Ο Σ ΝΑΑ,Ο Ν Α Α /ϋφ ) Ο η> Κ γο>) ΝΑΑ/ϋΗο ΝΑΑ/0\ο(Η) ΟΗο/ΝΑΑ Ο\ο/ΝΑΑ(Η) Εικόνες 3, 4: Παρουσία γλοιοβλαστώματος στον βρεγματικό λοβό αριστερά με επέκταση στο μεσολόβιο. Η επιλεγμένη θέση φασματοσκοπικής ανάλυσης περιελάμβανε μία περιοχή με κυρίως συμπαγή στοιχεία που δείκνυε εμπλουτισμό και ένα πολύ μικρότερο τμήμα νέκρωσης. Η ανάλυση του φάσματος παρουσιάζει αύξηση της χολίνης και μεγάλη πτώση του ΝΑΑ. Τα μεταβολικά κλάσματα ^ ο / Ο τ και ^ ο / Ν Α Α εμφανίζουν τιμές 3.04 (> 2.5 ) και 6.27 (> 3 ) αντίστοιχα, που είναι ενδεικτικές υψηλής κακοήθειας. Επιπλέον, καταγράφονται υψηλές τιμές λιπιδίων και γαλακτικού οξέως, εξαιτίας της νέκρωσης. Η μελέτη μας συμπεριέλαβε 21 ασθενείς, 12 άνδρες και 9 γυναίκες, ηλικίας από 36 έως 79 ετών. Οι ασθενείς αυτοί μετά από την εμφάνιση νευρολογικής σημειολογίας (ημιπάρεση, επιληπτικές κρίσεις), υποβλήθηκαν σε συμβατική μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου. Σε 15 εξ αυτών προηγήθηκε αξονική τομογραφία εγκεφάλου. Η μαγνητική τομογραφία ανέδειξε τα τυπικά χαρακτηριστικά του γλοιοβλαστώματος, δηλαδή την παρουσία μάζας με εκτεταμένες περιοχές κεντρικής νέκ ρω σης και περιφερικό εμπλουτισμό, ενώ σε όλες τις περιπτώσεις υ πήρξε εκτεταμένο περιεστιακό «οίδημα». Σε αρκετές περιπτώσεις -16 ασθενείς- απεικονίσθηκε επέκταση της βλάβης είτε στις λεπτομήνιγγες, είτε υποεπεν-

4 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΘΣ 117 Εικόνες 5, 6: Ασθενής με ιστορικό γλοιοβλαστώματος, που υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και μ ετεγχειρητική ακτινοβολία και χημειοθεραπεία. Η επιλεγμένη περιοχή ενδιαφέροντος είναι μία περιοχή εμπλουτισμού. Το φάσμα παρουσιάζει αύξηση της τιμής της χολίνης και μείωση της ΝΑΑ. Οι τιμές τω ν μεταβολικών κλασμάτων είναι αυξημένες - ^ ο / & = 4.64 και ^ ο / Ν Α Α = 5.06-, δεικνύοντα ς υψ ηλό βαθμό κακοήθειας. Υποτροπή γλοιοβλαστώματος. δυματικά στο κοιλιακό σύστημα είτε μέσω της μέσης γραμμής στο αντίθετο εγκεφαλικό ημισφαίριο. Σε 10 εξ αυτών τω ν ασθενών έγινε επιβεβαίωση της διάγνωσης με στερεοτακτική βιοψία. Να σημειωθεί πως η λήψη ιστού για ιστολογική ανάλυση κατά τη βιοψία δεν περιελάμβανε απαραίτητα την περιοχή στην οποία έγινε φασματοσκοπική ανάλυση και η επιλογή ήταν στη διακριτική ευχέρεια του χειρουργού. Από το σύνολο των 21 ασθενών, υπήρξαν 9 ασθενείς με ιστορικό γλοιοβλαστώματος, οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση, ενώ ακολούθησε θεραπεία με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία. Οι α σθενείς αυτοί παρουσίασαν περιοχή με εμπλουτισμό μετακτινικά.

5 118 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 Εικόνες 7, 8: Ασθενής με γλοιοβλάστωμα και ιστορικό χειρουργικής επέμβασης, μετεγχειρητικής ακτινοβολίας και χημειοθεραπείας. Η επιλεγμένη θέση φασματοσκοπικής ανάλυσης περιελάμβανε μία περιοχή οιδήματος στον θάλαμο. Το φάσμα παρουσιάζει αύξηση της χολίνης και μείωση της ΝΑΑ, ενώ καταγράφηκαν υ ψηλά επίπεδα θ '. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, το μεταβολικό κλάσμα ^ ο / & να είναι φυσιολογικό (^ ο / Ο τ= ), ενώ το κλάσμα ^ ο / Ν Α Α να δεικνύει κακοήθεια, όχι όμως υψηλού βαθμού (^ ο / Ν Α Α = 2.23).

6 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΘΣ 119 Εικόνες 9, 10: Ο ασθενής ίω ν εικόνων 7 και 8. Αλλαγή ίου επιλεγμένου πεδίου ενδιαφέροντος, που περιλαμβάνει μία περιοχή παρά τον αριστερό ιππόκαμπο, επί τα εντός του ινιακού κέρατος της πλάγιας κοιλίας σύστοιχα και ένα μικρό τμήμα του ίδιου του ιππόκαμπου. Καταγράφηκε περαιτέρω αύξηση της χολίνης, ενώ διατηρήθηκαν τα χαμηλά επίπεδα της Ν Α Α και τα υψηλά επίπεδα της θ '. Το μεταβολικό κλάσμα ^ ο / Ο τ εξακολουθεί να είναι φυσιολογικό (^ο/ο τ= ), ενώ το κλάσμα ^ ο / Ν Α Α είναι αυξημένο (^ ο / Ν Α Α = 3.22) και ενδεικτικό υψηλής κακοήθειας. Παρουσία υψηλών επιπέδων γαλακτικού οξέως και λιπιδίων ? VI ΡΡ >/06/1968 Ν Α Α /Ο γ Ν Α Α / 0 (ίϊ) 0.36 ΟΚο/Ογ 1.14 ΗI Ν Α Α / α ^ΝΑΑ/Οήο(6) 0.31 (^ ο / Ν Α Α 3.08 Ο ιο Μ Α Λ Ο ι) 3.22

7 120 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 Εικόνες 11, 12: Ασθενής με παρ ου σία γλο ιο β λ α σ τώ μ α το ς στο μεσολόβιο και επέκταση εκατέρωθεν της μέσης γραμμής, ιδιαίτερα αριστερά. Αρχικά η περιοχή, που επιλέχθηκε για φασματοσκοπική ανάλυση, περιελάμβανε συμπαγή και νεκρωτικά στοιχεία παραοβελιαία στον αριστερό ινιακό λοβό. Ό λ ο ι οι μεταβολίτες, πλην τω ν λιπιδίων και του γαλακτικού οξέω ς, είχαν χαμηλές τιμές, ευρήματα ενδεικτικά της παρουσίας τω ν νεκρωτικών στοιχείων. Σε όλες τις περιπτώσεις ακολούθησε έλεγχος με μαγνητική φασματοσκοπία σε μαγνητικό τομογράφο 3Τ (single-voxel proton MR spectroscopy, long-te). Η επιλογή της περιοχής ενδιαφέροντος έγινε με βάση τα απεικονιστικά ευρήματα χρησιμοποιώντας ακολουθίες με επιβάρυνση της Τ1 ή της Τ2 παραμέτρου σε τρία επίπεδα και προτιμώντας τις περιοχές εκείνες, που στην προηγούμενη εξέταση με τη συμβατική μαγνητική τομογραφία είχαν απεικονιστικά συμπαγή χαρακτήρα και παρουσίαζαν εμπλουτισμό. Η επιλογή της περιοχής στοιχειώδους όγκου (voxel) προϋπέθετε την αποφυγή τω ν περιοχών νέκρωσης, του κοιλιακού συστήματος, τω ν παραρρίνιων κόλπων και τω ν οστώ ν του θόλου του κρανίου. Ο χρόνος διάρκειας της εξέτασης ήταν 6 λεπτά. Το πρωτόκολλο της εξέτασης περιελάμβανε τη χρήση της Cho, Cr, NAA, lipids και lactate. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜ ΑΤΑ Δεκαέξι ασθενείς παρουσίασαν μεγάλη αύξηση της Cho, σε συνδυασμό με πτώση της N A A και αύξηση των κλασμάτων Cho/NAA>3 και Cho/Cr>2.5, οι οποίες σε συνδυασμό με τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά της βλάβης, ήταν ενδεικτικά πολύμορφου γλοιοβλαστώματος (Εικόνες 1,2,3,4). Στην ομάδα αυτή, ανήκαν οι 7 από τους 9 ασθενείς με ιστορικό γλοιοβλαστώματος του εγκεφάλου, που

8 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΘΣ 121 ΛΜΛΟ 0.39: Ν Α Α /ϋ φ ) 0,69: Ο α Κ τ 2.48: αο/εφ) 2.63: Ν Α Α /αο 036: Ν Α Α /Ο ιφ ) 026: α>ο/ναα 6.30: Ο ιο /Μ Α φ ) Εικόνες 13, 14: Αλλαγή της επιλεγμένης περιοχής ενδιαφέροντος στον ασθενή τω ν εικόνων 11 και 12, που βρίσκεται τώρα στο μεσολόβιο και περιλαμβάνει συμπαγή, εμπλουτιζόμενα στοιχεία. Αύξηση της τιμής τω ν χολίνης και μείωση της τιμής της Ν Α Α με μεταβολικά κλάσματα ενδεικτικά υψηλού βαθμού κακοήθειας (^ ο / & = 2.6 3,^ ο / Ν Α Α = 3.79).

9 122 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 Εικόνες 15, 16: Ασθενής με γλοιοβλάστωμα στην περιοχή του μεσολοβίου και τάση επέκτασης εκατέρωθεν της μέσης γραμμής. Η φασματοσκοπική ανάλυση παρουσιάζει χαμηλές τιμές όλω ν τω ν μεταβολιτών (ΝΑΑ, Cho, θ ') και μεγάλη αύξηση τω ν λιπιδίων και του γαλακτικού οξέως, λόγω υπεροχής τω ν νεκρωτικών στοιχείων στην επιλεγμένη περιοχή ενδιαφέροντος. υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέμβαση, καθώς και μετεγχειρητική θεραπεία με ακτινοβολία και χημειοθεραπεία (Εικόνες 5 και 6). Σε έναν από τους δύο εναπ ομ είναντες α σθενείς, που υποβλήθηκαν σε μαγνητική φασματοσκοπία για τον έλεγχο πιθανής υποτροπής, αρχικά το φάσμα τοποθετήθηκε σε περιοχή εμπλουτισμού στον θόλο του βρεγματικού λοβού με φυσιολογικές τις τιμές των μεταβολιτών. Η μαγνητική φ α σματοσκοπία επαναλήφθηκε σε περιοχή της βλάβης με συμπαγείς χαρακτήρες στην κεφαλή του κερκοφόρου πυρήνα αριστερά, που παρουσίαζε ήπιο εμπλουτισμό και οίδημα. Καταγράφηκε αύξηση τω ν τιμών της χολίνης, μείωση της Ν Α Α και υψηλές τιμές κρεατίνης με αποτέλεσμα, ενώ το κλάσμα ΟΗο/ΝΔΔ να δεικνύει υψηλό βαθμό κακοήθειας (ΟΗο/ΝΔΔ=3,18), το κλάσμα ΟΗο/Οτ να είναι φυσιολογικό. Παρόμοια ευρήματα με φυσιολογικό κλάσμα ΟΗο/Οτ, λόγω υψηλών τιμών της κρεατίνης και παθολογικό κλάσμα ΟΗο/ΝΔΔ ενδεικτικό υψηλής κακοήθειας, λόγω αυξημένης χολίνης και μειωμένης Ν Α Α παρατηρήθηκαν σε ακόμη δύο ασθενείς, όπου η επιλεγμένη περιοχή για φασματοσκοπική ανάλυση ήταν στον θάλαμο και στις δύο περιπτώσεις. Στον έναν από αυτούς, που ανήκε στην ομάδα ελέγχου για πιθανή υποτροπή, η αρχική θέση φασματοσκοπικής ανάλυσης ήταν σε περιοχή οιδήματος στον αριστερό θάλαμο, ενώ η δεύτερη θέση ήταν σε περιοχή με συμπαγείς απεικονιστικούς χαρακτήρες και εμπλουτισμό

10 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟΒΛΑΣΤΩΜΑΤΘΣ 123 Εικόνες 17, 18: Μαγνητική φασματοσκοπία ασθενή με παρουσία γλοιοβλαστώματος στον βρεγματικό και κροταφικό λοβό αριστερά. Η βλάβη χαρακτηρίζεται από μία ευμεγέθη κοιλοτική περιοχή με αιμορραγικά στοιχεία εντός αυτής, ενώ παρουσιάζει ήπιο περιφερικό εμπλουτισμό και ήπιο περιεστιακό οίδημα. Το φάσμα εμφανίζει χαμηλές τιμές όλω ν τω ν μεταβολιτών (ΝΑΑ, ^ ο, θ ') και μικρή αύξηση τω ν λιπιδίων και του γαλακτικού οξέως, επειδή λανθασμένα επιλέχθηκε το κέντρο της νεκρωτικής κοιλότητας για φασματοσκοπική ανάλυση. παρά τον ιππόκαμπο επί τα ε ντός του ινιακού κέρατος της αριστερής πλάγιας κοιλίας. Σε αμφότερες τις θέσεις, ενώ το κλάσμα Cho/Cr ήταν φ υσιολογικό, το κλάσμα Cho/NAA ήταν ενδεικτικό κακοήθειας (Εικόνες 7,8,9,10). Από τις 19 συνολικά περιπτώσεις ασθενών με ευρήματα ενδεικτικά υψηλής κακοήθειας, οι 11 είχαν υψηλά επίπεδα λιπιδίων και γαλακτικού ο ξέω ς ενδεικτικά νέκρω σης, το οποίο μπορούσε να εξηγηθεί απεικονιστικά σε όλους πλην δύο, αφού ένα τμήμα του στοιχειώδους ελεγχόμενου όγκου βρίσκονταν σε περιοχή νέκρωσης. Σε 3 ασθενείς αυτής της ομάδας, αρχικά επιλέχτηκε περιοχή για φασματοσκοπική ανάλυση που περιλάμβανε ε στίες νέκρωσης με αποτέλεσμα όλοι οι μεταβολίτες πλην των λιπιδίων και του γαλακτικού οξέω ς να παρουσιάζουν πολύ χαμηλές τιμές (Εικόνες 11,12). Αλλαγή της επιλεγμένης θ έ σης για τη λήψη φ άσματος σε περιοχή με συμπαγή και εμπλουτιζόμενο ιστό, απέδωσε τα τυπικά φασματοσκοπικά ευρήματα υψηλής κακοήθειας (Εικόνες 13,14). Να σημειωθεί πως υπήρξε μία ακόμη περίπτωση με χαμηλές ενδείξεις Cho, NAA, Cr και αυξημένα επίπεδα lactate και lipids, όπου η επιλεγμένη περιοχή για φασματοσκοπική ανάλυση περιείχε κυρίως νεκρωτικά στοιχεία, ενώ μικρό τμήμα της αποτελούνταν από εμπλουτιζόμενο νεοπλασματικό ιστό. Η μαγνητική φασματοσκοπία δεν επαναλήφθηκε σ αυτόν τον ασθενή (Εικόνες 15,16). Στο σύνολο τω ν 19 ασθε-

11 124 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 ΠΙΝ ΑΚΑΣ 1 Φ υσιολογική τιμή Παθολογική τιμή NAA/Cr 2,0 <1,6 NAA/Cho 1,6 <1,2 Cho/Cr 1,2 >1,5 Cho/NAA 0,6 >1,0 ΠΙΝΑΚΑΣ 2: ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ Διαφορική διάγνωση των νεοπλασματικών από μη νεοπλασματικές βλάβες. Καθορισμός του τύπου του ενδοκράνιου όγκου. Βαθμονόμηση γλοιώματος (grade). Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπευτικής αγωγής. Διαφορική διάγνωση μεταξύ της νεοπλασματικής υποτροπής και της μετακτινικής νέκρωσης. Χαρακτηρισμός περιοχών με υψηλό σήμα στις Τ2 ακολουθίες (διάκριση περιοχών με υψηλή κυτταρική πυκνότητα, διαφοροποίηση περιοχών αγγειοκινητικού οιδήματος από περιοχές νεοπλασματικής διήθησης ή νέκρωσης). νώ ν με φασματοσκοπικά υψηλό δείκτη κακοήθειας, η επιλεγμένη περιοχή ενδιαφ έροντος παρουσίαζε εμπλουτισμό και είχε συμπαγή χαρακτηριστικά, ενώ δεν αξιολογήθηκε η περιφερικότερη ή κεντρικότερη θέση της σε σχέση με το σύνολο της έκτασης της βλάβης. Δύο ασθενείς εμφάνισαν φασματοσκοπικό δείγμα ενδεικτικό υψηλής κακοήθειας σε περιοχές με συμπαγή στοιχεία, που παρουσίαζαν οίδημα, αλλά περιορισμένο εμπλουτισμό. Υπήρξε μία περίπτωση ασθενούς με λανθασμένη επιλογή περιοχής ενδιαφέροντος, όπου το φάσμα δεν παρουσίασε καμία κυτταρική δραστηριότητα με χαμηλές τις ενδείξεις όλω ν τω ν μεταβολιτών, πλην μικρής αύξησης των λιπιδίων και του γαλακτικού οξέω ς λόγω αιμορραγίας και νέκρωσης (Εικόνες 17,18). ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η μαγνητική φασματοσκοπία αποτελεί μία αναλυτική μέθοδο, που επιτρέπει την αναγνώριση και ποσοτική ανάδειξη ορισμένων μεταβολιτών και την κατανομή τους σε διάφορους ιστούς. Η εκπομπή ενός παλμού ραδιοσυχνοτήτων από τα πηνία του μαγνητικού τομογράφου οδηγεί ένα πλήθος όμοιων πυρήνων (συνήθως H) σε μεταπτωτική κίνηση. Η διακοπή του παλμού προκαλεί την επιστροφή των πυρήνων σε κατάσταση ηρεμίας και την ταυτόχρονη εκπομπή ενός ασθενούς σήματος, που καταγράφεται από τα πηνία του μαγνητικού τομογράφου. Το σήμα αυτό μέσα από μετασχηματισμό Fourier καταγράφεται στο πεδίο τω ν συχνοτήτων ω ς φάσμα, δηλαδή ένα σύνολο κορυφών σε διαφορετικές συχνότητες. Η θέση

12 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟβΛΑΣΤΩΜΑΤΟΣ 125 της κάθε καταγραφόμενης κορυφής σχο πεδίο ίω ν συχνοτήτων σχετίζεται με το χημικό περιβάλλον του συγκεκριμένου πυρήνα και εκφράζεται σε ppm (parts per million), (χημική μετάθεση). Άλλες παράμετροι, που χαρακτηρίζουν την κάθε κορυφή είναι το ύψος (height), δηλαδή η μέγιστη ένταση του σήματος και το πλάτος της κορυφής στη μεσότητα του ύψους, που δίνει πληροφορίες σχετικά με τον εκάστοτε χρόνο χαλάρωσης (χρόνος επιστροφής σε κατάσταση ηρεμίας-relaxation time). Η χρήση του πυρήνα του υδρογόνου στη μαγνητική φασματοσκοπία εφαρμόζεται κυρίως λόγω της ευρείας παρουσίας του σε όλες τις οργανικές δομές και της υψηλής ευαισθησίας του στις εφαρμογές του μαγνητικού συντονισμού και την εκπομπή του παλμού ραδιοσυχνοτήτων. Η κορυφή του νερού στο φάσμα είναι πολύ μεγάλη σε σύγκριση με τους υπόλοιπους μεταβολίτες και είναι απαραίτητη η καταστολή του για λόγους απεικόνισης τω ν άλλων μεταβολιτών1,3. Η συγκέντρωση του νερού μπορεί να είναι φορές μεγαλύτερη από τη συγκέντρωση τω ν άλλων ουσιών2. Κατά την επιλογή της περιοχής ενδιαφέροντος θα πρέπει ν'αποφεύγουμε το κοιλιακό σύστημα και τις κυστικές περιοχές (Εικόνες 11,12,15,16), αφού περιέχουν προϊόντα του γαλακτικού οξέος και στο φάσμα θα απεικονίζονταν ανώμαλα υψηλά επίπεδα γαλακτικού οξέος ή λιπιδίων3, ενώ θ απουσίαζαν ή θα είχαν ιδιαίτερα χαμηλές τιμές οι υπόλοιποι μεταβολίτες. Επίσης, οι οστικές δομές και οι περιοχές αιμορραγίας δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στο επιλεγμένο πεδίο ανάλυσης, επειδή η λήψη φάσματος είναι εξαιρετικά δυσχερής λόγω τεχνικών δυσκολιών (shim, ακινησία πρωτονίων οστίτη ιστού)3, (Εικόνες 17,18). Οι κορυφές, δηλαδή τα σήματα, που μετρούνται στο φάσμα αποτελούν ουσιαστικά τις σχετικές συγκεντρώσεις τω ν μεταβολιτών και παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες για τη μεταβολική δραστηριότητα της περιοχής, που έχει επιλεχθεί για φασματοσκοπική ανάλυση. Οι κυριότεροι μεταβολίτες, που ανιχνεύονται και αξιολογούνται στη μαγνητική φασματοσκοπία είναι: α) η αζωτο-ακετυλο ασπαρτάση (ΝΑΑ), β) η χολίνη (Cho), γ) η κρεατίνη (Cr), δ) το γαλακτικό οξύ (lactate), ε) τα λιπίδια (lipids). Ο ακριβής ρόλος της Ν Α Α δεν είναι γνω στό ς1,4, αλλά πιστεύεται ότι είναι πολλαπλός. Λειτουργεί σαν μία μορφή αποθήκευσης της ασπαρτάτης (aspartate) και σαν πρόδρομος του νευρωνικού μεταφορέα ερεθισμάτων N-acetylaspartylglutamate (NAAG), ενώ του αποδίδονται και άλλες λειτουργίες. Η αζωτοακετυλοασπαρτάση (Ν ΑΑ, 2.0 ppm) α ποτελεί τον μεταβολίτη με το μεγαλύτερο σήμα στο φάσμα του φυσιολογικού εγκεφαλικού παρεγχύματος τω ν ενηλίκων1,2. Η παρουσία της περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στους νευρώνες, τους νευράξονες και τους νευρίτες του νευρικού συστήματος και αποτελεί δείκτη της λειτουργικότητας και της πυκνότητάς τους4. Η μείωση ή η απουσία του Ν Α Α είναι σημείο απώλειας ή καταστροφής τω ν νευρώνων. Η διήθηση του εγκεφαλικού παρεγχύματος από νεοπλασματικά κύτταρα καταστρέφει τους νευρώνες με αποτέλεσμα τη μείωση του Ν Α Α στον πυρήνα τω ν περισσότερων συμπαγών όγκων του εγκεφάλου. Βέβαια, μείωση της αζωτοακετυλοασπαρτάσης παρατηρείται σε όλες τις ασθένειες, που συνοδεύονται από απώλεια των νευρώνων ή/και των νευραξόνων, όπως έμφρακτα και πλάκες της πολλαπλής σκλήρυνσης. Η πτώση της Ν Α Α σε μερικές ασθένειες είναι αναστρέψιμη (MS, κροταφική επιληψία, μιτοχονδριοπάθειες, AIDS, ALS, ADEM) δείχνοντας δυσλειτουργία, ενώ σε κάποιες άλλες (έμφρακτα, όγκοι) είναι μη αναστρέψιμη δεικνύοντας καταστροφή τω ν νευρώνων. Ο μεταβολισμός της Ν Α Α επηρεάζεται ανεξάρτητα από τη δραστηριότητα τω ν νευ ρώ νω ν στη νόσο του Canavan, δείχνοντας πως η παρουσία της δεν είναι απαραίτητη για τη δραστηριότητα τω ν νευρώνων. Η νόσος του Canavan αποτελεί τη μοναδική νόσο, όπου καταγράφεται αύξηση του Ν Α Α και η φασματοσκοπία είναι παθογνωμική της νόσου 1,3. Στα πλαίσια εκτίμησης του φάσματος, η Ν Α Α δεν πρέπει να αξιολογείται ποτέ μόνη της, αλλά πάντα σε συνάρτηση με τους υπόλοιπους μεταβολίτες. Η κορυφή της χολίνης καταγράφεται στα 3.2ppm. Στο σήμα αυτό συμβάλλουν η glycerophosphocholine, η phosphocholine και η phosphatidylcholine, καθώς και λίγη ελεύθερη χολίνη, δηλαδή αντιπροσωπεύει το σύνολο τω ν αποθεμάτων χολίνης στον εγκέφαλο1. Οι ενώσεις αυτές εμπλέκονται στη σύνθεση και την αποδόμηση των κυτταρικών μεμβρανών, αποτελώντας δείκτη μεταβολής των κυτταρικών μεμβρανών (σύνθεση και αποσύνθεση τω ν φωσφολιπιδίων)2. Ο ανώμαλος πολλαπλασιασμός των νεοπλασματικών κυττάρων προκαλεί αύξηση των κυτταρικών μεμβρανών και συνεπώς, αύξηση της χολίνης1,3. Έτσι, η χολίνη συνδέεται με αυξημένο βαθμό κακοήθειας μέσω της

13 126 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 κυτταροβρίθειας και ίου αυξημένου κυτταρικού πολλαπλασιασμού που αντιπροσωπεύει. Η αύξηση τω ν επιπέδων της χολίνης είναι μεγαλύτερη στο κέντρο ενός συμπαγούς, χωρίς νεκρωτικά στοιχεία γλοιώματος με το κλάσμα Cho/ΝΑΑ να μειώνεται στην περιφέρεια του όγκου. Αντίθετα, η αύξηση της χολίνης στις απομυελινωτικές νόσους οφείλεται στη ραγδαία αποδόμηση των κυτταρικών μεμβρανών2. Το σήμα της χολίνης είναι χαμηλό σε περιοχές νέκρωσης. Το σήμα της κρεατίνης καταγράφεται στο φάσμα στα 3.03 ppm και σ αυτό συμβάλλουν τόσο η κρεατίνη όσο και η φωσφοκρεατίνη, που εμπλέκονται στον ενεργειακό μεταβολισμό μέσω της αντίδρασης της κινάσης της κρεατίνης και της παραγωγής ενέργειας υπό μορφή ΑΤΡ. Μία επιπλέον κορυφή της κρεατίνης μπορεί να απεικονισθεί στα 3.94 ppm. Η θέση του στο φάσμα είναι δεξιά της χολίνης και είναι η τρίτη υψηλότερη κορυφή του φάσματος. Η κρεατίνη αποτελεί δείκτη των ενεργειακών συστημάτων και του ενδοκυττάριου μεταβολισμού. Παράγεται στο ήπαρ και μεταφέρεται στον εγκέφαλο, τον νεφρό, την καρδιά και τους σκελετικούς μύες. Η χρόνια ηπατική νόσος, συνεπώς, μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα της κρεατίνης στον εγκέφαλο. Τα επίπεδα της κρεατίνης στα κύτταρα της γλοίας είναι διπλάσια έως τετραπλάσια σε σύγκριση με τους νευρώνες. Μεγαλύτερα επίπεδα κρεατίνης καταγράφονται στη φαιά ουσία παρά στη λευκή ουσία του εγκεφάλου, καθώς και στην παρεγκεφαλίδα συγκριτικά με τις υπερσκηνίδιες δομές. Το σήμα της κρεατίνης δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη μεταβολή ακόμη και σε παθολογικές καταστάσεις σε σύγκριση με άλλους μεταβολίτες. Γι αυτό το λόγο χρησιμοποιείται ω ς παρονομαστής στα μεταβολικά κλάσματα Cho/Cr και NAA/Cr1,2. Η συγκέντρωση της κρεατίνης μειώνεται σε υπερμεταβολικές καταστάσεις και αυξάνεται σε υπομεταβολικές καταστάσεις1,2. Η μείωση της κρεατίνης συμβαδίζει με την αύξηση του βαθμού αναπλασίας. Η κρεατίνη ουσιαστικά απουσιάζει στα λεμφώματα και τις μεταστάσεις, ενώ είναι πολύ χαμηλή στα μηνιγγιώματα και τα ολιγοδενδρογλοιώματα. Αξίζει να σημειωθεί, πως τα επίπεδα της κρεατίνης μπορεί ν αυξηθούν σε γλοιώματα τύπου II, που διηθούν δομές της φαιάς ουσίας είτε πρόκειται για τον φλοιό είτε για τα βασικά γάγγλια και τον θάλαμο και ν αποτελέσουν κακό προγνωστικό δείκτη. Το γαλακτικό οξύ αποτελείται από δύο κορυφές στα 1.33 ppm, γεγονός που προκαλείται από τις αλληλεπιδράσεις του μαγνητικού πεδίου με τα γειτονικά πρωτόνια (doublet, J coupling, διπλό peak). Έ ν α δεύτερο peak του γαλακτικού οξέος υπάρχει στα 4.1 ppm. Επειδή αυτή η κορυφή είναι πολύ κοντά στο νερό συνήθως καταστέλλεται. Τ ο γαλακτικό οξύ απουσιάζει ή είναι μόλις διακριτό στο φάσμα του φυσιολογικού εγκεφαλικού 2 παρεγχύματος. Αποτελεί παράγωγο της αναερόβιας γλυκόλυσης και η συγκέντρωσή του αυξάνεται σε συνθήκες ανα- ερόβιου μεταβολισμού (υποξία, ισχαιμία, επιληπτικές κρίσεις, μεταβολικές διαταραχές). Αύξηση παρατηρείται σε φλεγμονώδεις καταστάσεις (συγκέντρωση μακροφάγων) και σε ιστούς με μειωμένη φλεβική παροχέτευση (κύστεις, κυστικοί και νεκρωτικοί ό γκοι). Έ τσι, παρατηρούνται αυξημένα επίπεδα του γαλακτικού οξέος στις νεκρωτικές περιοχές του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος και τω ν εγκεφαλικών 5 μεταστάσεων. Η αύξησή του στους όγκους επιπλέον αποδίδεται σε καταστάσεις υποξίας. Η παρουσία περιοχών κα- κοήθειας με υψηλή κυτταροβρίθεια και αυξημένη μεταβολική δραστηριότητα, όπου δεν επαρκούν τα αποθέματα οξυγόνου και επικρατεί η παραγωγή ενέργειας μέσω της αναερόβιας γλυκόλυσης, εξηγεί την αυξημένη παρουσία γαλακτικού οξέος σε κακοήθη νεοπλάσματα5,6,7. Θεωρείται πως η παρουσία του γαλακτικού οξέος μπορεί ν αποτελεί πρόδρομο σημείο αγγειογένεσης σε υψηλής κακοήθειας όγκους. Με την εγκατάσταση της νεοαγγείωσης τα επίπεδά του ομαλοποιούνται. Τα λιπίδια παρουσιάζουν δύο peak στα 1.5 και 0.9 ppm και μπορούν να καλύψουν το σήμα του γαλακτικού οξέος. Απουσιάζουν από το φάσμα του φυσιολογικού εγκεφαλικού ιστού. Απεικονίζονται λανθασμένα στο φάσμα, αν συμπερι- ληφθούν στο πεδίο εξέτασης περιοχές που περιέχουν λίπος, όπως το υποδόριο ή ο μυελός τω ν οστώ ν του θόλου του κρανίου. Αύξηση τω ν λιπιδίων παρατηρείται σε περιπτώσεις νέκρωσης και καταστροφής των κυτταρικών μεμβρανών (μεταστάσεις, πρωτοπαθείς κακοήθεις όγκοι). Άλλοι μεταβολίτες, που μπορεί να μετρηθούν στο φάσμα είναι η μυοϊνοσιτόλη (myoinositol), η γλουταμάτη και η γλουταμίνη (glutamate- glutamine) και διάφορα αμινοξέα, όπως η αλανίνη (alanine), η γλυκίνη (glycine)

14 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟβΛΑΣΤΩΜΑΤΟΣ 127 και η βαλίνη (valine). Σύγχρονες μέθοδοι (in vivo twodimensional localized correlation spectroscopy) είναι σε θέση να αναλύσουν ακόμη μεγαλύτερο αριθμό μεταβολιτών, τω ν οποίων η απουσία ή η παρουσία χαρακτηρίζει το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα, με στόχο τη μείωση της ανάγκης για στερεοτακτική βιοψία8. Ό π ω ς προαναφέρθηκε η κρεατίνη δεν παρουσιάζει ιδιαίτερη μεταβολή ακόμη και σε παθολογικές καταστάσεις συγκριτικά με τους υπόλοιπους μεταβολίτες. Γι αυτό χρησιμοποιείται, ως παρονομαστής στα μεταβολικά κλάσματα Cho/Cr και NAA/Cr. Τα επίπεδα της κρεατίνης μπορεί ν αυξηθούν σε περιπτώσεις όγκων που διηθούν δομές της φαιάς ουσίας με αποτέλεσμα το κλάσμα Cho/Cr, λόγω της αύξησης και τω ν δύο μεταβολιτών, να πλησιάζει το 1 ή να είναι ακόμη και αρνητικό, όπως καταγράψαμε χαρακτηριστικά σε τρία από τα περιστατικά της μελέτης (Εικόνες 7, 8). Η αύξηση της χολίνης τεκμηριώνεται μέσω τω ν μεταβολικών κλασμάτων Cho/NAA και Cho/Cr (Πίνακας 1). Ό σ ο μεγαλύτερη είναι η τιμή αυτών τω ν κλασμάτων, τόσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός κακοήθειας. Συγκεκριμένα, το κλάσμα Cho/Cr έχει σαν όριο την τιμή 2.0, ενώ κατ άλλους την τιμή 2.5 για τη διαφοροποίηση τω ν χαμηλής κακοήθειας από υψηλής κακοήθειας γλοιωμάτων. Ό τα ν το κλάσμα Cho/NAA είναι >1 υποδεικνύει χαμηλής κακοήθειας νεοπλασία, ενώ όταν έχει τιμή > 3 - κατ άλλους >2.27- αποτελεί δείκτη υψηλής κακοήθειας (Εικόνες 1 έως 6). Η μαγνητική φασματοσκοπία μπορεί ν αποδειχθεί πολύτιμη σε περιπτώσεις που η συμβατική μαγνητική τομογραφία και η κλινική εικόνα είναι αμφίσημες, σχετικά με ογκόμορφες βλάβες του εγκεφάλου. Όμως, αποτελεί απαράβατο κανόνα ότι η ανάλυση της μαγνητικής φασματοσκοπίας πρέπει να γίνεται πάντα σε συνδυασμό με τα δεδομένα που προσφέρουν όλες οι ακολουθίες τόσο της δομικής (T1WI, T2WI, T1WI post contrast) όσο και της λειτουργικής (DWI, PW I) μαγνητικής τομογραφίας. Είναι ενδεικτικό πως η μεγάλη αύξηση της χολίνης και η μεγάλη μείωση της αζωτοακετυλοασπαρτάσης, που αποτελούν χαρακτηριστικά τω ν νεοπλασιών, συμπεριλαμβανομένου του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος μπορεί ν απαντηθούν σε μία σειρά από μη νεοπλασματικές παθησεις9. Οι ενδείξεις της μαγνητικής φασματοσκοπίας αναφέρονται στον Πίνακα 2. Το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα είναι ο πιο κακοήθης αστροκυτταρικός όγκος (grade IV), αποτελούμενος από νεοπλασματικά κύτταρα χαμηλής διαφοροποίησης. Είναι ο συχνότερος πρωτοπαθής κακοήθης όγκος του εγκεφάλου, αποτελώντας το 12-15% όλω ν των ενδοκράνιων όγκων. Υπάρχουν δύο τύποι γλοιοβλαστώματος: α) δευτεροπαθές από αναπλαστικό αστροκύττωμα. β) πρωτοπαθές - denovo. Εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία. Το 80% μεταξύ ετών. Τα πολύμορφα γλοιοβλαστώματα αποτελούνται από εμπλουτιζόμενες περιοχές νεοπλασματικού ιστού και εκτεταμένες περιοχές κεντρικής νέκρωσης και γλοίωσης. Συνήθως, υπάρχει εκτεταμένο περιεστιακό οίδημα. Ο διηθητικός χαρακτήρας του γλοιοβλαστώματος καθιστά μη εφικτό τον καθορισμό τόσο τω ν απεικονιστικών, όσο και τω ν ιστοπαθολογικών ορίω ν του όγκου με τον φυσιολογικό εγκεφαλικό ιστό10. Εκτός από τις περιοχές της νέκρωσης, δεν είναι σπάνια η παρουσία μη εμπλουτιζόμενου νεοπλασματικού ιστού, ειδικά στις περιπτώσεις όπου το γλοιοβλάστωμα προκύπτει από ένα μικρότερου βαθμού κακοήθειας αστροκύττωμα. Η παθολογοανατομική και απεικονιστική ετερογένεια του πολύμορφου γλοιοβλαστώματος10 ισχύει και στην περίπτωση της μαγνητικής φασματοσκοπίας, όπου το φάσμα, επηρεαζόμενο από την παρουσία όχι μόνο του νεοπλασματικού ιστού, αλλά και περιοχών νέκρωσης, αιμορραγίας ή και φλεγμονής, δεν θα είναι ούτε ομοιόμορφο, αλλά ούτε και τυπικό όγκου υψηλής κακοήθειας σε όλη την έκταση αυτού. Επιπλέον, η επιλογή του στοιχειώδους όγκου (voxel) φασματοσκοπικής ανάλυσης συνήθως δεν περιέχει μόνο νεοπλασματικά κύτταρα, αλλά και κύτταρα φυσιολογικού εγκεφαλικού παρεγχύματος, που επηρεάζουν την τελική εικόνα του φάσματος, δεδομένης της διηθητικής φύσης του γλοιοβλαστώματος. Συνεπώς η επιλογή της θέσης και το μέγεθος της περιοχής ενδιαφέροντος, όπου θα εφαρμοστεί η φ α σματοσκοπική ανάλυση είναι μεγάλης σημασίας και πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. Συνήθως, η καταλληλότερη θέση είναι το εμπλουτιζόμενο άκρο της βλάβης, παρά το κεντρικό της τμήμα, ακόμα κι αν αυτό αποτελείται από συμπαγή εμπλουτιζόμενο ιστό σε μία προσπάθεια ν αποφύγουμε την καταγραφή των προϊόντων κυτταρικής αποδόμησης, που πιθανώς επικρατούν στο κέντρο της βλάβης11. Στο γλοιοβλάστωμα παρατηρείται αύξηση της χολίνης, μείωση του ΝΑΑ, ενώ μπορεί να καταγραφεί αύξηση τω ν λιπιδίων και του γαλακτικού οξέος. Στη μαγνητική φασματοσκοπία το κατεξοχήν χαρα-

15 128 Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 44, Τεύχος 2, 2013 κτηρισπκό, όχι μόνο ίου γλοιοβλαστώματος, αλλά και όλω ν τω ν όγκω ν που προέρχονται από όλα τα μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου είναι η αύξηση της χολίνης. Η χολίνη, όπως προαναφέρθηκε, αποτελεί δείκτη τω ν κυτταρικών μεμβρανών και η αύξησή της είναι μεγαλύτερη σε υψηλότερης κακοήθειας όγκους, όπως είναι το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα, όπου υπάρχει γρήγορος πολλαπλασιασμός των νεοπλασματικών κυττάρων και μεγάλη αύξηση τω ν κυτταρικών μεμβρανών. Ο προσδιορισμός του επιπέδου αύξησης της χολίνης γίνεται είτε με τον καθορισμό της απόλυτης συγκέντρωσης της χολίνης, η οποία αν και εφικτή είναι ιδιαίτερα δύσκολη, είτε με τον προσδιορισμό της αύξησης της χολίνης μέσω της αύξησης τω ν μεταβολικών κλασμάτων Cho/NAA και Cho/Cr. Στη μελέτη μας 16 ασθενείς παρουσίασαν Cho/NAA>3 και Cho/ Cr>2.5, τεκμηριώνοντας την αύξηση της χολίνης και καταδεικνύοντας υψηλό βαθμό κακοήθειας (Εικόνες 1 έως 6). Μία άλλη προσέγγιση αποτελεί η σύγκριση της χολίνης σε μία ύποπτη μάζα με τη χολίνη ή την κρεατίνη στο φυσιολογικό εγκεφαλικό παρέγχυμα στην αντίστοιχη θέση του αντίθετου εγκεφαλικού ημισφαιρίου. Τα κλάσματα του γαλακτικού οξέος προς το νερό ή την κρεατίνη (lactate/water, lactate/ Cr), στα οποία έχει αποδοθεί υψηλή ευαισθησία στη διάκριση των διαφόρων ιστολογικών τύπων των αστροκυττωμάτων12, δεν ήταν διαθέσιμα στη μελέτη μας. Το γλοιοβλάστωμα έχει χαμηλότερα επίπεδα Ν ΑΑ σε σύγκριση με τα χαμηλότερης κακοήθειας γλοιώματα, κάτι που αφορά όχι μόνο τις περιοχές νέκρωσης του γλοιοβλαστώματος, αλλά και τα συμπαγή τμήματα του όγκου και οφείλεται στη μεγαλύτερη καταστροφή νευ ρώ νω ν σε αυτό και την αντικατάσταση αυτών από νεοπλασματικά κύτταρα5,7. Επίσης, το πολύμορφο γλοιοβλάστωμα έχει την τάση να παρουσιάζει υψηλότερα επίπεδα γαλακτικού οξέος σε σύγκριση με τα χαμηλότερης κακοήθειας γλοιώματα, χωρίς αυτό να μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια για τη βαθμονόμηση τω ν γλοιωμάτων5,6. Η παρουσία λιπιδίων στα γλοιοβλαστώματα είναι συχνή σε αντίθεση με τα χαμηλής κακοήθειας γλοιώ ματα και αφορά συνήθως περιοχές νέκρωσης ορατές ή μη απεικονιστικά6, όπως αναδείχθηκε σε 11 ασθενείς της μελέτης μας, ενώ μπορεί να οδηγήσει σε ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα9όπως προέκυψε σε 4 από τα περιστατικά μας. Στα 3 από αυτά, η επανάληψη της μαγνητικής φασματοσκοπίας σε διαφορετική θέση λήψης φάσματος, αποφεύγοντας τις περιοχές νέκρω σης (Εικόνες 11,12,13,14), κατέδειξε υψηλό δείκτη κακοήθειας, ενώ στον τέταρτο ασθενή η εξέταση δεν επαναλήφθηκε (Εικόνες 15, 16). Το γλοιοβλάστωμα μπορεί να έχει παρόμοια απει- κονιστικά χαρακτηριστικά με μία μονήρη εγκεφαλική μετάσταση. Η μαγνητική φασματοσκοπία μπορεί να συμβάλλει στη διάκριση των δύο βλαβών, λαμβάνοντας υπόψη τη διηθητική φύση του γλοιοβλαστώματος σε σχέση με τον πιο σαφώς αφοριζόμενο μεταστατικό ιστό13. Συνεπώς, η ανάλυση του φάσματος στην περιοχή πέριξ του εξωτερικού ορίου του εμπλουτιζόμενου νεοπλασματικού ιστού στο γλοιοβλάστωμα, θα δείξει αυξημένα επίπεδα χολίνης σε αντίθεση με τα φυσιολογικά ευρήματα στον ιστό που περιβάλλει τις 14 μεταστάσεις. Η διάκριση της υποτροπής του γλοιοβλαστώματος από τη μετακτινική νέκρω ση αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο με το οποίο ασχολείται η φασματοσκοπική ανάλυση. Στην περίπτωση της νέκρωσης καταγράφεται απουσία του σήματος τω ν μεταβολιτών NAA, Cho, Cr με συνοδό παρουσία μίας ευρείας κορυφής μεταξύ 0 και 2.0 ppm -το κέντρο της περίπου στα 1.5 ppm-, το οποίο αποτελείται πιθανότατα από ελεύθερα λιπαρά οξέα, γαλακτικό οξύ και αμινοξέα και αντιστοιχεί σε νέκρωση τω ν ιστών. Η παρουσία φλεγμονώδους αντίδρασης στο φάσμα θα καταγράψει αύξηση της χολίνης, η οποία όμως θα οφείλεται στα ενεργοποιημένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και δεν θα φτάνει στα υψηλά επίπεδα που παρατηρούνται στο γλοιοβλάστωμα15. Επιπλέον, η ταυτόχρονη χρήση των ακολουθιών της λειτουργικής μαγνητικής τομογραφίας (perfusion imaging) συντελούν στην καλύτερη διαφορική διάγνωση. Ό μ ως, αν η φλεγμονώδης αντίδραση είναι ιδιαίτερα έντονη, θα προκαλέσει μεγάλη αύξηση των επιπέδων της χολίνης, καθιστώντας δύσκολη την τελική διάγνωση, ενώ δεν είναι σπάνια η συνύπαρξη της μετακτινικής νέκρωσης και εστιών νεοπλασίας σε μία νέα εμπλουτιζόμενη περιοχή μετά από ακτινοβολία15,16. ABSTR ACT Maskalidis Ch, Vasileiadis K, Chondromatidou S, Gkoutsaridou F, Emmanouilidou M, Chaitidou S. Magnetic resonance spectroscopy in the evaluation of glioblastoma multiforme. Objective: Our purpose is to study the imaging findings of magnetic resonance spectroscopy in cases of glioblastoma multiforme and to analyze the limitations

16 X. Μασκαλίδης και συν. Η ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟΥ ΓΛΟΙΟβΛΑΣΤΩΜΑΤΟΣ 129 of this method. Material-methods: W e reviewed 21 patients, 12 male and 9 female, between 36 and 79 years old. In all cases, there was a conventional magnetic resonance imaging examination and a magnetic resonance spectroscopy examination available (single-voxel proton MR spectroscopy, long-te). The procedure protocol included the use o f Cho, Cr, NAA, lipids and lactate. All the examinations were performed in a 3T unit. Results: Elevation of choline in combination with reduction o f N A A and increase o f the metabolic ratios Cho/NAA>3 and Cho/Cr>2.5 was registered in 16 patients. In three cases, the ratio Cho/NAA was elevated (> 3 ), but the metabolic ratio Cho/Cr was normal, because of increased values of creatine. The spectroscopic analysis in a patient was wrongly performed in an area of necrosis and hemorrhage with low values of Cho, NAA, Cr and elevated levels of lactate and lipids. Similar findings were registered in another patient, where voxel contained mainly necrotic elements. Conclusions: The great elevation of choline, which is confirmed through the increase of the metabolic ratios Cho/NAA (> 3 ) and Cho/Cr (>2.5), as well as the great reduction of N A A indicate a high degree of malignancy and in combination with the imaging characteristics of conventional magnetic resonance imaging, may be sufficient for the diagnosis of glioblastoma multiforme. Magnetic resonance spectroscopy is particularly useful in the differential diagnosis between areas of post radiation necrosis and recurrence of malignant tissue after surgery and radiation therapy. Keywords: Glioblastoma, magnetic spectroscopy, choline, N-acetyl aspartase, metabolic ratios. Radiologic Departm ent o f Thessaloniki Papageorg io u Hospital ΒΙΒΛΙΟ ΓΡΑΦ ΙΑ 1. Castillo M, Kwock L, Mukherji SK. Clinical Applications o f Proton MR Spectroscopy. Am J Neuroradiol 1996; 17: Singh AK, W ang A-M, Sanders W. Magnetic resonance spectroscopy of the brain. Applied Radiology 2002; W irt M D, P eterm a n n G W. M a g n etic reson a n ce spectroscopy: A basic guideto data acquisition and interpretation. Applied Radiology 2003; Magnetic Resonance Imaging of the Brain and Spine. 4th edition. Lippincott Williams & Wilkins 2009; 35: Tien RD, Lai PH, Smith JS, Lazeyras F. Single-Voxel Proton Brain Spectroscopy Exam (PROBE/SV) in Patients with Primary Brain Tumors. AJR 1996; 167: Poptani H, Gupta RK, R oy R et al. Characterization of Intracranial Mass Lesions with In V ivo Proton MR Spectroscopy. Am J Neuroradiol 1995; 16: Al-Okaidi RN, Krejza J, W ang S, W oo JH, Mlhem ER. Advanced MR Imaging Techniques in the Diagnosis of Intraaxial Brain Tumors in Adults. RadioGraphics 2006; 26:S173-S Ramadan S, Andronesi OC, Stanwell P, Lin AP, Sorensen AG, Mountford CE. Use o f in V ivo Two-dim ensional MR Spectroscopy to Compare the Biochemistry of the Human Brain to That of Glioblastoma. Radiology 2011; 259: Rand SD, Prost R, H aughton V et al. Accuracy of Single-Voxel Proton MR Spectroscopy in Distinguishing Neoplastic from Nonneoplastic Brain Lesions. Am J Neuroradiol 1997; 18: Rees JH, Sm irniotopoulos JG, Jones RV, W on g K. G lioblastom a M ultiform e : R a d iologic-p a th ologic Correlation. RadioGraphics 1996; 16: Ricci PE, Pitt A, Keller PJ, Coons SW, Heiserman JE. Effect of Voxel Position on Single-Voxel MR Spectroscopy Findings. Am J Neuroradiol; 21: Meyerand ME, Pipas JM, Mamourian A, Tosteson TD, Dunn JF. Classification of Biopsy-Confirm ed Brain Tumors Using Single-Voxel MR Spectroscopy. Am J Neuroradiol 1999; 20: Burtscher IM, Skageberg G, G eijer B, Englund E, Stahlberg F, Hotlas S. Proton MR Spectroscopy and Preoperative Diagnostic Accuracy: An Evaluation of Intracranial Mass Lesions Characterized by Stereotactic Biopsy Findings. Am J Neuroradiol; 21: Law M, Cha S, Knopp EA, Johnson G, Arnett J, Litt AW. H igh-g rade Gliomas and Solitary Metastases: D iffe re n tia tio n by U sin g P erfu sio n and P ro to n Spectroscopic MR Imaging. Radiology 2002; 222: Rabinov JD, Lee PL, Barker FG et al. In Vivo 3-T MR Spectroscopy in the Distinction of Recurrent Glioma versus Radiation Effects: Initial Experience. Radiology 2002; 225: Weybright P, Sundgren PC, Maly P et al. Differentiation Between Brain Tumor Recurrence and Radiation Injury Using MR Spectroscopy. AJR 2005; 185:

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ 101 ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ Βασίλειος Μανιάτης Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης - Απεικονιστής Συνεργάτης Διαγνωστικού Κέντρου ΙΑΤΡΟΠΟΛΙΣ- Μαγνητική Τομογραφία Η εξέλιξη της Μαγνητικής Τομογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση

Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση 22 ο Διαπανεπιστημιακό Συνέδριο Ακτινολογίας Αθήνα, 12-15 Νοεμβρίου 2015 Διαφοροδιαγνωστικά διλήμματα των εκφυλιστικών αλλοιώσεων των τελικών πλακών των σπονδυλικών σωμάτων τύπου Modic σε MRI απεικόνιση

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία

Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών. Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Η συμβολή των απεικονιστικών μεθόδων στη διάγνωση μαθησιακών και αναπτυξιακών διαταραχών Φοιτήτρια: Νούσια Αναστασία Απεικονιστικές μέθοδοι Οι νευροαπεικονιστικές μέθοδοι εμπίπτουν σε δύο μεγάλες κατηγορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία

Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Κρανίο - Εγκέφαλος ανατομία Οστά κρανίου από το πλάϊ Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό οστό Σφηνοειδές οστό Κροταφικό οστό Ηθμοειδές οστό Άνω γνάθος Ινιακό οστό Κάτω γνάθος Οστά από εμπρός Μετωπιαίο οστό Βρεγματικό

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα με χρόνιες ρινικές εκκρίσεις και αίσθημα πίεσης στο γναθιαίο κόλπο Παρουσιάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα Ε. ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα οι οποίοι περιβάλλονται από παχιά κάψα συνδετικού ιστού. Οι εκκριτικοί πόροι εκβάλλουν στην προστατική μοίρα της ουρήθρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.

ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΧΡΗΖΟΥΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια Δ/ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν. Καβάλας Ηαπλήα/α θώρακα Είναι το αρχικό απεικονιστικό εργαλείο του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Ασθενής, 68 ετών, με πλευριτική συλλογή ΔΕ αγνώστου αιτιολογίας, προσήλθε για διερεύνηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των προηγμένων μεθόδων απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των όγκων του εγκεφάλου

Ο ρόλος των προηγμένων μεθόδων απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των όγκων του εγκεφάλου 225 ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Τόμος 43, (4):225-250, 2012 Ο ρόλος των προηγμένων μεθόδων απεικόνισης μαγνητικού συντονισμού στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση των όγκων του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΦΩΤΟΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008 Στοιχεία ανατομίας Στιβάδες κερατοειδούς : 1. Επιθήλιο, μη κερατινοποιημένο κυλινδρικό, πάχους 50μm. 2. Στιβάδα Bowman

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα

Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ Γυναίκα 35 ετών με κοιλιακό άλγος από μηνός Παρουσιάζεται από: Τζάμου Ε, Μπολώτη Δ, Νάτσε Ν, Αναστασιάδου Κ. Ακτινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΟΛΟΓΙA Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΚΝΣ: πολυσύνθετο σύστηµα πολλές από τις λειτουργίες του αδιευκρίνιστες Πρώτες ανατοµικές µελέτες Αριστοτέλης και Γαληνός

Διαβάστε περισσότερα

-ΘΗΛΩΜΑ ΧΟΡΟΕΙΔΟΥΣ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ -KΟΛΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ -ΜΗΝΙΓΓΕΙΩΜΑ -ΕΠΕΝΔΥΜΩΜΑ -ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ -ΓΙΓΑΝΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ -ΕΠΙΔΕΡΜΟΕΙΔΕΣ -ΔΕΡΜΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ

-ΘΗΛΩΜΑ ΧΟΡΟΕΙΔΟΥΣ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ -KΟΛΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ -ΜΗΝΙΓΓΕΙΩΜΑ -ΕΠΕΝΔΥΜΩΜΑ -ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ -ΓΙΓΑΝΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ -ΕΠΙΔΕΡΜΟΕΙΔΕΣ -ΔΕΡΜΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ -ΘΗΛΩΜΑ ΧΟΡΟΕΙΔΟΥΣ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ -KΟΛΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ -ΜΗΝΙΓΓΕΙΩΜΑ -ΕΠΕΝΔΥΜΩΜΑ -ΜΕΤΑΣΤΑΣΗ -ΓΙΓΑΝΤΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ -ΕΠΙΔΕΡΜΟΕΙΔΕΣ -ΔΕΡΜΟΕΙΔΗΣ ΚΥΣΤΗ -ΛΕΜΦΩΜΑ -ΟΛΙΓΟΔΕΝΔΡΟΓΛΟΙΩΜΑ -ΕΝΔΟΚΟΙΛΙΑΚΟ ΝΕΥΡΟΚΥΤΩΜΑ ΗΛΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ ΠΑΝΟΣ ΠΡΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΩΝ ΟΓΚΩΝ (ΝΕΤς) ΓΑΣΤΡΟΠΑΓΚΡΕΑΤΙΚΟΙ ΝΕΤς Νέες περιπτώσεις : 5/100.000/έτος Συχνότητα :

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ. Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Λία Ε. Μουλοπούλου Καθηγήτρια Ακτινολογίας Διευθύντρια Α Εργαστηρίου Ακτινολογίας ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ Μία ιατρική ειδικότητα που χρησιμοποιεί απεικονιστικές μεθόδους για να

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΚΟΥΠΠΑΡΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Σημειώσεις από τα μαθήματα Φαρμακευτικής Ανάλυσης του καθηγητή κ. Ιωάννη Κουντουρέλλη ΑΝΙΣΟΤΡΟΠΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ 12 13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 3 Ορισμός της Ψυχολογίας Η επιστήμη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει τη συμπεριφορά και τις νοητικές διεργασίες του ανθρώπου (κυρίως)

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Σχετικά σπάνιες, αλλά σοβαρές κλινικά και µε κακή πρόγνωση 2. Ανάλυση του ΕΝΥ!!! 3. Επιδηµιολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή

Παλαιά βλάβη. Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Παλαιά βλάβη Περιαγγειακή αποµυελίνωση χωρίς φλεγµονή Απώλεια µυελίνης (LFB/cresyl violet) Μείωση πάχουςαραίωση νευραξόνων (silver stain) αποµυελίνωση και επαναµυελίνωση δντ επανειληµµένα στην ίδια πλάκα

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Νευροβλάστωμα Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Ορισμός: Κακοήθες νεόπλασμα το οποίο προέρχεται από αρχέγονα εξωδερμικά κύτταρα (νευροβλάστες)

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο

1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013. Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο 1ο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο ΕΜ-ΚΑΠΕΣ Θεσσαλονίκη, 22-24/11/2013 Χ. Τριαντοπούλου Δ/ντρια Ακτινολογικού τμήματος «Κωνσταντοπούλειο» Νοσοκομείο Μερικά δεδομένα 50-60% των ασθενών αναπτύσσουν ηπατικές μεταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ: ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Δελήμπασης Γ. 1, Γυφτόπουλος Α. 1, Παξινός Ο. 2, Αγιαννιωτάκης Ε. 3, 1 Εργ. Μαγνητικής Τομογραφίας 251 ΓΝΑ, 2 Α Ορθοπαιδική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 2. Εργαστήριο Ακτινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 3

Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 2. Εργαστήριο Ακτινολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, 3 ΑΝΆΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚHΣ ΚΑΙ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΞΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΟΥ ΤΑΝΥΣΤΗ ΔΙΑΧΥΣΗΣ (DTI) ΣΕ ΥΨΗΛΟ Τσούγκος Ιωάννης 1, Μπακώσης Μιχαήλ 1, Βλυχού Μαριάννα 2, Πουλτσίδη

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου Οργανική Χημεία Κεφάλαια 12 &13: Φασματοσκοπία μαζών και υπερύθρου 1. Γενικά Δυνατότητα προσδιορισμού δομών με σαφήνεια χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματοσκοπίας Φασματοσκοπία μαζών Μέγεθος, μοριακός τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΥΛΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ. Παρουσιάζεται από:

ΙΟΥΛΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ. Παρουσιάζεται από: Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΙΟΥΛΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Γυναίκα 70 ετών με ραχιαλγία Παρουσιάζεται από: Α. Δημητριάδου, Κ. Μπουτσιάδης, Β. Γεωργοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Απεικόνισης. Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού

Βασικές Αρχές Απεικόνισης. Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού Βασικές Αρχές Απεικόνισης Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού Απεικόνιση Μαγνητικού Συντονισμού - MRI Μαγνητικός Τομογράφος Ανοικτός Μαγνητικός Τομογράφος Μαγνητικός Τομογράφος Το φαινόμενο του πυρηνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΜΕ ΑΠΛΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ ΝΕΚΡΩΤΙΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Χαρίκλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΜΑΘΗΜΑ 6ο ΜΕΡΟΣ Β ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ ΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΑ Τα εγκεφαλικά ημισφαίρια διακρίνονται σε δεξιό και αριστερό Διαχωρίζονται μεταξύ τους με μια βαθιά σχισμή, την επιμήκη σχισμή Εντός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θεοδοσίου Αικατερίνη¹, Βαρσάμης Νικόλαος¹, Σαλβερίδης Νικόλαος¹, Ταβλαρίδης Θεόδωρος¹, Σουφτάς Βασίλειος², Χρισ 1. Α Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας 2. Μονάδα Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 7ο ΜΕΡΟΣ Α Η ΔΟΜΗ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ Η ΛΕΥΚΗ ΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Η λευκή ουσία συντίθεται από εμύελες νευρικές ίνες διαφόρων διαμέτρων και νευρογλοία Οι νευρικές ίνες κατατάσσονται

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ ΣΥΓΓΡΑΦΕΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΜΕΛΩΝ ΑΕΒΕ Στη σελίδα αυτή παρουσιάζονται τα βιβλία που έχουν γραφεί από τακτικά μέλη της Ακτινολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδας και απευθύνονται στους συνάδελφους απεικονιστές. Τα βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Εγκεφάλου - ΚΝΣ Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΥΣΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΟΡΔΕΛΑΣ, ΠΑΘΟΛΟΓΟΝΑΤΟΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ταξινόμηση κυστικής νόσου του νεφρού 1. Απλή νεφρική κύστη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI)

Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) Patient Information Sheet (Greek) - Πληροφοριακό Φύλλο Ασθενών MRI - Magnetic Resonance Imaging Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) 1. Τι είναι η Μαγνητική Τοµογραφία; Η Μαγνητική Τοµογραφία (MRI) είναι µια προηγµένη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Στρογγύλη πνευμονία. Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 5 Στρογγύλη πνευμονία Κλεισαρχάκη Αγγελική Βαλερή Ροζαλία Εισαγωγή H στρογγύλη πνευμονία είναι μια σχετικά σπάνια απεικονιστική μορφή στα παιδιά, που στην ακτινογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης

Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης Τοπική Υποτροπή του Καρκίνου του Ορθού: Απεικονιστικός έλεγχος Νίκος Κουρκουτσάκης Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Ακτινολογίας -Ιατρικής Απεικόνισης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τοπική υποτροπή του

Διαβάστε περισσότερα

Amplitude Mode, A - Mode

Amplitude Mode, A - Mode US TPA Amplitude Mode, A - Mode 1. Κεφαλή Υπερήχων, 2. Εκπεμπόμενη δέσμη, 3. Ηχοανακλαστικές επιφάνειες, 4. Επιστρεφόμενη Ηχώ 5. Απεικόνιση Αφετηρία για την εξέλιξη... Βασικές αρχές: Απεικόνιση ως peaks

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί

Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί Οπισθοπεριτοναϊκή θέση Θ12 - Ο4 Δεξιός νεφρός χαμηλότερα από τον αριστερό ΔΕ νεφρός πίσω και κάτω από το ήπαρ/χοληδόχο κύστη ΑΡ νεφρός κάτω και επί τα έσω του σπλήνα Τα επινεφρίδια είναι άνω, πρόσθια και

Διαβάστε περισσότερα

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY

TERMS USED IN STANDARDIZAfiON OF CHEMICAL FOOD ANALYSIS SUMMARY ΑΠΟΔΟΣΗ ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΩΝ ΟΡΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ 85 "Τρόφιμα", Κ. Τζιά, I. Σαριδάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το αντικείμενο της εργασίας είναι η απόδοση των

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ Το Εργαστήριο Ιατρικής Απεικόνισης του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και η Ακτινολογική Εταιρεία Κρήτης διοργανώνουν Επιστημονική Διημερίδα με θέμα: «Σύγχρονη Απεικόνιση

Διαβάστε περισσότερα

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά

Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit. Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Temporomandibular Dysfunction: Considerations in the Surgical- Orthodontic Patient M. Tucker, W. Proffit Παρουσίαση Αργυρώ Κεχαγιά Σκοπός Να μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στις συγκλεισιακές ανωμαλίες & στην

Διαβάστε περισσότερα