ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΛΛΙΓΝΑΚΗ Πτυχιούχου Φαρμακοποιού

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΛΛΙΓΝΑΚΗ Πτυχιούχου Φαρμακοποιού"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΛΛΙΓΝΑΚΗ Πτυχιούχου Φαρμακοποιού ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΕΡΠΗΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ IN VITRO ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ. ΒΙΟΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΤΩΝ ΤΟΥ ΔΙΧΛΩΡΟΜΕΘΑΝΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ SIDERITIS PERFOLIATA L. SUBSP. PERFOLIATA ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE. ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ: ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑ ΦΥΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010

2

3 ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΛΛΙΓΝΑΚΗ Πτυχιούχου Φαρμακοποιού ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΕΡΠΗΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ IN VITRO ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ. ΒΙΟΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΤΩΝ ΤΟΥ ΔΙΧΛΩΡΟΜΕΘΑΝΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ SIDERITIS PERFOLIATA L. SUBSP. PERFOLIATA ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE. ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΔΙΠΛΩΜΑ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ: ΦΑΡΜΑΚΟΓΝΩΣΙΑ ΦΥΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Υποβλήθηκε στο Τμήμα Φαρμακευτικής, Τομέας Φαρμακογνωσίας Φαρμακολογίας Εξεταστική Επιτροπή Λέκτορας κ. Διαμάντω Λάζαρη, Επιβλέπουσα Αναπλ. Καθηγητής κ. Ευγένιος Κοκκάλου, Εξεταστής Αναπλ. Καθηγητής κ. Χρήστος Παναγιωτίδης, Εξεταστής

4

5 Γεωργία Συλλιγνάκη Α.Π.Θ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΝΤΙΕΡΠΗΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ IN VITRO ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ. ΒΙΟΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΤΩΝ ΤΟΥ ΔΙΧΛΩΡΟΜΕΘΑΝΙΚΟΥ ΕΚΧΥΛΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ SIDERITIS PERFOLIATA L. SUBSP. PERFOLIATA ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ LAMIACEAE. ISBN «Η έγκριση της παρόντος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης από το Τμήμα Φαρμακευτικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωμών του συγγραφέως» (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ.2)

6

7 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Ευχαριστώ θερμά τον κ. Χρήστο Σουλελέ, τέως Αναπληρωτή Καθηγητή της Φαρμακογνωσίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος δέχθηκε να ενταχθώ στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα ειδίκευσης του Τομέα Φαρμακογνωσίας και παρακολούθησε με ενδιαφέρον την πρόοδο των σπουδών μου. Επίσης ευχαριστώ θερμά τη Λέκτορα κ. Διαμάντω Λάζαρη, για την επιλογή του θέματος και τη συνεχή επιμέλεια και καθοδήγηση που μου παρείχε ως επιβλέπουσα σε όλη τη διάρκεια εκπόνησης της διπλωματικής μου εργασίας. Ευχαριστώ θερμά τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Χρήστο Παναγιωτίδη για την καθοδήγησή του στα πειράματα αντιερπητικής δράσης. Ιδιαίτερα θερμά, ευχαριστώ επίσης τη Δρ. Μερόπη Μάττα από τον τομέα Φαρμακολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, για την πραγματοποίηση των πειραμάτων αντιερπητικής δραστικότητας, κυτταροτοξικότητας και μηχανισμού δράσης του σιδερίτη. Ευχαριστώ θερμώς την τριμελή εξεταστική επιτροπή μεταπτυχιακών σπουδών της κατεύθυνσης Ε (Φαρμακογνωσία Φυτικά Φαρμακευτικά Προϊόντα) του Τμήματος Φαρμακευτικής: τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Ευγένιο Κοκκάλου, τον Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Χρήστο Παναγιωτίδη και τη Λέκτορα κ. Διαμάντω Λάζαρη. Επιπλέον ευχαριστώ ιδιαιτέρως την Δρ. Μαρία Ζερβού, Ερευνήτρια Γ στο Εργαστήριο Μοριακής Ανάλυσης (Ινστιτούτο Οργανικής και Φαρμακευτικής Χημείας) του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και τον Δρ. Κωνσταντίνο Ποταμίτη για τα φάσματα πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού σε φασματογράφο Varian V300 MHz και Varian V600 MHz. Ευχαριστώ θερμά το Δρ. Θεοφάνη Κωνσταντινίδη, Επίκουρο Καθηγητή του Τομέα Συστηματικής Βοτανικής του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, για την ταυτοποίηση του φυτικού υλικού. Τέλος ευχαριστώ ιδιαιτέρως την οικογένειά και τους φίλους μου για την αδιάκοπη συμπαράστασή τους σε όλη τη διάρκεια πραγματοποίησης της διπλωματικής μου εργασίας. Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Πυθαγόρας ΙΙ του ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ.

8

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

10

11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. 1. Βοτανική περιγραφή A. 2. Δρογοϊστορία-Δρογοφαρμακολογία....3 A. 3. Δρογοχημεία Α. 4. Γενικά για τον ιό του απλού έρπητα 1 και 2 A.4.1. Εισαγωγή στους ερπητοϊούς Α.4.2. Ιός απλού έρπητα Herpes Simplex Virus Α.4.3. Αντιερπητική δράση φαρμακευτικών φυτών Β. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Β. 1. Τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν Β. 2. Συλλογή φυτικού υλικού-παρασκευή εκχυλισμάτων Χρωματογραφικός διαχωρισμός εκχυλισμάτων Β. 3. Φαρμακολογική μελέτη In vitro προσδιορισμοί B.3.1. Προσδιορισμός της αντιερπητικής δραστικότητας εκχυλισμάτων έξι ελληνικών φυτών Β.3.2. Μελέτη κυτταροτοξικότητας και ιοκτόνου δράσης εκχυλισμάτων του φυτού Sideritis perfoliata ssp. perfoliata B.3.3. Αντική δράση κλασμάτων του δραστικού DM εκχυλίσματος του Sideritis perfoliata ssp. perfoliata κατόπιν βιοκατευθυνόμενης κλασμάτωσης Γ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Γ.1. Γενικά περί φλαβονοειδών Γ.1.1. Ουσία 1: Γκενκβανίνη (= 5,4 -διυδροξυ-7-μεθοξυ-φλαβόνη = 7-μεθοξυαπιγενίνη) Γ.1.2. Ουσία 2: Σιρσιμαριτίνη (= 5,4 -διυδροξυ-6,7-διμεθοξυ-φλαβόνη) Γ.1.3. Ουσία 3: Πεκτολιναριγενίνη (= 5,7-διυδροξυ-6,4 -διμεθοξυ-φλαβόνη= 6,4 διμεθυλαιθέρας της 6-υδροξυ-απιγενίνης = 6,4 -διμεθυλαιθέρας της σκουτελλαρεΐνης) Γ.1.4. Ουσία 4: Σαντίνη (= 5,7-διυδροξυ-3,6,4 -τριμεθοξυ-φλαβόνη = 3,6,4 τριμεθυλαιθέρας της 6-υδροξυ-καιμφερόλης = 3-μεθυλαιθέρας της μπετουλετόλης)

12 Γ.2. Φαινολικά οξέα Γ.2.1. Ουσία 5: Παρα-υδροξυ-βενζοϊκό οξύ Γ.3. Γενικά περί διτερπενίων Γ.3.1. Ουσία 6: 7-Επικαντικαντιόλη (= ent-7α,18-διυδροξυ-καουρ-16-ένιο) Γ.3.2. Ουσία 7: Σιδεριδιόλη (= ent-7α,18-διυδροξυ-καουρ-15-ένιο = ent-καουρ-15- εν-7α,18-διόλη) Γ.3.3. Ουσία 8: Φλαβοβιρόλη (= ent-7α,18-διυδροξυ-μπαγερ-15-ένιο) Γ.3.4. Ουσία 9: Σιδεροξόλη (= ent-15β,16β-εποξυ-καουραν-7α,18-διόλη = ent- 7α,18-διυδροξυ-15β,16β-εποξυκαουράνιο) Γ.3.5. Ουσία 10: Επισινφερνάλη (= ent-7α,18-διυδροξυ-καουρ-15-εν-17-άλη)..208 Δ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ε. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

13 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

14

15 Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η απομόνωση και ταυτοποίηση φυσικών βιοδραστικών προϊόντων είναι μία από τις κύριες κατευθύνσεις έρευνας του Εργαστηρίου Φαρμακογνωσίας του Τμήματος Φαρμακευτικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η παρούσα μελέτη έχει ως αντικείμενο τη βιοκατευθυνόμενη κλασμάτωση φαρμακολογικά ενεργών εκχυλισμάτων του φυτού Sideritis perfoliata L. subsp. perfoliata, με στόχο την απομόνωση και τον προσδιορισμό της δομής των βιοδραστικών δευτερογενών μεταβολιτών του. Η φαρμακολογική ανάλυση στηρίχθηκε στην εκτίμηση και ερμηνεία της ανασταλτικής δράσης της δρόγης επί του ιού του απλού έρπητα (Herpes simplex - HSV). Η επιλογή του φυτού έγινε με βάση α) την αυξημένη δράση που παρουσίασαν τα εκχυλίσματά του κατόπιν in vitro ελέγχου της αντιερπητικής δραστικότητας 31 εκχυλισμάτων από έξι φυτά της ελληνικής χλωρίδας, και β) την παρατήρηση ότι είδη του γένους Sideritis χρησιμοποιούνται από αρχαιοτάτων χρόνων στη λαϊκή θεραπευτική, λόγω των αντιφλεγμονωδών, αντιρρευματικών και αντιμικροβιακών δράσεων που παρουσιάζουν (Quer 1962, Villar et al., 1986, Dias et al., 1988). Στην Ελλάδα, στις υπόλοιπες Βαλκανικές χώρες, καθώς και στην Τουρκία, είδη του γένους χρησιμοποιούνται συχνά σα ρόφημα για την καταπολέμηση των συμπτωμάτων ιώσεων, όπως του κρυολογήματος και της γρίπης και είναι γνωστά με το κοινό όνομα τσάι του βουνού (Kultur, 2007). Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, η μελέτη της πιθανής αντιικής δράσης της δρόγης θεωρήθηκε ένας νέος και ενδιαφέρον τομέας.

16 Α. 1. ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Sideritis perfoliata subsp. perfoliata Στελέχη cm, συνήθως μη διακλαδισμένα, πυκνώς τριχωτά, φέρουν επίσης αδενώδη τριχώματα. Φύλλα βάσης έμμισχα, ελλειπτικά έως επιμήκη, εριώδη έως σχεδόν άτριχα, με αδενώδη τριχώματα, έλασμα x mm. Φύλλα βλαστών x mm, φέρουν αραιές οδοντώσεις πάνω από το μέσον τους, πρασινωπά, με αραιό τρίχωμα έως σχεδόν άτριχα, αραιώς αδενώδη. Ταξιανθίες συνήθως πυκνές με σπονδυλώματα που υπενθυμίζουν στάχυ, σπανίως σπονδυλώματα διακριτά μεταξύ τους. Βράκτεια σχεδόν άτριχα, αραιώς αδενώδη, πρασινωπά. Κάλυκας 9-11 mm, εριώδης, με αδενικά τριχώματα, οδόντες περίπου 4 mm. Στεφάνη mm, ανοιχτή κίτρινη, ανώτερο χείλος με δύο καστανές ραβδώσεις (Strid and Tan, 1991). 1

17 ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Βασίλειο (Regnum) : Plantae Διαίρεση (Divisio) : Κλάση (Classis) : Magnoliophyta Dicotyledonas Τάξη (Ordo) : Lamiales Οικογένεια (Familia) : Lamiaceae Γένος (Genus) : Sideritis Είδος (Species) : Sideritis perfoliata L. Yποείδος (Subspecies): Sideritis perfoliata L. subsp. perfoliata 2

18 Sideritis perfoliata L. subsp. perfoliata

19 A. 2. ΔΡΟΓΟΪΣΤΟΡΙΑ-ΔΡΟΓΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Το γένος Sideritis (οικογένεια Lamiaceae) είναι ένα δύσκολο ταξινομικά γένος, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 140 είδη (Willis, 1966), που φύονται κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου. Πρόκειται για πολυετή, συνήθως ημιθαμνώδη είδη με φύλλα αργυρόχρωμα, πυκνά τριχωτά και άνθη μικρά κίτρινα σε σπονδύλους (Ζαχάρωφ, 1992). Στην Ελλάδα, καθώς και στη γειτονική Τουρκία, είδη του γένους χρησιμοποιούνται συχνά σα ρόφημα ή άρτυμα και είναι γνωστά με το κοινό όνομα τσάι του βουνού. Στην Ελλάδα απαντώνται διάφορα πολυετή είδη του γένους, τα οποία φύονται σε ασβεστολιθικές περιοχές και σε μεγάλα υψόμετρα (1.000 έως m): Το είδος S. romana L., που φύεται σε ξηρούς και αιχμηρούς τόπους σε όλη τη χώρα, είναι γνωστό με το όνομα βλάχικο τσάι ή μπετόνικα ή χόρτο του καλόγερου. Το είδος S. montana L., που φύεται σε ξηρούς, άγονους και αιχμηρούς τόπους της βορειο-ηπειρωτικής Ελλάδας, μέχρι και τη Θεσσαλία, είναι γνωστό και αυτό με το όνομα βλάχικο τσάι. Ως τσάι του Ολύμπου είναι γνωστό το είδος S. scardica Gris., που φύεται σε βραχώδεις υποαλπικές και αλπικές θέσεις της βορειο-ηπειρωτικής Ελλάδας, μέχρι το Πήλιο. Το είδος S. theezans Boiss & Heldr. φύεται σε βραχώδεις υποαλπικές και αλπικές θέσεις της Πελοποννήσου και είναι γνωστό ως τσάι του Μαλεβού. Το είδος S. raeseri Boiss & Heldr. είναι γνωστό ως τσάι του Βελουχιού ή τσάι του Παρνασσού και φύεται σε βραχώδεις υποαλπικές και αλπικές θέσεις της κεντρικής και δυτικής ηπειρωτικής Ελλάδας. Μαζί με το S. scardica, το είδος S. raeseri έχει τη μεγαλύτερη εξάπλωση στον ελληνικό γεωγραφικό χώρο. Το είδος S. euboea Heldr. είναι γνωστό ως τσάι του Δέλφι και φύεται επί του όρους Δίρφυ της Ευβοίας. Το είδος S. syriaca L. (S. cretica Boiss., S. boissieri Magn.) που φύεται σε βράχους της Κρήτης, είναι γνωστό με το όνομα μαλοτήρα. Αυτό το λαϊκό όνομα προέρχεται από τις ιταλικές λέξεις male (αρρώστια) και tirare (σύρω), επειδή στην ενετοκρατούμενη Κρήτη το θεωρούσαν πανάκεια για τα κρυολογήματα και τις παθήσεις του αναπνευστικού. Το είδος S. sipylea Boiss. απαντά σε νησιά του Αιγαίου, σε ανοιχτές, βραχώδεις περιοχές και ύψος μέχρι τα m. Το είδος S. clandestina (Bory & Chaub.) Hayek είναι ενδημικό σε ορεινές περιοχές της νότιας Ελλάδας, ενώ τέλος το είδος S. perfoliata L. χωρίζεται σε δύο υποείδη. Το πρώτο είναι το ssp. perfoliata που απαντά στη νότια Πίνδο και το δεύτερο είναι το ssp. athoa που ενδημεί στο όρος Άθως και τη Σαμοθράκη. 3

20 Ο Διοσκουρίδης περιγράφει τρεις Σιδηρίτες, από τους οποίους όμως οι δύο δεν έχουν σχέση με το γένος: ο πρώτος ονομάζεται και Ηράκλεια. Η περιγραφή αντιστοιχεί πιθανόν στο Sideritis scordioides L. ή στον Στάχυ τον κρητικό ή σε κάποιο είδος Marrubium. Τα άλλα δύο είδη δεν αντιστοιχούν σε κάποιο φυτό της οικογένειας Lamiaceae: ο δεύτερος αντιστοιχεί σε κάποιο είδος Ποτήριου, μάλλον στο Poterium polygamum L. ή στο P. sanguisorba Kit. (Rosaceae). ο τρίτος αντιστοιχεί πιθανόν στο Γεράνιο το ροβερτιανό ή στην Scrophularia lucida L. ή στην S. chrysanthemifolia L. (Scrophulariaceae). Γενικά στην αρχαιότητα το όνομα «σιδηρίτις» αναφερόταν σε διάφορα φυτά, που θεωρείτο ότι είχαν την ικανότητα να επουλώνουν τις σοβαρές πληγές από σιδερένια αντικείμενα, όπως τα βέλη ή τα ξίφη κλπ. Κατ άλλους, ο πρώτος σιδηρίτις του Διοσκουρίδη πήρε το όνομά του από τα δόντια του κάλυκα του άνθους, που μοιάζουν με αιχμή λόγχης. Ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε ως θεραπευτικό των πληγών. Στη λαϊκή θεραπευτική χρησιμοποιείται από διάφορους λαούς της Μεσογείου, συνήθως ως ευστόμαχο, αντιελκωτικό, άφυσο, αντιρρευματικό, αντιφλεγμονώδες μέσο, θερμαντικό, τονωτικό, διουρητικό, αποτοξινωτικό, αντισπασμωδικό, αντιδιαρροικό και εναντίον των κρυολογημάτων. Πιστεύεται ότι είναι ευεργετικό για τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς και ότι έχει αντιυπερτασική δράση. Το αφέψημα από τα υπέργεια τμήματα χρησιμοποιείται για τα κρυολογήματα και για τις παθήσεις του αναπνευστικού και του ουροποιητικού, αφού είναι καλό διουρητικό. Το αφέψημα με φλοιό κανέλλας και μέλι είναι μαλακτικό και αντισηπτικό για το βήχα. Διάφορα είδη Sideritis, συγκεκριμένα τα S. congesta, S. libanotica και S. pisidica είναι ιδιαίτερα δημοφιλή ανάμεσα στους Τούρκους μετανάστες της Γερμανίας, οι οποίοι χρησιμοποιούν τα εγχύματα και αφεψήματα του φυτού μεταξύ των άλλων και για να θεραπεύσουν ένα μοναδικό πολιτισμικά σύνδρομο, το οποίο μεταφράζεται κυριολεκτικά ως «σκουλήκια στα μάτια» (Pieroni et al., 2005). Στην Ισπανία, χρησιμοποιούνται διάφορα αυτοφυή είδη στη λαϊκή θεραπευτική, κυρίως για μακροχρόνια θεραπεία φλεγμονωδών καταστάσεων, ως ευστόμαχα, αλλά και ως απλά ροφήματα ή χωνευτικά λικέρ. Ευρέως διαδεδομένο είναι το είδος S. angustifolia Lagasca (κν. ουρά του γάτου rabo de gato ), που χρησιμοποιείται ως λαϊκό φάρμακο, καθώς και στην κτηνιατρική για τις πολύ σοβαρές πληγές των ζώων, κυρίως στην περιοχή της Καταλονίας. Παρασκευάζεται έγχυμα από μια ουγκιά ανθισμένες κορυφάδες σε 1 λίτρο βραστό νερό. Με αυτό το νερό πλένονται οι πληγές και ακολούθως τοποθετείται γάζα διαβρεγμένη με αυτό. Μερικές 4

21 φορές, αντί για αυτό το φυτό χρησιμοποιούνται τα είδη S. hyssopifolia L., S. hirsuta L. και S. leucantha Cav. Το είδος S. hyssopifolia L. καλείται επίσης «τσάι των βράχων» και θεωρείται ενδημικό στις βορειο-δυτικές Μεσογειακές ορεινές περιοχές. Στην περιοχή Navarra της Ιβηρικής χερσονήσου χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της δυσπεψίας και του στομαχικού άλγους (Akerreta et al., 2007). Το είδος S. hirsuta L. είναι κοινό σε όλη τη Μεσόγειο. Στην περιοχή της Valencia ονομάζεται φυτό του Αγίου Αντωνίου. Το ρόφημά του χρησιμοποιείται μετά το φαγητό, ως ευστόμαχο, για την πέψη και για την αντιμετώπιση φλεγμονωδών καταστάσεων (Quer, 1962). Με ανάλογη χρήση, χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην Ισπανία και τα είδη S. mugronensis και S. javalambrensis. Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι σε περιοχές όπου φύονται μεταξύ άλλων και είδη Sideritis (όπως το S. osteoxylla), τα διάφορα φυτικά είδη είναι ευαίσθητα στην αυξανόμενη υπερβόσκηση. Αυτό είναι φανερό στη φυτική ανάπτυξη και την παραγωγή ανθέων του σιδερίτη (Alados et al., 2006). Σε ημιάγονες ζώνες που υφίστανται μέτριας έντασης βόσκηση και ξηρασία, ημιθαμνώδη φυτά όπως ο S. osteoxylla είναι ανθεκτικά και έτσι αποτελούν δείκτη για μακροχρόνια υποβάθμιση του οικοσυστήματος (Navarro et al., 2006). Διάφορα είδη Sideritis στην Ισπανία (Pardo de Santayana et al., 2005) αλλά και στην Ελλάδα βρίσκονται σήμερα σε κίνδυνο έκλειψης, λόγω της υπερβολικής συλλογής τους για εμπορικούς και μη σκοπούς. Στην Τουρκία, τα φυσικά οικοσυστήματα του S. leptoclada επιβαρύνονται υπερβολικά από την ανθρώπινη δραστηριότητα αλλά και τη συλλογή των φυτών, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη μελλοντική επιβίωση του είδους (Kargioglu et al., 2008). Τα διάφορα είδη Sideritis περιέχουν ως δρόγες αρκετά μέταλλα και ιχνοστοιχεία, κυρίως Al, Ca, Fe, K, Mg, Na, P και Zn. Επίσης περιέχουν σε μικροποσότητες B, Ba, Cd, Co, Cr, Cu, Li, Mn, Ni, Pb, Sr, Tl και V. Ένα αφέψημα Sideritis ssp. με χρόνο προετοιμασίας 10 min, είναι πλούσιο σε ωφέλιμα ιχνοστοιχεία και ειδικά σε Cu και K. Τα βαρέα μέταλλα αντιθέτως εμφανίζονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα στη δρόγη αλλά και στο αφέψημά της, γεγονός ιδιαίτερα θετικό για την κατανάλωση φυτικών αφεψημάτων (Musa Ozcan et al., 2008). Τα αφεψήματα και υδατικά εκχυλίσματα φυτών του γένους Sideritis, όπως και άλλων φυτών που ανήκουν στην οικογένεια Lamiaceae, εμφανίζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες (Τriantaphyllou et al., 2001, Ivanova et al., 2005, Atoui et al., 2005, Guvenc et al., 2005). Αντιοξειδωτικές ιδιότητες εμφανίζουν επίσης και αιθερικά, μεθανολικά, βουτανολικά και οξικοαιθυλεστερικά εκχυλίσματα φυτών του γένους Sideritis (Koleva et al., 2003, Tunalier et al., 2004, Tsaknis and Lalas, 2005, Tepe et al., 2006, Nakiboglu et al., 2007, Armata et al., 2008, Charami et al., 2008, Sadgic et al., 2008) 5

22 καθώς και αιθέρια έλαια από τα φύλλα και τα άνθη φυτών του γένους αυτού (Basile et al., 2006). Πειραματικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι τα εκχυλίσματα του S. javalambrensis με εξάνιο, διχλωρομεθάνιο και μεθανόλη μειώνουν τη φλεγμονή σε χρόνια φάση (Alcaraz et al., 1989a, Godoy et al., 2000). Εκχυλίσματα με εξάνιο και νερό του ίδιου φυτού βρέθηκε ότι καταστέλλουν το οίδημα που προκαλείται σε κουνέλι από την έγχυση κροτωνικού ελαίου, τόσο σε οξεία όσο και σε χρόνια φάση (Villena et al., 2000). Αντιφλεγμονώδη και ανοσορυθμιστική δράση εμφανίζει ακόμα ένα στερολικό κλάσμα του φυτού S. foetens Clem. (Navarro et al., 2001). Επίσης, κλάσμα που περιείχε φλαβονοειδή από S. mugronensis βρέθηκε ότι μπορεί να αναστείλει το οίδημα που προκαλείται από ενδοδερμική χορήγηση καραγενίνης στο άκρο του ποδιού επίμυα με ED 50 2 φορές μικρότερο από τη φαινυλοβουταζόνη και από το μετά νατρίου άλας της βουτιβουφαίνης (Villar et al., 1982). Μεθανολικό και οξικοαιθυλεστερικό εκχύλισμα του φυτού S. raeseri βρέθηκε ότι εμφανίζουν μέτρια αντιφλεγμονώδη δράση στο οίδημα που προκλήθηκε από καραγενίνη στο άκρο του ποδιού ποντικού (Gabrieli et al., 1990). Ακετονικά εκχυλίσματα του S. stricta και του S. ozturkii εμφάνισαν πιθανή αντιφλεγμονώδη και αναλγητική δράση σε δοκιμασία οιδήματος που προκλήθηκε από καραγενίνη στο άκρο του ποδιού ποντικού και σε δοκιμασία υπογάστριου σπασμού που προκλήθηκε από π- βενζοκινόνη σε ποντίκια. (Kupeli et al., 2007 a, b). Αιθανολικό και χλωροφορμιακό εκχύλισμα των φυτών S. lotsyi var. mascaensis και S. canariensis var. pannosa, βρέθηκε σε in vitro και in vivo πειράματα ότι κατέχουν ισχυρή τοπική αντιφλεγμονώδη, καθώς και ισχυρή τοπική αναλγητική δράση (Hernadez-Perez and Gallego, 2002, Hernadez-Perez and Rabanal, 2002). Σημαντική αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση βρέθηκε ότι εμφανίζουν και εκχυλίσματα των φυτών S. taurica (Aboutabl et al., 2002) και S. candicans Ait. var. eriocephala Webb. (Hernadez-Perez et al., 2004). Επίσης το είδος S. syriaca εμφάνισε αναλγητικές ιδιότητες, ενώ συγκεκριμένα το άπολο (εξανικό) εκχύλισμά του εμφάνισε και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες (Menghini et al., 2005). Υδατικά εκχυλίσματα του S. caesarea χορηγούμενα pos εμφάνισαν σημαντική γαστρική προστασία έναντι μοντέλου πρόκλησης έλκους σε αρουραίους μέσω αιθανόλης, γεγονός που επιβεβαίωσε και η ιστοπαθολογική εξέταση (Gurbuz et al., 2005). Εκχυλίσματα των S. libanotica subsp. kurdica, S. lanata, S. perfoliata και S. athoa, βρέθηκε πως μειώνουν το χρόνο κολύμβησης ποντικιών σε δόσεις 250 mg/kg, πείραμα που αποδεικνύει την κατασταλτική δράση αυτών των εκχυλισμάτων στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Κ.Ν.Σ.), παρόμοια της δεσιπραμίνης και της 6

23 τριμιπραμίνης. Σε μεγαλύτερες δόσεις (500 mg/kg) τα εκχυλίσματα εμφάνισαν επιπλέον και διεγερτική δράση επί του Κ.Ν.Σ. (Ozturk et al., 1996). Σημαντική αντι-υπεργλυκαιμική δράση βρέθηκε πως εμφανίζουν εκχυλίσματα του φυτού S. taurica (Aboutabl et al., 2002). Διάφορα είδη του γένους Sideritis, βρέθηκε ότι εμφανίζουν δράση έναντι του ιού του AIDS. Η δράση αυτή οφείλεται στα διτερπένια τύπου λινεαρόλης (Bruno et al., 2002). Τα φυτά του γένους Sideritis εμφανίζουν αντιμικροβιακή δράση έναντι Gram-θετικών και Gram-αρνητικών βακτηρίων, καθώς και ήπια ανασταλτική δράση επί του μύκητα Candida albicans (Dias et al., 1988, Aligiannis et al., 2001). Η αντιμυκητησιακή δράση των μεθανολικών εκχυλισμάτων από επτά είδη Sideritis ενδημικά της Τουρκίας έναντι στελέχους Candida albicans ανθεκτικού στην κλοτριμαζόλη εμφανίστηκε ικανή, με πιο ισχυρή αυτή των S. trojana και S. bilgerana (Dulger et al., 2006). Τα αιθέρια έλαια των φυτών αυτών είναι δραστικά κυρίως έναντι Gramθετικών βακτηρίων, έναντι της Candida albicans και των μυκοβακτηριδίων, ενώ σε αραίωση 1/100 δεν είναι δραστικά έναντι των Gram-αρνητικών μικροοργανισμών. Πλέον δραστικό αποδείχθηκε το αιθέριο έλαιο του S. mugronensis έναντι του Staphylococcus aureus, ενώ το αιθέριο έλαιο του S. angustifolia έχει τη μεγαλύτερη μυκητοκτόνο και βακτηριοκτόνο δράση έναντι της Candida albicans και του Mycobacterium phlei, αντιστοίχως, τα οποία αναστέλλονται και από το αιθέριο έλαιο του S. tragoriganum (Villar et al., 1986). Λιγότερο δραστικό είναι το αιθέριο έλαιο του S. javalambrensis (Villar et al., 1985d). Τα αιθέρια έλαια των S. curvidens και S. lanata έδειξαν έντονη αντιμικροβιακή δράση για τα Gram-θετικά βακτήρια, με πιο ευαίσθητα τα Bacillus cereus, Bacillus subtilis και Micrococcus luteus, τα οποία έδειξαν μεγαλύτερη ευαισθησία ακόμη και από αυτή στα αντιβιοτικά που χρησιμοποιήθηκαν για τη συγκεκριμένη μελέτη (Ugur et al., 2005). Ικανή αντιβακτηριδιακή δράση εμφάνισε το αιθέριο έλαιο του S. italica, το οποίο σε MIC από μg/ml έδρασε μικροβιοστατικά έναντι στελεχών Pseudomonas aeruginosa, Proteus mirabilis, Salmonella typhi, Helicobacter pylori και Proteus vulgaris (Basile et al., 2006). Τα είδη S. cilicica και S. bilgerana περιέχουν αιθέρια έλαια με καλή μυκητοστατική δράση έναντι του Candida albicans (Iscan et al., 2005). Μελετήθηκαν, επίσης, αιθέρια έλαια των S. congesta, S. argyrea και S. lycia και βρέθηκε ότι και αυτά εμφανίζουν αντιβακτηριακή και μυκητοκτόνο δράση (Ezer and Abbasoglu, 1996). H μελέτη ορισμένων ελληνικών ειδών του γένους Sideritis (S. cladestina subsp. cladestina, S. cladestina subsp. cyllenea, S. euboea και S. sipylea) οδήγησε 7

24 σε ανάλογα συμπεράσματα, δηλ. τα Gram-αρνητικά βακτήρια είναι πιο ανθεκτικά, ενώ από τα Gram-θετικά, o Staphylococcus aureus, o Bacillus cereus και B. subtilis, είναι πολύ ευαίσθητα ακόμη και σε αραιώσεις αιθερίου ελαίου 1/2000 (Gergis et al., 1990, Gergis et al., 1991). Το αιθέριο έλαιο του S. perfoliata παρουσιάζει MIC: 62.5 μg/ml έναντι του μύκητα Candida albicans (Kirimer et al., 2008). Μελέτες δράσης έχουν πραγματοποιηθεί και σε απομονωμένες ουσίες. Έτσι, το ακετονικό εκχύλισμα του S. trojana αλλά και τα εξ αυτού απομονωμένα διτερπένια 7-επικαντικαντιόλη και 18-ακετυλο-σιδεροξόλη παρουσίασαν εντομοκτόνο δράση έναντι των Acanthoscelides obdectus και Sitophilus granarius, ενώ η διακετυλιωμένη 7-επικαντικαντιόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί έναντι του Ephestia kuehniella (Aslan et al., 2006). Επίσης, μια πολυμεθoξυ-φλαβόνη του S. tragoriganum, η 5-Oδεμεθυλνομπιλετίνη, εμφανίζει αντιφλεγμονώδη δράση in vivo, πιθανώς μέσω της άμεσης αναστολής της 5-LOX (Bas et al., 2006). Το φλαβονοειδές Οζτουρκοσίδης C που απομονώθηκε από το S. ozturkii, εμφάνισε in vivo σημαντική αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση, χωρίς να προκαλέσει παρενέργειες στα πειραματόζωα (Kupeli et al., 2007b). Τα απομονωμένα φλαβονοειδή, οι φαινυλοπροπανοϊκοί γλυκοσίδες, το ιριδοειδές αγιουγκοσίδης και το καφεϊκό οξύ από το βουτανολικό εκχύλισμα του είδους S. perfoliata subsp. perfoliata, εμφάνισαν σημαντική αντιφλεγμονώδη δράση in vitro σε δοκιμασίες έναντι λιποξυγενάσης σόγιας (Charami et al., 2008). Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι μια μελέτη των φυτών Sideritis euboea και S. clandestina, στην οποία υδατικά εκχυλίσματα των παραπάνω φυτών μελετώνται για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Φαίνεται, μάλιστα, πως σε δόση mug/ml διεγείρουν τη διαφοροποίηση οστεοβλαστικών κυττάρων και εμφανίζουν αντιοιστρογονική δράση σε καρκινικά κύτταρα καρκίνου μαστού (Kassi et al., 2004). Ενδιαφέρον εύρημα αποτελεί η μελέτη κυτταροτοξικότητας του αιθερίου ελαίου του S. perfoliata έναντι καρκινικών σειρών κυττάρων, η οποία κατέδειξε ενδιαφέρουσα δράση παρεμπόδισης της ανάπτυξης ανθρωπίνων καρκινικών κυττάρων. Συγκεκριμένα, η IC 50 του αιθερίου ελαίου για τη σειρά C32 (αμελανωτικό μελάνωμα) ήταν μg/ml, ενώ για τη σειρά ACHN (αδενοκαρκίνωμα νεφρικών κυττάρων) ήταν μg/ml (Loizzo et al., 2007). Τέλος, ένα φυτοθεραπευτικό σκεύασμα, το Melofer, που παρασκευάζεται από εκχύλισμα του φυτού Sideritis scardica, περιέχει 200 ppm σίδηρο και χρησιμοποιείται ως προληπτική αγωγή σε περιπτώσεις σιδηροπενικής αναιμίας (Djordjevic et al., 1993). 8

25 Α. 3. ΔΡΟΓΟΧΗΜΕΙΑ Από είδη του γένους Sideritis, έχουν απομονωθεί σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, κυρίως φλαβονοειδή, τερπένια, αιθέρια έλαια, φαινολικά οξέα και φαινυλο-προπανοϊκά παράγωγα. Η παρούσα βιβλιογραφική θεώρηση επικεντρώνεται στις κατηγορίες των φλαβονοειδών και των διτερπενίων, δεδομένου ότι σε αυτές τις κατηγορίες ανήκουν και οι βασικές ουσίες που απομονώσαμε από το μελετώμενο είδος. Το σύνολο των βιβλιογραφικών δεδομένων παρουσιάζεται συνοπτικά στους παρακάτω πίνακες. 9

26 Sideritis Πίνακας 1. Φλαβονοειδή που έχουν αναφερθεί σε είδη του γένους ΦΥΤΟ ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ S. almeriensis Pau. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Luteolin Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b S. almeriensis Pau. Subsection Flavovirens Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Chrysoeriol Sideritoflavone Palomino et al., 1996b S. angustifolia Lag. Hypolaetin 7-glucoside Hypolaetin 7-allosylglucoside 8-Hydroxy-chrysoeriol-7-allosylglucoside Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone Eupatorin Hypolaetin 8-glucoside (2 ισομερή) Sideritoflavone Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol 8-Methoxycirsilineol Luteolin Apigenin Chrysoeriol Barberan et al., 1985a Villar et al., 1985a Barberan et al., 1987 Tomas-Lorente et al., 1989 S. arborescens Salzm. ex Bentham. subsp. arborescens Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Barberan et al., 1985a 10

27 Xanthomicrol 5,3,4 -Trihydroxy-6,7,8-trimethoxyflavone 8-Methoxycirsilineol S. arborescens Salzm. ex Bentham. subsp. paulii (Pau) P.W. Ball ex Heywood S. barbellata Mend- Heuer Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Chrysoeriol Barberan et al., 1987 Gil et al., 1993 S. biflora Porta & Rigo. ex Porta Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Luteolin Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a S. biflora Subsection Leucantha Chrysoeriol Gardenin-D Xanthomicrol Sideritoflavone 8-Methoxycirsilineol Palomino et al., 1996b S. bolleana Bornm. 3,7,4 -Tri-O-methyl-kaempferol Gonzalez et al., 1978 S. bourgeana Boissier Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a S. bourgeana Subsection Leucantha Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Chrysoeriol Palomino et al., 1996b 11

28 Sideritoflavone Gardenin-D S. brevibracteata P.H. Davis Hypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)-β-D-glycopyranoside] Hypolaetin-7-O- [6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)-6 -O-acetyl-β-Dglycopyranoside] Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] 3 -Hydroxy-4 -Ο- methylisoscutellarein-7- O-[6 -O- acetyl-β-d-allopyranosyl (1 2)]-β-D-glucopyranoside Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)]-6 -Ο-acetyl-β-Dglucopyranoside 3 -Hydroxy-4 -Ο-methylisoscutellarein-7- O-[6 -O- acetyl-β-d-allopyranosyl (1 2)]-6 -O-acetyl-β-D-glucopyranoside Guvenc et al., 2010 S. brevicaulis Mend- Heuer Chrysoeriol Luteolin Chrysoeriol-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al., 1993 S. caesarea Duman, Aytac et Baser S. canariensis L. Chrysoeriol-7-glucoside Flavonoids Sagdic et al., 2008 Chrysoeriol-7-allosylglucoside Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Ozkan, 2009 Gil et al., 1993 S. candicans Ait. Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Luteolin Chrysoeriol Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al.,

29 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone S. cillensis Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Chrysoeriol Xanthomicrol Sideritoflavone Gardenin-D Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b S. condensata Boiss. & Heldr. S. congesta Davis et Huber-Morath Flavonoids Ozkan, 2009 Salvigenin Ekrem et al., 1984 Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-diglucoside S. cretica L. Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol Luteolin Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Quercetin (+)-Catechin ένυδρη (-)-Epicatechin Gil et al., 1993 Proestos et al., 2008 S. cystosiphon Svent. Luteolin-7-glucoside Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-allosylglucoside Isoscutellarein-7-allosyl (1 2)glucosyl acetate Salvigenin 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone Luteolin Fernadez et al., 1988 Gil et al.,

30 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavanone S. dasygnaphala (Webb.) Clos. Xanthomicrol Cirsimaritin Luteonin-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Pectolinaringenin Salvigenin 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Acacetin Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Gonzalez et al., 1978 Gil et al., 1993 S. dendrochahorra Bolle. Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 iισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al., 1993 S. discolor (Webb. ex De Noé) Bolle. Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Apigenin-7-p-coumaroylglucoside Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol Apigenin-7-allosylglucoside Hypolaetin-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Gil et al.,

31 S. eriocephala Marrero ex Negrín et Pérez Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al., 1993 S. euboea Heldr. Kaempherol Tsaknis and Lalas, 2005 S. ferrensis Pérez et Negrín Salvigenin 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol Luteolin Eupatorin Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al., 1993 S. flavovirens Rouy 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Escamilla and Rodriguez, 1980a Barberan et al., 1985a Barberan et al., 1987 S. foetens Clem.ex Lag. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Luteolin Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Barberan et al., 1987 Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a 15

32 S. foetens Subsection Arborescens Gardenin-D Desmetilnobiletin Luteolin Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Palomino et al., 1996b S. funkiana Willk. Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Sideritoflavone Xanthomicrol Methoxy-8-cirsilineol Villar et al., 1985a Barberan et al., 1987 S. glacialis Boiss. Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. glauca Cav. Apigenin Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3,4 -Trihydroxy-6,7,8-trimethoxyflavone Luteolin Chrysoeriol Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Barberan et al., 1985a Barberan et al., 1987 Palomino et al., 1996a S. glauca Subsection Gymnocarpae Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Chrysoeriol Palomino et al., 1996b S. gomerae De Noé ex Bolle. 3,7,4 -Tri-O-methyl-kaempferol 5-Hydroxy-3,6,7,4 -tetramethoxyflavone 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone Artemetin 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone Eupatorin Chrysoeriol-7-glucoside Gonzalez et al., 1978 Fernadez et al., 1988 Gil et al.,

33 Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Nepetin 5,7,3 -Trihydroxy-6,4 -dimethoxyflavone Cirsimaritin Luteolin-7-O-methyether Acacetin 5,7-Dihydroxy-6,3,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone Salvigenin S. granatensis (Pau) Rivas Goday Luteolin Chrysoeriol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol Apigenin Cirsiliol 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1985a Barberan et al., 1987 S. grandiflora Salzm. ex Benth. Chrysoeriol 7-(2 -O-β-D-allopyranosyl)-β- D-glucopyranoside Rabanal et al., 1982 S. hirsuta L. 6-Hydroxydiosmetin-7-O-(2 -O-β-Dallopyranosyl)-β-D-glucopyranoside Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Chrysoeriol Xanthomicrol Cirsimaritin Cirsilineol Apigenin Villar et al., 1985a Barberan et al., 1985a Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a 17

34 Cirsiliol 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3,4,-Trihydroxy-6,7,8- trimethoxyflavone S. hirsuta Subsection Hirsuta Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Chrysoeriol Xanthomicrol Gardenin-D Sideritoflavone Barberan et al., 1987 Palomino et al., 1996b S. hirsuta L. subsp. iberica Socorro Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. hirsuta L. var. laxespicata (Degen et Debeaux) F.Q. Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 Rodriguez-Lyon et al., 2000 S. hyssopifolia L. var. pyrenaica S. hyssopifolia L. 4 -O-methylisoscutellarein-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)]-6 -Oacetyl-β-D-glucopyranoside Hypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Hypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)]-6 -O-acetyl-β-Dglucopyranoside Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Isoscutellarein-7-O-(2 -O-6 -O-acetyl-β- D-allosyl-β-D-glucoside) Isoscutellarein-7-(β-D-allosyl-β-Dglucoside) Adzet et al., 1990 S. ibanyezii Pau. Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2) β-d-xylopyranoside] Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a 18

35 S. ibanyezii Subsection Flavovirens Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Chrysoeriol Xanthomicrol Gardenin-D Sideritoflavone Desmethylnobiletin Palomino et al., 1996b S. incana L. var. intermedia F.Q. S. incana L. subsp. sericea (Pers) P.W. Ball ex Heywood Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. incana var. edetana Pau Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Isoscutellarein-4 -methylether-7- allosylglucoside 8-Hydroxychrysoeriol-7-allosylglucoside Hypolaetin-7- allosylglucoside Hypolaetin-7-glucoside (2 ισομερή) Tomas-Lorente et al., 1989 S. incana var. edetana x S. angustifolia Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Isoscutellarein-4 -methylether-7- allosylglucoside 8-Hydroxy-chrysoeriol Hypolaetin-7-allosylglucoside Hypolaetin-7-glucoside (1 ισομερές) Hypolaetin-8-glucoside (2 ισομερή) Xanthomicrol Cirsilineol Sideritoflavone Eupatorin Cirsimaritin Cirsiliol 8-Methoxy-cirsilineol 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone Tomas-Lorente et al., 1989 S. incana L. subsp. incana Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] 19 Barberan et al., 1987 Palomino et al., 1996a

36 Luteolin Chrysoeriol Sideritoflavone Hypolaetin-8-glucoside Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Palomino et al., 1996b S. incana subsp. virgata L. Chrysoeriol Xanthomicrol Cirsimaritin Cirsilineol Apigenin Cirsiliol 5,3,4 -Trihydroxy-6,7,8-trimethoxyflavone Luteolin Barberan et al., 1985a S. infernalis Bolle. Chrysoeriol-7-glucoside Luteolin-7-glucoside 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Hypolaetin -7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Hispidulin Luteolin 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,4 - dimethoxyflavanone 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavanone Fernadez et al., 1988 Gil et al., 1993 S. javalambrensis (Pau) Sideritoflavone Hypolaetin-8-glucoside Xanthomicrol 4 -O-Methylisoscutellarein-7-O-[6 acetylallopyranosyl-(1 2)]- glucopyranoside 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3 -Dihydroxy-6,7,8,4 tetramethoxyflavone 4 -O-Methylisoscutellarein-7-Oallopyranosyl-(1 2)-glucopyranoside Isoscutellarein 7-O-[6 -acetyl- Villar et al., 1985a Barberan et al., 1987 Rios et al.,

37 allopyranosyl-(1 2)]-glucopyranoside 3 -Hydroxy-4 -O-methylisoscutellarein7- O-[6 -acetylallopyranosyl-(1 2)]- glucopyranoside S. kuegleriana Bornm. Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Chrysoeriol-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Gil et al., 1993 S. lanata L. Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] 3 -Ο-Methyl-hypolaetin-7-Ο-[6 -Ο- acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)-β-D- glucopyranoside] Hypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)-β-D-glycopyranoside] Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-O-(6 -O-acetyl)-βglucoside Alipieva et al., 2009 S. leucantha Cav. 5,7,8,4 -Tetrahydroxy-3-methoxyflavone- 7-O- allosyl (1 2) glucoside Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsimaritin Cirsilineol Cirsiliol Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] 8-Hydroxyluteolin : 8 glucoside of its 6,7- dimethylether 8-Hydroxyluteolin : 7-(2 -allosylglucoside) 5,8,3,4 -Tetrahydroxy-6,7- dimethoxyflavone-8-β-d-glucoside 5,7,3,4,-Tetrahydroxy-6,8- dimethoxyflavone-7-glucoside 5,7,4,-Trihydroxy-6,8,3 -trimethoxy- Tomas, 1979 Tomas et al., 1979 Tomas and Ferreres, 1980 Tomas-Lorente et al., 1983 Barberan et al., 1984 Barberan and Tomas, 1985 Barberan et al., 1985 b,c Tomas et al., 1985 Villar et al., 1985a 21

38 flavone-7-glucoside 7-Diglucosido-4,5,6-trihydroxy-3 methoxyflavone (leucanthin) Xanthomicrol Sideritoflavone 8-Methoxy-cirsilineol S. leucantha Cav. leucantha Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. leucantha Cav. var. bourgeana (Boiss et Reuter) F.Q. Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. leucantha Cav. var. serratifolia Willk. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2) β-d-xylopyranoside] Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Chrysoeriol Sideritoflavone Xanthomicrol Gardenin-D Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b S. leucantha Cav. var. incana (Willk.) F.Q. Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al., 1987 S. leucantha Cav. subsp. incana var. meridionalis Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Xanthomicrol Gardenin-D Chrysoeriol Desmethylnobiletin Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b S. linearifolia (Lam.) Sideritoflavone 8-Methylcirsilineol Barberan et al., 1987 Ferreres et al.,

39 Xanthomicrol Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Cirsimaritin Cirsilineol 8-Hydroxy-chrysoeriol-7-allosylglucoside 4 -O-Methylisoscutellarein-7- allosylglucoside Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside S. linearifolia x S. spinulosa 8-Methylcirsilineol Xanthomicrol Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Cirsimaritin Cirsilineol 8-Hydroxy-chrysoeriol-7-allosylglucoside 4 -O-Methylisoscutellarein-7- allosylglucoside Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Ferreres et al., 1987 S. lotsyi (Pit.) Bornm. 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol Luteolin Gil et al., 1993 S. lotsyi (Pit.) Ceb. et Ort. 3,7,4 -Tri-O-methylkaempferol Fernadez et al., 1988 S. luteola F.Q. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a 23

40 S. luteola Subsection Arborescens Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Luteolin Palomino et al., 1996b S. lycia Boiss et Heldr. 4 -O-Methylether of hypolaetin 7-O-[6 acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)]- β-dglucopyranoside 4 -O-Methylether of hypolaetin 7-O-[6 - O- acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)]-6 -Oacetyl- β-d-glucopyranoside Salvigenin Cirsimaritin Ezer and Akcos, 1995 Akcos et al., 1999 S. macrostachys Poir. Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol Gil et al., 1993 S. marmoreal Bolle. Chrysoeriol-7-glucoside Luteolin-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Salvigenin Cirsimaritin Acacetin 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Fernadez et al., 1988 Gil et al., 1993 S. massoniana Benth. forma longifolia (Lowe) Svent 7,4 -Dimethylapigenin 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone Fraga et al., 1995 S. massoniana var. pumila 3,7,4 -Trimethylkaempferol Fraga et al., 1995 S. montana L. Hypolaetin-4 -O-methylether-7-O-[6 acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Hypolaetin-4 -O-methylether-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)]-6 -O- Sattar et al.,

41 S. montana L. subsp. ebracteata (Asso) Murb. acetyl-β-d-glucopyranoside Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Xanthomicrol Cirsilineol 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3,4,-Trihydroxy-6,7,8- trimethoxyflavone Barberan et al., 1985a S. mugronensis Borja Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxy-flavone Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Xanthomicrol Cirsilineol Sideritoflavone Gardenin-B Gardenin-D Desmethylnobiletin Rodriguez, 1977 Villar et al., 1984 Villar et al., 1985a, b, c Barberan et al., 1985a Barberan et al., 1987 Manez et al., 1990 Barberan et al., 1993 S. nervosa (Christ) Lind. Chrysoeriol Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Luteolin Apigenin-allosylglucoside Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Gil et al., 1993 S. nutans Svent. Chrysoeriol-7-allosylglucoside Fernadez et al.,

42 Apigenin-7-p-coumaroylglucoside Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside Cirsimaritin Acacetin Nepetin Hispidulin Pectolinaringenin Luteolin-7-methylether 5,7-Dihydroxy-6,3,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone 5,7,3 -Trihydroxy-6,4 -dimethoxyflavone Eupatorin Salvigenin 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxyflavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone 5-Hydroxy-3,6,7,4 -tetramethoxyflavone Gil et al., 1993 S. oroteneriffae Negrín et Pérez Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Gil et al., 1993 S. oroteneriffae var. arayae Negrín et Pérez Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol Isoscutellarein-7-allosyl (1 2)glucosyl acetate Gil et al., 1993 S. osteoxyla (Pau) Rivas Goday et Gomez Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Barberan et al.,

43 S. ozturkii Aytac & Aksoy Chrysoeriol-7-O-[2 -O-caffeoyl-6 -Oacetyl-β-D-glucopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] (Ozturkoside A) Chrysoeriol-7-O-[2 -O-caffeoyl-β-Dglucopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] (Ozturkoside B) Chrysoeriol-7-O-[2 -O-p-coumaroyl-6 β-o-acetyl-d-glucopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] (Ozturkoside C) Sahin et al., 2004 Kupeli et al., 2007b S. perezii (Negrín) Marrero Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Nepetin Hispidulin 5,7,3 -Trihydroxy-6,4 -dimethoxyflavone Cirsimaritin Acacetin Pectolinaringenin Luteolin-7-methylether 5,7-Dihydroxy-6,3,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,3,4 -trimethoxyflavone Eupatorin Salvigenin 5-Hydroxy-6,7,3,4 -tetramethoxy-flavone 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone 5-Hydroxy-7,4 -dimethoxyflavone Gil et al., 1993 Ezer et al., 1992 S. perfoliata L. subsp. perfoliata S. perfoliata L. Apigenin-7-O-(4 -O-p-coumaroyl)-β-Dglucopyranoside 4 -Ο-Methylisoscutellarein-7-O-[6 -Oacetyl- β-d-allopyranosyl (1 2)]-β-Dglucopyranoside 4 -O-Methyl-hypolaetin-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)]-β-Dglucopyranoside Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl (1 2)]-6 -Ο-acetyl-β-Dglucopyranoside 27 Charami et al., 2008

44 S. pisidica Boiss. & Heldr. S. pumilla (Christ.) Mend.-Heuer Flavonoids Ozkan, 2009 Apigenin-7-p-coumaroylglucoside Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Luteolin Chrysoeriol Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucoside Hypolaetin-7-allosyl (1 2) glucosyl acetate Gil et al., 1993 S. pusilla (Lge.) Pau. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2) β-d-xylopyranoside] Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol 4 -Ο-Methylisoscutellarein-7-O-[6 -Oacetyl- β-d-allopyranosyl (1 2)]-β-Dglucopyranoside 4 -O-Methyl-hypolaetin-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)-β-Dglucopyranoside] 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8- tetramethoxyflavone 5,3,4,-Trihydroxy-6,7,8- trimethoxyflavone Barberan et al., 1985a Palomino et al., 1996a S. pusilla Subsection Flavovirens Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucoside Luteolin Gardenin-D Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Chrysoeriol Palomino et al., 1996b S. pusilla (Lge.) Pau. subsp. almeriensis (Pau.) H.T. Malag. Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Chrysoeriol Luteolin Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucoside 28 Villar et al., 1992 Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b

45 S. pusilla carthaginensis (Lge.) Pau, F.Q. Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3,4,-Trihydroxy-6,7,8- trimethoxyflavone Barberan et al., 1985a S. pusilla ( Lge.) Pau. subsp. pusilla var. granataensis Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucoside Luteolin Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Isoscutellarein 7-O-[β-Ο-glucopyranosyl (1 2)-β-D-xylopyranoside] Palomino et al., 1996a Palomino et al., 1996b S. raeseri Boiss. et Heldr. subsp. raeseri Apigenin Luteolin Apigenin-7-glucoside Apigenin-7-(4-O-β-glucosyl-trans-pcoumarate) Hypolaetin 7-O-[β-D-allopyranosyl-(1 2)- β-d-glucopyranoside]. (1 2)-β-D-glucopyranoside] Isoscutellarein-7-O-[β-D-allopyranosyl- 3 -O-Methylhypolaetin-7-O-[β-Dallopyranosyl-(1 2)-β-D-glucopyranoside] Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)-β-D-glucopyranoside] 3 -O-Methylhypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl- β-d-allopyranosyl-(1 2)-β-D- glucopyranoside] 4 -O-Methylhypolaetin-7-O-[6 -O-acetyl- β-d-allopyranosyl-(1 2)-β-D- glucopyranoside] 4 -O-Methylisoscutellarein-7-O-[β-Dallopyranosyl-(1 2)-β-D-glucopyranoside] 4 -O -Methylisoscutellarein-7-O-[β-D- Gabrieli et al., 1990 Gabrieli and Kokkalou, 1990 Kokkalou and Gabrieli,1997 Gabrieli et al.,

46 allopyranosyl-(1 2)-β-D-6 -O-acetylglucopyranoside 4 -O-Methylisoscutellarein-7-O-[6 -O- acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)-β-D- glucopyranoside S. reverchonii Willk. Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Sideritoflavone Barberan et al., 1987 S. romana L. Flavonoids Venturella et al., 1977 S. saetabensis Rouy. Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Sideritoflavone Barberan et al., 1987 S. scardica Gris. Hypolaetin-4 -O-methylether-7-O-[6 acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Hypolaetin -4 -O-methylether-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)]-6 -Oacetyl- β-d-glucopyranoside Hypolaetin glycoside 3 -OCH 3 -Hypolaetin glycoside Isoscutellarein-7-O-[6 -acetyl-β-dallopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Apigenin glycoside Chrysoeriol glycoside Sattar et al., 1993 Sattar et al., 1995 S. scordioides L. subsp. scordioides Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol Isoscutellarein-7-O-[6 -O- acetyl-β-dallopyranosyl-(1 2)]-6 -O-acetyl-β-Dglucopyranoside 4,5-Dihydroxy-3,6,7,8-tetramethoxyflavone 5,3,4 -Trihydroxy-6,7,8-trimethoxyflavone Barberan et al., 1985a 30

47 S. scordioides L. subsp. cavanillesii (Lag.) P.W. Ball ex Heywood S. serrata Cav. ex Lag. Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Sideritoflavone Gardenin-B Gardenin-D Salvigenin Barberan et al., 1987 Rodriguez and Martin Panizo, 1979 Barberan et al., 1987 S. soluta Clos Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p- coumaroylglucoside (2 ισομερή) Nepetin Luteolin-7-glucoside Salvigenin 5-Hydroxy-3,7,4 -trimethoxyflavone Luteolin Chrysoeriol Isoscutellarein-7-allosyl (1 2) glucoside Gil et al., 1993 S. spicata (Pit.) Marrero Chrysoeriol-7-allosylglucoside Chrysoeriol-7-glucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Gil et al., 1993 S. spinulosa Barnades ex Asso Luteolin Apigenin Chrysoeriol Cirsiliol Cirsimaritin Cirsilineol Xanthomicrol Sideritoflavone Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside 8-Methylcirsilineol Barberan et al., 1985a Barberan et al., 1987 Ferreres et al.,

48 Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] 8-Hydroxy-chrysoeriol-7-allosylglucoside 4 -O-Methylisoscutellarein-7- allosylglucoside Hypolaetin-7-allosylglucoside S. spinulosa x S. linearifolia 8-Methylcirsilineol Xanthomicrol Isoscutellarein 7-O-[allosyl (1 2) glucoside] Cirsimaritin Hypolaetin-7-allosylglucoside 8-Hydroxy-chrysoeriol-7-allosylglucoside 4 -O-Methylisoscutellarein-7- allosylglucoside Hypolaetin-8-O-β-D-glucoside Ferreres et al., 1987 S. stricta Boiss and Heldr. apud Bentham Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Isoscutellarein-7-O-[6 -O-acetyl-β-Dallopyranosyl-(1 2)]- 6 -O-acetyl-β-Dglucopyranoside Xanthomicrol Sahin et al., 2006 Kupeli et al., 2007a S. sventenii (Kunk.) Mend.-Heuer Luteolin Chrysoeriol Chrysoeriol-7-glucoside Chrysoeriol-7-allosylglucoside Apigenin-7-p-coumaroylglucoside (1 ισομερές) Apigenin-7-di-p-coumaroylglucoside (2 ισομερή) Cirsimaritin 4,5-Dihydroxy-6,7-dimethoxyflavanone Fernadez et al., 1988 Gil et al., 1993 S. syriaca L. Hypolaetin -4 -O-methylether-7-O-[6 acetyl-β-d-allopyranosyl-(1 2)]-β-Dglucopyranoside Hypolaetin-4 -O-methylether-7-O-[6 -Oacetyl-β-D-allopyranosyl-(1 2)]-6 -Oacetyl- β-d-glucopyranoside 5,8,3 -Trihydroxy-4 methoxyflavone 7- Sattar et al., 1993 Venturella et al., 1995 Atoui et al.,

Τσάϊ του βουνού: ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας του γένους Sideritis.

Τσάϊ του βουνού: ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας του γένους Sideritis. 1 Τσάϊ του βουνού: ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας του γένους Sideritis. Λώρα Πρόκου 1, Ελένη Σκαλτσά 2 1 Λεωφ. Πρωτόπαππα 14, Ηλιούπολη, 163 65, Αθήνα. 2 Πανεπιστήµιο Αθηνών, Φαρµακευτική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Χρυσή Γαβριέλη, Εργαστήριο Φαρµακογνωσίας, Τµήµα Φαρµακευτικής, Σχολή Επιστηµών Υγείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54006 Θεσσαλονίκη

Χρυσή Γαβριέλη, Εργαστήριο Φαρµακογνωσίας, Τµήµα Φαρµακευτικής, Σχολή Επιστηµών Υγείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης, 54006 Θεσσαλονίκη 1 Φυσικοχηµική και Φαρµακολογική Μελέτη του Φυτού Sideritis raeseri ssp. raeseri «Τσάι του Βουνού» Χρυσή Γαβριέλη, Εργαστήριο Φαρµακογνωσίας, Τµήµα Φαρµακευτικής, Σχολή Επιστηµών Υγείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Τσάι του Βουνού (Sideritis spp)

Τσάι του Βουνού (Sideritis spp) Τσάι του Βουνού (Sideritis spp) Δημήτριος Σιούλας, Χημικός, MSc Αγορίτσα Σχιζοδήμου, Χημικός Μηχ/κός, MSc, Υποψήφια Διδάκτορας Ονομασία Είδη Το τσάι του βουνού ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών (Lαmiαceαe)

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Φαρμακευτικές Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Χρήστος Παναγιωτίδης, Ph.D Αναπλ. Καθηγητής Κυτταρικής/Μοριακής Βιολογίας Τμήμα Φαρμακευτικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Email:

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο.

Χρήση: Ένα φλυτζάνι του καφέ κάθε μέρα βοηθάει για το ζάχαρο. Περιγραφή: Είναι φυτό πολυετές, με πυκνή χνουδωτή βλάστηση που φτάνει σε ύψος τα 30 εκατοστά. Τα φύλλα του είναι ωοειδή, οξύληκτα, οδοντωτά και στιλπνά. Τα άνθη του είναι ρόδινα, διαταγμένα σε βραχύ στάχυ

Διαβάστε περισσότερα

Προς Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Μελέτες 2009 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Προς Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Μελέτες 2009 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Προς Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση Μελέτες 2009 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Ανάδειξη φυτικών εκχυλισμάτων της Ελληνικής χλωρίδας ως πιθανών θεραπειών για την οστεοπόρωση ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ Ρωξάνη Τέντα, Χαροκόπειο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων

Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Μελέτη της δυνατότητας σύμπλεξης ιόντων χαλκού και σιδήρου από αφεψήματα Ελληνικών βοτάνων Δ. Κογιάννου 1, Χ. Κουνδουράκη 1, Σ. Καραβόλτσος 2, Α. Σακελλάρη 2, Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη;

Το Αστέρι της Βραζιλίας. Τι είναι η πρόπολη; Αλεξάνδρα Κουµπούρη Π Α Ζ Λ Η ΜΟΝΑ Ι ΚΗ Π Ρ Ο Π Ο ΛΗ Τ Η Σ Β Ρ ΑΖΙΛΙΑΣ Το Αστέρι της Βραζιλίας Σίγουρα έχετε ακούσει για την πρόπολη και τις θεραπευτικές δυνατότητές της. Ίσως να µην ξέρετε, ότι δεν υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ 1 ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΑΥΤΟΦΥΗ ΕΙ Η ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (Sideritis L.). ΓΚΟΛΙΑΡΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. Κέντρο Γεωργικής Έρευνας, Μακεδονίας - Θράκης Τµήµα Αρωµατικών και Φαρµακευτικών Φυτών,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Sideritis scardica και Origanum vulgare ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Sideritis scardica και Origanum vulgare ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ Sideritis scardica και Origanum vulgare ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΚΥΜΑΤΩΝ Ι. Σαρακατσιάνος Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, 54124

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΛΑΔΙΟΥ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΡΑΤΕΑΣ 2013 Στην αρχαία Ελλάδα, όταν ήκμαζαν, η φιλοσοφία, τα μαθηματικά, η γεωμετρία, και γεννιόταν η ιατρική επιστήμη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α.

ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Βασιλείου Ιωάννα Φαρμακοποιός Μ.Ρ.Α. ΜΠΟΛΝΤΟ (PEUMUS BOLDUS) Το μπόλντο ανήκει στην οικογένεια των Monimiaceae. Eίναι αυτοφυές της περιοχής των Άνδεων της Χιλής και του Περού, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (Sideritis raeseri) ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΒΡΥΝΑΙΝΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ

ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ (Sideritis raeseri) ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΒΡΥΝΑΙΝΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Γ. Χ. ΣΑΜΑΡΑ ΒΕΛΤΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

Διατήρηση και αξιοποίηση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών ειδών

Διατήρηση και αξιοποίηση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών ειδών ΗΜΕΡΙΔΑ «ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ: ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ & ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΕΛΤΑ ΝΕΣΤΟΥ-ΒΙΣΤΩΝΙΔΑΣ-ΙΣΜΑΡΙΔΑΣ, Κομοτηνή, 3-2-2014 Διατήρηση και αξιοποίηση των ελληνικών αρωματικών και φαρμακευτικών ειδών

Διαβάστε περισσότερα

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.3 ΜΕΡΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να επισημαίνουμε τη θέση των μετάλλων στον περιοδικό πίνακα των στοιχείων. Να αναφέρουμε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ)

«Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) Τα Αρωματικά Φυτά. «Ο αιθέριος θησαυρός του τόπου μας». Τάσεις Προοπτικές. Ηλίας Ντζάνης, Γεωπόνος πρ. πρ/νος Κ.Σ.Ε Αγρινίου ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘΙΑΓΕ) τα ερωτήματα: 1. Τι είναι Αρωματικά-φαρμακευτικά φυτά? 2.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο 2O5. Αρτύματα & Ροφήματα τον Αρωματόκηπο

Ημερολόγιο 2O5. Αρτύματα & Ροφήματα τον Αρωματόκηπο Ημερολόγιο 2O5 1 Αρτύματα & από Ροφήματα τον Αρωματόκηπο Πρόλογος Στο φετινό ημερολόγιο του Βαλκανικού Βοτανικού Κήπου Κρουσσίων παρουσιάζονται επιλεγμένα αρωματικάφαρμακευτικά φυτά της Ελλάδας και προωθούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του μουμιγιό

Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του μουμιγιό ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΜΟΝΟ ΣΕ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ Οι φαρμακευτικές ιδιότητες του μουμιγιό Τον τελευταίο καιρό έχει αναθερμανθεί το ενδιαφέρον για το μουμιγιό. Και αυτό είναι φυσιολογικό, διότι οι άνθρωποι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρα για την προώθηση των αρωματικών φυτών

Κίνητρα για την προώθηση των αρωματικών φυτών Εφαρμογή της οργανικής γεωργίας στα αρωματικά φυτά εν προσβάλλονται από εχθρούς και ασθένειες. Οργανική καλλιέργεια αρωματικών φυτών στην Η οργανική γεωργία βελτιώνει Ελλάδα 9., την ποιότητα των αιθέριων

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας

Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας Δεδομένα για την in vitro χημειοπροστατευτική δράση και την in vivo απορρόφηση των συστατικών της Κορινθιακής σταφίδας ΑΘΗΝΑ, 2014 Αριστέα Γκιοξάρη Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, Ph.D., M.Sc. Χημειοπροστατευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΛΙΠΑΝΣΗ ΚΑΛΛΕΙΕΡΓΕΙΩΝ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ Web: http://www.ismc.gr/ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΕΔΩΔΙΜΩΝ ΜΑΝΙΤΑΡΙΩΝ Identification and sustainable exploitation of wild edible mushrooms in rural areas ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ - ΕΝΟΤΗΤΑ 6 (βασισμένο στα περιεχόμενα του Chapter 6 - Mycoticon s Textbook) Γ.Ι. Ζερβάκης & Η. Πολέμης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg

2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ. Κάθε ml διαλύματος περιέχει Sodium Diclofenac 1mg + Tobramycin 3mg TOBRAFEN Diclofenac Sodium 0.1% + Tobramycin 0.3% 1. ΟΝΟΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ TOBRAFEN Οφθαλμικές Σταγόνες, Διάλυμα 0,1%+0,3% 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Κάθε ml διαλύματος

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορική χρήση των Ελληνικών Αρωματικών Φυτών

Αειφορική χρήση των Ελληνικών Αρωματικών Φυτών Αειφορική χρήση των Ελληνικών Αρωματικών Φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών και Ανθοκομικών Ειδών, Κέντρο Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία

Οφέλη του πράσινου τσαγιού για την υγεία Τσάι Πράσινο Οι ιδιότητες και τα οφέλη του πράσινου τσαγιού είναι γνωστές εδώ και αιώνες σε πολλούς Ασιατικούς πολιτισμούς. Ωστόσο στο δυτικό κόσμο το πράσινο τσάι έγινε δημοφιλές πρόσφατα. Μόνο το τελευταίο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα

Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα ΒΟΤΑΝΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Περιεχόμενα: Εισαγωγή Ποια είναι τα βότανα της Κρήτης Ιστορία Α. παλιά χρόνια Β. αρχαιολογικές ανασκαφές Γ. πως βοηθούσαν τους ανθρώπους τότε Δ. πως βοηθούν εμάς σήμερα Καταστροφή φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.)

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δρ Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια ΕΘΙΑΓΕ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΔΟΑΝΑΓΩΓΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση των μηχανισμών των οξειδοαναγωγικών δράσεων. Θεωρητικό Μέρος Οξείδωση ονομάζεται κάθε αντίδραση κατά την οποία συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης

Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης Ηλίας Σμυρνιούδης Διευθυντής Έρευνας & Ανάπτυξης Η μαστίχα Χίου Η μαστίχα Χίου, αποτελεί 100% φυσικό προϊόν, προέρχεται από τον κορμό και τα κλαδιά του μαστιχόδεντρου (Pistacia Lentiscus var. Chia), Το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ - ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ

ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ - ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ- ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ - ΠΟΙΟΤΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ Διαμάντω Λάζαρη Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Φαρμακευτικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Από αρχαιοτάτων χρόνων η επιβίωση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE

Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος Dioscurides OE Η συμβολή των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών στην ανάπτυξη της Δυτικής Μακεδονίας Καινοτόμα προϊόντα από αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά της ελληνικής χλωρίδας Στέργιος Τζιμίκας Ιατρός διευθύνων σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου.

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. Ο Όλυµπος Πιθανώς σχηµατίστηκε κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου εποχής πριν

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ!

Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ! ΓΑΝΟΔΕΡΜΑ ΤΟ ΒΟΤΑΝΗ ΤΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ! Πώς το Ganoderma Lucidum βελτιώνει την υγεία! Το Γανόδερμα (Ganoderma lucidum) είναι λευκός βασιδιομύκητας (basidiomycete macrofungus), που ανήκει στην οικογένεια μυκήτων

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο»

«Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» «Ανοσοκατασταλμένοι Ασθενείς και Λοιμώξεις στο Νοσοκομείο» Σοφία Σπαθοπούλου, Ν.Ε.Λ. Α.Ν.Θ. «Θεαγένειο Θεαγένειο» Μηχανισμοί Άμυνας κατά των Λοιμώξεων Παρεμπόδιση διείσδυσης μικροβίων Καλυπτήρια επιθήλια

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ. ΓΙΑ ΡΟΦΗΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ: τεκμηρίωση και έρευνα αγοράς δρόγης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ. ΓΙΑ ΡΟΦΗΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ: τεκμηρίωση και έρευνα αγοράς δρόγης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΜΕΙΓΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ ΓΙΑ ΡΟΦΗΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ: τεκμηρίωση και έρευνα αγοράς δρόγης Επιστημονική ομάδα: Δρ. Ελένη Μαλούπα Δρ. Κατερίνα Γρηγοριάδου Δρ. Διαμάντω Λάζαρη Δρ. Νικόλαος

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr

Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr Tel :+30 211 40 93 230 Fax: +30 211 40 93 230 Email: info@worldcapital.gr Web: www.worldcapital.gr ------ Χυμοί & Νέκταρ Royal Berry ------- Οι χυμοί και τα νέκταρ Royal Berry αποτελούν μια νέα καινοτόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία

Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σύγχρονες εφαρμογές του αιθέριου ελαίου του θυμαριού στην Αρωματοθεραπεία Σεβαστή Μακροπούλου: Χημικός Senior Product Manager Apivita. Αρωματοθεραπεία Η θεραπεία μέσω του αρώματος Μια πανάρχαια μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΛΛΟΤΕ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ Ανάμεσα στον άνθρωπο και στο φυτικό κόσμο αναπτύχθηκε στα χρόνια που πέρασαν ένας βαθύς και ακατάληπτος δεσμός, τόσο παλιός όσο και η ιστορία του. Έτσι, η φύση

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών. Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Εφαρμοσμένη διατροφή των κουνελιών Πασχάλης Δ. Φορτομάρης Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Σημασία Μέσο συντήρησης, αύξησης, κυοφορίας, γαλακτοπαραγωγής Άμυνα οργανισμού Το σημαντικότερο στοιχείο της εκτροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ RIFACOL 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ RIFACOL 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ RIFACOL 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ RIFACOL 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ σε δραστικά συστατικά 1. Επικαλυμμένα δισκία 200mg/Τab Kάθε δισκίο

Διαβάστε περισσότερα

HMEΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ: 21/08/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΓΙΑ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΒΙΟΡΥΛ): 21/08/2013

HMEΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ: 21/08/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΓΙΑ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΒΙΟΡΥΛ): 21/08/2013 HMEΡΟΜΗΝΙΑ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ: 21/0/2013 ΕΠΙΣΗΜΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΝΑΡΞΗΣ ΕΡΓΟΥ: 01/03/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ (ΓΙΑ ΦΟΡΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΒΙΟΡΥΛ): 21/0/2013 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΠΙΛΕΞΙΜΟΤΗΤΑΣ ΔΑΠΑΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013)

ToxPlus. Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης. Επιδοτούμενη από το ΕΣΠΑ (2007 2013) KENTΡΟ ΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α.Ε. Επιστημονικό και Τεχνολογικό Πάρκο Κρήτης Step C, N. Πλαστήρα 100, Βασιλικά Βουτών, Τ.Κ. 700 13 Ηράκλειο, Κρήτη www.toxplus.gr ToxPlus Spin-off εταιρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων

Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Ρίγανη Αχλαδοκάστρου: Το ισχυρότερο Φάρμακο της Φύσης Γρηγοροπούλου Ιωάννα Χημικός & Τεχνολόγος Τροφίμων Αγαπητοί φίλοι του χωριού μας και συγχωριανοί, ο τόπος μας είναι ευλογημένος, γιατί σ αυτό τον τόπο,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση

Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης. στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Ο ρόλος της οξειδάσης της ξανθίνης στην οξειδοαναγωγική κατάσταση κατά την άσκηση Αριστείδης Σ. Βεσκούκης, PhD Βιοχημικός - Βιοτεχνολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας & Βιοτεχνολογίας Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας

Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Μέλι και κανέλα: Ο «φόβος» και «τρόμος» των φαρμακοβιομηχανιών...διαβάστε ποιες ασθένειες θεραπεύει το μείγμα μελιού και κανέλας Το μέλι παράγεται στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Είναι το μόνο τρόφιμο

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ONOMAΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ DAFLON 500 mg, επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΕ ΔΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Β. Tσιρίδης 1, Π. Σαμαράς 2, Α. Κούγκολος 3 και Γ. Π. Σακελλαρόπουλος 1 1 Τμήμα Χημικών Μηχανικών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Ινστιτούτο Τεχνικής Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών

Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών Καλλιέργεια ελληνικών αρωματικών / φαρμακευτικών φυτών Δρ. Κατερίνα Γρηγοριάδου Γεωπόνος Βιοτεχνολόγος http://myrtisfytoria.com e-mail: info@myrtisfytoria.com Γιατί καλλιέργεια των ελληνικών αρωματικών/φαρμακευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010 Αίθουσα Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμύνταιου

Ημερίδα. Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010 Αίθουσα Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμύνταιου Ημερίδα Η Καλλιέργεια των αρωματικών φυτών στο Νομό Φλώρινας και η δυνατότητα αξιοποίησης των παραγόμενων πρώτων υλών τους Τετάρτη 22 Σεπτεμβρίου 2010 Αίθουσα Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμύνταιου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών

Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών Ελληνική Χλωρίδα: Διατήρηση και Αξιοποίηση των Αρωματικών -Φαρμακευτικών Ειδών Δρ. Ελένη Μαλούπα, Τακτική Ερευνήτρια EΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ Fritilaria pontica Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών και Ανθοκομικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS

LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS LIFE Project Number LIFE 03 ENV/GR/000223 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ DIONYSOS Ανάπτυξη οικονομικά βιώσιμης διαδικασίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση, μέσω χρησιμοποίησης, των οινοποιητικών αποβλήτων: Παραγωγή φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Φαρμακευτικά φυτά: Ο κύριος εμπνευστής φαρμακομορίων. Γιάννη Συλλιγνάκη. Φαρμακοποιού

Φαρμακευτικά φυτά: Ο κύριος εμπνευστής φαρμακομορίων. Γιάννη Συλλιγνάκη. Φαρμακοποιού Φαρμακευτικά φυτά: Ο κύριος εμπνευστής φαρμακομορίων Γιάννη Συλλιγνάκη Φαρμακοποιού Από αρχαιοτάτων χρόνων η επιβίωση του ανθρώπου βασιζόταν στη σχέση του με το φυσικό του περιβάλλον. Τα φυτά έχουν προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ PANOLOG 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Δραστικό(ά) συστατικό(ά): Κάθε ml της αλοιφής PANOLOG περιέχει :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΒΟΤΑΝΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΖΑΡΑΝΙΑΚΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΤΑΝΙΔΟΥ ΑΝΝΑ ΜΠΕΚΟΓΙΑΝ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ευεργετική δράση των βοτάνων και των φυτών στον κόσμο των καλλυντικών και της αρωματοποιίας

Διαβάστε περισσότερα

SALVIA: ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2

SALVIA: ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2 SALVIA: ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΡΑΣΗ ανάη Πιταροκοίλη 1, Όλγα Τζάκου 2 1 Γεωπόνος MSc. Τοµέας Φαρµακογνωσίας και Χηµείας Φυσικών Προϊόντων, Τµήµα Φαρµακευτικής ΕΚΠΑ 2 Αν. Καθ. Φαρµακογνωσίας και Χηµείας

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 13 Μικροβια και Ανθρωπος Ετσι αρχισε η Ζωη? To δεντρο της Ζωης Και τι µας νοιαζει αν υπαρχουν µικροοργανισµοι η οχι? H ανυπολόγιστη αξία της Mικροβιολογίας για τη Βιολογια Το

Διαβάστε περισσότερα

Το φασκόµηλο στην θεραπευτική σήµερα. ράση και Φαρµακολογία.

Το φασκόµηλο στην θεραπευτική σήµερα. ράση και Φαρµακολογία. Το φασκόµηλο στην θεραπευτική σήµερα Dr Ευφροσύνη Παπακωνσταντίνου Ολιστική Παθολόγος Οµοιοπαθητικός -Βελονίστρια Η φασκοµηλιά είναι φυτό δικότυλο της οικογένειας Labiatae (Χειλανθών) (τάξης Lamiales).

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ

ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ ΒΟΤΑΝΑ ΔΙΑ ΠΑΣΑΝ ΝΟΣΟΝ ΒΟΤΑΝΑ Χρυσόχορτο Είναι μικρό φυτό ποώδες με ύψος 20 εκ. χωρίς βλαστό και άνθη. Ζει πολλά χρόνια. Έχει φύλλα σε σχηματισμό ροδέλας και σχήμα λόγχης,ε χρώμα ξανθό.το φυτό αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά

Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ. Κωνσταντίνα Τζιά Εργαστήριο Χημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Κωνσταντίνα Τζιά ΠΕΡΙΛΗΨΗ Συντήρηση φρούτων ή λαχανικών με χρήση εδώδιμων μεμβρανών σε συνδυασμό με ψύξη ή/και συσκευασία ΜΑΡ Προϊόντα:

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Εμμηνόπαυση και οι επιπτπώσεις της

Η Εμμηνόπαυση και οι επιπτπώσεις της Η Εμμηνόπαυση και οι επιπτπώσεις της Δέσποινα Κοντογιώργου & Βόζνου Βασιλική Φοιτήτριες Φαρμακευτικής Πανεπιστημίου Αθηνών. Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό φαινόμενο στη ζωή της γυναίκας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΠΤΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ CITRUS

ΜΗ ΠΤΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ CITRUS ΜΗ ΠΤΗΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ CITRUS Όλγα Α. Τζάκου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέα Φαρμακογνωσίας και Χημείας Φυσικών Προϊόντων, Τμήμα Φαρμακευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών. To γένος Citrus (Κιτρέα ή Κίτρος)

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1

Φύλλο Οδηγιών για το Χρήστη 1 ΦΥΛΛΟ Ο ΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ TRACHISAN Τροχίσκοι Tyrothricin + Lidocaine hydrochloride monohydrate + Chlorhexidine digluconate (0.5+1+1) mg/lozen ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η

Τέλος, πολύ πρόσφατες βιολογικές µελέτες έδειξαν ότι οι δύο προαναφερθείσες ενώσεις επιδεικνύουν αξιοσηµείωτες αντικαρκινικές ιδιότητες (η ΟΙΝΟΣ & ΥΓΕΙΑ Στο κρασί αποδίδονται από την αρχαιότητα ευεργετικές για την ανθρώπινη υγεία ιδιότητες, τις οποίες η σύγχρονη επιστηµονική έρευνα τεκµηριωµένα αποδίδει στην αντιοξειδωτική δράση ορισµένων

Διαβάστε περισσότερα

ξπlbλιjiί 151(1) του 2001 153(1) τόυ 2002 132(1) του 2003 67(1) του 2004 20.4.2004,

ξπlbλιjiί 151(1) του 2001 153(1) τόυ 2002 132(1) του 2003 67(1) του 2004 20.4.2004, Ε.Ε. Παρ. ΙΙΙ(Ι) 3197 Κ.Δ.Π. 353/2005 Αρ. 4019,29.7.2005 Αριθμός 353 Οι περί Χρωστικών Ουσιών στα Τρόφιμα (Τροποποιητικοί) Κανονισμοί του 2005, οι οποίοι εκδόθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο δυνάμει των

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα