«Τα πολλά πρόσωπα της φλεγµονής του βρογχικού άσθµατος»

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "«Τα πολλά πρόσωπα της φλεγµονής του βρογχικού άσθµατος»"

Transcript

1 «Τα πολλά πρόσωπα της φλεγµονής του βρογχικού άσθµατος» Νικολέττα Ροβίνα Πνευµονολόγος, Επιµελήτρια Β 1η Παν/κή Πνευµονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «η Σωτηρία»

2 Ορισµός του άσθµατος Το άσθµα είναι µια χρόνια φλεγµονώδης νόσος των αεραγωγών, όπου πολλά κύτταρα και κυτταρικά στοιχεία συµµετέχουν Η χρόνια φλεγµονή οδηγεί σε αυξηµένη υπεραντιδραστικότητα των αεραγωγών, η οποία οδηγεί σε υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγµού, δύσπνοιας, βάρους στο στήθος και βήχα, ιδιαίτερα τη νύκτα ή τις πρωϊνές ώρες Τα επεισόδια αυτά χαρακτηρίζονται συνήθως από κυµαινόµενη στένωση των αεραγωγών, η οποία συνήθως είναι αναστρέψιµη αυτόµατα ή µετά από θεραπεία

3 Η φλεγµονή των αεραγωγών έχει ΔΥΟ µονοπάτια Μαστοκύτταρο Αλλεργιογόνο CD80/86 CD28 APC Th2 IgE Λεµφοκύτταρο εfcri IL-4 IL-13 B IL-3, IL-5 GM-CSF Ισταµίνη Λευκοτριένια Προσταγλανδίνες Βραδυκινίνη,, PAF Λεµφοκύτταρο VCAM-1? Ηωσινόφιλο Άµεσα αλλεργικά συµπτώµατα Ρινικά συµπτώµατα Βρογχόσπασµος Δερµατικό εξάνθηµα Όψιµα και επίµονα συµπτώµατα Ρινική συµφόρηση Όψιµη αντίδραση, επίµονο άσθµα Αλλεργικό εξάνθηµα

4 Η φλεγµονή των αεραγωγών έχει ΔΥΟ µονοπάτια Τα ICS, ακόµα και στις υψηλότερες δόσεις, δεν αναστέλλουν τη δράση των λευκοτριενίων Τα CysLTs είναι σηµαντικά στην ασθµατική φλεγµονή Ευαίσθητοι στα στεροειδή διαµεσολαβητές Αναστολείς λευκοτριενίων Καταστέλλεουν τη φλεγµονή των CysLTs Εισπνεόµενα στεροειδή Εµποδίζουν τους µεσολαβητές που είναι ευαίσθητοι στα ICS Peters-Golden M et al. J Allergy Clin Immunol 2003 Bisgaard H Allergy 2001

5 Αύ ξ η σ η Μ ε ί ω σ η Αντιµετώπιση του άσθµατος Αντιµετώπιση του Άσθµατος Βασισµένη στο Επίπεδο Ελέγχου Για παιδιά άνω των 5 ετών, Εφήβους και Ενήλικες GINA 2006 Επίπεδο Ελέγχου Ελεγχόµενο Εν µέρει ελεγχόµενο Μη ελεγχόµενο Παροξυσµός Θεραπευτική Προσέγγιση ιατήρηση του ελέγχου µε την ελάχιστη απαιτούµενη θεραπεία Αύξηση της θεραπείας για να επιτευχθεί ο έλεγχος Αύξηση της θεραπείας µέχρι να επιτευχθεί ο έλεγχος Θεραπεία παροξυσµού Βήµα 1 Μείωση Βραχείας δράσης β2 αγωνιστή κατ επίκληση Επιλογές Ρυθµιστικών Φαρµάκων Θεραπεία Αύξηση Βήµα 2 Βήµα 3 Βήµα 4 Βήµα 5 Ενηµέρωση για το άσθµα Έλεγχος περιβαντολλογικών παραγόντων Βραχείας δράσης β2 αγωνιστή κατ επίκληση Επιλέγετε ένα Επιλέγετε ένα Προσθέτετε ένα ή περισσότερα Προσθέτετε ένα ή και τα δύο Χαµηλή δόση ICS* Ανταγωνιστής Λευκοτριενίων (SINGULAIR) Χαµηλή δόση ICS* και µακράς δράσης β2 αγωνιστή Χαµηλή δόση ICS και Ανταγωνιστής Λευκοτριενίων Μέση ή υψηλή δόση ICS και µακράς δράσης β2 αγωνιστή Ανταγωνιστής Λευκοτριενίων (SINGULAIR) Κορτικοειδή από το στόµα (χαµηλή δόση) Anti - IgE Θεραπεία Μέση ή υψηλή δόση ICS Θεοφυλλίνη βραχείας αποδέσµευσης *ICS= Εισπνεόµενα Κορτικοειδή Χαµηλή δόση ICS και θεοφυλλίνη βραχείας αποδέσµευσης Εναλλακτικές Θεραπείες Ελέγχου συµπεριλαµβάνουν εισπνεόµενα αντιχολινεργικά, συστηµατική χορήγηση βραχείας δράσης β2 αγωνιστών από το στόµα, ορισµένους β2 αγωνιστές µακράς δράσης και βραχείας δράσης θεοφυλλίνη. Συστηµατική δοσολογία µε βραχείας και µακράς δράσης β2 αγωνιστές δεν συνίσταται εκτός εάν συνοδεύεται από συστηµατική χρήση εισπνεόµενου κορτικοειδούς.

6 Άσθµα: η πραγµατικότητα Ασθενείς που επιτυγχάνουν έλεγχο του άσθµατος Μόνο 5% των ασθενών επιτυγχάνει τον έλεγχο κατά GINA!!! Χωρίς έλεγχο Επαρκής έλεγχος Rabe et al. Eur Respir J 2000

7 Άσθµα: η πραγµατικότητα Οι µεγάλες κλινικές µελέτες µπορεί να δίνουν πληροφορίες που ίσως απέχουν από την πραγµατικότητα της κλινικής πράξης, π.χ Οι περισσότερες τυχαιοποιηµένες κλινικές µελέτες είναι µελέτες αποτελεσµατικότητας και ασφάλειας (οµογενοποιηµένος πληθυσµός µελέτης, σαφής καθορισµός φαρµακευτικών σκευασµάτων/δόσεων δόσεων, έλεγχος συµµόρφωσης)

8 Tυπικός ασθµατικός ασθενής [..] >45 ετών Αλλεργική ρινίτιδα Καπνιστής Παχύσαρκος Κακή συµµόρφωση

9 ΓΙΑΤΙ: Υπάρχει αναγκαιότητα για µελέτες που ν αντικατοπτρίζουν τις συνθήκες του «πραγµατικού κόσµου» Για να απαντήσουν σε πραγµατικά ερωτήµατα που αντιµετωπίζουν οι ασθενείς και οι κλινικοί γιατροί Χρησιµοποιούν ευρύτερα κριτήρια εισαγωγής και συµπεριλαµβάνουν ασθενείς µε διάφορους «φαινότυπους» Σε ιδανικές συνθήκες, οι µελέτες αυτές αξιολογούν τελικά σηµεία που είναι σηµαντικά για τους ασθενείς (επιβίωση, λειτουργική κατάσταση, ποιότητα ζωής, κόστος θεραπείας) Λαµβάνεται υπ όψιν η πραγµατική κατάσταση και ο τρόπος ζωής του ασθενούς, ιδιαίτερα oι αδυναµίες του (π.χ. κάπνισµα), οι φόβοι του (κορτιζόνη) και η πιθανή δυσκολία συµµόρφωσης (εισπνεόµενα) James H. Ware, N Engl J Med. 2011;364:

10 ..και ίσως υπάρχει αναγκαιότητα αλλαγής των οδηγιών για τη θεραπεία του άσθµατος.. Το άσθµα παρέµεινε µη καλά ελεγχόµενο: Ασθενείς µε συνυπάρχουσα αλλεργική ρινίτιδα και άσθµα: 94,7% δεν κάλυψαν τα κριτήρια ελέγχου της GINA (AIRE Study) 1 51% δεν κάλυψαν τα κριτήρια ελέγχου της GINA παρ όλο που λάµβαναν αγωγή µε ICS και LABA (INSPIRE study) 2 Επισκέψεις σε ιατρεία Διακοµιδή σε νοσοκοµεία Κόστος φαρµάκων Ποιότητα ζωής 1. Rabe KF et al. Eur Respir J. 2000;16: Partridge MR et al. BMC Pulm Med. 2006;6:13. doi: / Thomas M et al. Pediatrics. 2005;115(1): Kang H-Y et al. Yonsei Med J. 2008;49(4): Price D et al. Clin Exp Allergy. 2005;35: LaForest L et al. Int Arch Allergy Immunol. 2005;136: Valovirta E et al. BMC Pulm Med. 2006;6(suppl 1):S3.

11 Σε σχέση µε τη θεραπεία του άσθµατος οι µελέτες Real-World υποδεικνύουν την προσθήκη ανταγωνιστών λευκοτριενίων ΓΙΑΤΙ: Η per-os λήψη διευκολύνει τη συµµόρφωση Επιτρέπει την πρόσβαση της δραστικής ουσίας στις µικρές αναπνευστικές οδούς (small airways) Οι LTRA s δρουν διαφορετικά και συµπληρωµατικά µε τα ICS Δρουν και στη ρινίτιδα και στο άσθµα Δεν επηρεάζεται σηµαντικά η δράση τους από το κάπνισµα και την παχυσαρκία

12 «Real-World Μελέτες» µε µοντελουκάστη Μελέτη MONICA 1 Δραστικότητα Αποτελεσµατικότητα του montelukast σε όχι καλά ελεγχόµενους ενήλικες ασθµατικούς υπό αγωγή µε ICS ή ICS + LABA Μελέτη MARS 2 Δραστικότητα Αποτελεσµατικότητα του montelukast σε µη καλά ελεγχόµενους ασθµατικούς υπό αγωγή µε ICS ή ICS + LABA Μελέτη RADAR 3 Δραστικότητα Αποτελεσµατικότητα του montelukast σε µη καλά ελεγχόµενους ασθµατικούς µε αλλεργική ρινίτιδα υπό αγωγή µε ICS ή ICS + LABA MONICA=MON MONtelukast In Chronic Asthma; MARS=Montelukast combined with fixed Associations in Real life Survey; RADAR=Singulai =SingulaiR in Asthma and Allergic Rhinitis study. 1. Virchow JC et al. Respir Med.. doi: /j.rmed Korn D et al. Curr Med Res Opin. 2009;25(2): Keith PK et al. Can Respir J. 2009;16(suppl A):17A 24A.

13 Μελέτη MONICA Οργάνωση µελέτης και Μέθοδοι Σχεδιασµός Πολυκεντρική (290 ιατρεία), ανοικτή µελέτη Ασθενείς Ασθενείς ηλικίας 18 ετών µε ήπιο έως µέτριας βαρύτητας άσθµα µη καλά ελεγχόµενο υπό θεραπεία µε ICS ή ICS + LABA Αγωγή 6 µήνες θεραπεία µε montelukast 10 mg ηµερησίως σαν προσθήκη στην υπάρχουσα θεραπεία Έλεγχος αποτελεσµατικότητας Στην αρχή, µετά από 3 και µετά από 6 µήνες Παράµετροι και Παράµετροι: ACT scores, MiniAQLQ, FEV1 και PEF a Concomitant medications included short-acting β-agonists, ICS, LABA, fixed combinations of ICS and LABA, theophylline, or, in some cases, oral corticosteroids. 1. Virchow JC et al. Respir Med. doi: /j.rmed

14 MONICA Trial Βελτίωση της βαθµολογίας ACT µε την προσθήκη Montelukast Patients in Each ACT Category, % ACT Scores 25 βαθµοί (Απολύτως ελεγχόµενο) βαθµοί (Καλά ελεγχόµενο) βαθµοί (Λίγο ελεγχόµενο) <16 βαθµοί (Μη ελεγχόµενο) 0 Baseline (n=1,681) 21.0 Month 3 (n=1,477) 17.6 Month 6 (n=1,303) Primary end point: Mean ACT score improved significantly between baseline (14.6 ± 4.6) and Month 6 (19.4 ± 4.4) with add-on montelukast (P<0.0001).( 1. Virchow JC et al. Respir Med.. doi: /j.rmed

15 MONICA Trial Βελτίωση του MiniAQLQ µε την προσθήκη Montelukast Μέση βαθµολογία Αρχική (n=1,605) Μήνας 3 (n=1,409) Μήνας 6 (n=1,261) a 5.3 a 0 ICS ή ICS + LABA ICS ή ICS + LABA + Montelukast ICS ή ICS + LABA + Montelukast a P< vs baseline. 1. Virchow JC et al. Respir Med. doi: /j.rmed

16 MONICA Trial Βελτίωση στην αναπνευστική λειτουργία µε την προσθήκη Montelukast Αρχική µέτρηση 3 ος µήνας 6 ος µήνας FEV 1, L 2 1 PEF, L/s (n=1,445) (n=1,057) (n=914) ICS ή ICS + LABA ICS ή ICS + LABA + Montelukast ICS ή ICS + LABA + Montelukast 0 (n=967) (n=669) (n=563) ICS ή ICS + LABA ICS ή ICS + LABA + Montelukast ICS ή ICS + LABA + Montelukast a P< vs baseline. 1. Virchow JC et al. Respir Med. doi: /j.rmed

17 MONICA Trial Συνολική βελτίωση του άσθµατος µε την προσθήκη Montelukast Πολύ καλύτερα Χωρίς σηµαντική βελτίωση Ιατροί/Ασθενείς 6ος Μήνας % Ιατροί Ασθενείς 1. Virchow JC et al. Respir Med. doi: /j.rmed

18 Μελέτη MARS Οργάνωση Μελέτης και Μέθοδοι Σχεδιασµός Πολυκεντρική (ιατρεία Βελγίου), ανοικτή µελέτη Αντικείµενο Να διερευνηθεί η επίδραση της προσθήκης montelukast σε ασθενείς µε µη ελεγχόµενο άσθµα µε ή χωρίς ρινίτιδα υπό ICS + LABA a Αγωγή 2 µήνες µε montelukast 4 mg, 5 mg, ή 10 mg ηµερησίως σαν προσθήκη σε ICS + LABA Παράµετροι ελέγχου: αλλαγές στο ACQ score (Asthma Control Questionnaire) a Budesonide + formoterol turbohaler or fluticasone + salmeterol dryd ry-powder inhaler. Korn D et al. Curr Med Res Opin ;25(2):

19 MARS Βελτίωση της βαθµολογίας ACQ 2.5 Βαθµολογία ACQ a 0 Baseline (πριν montelukast) Μήνας 2ος (µετά montelukast) a P<0.001 vs baseline. N=5,769. Korn D et al. Curr Med Res Opin ;25(2):

20 MARS Βελτίωση της βαθµολογίας ACQ σε ασθενείς µε άσθµα και αλλεργική ρινίτιδα Μέση βαθµολογία (SD) ACQ Baseline (πριν( montelukast) Μήνας 2ος (µετά montelukast) a,b Άσθµα µε αλλεργική ρινίτιδα (n=2.442) Άσθµα χωρίς αλλεργική ρινίτιδα (n=3.327) a a P<0.001 vs baseline; b P<0.001 vs patients without allergic rhinitis. N=5,769. Korn D et al. Curr Med Res Opin ;25(2):

21 RADAR Μελέτη RADAR Οργάνωση µελέτης και Μέθοδοι Σχεδιασµός Πολυκεντρική (γενικοί ιατροί Καναδά), ανοικτή µελέτη Αντικείµενο Να διερευνηθεί η επίδραση της προσθήκης montelukast σε ασθενείς µε µη ελεγχόµενο άσθµα και αλλεργική ρινίτιδα υπό ICS + LABA a Θεραπεία 8 εβδοµάδες θεραπείας µε montelukast 10 mg ηµερησίως προστιθέµενο σε αγωγή µε ICS ή σε ICS + LABA Παράµετροι ελέγχου Αλλαγές σε ACQ score και σε MiniRQLQ scores Keith PK et al. Can Respir J. 2009;16(suppl A):17A 24A.

22 RADAR Βελτίωση ελέγχου Άσθµατος την 8 η εβδοµάδα Ποσοστό % των ασθενών που πέτυχαν τον έλεγχο του άσθµατος Montelukast + ICS (n=151) 78.1 Montelukast + ICS/LABA (n=146) Έλεγχος του άσθµατος: σηµαντική βελτίωση σε σχέση µε την αρχική κατάσταση την 8 η εβδοµάδα και στις 2 οµάδες µελέτης (P<0.001) Keith PK et al. Can Respir J. 2009;16(suppl A):17A 24A.

23 RADAR Βελτίωση ελέγχου άσθµατος την 8 η εβδοµάδα (ACQ Score) Montelukast + ICS Montelukast + ICS/LABA Μέση βαθµολογία (SD) ACQ Low Dose (n=89) Moderate Dose (n=50) High Dose (n=15) a b b Mean (SD) ACQ Score Low Dose (n=93) Moderate Dose (n=51) High Dose (n=9) c b b 0.5 Baseline Week Baseline Week 8 Σηµαντική βελτίωση σε ACQ scores Σε όλες τις ICS δόσεις (P<0.001) Σε όλες τις ICS + LABA δόσεις (P<0.001) Σε όλες τις οµάδες ασθενών µε ICS and ICS + LABA (P<0.001)( Keith PK et al. Can Respir J. 2009;16(suppl A):17A 24A.

24 The ELEVATE Trials Αποτελεσµατικότητα της µοντελουκάστης ως πρώτης γραµµής θεραπεία ελέγχου αλλά και ως συνδυασµένη θεραπεία

25 ELEVATE 1 Σχεδιασµός και µέθοδοι Σχεδιασµός 2 παράλληλες ανοικτές µελέτες, διάρκεια 2-έτη, σε πραγµατικές συνθήκες Αντικείµενο Στόχος Να καταγραφεί η αποτελεσµατικότητα του Μοντελούκαστ σε ασθµατικούς ασθενείς σε 53 πρωτοβάθµια ιατρεία στο Ην.Βασίλειο Ασθενείς Ηλικίας ετών µε διάγνωση άσθµατος Πρώτης γραµµής θεραπεία ελέγχου σε ασθενείς µε αναπνευστικά συµπτώµατα Σε συνδυασµένη θεραπεία 12 εβδοµάδων σε ασθενείς που δεν ελέγχονται πλήρως µε ΙCS (ACQ 1, MiniAQLQ 6) Oµάδες θεραπείας Πρωτης γραµµής θεραπίεα: SNA ICS Συνδυασµένη θεραπεία: Λαµβάνει θεραπεία µε ICS + LTRA Λαµβάνει θεραπεία µε ICS + LABA a LTRAs=montelukast 10 mg once daily or zafirlukast 20 mg twice daily; ICS=beclomethasone dipropionate, budesonide, or fluticasone propionate; LABA=salmeterol or formoterol, or fixed-dose dose ICS-LABA combinations (fluticasone-salmeterol salmeterol or budesonide-formoterol). Concomitant medications included short-acting β-agonists, theophylline, cromoglycate, nedocromil, or ipratropium. Price D et al. N Engl J Med ;364:

26 ELEVATE 1 Πρώτης γραµµής θεραπεία: Bασικά χαρακτηριστικά ασθενών Χαρακτηριστικά LTRA (n=148) ICS (n=158) Ηλικία 47.6 (16.5) 44.1 (16.4) Kαπνίζοντες, % Current smoker Ex-smoker Never smoked Mean (± SD) PEF reversibility, a % 9.2 (10.7) 8.7 (9.2) Έτη µε διάγνωση του άσθµατος 8.5 (3-19) 10 (4-16.5) % ασθενών Montelukast: 89 Beclomethasone: 93 Budesonide: 5 Fluticasone: 2 SD=standard deviation. a 128 patients tested in LTRA group and 142 in ICS group. 1. Price D et al. N Engl J Med. 2011;364:

27 Αποτελέσµατα της 2ετούς µελέτης έδειξαν ότι τα LTRA ήταν εξίσου αποτελεσµατικά µε τα εισπνεόµενα κορτικοστεροειδή ως πρώτης γραµµής θεραπεία ελέγχου αλλά και εξίσου αποτελεσµατικά όταν συνδυάσθηκαν µε ICS σε σύγκριση µε τους LABA Price D et al. N Engl J Med. 2011;364:

28 Πρώτης γραµµής θεραπεία Βελτίωση της ποιότητας ζωής σύµφωνα µε το ερωτηµατολόγιο ELEVATE 1 MiniAQLQ Score Baseline Equivalence Criteria Met a Not Met b Months (n=148) (n=158) (n=122) (n=132) (n=145) (n=155) LTRA ICS 2 Years Improvement Price D et al. N Engl J Med. 2011;364:

29 Συνδυασµένη θεραπεία Βελτίωση της ποιότητας ζωής σύµφωνα µε το ερωτηµατολόγιο Equivalence Criteria MinAQLQ Score Baseline Months Years 5.42 (n=170) (n=182) (n=153) (n=156) (n=169) (n=181) Improvement ELEVATE 1 LTRA + ICS LABA + ICS Mean difference adjusted for baseline value (95% CI):.. Price D et al. N Engl J Med. 2011;364:

30 Tυπικός ασθµατικός ασθενής [..] >45 ετών Αλλεργική ρινίτιδα Καπνιστής Παχύσαρκος Κακή συµµόρφωση

31 Οι περισσότεροι ασθενείς µε άσθµα έχουν αλλεργική ρινίτιδα Μέχρι και 80% των ασθµατικών ασθενών, έχουν ΑΡ Όλοι ασθµατικοί ασθενείς Adapted from Bousquet J et al J Allergy Clin Immunol 2001;108(suppl 5):S147 S334; Sibbald B, Rink E Thorax 1991;46: ; Leynaert B et al J Allergy Clin Immunol 1999;104: ; Brydon MJ Asthma J 1996:29 32.

32 Βασική υπόθεση Η ρινίτιδα και το άσθµα αποτελούν εκδηλώσεις µιας νοσολογικής οντότητας των δυο τµηµάτων µιας αναπνευστικής οδού ARIA Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma Η θεωρία της «µιας νόσου, ενός αεραγωγού»

33 Η Montelukast βελτιώνει τα ηµερήσια και νυκτερινά συµπτώµατα στην εποχική αλλεργική ρινίτιδα Ηµερήσια βαθµολογία συµπτωµάτων Νυκτερινή βαθµολογία συµπτωµάτων 0 0 Μεταβολή στη βαθµολογία p 0.001* 0.47 p 0.001* p 0.01* 0.27 p 0.001* Placebo (n=352) Montelukast (n=348) Loratadine (n=602) *vs.. placebo Philip G et al Clin Exp Allergy 2002; 32:1020-8

34 Αντιµετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας ARIA 2005 moderate severe intermittent mild persistent moderate severe persistent mild intermittent intra-nasal steroid SINGULAIR (ειδικα σε ασθµατικούς ασθενεις µε αλλεργική ρινίτιδα local cromone oral or local non-sedative H1-blocker intra-nasal decongestant (<10 days) or oral decongestant allergen and irritant avoidance immunotherapy

35 2006 : ΜΕΛΕΤΗ SMOKAID SMOKers with Asthma In n NeeD for Improved Therapy (SMOKAID Study) Καπνιστές µε άσθµα, οι οποίοι έχουν ανάγκη βελτίωσης της θεραπείας τους

36 Μελέτη SMOKAID Σχεδιασµός και Μέθοδος Σκοπός Να αξιολογηθεί η συσχέτιση ανάµεσα στο κάπνισµα και τα συµπτώµατα, καθώς και την ανταπόκριση στην θεραπεία µε εισπνεόµενα κορτικοειδή σε ασθµατικούς ασθενείς που καπνίζουν. Σχεδιασµός Διασταυρούµενη µελέτη ασθενών στην Γερµανία, Γαλλία και Ηνωµένο Βασίλειο που συµπεριέλαβε στοιχεία από τη βάση δεδοµένων NHWS. Πληθυσµός Ενήλικες ετών Διαγνωσµένοι µε άσθµα Μέτρηση αποτελεσµάτων Ηµερήσια & Νυκτερινά συµπτώµατα Χρήση SABA Χρήση πόρων σε σχέση µε το άσθµα: -Εισαγωγές στο νοσοκοµείο -Επισκέψεις στα επείγοντα -Ιατρικές επισκέψεις

37 Ανταπόκριση στα ICS και LTRA σε καπνιστές ασθµατικούς ασθενείς έναντι µη καπνιστών Beclomethasone vs. Montelukast/cross-over 8 wk + 6 wk wash-out + 8 wk Smokers Smokers Lazarus SC, et al. AJRCCM 2007

38 Normal,Overweight,Obese Asthma control days Obese ICS Παχύσαρκοι ασθενείς Σε αυτούς τους ασθενείς δεν έχουµε πλήρη ανταπόκριση! A post-hoc analysis of 4 clinical trials, 3017 patients Placebo-adjusted (active values minus placebo value) Beklo Monte Peters-Golden M, et al. Influence of body mass index on the response to asthma controller agents. Eur Respir J 2006.

39

40

41 Tυπικός ασθµατικός ασθενής [..] >45 ετών Αλλεργική ρινίτιδα Καπνιστής Παχύσαρκος Κακή συµµόρφωση

42 Η χορήγηση 1 φορά την ηµέρα βελτιστοποιεί τη συµµόρφωση Η εισπνεόµενη αγωγή µε κορτικοστεροειδή 1 φορά την ηµέρα, µπορεί να βελτιώσει τη συµµόρφωση κατά 34% H Μοµεταζόνη Twisthaler είναι το µόνο ΕΚΣ µε έγκριση για χορήγηση µία φορά την ηµέρα, ως αρχική θεραπεία ελέγχου του ήπιου εως µέτριου άσθµατος 1. Jarry, et al. Health Promotions Research, Toronto, Canada 2. Coambs et al., Health Promotions Research, Toronto, Canada 3. Kemp JP, et al. J Allergy Clin Immunol

43 Έναρξη δράσης Μοµεταζόνης Twisthaler 400 mcg * * * * * MF-DPI 400 mcg qd AM * P<.05 vs placebo * Ηµέρες από έναρξη θεραπείας * * * * * H MF δρά άµεσα (24 ώρες) και βελτιώνει σταθερά την PEFR * 1η όση (Ηµέρα 1) Kemp JP, et al. Eur Respir J. 2000;16:338S.

44 Σύγκριση πρόσδεσης µε κορτικοϋποδοχείς Relative Binding Affinity MF = mometasone furoate FP = fluticasone propionate BUD = budesonide DEX = dexamethasone M F FP BUD DEX Φάρµακο Smith CL, Kreutner W, Arzneimittelforschung, 1998

45 Σύγκριση ανασταλτικής δράσης των κορτικοστεροειδών στις κυτοκίνες 1000 IL-4 IL-5 IC50 (nm/l) * * * 0.1 Mometasone furoate Fluticasone propionate Beclomethasone dipropionate Budesonide Umland S, et al; J Allergy Clin Immunol, 1997 * σηµαντικά λιγότερο δραστική έναντι της MF(P<.05)

46 ΜοµεταζόνηTwisthaler vs BουδεσονίδηB ουδεσονίδηturbuhaler : Αλλαγές στον FEV 1 % αλλαγή στoν FEV1 στο τέλος της θεραπείας placebo BUD-DPI 400mcg * *p<0.01vs BUD-DPI MF-DPI 400mcg Corren et al. Int J Clin Practice 2003;57(7):

47 Αποτελεσµατικότητα & ασφάλεια της Μοµεταζόνης Twisthaler 400 mcg qd vs Φλουτικαζόνης- MDI 250mcg bid: Εκτίµηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία Ποσοστό % ασθενών που απάντησαν «βελτιωµένη» η «πολύ βελτιωµένη» * * 0 Εβδοµάδα 2 Εβδοµάδα 4 Εβδοµάδα 8 Τέλος MF-DPI 400 mcg qd PM FP-MDI 250 mcg bid *P<.01 vs FP-MDI P<.05 vs FP-MDI Houle P, et al. Abstract 341. Presented at ERS 2003.

48 J Asthma, 2011, in print

49 J Asthma, 2011, in print

50 Συνοψίζοντας.. Το άσθµα είναι ένα σηµαντικό πρόβληµα για µεγάλο µέρος του πληθυσµού και συχνά παραµένει κακά ελεγχόµενο παρ όλη την αγωγή Οι σύγχρονες απόψεις τονίζουν τη σηµασία των µελετών που αντανακλούν την πραγµατικότητα και περιλαµβάνουν το σύνολο των ασθενών (Real-World Trials) Οι Real-World µελέτες για την αποτελεσµατικότητα του Montelukast απέδειξαν ότι η προσθήκη του βελτιώνει τον έλεγχο του άσθµατος σε ασθενείς που βρίσκονται ήδη υπό θεραπεία µε ICS+LABA

51 Μοµεταζόνη: Απλή, αποτελεσµατική, φιλική προς τον ασθενή θεραπεία µε εισπνεόµενο κορτικοστεροειδές Μία εισπνοή, µία φορά την ηµέρα Αποτελεσµατική θεραπεία έναρξης Αποτελεσµατική θεραπεία συντήρησης Αποτελεσµατικός έλεγχος κατά την αλλαγή από άλλα κορτικοστεροειδή 2 φορές/ηµέρα Μία εισπνοή, δύο φορές την ηµέρα Αποτελεσµατική ακόµη και σε ασθενείς µε σοβαρό άσθµα Καλό προφίλ ασφάλειας

52 Ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας!

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Άσθμα στα παιδιά: ομοιότητες και διαφορές με τους ενήλικες Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΑΣΘΜΑ: ΑΠΟ ΤΟ Α ΩΣ ΤΟ Α Αμφιθέατρο ΝΝΘΑ Η Σωτηρία 6-4-2013 ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ: Άσθμα και ρινίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Feldberg & Kellaway J.Physiol.1938. Borgeat &Samuelsson. J Biol. Chem. 1979 Morris et all. Nature. 1980 Dahlen et all. Nature.

Feldberg & Kellaway J.Physiol.1938. Borgeat &Samuelsson. J Biol. Chem. 1979 Morris et all. Nature. 1980 Dahlen et all. Nature. PULMONARY CLINIC ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI LEUKOTRIENE ANTAGONISTS IN THE TREATMENT OF ADULTS ASTHMA ACCORDING TO THE NEW GINA Dimitris Gioulekas Professor in Pulmonology LEUKOTRIENE ANTAGONISTS

Διαβάστε περισσότερα

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική

Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ιατρικής Διαπανεπιστημιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Κλινική Φαρμακολογία Θεραπευτική Ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των πολυμορφισμών

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Μακροχρόνια Θεραπεία με OMALIZUMAB

Μακροχρόνια Θεραπεία με OMALIZUMAB 20 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Νοσηµάτων Θώρακος 2011 Μακροχρόνια Θεραπεία με OMALIZUMAB στο Βαρύ Αλλεργικό Άσθμα: Η εμπειρία στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Ελένη Τζωρτζάκη MD, PhD, FCCP Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και θεραπεία του βρογχικού άσθµατος: Θέσεις Αντιπαραθέσεις

ιάγνωση και θεραπεία του βρογχικού άσθµατος: Θέσεις Αντιπαραθέσεις ιάγνωση και θεραπεία του βρογχικού άσθµατος: Θέσεις Αντιπαραθέσεις Θέσεις: ρ Θεόφιλος Πεχλιβανίδης Πνευµονολόγος Αντιπαραθέσεις:. Παπακώστα Επίκ. Καθηγήτρια Πνευµονολογίας ΑΠΘ Θέµατα ιάγνωση 1. Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος

Βρογχικό Άσθμα. Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος. Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Βρογχικό Άσθμα Ελευθέριος Ζέρβας, Πέτρος Μπακάκος Διάγνωση του βρογχικού άσθματος Η διάγνωση του άσθματος βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις λειτουργικές δοκιμασίες του αναπνευστικού.

Διαβάστε περισσότερα

Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI. Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος

Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI. Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Έχουν θέση τα LAMA στη θεραπεία του άσθματος ; OXI Κωνσταντίνος Πορπόδης Πνευμονολόγος Ιστορική Αναδρομή Εισαγωγή στη Δυτική ιατρική στις αρχές του 18 ου αιώνα Φάρμακα πρώτης γραμμής για αντιμετώπιση άσθματος

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα. Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Φλεγμονή μικρών αεραγωγών στο άσθμα Aθανάσιος Κωνσταντινίδης Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιατί η φλεγμονή των μικρών αεραγωγών στο άσθμα είναι σημαντική? Η βαρύτητα της φλεγμονής στους

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ

Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Εναλλακτικές θεραπείες για Βρογχικό άσθμα: Υπάρχουν? Κατερίνα Μανίκα Λέκτορας Πνευμονολογίας Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός Ευρύ φάσμα θεραπειών που περιλαμβάνει όλα τα συστήματα υγείας και τις πρακτικές,

Διαβάστε περισσότερα

Guidelines. Sterk et al ERS official statement ERJ 1993. ATS Guidelines AJRCCM 2000. Joos et al ERS task force ERJ 2003

Guidelines. Sterk et al ERS official statement ERJ 1993. ATS Guidelines AJRCCM 2000. Joos et al ERS task force ERJ 2003 Guidelines Sterk et al ERS official statement ERJ 1993 ATS Guidelines AJRCCM 2000 Joos et al ERS task force ERJ 2003 Αντενδείξεις δοκιµασίας πρόκλησης µε µεταχολίνη Απόλυτες 1. Σοβαρός περιορισµός (FEV

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο.

Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Μεθοδολογία ανάπτυξης των Κ.Ο. Η ομάδα ανασκόπησης των κατευθυντήριων οδηγιών για το άσθμα, είχε ως σκοπό την ανάπτυξη και τη συγγραφή συστάσεων για το άσθμα ώστε να παραδοθούν στην ομάδα ομοφωνίας (consensus

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Χρ.Γκράτζιου Πνευμονολόγος Επίκ. Καθ/τρια, Παν/μιου Αθηνών Τι θα συζητηθεί : Στόχοι θεραπείας στο άσθμα Φάρμακα και τρόπος δράσης Διεθνείς οδηγίες GINA Δύσκολο άσθμα Εκπαίδευση ασθενή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΚΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΡΟΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ F = k. l Εκπτυξη θώρακος Είσοδος αέρος στους πνεύµονες Σύσπαση εισπνευστικών µυών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ

ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΜΗ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟ ΣΟΒΑΡΟ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα.

Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα. Αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα Σύσταση 30: Συστήνεται η διερεύνηση για αλλεργική ρινίτιδα στους ασθενείς με άσθμα. Βαθμός τεκμηρίωσης: III-3 Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της GINA

Διαβάστε περισσότερα

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ

ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ÐÍÅÕÌÏÍÏËÏÃÉÊÁ ÈÅÌÁÔÁ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Περιοδικεσ εκδοσεισ τησ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα

Περιεμμηνορυσιακό άσθμα 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» Περιεμμηνορυσιακό άσθμα Γεώργιος Χειλάς Πνευμονολόγος Επικουρικός Επιμελητής Πνευμονολογικής Μονάδας

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV).

Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). β αναστολείς Σύσταση 34: Η χορήγηση β αναστολέων θα πρέπει να γίνεται μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις και κατόπιν συνεργασίας με ειδικούς (IV). Βαθμός τεκμηρίωσης: IV Βαθμός σύστασης: A Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI

Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Πρωτότυπη Εργασία Επιδημιολογική μελέτη ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης στην Ελλάδα Η μελέτη EPIPTOSI Χρίστος Π. Καρβούνης 1, Νίκος Νίκας 2, Έλενα Πανίττι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016

4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016 4 ο Σεμινάριο Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης Ημέρες Άσθματος 2014 «ΦΑΙΝΟΤΥΠΟΙ & ΕΝΔΟΤΥΠΟΙ ΑΣΘΜΑΤΟΣ» 14-16 Μαρτίου 2016 Μιχάλης Π. Μακρής, Αλλεργιολόγος, Επιμ. Α, Υπεύθυνος Μονάδας Αλλεργιολογίας Δ.

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχόσπασμος κατά την άσκηση: Mια κλινική προσέγγιση

Βρογχόσπασμος κατά την άσκηση: Mια κλινική προσέγγιση Ανασκόπηση Βρογχόσπασμος κατά την άσκηση: Mια κλινική προσέγγιση Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας, Στέλιος Λουκίδης, Σπυρίδων Παπίρης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Β Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το Άσθμα (GINA) Ορισμός του άσθματος Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης

Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Βήμα 3- Συνδυασμός εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών και β2 αγωνιστών μακράς δράσης Σύσταση 16: Στο βήμα 3 συστήνεται ως προτιμώμενη θεραπευτική επιλογή η χορήγηση χαμηλής δόσης εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ . ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟ ΑΝΤΙ-IgE ΘΕΡΑΠΕΙΑ Ελευθέριος Ζέρβας Πνευμονολόγος, Επιμελητής A ΕΣΥ Συντονιστής Ομάδας Άσθματος ΕΠΕ 7 η Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Ποιες οι επίσημες ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΧΡΟΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΧΡΟΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΧΡΟΝΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Κυριάκος Π Καρκούλιας Λέκτορας Πνευμονολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Βρογχικό Άσθμα - Ορισμός Το άσθμα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης διαταραχή των αεραγωγών στην οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΙΝΙΤΙΔΑΣ: Συντηρητική πάντα;

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΙΝΙΤΙΔΑΣ: Συντηρητική πάντα; ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΡΙΝΙΤΙΔΑΣ: Συντηρητική πάντα; ΡΙΝΊΤΙΔΑ: ΟΡΙΣΜΌΣ Η ρινίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου και χαρακτηρίζεται από συμπτώματα που περιλαμβάνουν: πρόσθια και οπίσθια (οπισθορινική)

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ Ορισμός διαγνωστική προσέγγιση διαχείριση Ελευθέριος Ζέρβας, Πνευμονολόγος Επιμελητής Α ΕΣΥ 7 η Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» Conflict of interest (Δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία

Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ I Συνδυασμοί φαρμάκων στην Ουρολογία Άλλοι συνδυασμοί Γιαννίτσας Κώστας Πορταριά 20/03/14 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Αξιολόγηση της παρόξυνσης άσθματος Αθανάσιος Κωνσταντινίδης Επίκουρος Καθηγητής Πνευμονολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας Θεραπεία: προβλήματα & λύσεις Ταξινόμηση Ελέγχου: εργαλεία και προβληματισμοί ΕΛΕΝΗ ΤΖΩΡΤΖΑΚΗ,

Διαβάστε περισσότερα

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας

H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας H παρουσίαση αυτή αποτελεί δημιουργία του ομιλητή Παρακαλείστε να τη χρησιμοποιήσετε μόνο για ενημέρωσή σας ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΑΣΘΜΑ: ΑΠΟ ΤΟ Α ΩΣ ΤΟ Α ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΣ. Χ.Γκράτζιου Πνευμονολογος. Κέντρο Ασθματος και Αλλεργίας Ευγενίδειο Θεραπευτήριο

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΣ. Χ.Γκράτζιου Πνευμονολογος. Κέντρο Ασθματος και Αλλεργίας Ευγενίδειο Θεραπευτήριο ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΣ Χ.Γκράτζιου Πνευμονολογος Επικ Καθηγ/τρια Παν/μιου Αθηνών Κέντρο Ασθματος και Αλλεργίας Ευγενίδειο Θεραπευτήριο ΑΣΘΜΑ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ Συχνότητα εμφάνισης Αλλεργικών παθήσεων Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ

ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΑΡΙΝΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ & ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ Η αλλεργία θα πρέπει να θεωρείται γενετικό νόσημα. Πολλοί παράγοντες, γενετικοί και περιβαλλοντικοί, επιδρούν και τροποποιούν την έκφραση των γονιδίων της αλλεργίας.

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009

Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Σοβαρό άσθμα: Μαθήματα από το παρελθόν Λύσεις για το παρόν Προοπτικές για το μέλλον Βόλος, Απρίλης 2009 Kόστος για τον ασθενή και το σύστημα υγείας από τη Γεωργία Παυλάκου Αντωνίου Πνευμονολόγο 2007: 300

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα

Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ειδικά Άρθρα για το Άσθμα Σοβαρό άσθμα: Διαγνωστικά κριτήρια και διαγνωστικά προβλήματα Ελένη Γ. Τζωρτζάκη 1, Alberto Papi 2, Νικόλαος Μ. Σιαφάκας 1 1 Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 Το φάρμακο αυτό τελεί υπό συμπληρωματική παρακολούθηση. Αυτό θα επιτρέψει τον ταχύ προσδιορισμό νέων πληροφοριών ασφάλειας. Ζητείται από τους επαγγελματίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Aridol, κόνις για εισπνοή (σκληρό καψάκιο) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1 καψάκιο περιέχει 0 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Erkka valovirta, MD, PhD

Επιμέλεια: Erkka valovirta, MD, PhD EFA Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συλλόγων Ασθενών με Αλλεργίες και Παθήσεις των Αναπνευστικών Οδών 35 rue du Congrès 1000 Βρυξέλλες, Βέλγιο τηλ.: +32 (0)2 227 2712 Φαξ: +32 (0)2 218 3141 info@efanet.org www.efanet.org

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i

ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κλινική Φαρμακολογία και Θεραπευτική» ΚΥΠ και PDE5i Χρυσοβαλάντης Τουτζιάρης PhD,FEBU,FECSM Επιμελητής Α A Ουρολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ AΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΔΕΝΔΡΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι

Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι Ανασκόπηση Σοβαρό άσθμα: Oρισμοί, παράγοντες κινδύνου και φαινότυποι Πέννυ Μωραϊτάκη, Δέσποινα Παπαμιχαήλ, Νίκη Γεωργάτου 5 η Πνευμονολογική Κλινική, Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακα «Σωτηρία», Αθήνα Λέξεις-

Διαβάστε περισσότερα

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου»

Αντιυπερτασικά & σεξ. Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Αντιυπερτασικά & σεξ Σοκολάκης Ιωάννης, MD, MSc Ειδικευόμενος Β Ουρολογικής Κλινικής ΑΠΘ, ΓΝΘ «Παπαγεωργίου» Υπέραταση & ED Η Υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ED Feldman et al. J Urol

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Αλλεργιολογία & Κλινική Ανοσολογία

Ελληνική Αλλεργιολογία & Κλινική Ανοσολογία ISSN 1105-7688 Περίοδος Β Τόμος 2 Τεύχος 1 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2009 Ελληνική Αλλεργιολογία & Κλινική Ανοσολογία Επίσημο Όργανο Ελληνικής Εταιρείας Αλλεργιολογίας & Κλινικής Ανοσολογίας Η μέτρηση του μονοξειδίου

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων της άδειας κυκλοφορίας

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων της άδειας κυκλοφορίας Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων της άδειας κυκλοφορίας 9 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Nasonex και των λοιπών εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού

Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Επιδημιολογία 2 Ενότητα 2η: Δείκτες Μέτρησης συχνότητας νοσημάτων Επιπολασμός (Ρ), Επίπτωση (Ι) Ροβίθης Μιχαήλ 2006 Δεδομένα που περιγράφουν την κατάσταση υγείας του πληθυσμού Δημογραφικά δεδομένα (demographic

Διαβάστε περισσότερα

Αλήθεια και μύθοι για τα φυτικά σκευάσματα για τον προστάτη. Γιαννίτσας Κώστας ΑΓΡΙΑ 01/06/2014

Αλήθεια και μύθοι για τα φυτικά σκευάσματα για τον προστάτη. Γιαννίτσας Κώστας ΑΓΡΙΑ 01/06/2014 Αλήθεια και μύθοι για τα φυτικά σκευάσματα για τον προστάτη Γιαννίτσας Κώστας ΑΓΡΙΑ 01/06/2014 Σύγκρουση συμφερόντων (ΕΟΦ 14660/25.02.2011) 2004-2006: Ιατρός Κλινικής Έρευνας, Φαρμασέρβ-Λίλλυ 2006-2007:

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ

Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn. Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ Ηθέσητωναντι-TNF παραγόντων στην θεραπεία της περιεδρικής νόσου Crohn Χρηστίδου Αγγελική Γαστρεντερολόγος ΓΝΑ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ CROHN ΣΥΡΙΓΓΙΟ Τα συρίγγια είναι συχνή εκδήλωση της ν.crohn (17%-

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη

Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη Ζητήματα συμμόρφωσης στη θεραπευτικη αγωγη 3 η Πανελλήνια Συνάντηση Συλλόγων Ατόμων και Γονέων Παιδιών με Ρευματικές παθήσεις Αθήνα 3-4 Οκτωβρίου 2014 Κατερίνα Κουτσογιάννη Πρόεδρος Σ Ρ Κ Ορισμός Ως "συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Rhinocort Aqua ρινικό εκνέφωμα 32 και 64 μικρογραμμάρια/δόση

Rhinocort Aqua ρινικό εκνέφωμα 32 και 64 μικρογραμμάρια/δόση ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Rhinocort Aqua ρινικό εκνέφωμα 32 και 64 μικρογραμμάρια/δόση Διαβάστε αυτό το φυλλάδιο προσεκτικά προτού αρχίσετε να παίρνετε το φάρμακό σας. Αυτό το φυλλάδιο δεν σας ενημερώνει για

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και Συν-νοσηρότητες. Μιλτιάδης Μαρκάτος Πνευμονολόγος

Άσθμα και Συν-νοσηρότητες. Μιλτιάδης Μαρκάτος Πνευμονολόγος Άσθμα και Συν-νοσηρότητες Μιλτιάδης Μαρκάτος Πνευμονολόγος Οι συν-νοσηρότητες μπορούν να: αλλάξουν τον φαινότυπο του άσθματος. αποτελέσουν μέρος της ίδιας παθοφυσιολογικής διαδικασίας. δράσουν ως παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ

Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ Θεραπευτική προσέγγιση της ΧΑΠ Θεόδωρος Βασιλακόπουλος Πνευμονολόγος Αναπληρωτής Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α. Ειδικός Γραμματέας Ε.Π.Ε. COPD DEFINITION COPD is a preventable and treatable disease state characterised

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα.

Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Η επιδημία του 21ου αιώνα. Σταύρος Η. Κωνσιανιόπουλος Καθηγητής Πνευμονολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ~ Ί ο 2001 δημοσιεύθηκαν τα πορίσματα μιας παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας

Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας Κατανοώντας τον σηµαντικό ρόλο της LDLc στην πρόληψη των καρδιαγγειακών συµβαµάτων Ανασκόπηση βιβλιογραφίας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ Ι. ΚΑΡΒΟΥΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Δήλωση σύγκρουσης συµφερόντων Οι παρουσιάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 26, Oκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2006, σελίδες 26-30. Αλλεργική ρινίτιδα

Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 26, Oκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2006, σελίδες 26-30. Αλλεργική ρινίτιδα Ωτορινολαρυγγολογία - Χειρουργική Κεφαλής & Τραχήλου: τεύχος 26, Oκτώβριος - Νοέμβριος - Δεκέμβριος 2006, σελίδες 26-30 Αλλεργική ρινίτιδα Nεότερα δεδομένα Ανέστης Ψηφίδης Αν. Καθηγητής Ωτορινολαρυγγολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Το PULMIHAL ενδείκνυται σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα και σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Το PULMIHAL ενδείκνυται σε ασθενείς με βρογχικό άσθμα και σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). ΒΟΥΔΕΣΟΝΙΔΗ Η βουδεσονίδη είναι γλυκοκορτικοστεροειδές με ισχυρή τοπική αντιφλεγμονώδη δράση. Έχει δείξει αντιαναφυλακτική και αντιφλεγμονώδη δράση σε μελέτες πρόκλησης επί πειραματόζωων και ασθενών που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ. AΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΒΡΟΓΧΙΚΟ ΑΣΘΜΑ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ»

Επαγγελματικό άσθμα. Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» Επαγγελματικό άσθμα Καρακατσάνη Άννα Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ ΠΓΝ«ΑΤΤΙΚΟΝ» 1200 πχ πάπυρος Sallier υφαντές βυσσίνωση? 460-370 πχ Ιπποκράτης Μεταλλωρύχοι Ράφτες

Διαβάστε περισσότερα

Mηχανισμοί πρόκλησης φλεγμονωδών αντιδράσεων στην ενιαία αναπνευστική οδό

Mηχανισμοί πρόκλησης φλεγμονωδών αντιδράσεων στην ενιαία αναπνευστική οδό Otorhinolaryngologia - Head and Neck Surgery Issue 41, July - August - September 2010, pages 25-32 REVIEW Mηχανισμοί πρόκλησης φλεγμονωδών αντιδράσεων στην ενιαία αναπνευστική οδό Εμμανουήλ Προκοπάκης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία και Άσθμα. Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD. Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία»

Αλλεργία και Άσθμα. Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD. Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία» Αλλεργία και Άσθμα Χρυσάνθη Σκευάκη, MD, PhD Ειδικευόμενη Ιατρός Βιοπαθολογίας, Βιοχημικό Τμήμα Νοσοκομείο Παίδων «ΗΑγίαΣοφία» Αλλεργία: μείζονα απειλή για τη δημόσια υγεία 60 ΜστηνΕυρώπη 1 δις παγκοσμίως

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης

Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Τα λάθη στο δείγµα και τη στατιστική ανάλυση Χαράλαµπος Κ. Μαµουλάκης Επικουρος Καθηγητής Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστηµιακό Γενικό Νοσοκοµείο Ηρακλείου Πανεπιστήµιο Κρήτης, Τµήµα Ιατρικής Σύγκρουση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΡΙΝΙΤΙΔΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ & ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ Η άνοιξη είναι συνυφασμένη με την εμφάνιση πολλών αλλεργιών. Η συχνότερη από αυτές, μια ιδιαίτερα κοινή και ενοχλητική μορφή αλλεργίας, είναι

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Afluon nasal spray SPC 13 EMA (GR120306) 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ AFLUON 0,1% w/v ρινικό εκνέφωμα, διάλυμα 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩ ΠΙΣΗΣ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΣΘΕΝΩ Ν ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Βασισμένο στην Παγκόσμια στρατηγική για Την Διάγνωση, αντιμετώπιση και Πρόληψη Της ΧαΠ: Global InItIatIve

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ. ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΔΕΚΑΕΤΟΥΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ. ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΔΕΚΑΕΤΟΥΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Δ/ΝΤΗΣ : ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Λ. ΣΙΧΛΕΤΙΔΗΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2009-2010 ΑΡ. ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ : 2629 Η ΕΞΕΛΙΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχοδιασταλτικά Μακράς ράσης - Προχωρώντας πέρα από τη βρογχοδιαστολή

Βρογχοδιασταλτικά Μακράς ράσης - Προχωρώντας πέρα από τη βρογχοδιαστολή Βρογχοδιασταλτικά Μακράς ράσης - Προχωρώντας πέρα από τη βρογχοδιαστολή ΜΑΝΟΣ Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Πνευμονολόγος Επιμελητής Β Υπεύθυνος Βρογχολογικού Εργαστηρίου Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Λαμίας Έγγραφη δήλωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης

Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Αποτελεσματικότητα και συμμόρφωση ασθενών στη θεραπεία για την αντιμετώπιση της υπερδραστήριας κύστης Απόστολος Αποστολίδης Επίκ. Καθ. Ουρολογίας- Νευροουρολογίας ΑΠΘ Έντυπο δήλωσης συμφερόντων Πολυκεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΟΥ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ- Κ.Ε.Θ. ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ 1) AΣΘΜΑ

Διαβάστε περισσότερα