ISBN Copyright: Αικ. Κουμαριανού, Eκδόσεις Zήτη, Οκτώβριος 2011, Θεσσαλονίκη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ISBN 978-960-456-295-4 Copyright: Αικ. Κουμαριανού, Eκδόσεις Zήτη, Οκτώβριος 2011, Θεσσαλονίκη"

Transcript

1

2 Ταξίδια με χάρτες σε τόπους και ουτοπίες Διεύθυνση σειράς: Eυάγγελος Λιβιεράτος Το βιβλίο της Αικ. Κουμαριανού Η Νεωτερική Γεωγραφία των Δημητριέων Βιέννη 1791, το τέταρτο στη σειρά Ταξίδια με χάρτες σε τόπους και ουτοπίες των Εκδόσεων Ζήτη, φωτοστοιχειοθετήθηκε, εκτυπώθηκε και βιβλιοδετήθηκε στις εγκαταστάσεις Π. ΖΗΤΗ & Σια ΟΕ, στο 18ο χλμ Θεσσαλονίκης-Περαίας, T.Θ. 4171, Περαία Θεσσαλονίκης, T.K (τηλ.: fax: , τον Οκτώβριο του Η Μαρία Παζαρλή έκανε την επιμέλεια και τις τυπογραφικές διορθώσεις στο κείμενο. Η κεντρική διάθεση γίνεται από το βιβλιοπωλείο των EΚΔΟΣΕΩΝ ΖΗΤΗ, Aρμενοπούλου 27, Θεσσαλονίκη (τηλ.: , fax: , Aποθήκη Αθηνών (χονδρική πώληση) Aσκληπιού 60, Aθήνα (τηλ.-fax: , Για on-line παραγγελίες στο ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο Εικόνα εξωφύλλου: Abraham Ortelius, Theatri Orbis Terrarum Parergon sive Veteris Geographiae Tabulae, ISBN Copyright: Αικ. Κουμαριανού, Eκδόσεις Zήτη, Οκτώβριος 2011, Θεσσαλονίκη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του ελληνικού νόμου (N.2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Aπαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής άδειας του εκδότη κατά οποιοδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου

3 Historiae oculus geographia. Abraham Ortelius, 1536 La Chronologie et la Géographie sont les deux rejettons et les deux soutiens de la science dont nous parlons: l une, pour ainsi dire, place les hommes dans le temps, l autre les distrubue sur notre globe. D Αlembert, ca Ὁ μαθηματικός μου Ρωμιός πρέπει νὰ κάμῃ προτίτερ ἀπ ὅλα τὰ δύο μάτια τῆς ἱστορίας, ἤτοι τή χρονολογία καὶ τή γεωγραφία, ἐπιστήμαις ποὺ προηγουμένως μᾶς χρειάζουνται. Δ. Καταρτζής, ca Καὶ ὅσοι πάλιν τὴν Γωγραφίαν ὄμμα τῆς ἱστορίας καὶ λαμπτῆρα τοῦ Κόσμου ἐκάλεσαν. ΝΓ, σ. 7

4 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα... 7 Εισαγωγικά Το έργο και οι συγγραφείς του Το βιβλίο / η τύχη του Η Νεωτερικότητα Επίλογος Βιβλιογραφία

5 Προλογικό σημείωμα Εἰς μερικαῖς χάρταις τέρψεως χάριν τῆς ὁράσεως εἶναι ζωγραφισμένα ζῶα ὁποῦ εὑρίσκονται εἰς τούς τόπους Νεωτερική Γεωγραφία, 61 Α γαπούσα το μάθημα της γεωγραφίας από τα χρόνια του σχολείου. Στην αρχή, στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού, ήταν η Πατριδογνωσία. Η γνωριμία με τις κοντινές μας περιοχές: η Αττική, η Βοιωτία, η Αργολίδα. Οι πόλεις και τα χωριά, τα βουνά και οι πεδιάδες, τα ποτάμια, ώστε να γνωρίσουμε τον τόπο όπου εζούσαμε. Αργότερα, στις μεγαλύτερες τάξεις, ήταν η γεωγραφία της Ελλάδος, με τις περιφέρειες και τους νομούς. Λιγότερο η ιστορία των περιοχών, ιδίως όμως η γεωγραφία τους. Ο «φυσικός» και ο «πολιτικός» χάρτης, καταπράσινος ο πρώτος, πολύχρωμος ο δεύτερος. Κάθε νομός και διαφορετικό χρώμα. Οι μεγάλες οροσειρές της δυτικής Ελλάδας, οι μεγάλες και μικρές πολιτείες, τα νησιά και η θάλασσα, από παντού. Ενας τόπος τριγυρισμένος από το νερό. Και βέβαια οι χάρτες. Φιλοτεχνημένοι από τα αβέβαια χέρια μας, αλλά πάντα με πείσμα και επιμονή, στο μεγάλο μπλοκ της γεωγραφίας. Χρησιμοποιούσαμε πολλά χρώματα, διαφορετικό για τον κάθε νομό. Έντονα τα περιγράμματα, πιο αχνό το εσωτερικό του κάθε νομού. Δουλειά δύσκολη και αρκετά κουραστική αλλά ικανοποιούσε, φθάνοντας στο τέλος, την παιδική μας υπερηφάνεια. Τους θυμούμαι αυτούς τους χάρτες, με νοσταλγία. «Ὀνομάζουν φωτισμέναις χάρταις ἐκείναις εἰς ταῖς ὁποίαις αἱ διάφοραις ἐπικράτειαις διακρίνονται μὲ διάφορα χρώματα, καὶ ἀφώτι- Προλογικό σημείωμα 7

6 σταις, ἐκείναις εἰς ταῖς ὁποίαις ἔξω ἀπὸ τὸ μελάνι ἄλλο χρῶμα δὲν εἶναι, καὶ ἔτζι δύσκολα διακρίνονται οἱ διάφοροι τόποι ἀπὸ κάθε ἕνα, μάλιστα ἀπὸ τὰ μικρὰ παιδιά.» (ΝΓ, 61) Όταν διάβασα για πρώτη φορά τη Νεωτερική Γεωγραφία των δύο εξαδέλφων, του Δανιήλ Φιλιππίδη και του Γρηγορίου Κωνσταντά, έμεινα έκθαμβη από αυτό το σπάνιο δείγμα νεοελληνικού λόγου, νεοελληνικής γραφής. Λόγος πλούσιος και συνάμα γόνιμος, γεμάτος σκέψεις, κρίσεις, ιδέες. Και η γραφή, εξαίρετο δείγμα πηγαίας δημώδους γλώσσας, χωρίς επιτήδευση, χωρίς την πρόσμιξη ξένων λεκτικών όρων, με ευρεία χρήση της ελληνικής γλώσσας στη διαχρονική της παρουσία. Βιβλίο συναρπαστικό λοιπόν, τόσο για το περιεχόμενό του όσο και για το εκφραστικό μέσον το οποίο επέλεξαν οι δύο συγγραφείς, άνδρες με παιδεία και γνώσεις, συμμέτοχοι στην αναγεννητική προσπάθεια του γένους. Δομημένο με γνώση, με επιδίωξη να είναι ωφέλιμο, χρήσιμο και χρηστικό, γραμμένο σε ένα ρωμαλέο εκφραστικό μέσο, με πλούτο σκέψεων, κρίσεων και ιδεών, συνιστά, σε τούτη την ώρα της ζωής του ελληνισμού, μοναδικό επίτευγμα. Ανεξάρτητα από τις τύχες ή την τύχη του βιβλίου στην εποχή του και αργότερα. Έτσι γεννήθηκε η επιθυμία να παρουσιάσω στο ελληνικό, το σύγχρονο κοινό, τη Νεωτερική Γεωγραφία. Το βιβλίο που κυκλοφόρησε το 1791, όταν ο ελληνισμός, όντας ακόμη κάτω από την ξένη κυριαρχία, είχε τη δύναμη να ενεργεί και να πραγματοποιεί αξιόλογους στόχους. Πρώτη προσέγγιση στο περιοδικό Εποχές (1965, τχ. 32). Και ήταν πράγματι μια αποκάλυψη η αναφορά σε ένα κείμενο το οποίο για μακρύ χρονικό διάστημα είχε μείνει στα αζήτητα της ιστορίας. Με την εξαίρεση ολίγων φωτεινών παραδειγμάτων. Το 1970 πρότεινα στον Άλκη Αγγέλου να προχωρήσουμε στην έκδοση του κειμένου των Δημητριέων στη σειρά Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη των εκδόσεων Ερμής. Δέχθηκε την παρουσίαση όμως μόνο του μέρους του βιβλίου που αναφερόταν στην Ελλάδα. Έτσι εκυκλοφόρησε, το 1970, για πρώτη φορά, εκατόν ογδόντα χρόνια αργότερα, από 8 Η «Νεωτερική Γεωγραφία» των Δημητριέων Βιέννη 1791

7 την πρώτη εμφάνιση, ένα μέρος του βιβλίου, το «Περί της Ελλάδος». Η καλή ώρα για το κείμενο των δύο εξαδέλφων ήρθε πάλι με καθυστέρηση, το έτος Η πρώτη επανέκδοση είχε σχεδόν εξαντληθεί και αντιμετωπιζόταν πλέον μια καινούργια. Τότε όμως επέμεινα, έχοντας συνεπίκουρο τον Αλέξη Πολίτη, ότι ήταν πλέον η ώρα να παραδοθεί στο ελληνικό κοινό ολόκληρο το κείμενο της Νεωτερικής Γεωγραφίας, χωρίς περικοπές. Έτσι και έγινε. Η έκδοση αυτή του 1988 ανατυπώθηκε το Το βιβλίο, ολοκληρωμένο πλέον, κάνει την πορεία του, καλή πορεία, κρίνοντας από τις επανεκδόσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Επιβεβαιώνεται έτσι, ουσιαστικά, και η αξία την οποία αποκτούν οι εργασίες μας όταν επιλέγουμε και υιοθετούμε στην επεξεργασία του υλικού μας τη μέθοδο των διαδοχικών προσεγγίσεων. Ευχάριστη και μαζί κοπιαστική ενασχόληση, άκρως επωφελής και για τις δύο συνιστώσες. Για το αντικείμενο των μελετών μας χάρη σε πολύ πιο επίμονες διερευνήσεις, εφόσον εκτείνονται σε πολλαπλές, και πάντως σε περισσότερες πλευρές του θέματος, όπως προκύπτουν χάρη στην εξοικείωση με αυτό. Αλλά συνάμα για τον ίδιο τον μελετητή που έχει τη δυνατότητα να πλησιάζει από πολλές και διαφορετικές πλευρές το αντικείμενο της μελέτης του, να αναστοχάζεται τη μέθοδο που ακολουθεί, να ανανεώνει τις ζητήσεις και τα εργαλεία του. Και η ώρα των ευχαριστιών. Να θυμηθώ τον πρώτο μου δάσκαλο, τον κ. Σαλβάνο (έτσι τον αποκαλούσαν όλοι), ο οποίος με έμαθε να αγαπώ τη Γεωγραφία. Νομίζω του το οφείλω. Θέλω θερμά να ευχαριστήσω τον αγαπητό φίλο καθηγητή Ευάγγελο Λιβιεράτο που πρότεινε τη δημοσίευση αυτών των κειμένων στη σειρά την οποία έχει δημιουργήσει «Ταξίδια με χάρτες σε τόπους και ουτοπίες». Χαίρομαι που το πόνημά μου θα βρίσκεται με τόσο καλή συντροφιά. Τον Γιώργο Τόλια, παλαιό μου μαθητή και τώρα πολύ αγαπητό και εκλεκτό συνάδελφο, ευχαριστώ για την πάντα ευχάριστη και γόνιμη συνεργασία. Προλογικό σημείωμα 9

8 Στην κ. Δήμητρα Ρέγκλη οφείλω θερμές ευχαριστίες για τη φροντίδα με την οποία επιμελήθηκε το κείμενο, έτοιμο για το τυπογραφείο. Πολλές ευχαριστίες επίσης στην κ. Μαρία Παζαρλή για την τελική επιμέλεια του κειμένου και στις «Εκδόσεις Ζήτη» για την εξαίρετη τυπογραφική εργασία. Αικατερίνη Κουμαριανού 10 Η «Νεωτερική Γεωγραφία» των Δημητριέων Βιέννη 1791

9

10 Ὅπερ εἰς ὀλίγους εἶναι σήμερον γνωστόν ἐκ τῆς ἐπιγραφῆς, εἰς ὀλιγίστους δ ἐξ ἀναγνώσεως, ἕνεκα τῆς σπανιότητός του. Ἀντ. Μηλιαράκης, 1885

11 Εισαγωγικά Στον Μιχαήλ Θ. Λάσκαρι Τιμώντας στα πρόσφατα χρόνια τη Νεωτερική Γεωγραφία, μελετητής της ιστορίας του ελληνικού διαφωτισμού την χαρακτηρίζει «κείμενο φωτεινό, σχεδόν ισάξιο να συγκριθεί με το Υπόμνημα του Κοραή, και σχεδόν ισότιμο με τη Νομαρχία» 1. Και οι τρεις συγγραφές εκφράζουν, σε διαφορετικά επίπεδα, μέσα σε μια περίοδο δεκαπέντε χρόνων, την ακμαία αναγεννητική προσπάθεια του ελληνικού κόσμου: στα 1791 ο Δανιήλ Φιλιππίδης και ο Γρηγόριος Κωνσταντάς συνεργάζονται και εκδίδουν τη Νεωτερική Γεωγραφία στα 1803 ο Κοραής απαγγέλλει στο Παρίσι, σε συνεδρία της Societé des Observateurs de l Homme το «Mémoire sur l état actuel de la civilisation dans la Grèce» στα 1806 ο ανώνυμος συντάκτης της χαρίζει στο ελληνικό έθνος την Ελληνική Νομαρχία. Δημιουργήματα του διαφωτισμού, ενώ ξεκινούν από διαφορετική το καθένα αφετηρία, τείνουν προς κοινούς στόχους και κρυσταλλώνουν στις σελίδες τους τα αιτήματα και τις επιδιώξεις του ελληνισμού, τον εθνικό του παλμό. Στο πρώτο είναι φανερή η προσπάθεια να προσδιοριστεί ο ελληνικός χώρος σε συνάρτηση με τον ιστορικό παράγοντα να λειτουργήσει η ιστορική μνήμη αλλά και να καταγραφεί η παρούσα στιγμή να προβληθούν σχέσεις πολιτισμικές, κοινωνικές, οικονομικές, να ζωντανέψουν οι σύγχρονοι όροι της ελληνικής ζωής. Το Υπόμνημα του Κοραή, διατυπωμένο με σοφία, αξιοπρέπεια και απόλυτη γνώση των προβλημάτων του ελληνισμού, θέλει ν αποκα- 1. Κ. Θ. Δημαράς, Φροντίσματα: Γρηγόριος Κωνσταντάς. 1962, σ. 92. Εισαγωγικά 13

12 ταστήσει την ελληνική παρουσία μέσα στον δυτικό κόσμο και να διεκδικήσει για τον ελληνισμό θέση ισοτιμίας στην ευρωπαϊκή κοινότητα. Όσο για την Ελληνική Νομαρχία, η συγγραφή της, δείγμα προηγμένης εθνικής συνείδησης, αποβλέπει να ισχυροποιήσει τον πόθο της ελευθερίας στους Έλληνες, να τους εμπνεύσει την εκτίμηση και τον σεβασμό στους νόμους, να τους προετοιμάσει σε οργανωμένο, ελεύθερο εθνικό βίο «πόσον εἶναι καλλιοτέρα ἡ Νομαρχικὴ διοίκησις ἀπὸ τὰς λοιπάς, ὅτι εἰς αὐτὴν μόνον φυλάττεται ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου» 2. Προσθέτω ότι εκτός από το Ὑπόμνημα που έχει γραφεί γαλλικά, τα άλλα δύο κείμενα είναι γραμμένα σε δημοτική γλώσσα, λογιώτερη στη Νομαρχία, πηγαία και «ὀρθόδοξη» στη Νεωτερική Γεωγραφία. Η Νεωτερική Γεωγραφία εκδόθηκε στα 1791 στη Βιέννη από τους δύο συμπατριώτες λόγιους και ιερωμένους, τον Δανιήλ Φιλιππίδη και τον Γρηγόριο Κωνσταντά. Το βιβλίο αποτελείται από τον πρώτο τόμο που περιλαμβάνει την «Εὐρωπέϊκη Τουρκία, Ἰταλία, Σπάνια, Πορτουγαλλία καὶ Φράντζα». Δύο άλλοι τόμοι χειρόγραφοι τους οποίους είχε μαζί του ο Φιλιππίδης σ ένα ταξίδι του στην Πόλη, κάηκαν μαζί με τα υπάρχοντά του, οικοσκευή, βιβλία, όργανα φυσικής και χημείας, στη φωτιά που έγινε λίγον καιρό μετά την άφιξή του άνοιξη του 1795 στην πατρίδα του τις Μηλιές, με συνέπεια να μείνει το έργο ασυμπλήρωτο. Είναι ευτύχημα ωστόσο ότι οι συγγραφείς είχαν προτάξει για έκδοση την ενότητα όπου περιγράφονται οι ελληνικοί τόποι και έτσι η ελληνική γραμματεία πλουτίστηκε με ένα κείμενο μοναδικό και αναντικατάστατο. Η ιδιοτυπία του, την οποία θα ήθελα αμέσως να επισημάνω, σε σύγκριση με παλαιότερα ελληνικά γεωγραφικά κείμενα, συνίσταται αφενός στη μέθοδο την οποία εφαρμόζουν οι δύο συγγραφείς και αφετέρου στο υλικό που προσφέρουν ειδικά για την Ελλάδα. Αντί δηλαδή να καταφύγουν, σύμφωνα με τη συνήθεια που επικρατούσε, στην αντιγραφή, μίμηση και μετάφραση ξένων ή αρχαίων γεωγραφικών βιβλίων, επεδίωξαν να γεωγραφήσουν και να περι- 2. Ἑλληνικὴ Νομαρχία ἤτοι Λόγος περὶ Ἐλευθερίας παρὰ ἀνωνύμου τοῦ Ἕλληνος. Έκδ. Βʹ, εισαγωγή-επιμέλεια Ν. Β. Τωμαδάκη. Το παράθεμα από τον τίτλο. 14 Η «Νεωτερική Γεωγραφία» των Δημητριέων Βιέννη 1791

13 γράψουν τον ελληνικό χώρο βασισμένοι στην προσωπική τους γνώση των τόπων, όπου ήταν κατορθωτό, ή σε πληροφορίες τις οποίες συνέλεγαν από συμπατριώτες τους για όσες ελληνικές περιοχές δεν είχαν γνωρίσει οι ίδιοι. Δεν περιορίστηκαν όμως στην περιγραφική παράθεση των γεωγραφικών γνώσεων θέλησαν συνάμα να αναζητήσουν τους παράγοντες και φορείς που εκφράζουν τις σχέσεις χώροςχρόνος-άνθρωπος, να ανιχνεύσουν αιτίες, να ερμηνεύσουν τα φαινόμενα. Συχνά προσφέρουν τις προσωπικές απόψεις τους και άλλοτε προτείνουν λύσεις στα ζητήματα που απασχολούσαν τον ελληνισμό. Υλικό αντλούν και από τους αρχαίους γεωγράφους, αποβλέποντας σε πληρότητα των παρεχομένων στοιχείων και σε χρήσιμες αναδρομές και συσχετίσεις. Εγκαινιάζουν έτσι καινούργια μέθοδο στη σύνθεση γεωγραφικού βιβλίου, μέθοδο στην οποία προέχει η συλλογή, συγκέντρωση και παρουσίαση πρωτότυπης γεωγραφικής ύλης που αφορά στη σύγχρονη πραγματικότητα. Η παράλληλη χρησιμοποίηση ξένων γεωγραφικών κειμένων συντελεί στον εμπλουτισμό της Νεωτερικής Γεωγραφίας, μάλιστα στα κεφάλαια εκείνα τα οποία περιγράφουν τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και σε όσα αναφέρονται στη θεωρία της γεωγραφίας 3. Αυτονόητο είναι πως η Γεωγραφία των Δημητριέων αποτελεί κείμενο οριακό για την ελληνική γραμματεία: οι συγγραφείς, απαλλαγμένοι από την παλαιά αντίληψη για τη σύνθεση γεωγραφικών βιβλίων, σπάζοντας την σχολαστική παράδοση που την ακολουθούσαν έως τότε οι περισσότεροι έλληνες συγγραφείς γεωγραφιών, προσπάθησαν να αξιοποιήσουν τα διδάγματα της νεώτερης γεωγραφικής 3. Η Νεωτερική Γεωγραφία, πρωτότυπη, στο μεγαλύτερο ποσοστό, ως προς το μέρος που αναφέρεται στην Ελλάδα, είναι ερανισμένη για την θεωρία της γεωγραφίας και για τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τα ξένα κείμενα που χρησιμοποίησαν οι Δημητριείς είναι η Encyclopédie Méthodique του Panckoucke, στο γεωγραφικό της τμήμα, και το βιβλίο του γάλλου γεωγράφου Nicolle de la Croix, Nouvelle méthode pour aprendre la géographie universele Lyon, Δεν σημαίνει όμως ότι ο ερανιστικός χαρακτήρας μειώνει την αξία και αποστερεί τη ΝΓ από αρετές όπως η ζωντάνια του ύφους και η πρωτοτυπία. Τα ξένα κείμενα, όσα έχουν αυτούσια χρησιμοποιηθεί, ενσωματώθηκαν φυσιολογικά στο κείμενο των Δημητριέων και δεν ταράζουν την τάξη του βιβλίου. Βλ. περισσότερα εδώ, κεφ. Η Νεωτερικότητα, σ. 111 κ.εξ. Εισαγωγικά 15

14 επιστήμης τη στιγμή που πήγαινε να διαμορφωθεί με τη σύγχρονη έννοια της ανθρωπογεωγραφίας και της ιστορικής γεωγραφίας, και να τα εφαρμόσουν στη συγγραφή τους 4. Ο Δανιήλ Φιλιππίδης και ο Γρηγόριος Κωνσταντάς δεν ήταν μόνο συμπατριώτες και συγγενείς στα νεανικά και κατόπιν στα χρόνια της πρώτης ωριμότητας οι οικογενειακοί δεσμοί τους ενισχύθηκαν από κοινές επιδιώξεις και κοινές ελπίδες. Συνομίληκοι περίπου, γεννημένοι και οι δύο στη δεκαετία ανάμεσα στα χρόνια 1750 και 1760, στις Μηλιές του Πηλίου, ακολούθησαν για αρκετά χρόνια δρόμους όμοιους. Αφιερώθηκαν πολύ νέοι στην εκκλησία, εφοίτησαν σε γνωστά ελληνικά σχολεία, ταξίδεψαν μαζί, συνεργάστηκαν στη συγγραφή του πρώτου βιβλίου τους. Το αναγεννητικό κίνημα του ελληνισμού, μόνιμος άξονας των επιδιώξεών τους, στάθηκε ο συνεκτικός δεσμός τους σε χρόνια οπού η απομάκρυνση, η ηλικία, διαφορετικές βιοτικές συνθήκες, ήταν δυνατό να αλλοιώσουν τον εσωτερικό πυρήνα της φιλίας τους. Θυμίζω συγκεκριμένα μεταγενέστερο στόχο, το σχολείο στις Μηλιές Από τους Έλληνες που επεσήμαναν πριν από τους Δημητριείς την «εὐχρηστίαν» της Γεωγραφίας και την αξία της σύγχρονης μαρτυρίας στις γεωγραφικές συγγραφές, αναφέρω τον Γεώργιο Φατζέα και τον Ιώσηπο Μοισιόδακα. Ο πρώτος στο βιβλίο του Γραμματική Γεωγραφική μετάφραση από πρότυπο αγγλικό, που το ετύπωσε στα 1760 στη Βενετία, είχε παρεμβάλει στο ξένο κείμενο πληροφορίες από τη σύγχρονη ελληνική ζωή. Χρησιμοποίησε επίσης ο Φατζέας τον όρο «Νεωτερική Γεωγραφία». Λίγα χρόνια αργότερα στα 1781 ο Μοισιόδακας λόγιος συνδεδεμένος με τον Δ. Καταρτζή, στο βιβλίο του «Θεωρία της γεωγραφίας», επέκρινε την αδιαφορία των «πεπαιδευμένων» προς μιαν «τῶν ἀναγκαιοτάτων ἐπιστημῶν» υπογραμμίζοντας ότι «οἱ Νεωτερικοὶ οἵτινες περαιτέρω δὲν σκιαμαχοῦσι πρὸς τοὺς κενοσπουδίας, πάντες ἐνασχολοῦνται ἐν αὐτῇ» (σ. VI-VII). 5. Επιβεβαίωση και επισφράγιση της φιλίας τους και πέραν από τα εγκόσμια μπορεί να θεωρηθεί η νεκρολογία την οποία έγραψε ο Κωνσταντάς, στα 1833, για τον Φιλιππίδη, όταν έφθασε στην Αίγινα από τη Βεσσαραβία το άγγελμα του θανάτου του εξαδέλφου του. Στο κείμενο αυτό, μαζί με την έκφραση της λύπης, υπάρχει φανερή η εκτίμησή του για την αρετή και το έργο του παλαιού του συνεργάτη. Και ο έπαινος είναι αξιώτερος καθώς προέρχεται από τον τραχύ και αδέκαστο Κωνσταντά του οποίου την ευθυκρισία δύσκολα επηρέαζαν δεσμοί φιλίας και συγγένειας. Παράδειγμα χαρακτηριστικό οι κρίσεις του για τον άλλο του εξάδελφο και συνεργάτη, τον Άνθιμο Γαζή, τον οποίο με ασυνήθιστη δριμύτητα επετίμησε στη διαθήκη του. Για τον πρώτο βλ., Ἀθηνᾶ, Βʹ, 1833, αρ. 121, 14 Ιουνίου, σ Τη διαθήκη του Κωνσταντά βλ. στο δημοσίευμα του Θ. Κ. Σπεράντσα, Ὁ Γρηγόριος Κωνσταντᾶς ὡς Ἔφορος τῆς παι- 16 Η «Νεωτερική Γεωγραφία» των Δημητριέων Βιέννη 1791

15 Στα 1780, μετά από παραμονή και σπουδές στον Άθω, τη Χίο, την Πόλη, οι δύο νέοι Θεσσαλοί έφθασαν στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες: συνηθισμένο τέρμα μιας πορείας που την ακολουθούσαν συχνά οι φιλομαθείς και φιλοπρόοδοι Έλληνες, γιατί στις Ηγεμονίες έβρισκαν πρόσφορες συνθήκες σπουδών και εργασίας. Τη δεκαετία μεταξύ οι Δημητριείς την πέρασαν άλλοτε στο Ιάσιο και άλλοτε στο Βουκουρέστι, σπουδάζοντας στην αρχή, διδάσκοντας αργότερα στα σχολεία των δύο πόλεων. Εδώ είχαν την τύχη να σχετισθούν με έναν κύκλο νέων που είχαν ανάλογα με τα δικά τους ενδιαφέροντα ανάμεσά τους και ο Ρήγας και να γνωρίσουν, τέλειο εκπρόσωπο του διαφωτισμένου δεσποτισμού, τον Δημητράκη Καταρτζή που τους εμύησε σε καινούργιο κόσμο γνώσεων και τους έφερε σε επαφή με τη γαλλική παιδεία. Αυτός στάθηκε, σύμφωνα με πολλές πιθανότητες, και ο εμπνευστής της Νεωτερικής Γεωγραφίας, ο οδηγός και διδάσκαλος των Δημητριέων στην πραγματοποίηση του έργου. Τα χρόνια άλλωστε που έζησαν κοντά του ο Κωνσταντάς και ο Φιλιππίδης συμπίπτουν με την εποχή οπού η δημιουργική, ανακαινιστική του προσπάθεια βρίσκεται στη μεγάλη της ένταση. Ήταν φυσικό λοιπόν οι νεώτεροι να δεχθούν την επίδραση της ισχυρής του προσωπικότητας και την παρακίνησή του να συμβάλουν και αυτοί στο κίνημα του ελληνικού διαφωτισμού. Τα κείμενά του μπορούν να βοηθήσουν στη συγκεκριμένη περίπτωση τόσο στα μέρη όπου εξαίρει τη χρησιμότητα της γεωγραφίας αποκαλώντας τη, μαζί με τη χρονολογία, «τὰ δύο μάτια τῆς ἱστορίας», όσο και εκεί οπού αναφέρεται ειδικώτερα στη μέθοδο την οποία θα πρέπει να ακολουθούν οι γεωγράφοι: «ὅθεν ὁ γεωγράφος μου φιλόσοφος Ρωμηός ἂς διαιρέση τὴ γεωγραφία σὲ δύο, τὴν ἀρχαία καὶ τὴ νέα, καθὼς εἶναι κ ἡ ἱστορία στὴν παλαιὰ ἂς πῆ γιὰ τὰ ἔθνη, τῆς πολιτείαις, τῆς χώραις, ἐκείνο ποὺ ἦταν καὶ στὴ νέα ἐκεῖνο ποὺ εἶναι» και αλλού: «βάνωντας Ἀθήναις (γεωγραφία νέα), ἂς ποῦν ὅσα μποροῦν γιὰ δείας ἀνὰ τὰς Κυκλάδας. Ανάτυπο από την Επετηρίδα της Εταιρείας Κυκλαδικών Μελετών, Αʹ, 1960, σ Εισαγωγικά 17

16 τῆς τωριναῖς Ἀθήναις, καὶ δὲν τὰ βρίσκει κανεὶς πούποτες γραμμένα» 6. Επιβεβαίωση της συμβολής του Καταρτζή στη Νεωτερική Γεωγραφία αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο διαμορφώθηκε το βιβλίο, το υλικό που προσφέρει, πολλές από τις ιδέες που εισάγει, η γλώσσα στην οποία είναι γραμμένο. Και είναι χρήσιμο να δούμε από κοντά πως έχει οργανωθεί το ελληνικό μέρος της ΝΓ. Παραλείποντας το «Βιβλίον πρώτον», όπου η μαθηματική γεωγραφία, θα περιγράψω σύντομα το «Βιβλίον δεύτερον» που περιέχει την πολιτική γεωγραφία. Τιτλοφορείται «Περὶ Εὐρώπης ἐν γένει» (ΝΓ 7, σ. 83 και εξής) εδώ αφού προταχθούν γενικές πληροφορίες για την ευρωπαϊκή ήπειρο, γεωγραφικές και ιστορικές σε μία ενότητα, χωρίς ακριβή διαχωρισμό, ακολουθεί ένα μικρό κεφάλαιο, η «Ἐπιτομὴ χρονολογικὴ καὶ ἱστορικὴ τῶν μεταβολῶν τῆς Ἑλλάδος». Πρόθεση των Δημητριέων είναι να ανακαλέσουν στη μνήμη του αναγνώστη όσα στοιχεία θεωρούν χρήσιμα και απαραίτητα για να ανακινήσουν και να τονώσουν το ενδιαφέρον για τον τόπο του, για τους ανθρώπους που ήταν οι πρόγονοί του, για την ιστορία του. Μετά από την ιστορική αναδρομή ακολουθεί το κεφάλαιο «Περὶ τῆς Ἑλλάδος» όπου οι συγγραφείς δηλώνουν ευθύς: «Περιγράφωντας τὴν Ἑλλάδα, θέλω τὴν δώση μίαν ἔκτασι μεγαλύτερη ἀπ ἐκείνη ὁποῦ τὴν δίδουν οἱ Εὐρωπαῖοι, καὶ ἀκολούθως πολὺ μεγαλύτερη ἀπὸ ἐκείνη ὁποῦ οἱ παλαιοί γεωγράφοι τὴν ἔδιναν» (ΝΓ, σ. 107). Προτάσσεται και σ αυτό το κεφάλαιο σύντομη ιστορική επισκόπηση στην οποία προσθέτουν κρίσεις προσωπικές για τα ιστορικά φαινόμενα ακολουθεί γεωγραφική περιγραφή του ελληνικού χώρου, παρατηρήσεις για το φυσικό περιβάλλον, τις κλιματολογικές συνθήκες και για τις επιδράσεις τις οποίες ασκούν αυτά στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και των ασχολιών των κατοίκων. Έρχεται κατόπιν περιγραφή της κάθε μιας ελληνικής περιοχής χωριστά. Και εδώ οι γνώσεις, σύμφωνα 6. Δ. Καταρτζής, Γνώθι σαυτόν. Στη σειρά: Νέα Ελληνικά Κείμενα. Έκδ. Κ. Θ. Δημαρά, 1970, σ. 188, 194. Βλ. εδώ, κεφ. Το έργο και οι συγγραφείς του, σ. 47 κ.εξ. 7. Βλ. Δ. Φιλιππίδης, Γρ. Κωνσταντάς, Νεωτερική Γεωγραφία, επιμ ικ. Κουμαριανού, ΝΕΒ - Εστία, Η «Νεωτερική Γεωγραφία» των Δημητριέων Βιέννη 1791

17 με τον κανόνα, συνδυάζονται με πληροφορίες προερχόμενες από προγενέστερες πηγές «Ὁ Ἱπποκράτης λέγει πὼς οἱ τόποι ὁποῦ γίνονται χειμῶνες καὶ καλοκαίρια σφοδρότατα εὐγάνουν καὶ ἀνθρώπους ὁποῦ κλείνουν φυσικὰ εἰς ταῖς τέχναις καὶ ἐπιστήμαις» (ΝΓ, σ. 112) και με στοιχεία σύγχρονα που προέρχονται είτε από αυτοψία είτε από μαρτυρίες, και τα οποία αναφέρονται σε όρους διαβίωσης, διοικητικά συστήματα, ασχολίες και επαγγέλματα, στην παιδεία, ήθη-έθιμα, θεσμούς. Υποδειγματική παρουσιάζεται η περιγραφή της Μαγνησίας η παράγραφος από το σχετικό κεφάλαιο στην οποία δικαιολογούν την επιμονή τους να ασχοληθούν τόσο λεπτομερειακά με την περιοχή αυτή είναι διαφωτιστική και για τη μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε στη σύνθεση της Νεωτερικὴς Γεωγραφίας, και για τον τελικό της στόχο. «Μέσα εἰς τὰ κάρπιμα καὶ ἐπικερδῆ δάση φωλεύουν 24 χωριά, διὰ τὰ ὁποῖα θέλομεν εἰπῆ παρακάτω κομμάτι πλατύτερα, μὲ τὸ νὰ εἶναι πατρίδα μας, καὶ ἔχομεν ὀλίγη ἰδέα περὶ αὐτῆς, καὶ χρέος νὰ εἰποῦμεν ἐκείνο ὁποῦ ἠξεύρομεν διὰ νὰ τὸ μάθουν καὶ ἄλλοι ὁποῦ δὲν τὸ ἠξεύρουν, πρὸς τούτοις νὰ δώσωμεν παράδειγμα εἰς τοὺς λοιποὺς λογιωτάτους μας ἂν μᾶς μιμηθοῦν καὶ ἄλλοι, καὶ περιγράψη καθένας τὸν τόπο ὁποῦ ἐγεννήθηκε, ὄχι μαθηματικῶς μήτε μὲ ἀκρίβεια γεωγραφική, διορίζοντας δηλαδὴ μήκη καὶ πλάτη ἀμὴ διηγηματικῶς, ἱστορῶντας καθένας τί χώραις καὶ χωριὰ ἔχει ὁ τόπος του, τί διοίκησι, πόσαις ψυχαῖς κάθε χωριό, τί ἀνθρώπους, τί ἤθη, τί θρησκεία, τί δένδρα, τί εἰσοδήματα λέγοντας ἀφιλοπροσώπως ὅ,τι ἀξιέπαινο ἢ ἀξιοκατηγόρητο ἔχουν οἱ συμπατριῶτες του ἂν φιλοτιμηθοῦν αὐτὴν τὴν καλὴ καὶ ἐπαινετὴ φιλοτιμία καὶ τὸ κάμουν ὅλοι, νὰ ὁποῦ ἀποχτοῦμεν καὶ ἡμεῖς μιὰ χωρογραφία τοῦ τόπου μας» (ΝΓ, σ ). Η φιλοδοξία τους όμως να πλουτίσουν τις γεωγραφικές περιγραφές με σύγχρονη, ενημερωμένη πληροφόρηση είναι συχνά ανέφικτη από τις αντικειμενικές συνθήκες: «Διὰ τὸν λόγον ὁποῦ ἄρχισα ἀπὸ τὴν Εὐρώπη εἰς τὴν γεωγραφία, ἀρχίζω καὶ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν περιγραφὴ τῆς Ευρώπης μὰ τί τὸ ὄφελος; τὸ νὰ δείξω πῶς πρέπει νὰ ἠξεύρη τινὰς πρῶτα καὶ καλλίτερα τὸν τόπο του, εἶναι πολλὰ εὔκολο, μὰ ἠμπορῶ κιόλας νὰ τὸν περιγράψω καθὼς πρέπει καὶ ἐπιθυμῶ; πολὺ λείπει» (ΝΓ, σ. 94). Εισαγωγικά 19

ISBN 978-960-456-191-9

ISBN 978-960-456-191-9 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-191-9 Copyright, Ιανουάριος 2010, Σέμος Αναστάσιος, Eκδόσεις Zήτη Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011 Βοβός - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ISBN 978-96-46-28-9 Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 211 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Eλληνικού νόμου (N.2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα

Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-353-1 Copyright: Π. Δ. Τσαχαγέας, Eκδόσεις ZHTH, Θεσσαλονίκη, 2012 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για την Επιλογή του Σωστού ΜPΑ και προετοιμασία του φακέλου υποψηφιότητας Προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Ζητήματα Σχεδιασμού Κατανεμημένων Συστημάτων Εγχειρίδιο Μελέτης

Προχωρημένα Ζητήματα Σχεδιασμού Κατανεμημένων Συστημάτων Εγχειρίδιο Μελέτης Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο», η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Mίλι Μαρότα. Άγρια Σαβάνα. Ζωγραφίστε και χαλαρώστε

Mίλι Μαρότα. Άγρια Σαβάνα. Ζωγραφίστε και χαλαρώστε Mίλι Μαρότα Άγρια Σαβάνα Ζωγραφίστε και χαλαρώστε Mίλι Μαρότα Άγρια Σαβάνα WILD SAVANNAH ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: ΑΓΡΙΑ ΣΑΒΑΝΑ Εικονογράφησης: Millie Marotta, 2016 Batsford, 2016 First published in Great Britain

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ FRANCO VOLPI ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΥΡΤΩ ΚΑΛΟΦΩΛΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ FRANCO VOLPI ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΥΡΤΩ ΚΑΛΟΦΩΛΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ FRANCO VOLPI ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΥΡΤΩ ΚΑΛΟΦΩΛΙΑ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011

Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011 Βοβός - ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ISBN 978-960-456-259-6 Copyright: Βοβός Α. Νικόλαος, Eκδόσεις Zήτη, Ιανουάριος 2011 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Eλληνικού νόμου (N.2121/1993

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για τη δημιουργία Φακέλου Υποψηφιότητας για Λήψη Υποτροφίας Προσωπική Αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (2η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων

Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (2η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Σχολικό βιβλίο Άλγεβρα Α' Λυκείου Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Θ. Ξένος: Άλγεβρα Α' Λυκείου (η έκδοση) Απαντήσεις και λύσεις των ερωτήσεων & ασκήσεων Μπορείτε να αντιγράψετε το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Φωτισμού και Πολυμεσικές Εφαρμογές

Εφαρμογές Φωτισμού και Πολυμεσικές Εφαρμογές Σύγχρονες Εξελίξεις σε Θέματα Φωτισμού και Οπτικών Τεχνολογιών ΣΦΠ 61/Β Δημήτριος Ζευγώλης Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Εφαρμογές Φωτισμού και Πολυμεσικές Εφαρμογές ΤΟΜΟΣ Β Σύγχρονες Εξελίξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΘΕΜΑ: Υπεύθυνος Εκπαιδευτικός: Κώτση Αικατερίνη Συμμετοχή : Στεφανίδου Δέσποινα (Π.Ε. Αγγλικών) Τάξη: Δ3 Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Σχολείο: 5ο

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση ΜΒΑ Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί προϊόν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ISBN: 978-618-5093-18-1

ISBN: 978-618-5093-18-1 ΤΟ ΜΑΤΙ ΤΟΥ ΤΑΥΡΟΥ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί

Διαβάστε περισσότερα

Επίλογος. Βυζαντινό κόσμο στα βάθη του. Βέβαια στόχος μας ήταν να ερευνήσουμε τον ελληνισμό της Κων/πολης στη σύγχρονη εποχή και το καταφέραμε.

Επίλογος. Βυζαντινό κόσμο στα βάθη του. Βέβαια στόχος μας ήταν να ερευνήσουμε τον ελληνισμό της Κων/πολης στη σύγχρονη εποχή και το καταφέραμε. Επίλογος Μέσα στα πλαίσια του μαθήματος της ερευνητικής εργασίας μας δόθηκε η ευκαιρία να ταξιδέψουμε μέσα στο χώρο και το χρόνο και να ανακαλύψουμε το Βυζαντινό κόσμο στα βάθη του. Βέβαια στόχος μας ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός και Διαχείριση Λογισμικού

Σχεδιασμός και Διαχείριση Λογισμικού Σχεδιασμός και Διαχείριση Λογισμικού Μαρία Ρήγκου Δρ Πανεπιστημίου Πατρών Δημήτριος Σταυρινούδης Δρ Πανεπιστημίου Πατρών Τόμος Β Διαχείριση και Ποιότητα Λογισμικού Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα»

Περί Μελαγχολίας. Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης. 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περί Μελαγχολίας Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Δημήτριος Καργιώτης 2 η ενότητα: «Η μελαγχολία στην αρχαιότητα» Περιγραφή θεματικής ενότητας: Το σύστημα των τεσσάρων χυμών και η αρχή της μίμησης. Σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο : " ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ " του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου

Κριτικη της Maria Kleanthous Kouzapa για το βιβλίο :  ΤΟ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ  του Γιώργου Παπαδόπουλου-Κυπραίου Ημερομηνία 13/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://vivliopareas.blogspot.gr/ Μαρία Κλεάνθους Κουζάπα http://vivliopareas.blogspot.gr/2015/07/maria-kleanthous-kouzapa_40.html Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015 Κριτικη

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Συστημάτων ΔιάχυτουΥπολογισμού

Ζητήματα Σχεδιασμού και Προγραμματισμού Συστημάτων ΔιάχυτουΥπολογισμού Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο», η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ηχομόνωση Ηχοπροστασία

Ηχομόνωση Ηχοπροστασία Ηχομόνωση Ηχοπροστασία ΤΟΜΟΣ A Δημήτρης Σκαρλάτος Αν. Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Εισαγωγή στις Μεθόδους Ηχομόνωσης και Ηχοπροστασίας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής

Κεφάλαιο 8. Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής 1 Κεφάλαιο 8 Ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής Ανάµεσα στους δασκάλους του Γένους ξεχωρίζουν για τη δράση τους ο λόγιος επαναστάτης Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαµάντιος Κοραής, ένας Έλληνας φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Μάθηµ α Γενικής Παιδείας ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Εποπτεία: Παπασταυρίδης Σταύρος,

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία

ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Σ Η Χάρτα Διασυνδέσεις ΒιΒλιογραφία Η Χάρτα ο ΡΗΓΑΧ Φ^ΑΙ Χ Εκείνη την εποχή η περιοχή που καλύπτει τη σημερινή Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο Ρήγας σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη, έμαθε γαλλικά, ιταλικά και γερμανικά και

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών

Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών Βασικές Εξειδικεύσεις σε Αρχιτεκτονική και Δίκτυα Υπολογιστών Τόμος A Λάμπρος Μπισδούνης Καθηγητής ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας Ψηφιακά Συστήματα Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές Συστημάτων Διάχυτου και Σφαιρικού Υπολογισμού

Αρχιτεκτονικές Συστημάτων Διάχυτου και Σφαιρικού Υπολογισμού Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο», η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας Τεύχος Β (για τη Β Λυκείου) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΣΣΑΣ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Γεωργοστάθη, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN

Ελένη Γεωργοστάθη, Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος Έντυπη έκδοση ÉSBN Ηλεκτρονική έκδοση ÉSBN TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το απέναντι νησί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ελένη Γεωργοστάθη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Ελίζα Βαβούρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Ελένη Σταυροπούλου ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Μαγική Ζούγκλα. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού

Μαγική Ζούγκλα. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Μαγική Ζούγκλα Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μαγική Ζούγκλα Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Σχεδιασμός: Johanna Basford Johanna Basford, 206 All rights reserved including the right of

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο» η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

Πόσα κεράκια έχει η τούρτα; Γράψε τη λέξη και τον αριθµό, και µετά χρωµάτισέ την! ένα. ένα. ένα. ένα

Πόσα κεράκια έχει η τούρτα; Γράψε τη λέξη και τον αριθµό, και µετά χρωµάτισέ την! ένα. ένα. ένα. ένα Πόσα κεράκια έχει η τούρτα; Γράψε τη λέξη και τον αριθµό, και µετά χρωµάτισέ την! ένα ένα ένα ένα 4 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Tο τετράδιο της πρώτης µου γραφής ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου

2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 2 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 3 4 Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου Προσωπική Αναφορά για εύρεση Υποτροφιών Προσωπική Αναφορά Ράπτη Ευάγγελου 5 Το παρόν αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή ΤΟΜΟΣ Β Δρ. Λάμπρος Δούλος Κωνσταντίνος Μπουρούσης Σχεδιασμός Έργων Φωτισμού Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου

Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ. 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ. για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ 5ος ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες του Δημοτικού και του Γυμνασίου Oκτώβριος 2015-Μάιος 2016 Αποστολή: Γνωρίζω την αγαπημένη συγγραφέα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη

ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη ΓΕΛ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Σχ. Έτος 2015-2016 ΟΜΑΔΑ: Κατερίνα Αραπίτσα Κατερίνα Βίτση Ειρήνη Γκραμόζι Σοφία Ντασιώτη Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΒΑΦΗ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Διάχυτου και Σφαιρικού Υπολογισμού

Συστήματα Διάχυτου και Σφαιρικού Υπολογισμού Συστήματα Διάχυτου και Σφαιρικού Υπολογισμού Πρόσβαση στο ημερολόγιο χρήστη Δημιουργία υπενθύμισης Χρήστης Ανάκτηση ιατρικού προφίλ χρήστη Αναγνώριση φαρμάκου

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training

Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training Νορίνο Μπουόγκο Ξεκινώντας από το μηδέν Η Νέα Μέθοδος για Ear Training Ασκήσεις και υπαγορεύσεις Σύνοψη Πρώτο μέρος 1. Η μέθοδος 80 ασκήσεις... 7 2. 160 μελωδίες (υπαγόρευση)... 47 Δεύτερο μέρος 3. Η μέθοδος

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο

Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Ένα μουσείο για τον μαθητή και το σχολείο «Ένα λιθαράκι για το σχολείο του μουσείου μας» Το Μουσείο Ελληνικής Παιδείας ανήκει σε όλους τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ»

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ «ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ» ΑΘΗΝΑ 2000 Oµάδα Σύνταξης Εποπτεία: Καραγεώργος

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης

Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ερμηνεία Αποκαλυπτικών κειμένων της Καινής Διαθήκης Ενότητα 10: Το βιβλίο της Αποκάλυψης: Β μέρος Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο

Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο Οργάνωση και Αλληλεπιδράσεις σε Μοριακό Επίπεδο + O C O O C O O C O O C O Ιωάννης Καπόλος Καθηγητής ΤΕΙ Πελοποννήσου Γεώργιος Καραϊσκάκης Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών Τόμος Β Μόρια σε Κίνηση Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

Το τετράδιο αυτό ανήκει σε:......

Το τετράδιο αυτό ανήκει σε:...... Το τετράδιο αυτό ανήκει σε:...... 50 μοτίβα για να χαλαρώσετε INSPIRATION JARDIN Από τις Εκδόσεις Dessain et Tolra/Larousse, Γαλλία 2013 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: ΤΕΤΡΑΔΙΟ ANTI-STRESS ΚΗΠΟΣ Dessain et Tolra/Larousse,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Καθολικές επιστολές

Οι Καθολικές επιστολές EIΔΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μάθημα 10 Οι Καθολικές επιστολές ΚΑΘΟΛΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ Ιακώβου Α Πέτρου Β Πέτρου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Α Ιωάννου Ιούδα Οι 7 αυτές επιστολές επιγράφονται με το όνομα του αποστολέα τους και όχι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή

Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή Τεχνολογία Φωτισμού και Σύνδεση με την Παραγωγή ΤΟΜΟΣ Γ Δρ. Λάμπρος Δούλος Ορθολογική Σχεδίαση Εγκαταστάσεων Φωτισμού και Εξοικονόμηση Ενέργειας Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναζητώντας µιαν υπογραφή

Αναζητώντας µιαν υπογραφή Νίκος Βασιλειάδης Don t forget, the birds will sing at 1.45... Σελίδες: 86 12 19 εκ. Τιμή: 8,00 ISBN: 978 960 6628 62 7 Έκδοση: 2014 Δημήτρης Κάββουρας Νὰ λὲς Μαρία Ένα ποίηµα Σελίδες: 72 17 24 εκ Τιμή:

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Φωτισμού

Γενικές Αρχές Φωτισμού Γενικές Αρχές Φωτισμού ΤΟΜΟΣ Α Δρ. Χάρης Καμπεζίδης Γενικές Αρχές Φωτισμού, Χρώμα και Φως Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΡΜΑΡΑ Καθηγητή του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ΟΜΙΛΙΑ Κυρίες και Κύριοι, Είναι μοιραίο, όταν ακολουθείς ως ομιλητής τους συγκεκριμένους σπουδαίους προλαλήσαντες να πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας

Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αξιολόγηση μεταφράσεων ιταλικής ελληνικής γλώσσας Ενότητα 10: Εύρεση μεταφραστικών προτύπων για επαγγελματική μετάφραση Κασάπη Ελένη Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας Τεύχος Γ (για την Γ Λυκείου) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΣΣΑΣ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ ΜΑΡΙÁ - ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ EKΔΟΣΕΙΣ ΕΥΔΗΜΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΠΑΙΝΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΑΜΠΡΟΥ * Συγγραφέας Ασηµίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα σύνταξης Συντονίστρια: ρ. Μουτζούρη-Μανούσου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ

Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια. Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Κεφάλαιο 1: Γάμος Οικογένεια Οικογενειακή Αγωγή I Καζέλα Αργυρώ Στόχοι Οι μαθητές να: αναφέρουν και επεξηγούν ανάγκες που ικανοποιούνται μέσα από το γάμο. δικαιολογούν τη σημασία που έχει ο γάμος ως κοινωνικός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36

ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΟΥΚΥ Ι Η ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 36 ΘΕΜΑ: Εγκώμιο των προγόνων, των πατέρων και της σύγχρονης γενιάς. Υποδήλωση του θέματος του Επιταφίου. ΠΡΟΓΟΝΟΙ (Από τη μυθική εποχή ως το τέλος των Περσικών

Διαβάστε περισσότερα

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b.

Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. Τοσίτσα 13, 106 83 Αθήνα, Τηλ.:210 3303942 210 3302523, Fax: 210 3301956, e-m a i l : b o o k s @ s e k b. gr, www. s e k b. gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 29 Σεπτεμβρίου 2015 ΤΕΛΕΣΗ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ 44 ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δικαίου

Ιστορία Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δικαίου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία Ελληνικού και Ρωμαϊκού Δικαίου Ενότητα 2: Οι πηγές του αρχαίου ελληνικού δικαίου Παπακωνσταντίνου Καλλιόπη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Φωτισμού

Γενικές Αρχές Φωτισμού Γενικές Αρχές Φωτισμού ΤΟΜΟΣ Β Σοφία Σωτηροπούλου Δρ. Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Η Φυσιολογία της Οπτικής Αντίληψης και το Φως Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Τεχνολογική Κατεύθυνση)

Διαβάστε περισσότερα

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων...

707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1. Σοφία Σταμπολίτη. Καρκινικές Φράσεις. ...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 1 Σοφία Σταμπολίτη 707 Καρκινικές Φράσεις...ένα παιχνίδι λέξεων... 707_THEFINALBOOK_Layout 1 5/12/2012 8:44 πμ Page 2 707 Καρκινικές Φράσεις 2012 Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ)

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Όταν κάνουμε μια επιστημονική εργασία πρέπει α/ να βασιζόμαστε σε αυτά που έχουν γραφτεί από άλλους πριν από εμάς, για να αντλήσουμε πληροφορίες β/

Διαβάστε περισσότερα

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη»

[Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» [Συνέντευξη-Διαγωνισμός] Η Μεταξία Κράλλη και το βιβλίο της «Κάποτε στη Σαλονίκη» Από happytv - Τετάρτη 19/10/16 Η Μεταξία Κράλλη (ψευδώνυμο) γεννήθηκε στην Αθήνα το 1975. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και

Διαβάστε περισσότερα

Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008

Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008 Kάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα ISBN 978-960-456-???? Copyright: Καρυπίδης Φίλιππος, Eκδόσεις Zήτη, Σεπτέμβριος 2008 Tο παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Είμαστε τυχεροί που είμαστε δάσκαλοι Α ΛΥΚΕΙΟΥ 20\ 11\2016 ΚΕΙΜΕΝΟ: Υπάρχει ιδανικός ομιλητής της γλώσσας; Δεν υπάρχει στη γλώσσα «ιδανικός ομιλητής». Θα διατυπώσω εδώ μερικές σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός 124 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Ἀρεοπαγιτικός λόγος του Ισοκράτη είναι το τελευταίο από τα ρητορικά κείµενα που διδάσκεται σύµφωνα µε το Πρόγραµµα Σπουδών στη Θεωρητική Κατεύθυνση της

Διαβάστε περισσότερα