Η ετυμολόγηση του ίντα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ετυμολόγηση του ίντα"

Transcript

1 Η ετυμολόγηση του ίντα 1 Nick Nicholas, Πανεπιστήμιο Μελβούρνης Το ίντα, το ερωτηματικό τόσο χαρακτηριστικό της Μεγαλονήσου αλλά και των ανατολικών διαλέκτων εν γένει της νεοελληνικής (Κοντοσόπουλος ), έχει ετυμολογηθεί από το Χατζιδάκι ( [ ]:Β 436) από τη δίπτυχη (cleft) ερωτηματική φράση τι ένι τα όπου το τα είναι η μεσαιωνική πληθυντική αναφορική αντωνυμία, σε εκφορές όπως την εξής: (1) τι θέλετε; τι χρῄζετε; τι έναι τα λαλείτε; (Παιδιόφραστος ιήγησις 57 περί το 1364) Αντιστοιχεί δηλαδή το ίντα στο νεοελληνικό δίπτυχο «τι είναι (αυτό) που» και στο γαλλικό qu'est-ce que, και αποτελεί παράδειγμα γραμματικοποίησης και μονολέκτωσης ερωτηματικού διπτύχου (Harris και Campbell 1995: ), εξέλιξης κοινότυπης στη γλώσσα. (Τα παραδείγματα που συζητούν οι Harris και Campbell είναι από τα γαλλικά και τα μιγκρελιανά, γλώσσα του Καυκάσου.) Πρώτη μαρτυρία του τύπου στη νεοελληνική είναι στις Ασσίζες της Κύπρου, που φέρονται να γράφθηκαν περίπου το Αρχικά εμφανίζεται κυρίως ώς τίντα, όπως συζητώ παρακάτω αλλά η μορφή ίντα κυριαρχεί από το ιεʹ αιώνα και εξής. O Tarabout (1978) έχει αμφισβητήσει την ετυμολογία του Χατζιδάκι για το ίντα. Κύριά του αντίρρηση είναι το ότι δεν υπάρχει προηγούμενο στα ελληνικά για την αποβολή αρχικού τ. Η αντιπρότασή του όμως δεν πείθει: ανάγει το ίντα από το γιά(ι)ντα, επικαλούμενος την αναλογία τι:γιατί :: ίντα:γιάιντα. 1 Η αναλογία αυτή, φυσικά, ισχύει και αντιστρόφως, όπως παραδέχεται ο ίδιος αν υποστηρίξουμε την πρωτιά του ίντα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την αναλογία για να ανάξουμε το γιάιντα στο ίντα. Αλλά ο Tarabout θεωρεί το γιάιντα ανεξάρτητο και προγενέστερο του ίντα, που σχηματίστηκε από το γιάιντα κατά παρετυμολογία. Το δε γιάιντα το παράγει από το για είναι τα. Ώς έχει, η ετυμολογία γιάιντα < για είναι τα είναι ασυνάρτητη: το για είναι τα δεν στέκει ώς 1 Ο Tarabout (1978:304, 308) επίσης εξετάζει και σωστά απορρίπτει δύο άλλες εκδοχές: το *είναι τα, και το *ίνα τα.

2 2 σύνταγμα της ελληνικής. Για να τη δικαιολογήσει, ο Tarabout θέτει μια παράτολμη σειρά αναλογιών: οκάτι::ογιατί::ογιάντα. κάτι < οκάτι (πρώιμη νεοελληνική) < *οκάντι < *ὃ καὶ ἄν τι < αρχαίο ὃ τι καὶ ἄν, με μετάθεση. ογιατί (πρώιμη νεοελληνική παραλλαγή του γιατί), όπου το για- αντικαθιστά το καστο οκάτι για να σχηματίσει το ερωτηματικό του αντίστοιχο. ογιάντα (πρώιμη νεοελληνική παραλλαγή του γιάντα) < *ογιά είναι τα, όπου το ν < ἄν του *οκάντι επαναλύεται ώς το συνδετικό ρήμα ν < είναι, και (αν και δεν το αποσαφηνίζει ο Tarabout) το ρήμα προξενεί τη επανάλυση του -τ (τι) σε αναφορικό (τα). Τα βήματα που καθιστά αναγκαία η υπόθεση κάθε άλλο παρά εύλογα είναι. Η ετυμολογία οκάτι < *οκάντι < ὃ κἄν τι < ὃ καὶ ἄν τι δεν είναι παράλογη, αν και ο Χατζιδάκις ( [ ]:Β 597) για την ακρίβεια χαρακτηρίζει το ο- αναλογική επέκταση του ο- των αορίστων αντωνυμιών (ὅστις, ὅποιος), και ο Jannaris ( ) μετατιθέμενο άρθρο. (Ο Tarabout 1978:307 παραδέχεται την παρουσία αναλογικών τύπων όπως το ογιά, το ογιά να, και το ογλήγορα.) Αλλά ο Tarabout απαιτεί επιπλέον να υποτεθούν τα ακόλουθα: 1. Το γιάντα να προηγήθηκε χρονικά του ίντα. Κάτι τέτοιο δεν επαληθεύουν τα δεδομένα μας: ενώ το ίντα/τίντα μαρτυρείται από τις Ασσίζες, και εμφανίζεται συχνά στην Κρήτη σε όλους τους γνωστούς συγγραφείς από το Σαχλίκη (1370;) και εξής (2α), το γιάντα πρωτοεμφανίζεται στο Φαλιέρο (2β, περί το 1420), και μπαίνει σε κοινή χρήση μόλις το ιϛʹ αι. (2α) Ακούτε είντα συμβουλήν ενόρθωσεν η φίνα. (Σαχλίκης, Αφήγησις Παράξενος 676) (2β) Μα πράμαν οπού δε μπορείς γιάντα να το ξετρέχεις; (Φαλιέρος, Ιστορία 538) Ο Tarabout (1978:305) θεωρεί το γιάντα certainment antérieure του ι ʹ αι. αυτό αποτελεί βέβαια εικασία, και ακόμα και αν αληθεύει δεν πιστοποιεί πως είναι προγενέστερο και του ίντα. 2. Το μόρφημα για, αντί να ενεργεί ώς παραγωγική πρόθεση (όπως έγινε όταν

3 διεμόρφωσε το ερωτηματικό διὰ τί > γιατί), να αντικαθιστά το και οπουδήποτε σχηματίζονται ερωτηματικές από αόριστες εκφράσεις. ηλαδή τίθεται η αναλογία αόριστο οκάτι < ὃ καὶ ἄν τι :: ερωτηματικό ;;ὃ γιὰ ἂν τί > (ο)γιάντα. Ο Tarabout υποστηρίζει την εικασία του με την αναλογία των συνδετικών και και και για για «είτε είτε», αλλά η αναλογία του είναι άτοπη: το για για είναι δάνειο από την περσική, μέσω της τουρκικής (τουρκικό ya ya < νεοπερσικό yā... yā; yā, āyā < μεσοπερσικό ayāw, aðāp < *aðau āpi: Jensens 1931:187). ηλαδή ο σύνδεσμος για μπήκε στα ελληνικά αρκετά αργά, και δεν υπάρχει κανένας λόγος να το συνδέσουμε με το γιατί. (Πρώτη μαρτυρία του γιάντα το ιεʹ αιώνα στην ενετοκρατούμενη Κρήτη.) 3 Έξω από το για για, δεν υπάρχει καμμία ένδειξη παραγωγικής αντίθεσης του και και του για στην ελληνική. Και συγκεκριμένα, ενώ ο Tarabout θεωρεί πως υπήρχε αντίθεση ανάμεσα σε αόριστο -καν- και ερωτηματικό -για-, το παραγωγικό παράδειγμα των αορίστων αντωνυμιών (ο)κάποιος, (ο)κάπου, (ο)κάποτε, (ο)κάπως κτλ. < κἄν ποιός, κἄν που, κἄν ποτε, κἄν πως δεν είχε ποτέ ανάλογο ερωτηματικό παράδειγμα (ο)γιάποιος, (ο)γιάπου, (ο)γιάποτε, (ο)γιάπως. (Το για πού βέβαια είναι ερωτηματικό, αλλά φέρει την καθιερωμένη έννοια του για ώς τοπικου: «για Πάτρα πάει κανείς;».) Αλλά και από μόνη της η αναλογία που προτείνει ο Tarabout δεν ευσταθεί. Το γιατί προέρχεται από την προθετική φράση διὰ τί, με επιρρηματική λειτουργία αλλά στο κάτι, το καν λειτουργεί ώς μόριο, και το κάτι παραμένει όνομα όπως ήταν και το τι. Με τις ασύμβατές τους γραμματικές λειτουργίες, είναι δύσκολο να δει κανείς πώς θα ετίθετο τέτοιου είδους αναλογία μεταξύ των δύο εκφράσεων. Αλλά και εννοιολογικά η γραμματική διαφορά επιφέρει αρκετή διαφορά στα σημαινόμενα: αντικείμενο ή δευτερευόντως αφηρημένη έννοια για το κάτι, μόνο αφηρημένη έννοια για το γιατί. Και εξ αρχής οι εκφράσεις δεν μπορεί να ταυτίζονταν, επειδή ακριβώς το γιατί βασίζεται στο αρχαίο ερωτηματικό τί, και το κάτι στο αρχαίο αόριστο τι. 3. Οι ελληνόφωνοι να δουν στο ογιατί σύνδεση όχι μόνο με το οκάτι (κάτι όχι

4 αδύνατον), αλλά και με το ν του πάλαι ποτέ *οκάντι. (Αν δεν επικληθούμε το έρρινο του παλαιότερου *οκάντι, τότε δεν υπάρχει τίποτα στο οκάτι που να επαναλυθεί ώς συνδετικό ρήμα και χωρίς συνδετικό ρήμα η όλη υπόθεση δεν στέκει.) Ο μόνος τρόπος να ισχύει μια τέτοια αναλογία είναι αν το έρρινο μεταφέρθηκε αναλογικά στο ογιατί, που θα έδινε τη μορφή *ογιαντί. Την ύπαρξη τέτοιας λέξης δεν την τεκμηριώνουν τα δεδομένα: ο Κριαράς ( ) καταγράφει μόνο το ογιατί, το οδιατί και το οδιατίν στα μεσαιωνικά ελληνικά, και κανένα τους δεν χρονολογείται 4 πριν το ιϛʹ αι. 2 Βέβαια ούτε και το *κάντι/οκάντι δεν μαρτυρείται στον Κριαρά, αν και έχουμε μαρτυρία του κάντις σε κατάλληλη εποχή στο Γρηγόριο Αντίοχο (ιβʹ αι.): (3α) κἄντινες ἄνω καταβεβήκεσαν ἢ καὶ ἔμπαλιν ἀναβεβήκεσαν κάτω. (Ομιλία σελ. 395) (3β) κἄντις ἢ ποππύσμασιν χρῷτο καὶ κολακευτικώτερόν οἱ προσφέροιτο καὶ χειρὶ καταψῴη μαλθακῶς αὐτοῦ. (Επιστολή 2 σειρά 266) 4. Το ν του *ογιαντί να επαναλυθεί κατόπιν ώς συνδετικό ρήμα (ογιά είναι τ-), ώστε με τη σειρά του να επιβληθεί στο ακόλουθο τι επανάλυση ώς η αντωνυμία τα με απρόσμενο παραγκωνισμό του άβολου τελικού φωνήεντος του *ογιαντί. Για να γίνει αυτός ο παραγκωνισμός, χρειάζεται μετανάλυση αποκοφθέντος -ί σε -α π.χ. *γιαντί άλλαξες > γιαντ άλλαξες > γιάντα άλλαξες. Αλλά το προηγούμενο [i] σε χασμωδία τείνει να γίνεται γιωτ παρά να συγκόπτεται (πρβλ. νεοελληνικό επειδή άλλαξες [epiðialakses] > [epiðjalakses] > *[epiðalakses]) και η υφαίρεση έστω και του [j] αποτελεί τοπικό μόνο φαινόμενο (π.χ. ανατολικό κρητικό σκουριά > σκουρά, Έλυμπος Καρπάθου τίαν > ταν). Γι αυτό η προτεινόμενη μετανάλυση είναι αμφίβολη. Εξ άλλου, αν έγινε επανάλυση *ογιαντί > ογιά ν τα, τότε πρέπει να χαρακτηρίσουμε 2 Έρρινο ανάλογο του ογιαντί παρουσιάζει φυσικά το ογιάντα (που επίσης δεν μαρτυρείται πριν το ιϛʹ αι) αλλά στο σχήμα του Tarabout το ογιάντα προέρχεται από την αμέσως επόμενη επανάλυση (4), οπότε δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί εδώ ώς πηγή του ίντα.

5 δευτερογενείς τους τύπους στο λεξικό Κριαρά γιαείντα, διαείντα, ογιαείντα, που έχουν το συνδετικό ρήμα πιο αλώβητο (είν ) και ακόμα πιο προβληματικό, το γιατείντα και το διατείντα, όπου διαφαίνεται πλήρες το τίντα: 5 (4α) Ώφου, για ίντα, τύχη μου, μου τσ έδωκες εμένα / τσι τόσους καταχαλασμούς παρά στη γη κανένα / κάστρο, και χώρα και νησί;. (Κρητικός Πόλεμος 513) (4β) (4γ) Και τέτοιος να ναιν άνθρωπος πενήντα ή εξήντα, / δεν λείπει καταδίκασις κ εξάφες το δια είντα, / διατί θωρεί τον ήλιον και πα να βασιλέψῃ (Legrand) (Θανατικό της Ρόδου ) ε θα σ αφήση όξω να βγης, κατέχεις ογιά ίντα; / Για να μη φύγης, μετ αυτούς να πας κι εσύ. (Φορτουνάτος Γʹ 28 29) (4δ) Αδ δεν εν έμπιστος γοιον τον θωρούσιν, / για τίντα να μετέχονται μιτά του; (Κυπριακά Ερωτικά 17.6) (4ε) Και θέλομεν μάθει ίντά ναι η αφορμή κ εμηνύσεν να μεν βαστάξομεν άρματα. (χφ Α) Και θέλομεν δειν διά τίντα αφορμήν να μεν βαστούμεν τ άρματά μας. (χφ Β, Μ) (Βουστρώνιος ) Με τη θεωρία Tarabout, οι τύποι αυτοί εξηγούνται μόνο με σειρά αναστρόφων παρετυμολογιών (back formation) και αναλογιών η ερμηνεία τους κατά την καθιερωμένη ετυμολογία του ίντα, τουναντίον, είναι εμφανής. Ο μπλεγμένος αυτός μηχανισμός του Tarabout υλοποιείται μόνο και μόνο για να αποφευχθεί η παραγωγή τι ένι τα > τίντα > ίντα. Αλλά τεκμήρια του μεσολαβούντος τύπου τίντα έχουμε πάμπολλα, και στην πρώιμη κρητική (5α 11 παραδείγματα του τίντα στον Ντελαπόρτα, έναντι 3 του ίντα) και στην πρώιμη κυπριακή (5β 47 παραδείγματα του τίντα στον Μαχαιρά, έναντι 36 του ίντα). Κατά τον δε Hadjioannou (1964:297), η λέξη εμφανίζεται αποκλειστικά ώς τίντα στις ακόμα παλαιότερες Ασσίζες της Κύπρου (5γ). 3 (5α) ίχως εμένα ποιά σαι εσύ; ειπέ μου, τείντα αξιάζεις; (Ντελαπόρτας A 178, ) (5β) Τίντα μέλλει να γινῄ; (Μαχαιράς 73 περί το 1432) (5γ) Ώδε λέγει το δίκαιον τήντα εντέχεται να γένῃ απ εκείνον το πράγμαν. (Ασσίζες 295 περί το 1250) Ο τύπος μαρτυρείται στους νεώτερους χρόνους ώς [tida]/[cida] στη Λέσβο (Kretschmer 3 Ο Hadjioannou κάνει λάθος: «Περί του Ρωμαίου και του Φράνγκου και ίντα μάρτυραν χρήζουνται» (Ασσίζες 8) αλλά το τίντα σαφώς υπερτερεί στο κείμενο αυτό.

6 6 1905:271). Επίσης, το τίντα φαίνεται να είχε γενικότερη διάδοση από το ίντα: τα παραδείγματα που δίνει ο Κριαράς του ίντα (στο λήμμα είντα) εντοπίζονται σχεδόν όλα στα νησιά (Ασσίζες, Ντελαπόρτας, Μαχαιράς, Γεωργηλάς, Βουστρώνιος, Σαχλίκης, Πικατόριος, Φαλιέρος, Αχέλης, Θρήνος Κύπρου, Αχέλης, Κυπριακά Ερωτικά, κρητικό δράμα, Γαδάρου Λύκου κι Αλωπούς ιήγησις Ωραία, Ριμάδα Κόρης και Νέου). Τουναντίον, το τίντα εμφανίζεται (έστω και σπάνια) και στα παλαιότερα ανώνυμα κείμενα της υστεροβυζαντινής δημώδους, που δεν ταυτίζονται κατ ανάγκην με τα νησιά ( ιγενής του χφ. Εσκοριάλ, Πτωχολέοντας, Φλώριος και Πλατζιαφλώρα, Λίβιστρος και Ροδάμνη του χφ. Εσκοριάλ). Άρα η μετάβαση τι ένι τα > τίντα > ίντα, σε αντίθεση με τη μετάβαση που προτείνει ο Tarabout, δεν στηρίζεται σε τύπους αμάρτυρους και πρωτοφανείς και η μετάβαση (ο)γιατίντα > (ο)γιαΐντα > γιάιντα > γιάντα γίνεται επόμενη και ευθεία. Ο Tarabout τονίζει ότι στην κυπριακή το τίντα κατά το Σακελλαρίου ( ) σήμαινε «ούτως» στο Μαχαιρά, στα Κυπριακά Ερωτικά Τραγούδια, και στη σύγχρονη διάλεκτο («ούτω και νυν») η διαφορά αυτή τον κάνει να πιστεύει πως οι δύο τύποι είναι διαφορετικής αρχής. Αλλά το γλωσσάρι του Μαχαιρά που συνέταξε ο Dawkins (1932:Β 272) αναφέρει μόνο το what? και το «ίντα» για το τίντα, και η Σιαπκαρά- Πιτσιλλίδου (1975:410) τα αναμενόμενα pron. interr. dir et indir, quoi, que, ce que; quelle espèce, quel. Και το τίντα δεν αναφέρεται ώς σύγχρονη λέξη της κυπριακής ούτε στο λεξικό του Γιαγκουλλή ( ), ούτε στου Χατζηιωάννου (2000). Άρα η πληροφορία του Σακελλαρίου για σημασιολογική διαφοροποίηση του τι και του ίντα πρέπει να θεωρηθεί ύποπτη. Ο Tarabout (1978:303) συμφωνεί ότι ταυτίζονται συνήθως (αν όχι πάντα) οι έννοιες του τίντα και του ίντα αλλά επειδή θεωρεί το τίντα ξεχωριστής αρχής από το ίντα, η ταύτιση αυτή πιστεύει πως πρόκειται για υστερογενή σύγκλιση. Πιστεύει δηλαδή πως το τίντα δεν είναι παρά σύμφυρση μορφολογική και εννοιολογική του τι και του προγενέστερου ίντα. Αλλά τα δεδομένα των κειμένων τον διαψεύδουν πάλι. Έχουμε δύο τύπους στα παλαιότερα κείμενα μόνο ο ένας επιβιώνει, σε τοπικά περιορισμένο χώρο, ενώ ο άλλος ήταν μάλλον πιο διαδεδομένος, και πολυπληθέστερος στα παλαιότερα κείμενα (για να μην πούμε και σχεδόν ο μόνος τότε εν χρήση, όπως συμβαίνει στο παλαιότερο εκτενές κείμενο που το περιέχε, τις

7 7 Ασσίζες). Η απλούστερη εξήγηση είναι πως ο τύπος που εξέλειψε ήταν και ο πρότυπος, και η σημασιολογική ταύτιση ισχύει όχι επειδή το τίντα προσαρτήθηκε στο ίντα, αλλά επειδή ακριβώς παρήγαγε το ίντα. Ο Thumb (1891:112) απορρίπτει το ίντα < τι ένι τα για λόγους παρόμοιους με τον Tarabout αντιπροτείνει το ἢν τί «να! τι» > ίντα, κατ αναλογίαν με το νεοελληνικό επιρρηματικό επίθημα -α. Η ετυμολογία αυτή είναι πιο ασφαλής από του Tarabout, αλλά δεν την υποστηρίζουν τα ιστορικά τεκμήρια τόσο καλά όσο το τι ένι τα (όπως ομολογεί και ο ίδιος ο Thumb). Η αναλογία με τα επιρρήματα που θέτει είναι βεβιασμένη, αφού το τι δεν λειτουργεί ώς επίρρημα, έξω από την περιθωριακή του χρήση με την έννοια «γιατί;» (π.χ. τι στέκεσαι;). Επίσης αφήνει ανεξήγητο το αρχαιότερο τίντα. Αλλά και οι πολλαπλές εμφανίσεις των διπτύχων ερωτηματικών που λαμβάνουν χώρα στα ελληνικά ( ωδεκάνησα, Κύπρος ίντα 'ν' που, Σύμη τέbου, Λίβισι τίμbου Nicholas υπό προετοιμ.) στηρίζουν την καθιερωμένη ετυμολογία, μιας και δείχνουν πως η προτεινόμενη εξέλιξη είναι κοινή στα νησιά. Το να δεχτούμε το ίντα < τι ένι τα μου φαίνεται προτιμότερο από τις εμπλοκές των εναλλακτικών λύσεων. Το πρόβλημα όμως παραμένει με την αποβολή του αρχικού άηχου κλειστού τ. Το ότι δεν είναι ομαλή η μεταβολή αυτή στην ελληνική δεν αποτελεί καθαυτώ πρόβλημα, μιας και οι ανώμαλες μεταβολές είναι χαρακτηριστικές της φωνολογικής φθοράς που συνοδεύει τη γραμματικοποίηση όπως έκανε σαφές ο ίδιος ο Meillet (1921 [1912]:138) στο άρθρο όπου θεμελιώνει τη μελέτη της. Αλλά παρότι η φθορά είναι φωνολογικά ανώμαλη, δεν παύει να είναι βαθμιαία, επειδή ακριβώς προξενείται από την «τριβή» της συχνής χρήσης. Γι αυτό και συνεχίζει να ρυθμίζεται από τις κανονικές διαδικασίες εξασθένισης των φθόγγων: κώφωση για τα φωνήεντα, ιδίως μέσω του ουδέτερου φωνήεντος (schwa), και χαλάρωση (lenition) για τα σύμφωνα, που θα απαιτούσε το /t/ να διανύσει τα πάθη [t] > [d, θ] > [ð] > [r, l, h, j], πριν σιγηθεί εντελώς. Μαρτυρίες για κάποιον ενδιάμεσο τύπο *θίντα, *δίντα, ή *ρίντα δεν έχουμε και παρότι υπάρχουν γλώσσες όπου ομαλά συγκόπτονται άηχα κλειστά λ.χ. το *p στην παλαιοιρλανδική, ή ποικίλες περιπτώσεις στις Αυστραλιανές γλώσσες η αποβολή ιδίως συμφώνων στην αρχή της συλλαβής είναι ξένη για τα ελληνικά. ηλαδή η συνύπαρξη στα μεσαιωνικά ελληνικά του τίντα και του ίντα, χωρίς να υπήρξε ενδιάμεσος τύπος, καθιστά

8 8 απίθανη τη φθορά ή την άλλως βαθμιαία σίγηση η περίπτωση τίντα > ίντα δεν συγκρίνεται με τις κλασσικές γραμματικοποιητικές φθορές στα ελληνική, όπως τα οὐ δὲ ἕν > οὐδέν > δε(ν), θέλω ἵνα > θε να > θα, μην πας και > μπας (και). Εφόσον το σιγούμενο φώνημα είναι αρχικό, και δεν περιέχεται σε σύμπλεγμα συμφώνων, οι τρόποι να σιγηθεί απότομα είναι περιορισμένοι ανομοίωση, απλολογία, μετανάλυση, ή αναλογία. Μετανάλυση τίντα > το ίντα δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε, παρά το συχνό έναρθρον των μεσαιωνικών ερωτηματικών (το τίς, το πού, το πώς): το εμποδίζει ο νόμος της σχετικής ισχύος των φωνηέντων, a > o > u > e > i (Χατζιδάκις [ ]:Α , 1975 [1892]:311), που προβλέπει τα το πα, τα πα αντί το τ είπα. Το τονούμενο i υπερισχύει μόνο του ατόνου e («νικά τον κατά ένα μόνον βαθμόν ισχυρότερον αυτού») άρα μετανάλυση του τίντα θα επέτρεπε μόνο το /te inta/ ή το /ti inta/. Το τε ίντα είναι ανύπαρκτο στην νεοελληνική, και το επίθημα -τε είναι αρκετά σπάνιο (π.χ. πες τίντα > πέστ ίντα [πέστε ίντα]) ώστε να μη δικαιολογεί επαρκώς τη σίγηση. Το τη ίντα δεν στέκει ώς σύνταγμα το «τι/ίντα» είναι φύσει ουδέτερο, και εν πάσει περιπτώσει το ν του άρθρου δεν αποκόπτεται πριν από φωνήεν. Και μπορεί το τι ίντα να μοιάζει με τις συσσωρεύσεις συνδετικών της μέσης ελληνικής που επισήμανε ο Kapsomenos (1968) (ὡς ἵνα, ὅπως ἵνα, ὡς ὅτι) αλλά ώς μετανάλυση πάλι δεν είναι πειστική. Για απλολογία του τ στο τι είναι τα > τίντα > ίντα δεν μπορούμε να κάνουμε λόγο παρά τους ισχυρισμούς του Tarabout, άλλο το /ti/, και άλλο το /ta/. Ο Χατζιδάκις (1975 [1892]:287, 445) προτείνει την ανομοίωση, επικαλούμενος και το ίντα < τίντα και το πενήντα < πρώιμ. νεοελλ. πεντήντα ώς παραδείγματα της ανομοιωτικής πτώσης αφέντης < *αφτέντης (το αναμενόμενο παράγωγο του αρχαίου αὐθέντης), που είχε προτείνει ο ίδιος ο Thumb. Αλλά στο πεντήντα έχουμε σαφή επανάληψη συμπλέγματος, και στο *αφτέντης επανάληψη του τ σε σύμπλεγμα (και μάλιστα εκεί που τα νεοελληνικά θα είχαν το ένα /t/ ηχηρό και το άλλο άηχο προηγήθηκε δηλαδή η ανομοίωση της ηχηροποίησης του /nt/). 4 Στο τίντα όμως θα είχαμε 4 Ο Χατζιδάκις ( :Β 487) θεωρεί πως δεν χρειάζεται η παντελής φωνολογική ομοιότητα για να γίνει ανομοίωση, και έτσι δικαιολογεί και την παραγωγή του γητεύω από το γυφτεύω /γiftevo/, με το άηχο /f/ να

9 9 ανομοιωτική σίγηση του /t/ λόγω του /nt/ κάτι που μόνο ένα προηγούμενο /n/ θα καθιστούσε εύλογο (π.χ. τον τίντα είχε /tontinta/ [tondinda]). Τα τελικά ν έχουν προξενήσει πάμπολλες φορές μεταναλύσεις στα νεοελληνικά τον ώμο > ο νώμος, τον οικοκύρη > ο νοικοκύρης, την Ίο > η Νιο (Χατζιδάκις 1985 [1892]:51). Πρiν το τίντα, το τελικό ν θα προερχόταν όχι από άρθρο, αλλά από ρήμα γʹ προσώπου ή κλιτική αντωνυμία που παλαιότερα μετατίθετο (π.χ. ερωτούσαν τίντα είχε, ερωτούσαν τον τίντα είχε). Αν εντοπίσουμε πάντως το ίντα στην νοτιοανατολική ελληνική συγκεκριμένα (Κύπρος ωδεκάνησα), με την πληθώρα των αναλογικών τελικών ν που διαθέτει, αλλά και με τη συνεχόμενη τάση να αναπτύσσει εκ νέου δίπτυχα ερωτηματικά, τότε δεν βλέπω σοβαρό πρόβλημα στο να αποδώσουμε σε τελικό ν και την ανομοιωτική σίγηση του αρχικού τ στο τίντα, όμοια με το πεντήντα > πενήντα: δεν υπάρχει σύγκριση με το παρακινδυνευμένο πες τίντα > πέστ ίντα. ηλαδή έχουμε την εξέλιξη ώς ερωτούσαν τον τίντα είχε > ερωτούσαν τον ίντα είχε: ανομοίωση του [tondinda] σε [toninda], κατά το πεντήντα > πενήντα. Αν αποδίδαμε τη μεταβολή σε μετανάλυση, θα είχαμε μια εξέλιξη τύπου ερωτούσαν τον τίντα είχε > ερωτούσαν το ντίντα είχε (μετανάλυση) > ερωτούσα το νίντα είχε (ανομοίωση) > ερωτούσαν τον ίντα είχε (μετανάλυση) οπότε πάλι δεν θα αποφεύγαμε την ανομοίωση (και θα περιπλέκαμε τη μετάβαση υπέρ το δέον). Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα η αποβολή του τ στο τίντα να επήλθε από αναλογία με σύγχρονες αντωνυμίες με και χωρίς το αρχικό τ: τίντα:ίντα κατά τα έτοιος:τέτοιος, ούτος:τούτος, ή (πιο απίθανο) τα όσος:τόσος, ότε:τότε, όπερ:τόπερ. Η συσχέτιση δεν φαίνεται ιδιαίτερα ισχυρή πάντως, και η ετυμολογία του Χατζιδάκι, με μηχανισμό την ανομοίωση που επικαλέστηκε εξαρχής, παραμένει η πιο ευσταθούσα. ανομοιώνεται από το ηχηρό /v/ άποψη φωνολογικά αφελής. Ο Χατζιδάκις απορρίπτει το γοητεύω > γητεύω, επειδή η σχετική ισχύς των φωνηέντων προβλέπει το /oi/ > /o/ αλλά στο γοητεύω έχουμε άτονο υπερωικό φωνήεν που του προηγείται υπερωικό σύμφωνο κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει, ανεξάρτητα από τη σχετική ισχύ, στην αφομοίωση [ɣoitevo] > [ɣo itevo] > [ɣwitevo] (χειλουπερωικό μετά από υπερωικό) > [ɣʷitevo] > [ɣitevo].

10 10 µ Ασσίζες. Σάθας, Κ [ ]. Bibliotheca Graeca Medii Aevi. Νέα Υόρκη: Georg Olms. 6: Βουστρώνιος. Μπουστρούς, Τ ιήγησις Κρονίκας Κύπρου. Επιμ. Κεχαγιόγλου, Γ. Λευκωσία: Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου. Γρηγόριος Αντίοχος: Επιστολή. Darrouzès, J Deux lettres de Grégoire Antiochos Écrites de Bulgarie vers Byzantinoslavica Γρηγόριος Αντίοχος: Ομιλία. Bachmann, M. και Dölger, F Die Rede des Megas Droungarios Gregorios Antiochos auf den Sebastokrator Konstantinos Angelos. Byzantinische Zeitschrift Θανατικόν της Ρόδου. Στο Legrand, E. (επιμ.) Bibliothèque Grecque Vulgaire I. Paris: Maisonneuve Κρητικός Πόλεμος. Μπουνιαλής, Μ.Τ Ο Κρητικός Πόλεμος. Επιμ. Αλεξίου, Σ. και Αποσκίτη, Μ. Αθήνα: Στιγμή. Κυπριακά Ερωτικά. Siakparas-Pitsillidès, T, Θ Le Petrarquisme en Chypre: Poèmes d Amour. 2η έκδ. Παρίσι: Les Belles Lettres. Ντελαπόρτας. Μανούσακας, Μ.Ν Λεονάρδου Ντελλαπόρτα Ποιήματα. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. Σαχλίκης, Αφήγησις Παράξενος. Пападимитріу, С.Д С е а Сах Οδησσός: Экономическая. с е о с о оре іе «Ἀφήγησις Παράξενος». Φαλιέρος, Ιστορία. van Gemert, A Μαρίνου Φαλιέρου Ερωτικά Όνειρα. (Βυζαντινή και Νεοελληνική Βιβλιοθήκη 4) Θεσσαλονίκη. Φορτουνάτος. Φώσκολος, Μ.Α Φορτουνάτος. Επιμ. Vincent, A. Ηράκλειο: Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών. Γιαγκουλλής, Κ Ετυμολογικό και Ερμηνευτικό Λεξικό της Κυπριακής ιαλέκτου. (Βιβλιοθήκη Κυπρίων Λαϊκών Ποιητών 48, 49, 51) 3 τόμ. Λευκωσία. Dawkins, R.M Recital concerning the Sweet Land of Cyprus entitled Chronicle. 2 τόμ. Oxford: Clarendon Press. Κοντοσόπουλος, Ν.Γ La Grèce du τι et la Grèce du είντα. Γλωσσολογία Hadjioannou, K The Beginning of the Modern Greek Cypriote Dialect as it appears in the Greek Text of the Assizes, in the 13th Century A.D. Στο van Windekens, A.J. (επιμ.), Communications et Rapports du Premier Congrès International de Dialectologie générale. Λουβαίν: Centre International de Dialectologie Générale Harris, A.C. και Campbell, L Historical Syntax in Cross-Linguistic Perspective. Κέμπριτζ: Cambridge University Press. Χατζηιωάννου, Κ Ετυμολογικό Λεξικό της Ομιλουμένης Κυπριακής ιαλέκτου. 2η έκδ. Λευκωσία: Ταμασός.

11 Χατζιδάκις, Γ.Ν [1892]. Einleitung in die Neugriechische Grammatik. 2η εκδ. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. 11 Χατζιδάκις, Γ.Ν [ ]. Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά. Άμστερνταμ: Adolf M. Hakkert. Χατζιδάκις, Γ.Ν Γλωσσολογικαὶ Ἔρευναι. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. Jannaris, A.N An Historical Greek Grammar. Λονδίνο: MacMillan. Jensens, H Neupersische Grammatik. Χαϊδελβέργη: Carl Winter. Kapsomenos, S.G Zur Häufung Synonymer Partikeln in der Spätgriechischen Volksprache. Στο Wirth, P. (επιμ.), Polychordia: Festschrift Franz Dölger zum 75 Geburtstag. Άμστερνταμ: Adolf M. Hakkert Κοντοσόπουλος, Ν.Γ La Grèce du τι et la Grèce du είντα. Γλωσσολογία Kretschmer, P Der Heutige Lesbische Dialekt. (Neugriechische Dialektstudien I) Βιέννη: Alfred Hödler. Κριαράς, Ε Λεξικό Μεσαιωνικής Ελληνικής ημώδους Γραμματείας. Θεσσαλονίκη. Meillet, A [1912]. L Évolution des Formes Grammaticales. Στο Meillet, A. (επιμ.), Linguistique Historique et Linguistique Générale. Παρίσι: Librairie Ancienne Honoré Champion Σακελλαρίου, Α.Α Τα Κυπριακά. 2 τόμ. Αθήνα: Π.. Σακελλαρίου. Siakparas-Pitsillidès, T.Θ Le Petrarquisme en Chypre: Poèmes d Amour. 2η έκδ. Παρίσι: Les Belles Lettres. Tarabout, Y L Interrogatif εἶντα où ἴντα quoi? du Grec Moderne Dialectal. Bulletin de la Societé Linguistique de Paris Thumb, A Μελέτη περὶ τῆς σημερινῆς ἐν Αἰγίνῃ λαλουμένης διαλέκτου. Αθηνά

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΥΣΤΕΡΗΣ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗΣ 1. Πτωχοπρόδρομος - Το κείμενο έχει πολλές διαφορετικές γραφές στα χειρόγραφα που διασώζεται, λόγω του σχετικά δημώδους αλλά και σκωπτικού του χαρακτήρα. Δυσχεραίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γραμματική εντάσσεται στα ευρύτερα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος. Δε διδάσκεται χωριστά, αλλά με βάση την ενιαία προσέγγιση της γλώσσας, όπου έμφαση δίνεται στη λειτουργική χρήση της. Διδάσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Για μια ιστορία του ελληνικού λεξιλογίου

Για μια ιστορία του ελληνικού λεξιλογίου [Θέματα ιστορίας της ελληνικής γλώσσας] Για μια ιστορία του ελληνικού λεξιλογίου Henri Tonnet Tonnet, H. 1995 Ιστορία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Αθήνα: Παπαδήμας, 178-186. Παπαδήμας Συμπεράσματα Τώρα πλέον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ Ο. ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙΝΟΥ Περίοδος ονομάζεται το κομμάτι του λόγου που αρχίζει και τελειώνει σε ισχυρό σημείο στίξης (τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό). Όταν στην αρχή ή στο τέλος έχουμε άνω τελεία, μιλάμε τώρα πια για ημιπερίοδο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΕΝΑΤΗ Η ΥΣΤΕΡΗ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ 1. Ύστερη Μεσαιωνική Περίοδος - Η Ύστερη Μεσαιωνική περίοδος ξεκινάει από τον 11 ο αι., ο οποίος σηματοδοτεί την έναρξη μίας διαφορετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 03-04 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα Α. Κείμενο Θυσία για την πατρίδα ½ Εκμάθηση λεξιλογίου: εὐδαίμων,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Βασικέ Οδηγίε : ίνεται ιδιαίτερη σηµασία στην εισαγωγή στα ρητορικά κείµενα (Βιβλίο Ρητορικών Κειµένων Μαθητή, Βιβλίο εκπαιδευτικού). Σε κάθε περίοδο διδασκαλία θα πρέπει να γίνεται ανάγνωση ολόκληρη τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΡΙΤΗ ΤΟ ΑΛΦΑΒΗΤΟ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ 1. Από τη Γραμμική Β στην εισαγωγή του αλφαβήτου - Στον ελληνικό χώρο, υπήρχε ένα σύστημα γραφής μέχρι το 1200 π.χ. περίπου, η

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι)

ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΦΩΝΗΤΙΚΗ-ΦΩΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) Βασικά σηµεία Η φωνητική µελετά τους φθόγγους Οι φθόγγοι διακρίνονται: κατά τον τόπο (διχειλικά, οδοντικά κτλ.) κατά τον τρόπο άρθρωσης (κλειστά, τριβόµενα κτλ.) Η Φωνολογία µελετά

Διαβάστε περισσότερα

Νομίζω ότι μια σωστή άφετηρία γιά τήν έρμηνεία τού όνόματος τού χωριού θά μπορούσε νά άποτελέση ή τοποθεσία τού χωριού σέ συσχέτιση

Νομίζω ότι μια σωστή άφετηρία γιά τήν έρμηνεία τού όνόματος τού χωριού θά μπορούσε νά άποτελέση ή τοποθεσία τού χωριού σέ συσχέτιση ΕΠΑΝΟΜΗ Tò όνομα τοϋ γνωστού χωρίου, πού βρίσκεται στά νοτιοδυτικά τής Θεσσαλονίκης καί άπέχει 28 χιλιόμετρα άπ αυτήν, άναφέρεται για πρώτη φορά σέ δύο τουρκικά έγγραφα άπό τό έτος 17081. Στή συνέχεια

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά

Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά 1 Το τελικό -ν- Γραφή και προφορά Σύμφωνα με την επίσημη Νεοελληνική Γραμματική, σελίδα 38, 47, το τελικό -ν- άλλοτε φυλάγεται και άλλοτε χάνεται σε μερικές λέξεις. Οι λέξεις αυτές είναι: Το άρθρο : τον,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet*

Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα. Henri Tonnet* Η διαµόρφωση των ονοµατικών και ρηµατικών συνταγµάτων στα ελληνικά από τον 5ο µ.χ. ως το 12ο αιώνα Henri Tonnet* Παρ ότι η νέα ελληνική γλώσσα είναι κλιτική, η σειρά των λέξεων σ αυτή δεν είναι εντελώς

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Βήματα που ακολουθούμε όταν προσπαθούμε να συντάξουμε και να μεταφράσουμε ένα αρχαίο ελληνικό κείμενο. Ποια διαδικασία προηγείται; Της μετάφρασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ IV. Ενότητα 4: Τα Φθογγικά πάθη (Glasovne Promene) Μπορόβας Γεώργιος Τµήµα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών

ΣΕΡΒΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ IV. Ενότητα 4: Τα Φθογγικά πάθη (Glasovne Promene) Μπορόβας Γεώργιος Τµήµα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών Ενότητα 4: Τα Φθογγικά πάθη (Glasovne Promene) Μπορόβας Γεώργιος Τµήµα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα:

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: 1 Το άρθρο, γενικά Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: Αυτός είναι ο Γιάννης, αυτή είναι η Έλσα και αυτό είναι το σκυλάκι τους. Οι μπαμπάδες και οι μαμάδες καμιά φορά είναι αυστηροί με τα παιδιά τους. Γιωργάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης

Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Λογισμικό για την εκμάθηση της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας στα μειονοτικά σχολεία της Θράκης Μειονοτικά σχολεία Θράκης: Δυσκολίες του μαθητικού κοινού στην εκμάθηση της Ελληνικής Επιστημονική υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΕΙΣ MITCHELL ΓΙΑ ΖΕΥΓΗ

ΚΙΝΗΣΕΙΣ MITCHELL ΓΙΑ ΖΕΥΓΗ ΚΙΝΗΣΕΙΣ MITCHELL ΓΙΑ ΖΕΥΓΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Οι κινήσεις Mitchell για πρώτη φορά παρουσιάστηκαν στα τέλη του 9ου αιώνα από τον Αμερικανό John Templeton Mitchell. Είναι από τις παλαιότερες κινήσεις που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ. Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΠΡΟΤΑΣΗ Η οργανωμένη ομάδα λέξεων που εκφράζει μόνο ένα νόημα, με σύντομη συνήθως διατύπωση, λέγεται πρόταση. Ως προς το περιεχόμενό τους 1) κρίσεως ο ομιλητής θέλει να πληροφορήσει, να δηλώσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Τα ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών.τα

Διαβάστε περισσότερα

Σε μια περίοδο ή ημιπερίοδο σύνθετου λόγου οι προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με τρεις τρόπους:

Σε μια περίοδο ή ημιπερίοδο σύνθετου λόγου οι προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με τρεις τρόπους: ΤΡΟΠΟΙ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Σε μια περίοδο ή ημιπερίοδο σύνθετου λόγου οι προτάσεις συνδέονται μεταξύ τους με τρεις τρόπους: με το ασύνδετο σχήμα παρατακτικά / κατά παράταξη υποτακτικά / καθ' υπόταξη ΑΣΥΝΔΕΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η γλώσσα μας αποτελείται από λέξεις. Λέξεις μικρές ή και μεγάλες, συνηθισμένες ή ασυνήθιστες. Ο αριθμός των λέξεων της γλώσσας μας είναι τεράστιος. Η ελληνική γλώσσα είναι η πλουσιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης

Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου. Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Ιδιοσυγκρασιακά Φωνολογικά Χαρακτηριστικά της Κρητικής Διαλέκτου Ιωάννα Κάππα Πανεπιστήμιο Κρήτης Σημερινή χρήση της Κρητικής διαλέκτου Ø Ø στην Κρήτη από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς: Τουρκία:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ

ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ 1. Εισαγωγή: Η Γραμμική Β - a-ki-re-u: Ποιο όνομα είναι; «Αχιλλεύς». Και άλλοι ήρωες του Τρωικού πολέμου απαντούν ως ονόματα στις πινακίδες της Γραμμικής Β. - Ο αρχαιότερος

Διαβάστε περισσότερα

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών. Τα ουδέτερα ανισοσύλλαβα

Διαβάστε περισσότερα

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία

Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Διάταξη Θεματικής Ενότητας ΕΛΠ48 / Ελληνική Γλώσσα και Γλωσσολογία Σχολή ΣΑΚΕ Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών Πρόγραμμα Σπουδών ΕΛΠ Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό Θεματική Ενότητα ΕΛΠ48 Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΘΥ ΣΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΥΘΥ ΣΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΛΟΓΟ ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ α) Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος κατά τη σύνταξη είναι δύο ειδών: ευθύς και πλάγιος. β) Ευθύς ονομάζεται ο λόγος που μεταδίδεται σε κάποιον αμετάβλητος και με τις ίδιες λέξεις, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης)

Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης) Ζωή Γεωργιάδου, «Εισαγωγή» (για το έργο Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί Τα Ερωτοπαίγνια ή Καταλόγια. Στίχοι περί έρωτος και αγάπης, όπως αλλιώς είναι γνωστά στη σύγχρονη βιβλιογραφία, αποτελούν μία

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα ύλη Βιολογίας Γ τάξης Γενικής Παιδείας:

Εξεταστέα ύλη Βιολογίας Γ τάξης Γενικής Παιδείας: 3 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2015-16 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 Εξεταστέα ύλη Βιολογίας Γ τάξης Γενικής Παιδείας: Κεφάλαιο 1: 1.3 &1.3.1 &1.3.2&1.3.3 &1.3.4&1.5 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου

Γραμματική και Συντακτικό Γ Δημοτικού ανά ενότητα - Παρασκευή Αντωνίου Ενότητα 1η: «Πάλι μαζί!» Σημεία στίξης: τελεία ερωτηματικό...4 Η δομή της πρότασης: ρήμα υποκείμενο αντικείμενο...5 Ουσιαστικά: αριθμοί γένη...6 Ονομαστική πτώση ουσιαστικών...6 Οριστικό άρθρο...7 Ερωτηματικές

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1)

Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Γνωστική Ψυχολογία ΙΙ (ΨΧ 05) Γλώσσα (1) Ποιοι μιλούν Η γλώσσα των ζώων Είναι αυτόγλώσσα; Η Dr Pepperberg και ο Alex (ο παπαγάλος) 3 Δομή της γλώσσας Πώς μελετούν τη γλώσσα η γνωστική ψυχολογία, η νευροψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/

Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Αρθρωτικές-Φωνολογικές διαταραχές Αποκατάσταση φωνημάτων /f/ - /v/ Φοιτήτρια : Τεκτονίδου Βαρβάρα (12871) Καθηγήτρια: Παίλα Νικολέτα T.E.I Ηπείρου, 2014 Ταξινόμηση φωνολογικών/αρθρωτικών διαταραχών Αναπτυξιαξή

Διαβάστε περισσότερα

1 Krumbacher 1897, 804 (μετ. από τα γερμανικά).

1 Krumbacher 1897, 804 (μετ. από τα γερμανικά). ΠΡΟΛΟΓΟΣ Όσο θα υπάρχουν λόγιοι και διανοούμενοι που νομίζουν πως αμείβονται δυσανάλογα με την πραγματική τους αξία, θα παραπονιούνται με τα μέσα της λογιοσύνης τους και όσο θα υπάρχουν κοινοβίτικα μοναστήρια,

Διαβάστε περισσότερα

Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις

Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις Παράλληλη κυκλοφορία του ευρώ: Εμπειρίες και αντιλήψεις Τα κυριότερα ευρήµατα της έρευνας Η έρευνα αυτή έγινε την τρίτη βδοµάδα της παράλληλης εισαγωγής του ευρώ στην Κύπρο. Τα κυριότερα ευρήµατά της ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ

ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ και Βιβλίο Γραμματικής σελ ΕΙΔΗ ΔΕΥΤΕΡΕΥOΥΣΩΝ ΠΡOΤΑΣΕΩΝ Τη θεωρία της ύλης θα τη βρείτε: Βιβλίο μαθητή σελ. 32-37 και Βιβλίο Γραμματικής σελ. 146-148 Tι πρέπει να γνωρίζω: Oνοματικές και επιρρηματικές προτάσεις (σελ. 32-34) Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Το αντικείμενο [τα βασικά]

Το αντικείμενο [τα βασικά] Το αντικείμενο [τα βασικά] Στην ενότητα αυτή θα ασχοληθούμε με το αντικείμενο στα αρχαία ελληνικά. Παράλληλα θα δίνονται παραδείγματα και στα Νέα Ελληνικά (ΝΕ) Τι είναι το αντικείμενο; Αντικείμενο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι [Μελέτες] Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι Κατάλογος χρήσιμων συνδέσμων προγράμματα, συνέδρια, αρχεία διαλεκτικού υλικού, πανεπιστημιακά τμήματα που περιλαμβάνουν τις νεοελλ. διαλέκτους στο πρόγραμμα σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 1 Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Η επιβίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.)

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «Διερμηνεία και Μετάφραση» Tων Τμημάτων: Φιλολογίας, Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γαλλικής Γλώσσας και

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Σοβαρό λάθος αναίτιου

Σοβαρό λάθος αναίτιου Σοβαρό λάθος αναίτιου Σοβαρό λάθος και επανορθωτική βαθμολογία Ορισμός σοβαρού λάθους αναίτιου Νίκος Κηπουρός, Αθήνα 2016 Σχετικοί Νόμοι Νόμος 12Β1 B. Στόχος της επανόρθωσης της βαθμολογίας 1. Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Γ Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α ΚΥΚΛΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ

ΥΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α ΚΥΚΛΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΥΛΗ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014-15 Α ΚΥΚΛΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 1. Πλάτων, Πολιτεία, βιβλία 1-4 και 7-10. 2. Ομήρου Ιλιάδα, ραψ. Α, Ι, Σ, Ω, Οδύσσεια, ραψ. α, ζ,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Παναγιώτης Δεμέστιχας Στέλλα Γκανέτσου ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Συγγραφείς: Παναγιώτης Δεμέστιχας, Στέλλα Γκανέτσου Υπεύθυνη Παραγωγής: Φωτεινή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΗΣ Ενότητα 4: Χαρακτηριστικά της Ομιλίας Φωνητική και Φωνολογία (2ο Μέρος) Οκαλίδου Αρετή Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή ΘΟΥΚΥ Ι ΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Α. Ελεύθερης ανάπτυξης 1. Να γράψετε ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σηµείωµα για το Θουκυδίδη, που θα µπορούσε να αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα!

Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ. Κατανόηση γραπτού λόγου. Γεια σου, Μαργαρίτα! Συγγραφέας: Αλεξίου Θωμαή ΕΠΙΠΕΔΟ Α1 ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΜΟΝΗ Κατανόηση γραπτού λόγου Γεια σου, Μαργαρίτα! Έμαθα να γράφω καλά. Ρώτησες πού μένω! Είμαι από την Ελλάδα αλλά μένουμε στην Αυστραλία.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 013-014 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ Ένας ξένος συγγραφέας έχει

Διαβάστε περισσότερα

Η ενίσχυση της φωνολογικής επίγνωσης στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας Ευφημία Τάφα

Η ενίσχυση της φωνολογικής επίγνωσης στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας Ευφημία Τάφα Η ενίσχυση της φωνολογικής επίγνωσης στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Κρήτης Γλωσσική ανάπτυξη Κλάμα ή γέλιο (0-2 μηνών)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις

Πρόταση. Αληθείς Προτάσεις Βασικές έννοιες της Λογικής 1 Πρόταση Στην καθημερινή μας ομιλία χρησιμοποιούμε εκφράσεις όπως: P1: «Καλή σταδιοδρομία» P2: «Ο Όλυμπος είναι το ψηλότερο βουνό της Ελλάδας» P3: «Η Θάσος είναι το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός»

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΜΑ Α Α. Α1. 1. Να δώσετε τον ορισµό των όρων : α) «Πεδινοί» β) «Βενιζελισµός» 8 ΜΟΝΑ ΕΣ 2. Ποιοι ήταν οι λόγοι της ίδρυσης και ποια τα αποτελέσµατα της δραστηριότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι [Μελέτες] Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι Εισαγωγικά και ειδικά θεωρητικά ζητήματα Peter Trudgill: Νεοελληνικές Διάλεκτοι Η ελληνική είναι το μοναδικό επιζών μέλος του ελληνικού (Hellenic) κλάδου της ινδοευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Από το εγχειρίδιο της Α Γυμνασίου Ενότητα 12 Α. Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

GEORGE BERKELEY ( )

GEORGE BERKELEY ( ) 42 GEORGE BERKELEY (1685-1753) «Ο βασικός σκοπός του Berkeley δεν ήταν να αμφισβητήσει την ύπαρξη των εξωτερικών αντικειμένων, αλλά να υποστηρίξει την άποψη ότι τα πνεύματα ήταν τα μόνα ανεξάρτητα όντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ Κεντρικός άξονας της περιγραφικής θεωρίας των ονομάτων είναι η θέση ότι το νόημα-σημασία ενός ονόματος δίνεται από μια οριστική περιγραφή και επομένως ικανή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο )

Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Ν. ΓΛΩΣΣΑ Γ -3 η Ενότητα 66 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχ. Έτ. 2014-15 1 Διακρίνονται σε : Ερωτηματικές προτάσεις ( Μέρος 2 ο ) Α. Ευθείες ερωτήσεις ή κύριες ερωτηματικές προτάσεις διατυπώνονται άμεσα ή απευθείας

Διαβάστε περισσότερα

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές;

Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Τεχνικές για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και γραφής Ευγενία Νιάκα Σχολική Σύμβουλος Πώς μαθαίνουν οι μαθητές; Οι μαθητές δεν απορροφούν «σαν σφουγγάρια», ούτε αποδέχονται άκριτα κάθε νέα πληροφορία.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΗ ΜΙΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΥΝΗΘΗ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΚΗ ΔΟΜΗ Καθαρότητα στη σκέψη Σαφήνεια στην έκφραση Η μία σκέψη να εισάγει την άλλη Η προηγούμενη σκέψη να τεκμηριώνει την επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητες Α και Β (Α' Μέρος). Από τη γραμμικότητα στη συστατικότητα. Δομή και συστατικότητα. Δομικοί κανόνες.

Ενότητες Α και Β (Α' Μέρος). Από τη γραμμικότητα στη συστατικότητα. Δομή και συστατικότητα. Δομικοί κανόνες. Ενότητες Α και Β (Α' Μέρος). Από τη γραμμικότητα στη συστατικότητα. Δομή και συστατικότητα. Δομικοί κανόνες. 1. Δομή/λειτουργία. Όπως όλα τα αντικείμενα που κατασκευάζονται για ένα σκοπό (κομπιούτερς,

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ { Κείμενα } Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Τεύχος A A ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Υπεύθυνος για το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κώστας Μπαλάσκας, Σύμβουλος Π.Ι. Επιμέλεια έκδοσης: Πολυτίμη Γκέκα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ Περιεχόμενα : Α) Προτάσεις-Σύνθεση προτάσεων Β)Απόδειξη μιας πρότασης Α 1 ) Τι είναι πρόταση Β 1 ) Βασικές έννοιες Α ) Συνεπαγωγή Β ) Βασικές μέθοδοι απόδειξης Α 3 ) Ισοδυναμία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών

Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης Οι Κυπριακές και Μικρασιατικές σπουδές ως πεδίο συνάντησης των νεοελληνικών και των Οθωμανικών σπουδών Τα δύο ερευνητικά πεδία στα οποία θα αναφερθώ με άκρα συντομία, οι μικρασιατικές

Διαβάστε περισσότερα

Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής

Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής Βόρεια ελληνικά ιδιώματα και Θεσσαλικό Ιδίωμα» Ευάγγελος Κουρδής Πρόλογος Η διαίρεση των νεοελληνικών ιδιωμάτων σε βόρεια και νότια ή ορθότερα σε ιδιώματα με βόρειο ή νότιο φωνηεντισμό, δηλαδή, με ταραγμένο

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτικές ερωτήσεις ανοιχτού τύπου

Ερμηνευτικές ερωτήσεις ανοιχτού τύπου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ - ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ Ενότητα 4 η (Β 1, 7-8) - Σε όλες τις περιστάσεις της (καθημερινής) ζωής μας διαπιστώνεται η σημασία της ηθικής πράξης για την απόκτηση της ηθικής αρετής Ερμηνευτικές ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ!

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΑΝΕΠΑΦΗ! Με μεγάλη μας έκπληξη διαπιστώσαμε πως πρόσφατα (Νοέμβριος 2011) διανεμήθηκε προς διδασκαλία, στα δημοτικά σχολεία της χώρας μας ένα καινούργιο βιβλίο γραμματικής,

Διαβάστε περισσότερα

Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές

Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές 1 Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Φωνολογική Ανάπτυξη και Διαταραχές Ενότητα 8: Διακριτικά χαρακτηριστικά (distinctive features) Ζακοπούλου Βικτωρία 2 Ανοιχτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΔΙΔΑΚΤΕΣ Δειγματικές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ δραστηριότητες ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Μπαούλο του κυρ Γιάννη

Το Μπαούλο του κυρ Γιάννη Εισαγωγή Το Μπαούλο του κυρ Γιάννη Ο κυρ Γιάννης έχει κληρονομιά ένα παλιό μπαούλο με ό,τι αντικείμενα μπορείς να φανταστείς! Τα ανίψια του, ο Λευτεράκης και η Βασούλα, θέλουν να τα δουν, αλλά για να τα

Διαβάστε περισσότερα

Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο

Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο Η παθητική σύνταξη και το ποιητικό αίτιο Συντακτικό Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας Ας δούμε τι συμβαίνει στα νέα ελληνικά. Πολλές φορές μπορούμε να εκφράσουμε το ίδιο νόημα και με την ενεργητική και με την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου)

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) ΓΛΩ 372 ΕΝΟΤΗΤΑ Γ. Κατηγορίες (Μέρη του Λόγου) Πρέπει να ονοματίσουμε τους διάφορους κόμβους με ταμπέλες που να παραπέμπουν στα μέρη του λόγου ή, πιο τεχνικά, στις συντακτικές κατηγορίες που εμφανίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Ποιητικό Κουίζ. 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών; Ποιητικό Κουίζ 1. Ποιος Έλληνας ποιητής τιμήθηκε πρώτος με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας; Ο Γιώργος Σεφέρης Ο Κωνσταντίνος Καβάφης Ο Οδυσσέας Ελύτης 2. Ποιο είναι το μέτρο των ελληνικών δημοτικών τραγουδιών;

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9. Έλεγχοι υποθέσεων

Κεφάλαιο 9. Έλεγχοι υποθέσεων Κεφάλαιο 9 Έλεγχοι υποθέσεων 9.1 Εισαγωγή Όταν παίρνουμε ένα ή περισσότερα τυχαία δείγμα από κανονικούς πληθυσμούς έχουμε τη δυνατότητα να υπολογίζουμε στατιστικά, όπως μέσους όρους, δειγματικές διασπορές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Γλωσσική και επικοινωνιακή ικανότητα Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ Με τις ερωτήσεις του τύπου αυτού καλείται ο εξεταζόμενος να επιλέξει την ορθή απάντηση από περιορισμένο αριθμό προτεινόμενων απαντήσεων ή να συσχετίσει μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες Κεφάλαιο 2 Συντακτικές κατηγορίες Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζουμε τα βασικά μέρη της πρότασης, δηλαδή το υποκείμενο και το κατηγόρημα, και δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στις συντακτικές κατηγορίες, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΈΞΙ (6) Α1 Με ανάλογο τρόπο και οι οικοδόμοι και όλοι

Διαβάστε περισσότερα

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους.

Με την προσδοκία ότι το βιβλίο αυτό θα αποβεί χρήσιμο σε μαθητές και συναδέλφους φιλολόγους, εύχομαι καλή επιτυχία στο έργο τους. 5 Πρόλογος Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια βελτιωμένη έκδοση του Συντακτικού της αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε πίνακες που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2000. Η επανέκδοσή του κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΘΥ ΣΕ ΠΛΑΓΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΣΤΟΝ ΕΥΘΥ

Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΘΥ ΣΕ ΠΛΑΓΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΣΤΟΝ ΕΥΘΥ Ο ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΥΘΥ ΣΕ ΠΛΑΓΙΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΓΙΟ ΣΤΟΝ ΕΥΘΥ 9/2/2010 ΠΛΑΓΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ α) Ο προφορικός και ο γραπτός λόγος κατά τη σύνταξη

Διαβάστε περισσότερα

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος

Όταν µπροστά από τα κύρια ονόµατα υπάρχει τίτλος, τότε το οριστικό άρθρο προηγείται του τίτλου: ο κύριος Μικέογλου ο πρίγκιπας Κάρολος 1. ΘΕΜΑ Το οριστικό άρθρο 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ Θα µιλήσει ο Χασάν. Μ αρέσει η µουσική. Αγαπάει τη ζωή. Σπρώξε την πόρτα. Το 2003 τελείωσε το λύκειο. Το Μάη είχαµε ωραίο καιρό. Ήρθε µε το λεωφορείο. Ήρθε το

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι

Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι [Μελέτες] Οι Νεοελληνικές Διάλεκτοι Οι διάλεκτοι και τα ιδιώματα της νέας ελληνικής Βόρειες διάλεκτοι 1. Ιστορικά και γεωγραφικά στοιχεία κατανομής των διαλέκτων/ιδιωμάτων Με τον όρο βόρειες διάλεκτοι

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀδημονεῖ ὁ Φερνάζης. Ἀτυχία! Ἐκεῖ πού τό εἶχε θετικό μέ τόν «αρεῖο» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ. Ἀδημονεῖ ὁ Φερνάζης. Ἀτυχία! Ἐκεῖ πού τό εἶχε θετικό μέ τόν «αρεῖο» ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα