Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας"

Transcript

1 Η ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας Εισαγωγή Ο τίτλος του συνεδρίου «Σχολείο ίσο για παιδιά άνισα» περικλείει, κατά έναν τρόπο, σε μια πρόταση τις έρευνες και τα πορίσματα της Κοινωνιολογίας τής Εκπαίδευσης. Από την ίδρυσή του, κατά την Βιομηχανική επανάσταση, ο εκπαιδευτικός θεσμός στηρίχθηκε στην αρχή της εκπαιδευτικής ισότητας, την υποχρέωση, δηλαδή, του κράτους να παρέχει εκπαίδευση σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες, χωρίς καμία διάκριση (Φραγκουδάκη, 1985: 15-16). Αυτή ήταν μια βασική αρχή για να γίνει αποδεκτός και να λειτουργήσει αυτός ο νέος θεσμός. Χωρίς αυτή την προϋπόθεση, δηλαδή την «ισότητα» και την «ουδετερότητα», δεν θα ήταν δυνατόν να καταξιωθεί το σχολείο στη συνείδηση των πολιτών. Το σχολείο, λοιπόν, απευθύνεται προς όλους τους μαθητές του χρησιμοποιώντας τα ίδια μέσα, τα ίδια διδακτικά εγχειρίδια, τους «ίδιους» διδάσκοντες, τις «ίδιες» μεθόδους διδασκαλίας, τις ίδιες περίπου συνθήκες στην εκπαιδευτική πράξη και την «ίδια» γλώσσα. Το σχολικό μήνυμα, δηλαδή, εκπέμπεται με το ίδιο τρόπο προς όλους τους μαθητές κι αυτό προβάλλεται ως αδιαμφισβήτητο τεκμήριο αντικειμενικότητάς του. Είναι, όμως, έτσι τα πράγματα; Παρέχει το σχολείο ίσες εκπαιδευτικές ευκαιρίες σε όλους ανεξαιρέτως τους μαθητές; Είναι όλοι οι μαθητές «ίσοι» κατά την είσοδό τους στο σχολείο; Ο ομοιογενής τρόπος προσφοράς της γνώσης αρκεί για να εξασφαλίσει και ομοιογενή αποτελέσματα σε μια κοινωνία όπου τα άτομα έχουν διαφορετική κοινωνική προέλευση; Και τέλος, είναι η γλώσσα του σχολείου «ίδια» για όλους τους μαθητές; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα τα οποία προκύπτουν ήδη από τον τίτλο του Συνεδρίου. Ατομικές ή κοινωνικές οι διαφορές στις επιδόσεις των μαθητών στο σχολείο; Μέχρι τη δεκαετία του 60 και την ανάπτυξη της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης, που μελετάει το ρόλου τού σχολείου στην κοινωνία και των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση, η σχολική επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών ερμηνευόταν με βάση τις ατομικές διαφορές και τις διανοητικές τους ικανότητες. Υπήρχε, λοιπόν, ευρύτατα διαδεδομένη η πεποίθηση ότι διάφοροι εγγενείς βιολογικοί ή ψυχολογικοί παράγοντες καθορίζουν τις ιδιότητες του κάθε ανθρώπου (Ασκούνη, 2003: 14). Ήταν τόσο ισχυρή αυτή η αντίληψη, που ακόμη και σήμερα οι παράγοντες αυτοί θεωρούνται από πολλούς ότι διαδραματίζουν αποκλειστικό ρόλο στην εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Στο σχολείο, ειδικότερα, η διαφορετική επίδοση των μαθητών αντιμετωπιζόταν, από την ίδρυσή του, ως το αποτέλεσμα των διαφορετικών ικανοτήτων για μόρφωση με τις οποίες γεννιέται το κάθε άτομο (Φραγκουδάκη, 1985: 42). Έτσι, οι μαθητές θεωρούνταν οι κύριοι υπεύθυνοι για τις σχολικές τους επιδόσεις. Όσον αφορά, όμως, τη σχολική επίδοση, έχει καταδειχθεί ότι οι βιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες, δηλαδή το έμφυτο, δεν δρουν αποκλειστικά και ανεξάρτητα από το περιβάλλον, δηλαδή το επίκτητο. Με άλλα λόγια το έμφυτο και το επίκτητο αλληλεπιδρούν για την εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Σύμφωνα, μάλιστα, με το γενετιστή Albert Jacquard όλη η δυσκολία δεν οφείλεται ούτε στη λέξη ISSN:

2 «έμφυτο» ούτε στη λέξη «επίκτητο», αλλά σ αυτή τη μικρή λέξη παγίδα, το «και» (Jacquard, 1995: 35), ακριβώς για να τονίσει την έννοια της αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο παραγόντων. Οι κοινωνικές ανισότητες και ο ρόλος του σχολείου Με τον παράγοντα, λοιπόν, που λέγεται επίκτητο στην ανθρώπινη συμπεριφορά και ιδίως όσον αφορά την επίδρασή του στην επίδοση των μαθητών στο σχολείο, που μας ενδιαφέρει, ασχολείται η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με αυτή, το σχολείο ασκεί κοινωνική επιλογή και ενισχύει την κοινωνική ανισότητα 84 (Ασκούνη, 2003: 17). Επίσης, το κοινωνικό περιβάλλον και ειδικότερα η οικογένεια με τα μορφωτικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της αλλά και η ευρύτερη κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκει, ασκούν σημαντική επίδραση στη σχολική επίδοση των μαθητών. Κάθε οικογένεια μεταβιβάζει στα παιδιά της και από έμμεσους κυρίως δρόμους ένα ορισμένο μορφωτικό κεφάλαιο. Η μεταβίβαση αυτή δεν είναι αποτέλεσμα μεθοδικής προσπάθειας ή συστηματικής διδασκαλίας, αλλά μιας μακροχρόνιας αδιόρατης επαφής με τα μορφωτικά αγαθά., που ο Μπουρντιέ την ονομάζει ωσμωτική μάθηση (Μπουρντιέ, 1966: Στο Φραγκουδάκη, 1985: ). Επομένως, ορισμένοι μαθητές εισέρχονται στο σχολείο έχοντας κάποιου είδους «μορφωτικό μειονέκτημα» 85. Αυτό έγινε αντιληπτό, ήδη από τη δεκαετία του 60 γι αυτό και κατά καιρούς σχεδιάστηκαν διάφορες παρεμβάσεις στο χώρο της εκπαίδευσης, που είχαν ως στόχο την εξομάλυνση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Είναι η γνωστή αντισταθμιστική εκπαίδευση 86 (Βρετανία) ή Ζώνες εκπαιδευτικής προτεραιότητας (Γαλλία) (Ασκούνη, 2003: 18). Παρόλο που οι αντισταθμιστικές προσπάθειες απέδωσαν κάποιους καρπούς, όπως δραστική μείωση των ποσοστών αναλφαβητισμού, γενίκευση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης κ.λπ., υποστηρίζεται από πολλούς ότι η εκπαιδευτική πολιτική που είχε στόχο την ισότητα, μέσω διαφόρων αντισταθμιστικών προγραμμάτων, απέτυχε (Φραγκουδάκη, 1985: 88) κι αυτό διότι οι κοινωνικές ανισότητες στη μόρφωση αίρονται, όταν αλλάξουν οι κοινωνικές συνθήκες που τις προκαλούν κι όχι μέσω μιας υποτιθέμενης «ισότητας ευκαιριών», μέσω, δηλαδή, ενός σχολείου «ίσου» για να ξαναθυμηθούμε κατά το ήμισυ και τον τίτλο τού συνεδρίου μας. H άνιση σχολική επίδοση των μαθητών, λοιπόν, η οποία είναι κοινωνικά προσδιορισμένη, παραμένει και μετά την άρση των οικονομικών και κοινωνικών εμποδίων. Το σχολείο, λοιπόν, παραμένοντας τυπικά «ίσο» απέναντι στους μαθητές οξύνει αντί να αμβλύνει τις κοινωνικές και κατ επέκταση τις μορφωτικές ανισότητες και διαγράφει τις κοινωνικές διαφορές των μαθητών συσκοτίζοντάς τες. Αγνοώντας, 84 Πολυάριθμες έρευνες καταδεικνύουν την παραπάνω άποψη. Για την ελληνική πραγματικότητα βλ. σχετικά: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα. Θεόδωρος Μυλωνάς (1982) Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Μαρία Τζάνη (1983) Σχολική επιτυχία: Ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Ιωάννη Πυργιωτάκη (1984) Κοινωνικοποίηση και εκπαιδευτικές ανισότητες, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (1985) Εξάρτηση και αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα κ.ά. 85 Οι όροι «μορφωτικό μειονέκτημα», «μορφωτική αναστολή» κ.λπ. έχουν αμφισβητηθεί, μιας και υπονοούν ότι οι μαθητές έχουν κάποια αρνητικά χαρακτηριστικά και αφήνουν «απ έξω» το σχολείο, το οποίο πολλές φορές, όχι απλώς αναπαράγει, αλλά και δημιουργεί μορφωτικά μειονεκτήματα μέσα από την οργάνωσή του, τις μεθόδους, τη γλώσσα που χρησιμοποιεί, το περιεχόμενο σπουδών κ.λπ. Βλ. σχετικά Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Στην Ελλάδα μια υποτυπώδης μορφή της αντισταθμιστικής εκπαίδευσης άρχισε να εφαρμόζεται από τη δεκαετία του 80. ISSN:

3 επίσης, το σχολείο τη μορφωτική ανισότητα των μαθητών ευνοεί τούς ήδη ευνοημένους και αδικεί τούς ήδη αδικημένους μαθητές. Αντιμετωπίζοντας όλους τούς διδασκόμενους, όσο άνισοι κι αν είναι στην πραγματικότητα, σαν ίσους μεταξύ τους, ίσους ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, το σχολείο οδηγείται στην πράξη να επικυρώνει με το βάρος της εγκυρότητάς του τις αρχικές ανισότητες στην παιδεία. Με το κάλυμμα της ισότητας και της καθολικότητας, το σχολείο απευθύνεται στην πράξη μόνο στους μαθητές που έχουν την ιδιαιτερότητα να είναι κάτοχοι μιας μορφωτικής κληρονομιάς ταιριασμένης στις μορφωτικές απαιτήσεις τού σχολείου (Μπουρντιέ, 1966: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 374). Γλώσσα και σχολείο Μ όλα τα παραπάνω έγινε, πιστεύουμε, κατανοητό ότι το σχολείο συμβάλλει στη διαιώνιση των εκπαιδευτικών και κατ επέκταση των κοινωνικών ανισοτήτων. Πώς, όμως, συμβαίνει αυτό; Όπως ήδη αναφέρθηκε, το σχολείο αναπαράγει τις κοινωνικές ανισότητες με πολλούς και διάφορους τρόπους. Με την οργάνωσή του, τις μεθόδους διδασκαλίας, το περιεχόμενο σπουδών, τα κριτήρια επιλογής του (εξετάσεις), αλλά και με τη γλώσσα. O τελευταίος, πιστεύουμε, είναι κι ο σημαντικότερος παράγοντας, το ρόλο του οποίου επιλέξαμε να αναλύσουμε στη συνέχεια. Και λέμε σημαντικότερος, διότι η γλώσσα έχει τεράστια σημασία για τον εκπαιδευτικό θεσμό και η γλωσσική εκπαίδευση θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στόχους τού σχολείου (Φραγκουδάκη, 1987: 109) σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα 87. Η γλώσσα, λοιπόν, στο σχολείο κατέχει δεσπόζουσα θέση 88 κι ως εκ τούτου επηρεάζει σημαντικά τη σχολική επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών. Δίκαια. επομένως, η γλωσσική επιτυχία ή αποτυχία στο σχολείο θεωρείται συνολικότερα σχολική επιτυχία ή αποτυχία αντίστοιχα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο ρόλος της γλώσσας στο σχολείο είναι πολλαπλός. Η γλώσσα είναι, πρώτα απ όλα, αντικείμενο μάθησης. Η γλωσσική εκπαίδευση θεωρείται, όπως είδαμε παραπάνω, ένας από τους σπουδαιότερους εκπαιδευτικούς στόχους. Είναι, επίσης, μέσο, «εργαλείο» δηλαδή, μάθησης για όλα τα άλλα μαθήματα, καθώς και μέσο επικοινωνίας δασκάλων και μαθητών αλλά και των μαθητών μεταξύ τους. Από τα παραπάνω γίνεται φανερός ο κυρίαρχος ρόλος τής γλώσσας στην εκπαίδευση. Το σημαντικότερο, όμως, στοιχείο στη σχέση της γλώσσας με το σχολείο είναι ότι το σχολείο, που όπως ήδη αναφέρθηκε αντιμετωπίζει τους μαθητές ως «ίσους», όσον αφορά τη γλώσσα τούς αντιμετωπίζει ως «ομόγλωσσους». Είναι, όμως, οι μαθητές «ομόγλωσσοι» ή μήπως η γλώσσα των μαθητών παρουσιάζει ανομοιομορφία, αντανακλώντας τις ιδιομορφίες του οικογενειακού τους περιβάλλοντος; Αυτά τα ερωτήματα είναι, όπως θα δούμε παρακάτω, πολύ σημαντικά για το σχολείο και για την αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της γλώσσας. Με τη γλώσσα στην εκπαίδευση ασχολείται η Κοινωνιογλωσσολογία. Η τελευταία μελετά γενικότερα τη γλώσσα ως κοινωνικό φαινόμενο, καθώς και την αμφίδρομη σχέση γλώσσας και κοινωνίας (Αρχάκης και Κονδύλη, 2004: 14). Σύμ- 87 Αν ρίξουμε μια ματιά στα Αναλυτικά Προγράμματα (Προγράμματα Σπουδών) τόσο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα όσο και στα διεθνή θα διαπιστώσουμε το θεμελιακό χαρακτήρα τής Γλώσσας σε αυτά. 88 Αυτό διαπιστώνεται από τα Προγράμματα Σπουδών και από τα ωρολόγια προγράμματα. Για παράδειγμα στο Δημοτικό Σχολείο, η Γλώσσα διδάσκεται την εβδομάδα στην Α και τη Β τάξη 9 ώρες από τις 25 διδακτικές ώρες συνολικής διδασκαλίας, δηλαδή σε ποσοστό 36%, στην Γ και την Δ τάξη 8 ώρες από τις 30, δηλαδή σε ποσοστό 26% και στην Ε και την Στ τάξη 7 ώρες από τις 32, δηλαδή σε ποσοστό 21,87% (Υπουργική Απόφαση υπ αριθμ. Φ.12/773/77094/Γ1/ΥΠΕΠΘ/Δ-νση Σπουδών Π.Ε./ / Αναμόρφωση ωρολογίων προγραμμάτων στο Δημοτικό Σχολείο). ISSN:

4 φωνα με τα πορίσματα της παραπάνω επιστήμης, η γλώσσα, η κάθε εθνική γλώσσα, είναι ένα πλούσιο γλωσσικό σύστημα στο οποίο εμπεριέχονται πολλές διάλεκτοι (γεωγραφικές, κοινωνικές), καθώς και γλωσσικές ποικιλίες, ιδιώματα, ύφη κ.λπ. (Φραγκουδάκη, 2003: 11). Έτσι, καθώς η κοινωνία, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιείται η γλώσσα, δεν είναι ομοιόμορφη και οι περιστάσεις και ανάγκες επικοινωνίας ποικίλουν, η γλώσσα παρουσιάζει ανομοιομορφία, η οποία αντανακλά την κοινωνική ανομοιομορφία (Γρίβα, 2001, τ. 121: 60-68). Το παιδί-μαθητής, λοιπόν, μπαίνοντας στο σχολείο έχει αναπτύξει και κατέχει πολύ καλά την μητρική του γλώσσα, η οποία τις περισσότερες φορές είναι μια διάλεκτος που διαφέρει από τη γλώσσα του σχολείου. Αυτή η διάσταση ανάμεσα στη σχολική γλώσσα και στην ομιλούμενη μητρική από τα άτομα που προέρχονται από διάφορες κοινωνικές τάξεις έχει τεράστια σημασία για τη σχολική επίδοση του μαθητή (Φραγκουδάκη, 1985: 20). Το σχολείο, όμως, στην υποτιθέμενη προσπάθειά του να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών αντιμετωπίζει, όπως αναφέρθηκε, τους μαθητές ως «ομόγλωσσους», δηλαδή «ίσους» παραμερίζοντας κάθε διάλεκτο ή ιδίωμα (Κωστούλα-Μακράκη, 2001: 143). Αγνοεί το σχολείο, λοιπόν, τη μητρική γλώσσα των μαθητών, καταδικάζοντάς τους ουσιαστικά σε καθυστέρηση, όσον αφορά τις επιδόσεις τους, από την αρχή τής σχολικής τους καριέρας. Γλωσσική ανισότητα και σχολική επίδοση Το ερώτημα που γεννιέται με όλα τα παραπάνω και το οποίο πρέπει να μας απασχολήσει, είναι το εξής: Ποια μπορεί είναι η σχέση τής κοινωνικής προέλευσης του μαθητή, του γλωσσικού κώδικα που χρησιμοποιεί και της σχολικής επίδοσής του; Πριν προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα, θα αναφερθούμε σε κάποιες πρόσφατες έρευνες, που έχουν γίνει στην Ελλάδα και έχουν καταδείξει τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της κοινωνικής προέλευσης του μαθητή και της γλωσσικής του επίδοσης στο σχολείο. Σύμφωνα με μια πανελλαδική έρευνα (Μπαμπαρούτσης, 2006: 3), η οποία εξέταζε τη βαθμολογία των μαθητών τού Δημοτικού Σχολείου στο μάθημα της Γλώσσας σε συνάρτηση με την κοινωνική τους προέλευση, υπάρχει επίδραση ανάμεσα στους δύο αυτούς παράγοντες. Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι οι μαθητές που προέρχονται από τις «ανώτερες» κοινωνικές τάξεις παρουσιάζουν μηδενικό ποσοστό για το βαθμό 5 στο μάθημα της γλώσσας, ενώ στο ίδιο μάθημα για το βαθμό 10 το ποσοστό έφτανε το 62%. Για τη μεσο-ανώτερη τάξη τα ποσοστά είναι, όσον αφορά το βαθμό 5, 0,2% και όσον αφορά το βαθμό 10, 52,4%. Για την μεσο-κατώτερη τάξη τα ποσοστά είναι για το βαθμό 5, 1,4%, ενώ για το βαθμό 10, 36,2%. Τέλος, για τις «κατώτερες» τάξεις τα ποσοστά είναι για το βαθμό 5, 2,4%, ενώ για το βαθμό 10 το ποσοστό κατεβαίνει, σε σχέση με τις άλλες κοινωνικές τάξεις, στο 19,3%. Επίσης, η χρήση διαφορετικής γλώσσας από την «επίσημη» γλώσσα του κράτους συνδέεται και με φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού και φτώχειας, αποτελέσματα κι αυτά μιας ενδεχόμενης σχολικής αποτυχίας, αποτυχία που μπορεί να οφείλεται στη διαφορετική γλώσσα σχολείου και οικογένειας. Σύμφωνα με μια έρευνα, που αφορούσε γλωσσικές μειονότητες (Κογκίδου, Τρέσσου-Μυλωνά, Τσιάκαλος, 1997: ) και η οποία διεξήχθη στην περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης, οι οικογένειες που χρησιμοποιούν μια άλλη γλώσσα από την επίσημη γλώσσα του κράτους, βιώνουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό (χαμηλό εισόδημα, ανεργία κ.λπ.) σε μεγαλύτερο ποσοστό από τις οικογένειες που μιλούν αποκλειστικά την επίσημη γλώσσα του κράτους. Δηλαδή, η πιθανότητα να είναι ένας άνθρωπος φτωχός μεγαλώνει ανάλογα με τον βαθμό χρήσης στην καθημερινή ζωή μιας διαφορετικής γλώσσας από την επίσημη. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι συνέπειες της ISSN:

5 χρήσης διαφορετικής γλώσσας από τον επίσημο γλωσσικό κώδικα, δεν περιορίζονται μόνο στο χώρο της εκπαίδευσης, αλλά επεκτείνονται και στην ευρύτερη κοινωνία. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους μαθητές, οι οποίοι χρησιμοποιούν διαφορετική γλώσσα από τη γλώσσα του σχολείου. Είδαμε, λοιπόν, ότι υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ της κοινωνικής προέλευσης του μαθητή και της γλωσσικής του επίδοσης στο σχολείο. Για να απαντήσουμε τώρα θεωρητικά στο παραπάνω ερώτημα (ποια είναι η σχέση τής κοινωνικής προέλευσης του μαθητή, του γλωσσικού κώδικα που χρησιμοποιεί και της σχολικής επίδοσής του), θα πρέπει να αναφερθούμε πρωτίστως στη θεωρία των κωδίκων τού Basil Bernstein. Σύμφωνα με τον Bernstein η συστηματική σχολική αποτυχία των μαθητών εργατικής προέλευσης οφείλεται στην κοινωνικά καθορισμένη γλωσσική διαφορά, που παρατηρείται μεταξύ της γλώσσας των μαθητών αυτών και της γλώσσας του σχολείου (Φραγκουδάκη, 1987: 117). Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μαθητές που προέρχονται από τα εργατικά στρώματα είναι κάτοχοι της «κοινής» γλώσσας (αργότερα την ονόμασε περιορισμένο κώδικα) της οποίας κύρια χαρακτηριστικά είναι η ακαμψία της σύνταξης, το «φτωχό» λεξιλόγιο, η περιορισμένη χρήση δομικών ικανοτήτων για την οργάνωση των προτάσεων, ο συμπυκνωμένος λόγος, η ασάφεια κ.λπ. Αντίθετα, οι μαθητές που προέρχονται από τα μεσαία και ανώτερα κοινωνικά στρώματα είναι κάτοχοι και της «κοινής» γλώσσας αλλά και της «επίσημης» (επεξεργασμένο κώδικα την ονόμασε αργότερα) της οποίας κύρια χαρακτηριστικά είναι το «πλούσιο» λεξιλόγιο, η σαφήνεια, η ποικιλία πολύπλοκων γραμματικών και συντακτικών σχημάτων κ.λπ. (Μπερνστάιν, 1961 και Μπερνστάιν, 1971: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 399 και 438 αντίστοιχα). Το σχολείο, όμως, απαιτεί από τον μαθητή τον επεξεργασμένο κώδικα, με αποτέλεσμα τα παιδιά που προέρχονται από τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα είναι αναγκασμένα για να επικοινωνήσουν να «μεταφράζουν» τη γλωσσική δομή της μεσαίας τάξης στην απλούστερη γλωσσική δομή της δικής τους τάξης (Μπερνστάιν, 1961: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 402) με ό,τι αυτό συνεπάγεται (χρόνο, κόπο, προβλήματα στο λόγο, χαμηλή επίδοση, σχολική αποτυχία κ.ά.). Η θεωρία του Bernstein, όμως, δέχτηκε ισχυρότατη κριτική και αμφισβητήθηκε έντονα (ιδιαίτερα το πρώιμο έργο του) ως απολύτως συμβατή με την ψυχολογίζουσα θεωρία του γλωσσικού ελλείμματος. Κύριος επικριτής της θεωρίας του Bernstein υπήρξε ο αμερικανός γλωσσολόγος William Labov. O Labov είναι ο πρώτος που καθιέρωσε την Κοινωνιογλωσσολογία. Έκανε τρεις έρευνες σε μία συνέχεια (στο νησί Martha s Vineyard, στη New York City και στα γκέτο των μαύρων στο Harlem της Νέας Υόρκης όπου μελέτησε τη μητρική γλώσσα των μαύρων, το γνωστό Black English Verrnacular-BEV) (Κακριδή-Ferrari, 2005: 1-8). Ο Labov στηριζόμενος στα πορίσματα τη σύγχρονης γλωσσολογίας, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχουν «ανεπαρκείς», «πρωτόγονες», «ανώτερες» και «κατώτερες» γλώσσες (Κακριδή- Ferrari, 2002: ) αμφισβήτησε την «ανωτερότητα» του επεξεργασμένου γλωσσικού κώδικα, στον οποίο δεν βρήκε μόνον προτερήματα αλλά και ελαττώματα (βερμπαλισμό., λεξιθηρία, στόμφο κ.λπ.), σε αντίθεση με την αμεσότητα και την επικοινωνιακή πληρότητα των λαϊκών παραλλαγών. Η περιγραφή των λαϊκών γλωσσών, όπως για παράδειγμα της γλώσσας των μαύρων στα γκέτο, σαν ατελέστερες οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο σε κοινωνικές προκαταλήψεις. Σύμφωνα, μάλιστα, με ένα άλλον μεγάλο γλωσσολόγο, τον M.K.Halliday, οι αξιολογήσεις που ονομάζουν «κατώτερη» ή «ατελέστερη» οποιαδήποτε γλώσσα ή γλωσσική παραλλαγή είναι από επιστημονική άποψη, όχι μόνον ανοησίες αλλά επικίνδυνες ανοησίες (Φραγκουδάκη, 1987: ). ISSN:

6 Σχολικά εγχειρίδια και γλωσσική ποικιλία Γεννάται, λοιπόν, το ερώτημα: Λαμβάνει υπόψη του το σημερινό σχολείο (και σε ποιο βαθμό) τα παραπάνω πορίσματα; Αν ρίξουμε μια ματιά στα Προγράμματα Σπουδών και στα σχολικά βιβλία της γλώσσας, (ακόμη και τα νέα) θα διαπιστώσουμε ότι τα πράγματα δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικά. Ενώ πολλά από τα νέα βιβλία έχουν γραφτεί με βάση τις σύγχρονες αρχές τής επικοινωνιακής προσέγγισης της γλώσσας, και έχουν γίνει πράγματι πολύ σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, αυτό δεν είναι αρκετό από μόνο του να αναιρέσει την κυρίαρχη ιδεολογία, που υπάρχει στο χώρο της εκπαίδευσης, σχετικά με την τάση τής επικυριαρχίας τής επίσημης-ρυθμισμένης γλώσσας σε βάρος τής ποικιλίας και του πλούτου τού γλωσσικού φαινομένου. Σύμφωνα με τις αρχές της επικοινωνιακής προσέγγισης της γλωσσικής διδασκαλίας, θα πρέπει να υπάρχει γλωσσική ποικιλία, τόσο στα υλικά διδασκαλίας όσο και στη χρήση της γλώσσας στην τάξη γενικότερα. Οι μαθητές θα πρέπει να εκτίθενται σε αυθεντικό γλωσσικό υλικό, τόσο γραπτό όσο και προφορικό. Ο δάσκαλος, μέσω και των υλικών διδασκαλίας που χρησιμοποιεί, θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της διαπολιτισμικής προσέγγισης μέσα από την επισήμανση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του πολιτισμού τής εκάστοτε γλωσσικής κοινότητας. Το τελευταίο αφορά κυρίως σχολικές μονάδες όπου υπάρχουν αλλόγλωσσοι 89 μαθητές, κάτι που είναι κανόνας σε όλα σχεδόν τα σχολεία της χώρας. Φυσικά, δεν ισχυριζόμαστε ότι δεν θα πρέπει να διδάσκεται η πρότυπη γλώσσα στα σχολεία, της οποίας η χρησιμότητα, μάλιστα, είναι πολύ σημαντική για την πρόσβαση του ομιλητή της στα κοινωνικά αγαθά και ιδιαίτερα για την επιτυχία στο χώρο της εκπαίδευση. Επίσης, δεν είναι εφικτό, ούτε θα πρέπει το σχολείο να διδάσκει στον κάθε μαθητή την μητρική του γλώσσα. Το τελευταίο μπορεί και πρέπει να ισχύει μόνο για τους αλλόγλωσσους μαθητές και όχι για τους αλλόφωνους. Πολλοί παιδαγωγοί, ωστόσο, έχουν προτείνει η διδασκαλία τής πρώτης γραφής και ανάγνωσης να γίνεται στη μητρική γλώσσα των μαθητών, έτσι ώστε η γλωσσική ποικιλία να μην είναι εμπόδιο στην κατάκτηση των παραπάνω δεξιοτήτων. Ο Freinet, μάλιστα, πρότεινε να μην υπάρχουν αλφαβητάρια και αναγνωσματάρια, αλλά να μαθαίνουν οι μαθητές γραφή και ανάγνωση με κείμενα των ίδιων των παιδιών, όπως παραμύθια, αφηγήσεις, όνειρα κ.λπ., έτσι ώστε στη μεγάλη γνωστική τομή, που είναι η εκμάθηση του γραπτού κώδικα της γλώσσας, να μην προστίθεται η παραπανίσια δυσκολία να μαθαίνουν τα παιδιά γραφή σε άλλη γλώσσα από αυτή που μιλούν άνετα και αυθόρμητα, τη μητρική τους ποικιλία τής εθνικής γλώσσας (Φραγκουδάκη, 2003: 12-13). Αν τα παραπάνω είναι λίγο δύσκολο ακόμη να εφαρμοστούν, σε καμιά περίπτωση, όμως, δεν επιτρέπεται να υποτιμώνται στο σχολείο τα μη πρότυπα γλωσσικά ιδιώματα και ουσιαστικά να απαγορεύεται η χρήση τους στιγματίζοντάς τα ως κατώτερα ή αγνοώντας τα. Ο μαθητής μπαίνοντας στο σχολείο, ξέρει τη μητρική του γλώσσα, που μπορεί να είναι ένα από αυτά τα μη πρότυπα ιδιώματα, και έχει πλήρη επικοινωνιακή ικανότητα. Η βίαιη καταδίκη τής μητρικής γλώσσας τού μαθητή, η οποία σημειωτέον γίνεται συνήθως όχι άμεσα αλλά έμμεσα, με συμβολικά μέσα, έχει τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις σε κοινωνικό, ψυχολογικό και γνωστικό επίπεδο. Το 89 Αλλόγλωσσοι είναι οι κάτοχοι διαφορετικών γλωσσών π.χ. Ελληνικά-Γερμανικά. Αλλόφωνοι είναι όσοι έχουν ως μητρική διαφορετικές διαλέκτους της ίδιας εθνικής γλώσσας π.χ. Ρουμελιώτες-Κρητικοί. ISSN:

7 σχολείο, λοιπόν, απορρίπτει τις διάφορες γλωσσικές διαλέκτους στο όνομα της «ποιότητα» της γλώσσας. Έτσι, η διάλεκτος έχει χαμηλό κύρος και θεωρείται μη αποδεκτή μέσα στην τάξη, αν και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής γλωσσικής πρακτικής μέσα και έξω από αυτή. Η απόρριψη από το σχολείο τής μητρικής γλώσσας τού μαθητή τον οδηγεί σε απογοήτευση, κάτι που δεν ευνοεί την κατάκτηση ή τη χρήση τής επίσημης γλώσσας (Κωστούλα-Μακράκη, 2001: 143). Από δω ξεκινάνε πολλά προβλήματα των μαθητών στη γλώσσα και κατ επέκταση στο σχολείο. Αξίζει σ αυτό το σημείο να αναφέρουμε ένα απόσπασμα από την εισαγωγή προς τον μαθητή, του βιβλίου τής νεοελληνικής γραμματικής τού Μανώλη Τριανταφυλλίδη, για να δούμε εναργέστερα το πώς αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει το σχολείο τις διαλέκτους τής γλώσσας μας: Αυτή, λοιπόν, τη νεοελληνική γλώσσα θα σε βοηθήσει αυτό το βιβλίο να μάθεις. Την ξέρεις, βέβαια, γιατί είναι η γλώσσα σου, η μητρική σου γλώσσα, αλλά πρέπει να τη μιλάς και να τη γράφεις πιο σωστά, να την κατακτήσεις. Θα μάθεις τότε να αποφύγεις τους ιδιωματισμούς, τις λέξεις, δηλαδή, που δεν ανήκουν στην κοινή γλώσσα, παρά συνηθίζονται σε ορισμένους τόπους. Γιατί ίσως έχεις προσέξει ότι από τόπο σε τόπο η γλώσσα μας, όπως και κάθε γλώσσα στον κόσμο, παρουσιάζει μικρές διαφορές. Έτσι, λ.χ. το είχαμε σε μερικές περιοχές το λένε είχαμαν. Αυτούς τους ιδιωματικούς τύπους θα τους παραμερίσεις και θα γνωρίσεις τον πιο κοινό γλωσσικό μας τύπο 90 (Νεοελληνική Γραμματική, 1986: 7-8). Αντί, λοιπόν, το σχολείο να τονίσει και να αναδείξει (έστω και τοπικά) αυτό το στοιχείο ως κατάλοιπο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (βλ. το γνωστό ρητό «Ή ταν ή επί τας» ή την επιγραφή «Απειρωτάν»-Ηπειρωτών τής δωρικής/βορειοδυτικής διαλέκτου), διδάσκοντας, φυσικά, και τον «επίσημο» τύπο (είχαμε), προσπαθεί να το εξαφανίσει, στιγματίζοντάς το και μαζί μ αυτό στιγματίζει και τους μαθητές που το χρησιμοποιούν 91. Αυτή είναι η αντιμετώπιση της γλωσσικής ποικιλίας από το σχολείο σήμερα 92. Συμπεράσματα Βλέπουμε, λοιπόν, καθαρά τη στάση του σχολείου απέναντι στις γλωσσικές ιδιαιτερότητες των μαθητών. Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τη γλωσσική τους ανομοιογένεια, αντιμετωπίζονται με τα ίδια μέσα, τις ίδιες μεθόδους, το ίδιο μοναδικό βιβλίο, που μαζί με το δάσκαλο, αντιπροσωπεύει μέσα στο σχολείο τη νόμιμη γλώσσα. Έτσι, η ανομοιογένεια μετατρέπεται σε ανισότητα. Το επιχείρημα, λοιπόν, της ίσης μεταχείρισης, όταν δεν είναι υποκριτικό, μαρτυρεί τουλάχιστον σύγχυση μέσων και στόχων ή αποκαλύπτει άγνοια ή αδιαφορία, διότι τα ίδια μέσα δεν οδηγούν στους ίδιους στόχους (Τοκατλίδου, 1986: 14-17). Αντιμετωπίζοντας, επομένως, το σχολείο όλους τους μαθητές ως ομόγλωσσους, δηλαδή «ίσους», ανεξάρτητα από την γεωγραφική και την κοινωνική τους προέλευση, ευνοούνται εκείνοι των οποίων ο πολιτιστικός περίγυρος και η γλώσσα είναι πιο κοντά στη γλώσσα του σχολείου. 90 Το α αντί του ε ή του η ή του ω συνηθίζεται στην Ήπειρο. Λένε, για παράδειγμα, είπαμαν, κάναμαν, είχαμαν, τρέχαμαν κ.λπ. Πρόκειται για αλλομορφία. Αλλόμορφα ονομάζονται οι διαφορετικές μορφές τού ιδίου μορφήματος (Ράλλη, 2001: 65). 91 Απ την άλλη, προσπαθεί το σχολείο να διδάξει αρχαία ελληνικά απ το πρωτότυπο, τη στιγμή που στιγματίζει ένα γλωσσικό κατάλοιπο της αρχαίας ελληνικής! 92 Δεν είναι τού παρόντος και ίσως ξεφεύγει από τα όρια της εργασίας μας, να αναφερθούμε στη στάση τού σχολείου, αλλά και του νεοελληνικού έθνους-κράτους γενικότερα, απέναντι στις γλώσσες που μιλιόνταν στο πλαίσιο της ελληνικής επικράτειας. Οι γλώσσες αυτές συνδέθηκαν με ισχυρά στερεότυπα υποτίμησης, τα οποία οδήγησαν σε πολιτικές περιθωριοποίησης και αφομοίωσης, όπως π.χ. η βλάχικη γλώσσα, η Αρβανίτικη κ.λπ., με πολύ αρνητικές συνέπειες (εκπαιδευτικές, κοινωνικές κ.ά.) για τους ομιλητές τους. Έχουμε, λοιπόν, υποτίμηση της αλλογλωσσίας, αλλά και της ομιλούμενης μητρικής γλώσσας, δηλαδή τής αλλοφωνίας (Χριστίδης, 2001: 1). ISSN:

8 Το γεγονός, τέλος, της «ίσης» αντιμετώπισης των μαθητών από το σχολείο, δημιουργεί σήμερα ακόμα περισσότερα προβλήματα, μιας και φοιτούν σε αυτό πολλοί αλλοδαποί μαθητές με διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. «Ίσο» σχολείο σημαίνει, μεταξύ των άλλων, μονοπολιτισμικό σχολείο σε μια πολυ-πολιτισμική κοινωνία. Τι μέλλον μπορεί να έχει ένα τέτοιο σχολείο στη σημερινή εποχή; Με όλα τα παραπάνω, έγινε πιστεύουμε φανερό ότι, το να κλείνει το σχολείο τα «μάτια» και τ «αφτιά» του στις διαφορετικές κουλτούρες των μαθητών του, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικο-πολιτισμικά στρώματα, αλλά και εθνότητες, και να τους τοποθετεί στην ίδια βάση με το πρόσχημα της ισότητας και της ουδετερότητας, θέτει εκτός τού χώρου ένα πολύ μεγάλο μέρος των μαθητών του. Τη στάση αυτή τού σχολείου θα την παρομοιάζαμε με την πρόσκληση ενός οικοδεσπότη που προσκαλεί πολλούς ανθρώπους να δειπνήσουν μαζί του, απ τους οποίους όμως λίγοι θα έχουν στο τέλος τη δυνατότητα να την αποδεχτούν ο καθένας για το λόγο του. ISSN:

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Jacquard, A. (1995) Εγώ και οι άλλοι. Μια γενετική προσέγγιση, εκδ. Κάτοπτρο, Αθήνα. Αρχάκης, Α., Κονδύλη, Μ. (2004) Εισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας, εκδ. Νήσος, Αθήνα. Ασκούνη, Ν. (2003) Κοινωνικές ανισότητες στο σχολείο, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αθηνών, σειρά: κλειδιά και αντικλείδια, Αθήνα. Γρίβα, Ε. (2001) Η κοινωνική και ταξική διάσταση της γλώσσας και ο ρόλος της στη σχολική επίδοση, περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ. 121, Νοέμβριος-Δεκέμβριος, σελ Κακριδή-Ferrari, Μ. (2002) Πλούσιες και φτωχές γλώσσες. Στο: Δέκα μύθοι για την ελληνική γλώσσα (επιμέλεια Γιάννη Η. Χάρη), εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Κακριδή-Ferrari, Μ. (2005) Οι έρευνες του William Labov, Πανεπιστημιακές σημειώσεις, Παν/μιο Αθηνών. Κογκίδου Δ., Τρέσσου-Μυλωνά Ε., Τσιάκαλος Γ., (1997) Κοινωνικός αποκλεισμός και εκπαίδευση: Η περίπτωση των γλωσσικών μειονοτήτων στη δυτική Θεσσαλονίκη. Στο: Θέματα διγλωσσίας και εκπαίδευσης, επιμ. Ε. Σκούρτου, , εκδ. Νήσος, Αθήνα. Κωστούλα-Μακράκη, Ν. (2001) Γλώσσα και κοινωνία: Βασικές έννοιες, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα. Μπαμπαρούτσης, Χ. (2006) Η βαθμολογία των μαθητών στο μάθημα της Γλώσσας και η κοινωνική τους προέλευση. Μια πανελλαδική έρευνα. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο, προσπελάστηκε την 7 η /10/2006. Μπερνστάιν, Μπ. (1971) Κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση της κοινωνικοποίησης με αναφορά στη σχολική επίδοση. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μπερνστάιν, Μπ. (1961) Κοινωνική τάξη και γλωσσική ανάπτυξη: Μια θεωρία της κοινωνικής μάθησης. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μπουρντιέ, Π. (1966) Το συντηρητικό σχολείο: Οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την παιδεία. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μυλωνάς, Θ. (1982) Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Πυργιωτάκης, Ι. (1984) Κοινωνικοποίηση και εκπαιδευτικές ανισότητες, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Ράλλη, Α. (2001) Μορφολογία, εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Τζάνη, Μ. (1983) Σχολική επιτυχία: Ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Τοκατλίδου, Β. (1986) Εισαγωγή στη διδακτική των ζωντανών γλωσσών, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα. Τσουκαλάς, Κ. (1985) Εξάρτηση και αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα Φραγκουδάκη, Ά. (1985) Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα. Φραγκουδάκη, Ά. (1987) Γλώσσα και ιδεολογία. Κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση της ελληνικής γλώσσα, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα. ISSN:

10 Φραγκουδάκη, Ά. (2003) Γλώσσα τού σπιτιού και του σχολείου, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αθηνών, σειρά: κλειδιά και αντικλείδια, Αθήνα. ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ-ΠΗΓΕΣ Νεοελληνική Γραμματική. Αναπροσαρμογή τής μικρής Νεοελληνικής Γραμματικής τού Μανώλη Τριανταφυλλίδη (1986), ΟΕΔΒ, Αθήνα. Υπουργική Απόφαση υπ αριθμ. Φ.12/773/77094/Γ1/ΥΠΕΠΘ/Δ-νση Σπουδών Π.Ε./ (Αναμόρφωση ωρολογίων προγραμμάτων στο Δημοτικό ISSN:

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΓΕΝΙΚΑ Βασικός στόχος είναι η ανατροφοδότηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ο εντοπισμός των μαθησιακών ελλείψεων με σκοπό τη βελτίωση της παρεχόμενης σχολικής εκπαίδευσης. Ειδικότερα

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης

Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης Ο ρόλος του σχολείου στη διαμόρφωση σχολικής επίδοσης Θεοδοσιάδου Κυριακή, M.Ed. Φιλοσοφίας & Παιδαγωγικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Περίληψη Παλαιότερα, η άνιση επίδοση των μαθητών στο σχολείο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών

Κουνέλη Βασιλική. 2009 Υποψήφια Διδάκτωρ στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών Κουνέλη Βασιλική ΣΠΟΥΔΕΣ 1997 Απολυτήριο 2 ου Ενιαίου Λυκείου Πατρών. Γενικός βαθμός 18 8/10. 2002 Απόφοιτη του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (Έτος εισαγωγής 1998 Έτος κτήσης πτυχίου 2002).

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Κοινωνικές ταυτότητες Οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, είναι ιεραρχημένες και άνισες. Τις ταυτότητες τις αποκτάει ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Κέντρο και άξονας αυτών των μεθόδων διδασκαλίας είναι ο δάσκαλος. Αυτός είναι η αυθεντία μέσα στην τάξη που καθοδηγεί και προσφέρει. Γι αυτό οι μέθοδοι αυτές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Απευθύνεται: Σε κάθε εκπαιδευτικό που ενδιαφέρεται να βελτιώσει και να εκσυγχρονίσει τη διδασκαλία του/της. Στους/ις υποψήφιους/ες

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Διαπολιτισμική Εκπαίδευση για την ομαλή ένταξη των μαθητών/τριών με μεταναστευτικές βιογραφίες στα σχολεία και την κοινωνία της Κύπρου ΑΞΙΟΠΟΙΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Υ ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων:

Αναλυτικά οι Ομάδες Προσανατολισμού των Πανελλήνιων εξετάσεων: Τρεις κατευθύνσεις προσανατολισμού : Ανθρωπιστικές Θετικές Οικονομίας και Πληροφορικής καθώς και πέντε επιστημονικά πεδία, περιλαμβάνει το νέο σύστημα των Πανελλήνιων εξετάσεων, όπως ανακοίνωσε το υπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ β. φιλιας, μ. κουρουκλη γ. ρουσσης, κ. κασιματη λ. μουσουρου, α. παπαριζος ε. χατζηκωνσταντη μ. πετρονωτη, γ. βαρσος φ. τσαλικογλου-κωστοπουλου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ιωάννινα, 5/6/2008 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων προκηρύσσει Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Επιστήμες της Αγωγής για το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ομάδες Προσανατολισμού Τρεις Ομάδες Προσανατολισμού Σπουδών προβλέπει το μεταβατικό σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ το οποίο θα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2015-16

ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2015-16 ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2015-16 Σύμφωνα με πρόσφατο δελτίο τύπου του υπουργείου για το νέο σύστημα εισαγωγής, ισχύουν τα ακόλουθα: Όσον αφορά στη δομή του ωρολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας

Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας ΓΙΑΝΝΗΣ Ι. ΠΑΣΣΑΣ Μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας Τεύχος Β (για τη Β Λυκείου) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΣΣΑΣ Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993,

Διαβάστε περισσότερα

Νέο γενικό λύκειο. Σύνολο διακριτών μαθημάτων 15. Σύνολο διδακτικών ωρών 35. Ομάδες μαθημάτων 3. Μεμονωμένα μαθήματα 7

Νέο γενικό λύκειο. Σύνολο διακριτών μαθημάτων 15. Σύνολο διδακτικών ωρών 35. Ομάδες μαθημάτων 3. Μεμονωμένα μαθήματα 7 ΤΑΞΗ Α Σύνολο διακριτών μαθημάτων 15. Σύνολο διδακτικών ωρών 35. Ομάδες μαθημάτων 3. Μεμονωμένα μαθήματα 7 Α ομάδα μαθημάτων Ελληνική Γλώσσα Β ομάδα μαθημάτων Μαθηματικά Γ ομάδα μαθημάτων Φυσικές Επιστήμες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ

ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΡΑΤΣΙΣΜΟΣ - ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Μάθημα : «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ» Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους μαθητές του 2 ου Γυμνασίου Μυτιλήνης με την καθοδήγηση της

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για το σχολικό έτος 2015-2016

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Θέμα: Το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση για το σχολικό έτος 2015-2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ----- Ταχ. Δ/νση: Α. Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 15180 - Μαρούσι Ιστοσελίδα: www.minedu.gov.gr E-mail: press@minedu.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Μάθημα: Εφαρμοσμένη Διδακτική των Φυσικών Επιστημών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) για φοιτητές του ΤΕΠΑΕΣ ΜΙΧΑΗΛ ΣΚΟΥΜΙΟΣ Λέκτορας στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ: ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ & ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Του Γρηγόρη Κωνσταντόπουλου, 11/4/2015 Α. ΚΡΙΤΙΚΗ - ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΑΘΕΝΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Στις βασικές αδυναμίες όλων των προηγούμενων συστημάτων πρόσβασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένα άτομο με αναπηρία, δεν είναι τόσο η διαφορετικότητα αυτή καθ εαυτή, όσο η αρνητική ...Σου Διαφορετικά! Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ για ΝΑ ΣΠΑΣΟΥΜΕ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ Η Καταπολέμηση του Στίγματος και του Κοινωνικού Αποκλεισμού των Νέων με Αναπηρίες μέσω της Ευαισθητοποίησης και Κοινωνικοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Δια βίου Εκπαίδευση και διάγνωση επιμορφωτικών αναγκών: Μια σχεδιασμένη παρέμβαση για την ενίσχυση των δυνάμεων της εργασίας H ΔΒΜ προϋποθέτειτοστρατηγικόσχεδιασμό,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ Των εκπαιδευτικών λειτουργών Οικονομικής Κατεύθυνσης της ενοποιημένης ειδικότητας ΠΕ18 (ΤΕΙ) (ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΔΥΤ.

ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ Των εκπαιδευτικών λειτουργών Οικονομικής Κατεύθυνσης της ενοποιημένης ειδικότητας ΠΕ18 (ΤΕΙ) (ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΔΥΤ. ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ Των εκπαιδευτικών λειτουργών Οικονομικής Κατεύθυνσης της ενοποιημένης ειδικότητας ΠΕ18 (ΤΕΙ) Facebook: ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΠΕ1802,03,35,40 (ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΔΥΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΟ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Ποια μαθήματα διδάσκονται οι μαθητές της Α Λυκείου; Ποια από τα μαθήματα ανήκουν στους ίδιους κλάδους μαθημάτων; Ο παρακάτω πίνακας περιέχει όλους τους κλάδους των μαθημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας

3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας 3.2 Η εμπειρική προσέγγιση της προσφοράς εργασίας - Η επίδραση της ζήτησης επί της προσφοράς εργασίας Η νεοκλασική θεωρία της προσφοράς εργασίας που αναπτύξαμε προηγουμένως υποστηρίζει ότι οι επιλογές

Διαβάστε περισσότερα

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015

Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 Σέργια Σεργίδου, Φιλόλογος Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων 28 Μαρτίου 2015 ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Η σημαντικότερη από τις ανθρώπινες λειτουργίες. Η τέχνη της αποτελεσματικής ανταλλαγής πληροφοριών,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 4.1 Σύνολο νοµού Αργολίδας. 4.1.1 Γενικές παρατηρήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. Σύνολο νοµού Αργολίδας.. Γενικές παρατηρήσεις Γίνεται φανερό από την ανάλυση, που προηγήθηκε, πως η επίδοση των υποψηφίων του νοµού Αργολίδας, αλλά και η κατανοµή της βαθµολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών

Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΤΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Γκάνιος Γεώργιος, Διευθυντής Εκπαίδευσης Δ Διεύθυνσης Π. Ε. Αθηνών «Όσα συμβαίνουν εκτός σχολείου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου

ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ. Αξιολόγηση, Προαγωγή και Απόλυση Μαθητών Γενικού Λυκείου ΤΟ ΝΕΟ ΛΥΚΕΙΟ Στους μαθητές που θα φοιτήσουν φέτος στην Α Λυκείου θα αρχίσει να εφαρμόζεται η νέα δομή του λυκείου. Για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα μετράει επιπλέον και ο μέσος όρος των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013

ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ------ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης. Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Σχολική Επίδοση Δίγλωσσων Μαθητών Αποτίμηση της Κατάστασης και Προτάσεις Βελτίωσης Ελένη Σκούρτου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγή Το θέμα της σχολικής επίδοσης σχετίζεται άμεσα με την ικανότητα των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015

Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Το Νέο Λύκειο Σχολικό έτος 2014-2015 Η δομή του νέου Λυκείου Α Λυκείου Τάξη Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Γενική Παιδεία Δύο (2) ομάδες Προσανατολισμού Γ Λυκείου Γενική Παιδεία Τρεις (3) ομάδες Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά

Ημερίδα: Πολιτισμός της μνήμης και συνεργασία νέων 15.-17.9.2012 στην Παραμυθιά Πάνελ 1: Σύγχρονη μετάδοση της ιστορίας από νέους για νέους - Τι κάνει ένα μνημείο ελκυστικό για νέους? - Πως μπορεί να διαμορφωθεί η ιστορική-πολιτική παιδεία? - Τι μπορούν να κάνουν οι νέοι για την ενθυμίση?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΙΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ Ή ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ-ΕΡΕΥΝΗΤΗ Email:Kadrian@freemail.gr Το δίλημμα Παιδεία για την Παιδεία ή για την αγορά εργασίας έχει έλθει τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΩΡΑΡΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τα ωρολόγια προγράμματα και το ωράριο εργασίας των Διευθυντών και των εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων διαμορφώνονται ως ακολούθως : 1. Διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr

«Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 27 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου. Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr «Ταξιδεύοντας στον κόσµο των παραµυθιών». 2 Φεβρουαρίου έως 2 Μαρτίου 2013 Δημοτικό Σχολείο www.protypa.gr Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάζει. Βροντά κι αστράφτει ο ουρανός και σειέται ο πάνω κόσμος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση

Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013. Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση στην Κύπρο. τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση 9 o Διεθνές Συνέδριο «Ελληνική ή Γλώσσα και Ορολογία» -7-9 Νοεμβρίου 2013 Στρογγυλή Τράπεζα -9 Νοεμβρίου 2013 Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή

Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή MULTIMEDIA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - CD ROM για Διαδραστικό Πίνακα Περιγραφή Επίπεδο *Τιμή ΑΚΤΙΝΕΣ v5.0 Πακέτο 112 εκπαιδευτικών προγραμμάτων το οποίο εστιάζει στην υποστήριξη της διδασκαλίας των διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα