Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας"

Transcript

1 Η ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Αντώνης Β. Βασιλείου, Εκπαιδευτικός Π.Ε., Φιλόλογος, Μεταπτυχιακός φοιτητής Γλωσσολογίας Εισαγωγή Ο τίτλος του συνεδρίου «Σχολείο ίσο για παιδιά άνισα» περικλείει, κατά έναν τρόπο, σε μια πρόταση τις έρευνες και τα πορίσματα της Κοινωνιολογίας τής Εκπαίδευσης. Από την ίδρυσή του, κατά την Βιομηχανική επανάσταση, ο εκπαιδευτικός θεσμός στηρίχθηκε στην αρχή της εκπαιδευτικής ισότητας, την υποχρέωση, δηλαδή, του κράτους να παρέχει εκπαίδευση σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες, χωρίς καμία διάκριση (Φραγκουδάκη, 1985: 15-16). Αυτή ήταν μια βασική αρχή για να γίνει αποδεκτός και να λειτουργήσει αυτός ο νέος θεσμός. Χωρίς αυτή την προϋπόθεση, δηλαδή την «ισότητα» και την «ουδετερότητα», δεν θα ήταν δυνατόν να καταξιωθεί το σχολείο στη συνείδηση των πολιτών. Το σχολείο, λοιπόν, απευθύνεται προς όλους τους μαθητές του χρησιμοποιώντας τα ίδια μέσα, τα ίδια διδακτικά εγχειρίδια, τους «ίδιους» διδάσκοντες, τις «ίδιες» μεθόδους διδασκαλίας, τις ίδιες περίπου συνθήκες στην εκπαιδευτική πράξη και την «ίδια» γλώσσα. Το σχολικό μήνυμα, δηλαδή, εκπέμπεται με το ίδιο τρόπο προς όλους τους μαθητές κι αυτό προβάλλεται ως αδιαμφισβήτητο τεκμήριο αντικειμενικότητάς του. Είναι, όμως, έτσι τα πράγματα; Παρέχει το σχολείο ίσες εκπαιδευτικές ευκαιρίες σε όλους ανεξαιρέτως τους μαθητές; Είναι όλοι οι μαθητές «ίσοι» κατά την είσοδό τους στο σχολείο; Ο ομοιογενής τρόπος προσφοράς της γνώσης αρκεί για να εξασφαλίσει και ομοιογενή αποτελέσματα σε μια κοινωνία όπου τα άτομα έχουν διαφορετική κοινωνική προέλευση; Και τέλος, είναι η γλώσσα του σχολείου «ίδια» για όλους τους μαθητές; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα τα οποία προκύπτουν ήδη από τον τίτλο του Συνεδρίου. Ατομικές ή κοινωνικές οι διαφορές στις επιδόσεις των μαθητών στο σχολείο; Μέχρι τη δεκαετία του 60 και την ανάπτυξη της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης, που μελετάει το ρόλου τού σχολείου στην κοινωνία και των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση, η σχολική επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών ερμηνευόταν με βάση τις ατομικές διαφορές και τις διανοητικές τους ικανότητες. Υπήρχε, λοιπόν, ευρύτατα διαδεδομένη η πεποίθηση ότι διάφοροι εγγενείς βιολογικοί ή ψυχολογικοί παράγοντες καθορίζουν τις ιδιότητες του κάθε ανθρώπου (Ασκούνη, 2003: 14). Ήταν τόσο ισχυρή αυτή η αντίληψη, που ακόμη και σήμερα οι παράγοντες αυτοί θεωρούνται από πολλούς ότι διαδραματίζουν αποκλειστικό ρόλο στην εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Στο σχολείο, ειδικότερα, η διαφορετική επίδοση των μαθητών αντιμετωπιζόταν, από την ίδρυσή του, ως το αποτέλεσμα των διαφορετικών ικανοτήτων για μόρφωση με τις οποίες γεννιέται το κάθε άτομο (Φραγκουδάκη, 1985: 42). Έτσι, οι μαθητές θεωρούνταν οι κύριοι υπεύθυνοι για τις σχολικές τους επιδόσεις. Όσον αφορά, όμως, τη σχολική επίδοση, έχει καταδειχθεί ότι οι βιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες, δηλαδή το έμφυτο, δεν δρουν αποκλειστικά και ανεξάρτητα από το περιβάλλον, δηλαδή το επίκτητο. Με άλλα λόγια το έμφυτο και το επίκτητο αλληλεπιδρούν για την εκδήλωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Σύμφωνα, μάλιστα, με το γενετιστή Albert Jacquard όλη η δυσκολία δεν οφείλεται ούτε στη λέξη ISSN:

2 «έμφυτο» ούτε στη λέξη «επίκτητο», αλλά σ αυτή τη μικρή λέξη παγίδα, το «και» (Jacquard, 1995: 35), ακριβώς για να τονίσει την έννοια της αλληλεπίδρασης μεταξύ των δύο παραγόντων. Οι κοινωνικές ανισότητες και ο ρόλος του σχολείου Με τον παράγοντα, λοιπόν, που λέγεται επίκτητο στην ανθρώπινη συμπεριφορά και ιδίως όσον αφορά την επίδρασή του στην επίδοση των μαθητών στο σχολείο, που μας ενδιαφέρει, ασχολείται η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Σύμφωνα με αυτή, το σχολείο ασκεί κοινωνική επιλογή και ενισχύει την κοινωνική ανισότητα 84 (Ασκούνη, 2003: 17). Επίσης, το κοινωνικό περιβάλλον και ειδικότερα η οικογένεια με τα μορφωτικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της αλλά και η ευρύτερη κοινωνική ομάδα στην οποία ανήκει, ασκούν σημαντική επίδραση στη σχολική επίδοση των μαθητών. Κάθε οικογένεια μεταβιβάζει στα παιδιά της και από έμμεσους κυρίως δρόμους ένα ορισμένο μορφωτικό κεφάλαιο. Η μεταβίβαση αυτή δεν είναι αποτέλεσμα μεθοδικής προσπάθειας ή συστηματικής διδασκαλίας, αλλά μιας μακροχρόνιας αδιόρατης επαφής με τα μορφωτικά αγαθά., που ο Μπουρντιέ την ονομάζει ωσμωτική μάθηση (Μπουρντιέ, 1966: Στο Φραγκουδάκη, 1985: ). Επομένως, ορισμένοι μαθητές εισέρχονται στο σχολείο έχοντας κάποιου είδους «μορφωτικό μειονέκτημα» 85. Αυτό έγινε αντιληπτό, ήδη από τη δεκαετία του 60 γι αυτό και κατά καιρούς σχεδιάστηκαν διάφορες παρεμβάσεις στο χώρο της εκπαίδευσης, που είχαν ως στόχο την εξομάλυνση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων. Είναι η γνωστή αντισταθμιστική εκπαίδευση 86 (Βρετανία) ή Ζώνες εκπαιδευτικής προτεραιότητας (Γαλλία) (Ασκούνη, 2003: 18). Παρόλο που οι αντισταθμιστικές προσπάθειες απέδωσαν κάποιους καρπούς, όπως δραστική μείωση των ποσοστών αναλφαβητισμού, γενίκευση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης κ.λπ., υποστηρίζεται από πολλούς ότι η εκπαιδευτική πολιτική που είχε στόχο την ισότητα, μέσω διαφόρων αντισταθμιστικών προγραμμάτων, απέτυχε (Φραγκουδάκη, 1985: 88) κι αυτό διότι οι κοινωνικές ανισότητες στη μόρφωση αίρονται, όταν αλλάξουν οι κοινωνικές συνθήκες που τις προκαλούν κι όχι μέσω μιας υποτιθέμενης «ισότητας ευκαιριών», μέσω, δηλαδή, ενός σχολείου «ίσου» για να ξαναθυμηθούμε κατά το ήμισυ και τον τίτλο τού συνεδρίου μας. H άνιση σχολική επίδοση των μαθητών, λοιπόν, η οποία είναι κοινωνικά προσδιορισμένη, παραμένει και μετά την άρση των οικονομικών και κοινωνικών εμποδίων. Το σχολείο, λοιπόν, παραμένοντας τυπικά «ίσο» απέναντι στους μαθητές οξύνει αντί να αμβλύνει τις κοινωνικές και κατ επέκταση τις μορφωτικές ανισότητες και διαγράφει τις κοινωνικές διαφορές των μαθητών συσκοτίζοντάς τες. Αγνοώντας, 84 Πολυάριθμες έρευνες καταδεικνύουν την παραπάνω άποψη. Για την ελληνική πραγματικότητα βλ. σχετικά: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα. Θεόδωρος Μυλωνάς (1982) Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Μαρία Τζάνη (1983) Σχολική επιτυχία: Ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Ιωάννη Πυργιωτάκη (1984) Κοινωνικοποίηση και εκπαιδευτικές ανισότητες, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Κωνσταντίνος Τσουκαλάς (1985) Εξάρτηση και αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα κ.ά. 85 Οι όροι «μορφωτικό μειονέκτημα», «μορφωτική αναστολή» κ.λπ. έχουν αμφισβητηθεί, μιας και υπονοούν ότι οι μαθητές έχουν κάποια αρνητικά χαρακτηριστικά και αφήνουν «απ έξω» το σχολείο, το οποίο πολλές φορές, όχι απλώς αναπαράγει, αλλά και δημιουργεί μορφωτικά μειονεκτήματα μέσα από την οργάνωσή του, τις μεθόδους, τη γλώσσα που χρησιμοποιεί, το περιεχόμενο σπουδών κ.λπ. Βλ. σχετικά Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Στην Ελλάδα μια υποτυπώδης μορφή της αντισταθμιστικής εκπαίδευσης άρχισε να εφαρμόζεται από τη δεκαετία του 80. ISSN:

3 επίσης, το σχολείο τη μορφωτική ανισότητα των μαθητών ευνοεί τούς ήδη ευνοημένους και αδικεί τούς ήδη αδικημένους μαθητές. Αντιμετωπίζοντας όλους τούς διδασκόμενους, όσο άνισοι κι αν είναι στην πραγματικότητα, σαν ίσους μεταξύ τους, ίσους ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις, το σχολείο οδηγείται στην πράξη να επικυρώνει με το βάρος της εγκυρότητάς του τις αρχικές ανισότητες στην παιδεία. Με το κάλυμμα της ισότητας και της καθολικότητας, το σχολείο απευθύνεται στην πράξη μόνο στους μαθητές που έχουν την ιδιαιτερότητα να είναι κάτοχοι μιας μορφωτικής κληρονομιάς ταιριασμένης στις μορφωτικές απαιτήσεις τού σχολείου (Μπουρντιέ, 1966: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 374). Γλώσσα και σχολείο Μ όλα τα παραπάνω έγινε, πιστεύουμε, κατανοητό ότι το σχολείο συμβάλλει στη διαιώνιση των εκπαιδευτικών και κατ επέκταση των κοινωνικών ανισοτήτων. Πώς, όμως, συμβαίνει αυτό; Όπως ήδη αναφέρθηκε, το σχολείο αναπαράγει τις κοινωνικές ανισότητες με πολλούς και διάφορους τρόπους. Με την οργάνωσή του, τις μεθόδους διδασκαλίας, το περιεχόμενο σπουδών, τα κριτήρια επιλογής του (εξετάσεις), αλλά και με τη γλώσσα. O τελευταίος, πιστεύουμε, είναι κι ο σημαντικότερος παράγοντας, το ρόλο του οποίου επιλέξαμε να αναλύσουμε στη συνέχεια. Και λέμε σημαντικότερος, διότι η γλώσσα έχει τεράστια σημασία για τον εκπαιδευτικό θεσμό και η γλωσσική εκπαίδευση θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους στόχους τού σχολείου (Φραγκουδάκη, 1987: 109) σε όλα τα εκπαιδευτικά συστήματα 87. Η γλώσσα, λοιπόν, στο σχολείο κατέχει δεσπόζουσα θέση 88 κι ως εκ τούτου επηρεάζει σημαντικά τη σχολική επιτυχία ή αποτυχία των μαθητών. Δίκαια. επομένως, η γλωσσική επιτυχία ή αποτυχία στο σχολείο θεωρείται συνολικότερα σχολική επιτυχία ή αποτυχία αντίστοιχα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ο ρόλος της γλώσσας στο σχολείο είναι πολλαπλός. Η γλώσσα είναι, πρώτα απ όλα, αντικείμενο μάθησης. Η γλωσσική εκπαίδευση θεωρείται, όπως είδαμε παραπάνω, ένας από τους σπουδαιότερους εκπαιδευτικούς στόχους. Είναι, επίσης, μέσο, «εργαλείο» δηλαδή, μάθησης για όλα τα άλλα μαθήματα, καθώς και μέσο επικοινωνίας δασκάλων και μαθητών αλλά και των μαθητών μεταξύ τους. Από τα παραπάνω γίνεται φανερός ο κυρίαρχος ρόλος τής γλώσσας στην εκπαίδευση. Το σημαντικότερο, όμως, στοιχείο στη σχέση της γλώσσας με το σχολείο είναι ότι το σχολείο, που όπως ήδη αναφέρθηκε αντιμετωπίζει τους μαθητές ως «ίσους», όσον αφορά τη γλώσσα τούς αντιμετωπίζει ως «ομόγλωσσους». Είναι, όμως, οι μαθητές «ομόγλωσσοι» ή μήπως η γλώσσα των μαθητών παρουσιάζει ανομοιομορφία, αντανακλώντας τις ιδιομορφίες του οικογενειακού τους περιβάλλοντος; Αυτά τα ερωτήματα είναι, όπως θα δούμε παρακάτω, πολύ σημαντικά για το σχολείο και για την αναπαραγωγή των κοινωνικών ανισοτήτων μέσω της γλώσσας. Με τη γλώσσα στην εκπαίδευση ασχολείται η Κοινωνιογλωσσολογία. Η τελευταία μελετά γενικότερα τη γλώσσα ως κοινωνικό φαινόμενο, καθώς και την αμφίδρομη σχέση γλώσσας και κοινωνίας (Αρχάκης και Κονδύλη, 2004: 14). Σύμ- 87 Αν ρίξουμε μια ματιά στα Αναλυτικά Προγράμματα (Προγράμματα Σπουδών) τόσο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα όσο και στα διεθνή θα διαπιστώσουμε το θεμελιακό χαρακτήρα τής Γλώσσας σε αυτά. 88 Αυτό διαπιστώνεται από τα Προγράμματα Σπουδών και από τα ωρολόγια προγράμματα. Για παράδειγμα στο Δημοτικό Σχολείο, η Γλώσσα διδάσκεται την εβδομάδα στην Α και τη Β τάξη 9 ώρες από τις 25 διδακτικές ώρες συνολικής διδασκαλίας, δηλαδή σε ποσοστό 36%, στην Γ και την Δ τάξη 8 ώρες από τις 30, δηλαδή σε ποσοστό 26% και στην Ε και την Στ τάξη 7 ώρες από τις 32, δηλαδή σε ποσοστό 21,87% (Υπουργική Απόφαση υπ αριθμ. Φ.12/773/77094/Γ1/ΥΠΕΠΘ/Δ-νση Σπουδών Π.Ε./ / Αναμόρφωση ωρολογίων προγραμμάτων στο Δημοτικό Σχολείο). ISSN:

4 φωνα με τα πορίσματα της παραπάνω επιστήμης, η γλώσσα, η κάθε εθνική γλώσσα, είναι ένα πλούσιο γλωσσικό σύστημα στο οποίο εμπεριέχονται πολλές διάλεκτοι (γεωγραφικές, κοινωνικές), καθώς και γλωσσικές ποικιλίες, ιδιώματα, ύφη κ.λπ. (Φραγκουδάκη, 2003: 11). Έτσι, καθώς η κοινωνία, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιείται η γλώσσα, δεν είναι ομοιόμορφη και οι περιστάσεις και ανάγκες επικοινωνίας ποικίλουν, η γλώσσα παρουσιάζει ανομοιομορφία, η οποία αντανακλά την κοινωνική ανομοιομορφία (Γρίβα, 2001, τ. 121: 60-68). Το παιδί-μαθητής, λοιπόν, μπαίνοντας στο σχολείο έχει αναπτύξει και κατέχει πολύ καλά την μητρική του γλώσσα, η οποία τις περισσότερες φορές είναι μια διάλεκτος που διαφέρει από τη γλώσσα του σχολείου. Αυτή η διάσταση ανάμεσα στη σχολική γλώσσα και στην ομιλούμενη μητρική από τα άτομα που προέρχονται από διάφορες κοινωνικές τάξεις έχει τεράστια σημασία για τη σχολική επίδοση του μαθητή (Φραγκουδάκη, 1985: 20). Το σχολείο, όμως, στην υποτιθέμενη προσπάθειά του να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ισότητα εκπαιδευτικών ευκαιριών αντιμετωπίζει, όπως αναφέρθηκε, τους μαθητές ως «ομόγλωσσους», δηλαδή «ίσους» παραμερίζοντας κάθε διάλεκτο ή ιδίωμα (Κωστούλα-Μακράκη, 2001: 143). Αγνοεί το σχολείο, λοιπόν, τη μητρική γλώσσα των μαθητών, καταδικάζοντάς τους ουσιαστικά σε καθυστέρηση, όσον αφορά τις επιδόσεις τους, από την αρχή τής σχολικής τους καριέρας. Γλωσσική ανισότητα και σχολική επίδοση Το ερώτημα που γεννιέται με όλα τα παραπάνω και το οποίο πρέπει να μας απασχολήσει, είναι το εξής: Ποια μπορεί είναι η σχέση τής κοινωνικής προέλευσης του μαθητή, του γλωσσικού κώδικα που χρησιμοποιεί και της σχολικής επίδοσής του; Πριν προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα, θα αναφερθούμε σε κάποιες πρόσφατες έρευνες, που έχουν γίνει στην Ελλάδα και έχουν καταδείξει τη σχέση που υπάρχει μεταξύ της κοινωνικής προέλευσης του μαθητή και της γλωσσικής του επίδοσης στο σχολείο. Σύμφωνα με μια πανελλαδική έρευνα (Μπαμπαρούτσης, 2006: 3), η οποία εξέταζε τη βαθμολογία των μαθητών τού Δημοτικού Σχολείου στο μάθημα της Γλώσσας σε συνάρτηση με την κοινωνική τους προέλευση, υπάρχει επίδραση ανάμεσα στους δύο αυτούς παράγοντες. Συγκεκριμένα, βρέθηκε ότι οι μαθητές που προέρχονται από τις «ανώτερες» κοινωνικές τάξεις παρουσιάζουν μηδενικό ποσοστό για το βαθμό 5 στο μάθημα της γλώσσας, ενώ στο ίδιο μάθημα για το βαθμό 10 το ποσοστό έφτανε το 62%. Για τη μεσο-ανώτερη τάξη τα ποσοστά είναι, όσον αφορά το βαθμό 5, 0,2% και όσον αφορά το βαθμό 10, 52,4%. Για την μεσο-κατώτερη τάξη τα ποσοστά είναι για το βαθμό 5, 1,4%, ενώ για το βαθμό 10, 36,2%. Τέλος, για τις «κατώτερες» τάξεις τα ποσοστά είναι για το βαθμό 5, 2,4%, ενώ για το βαθμό 10 το ποσοστό κατεβαίνει, σε σχέση με τις άλλες κοινωνικές τάξεις, στο 19,3%. Επίσης, η χρήση διαφορετικής γλώσσας από την «επίσημη» γλώσσα του κράτους συνδέεται και με φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού και φτώχειας, αποτελέσματα κι αυτά μιας ενδεχόμενης σχολικής αποτυχίας, αποτυχία που μπορεί να οφείλεται στη διαφορετική γλώσσα σχολείου και οικογένειας. Σύμφωνα με μια έρευνα, που αφορούσε γλωσσικές μειονότητες (Κογκίδου, Τρέσσου-Μυλωνά, Τσιάκαλος, 1997: ) και η οποία διεξήχθη στην περιοχή της δυτικής Θεσσαλονίκης, οι οικογένειες που χρησιμοποιούν μια άλλη γλώσσα από την επίσημη γλώσσα του κράτους, βιώνουν φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό (χαμηλό εισόδημα, ανεργία κ.λπ.) σε μεγαλύτερο ποσοστό από τις οικογένειες που μιλούν αποκλειστικά την επίσημη γλώσσα του κράτους. Δηλαδή, η πιθανότητα να είναι ένας άνθρωπος φτωχός μεγαλώνει ανάλογα με τον βαθμό χρήσης στην καθημερινή ζωή μιας διαφορετικής γλώσσας από την επίσημη. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι συνέπειες της ISSN:

5 χρήσης διαφορετικής γλώσσας από τον επίσημο γλωσσικό κώδικα, δεν περιορίζονται μόνο στο χώρο της εκπαίδευσης, αλλά επεκτείνονται και στην ευρύτερη κοινωνία. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με τους μαθητές, οι οποίοι χρησιμοποιούν διαφορετική γλώσσα από τη γλώσσα του σχολείου. Είδαμε, λοιπόν, ότι υπάρχει σημαντική σχέση μεταξύ της κοινωνικής προέλευσης του μαθητή και της γλωσσικής του επίδοσης στο σχολείο. Για να απαντήσουμε τώρα θεωρητικά στο παραπάνω ερώτημα (ποια είναι η σχέση τής κοινωνικής προέλευσης του μαθητή, του γλωσσικού κώδικα που χρησιμοποιεί και της σχολικής επίδοσής του), θα πρέπει να αναφερθούμε πρωτίστως στη θεωρία των κωδίκων τού Basil Bernstein. Σύμφωνα με τον Bernstein η συστηματική σχολική αποτυχία των μαθητών εργατικής προέλευσης οφείλεται στην κοινωνικά καθορισμένη γλωσσική διαφορά, που παρατηρείται μεταξύ της γλώσσας των μαθητών αυτών και της γλώσσας του σχολείου (Φραγκουδάκη, 1987: 117). Σύμφωνα με τον ίδιο, οι μαθητές που προέρχονται από τα εργατικά στρώματα είναι κάτοχοι της «κοινής» γλώσσας (αργότερα την ονόμασε περιορισμένο κώδικα) της οποίας κύρια χαρακτηριστικά είναι η ακαμψία της σύνταξης, το «φτωχό» λεξιλόγιο, η περιορισμένη χρήση δομικών ικανοτήτων για την οργάνωση των προτάσεων, ο συμπυκνωμένος λόγος, η ασάφεια κ.λπ. Αντίθετα, οι μαθητές που προέρχονται από τα μεσαία και ανώτερα κοινωνικά στρώματα είναι κάτοχοι και της «κοινής» γλώσσας αλλά και της «επίσημης» (επεξεργασμένο κώδικα την ονόμασε αργότερα) της οποίας κύρια χαρακτηριστικά είναι το «πλούσιο» λεξιλόγιο, η σαφήνεια, η ποικιλία πολύπλοκων γραμματικών και συντακτικών σχημάτων κ.λπ. (Μπερνστάιν, 1961 και Μπερνστάιν, 1971: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 399 και 438 αντίστοιχα). Το σχολείο, όμως, απαιτεί από τον μαθητή τον επεξεργασμένο κώδικα, με αποτέλεσμα τα παιδιά που προέρχονται από τα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα είναι αναγκασμένα για να επικοινωνήσουν να «μεταφράζουν» τη γλωσσική δομή της μεσαίας τάξης στην απλούστερη γλωσσική δομή της δικής τους τάξης (Μπερνστάιν, 1961: Στο: Φραγκουδάκη, 1985: 402) με ό,τι αυτό συνεπάγεται (χρόνο, κόπο, προβλήματα στο λόγο, χαμηλή επίδοση, σχολική αποτυχία κ.ά.). Η θεωρία του Bernstein, όμως, δέχτηκε ισχυρότατη κριτική και αμφισβητήθηκε έντονα (ιδιαίτερα το πρώιμο έργο του) ως απολύτως συμβατή με την ψυχολογίζουσα θεωρία του γλωσσικού ελλείμματος. Κύριος επικριτής της θεωρίας του Bernstein υπήρξε ο αμερικανός γλωσσολόγος William Labov. O Labov είναι ο πρώτος που καθιέρωσε την Κοινωνιογλωσσολογία. Έκανε τρεις έρευνες σε μία συνέχεια (στο νησί Martha s Vineyard, στη New York City και στα γκέτο των μαύρων στο Harlem της Νέας Υόρκης όπου μελέτησε τη μητρική γλώσσα των μαύρων, το γνωστό Black English Verrnacular-BEV) (Κακριδή-Ferrari, 2005: 1-8). Ο Labov στηριζόμενος στα πορίσματα τη σύγχρονης γλωσσολογίας, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχουν «ανεπαρκείς», «πρωτόγονες», «ανώτερες» και «κατώτερες» γλώσσες (Κακριδή- Ferrari, 2002: ) αμφισβήτησε την «ανωτερότητα» του επεξεργασμένου γλωσσικού κώδικα, στον οποίο δεν βρήκε μόνον προτερήματα αλλά και ελαττώματα (βερμπαλισμό., λεξιθηρία, στόμφο κ.λπ.), σε αντίθεση με την αμεσότητα και την επικοινωνιακή πληρότητα των λαϊκών παραλλαγών. Η περιγραφή των λαϊκών γλωσσών, όπως για παράδειγμα της γλώσσας των μαύρων στα γκέτο, σαν ατελέστερες οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο σε κοινωνικές προκαταλήψεις. Σύμφωνα, μάλιστα, με ένα άλλον μεγάλο γλωσσολόγο, τον M.K.Halliday, οι αξιολογήσεις που ονομάζουν «κατώτερη» ή «ατελέστερη» οποιαδήποτε γλώσσα ή γλωσσική παραλλαγή είναι από επιστημονική άποψη, όχι μόνον ανοησίες αλλά επικίνδυνες ανοησίες (Φραγκουδάκη, 1987: ). ISSN:

6 Σχολικά εγχειρίδια και γλωσσική ποικιλία Γεννάται, λοιπόν, το ερώτημα: Λαμβάνει υπόψη του το σημερινό σχολείο (και σε ποιο βαθμό) τα παραπάνω πορίσματα; Αν ρίξουμε μια ματιά στα Προγράμματα Σπουδών και στα σχολικά βιβλία της γλώσσας, (ακόμη και τα νέα) θα διαπιστώσουμε ότι τα πράγματα δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικά. Ενώ πολλά από τα νέα βιβλία έχουν γραφτεί με βάση τις σύγχρονες αρχές τής επικοινωνιακής προσέγγισης της γλώσσας, και έχουν γίνει πράγματι πολύ σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, αυτό δεν είναι αρκετό από μόνο του να αναιρέσει την κυρίαρχη ιδεολογία, που υπάρχει στο χώρο της εκπαίδευσης, σχετικά με την τάση τής επικυριαρχίας τής επίσημης-ρυθμισμένης γλώσσας σε βάρος τής ποικιλίας και του πλούτου τού γλωσσικού φαινομένου. Σύμφωνα με τις αρχές της επικοινωνιακής προσέγγισης της γλωσσικής διδασκαλίας, θα πρέπει να υπάρχει γλωσσική ποικιλία, τόσο στα υλικά διδασκαλίας όσο και στη χρήση της γλώσσας στην τάξη γενικότερα. Οι μαθητές θα πρέπει να εκτίθενται σε αυθεντικό γλωσσικό υλικό, τόσο γραπτό όσο και προφορικό. Ο δάσκαλος, μέσω και των υλικών διδασκαλίας που χρησιμοποιεί, θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση της διαπολιτισμικής προσέγγισης μέσα από την επισήμανση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του πολιτισμού τής εκάστοτε γλωσσικής κοινότητας. Το τελευταίο αφορά κυρίως σχολικές μονάδες όπου υπάρχουν αλλόγλωσσοι 89 μαθητές, κάτι που είναι κανόνας σε όλα σχεδόν τα σχολεία της χώρας. Φυσικά, δεν ισχυριζόμαστε ότι δεν θα πρέπει να διδάσκεται η πρότυπη γλώσσα στα σχολεία, της οποίας η χρησιμότητα, μάλιστα, είναι πολύ σημαντική για την πρόσβαση του ομιλητή της στα κοινωνικά αγαθά και ιδιαίτερα για την επιτυχία στο χώρο της εκπαίδευση. Επίσης, δεν είναι εφικτό, ούτε θα πρέπει το σχολείο να διδάσκει στον κάθε μαθητή την μητρική του γλώσσα. Το τελευταίο μπορεί και πρέπει να ισχύει μόνο για τους αλλόγλωσσους μαθητές και όχι για τους αλλόφωνους. Πολλοί παιδαγωγοί, ωστόσο, έχουν προτείνει η διδασκαλία τής πρώτης γραφής και ανάγνωσης να γίνεται στη μητρική γλώσσα των μαθητών, έτσι ώστε η γλωσσική ποικιλία να μην είναι εμπόδιο στην κατάκτηση των παραπάνω δεξιοτήτων. Ο Freinet, μάλιστα, πρότεινε να μην υπάρχουν αλφαβητάρια και αναγνωσματάρια, αλλά να μαθαίνουν οι μαθητές γραφή και ανάγνωση με κείμενα των ίδιων των παιδιών, όπως παραμύθια, αφηγήσεις, όνειρα κ.λπ., έτσι ώστε στη μεγάλη γνωστική τομή, που είναι η εκμάθηση του γραπτού κώδικα της γλώσσας, να μην προστίθεται η παραπανίσια δυσκολία να μαθαίνουν τα παιδιά γραφή σε άλλη γλώσσα από αυτή που μιλούν άνετα και αυθόρμητα, τη μητρική τους ποικιλία τής εθνικής γλώσσας (Φραγκουδάκη, 2003: 12-13). Αν τα παραπάνω είναι λίγο δύσκολο ακόμη να εφαρμοστούν, σε καμιά περίπτωση, όμως, δεν επιτρέπεται να υποτιμώνται στο σχολείο τα μη πρότυπα γλωσσικά ιδιώματα και ουσιαστικά να απαγορεύεται η χρήση τους στιγματίζοντάς τα ως κατώτερα ή αγνοώντας τα. Ο μαθητής μπαίνοντας στο σχολείο, ξέρει τη μητρική του γλώσσα, που μπορεί να είναι ένα από αυτά τα μη πρότυπα ιδιώματα, και έχει πλήρη επικοινωνιακή ικανότητα. Η βίαιη καταδίκη τής μητρικής γλώσσας τού μαθητή, η οποία σημειωτέον γίνεται συνήθως όχι άμεσα αλλά έμμεσα, με συμβολικά μέσα, έχει τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις σε κοινωνικό, ψυχολογικό και γνωστικό επίπεδο. Το 89 Αλλόγλωσσοι είναι οι κάτοχοι διαφορετικών γλωσσών π.χ. Ελληνικά-Γερμανικά. Αλλόφωνοι είναι όσοι έχουν ως μητρική διαφορετικές διαλέκτους της ίδιας εθνικής γλώσσας π.χ. Ρουμελιώτες-Κρητικοί. ISSN:

7 σχολείο, λοιπόν, απορρίπτει τις διάφορες γλωσσικές διαλέκτους στο όνομα της «ποιότητα» της γλώσσας. Έτσι, η διάλεκτος έχει χαμηλό κύρος και θεωρείται μη αποδεκτή μέσα στην τάξη, αν και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής γλωσσικής πρακτικής μέσα και έξω από αυτή. Η απόρριψη από το σχολείο τής μητρικής γλώσσας τού μαθητή τον οδηγεί σε απογοήτευση, κάτι που δεν ευνοεί την κατάκτηση ή τη χρήση τής επίσημης γλώσσας (Κωστούλα-Μακράκη, 2001: 143). Από δω ξεκινάνε πολλά προβλήματα των μαθητών στη γλώσσα και κατ επέκταση στο σχολείο. Αξίζει σ αυτό το σημείο να αναφέρουμε ένα απόσπασμα από την εισαγωγή προς τον μαθητή, του βιβλίου τής νεοελληνικής γραμματικής τού Μανώλη Τριανταφυλλίδη, για να δούμε εναργέστερα το πώς αντιμετώπιζε και αντιμετωπίζει το σχολείο τις διαλέκτους τής γλώσσας μας: Αυτή, λοιπόν, τη νεοελληνική γλώσσα θα σε βοηθήσει αυτό το βιβλίο να μάθεις. Την ξέρεις, βέβαια, γιατί είναι η γλώσσα σου, η μητρική σου γλώσσα, αλλά πρέπει να τη μιλάς και να τη γράφεις πιο σωστά, να την κατακτήσεις. Θα μάθεις τότε να αποφύγεις τους ιδιωματισμούς, τις λέξεις, δηλαδή, που δεν ανήκουν στην κοινή γλώσσα, παρά συνηθίζονται σε ορισμένους τόπους. Γιατί ίσως έχεις προσέξει ότι από τόπο σε τόπο η γλώσσα μας, όπως και κάθε γλώσσα στον κόσμο, παρουσιάζει μικρές διαφορές. Έτσι, λ.χ. το είχαμε σε μερικές περιοχές το λένε είχαμαν. Αυτούς τους ιδιωματικούς τύπους θα τους παραμερίσεις και θα γνωρίσεις τον πιο κοινό γλωσσικό μας τύπο 90 (Νεοελληνική Γραμματική, 1986: 7-8). Αντί, λοιπόν, το σχολείο να τονίσει και να αναδείξει (έστω και τοπικά) αυτό το στοιχείο ως κατάλοιπο της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (βλ. το γνωστό ρητό «Ή ταν ή επί τας» ή την επιγραφή «Απειρωτάν»-Ηπειρωτών τής δωρικής/βορειοδυτικής διαλέκτου), διδάσκοντας, φυσικά, και τον «επίσημο» τύπο (είχαμε), προσπαθεί να το εξαφανίσει, στιγματίζοντάς το και μαζί μ αυτό στιγματίζει και τους μαθητές που το χρησιμοποιούν 91. Αυτή είναι η αντιμετώπιση της γλωσσικής ποικιλίας από το σχολείο σήμερα 92. Συμπεράσματα Βλέπουμε, λοιπόν, καθαρά τη στάση του σχολείου απέναντι στις γλωσσικές ιδιαιτερότητες των μαθητών. Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τη γλωσσική τους ανομοιογένεια, αντιμετωπίζονται με τα ίδια μέσα, τις ίδιες μεθόδους, το ίδιο μοναδικό βιβλίο, που μαζί με το δάσκαλο, αντιπροσωπεύει μέσα στο σχολείο τη νόμιμη γλώσσα. Έτσι, η ανομοιογένεια μετατρέπεται σε ανισότητα. Το επιχείρημα, λοιπόν, της ίσης μεταχείρισης, όταν δεν είναι υποκριτικό, μαρτυρεί τουλάχιστον σύγχυση μέσων και στόχων ή αποκαλύπτει άγνοια ή αδιαφορία, διότι τα ίδια μέσα δεν οδηγούν στους ίδιους στόχους (Τοκατλίδου, 1986: 14-17). Αντιμετωπίζοντας, επομένως, το σχολείο όλους τους μαθητές ως ομόγλωσσους, δηλαδή «ίσους», ανεξάρτητα από την γεωγραφική και την κοινωνική τους προέλευση, ευνοούνται εκείνοι των οποίων ο πολιτιστικός περίγυρος και η γλώσσα είναι πιο κοντά στη γλώσσα του σχολείου. 90 Το α αντί του ε ή του η ή του ω συνηθίζεται στην Ήπειρο. Λένε, για παράδειγμα, είπαμαν, κάναμαν, είχαμαν, τρέχαμαν κ.λπ. Πρόκειται για αλλομορφία. Αλλόμορφα ονομάζονται οι διαφορετικές μορφές τού ιδίου μορφήματος (Ράλλη, 2001: 65). 91 Απ την άλλη, προσπαθεί το σχολείο να διδάξει αρχαία ελληνικά απ το πρωτότυπο, τη στιγμή που στιγματίζει ένα γλωσσικό κατάλοιπο της αρχαίας ελληνικής! 92 Δεν είναι τού παρόντος και ίσως ξεφεύγει από τα όρια της εργασίας μας, να αναφερθούμε στη στάση τού σχολείου, αλλά και του νεοελληνικού έθνους-κράτους γενικότερα, απέναντι στις γλώσσες που μιλιόνταν στο πλαίσιο της ελληνικής επικράτειας. Οι γλώσσες αυτές συνδέθηκαν με ισχυρά στερεότυπα υποτίμησης, τα οποία οδήγησαν σε πολιτικές περιθωριοποίησης και αφομοίωσης, όπως π.χ. η βλάχικη γλώσσα, η Αρβανίτικη κ.λπ., με πολύ αρνητικές συνέπειες (εκπαιδευτικές, κοινωνικές κ.ά.) για τους ομιλητές τους. Έχουμε, λοιπόν, υποτίμηση της αλλογλωσσίας, αλλά και της ομιλούμενης μητρικής γλώσσας, δηλαδή τής αλλοφωνίας (Χριστίδης, 2001: 1). ISSN:

8 Το γεγονός, τέλος, της «ίσης» αντιμετώπισης των μαθητών από το σχολείο, δημιουργεί σήμερα ακόμα περισσότερα προβλήματα, μιας και φοιτούν σε αυτό πολλοί αλλοδαποί μαθητές με διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες. «Ίσο» σχολείο σημαίνει, μεταξύ των άλλων, μονοπολιτισμικό σχολείο σε μια πολυ-πολιτισμική κοινωνία. Τι μέλλον μπορεί να έχει ένα τέτοιο σχολείο στη σημερινή εποχή; Με όλα τα παραπάνω, έγινε πιστεύουμε φανερό ότι, το να κλείνει το σχολείο τα «μάτια» και τ «αφτιά» του στις διαφορετικές κουλτούρες των μαθητών του, οι οποίοι προέρχονται από διαφορετικά κοινωνικο-πολιτισμικά στρώματα, αλλά και εθνότητες, και να τους τοποθετεί στην ίδια βάση με το πρόσχημα της ισότητας και της ουδετερότητας, θέτει εκτός τού χώρου ένα πολύ μεγάλο μέρος των μαθητών του. Τη στάση αυτή τού σχολείου θα την παρομοιάζαμε με την πρόσκληση ενός οικοδεσπότη που προσκαλεί πολλούς ανθρώπους να δειπνήσουν μαζί του, απ τους οποίους όμως λίγοι θα έχουν στο τέλος τη δυνατότητα να την αποδεχτούν ο καθένας για το λόγο του. ISSN:

9 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Jacquard, A. (1995) Εγώ και οι άλλοι. Μια γενετική προσέγγιση, εκδ. Κάτοπτρο, Αθήνα. Αρχάκης, Α., Κονδύλη, Μ. (2004) Εισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας, εκδ. Νήσος, Αθήνα. Ασκούνη, Ν. (2003) Κοινωνικές ανισότητες στο σχολείο, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αθηνών, σειρά: κλειδιά και αντικλείδια, Αθήνα. Γρίβα, Ε. (2001) Η κοινωνική και ταξική διάσταση της γλώσσας και ο ρόλος της στη σχολική επίδοση, περιοδικό Σύγχρονη Εκπαίδευση, τ. 121, Νοέμβριος-Δεκέμβριος, σελ Κακριδή-Ferrari, Μ. (2002) Πλούσιες και φτωχές γλώσσες. Στο: Δέκα μύθοι για την ελληνική γλώσσα (επιμέλεια Γιάννη Η. Χάρη), εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Κακριδή-Ferrari, Μ. (2005) Οι έρευνες του William Labov, Πανεπιστημιακές σημειώσεις, Παν/μιο Αθηνών. Κογκίδου Δ., Τρέσσου-Μυλωνά Ε., Τσιάκαλος Γ., (1997) Κοινωνικός αποκλεισμός και εκπαίδευση: Η περίπτωση των γλωσσικών μειονοτήτων στη δυτική Θεσσαλονίκη. Στο: Θέματα διγλωσσίας και εκπαίδευσης, επιμ. Ε. Σκούρτου, , εκδ. Νήσος, Αθήνα. Κωστούλα-Μακράκη, Ν. (2001) Γλώσσα και κοινωνία: Βασικές έννοιες, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα. Μπαμπαρούτσης, Χ. (2006) Η βαθμολογία των μαθητών στο μάθημα της Γλώσσας και η κοινωνική τους προέλευση. Μια πανελλαδική έρευνα. Διαθέσιμο στο διαδίκτυο, προσπελάστηκε την 7 η /10/2006. Μπερνστάιν, Μπ. (1971) Κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση της κοινωνικοποίησης με αναφορά στη σχολική επίδοση. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μπερνστάιν, Μπ. (1961) Κοινωνική τάξη και γλωσσική ανάπτυξη: Μια θεωρία της κοινωνικής μάθησης. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μπουρντιέ, Π. (1966) Το συντηρητικό σχολείο: Οι ανισότητες στην εκπαίδευση και την παιδεία. Στο: Άννα Φραγκουδάκη (1985), Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, σελ Μυλωνάς, Θ. (1982) Η αναπαραγωγή των κοινωνικών τάξεων μέσα από τους σχολικούς μηχανισμούς, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Πυργιωτάκης, Ι. (1984) Κοινωνικοποίηση και εκπαιδευτικές ανισότητες, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Ράλλη, Α. (2001) Μορφολογία, εκδ. Πατάκη, Αθήνα. Τζάνη, Μ. (1983) Σχολική επιτυχία: Ζήτημα ταξικής προέλευσης και κουλτούρας, εκδ. Γρηγόρη, Αθήνα. Τοκατλίδου, Β. (1986) Εισαγωγή στη διδακτική των ζωντανών γλωσσών, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα. Τσουκαλάς, Κ. (1985) Εξάρτηση και αναπαραγωγή. Ο κοινωνικός ρόλος των εκπαιδευτικών μηχανισμών στην Ελλάδα ( ), εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα Φραγκουδάκη, Ά. (1985) Κοινωνιολογία τής Εκπαίδευσης. Θεωρίες για την κοινωνική ανισότητα στο σχολείο, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα. Φραγκουδάκη, Ά. (1987) Γλώσσα και ιδεολογία. Κοινωνιογλωσσολογική προσέγγιση της ελληνικής γλώσσα, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα. ISSN:

10 Φραγκουδάκη, Ά. (2003) Γλώσσα τού σπιτιού και του σχολείου, ΥΠΕΠΘ-Πανεπιστήμιο Αθηνών, σειρά: κλειδιά και αντικλείδια, Αθήνα. ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ-ΠΗΓΕΣ Νεοελληνική Γραμματική. Αναπροσαρμογή τής μικρής Νεοελληνικής Γραμματικής τού Μανώλη Τριανταφυλλίδη (1986), ΟΕΔΒ, Αθήνα. Υπουργική Απόφαση υπ αριθμ. Φ.12/773/77094/Γ1/ΥΠΕΠΘ/Δ-νση Σπουδών Π.Ε./ (Αναμόρφωση ωρολογίων προγραμμάτων στο Δημοτικό ISSN:

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014

Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΕΠΠΑΙΚ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ & ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΓΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΟΜΑΔΑ 6 η : Μηλάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ, ΤΟΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟ ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου

Το νέο κοινωνιολογικό πλαίσιο του πολυπολιτισμικού σχολείου Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Π.Ε. & Δ.Ε. Νοτίου Αιγαίου ΗΜΕΡΙΔΑ Το νέο κοινωνιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ

1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ Συντάκτης: Eπιστημονική ομάδα εισηγητών 1o ΤΕΣΤ ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ 1. Μάθηση είναι μια διαδικασία κατά την οποία: Α) Η συμπεριφορά του ατόμου δεν μεταβάλλεται Β) Η συμπεριφορά του ατόμου τροποποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Κοινωνική Συνοχή Ομιλία ΠΖ «Πας μη Έλλην βάρβαρος» Αυτή η αντίθεση παρόλο που προβάλει ως προαιώνια, εμφανίζεται κατά τον 5 ο αιώνα και παγιώνεται μόνο μετά τη νίκη των Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ. ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Γιαβρίμης Παναγιώτης Λέκτορας Τηλ. 22510-36554 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εισαγωγή.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 2: Κοινωνιολογία - πολιτισμός - κουλτούρα. Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Στο τομέα της εκπαίδευσης η αξιολόγηση μπορεί να αναφέρεται στην επίδοση των μαθητών, στην αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας ή της μαθησιακής διαδικασίας, στο αναλυτικό πρόγραμμα, στα διδακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση

Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Αξιολόγηση στην εκπαίδευση Έννοια και ορισμοί Έννοια Διαδικασία κρίσης ή μέτρησης μια αξίας Ορισμοί Δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των θεωρητικών όσον αφορά την έννοια και το περιεχόμενο του όρου «αξιολόγηση».

Διαβάστε περισσότερα

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος

Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα. Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία με Ενιαίο Αναμορφωμένο Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Σοφία Καλογρίδη Σχολική Σύμβουλος ΔΣ ΕΑΕΠ Σε 960 ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία της χώρας, 12/θεσια και με τον μεγαλύτερο μαθητικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (1) ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ, ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΕΥ017 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Ζ (ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ) ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα

Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των. Παράλληλα Κείμενα Ορο λοςτηςδιαβιόυμα θησηςστην καταπολε μηση των εκπαιδευτικω ν και κοινωνικω ν ανισοτη των Παράλληλα Κείμενα Ηαντιμετώπισητωνεκπαιδευτικώνανισοτήτων: Μπορεί να μειωθεί η εκπαιδευτική ανισότητα; Το παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010)

Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) Αξιολόγηση του Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής στη Μέση Εκπαίδευση (Ιούνιος 2010) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της 29 ης Ιουλίου, 2008, τέθηκε σε εφαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία

Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων. οργάνωση και λειτουργία Ο θεσμός των Ευρωπαϊκών Σχολείων οργάνωση και λειτουργία Μαρία Φουσέκα, φιλόλογος 1 Τα Ευρωπαϊκά Σχολεία είναι επίσημα εκπαιδευτικά ιδρύματα που συστάθηκαν, αρχικά, για τα παιδιά των υπαλλήλων της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μαρία ημάση Μακρίνα Ζαφείρη Γρηγορία-Καρολίνα Κωνσταντινίδου Πολυτροπικότητα και διδασκαλία των ξένων γλωσσών στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Πλυτροπικότητα: η έννοια Ως πολυτροπικότητα, multimodality, ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 2η: Το φύλο στην εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ -----

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α ΣΠΟΥΔΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ: ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Ενημέρωση προβληματισμός για τις νέες τάσεις αξιολόγησης του μαθητή στην εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση

Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Οι Απόψεις των Εκπαιδευτικών για την Εφαρμογή της Ενισχυτικής Διδασκαλίας στη Δημοτική Εκπαίδευση Ιλιάδα Ηλία, Σοφία Βλάμη & Κωνσταντίνος Λουκαΐδης Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση

Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Κείμενα και επικοινωνιακές δραστηριότητες στα νέα βιβλία της γλώσσας: μια κριτική εξέταση Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εξεταστούν κριτικά οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιούνται στα νέα βιβλία της γλώσσας,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικά δεδομένα για την κατάρτιση και τις αντιλήψεις φιλολόγων σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης

Ερευνητικά δεδομένα για την κατάρτιση και τις αντιλήψεις φιλολόγων σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Έρκυνα, Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Επιστημονικών Θεμάτων, Τεύχος 2o, 175-190, 2014 Ερευνητικά δεδομένα για την κατάρτιση και τις αντιλήψεις φιλολόγων σε θέματα διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Ευγενία Δανιηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

δομή και λειτουργία βιβλία αναλυτικό πρόγραμμα ΥΠΟΔΟΜΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ κτήρια βιβλιοθήκες τεχνολογικός εξοπλισμός STATUS ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΙΑΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Γεωργία Παπουτσή, Εκπαιδευτικός Υπ.Διδάκτωρ Φιλοσοφικής Σχολής Π.Αθηνών ΕΙΣΗΓΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας»

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες και κατευθύνσεις για την ίδρυση και λειτουργία Τάξεων Υποδοχής (ΤΥ) ΖΕΠ για το σχολικό έτος 2015-2016 σε δημοτικά σχολεία της χώρας» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙO ΠΑΙΔΕΙΑΣ, EΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. & Δ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α - ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ..

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Ρυθμίσεις Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) και Τάξεων Υποδοχής ΖΕΠ» Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΘΕΜΑ: «Ρυθμίσεις Ζωνών Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας (ΖΕΠ) και Τάξεων Υποδοχής ΖΕΠ» Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 2388/2015, τ. Β ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ --- ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών

Γιώργος Σταμέλος ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Πατρών ΣΤΑΜΕΛΟΣ Γ., 004, Η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στα ελληνικά σχολεία, εις ΓΕΩΡΓΟΓΙΑΝΝΗΣ Π. (επιμ), Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΕΠΙ ΟΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ 4.1 Εισαγωγή Οι ανισότητες στην κατανοµή εκπαιδευτικών ευκαιριών, ιδιαίτερα ως προς τα κοινωνικοοικονοµικά χαρακτηριστικά, διερευνούνται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων στο νηπιαγωγείο: Διδακτικές προσεγγίσεις του προφορικού λόγου ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ 1. Εισαγωγή: Γλωσσική ανάπτυξη και διδασκαλία Τι είναι γλωσσική ανάπτυξη: τι μαθαίνει το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΤΟ ΝΕΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ομάδες Προσανατολισμού Τρεις Ομάδες Προσανατολισμού Σπουδών προβλέπει το μεταβατικό σύστημα πρόσβασης στα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ το οποίο θα

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ»

«ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» «ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» Σίμος Δανιηλίδης Δήμαρχος Συκεών, Μέλος Δ.Σ. ΚΕΔΚΕ Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στη 4 η Γενική Συνέλευση αποδήμων Αιρετών της Αυτοδιοίκησης. Γνωρίζετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων.

2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. ΕΠΙΒΛΕΨΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2006-2007 Διαπολιτισμική ανάγνωση του εκπαιδευτικού υλικού για την διδασκαλία της λογοτεχνίας στο πρόγραμμα μουσουλμανοπαίδων. Η γλωσσική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη. Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2

Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη. Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2 Τμήματα Γερμανικών, Γερμανικά Θεσσαλονίκη Επίπεδο 1 Αρχαρίων Grundstufe (Επίπεδο Α1-Α2) ÖSD A2, Goethe - Zertifikat A2: Start Deutsch 2 Επίπεδο Α1 (στοιχειώδεις γνώσεις)επίπεδο Α2 (βασικές γνώσεις) Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Διδακτική των Φυσικών Επιστημών Ενότητα 2: Βασικό Εννοιολογικό Πλαίσιο Χρυσή Κ. Καραπαναγιώτη Τμήμα Χημείας Αντικείμενο και Αναγκαιότητα Μετασχηματισμός της φυσικοεπιστημονικής γνώσης στη σχολική της εκδοχή.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα