ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ"

Transcript

1 ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙO ΠΙΛΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΓΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΩΡΟΛΟΓΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΑΠ 10 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Τηλ.: , Fax:

2

3 Τη νέα σχολική χρονιά θα γίνει, πιλοτικά, πλήρης εισαγωγή των Νέων Ωρολογίων Προγραμμάτων σε τέσσερα γυμνάσια (ένα σε κάθε επαρχία): Λευκωσία Γ. Πέρα Χωρίου/Νήσου Λεμεσός Τσίρειο Γ. Πάφος Γ. Έμπας Λάρνακα Γ. Πετράκη Κυπριανού

4 ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Ενημέρωση για το περιεχόμενο της Βιολογίας Α, Β & Γ Γυμνασίου. Ανάλυση του Σκεπτικού Διάρθρωσης και της Αλληλουχίας της συγκεκριμένης Διδακτέας Ύλης της Β & Γ Γυμνασίου όπου τα κεφάλαια συνυφαίνονται μεταξύ τους ώστε να γίνει αντιληπτή η σχέση και συνεργασία μεταξύ των οργανικών συστημάτων. Σύνθεση του Σκεπτικού, των Διδακτικών Στόχων και των Βασικών Εννοιών του ΝΑΠ για την Β και Γ. Παροχή των απαραίτητων πληροφοριών στους εκπαιδευτικούς των πιλοτικών σχολείων που θα τους βοηθήσουν στην ανάπτυξη διδακτικών προτάσεων, φύλλων εργασίας κ.λπ.

5 ΕΠΙΔΙΩΚΕΤΑΙ: Συνδυασμός των: o Υφιστάμενων βιβλίων ΥΑΠ-Γ: «Ανθρωπολογία Αγωγή Υγείας Γ Γυμνασίου», (ΥΑΠ) ΟΕΔΒ-Γ: «Βιολογία Γ Γυμνασίου», (ΟΕΔΒ) ΟΕΔΒ-Α: «Βιολογία Α Γυμνασίου», (ΟΕΔΒ) o Προγραμματισμός της Διδακτέας Ύλης της Β και Γ Γυμνασίου o Νέες Προσεγγίσεις σύμφωνα με τα ΝΑΠ Βιολογίας

6

7

8 Αξιολόγηση των μαθητών Τι αξιολογούμε;

9 Ερωτήματα αποτελεσματικής αξιολόγησης- Bloom s Taxonomy of Questioning Τα ερωτήματα αφορούν: 1 Γνώση: ανάκληση δεδομένων ή πληροφοριών 2 Κατανόηση: διάκριση της διαφορετικότητας 3 4 Εφαρμογή: χρήση μιας έννοιας σε νέα πλαίσια Ανάλυση: διαχωρισμός του όλου σε συστατικά 5 Σύνθεση: μέρη κατασκευή ενός συνόλου μετά από επιλογή των συστατικών στοιχείων 6 Αξιολόγηση: διατύπωση αξιολογικών κρίσεων

10 Επίπεδο κατανόησης Εύρος Ποσοστών Γνώση % Κατανόηση % Εφαρμογή % Ανάλυση Σύνθεση % Αξιολόγηση

11 Η αξιολόγηση των μαθητών πρέπει να στηρίζεται στις ακόλουθες αρχές: Εγκυρότητα (Μετρά αυτό που επιδιώκει) Αξιοπιστία (Επαναληπτικότητα) Αντικειμενικότητα (Δεν εξαρτάται από τον αξιολογητή) Διακριτότητα (Ταξινόμηση σε επίπεδα)

12 Μέσα και Εργαλεία Αξιολόγησης Μαθητών Παρατήρηση Παιδαγωγικό ημερολόγιο με αφηγηματικές καταγραφές Συνέντευξη προφορική εξέταση Πρακτική αξιολόγηση εργαστηριακών δεξιοτήτων Ατομικά φύλλα εργασίας Φύλλα ομαδικής εργασίας Τετράδιο εργασιών (εργαστηριακών ασκήσεων, εργασίας πεδίου κ.λπ.) Δημιουργικές διερευνητικές εργασίες (τύπου project, posters) Φύλλα αυτοαξιολόγησης και ετεροαξιολόγησης Φάκελος εργασιών - επιτευγμάτων (portfolio) Γραπτά διαγνωστικά δοκίμια

13 Τα γραπτά διαγνωστικά δοκίμια αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο τελικής αξιολόγησης. Σε αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται: Σωστό/Λάθος Αντιστοίχηση Ερώτηση πολλαπλής επιλογής Συμπλήρωση κενών Σύντομη γραπτή απάντηση Λίστα αναφορά μερών ενός συνόλου-φαινομένου Σειρά ή διαδοχή μερών ενός συνόλου-φαινομένου Εκτενής γραπτή απάντηση Δημιουργία-Ανάλυση Διαγραμμάτων/γραφικών παραστάσεων

14 Ανατροφοδότηση προς τους μαθητές Θετική Μη ειδική Ανατροφοδότηση Ειδική Αρνητική

15 Πιλοτικό Σχήμα Αξιολόγησης Α Γυμνασίου: ΔΡΑΣΕΙΣ / ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΟΣΟΣΤΟ (%) Διαγνωστικά Δοκίμια 50 Δημιουργικές εργασίες -project 10 Βιβλίο Δραστηριοτήτων Τετράδιο - Φύλλα Εργασίας Συμμετοχή στις δραστηριότητες της τάξης (ολομέλεια ομάδα) Ενδιαφέρον για το μάθημα Συγκριτικό πλεονέκτημα 5 Πρακτικές Πειραματικές δεξιότητες

16 Προτείνονται: Για το Α Τετράμηνο Το πρώτο διαγνωστικό δοκίμιο να είναι εύκολο Στην Ενότητα Ποικιλομορφία και Ταξινόμηση των Ζωντανών Οργανισμών (όχι στην Εισαγωγή) Με 2-3 ασκήσεις κλειστού τύπου (αντιστοίχησης, σωστό-λάθος, πολλαπλής επιλογής) Βαρύτητα 25% Το δεύτερο διαγνωστικό δοκίμιο να είναι εύκολο στο μάθημα της ημέρας (προειδοποιημένο) Βαρύτητα 25%

17 Προτείνονται: Το τρίτο διαγνωστικό δοκίμιο να είναι σε μία ολόκληρη ενότητα Στην Ενότητα 3: Οργάνωση των Οργανισμών: Ανακαλύπτοντας την Οργάνωση των Ζωντανών Οργανισμών Σύμφωνα με προηγούμενες οδηγίες για τα Γραπτά Διαγνωστικά Δοκίμια (βλ. Δειγματικό Διαγώνισμα ) Βαρύτητα 50% Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Γνώση 45-25% Κατανόηση 30-35% Εφαρμογή 10-15% Ανάλυση 15-25% Σύνθεση Αξιολόγηση ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ Γνώση 40% Κατανόηση 25% Εφαρμογή 20% Ανάλυση 15% Σύνθεση Αξιολόγηση

18 Προτείνεται η εφαρμογή για την Α Γυμνασίου σε μια Ενότητα και σε ένα Τμήμα

19

20

21

22

23

24

25 Οδηγός Εκπαιδευτικού Α : ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

26 Οδηγός Εκπαιδευτικού Β : ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ

27 Βιολογίας Α Γυμνασίου

28 Βιολογίας Β - Γ Γυμνασίου (Πιλοτικά)

29 1. Σχετικός Προγραμματισμός 5. Επεξηγείται το Σκεπτικό εξέτασης των συγκεκριμένων εννοιών στο συγκεκριμένο σημείο 7. Σκιαγραφείται το μαθησιακό πλαίσιο δίνοντας τις Βασικές Έννοιες 2. Βασικές Έννοιες 8. Παραδείγματα 3. Σχετικές σελίδες στα υφιστάμενα βιβλία 4. Αριθμός των διδακτικών περιόδων 6. Δίνονται οι σχετικοί Ειδικοί Στόχοι σύμφωνα με τα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Βιολογίας Β Γυμνασίου

30 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) 4 Δομή και λειτουργία του ευκαρυωτικού κυττάρου (κυτταρική μεμβράνη, Ενδοπλασματικό δίκτυο, Συσκευή Golgi, κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα), πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, κεντροσωμάτιο. (Από το κύτταρο στα οργανίδια και μακρομόρια) ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ ΥΑΠ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ Χημική πέψη - πεπτικά ένζυμα. ΥΑΠ-Γ: σελ (Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια). 116* 6 Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό σύστημα. (Κατάληξη των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα). ΥΑΠ-Γ: σελ. 124* 1 13 Σύνολ ο Δ.Π.

31 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ΥΑΠ-Γ: σελ ζωής. 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. ΥΑΠ-Γ: σελ Ομάδες αίματος αιμοδοσία. ΥΑΠ-Γ: σελ Ανταλλαγή αερίων. ΥΑΠ-Γ: σελ Διάχυση - Διαπίδυση. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 79 Σύνολ ο Δ.Π ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 31

32 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) 4 Δομή και λειτουργία του ευκαρυωτικού κυττάρου (κυτταρική μεμβράνη, Ενδοπλασματικό δίκτυο, Συσκευή Golgi, κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα), πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, κεντροσωμάτιο. (Από το κύτταρο στα οργανίδια και μακρομόρια) ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ ΥΑΠ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ Χημική πέψη - πεπτικά ένζυμα. ΥΑΠ-Γ: σελ (Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια). 116* 6 Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό σύστημα. (Κατάληξη των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα). ΥΑΠ-Γ: σελ. 124* 1 13 Σύνολ ο Δ.Π.

33 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ

34 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ

35 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ Στόχοι: Β.3.1. Να συνδέουν το ανθρώπινο πεπτικό, αναπνευστικό και κυκλοφορικό σύστημα και να κατανοούν πώς αλληλεπιδρούν για να διατηρήσουν τον οργανισμό στη ζωή. Β Να γνωρίζουν πώς οι τροφές διασπώνται με την πέψη, ώστε να χρησιμοποιηθούν από τον οργανισμό για ενέργεια, ανάπτυξη και επιδιόρθωση των βλαβών. Βασικές Έννοιες: Η ανάγκη για διατροφή και εξασφάλιση θρεπτικών συστατικών Δομικά υλικά Ενεργειακές ουσίες Τι περιέχει η τροφή Θρεπτικές ουσίες Υδατάνθρακες Λίπη Πρωτεΐνες Νερό Άλατα Νουκλεϊνικά οξέα Βιταμίνες Διάκριση των πιο πάνω ουσιών σε οργανικές και ανόργανες 1

36 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ Στόχοι: Β Να ανακαλύπτουν τη σύνδεση ασθενειών με διατροφικές ελλείψεις. Β Να αναφέρουν ασθένειες που αφορούν το πεπτικό σύστημα και να συσχετίζουν την εμφάνισή τους με τη δράση διαφόρων παραγόντων του περιβάλλοντος ή παραγόντων που σχετίζονται με ατομικές πρακτικές ή συμπεριφορές όπως είναι οι διατροφικές συνήθειες. Β Να κατανοούν τη σημασία της πρόληψης, τα αίτια, τα συμπτώματα και τη θεραπεία παθολογικών καταστάσεων που σχετίζονται με τη διατροφή όπως η παχυσαρκία και η ανορεξία. Βασικές Έννοιες: Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Είδος/ποιότητα τροφών Έτοιμα φαγητά Προπαρασκευασμένα φαγητά Κονσερβοποιημένα φαγητά Τροφές πλούσιες σε λίπη Πρόγραμμα/ποσότητα διατροφής Αποφυγή πρωινού Βαρύ βραδινό Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις Παχυσαρκία Μικροβιακές παθήσεις Νευρική Ανορεξία Ουλίτιδα Διαβήτης Τερηδόνα Ψηλή χοληστερόλη

37 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. ΥΑΠ-Γ: σελ Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 Στόχοι: Β Να αντλούν πληροφορίες από έντυπες ή ηλεκτρονικές πηγές για την ενεργειακή αξία των τροφίμων και για την ενέργεια που απαιτείται για βασικές καθημερινές δραστηριότητες. Β Να κατανοούν τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής για την υγεία. Β Να γνωρίζουν για τα διαφορετικά είδη τροφών και να εκτιμήσουν ότι ο ισορροπημένος συνδυασμός τους οδηγεί σε σωστή διατροφή. Β Να κατανοούν ότι οι ενεργειακές ανάγκες των οργανισμών ποικίλουν με βάση την ηλικία και την ημερήσια δραστηριότητά τους. Β Να αντιλαμβάνονται τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής, σε ποσοστά υδατανθράκων, πρωτεϊνών, λιπιδίων, βιταμινών, αλάτων, νερού και φυτικών ινών και να ανακαλούν τη χρησιμότητα/ρόλο όπως και κάποιες πηγές αυτών των θρεπτικών ουσιών. Β Να γνωρίζουν τα βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής δίαιτας και να κατανοούν τη σημασία εφαρμογής της για την ανθρώπινη υγεία. Βασικές Έννοιες: Υπερσιτισμός Ισορροπημένη διατροφή / Μεσογειακή δίαιτα Υποσιτισμός Πηγές θρεπτικών συστατικών Ενεργειακές ανάγκες με βάση την ηλικία και την ημερήσια δραστηριότητα 2

38 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. ΥΑΠ-Γ: σελ Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 Στόχοι: Β.3.2. Να ανιχνεύουν εργαστηριακά τις βασικές κατηγορίες θρεπτικών ουσιών. (Ε) Β.3.3. Να διεξάγουν πειραματική διερεύνηση για την ενεργειακή αξία των τροφών. Β.3.4. Να συγκρίνουν εργαστηριακά την παραγωγή ενέργειας από διαφορετικά τρόφιμα. (Ε) Βασικές Έννοιες: Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών Ανίχνευση Υδατανθράκων Ανίχνευση γλυκόζης με αντιδραστήριο Benedict ή Φελίγγειο υγρό Ανίχνευση αμύλου και κυτταρίνης με διάλυμα ιωδίου Ανίχνευση Πρωτεϊνών με αντίδραση διουρίας (Biuret) (NaOH, διάλυμα θειικού χαλκού CuSO 4 ) ή με αντιδραστήριο Milon Ανίχνευση Λιπών με οινόπνευμα ή με διηθητικό χαρτί 2

39 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) ΥΑΠ-Γ: σελ Σκεπτικό: Να εξεταστεί σε αυτό το σημείο πώς από τις τροφές που παίρνει ένας οργανισμός με την μηχανική πέψη φτάνουμε στο επίπεδο των κυττάρων. Αυτό που τρώμε δεν είναι τίποτε άλλο από τμήματα τροφών που αποτελούνται από κύτταρα. Στόχοι: Β.3.5. Να περιγράφουν συνοπτικά την πορεία της τροφής στο πεπτικό σύστημα. Β.3.6. Να εξηγούν το ρόλο σημαντικών οργάνων στη διαδικασία της πέψης. Β.3.7. Να αναγνωρίζουν και να εντοπίζουν τις διάφορες δομές στην ανατομία του πεπτικού συστήματος. (Ε) Β.3.8. Να κατανοούν τις διαδικασίες της πέψης. Β.3.9. Να εξηγούν τον τρόπο και το λόγο για τον οποίο η τροφή κινείται με την περίσταλση. Βασικές Έννοιες: Μέρη του πεπτικού συστήματος Στοματική κοιλότητα Σιελογόνοι αδένες Επιγλωττίδα Φάρυγγας Οισοφάγος Στομάχι Δωδεκαδάκτυλο Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Πρωκτός

40 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) ΥΑΠ-Γ: σελ Σκεπτικό: Να εξεταστεί σε αυτό το σημείο πώς από τις τροφές που παίρνει ένας οργανισμός με την μηχανική πέψη φτάνουμε στο επίπεδο των κυττάρων. Αυτό που τρώμε δεν είναι τίποτε άλλο από τμήματα τροφών που αποτελούνται από κύτταρα. Στόχοι: Β.3.5. Να περιγράφουν συνοπτικά την πορεία της τροφής στο πεπτικό σύστημα. Β.3.6. Να εξηγούν το ρόλο σημαντικών οργάνων στη διαδικασία της πέψης. Β.3.7. Να αναγνωρίζουν και να εντοπίζουν τις διάφορες δομές στην ανατομία του πεπτικού συστήματος. (Ε) Β.3.8. Να κατανοούν τις διαδικασίες της πέψης. Β.3.9. Να εξηγούν τον τρόπο και το λόγο για τον οποίο η τροφή κινείται με την περίσταλση. Βασικές Έννοιες: Μέρη του πεπτικού συστήματος Στοματική κοιλότητα Σιελογόνοι αδένες Επιγλωττίδα Φάρυγγας Οισοφάγος Στομάχι Δωδεκαδάκτυλο Λεπτό έντερο Παχύ έντερο Πρωκτός

41 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) 4 Δομή και λειτουργία του ευκαρυωτικού κυττάρου (κυτταρική μεμβράνη, Ενδοπλασματικό δίκτυο, Συσκευή Golgi, κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα), πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, κεντροσωμάτιο. (Από το κύτταρο στα οργανίδια και μακρομόρια) ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ ΥΑΠ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ Χημική πέψη - πεπτικά ένζυμα. ΥΑΠ-Γ: σελ (Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια). 116* 6 Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό σύστημα. (Κατάληξη των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα). ΥΑΠ-Γ: σελ. 124* 1 13 Σύνολ ο Δ.Π.

42 4 Δομή και λειτουργία του ευκαρυωτικού κυττάρου (κυτταρική μεμβράνη, Ενδοπλασματικό δίκτυο, Συσκευή Golgi, κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα), πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, κεντροσωμάτιο. (Από το κύτταρο στα οργανίδια και μακρομόρια) Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ Σκεπτικό: Εφόσον η τροφή αποτελείται από κύτταρα, είναι ευκαιρία να εξετάσουμε πώς είναι δομημένα τα κύτταρα, σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια από ότι εξετάστηκαν στην Α Γυμνασίου. Από το κύτταρο κινούμαστε σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια στα οργανίδια, εξετάζοντας τη δομή και τη λειτουργία τους και στη συνέχεια στα μακρομόρια. Οι τροφές δεν είναι τίποτε άλλο από ομάδες κυττάρων ή κύτταρα που αποτελούνται από οργανίδια τα οποία φτιάχνονται από μακρομόρια. Στόχοι: Β.4.1. Να κατανοούν και να περιγράφουν τη δομή και τη λειτουργία του κυττάρου και των σημαντικότερων υποκυτταρικών οργανιδίων. Βασικές Έννοιες: Κυτταρική μεμβράνη Ενδοπλασματικό δίκτυο Συσκευή Golgi Κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα) Πυρήνας Μιτοχόνδρια Ριβοσώματα Κεντροσωμάτιο Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 3

43 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 Διατροφή (εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών) Ανόργανες και Οργανικές ουσίες Σύγχρονες (ανθυγιεινές) διατροφικές συνήθειες Ασθένειες και παθολογικές καταστάσεις. 2 Ισορροπημένη Διατροφή Μεσογειακή δίαιτα. Σύσταση τροφής Ανίχνευση θρεπτικών ουσιών. (Ε) 3 Πεπτικό σύστημα - Μηχανική Πέψη (Από την τροφή στα κύτταρα) 4 Δομή και λειτουργία του ευκαρυωτικού κυττάρου (κυτταρική μεμβράνη, Ενδοπλασματικό δίκτυο, Συσκευή Golgi, κυστίδια (π.χ. λυσοσώματα), πυρήνας, μιτοχόνδρια, ριβοσώματα, κεντροσωμάτιο. (Από το κύτταρο στα οργανίδια και μακρομόρια) ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Γ: σελ / ΥΑΠ-Γ: σελ. 112*, σελ ΥΑΠ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ. 105 ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ Χημική πέψη - πεπτικά ένζυμα. ΥΑΠ-Γ: σελ (Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια). 116* 6 Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό σύστημα. (Κατάληξη των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα). ΥΑΠ-Γ: σελ. 124* 1 13 Σύνολ ο Δ.Π.

44 5 Χημική πέψη - πεπτικά ένζυμα. (Από τα μακρομόρια στα μικρομόρια). ΥΑΠ-Γ: σελ * 2 Σκεπτικό: Στη συνέχεια, μεταβαίνουμε σε ακόμα μικρότερο επίπεδο, από τα μακρομόρια στα μικρομόρια, με τη χημική πέψη. Με τη βοήθεια ειδικών ουσιών, των ενζύμων, που παράγονται σε διάφορα μέρη στο πεπτικό σύστημα, τα μακρομόρια διασπώνται σε απλούστερα τελικά προϊόντα, τα μικρομόρια. Στόχοι: Β Να κατανοούν το ρόλο των πεπτικών ενζύμων και της χολής στη διαδικασία της πέψης. (Ε) Β Να διερευνούν το χρόνο/ταχύτητα εκτέλεσης μιας βιοχημικής αντίδρασης (π.χ. αμυλάση και άμυλο) και να προσδιορίζουν και να ελέγχουν τις σχετικές μεταβλητές κατά την πειραματική διερεύνηση της δράσης ενός ενζύμου. (Ε) Δραστ. Α.3. σε. ΥΑΠ114 Βασικές Έννοιες: Υδατάνθρακες Άμυλο Αμυλάση ή πτυαλίνη Γλυκόζη Πρωτεΐνες Πρωτεάσες Αμινοξέα Λίπη Παγκρεατικό υγρό Χολή Γλυκερόλη Λιπαρά οξέα

45 6 Απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* 1 Σκεπτικό: Αυτά τα μικρομόρια στα οποία έχει διασπασθεί η τροφή χρειάζεται τώρα να απορροφηθούν από τον οργανισμό για να μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Στόχοι: Β Να εξηγούν πώς η δομή του εντέρου συμβάλλει στην απορρόφηση των μονομερών βιολογικών μορίων. Βασικές Έννοιες: Απορρόφηση Λάχνες του εντέρου Μακρομόρια Μικρομόρια Τριχοειδή Εργαστήριο Η απορρόφηση από χαρτί λείο και χαρτί κουζίνας.

46 7 Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό σύστημα. (Κατάληξη των θρεπτικών συστατικών στα κύτταρα). ΥΑΠ-Γ: σελ. 124* 1 Σκεπτικό: Αυτά τα μικρομόρια αφού απορροφηθούν από το κυκλοφορικό σύστημα τότε καταλήγουν στα κύτταρα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος. Στόχοι: Β Να ονομάζουν τα όργανα του κυκλοφορικού συστήματος του ανθρώπου. Βασικές Έννοιες: Καρδία Αιμοφόρα αγγεία Φλέβες Αρτηρίες Τριχοειδή Αίμα Συκώτι Πνεύμονες

47 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ΥΑΠ-Γ: σελ ζωής. 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. ΥΑΠ-Γ: σελ Ομάδες αίματος - αιμοδοσία. ΥΑΠ-Γ: σελ Ανταλλαγή αερίων. ΥΑΠ-Γ: σελ Διάχυση - Διαπίδυση. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 79 Σύνολ ο Δ.Π ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 31

48 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Σκεπτικό: Αφού έγινε εισαγωγή του κυκλοφορικού συστήματος, τώρα οι μαθητές μπορούν να αντιληφθούν τη σημασία του κυκλοφορικού συστήματος στη μεταφορά των θρεπτικών συστατικών. Στόχοι: Β Να εξηγούν το ρόλο των οργάνων του κυκλοφορικού συστήματος. Β Να μελετήσουν τη δομή της καρδιάς. (Ε) Β Να εξηγούν τη λειτουργία της καρδιάς. Β Να κατανοούν ότι κατά τη διάρκεια της άσκησης ο καρδιακός ρυθμός μεταβάλλεται. (Ε) Β Να περιγράφουν τη δομή των αγγείων: αρτηρίες, φλέβες και τριχοειδή και να κατανοήσουν τον ρόλο τους. Β Να περιγράφουν τη κυκλοφορία του αίματος διαμέσου των αιμοφόρων αγγείων από και προς την καρδιά. Βασικές Έννοιες: Καρδία Δεξιός Αριστερός Κόλπος Δεξιά Αριστερή Κοιλία Βαλβίδες Διγλώχινα Τριγλώχινα Άνω Κοίλη φλέβα Κάτω Κοίλη Φλέβα Πνευμονική αρτηρία Μικρή ή πνευμονική κυκλοφορία Μεγάλη ή Σωματική κυκλοφορία Στεφανιαίες αρτηρίες Σφυγμός

49 9 Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ζωής. ΥΑΠ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 69 Σκεπτικό: Αφού εξετάστηκε η δομή και η λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος είναι η κατάλληλη περίοδος για τη σύνδεση με ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος και του τρόπου ζωής μας. Στόχοι: Β Να αναφέρουν ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος (καρδιοπάθειες, αγγειοπάθειες κ.τ.λ.) και να συσχετίζουν την εμφάνισή τους με περιβαλλοντικούς παράγοντες και το σύγχρονο τρόπο ζωής. Βασικές Έννοιες: Καρδιοπάθειες Αγγειοπάθειες Αθηροσκλήρωση Αθηρωματικές πλάκες Θρόμβος Έμφραγμα Σύγχρονος τρόπος ζωής Παχυσαρκία Πλούσια σε ζωικά λίπη διατροφή Κάπνισμα Περιβάλλον Αέριοι ρύπο π.χ. Μονοξείδιο του άνθρακα 1

50 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. Ομάδες αίματος - αιμοδοσία. Σκεπτικό: Εξετάζεται σε αυτό το σημείο το αίμα (τα συστατικά και ο ρόλος του) και οι ομάδες αίματος και η αιμοδοσία, έτσι ώστε να μπορεί να συνδεθεί άμεσα με το επόμενο κεφάλαιο που είναι το αναπνευστικό σύστημα. Στόχοι: Β Να διακρίνουν τα συστατικά του αίματος. Β Να εξηγήσουν το ρόλο του αίματος. Β Να ανακαλούν τη σύνθεση του αίματος: ερυθρά αιμοσφαίρια, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια και πλάσμα. (Ε) Β Να κατανοούν ότι το πλάσμα περιέχει ανόργανες και οργανικές ουσίες, χρήσιμες και άχρηστες (πρωτεΐνες, ορμόνες, άλατα, ουρία, διοξείδιο του άνθρακα κ.ά.), και διανέμει τη θερμική ενέργεια σ όλο το σώμα. Β Να περιγράφουν τις προσαρμογές των ερυθρών αιμοσφαιρίων για την μεταφορά του οξυγόνου (σχήμα ερυθρού, παρουσία αιμοσφαιρίνης). Β Να γνωρίζουν ότι τα αιμοπετάλια εμπλέκονται στην πήξη του αίματος για να εμποδίσουν την απώλεια αίματος και την είσοδο των μικροοργανισμών στο αίμα. Βασικές Έννοιες: Ερυθρά αιμοσφαίρια Αιμοσφαιρίνη Αναιμίες Μεσογειακή αναιμία Λευχαιμία Λευκά αιμοσφαίρια Φαγοκυττάρωση Λεμφοκύτταρα Αντισώματα Ανοσία: Φυσική, Τεχνητή Εμβόλια Οροί ΥΑΠ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ. 130 Αιμοπετάλια Πήξη αίματος Πλάσμα του αίματος Μεταφορά ουσιών Διανομή θερμικής ενέργειας Ομάδες αίματος Μετάγγιση Πανδότης Πανδέκτης 2

51 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ΥΑΠ-Γ: σελ ζωής. 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. ΥΑΠ-Γ: σελ Ομάδες αίματος - αιμοδοσία. ΥΑΠ-Γ: σελ Ανταλλαγή αερίων. ΥΑΠ-Γ: σελ Διάχυση - Διαπίδυση. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 79 Σύνολ ο Δ.Π ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 31

52 11 Ανταλλαγή αερίων. Διάχυση - Διαπίδυση. ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 Σκεπτικό: Αφού εξετάστηκαν τα συστατικά και ο ρόλος του αίματος, σε αυτό το σημείο εξετάζεται πώς τα αναπνευστικά αέρια που μεταφέρονται με το αίμα περνούν προς και από τα κύτταρα των ιστών καθώς και πώς τα αναπνευστικά αέρια περνούν από και προς τα τριχοειδή, στους πνεύμονες. Στόχοι: Β Να προσδιορίζουν την πορεία των αναπνευστικών αερίων κατά τη λειτουργία της αναπνοής στον ανθρώπινο οργανισμό. Β Να εξηγούν πώς η δομή των κυψελίδων είναι προσαρμοσμένη για την ανταλλαγή αερίων και να περιγράφουν το ρόλο τους στην ανταλλαγή αερίων μεταξύ πνευμόνων και τριχοειδών αγγείων. Β Να διερευνούν την αναπνοή στον ανθρώπινο οργανισμό. (Ε) Βασικές Έννοιες: Ανταλλαγή αερίων στους ιστούς Ανταλλαγή αερίων στις κυψελίδες Δομή κυψελίδων Λεπτά τοιχώματα Υγρό περιβάλλον Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ

53 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Σκεπτικό: Εξετάζεται η δομή και η λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος. Στόχοι: Β Να συνδέουν τη λειτουργία της αναπνοής με τις υπόλοιπες λειτουργίες των οργανισμών και κατ επέκταση με τις ανάγκες επιβίωσης τους. Β Να κατανοούν και να διεξάγουν πειράματα σχετικά με την αναπνοή στις διάφορες κατηγορίες των ζωντανών οργανισμών. (Ε) Β Να διακρίνουν ομοιότητες και διαφορές σε ότι αφορά στην αναπνοή στις διάφορες κατηγορίες οργανισμών. Β Να περιγράφουν το μηχανισμό ανταλλαγής αερίων. Β Να ονομάζουν τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος του ανθρώπου. Β Να περιγράφουν την ανατομία του αναπνευστικού συστήματος. (Ε) Β Να κατανοούν το ρόλο των μυών του θώρακος και του διαφράγματος στην αναπνοή. (Ε) Βασικές Έννοιες: Ρινικές κοιλότητες Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρόγχοι Βρογχίδια Κυψελίδες Πνεύμονες Εισπνοή Εκπνοή Θώρακας Διάφραγμα

54 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ΥΑΠ-Γ: σελ ζωής. 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. ΥΑΠ-Γ: σελ Ομάδες αίματος - αιμοδοσία. ΥΑΠ-Γ: σελ Ανταλλαγή αερίων. ΥΑΠ-Γ: σελ Διάχυση - Διαπίδυση. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 79 Σύνολ ο Δ.Π ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 31

55 13 Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ Σκεπτικό: Εξετάζεται ποια είναι η πορεία που ακολουθούν τα θρεπτικά συστατικά αφού εισέλθουν στα κύτταρα. Στόχοι: Β.1.5. Να περιγράφουν τη διαδικασία της κυτταρικής αναπνοής και να τη διατυπώνουν λεκτικά με χημική εξίσωση. Βασικές Έννοιες: Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών Αναβολισμός Καταβολισμός Κυτταρική αναπνοή Αερόβια κυτταρική αναπνοή Αναερόβια κυτταρική αναπνοή (γαλακτική ζύμωση) 3

56 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Β & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α/Α ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟ / ΣΕΛΙΔΕΣ Δ.Π. Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 8 Κυκλοφορικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Ασθένειες κυκλοφορικού συστήματος και τρόπος ΥΑΠ-Γ: σελ ζωής. 10 Συστατικά και ρόλος του αίματος. ΥΑΠ-Γ: σελ Ομάδες αίματος - αιμοδοσία. ΥΑΠ-Γ: σελ Ανταλλαγή αερίων. ΥΑΠ-Γ: σελ Διάχυση - Διαπίδυση. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 12 Αναπνευστικό σύστημα. ΥΑΠ-Γ: σελ Αφομοίωση θρεπτικών συστατικών (αναβολισμός και καταβολισμός στα κύτταρα) - Αερόβια και Αναερόβια (γαλακτική) κυτταρική αναπνοή. 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. ΥΑΠ-Γ: σελ. 116* ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΟΕΔΒ-Α: σελ. 79 Σύνολ ο Δ.Π ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. 2 31

57 14 Ασθένειες αναπνευστικού συστήματος και τρόπος ζωής. ΥΑΠ-Γ: σελ Σκεπτικό: Εξετάζονται διάφορες ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος που σχετίζονται είτε με το σύγχρονο τρόπο ζωής είτε με περιβαλλοντικούς παράγοντες. Στόχοι: Β Να αναφέρουν ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος και να συσχετίζουν την εμφάνισή τους με περιβαλλοντικούς παράγοντες και το σύγχρονο τρόπο ζωής. Β Να διενεργούν, να περιγράφουν και να εξηγούν ελεγχόμενα πειράματα για να διερευνούν τις επιδράσεις της άσκησης στην αναπνοή. (Ε) Βασικές Έννοιες: Πνευμονοπάθειες Άσθμα Εμφύσημα Μολύνσεις αναπνευστικού (π.χ. φαρυγγίτιδα, λαρυγγίτιδα) Πνευμονοκονιάσεις (π.χ. ανθράκωση, αμιάντωση)

58 15 Δηλητήρια Κάπνισμα Ντοπάρισμα. Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. ΟΕΔΒ-Γ: σελ ΥΑΠ-Γ: σελ Θα αποσταλεί υλικό από το ΥΠΠ. Σκεπτικό: Εξετάζονται οι επιδράσεις του καπνίσματος, των δηλητηρίων και του ντοπαρίσματος στην υγεία του ανθρώπου. Αφέθηκαν για το τέλος ώστε να μπουν δραστηριότητες αφενός ανάπτυξης στάσεων και συμπεριφορών και αφετέρου σύνθεσης, ανάλυσης και αξιολόγησης όπου οι μαθητές/τριες μπορούν να συνδυάσουν έννοιες και από τα τρία κεφάλαια (πεπτικό, κυκλοφορικό, αναπνευστικό) Στόχοι: Β Να κατανοούν τις συνέπειες του καπνίσματος και να αποκτήσουν θετική στάση στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού. Β Να αιτιολογούν την αρνητική επίδραση του καπνίσματος και των ρύπων του ατμοσφαιρικού αέρα στη λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος και γενικότερα του οργανισμού. Β Να κατανοούν και να επιχειρηματολογούν για τις αρνητικές συνέπειες του ντοπαρίσματος. Β Να κατανοούν τις παθήσεις των στεφανιαίων αρτηριών και να αντιληφθούν τις αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν τις παθήσεις αυτές, όπως για παράδειγμα: το κάπνισμα, η κατανάλωση λιπαρών ουσιών, κυρίως ζωικών, η ένταση, η έλλειψη άσκησης κ.λπ. Β Να αναπτύξουν θετικές στάσεις για την άσκηση, την υγιεινή διατροφή και το περιβάλλον χωρίς καπνό. Βασικές Έννοιες: Κάπνισμα Χρόνια βρογχίτιδα Καρκίνος των πνευμόνων Εθισμός Παθητικό κάπνισμα Αέριοι ρύποι Ντοπάρισμα 2

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΟΥ ΔΟΜΕΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 Μάθημα: Βιολογία - Χημεία Τάξη: Γ Ημερομηνία: 05/06/2015 Διάρκεια: 2 ώρες Ονοματεπώνυμο: Τμήμα:.. Αρ:. Βαθμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/06/ 2015 ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες (07:45-09:45) ΤΑΞΗ: Γ Βαθμός :... Ολογράφως

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓ.ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ:ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:3.6.2014 ΤΑΞΗ: Γ ΧΡΟΝΟΣ:1.30 ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΕΛΙΔΩΝ:10 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:. ΤΜΗΜΑ:. ΑΡ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΛΑΝΙΤΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ: 40 ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Βασική δομή του κυττάρου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 25 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2015-2016 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Α. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο

4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο 4.4 Η αναπνοή στον άνθρωπο Στον άνθρωπο οι θρεπτικές ουσίες της τροφής απορροφώνται από το λεπτό έντερο. Με την κυκλοφορία του αίματος φτάνουν σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Εκεί, ορισμένες από αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο 1. Ποιος είναι ο ρόλος των ερυθρών κυττάρων του αίματος; α. μεταφέρουν οξυγόνο σε όλο το σώμα β. μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά, άλατα, ορμόνες και πρωτεΐνες γ. μεταφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό

Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό Μεταφορά αερίων στον ανθρώπινο οργανισμό Μαυροματ Χανιά 2015-2016 Οι οργανισμοί αναπνέουν. Γιατί αναπνέουμε; Σε τι μας χρησιμεύει το οξυγόνο; Ίσως σας φανεί παράξενο το γεγονός ότι η διαδικασία της αναπνοής

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1

Κυκλοφορικό σύστημα. Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Κυκλοφορικό σύστημα Από μαθητές και μαθήτριες του Στ 1 Η καρδία Χτύπα 2 δισεκατομμύρια φορές σε όλη μας τη ζωή. Βρίσκεται στο θώρακα, κέντρο προς αριστερά. Έχει το μέγεθος μιας γροθιάς. Αλεξάνδρα, Αναστασία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΒΑΘ.:... ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12-06-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:...

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡΙΘΜΟΣ:... ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ :ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/6/2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΧΡΟΝΟΣ 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία- Χημεία) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία»

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ «Το Πεπτικό σύστημα του ανθρώπου Διατροφή & Υγεία» ΕΝΤΥΠΟ Β : ΟΔΗΓΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ Α : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Καλογερά Αγγελική (3ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 ΒΑΘ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΟΛΟΓΡ.:... ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 10-06-2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ - ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ΩΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία

Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΡΔΙΑ ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΙΜΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ ΠΛΑΣΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΛΕΒΕΣ ΕΡΥΘΡΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΛΕΥΚΑ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΑ ΑΙΜΟΠΕΤΑΛΙΑ Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα 2 Ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ καρδιά, αιμοφόρα αγγεία, αίμα Δ. Αρζουμανίδου ΚΑΡΔΙΑ το κύριο όργανο του κυκλοφορικού συστήματος βρίσκεται ανάμεσα στους δυο πνεύμονες έχει

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα jk ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 7 Το κυκλοφορικό μας σύστημα Εισαγωγή στο Κυκλοφορικό μας Σύστημα (ΚΣ) Το ΚΣ αποτελείται από - τα αιμοφόρα αγγεία την καρδιά Αέρας που εισπνέουμε Αέρας που εκπνέουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 40 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ ( ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ/ΒΙΟΛΟΓΙΑ ) ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος.

3. Το σχεδιάγραμμα παρουσιάζει τομή ανθρώπινου πεπτικού συστήματος. ΠΕΠΤΙΚΟ 1. Α. Να γράψετε τα είδη των δοντιών Α, Β, Γ, Δ και τα μέρη του δοντιού Ε Μ. Β. Πόσα δόντια έχει ένα παιδί 3 χρόνων; Γ. Ποιοι αδένες αφήνουν το έκκριμά τους στη στοματική κοιλότητα και ποιο το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ:

1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ερωτήσεις Προβλήματα Δραστηριότητες 1. Να αν τιστοιχίσετε τους όρους της στήλης Ι με τις προτάσεις της στήλης ΙΙ: Ι Βιταμίνες Υδατάνθρακες Πρωτεΐνες Λίπη Βοηθούν κυρίως στη δόμηση νέων κυττάρων. Προσφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Μάθημα 6 Το ταξίδι του αέρα στο σώμα μας: To αναπνευστικό σύστημα Τα θέματά μας Γιατί χρειαζόμαστε αέρα;; Πώς μπαίνει ο αέρας μέσα στο σώμα μας;; Πώς κυκλοφορεί ο αέρας

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη

Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εργασία στο μάθημα της βιολογίας υπεύθυνη καθηγήτρια : Ζαρφτσιάν Μαρία Ελένη Εισαγωγή: Το κυκλοφορικό είναι από τα πιο σημαντικά αλλά και από τα πιο ευαίσθητα συστήματα του οργανισμού μας. Τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ -ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ ρίνα φάρυγγας στοματική κοιλότητα ΚΑΤΩ ΑΕΡΟΦΟΡΟΣ ΟΔΟΣ λάρυγγας τραχεία 2 βρόγχοι πνεύμονες ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ www.cyprusbiology.com 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2016 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2 Χρησιμότητα κυκλοφορικού συστήματος 1. Μεταφορά O 2 και θρεπτικών συστατικών στους ιστούς 2. Απομάκρυνση CO 2 και

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρωτεΐνες στη ζωή μας

Οι πρωτεΐνες στη ζωή μας Φύλλο εργασίας Η Αποστολή σας Να διερευνήσετε και Να διαπιστώσετε τη λειτουργία κάποιων πρωτεϊνών του σώματός μας (πεπτικά ένζυμα, συγκολλητινογόνα, αντισώματα, αιμοσφαιρίνη). Στο τέλος, να ετοιμάσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ

ΠΕΨΗ ΚΑΙ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΩΝ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ 8. Σημειώστε με ποιους από τους παρακάτω τρόπους δρα το σάλιο: α. συμβάλλει στην πέψη των πρωτεϊνών β. συμμετέχει στη δημιουργία βλωμού (μπουκιάς) γ. συμβάλλει στην καθαριότητα των δοντιών δ. λειαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 2: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Εξερευνώντας το Πεπτικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι

Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Ενότητα 2: Η οργάνωση της ζωής Γενικοί και Ειδικοί Στόχοι Κεφάλαιο 3: Η οργάνωση των οργανισμών Γενικοί Στόχοι: Φύλλα Εργασίας 3α Ανθρώπινος οργανισμός οργανικά συστήματα όργανα Α.1.18. Να διακρίνουν τα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ

1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1. ΑΠΟ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΥΤΤΑΡΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΙ Ο ανθρώπινος οργανισμός συνίσταται α- πό τρισεκατομμύρια κύτταρα. Τα κύτταρα αυτά εμφανίζουν σημαντική ποικιλομορφία, που αφορά το μέγεθος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα 1.2 Κύτταρο: η μονάδα της ζωής Ιστορικά 1665: Ο Ρ.Χουκ μιλά για κύτταρα. Σύγχρονη κυτταρική θεωρία: Το κύτταρο είναι η θεμελιώδης δομική και λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΔΙΑΝΕΛΛΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009 2010 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 Τάξη : Γ Γυμνασίου Βαθμός : Μάθημα : Βιολογία Ημερομηνία : 4 / 09/ 2009 Υπογραφή καθηγητή :... Διάρκεια : ΟΝΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ. 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ 1. Το σχεδιάγραμμα δείχνει 3 διαφορετικά αιμοφόρα αγγεία, Α, Β και Γ. (α) Να ονομάσετε τα αγγεία Α και Β. (β) Πώς είναι προσαρμοσμένο το αγγείο Γ για να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Τι είναι το κυκλοφορικό σύστημα; Συζήτησέ το με τους συμμαθητές σου για 3min και προσπάθησε να συμπληρώσεις τον παρακάτω ορισμό με λέξεις που δίνονται στη διπλανή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ Όνομα μαθητή / τριας:... Τμήμα :... Αρ :.. ΤΟ ΓΡΑΠΤΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ 8 ΣΕΛΙΔΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2013-2014 ΒΑΘΜΟΣ :... ΥΠΟΓΡΑΦΗ :... ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04. 06. 2014 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ: 8:00 π.μ

Διαβάστε περισσότερα

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί

Σκελετικό σύστημα. Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία. 2. Σκληροί σκελετοί Σκελετικό σύστημα Λειτουργίες: 1. Στηρικτικό πλαίσιο του σώματος των ζώων 2. Κινητική ποικιλομορφία Τύποι: 1. Υδροστατικοί σκελετοί 2. Σκληροί σκελετοί Ενδοσκελετός Εξωσκελετός Σκελετικό σύστημα υδροστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΑΝΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2009 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: / / 2009 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή / μαθήτριας:.. Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Βιολογία. Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης. A Λυκείου. Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη ΕΛΛΗΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ. Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θάνος Καψάλης Σοφία Πλατανιστιώτη Βιολογία A Λυκείου Απαντήσεις Κριτηρίων Αξιολόγησης Κεφάλαιο 2ο: ΠΕΠΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 3ο: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 4ο: ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Κεφάλαιο 5ο: ΑΝΑΠΝΟΗ Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟ 2003-2013 ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΠΕΡΔΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΟΣ (MSc) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙΔΑ Ενότητα 2 : Χημεία της ζωής 4 Ενότητα 3: Ενέργεια και οργανισμοί 13 Ενότητα 4: κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ 2 ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ I. ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: «Εξασφάλιση θρεπτικών ουσιών και ενέργειας στους αυτότροφους και ετερότροφους αοργανισµούς». II. ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι

Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Αναπνοή και ήχος Ομιλία και τραγούδι Σχέδιο εργασίας της Α τάξης Γελ. Πελοπίου Υπεύθυνος καθηγητής: Παπαδημητρίου Νικόλαος Αναπνοή Μέλη : Αγγελόπουλος Γιάννης Τσιπολίτης Γιώργος Η αναπνοή σε επίπεδο οργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:././2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Από το κύτταρο στον οργανισμό ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Τα χαρακτηριστικά των οργανισμών 1. Ποια τα κοινά χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών; Οι οργανισμοί τρέφονται Αναπνέουν Απεκκρίνουν Αναπαράγονται Αναπτύσσονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα

Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Ανίχνευση Λιπών Πρωτεϊνών Αμύλου στα τρόφιμα Τρόφιμα με λιπίδια Τρόφιμα με πρωτεΐνες Τρόφιμα με υδατάνθρακες Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 2 Ενότητα 2.4 Σελ. 45-47 1 Εισαγωγή Πρωτεΐνες Η ονομασία πρωτεΐνες προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2014-2015 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ A. Οι μαθητές να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1)Τι ονοµάζεται κύτταρο; Το κύτταρο είναι η µικρότερη µονάδα που µπορεί να τρέφεται, να αναπνέει, να αναπαράγεται κτλ., να εµφανίζει δηλαδή τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία.

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία. Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ Ενότητα λογισμικού Τροφή Θρέψη Φύλλο Εργασίας 7 Διατροφή & υγεία Βιολογία A Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Στις αρχές του 20ου αιώνα ένας νομπελίστας ιατροφιλόσοφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 3: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Μελετώντας το Κυκλοφορικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη πορεία δραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΙΤΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ(40 μονάδες) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06 / 06 / 2008 ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ώρες(βιολογία-χημεία) Όνομα μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το κύτταρο στον οργανισμό 1o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11207, 2o ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ - ΓΗ_Α_ΒΙΟ_0_11208 ΘΕΜΑ Δ Το ανθρώπινο σώμα, όπως και το σώμα κάθε πολυκύτταρου οργανισμού αποτελείται από πολλά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες;

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ. Τι είναι οι υδατάνθρακες; ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ Τι είναι οι υδατάνθρακες; Οι υδατάνθρακες είναι τα νομίσματα ενέργειας του σώματός μας. Τα περισσότερα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά αποτελούνται από υδατάνθρακες. Ο οργανισμός μας, σπα τους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου Διαγωνισμός στη Βιολογία.

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO Σάββατο 3 Δεκεμβρίου Διαγωνισμός στη Βιολογία. 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2017 Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2016 Διαγωνισμός στη Βιολογία (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)...

Διαβάστε περισσότερα

Από το κύτταρο στον οργανισμό. Κεφάλαιο 1ο

Από το κύτταρο στον οργανισμό. Κεφάλαιο 1ο Από το κύτταρο στον οργανισμό Κεφάλαιο 1ο Ι. Ανάμεσα στους μεικτούς αδένες του ανθρώπινου οργανισμού περιλαμβάνεται και το πάγκρεας. α) Ποια είναι τα προϊόντα που παράγει το πάγκρεας (παγκρεατικό υγρό,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΝΕΑ (9) ΣΕΛΙΔΕΣ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2011-2012 ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1:30 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού

ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ. Οι ρυθμιστές του οργανισμού ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Οι ρυθμιστές του οργανισμού Είδη αδένων στον άνθρωπο o Εξωκρινείς αδένες: εκκρίνουν το προϊόν τους μέσω εκφορητικού πόρου είτε στην επιφάνεια του σώματος (π.χ. ιδρωτοποιοί και σμηγματογόνοι

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ

Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Κεφάλαιο 2ο ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ 1. Κυτταρική μεμβράνη μοντέλο ρευστού μωσαϊκού κατά Singer και Nicolson Αποτελείται από διπλό στρώμα φωσφολιπιδίων με διάσπαρτα μόρια στεροειδών (χοληστερόλης) και μεγάλα

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα γνωρίζατε ότι η κατανάλωση ψωµιού είναι µία απολαυστική και θρεπτική συνήθεια. Από σήµερα η αγαπηµένη σας αυτή καθηµερινή συνήθεια µπορεί να παρέχει στον οργανισµό ακόµη περισσότερα θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Τ. ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΜΗΜΑ Β3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Ο όρος ενέργεια σημαίνει δυνατότητα παραγωγής έργου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Α. Διδακτικό πλαίσιο Τίτλος ενότητας: Ανακαλύπτοντας το Αναπνευστικό μας Σύστημα Παιδαγωγική Προσέγγιση: Προβληματοκεντρική μάθηση με προκαθορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. 2. Πώς οι αυτότροφοι οργανισμοί εξασφαλίζουν την τροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ - ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 8 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 2 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Από τι αποτελείται ο ανθρώπινος οργανισμός; Ο ανθρώπινος οργανισμός αποτελείται από περίπου 10 τρισεκατομμύρια κύτταρα, που οργανώνονται σε ιστούς, οι ιστοί σε όργανα και τα όργανα

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ. 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ ΜΕ ΤΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ «ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α & Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 ο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΥΤΟΤΡΟΦΟΙ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΤΡΟΦΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ-ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ 1 η ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Το σώµα κάθε οργανισµού αποτελείται από κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο)

Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου. Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Οικιακή Οικονομία Β Λυκείου Μάθημα Επιλογής (4ωρο) Βασικές επισημάνσεις Το μάθημα σε Γυμνάσιο και Λύκειο ονομάζεται Οικιακή Οικονομία Το περιεχόμενο του μαθήματος και των Δεικτών Επιτυχίας/Επάρκειας, βασίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό

Από το Κύτταρο στον Οργανισµό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Από το Κύτταρο στον Οργανισµό Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συµπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Στον ανθρώπινο οργανισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Να προσλαμβάνουν με την τροφή τους ένα μικρό θερμιδικό πλεόνασμα, δηλαδή λίγο περισσότερες θερμίδες από αυτές που είναι απαραίτητες για τη συντήρηση του σωματικού τους βάρους. Να προτιμούν τα φυτικά (ακόρεστα)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ

ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ Πειραματική διάταξη τροφή + Οξυγόνο Διοξείδιο του άνθρακα + ΕΝΕΡΓΕΙΑ Αντίδραση Κυτταρικής αναπνοής Α Γυμνασίου Κεφάλαιο 4 Ενότητα 4.4 Σελ. 88-89 Γ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΕΙΣΠΝΕΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΕΙΣΠΝΕΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ Εργαστηριακές Ασκήσεις Βιολογίας Χατζηνικόλας Μιχαήλ ΠΕ04 Βιολόγος ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΕΙΣΠΝΕΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΕΚΠΝΕΟΜΕΝΟ ΑΕΡΑ Αναπνευστικό Σύστημα Βρογχικό δέντρο Α Γυμνασίου Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ I» της Β και Γ τάξης Ενιαίου Λυκείου

Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ I» της Β και Γ τάξης Ενιαίου Λυκείου 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Τι είναι Βιολογία ορίζουν τι είναι Βιολογία, τι μελετά και τι μεθόδους χρησιμοποιούν οι Βιολόγοι στη μελέτη των οργανισμών. χρησιμοποιούν την επιστημονική μέθοδο χρησιμοποιούν και να ερμηνεύουν

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΜΟΝΙΜΩΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΩΝ Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ - B ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016

ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΓΥΜΝΑΣΙΟ.. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2015/2016 ΒΑΘ.:... / 40 ΟΛΟΓΡ.:... ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 ΥΠΟΓΡ.:... ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: dd/mm/yyyy ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΧΡΟΝΟΣ: 1 h 30 min

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1

Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Κεφάλαιο 6 ο ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΙ 1 Το αναπνευστικό σύστημα Εξυπηρετεί την ανταλλαγή αερίων πνευμονική αναπνοή Την πρόσληψη οξυγόνου από την ατμόσφαιρα

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε

Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε Ε.Κ.Φ.Ε. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ Δ. Ε. Α ΑΘΗΝΑΣ Α ΦΑΣΗ (ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΜΑΔΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ EUSO 2016 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ονοματεπώνυμο μαθητριών

Διαβάστε περισσότερα