Μαρία Παραλίδου. 1856, α ).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μαρία Παραλίδου. 1856, α )."

Transcript

1 Πρόσληψη της νέας τέχνης Η κλασικοροµαντική αντινοµία στο καταληκτικό κεφάλαιο της φιλοσοφικής πραγµατείας Δοκίµιον Καλλιλογίας ήτοι Στοιχεία Αισθητικής (Ζάκυνθος, 1856) του Κωνσταντίνου Στρατούλη Μαρία Παραλίδου Η ιστορία των τεχνών και της αισθητικής στον ευρωπαϊκό χώρο σηµαδεύεται από ποικίλα ρεύµατα και τάσεις που διαµορφώνονται µέσα από µια συνεχή διαλεκτική διαδικασία. Βρίσκονται δε σε µια διαρκή αλληλεπίδραση µε τα συµφραζόµενά τους, όχι µόνο τα καλλιτεχνικά και τα πολιτιστικά, αλλά και τα ιστορικά, τα κοινωνικοπολιτικά, ακόµη και τα οικονοµικά. Μέσα στα δυσδιάκριτα όριά τους διαµορφώνουν από κοινού την ευρωπαϊκή κουλτούρα ανασυνθέτοντάς την στο πέρασµα των αιώνων. Δύο από τα σηµαντικότερα αισθητικά αυτά κινήµατα είναι ο Κλασικισµός και ο Ροµαντισµός. Αν ο καθορισµός τους είναι δυσχερής για τον σύγχρονο µελετητή λόγω των πολυποίκιλων στοιχείων που τα συνθέτουν και του µεταξύ τους διαλόγου, µια τέτοια προσπάθεια καθίσταται αξιολογότατη, όταν επιχειρείται από θεωρητικό της εποχής. Εν προκειµένω, επικεντρωνόµαστε σε µέρος του έργου του Κωνσταντίνου Στρατούλη, Ιεροµόναχου και διευθυντή του «δευτερεύοντος» Σχολείου της Ζακύνθου 1, που αξιώνει να πραγµατευτεί το ζήτηµα αυτό, «περί Κλασικισµού και Ροµαντισµού υπό την αισθητικήν έποψιν», στο έκτο και τελευταίο κεφάλαιο του φιλοσοφικού του εγχειριδίου Δοκίµιον Καλλιλογίας ήτοι Στοιχεία Αισθητικής, που εκδίδεται στη Ζάκυνθο µόλις το Στο συγκεκριµένο κεφάλαιο ( ) γίνεται λόγος για την αισθητική των δύο ρευµάτων στις κύριες ευρωπαϊκές χώρες εξάπλωσής τους (Γερµανία, Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία) προκειµένου για την επιλογή του καταλληλότερου για τον εκάστοτε χρονότοπο αξιολογικού κώδικα. Η σηµασία αυτού του πονήµατος, του σχεδόν παραγκωνισµένου από την κριτική, έγκειται, όχι µόνο στη δυσκολία της πραγµάτωσης ενός τέτοιου έργου, αλλά και στην αποτίµηση του ιδεολογικού πλαισίου της εποχής. Η φιλοσοφική ενασχόληση µε την αισθητική αποκτά προστιθέµενη αξία τοποθετούµενη ύστερα από την άγονη θεωρητικά πρώτη περίοδο της νεοελληνικής Η Μαρία Παραλίδου είναι κάτοχος πτυχίου του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας (Ειδίκευσης Κλασικής) του Δηµοκρίτειου Πανεπιστήµιου Θράκης και Μεταπτυχιακού Διπλώµατος Ειδίκευσης στην κατεύθυνση Νεοελληνικής Φιλολογίας από το ίδιο Τµήµα. Εργάζεται ως µόνιµη εκπαιδευτικός σε σχολεία της Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης. 1 Με αυτές ακριβώς τις ιδιότητες υπογράφει ο ίδιος ο συγγραφέας την πραγµατεία του (Στρατούλης 1856, α ).

2 αφύπνισης 2. Επιχειρείται, µάλιστα, από τον Επτανήσιο θεωρητικό στα τέλη της φάσης του ροµαντικού κινήµατος στην Ευρώπη και στην ακµή του στην Ελλάδα 3. Ο ίδιος, βέβαια, δεν αναφέρεται άµεσα στον ελληνικό «Κλασικοροµαντισµό» 4 λόγω της ασάφειας των ορίων του, του κοινωνικοπολιτικού πλαισίου του και, ιδίως, λόγω της φύσης του συγκεκριµένου βιβλίου. Θα λέγαµε ότι η ερµηνεία του άπτεται της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας µε την ιδέα του ωραίου να εξισώνεται µε αυτή του αγαθού, του αληθούς και του υπέρτατου εσωτερικού ιδανικού και ανάγεται σε θέµα πρακτικής φιλοσοφίας συνδεδεµένο µε την εκάστοτε ιστορική αναγκαιότητα και προσανατολισµένο στην ηθική τελείωση και την κοινωνική ανάταση µαζί µε την αισθητική ανάπτυξη. Σύµφωνα µε τις αισθητικές απόψεις που διαπνέουν το όλο σύγγραµµα, ο Στρατούλης πιστεύει στην ανωτερότητα και την αξία του ωραίου, που, επειδή είναι τέτοιο, ευχαριστεί και όχι το αντίστροφο. Ειδικότερα, διαχωρίζεται από τις πρακτικές του αξίες, χωρίς αυτό να σηµαίνει ότι αποµακρύνεται από την κοινωνική ή την ηθικοπλαστική του διάσταση ως έργου τέχνης. Στο ωραίο συναντώνται το άπειρο και το πεπερασµένο, ώστε να γίνεται σηµείο συνάντησης του αγαθού και της αλήθειας, όπου οδηγείται κανείς µε τη συγκίνηση, τη θέληση και τη νόηση. Συνεπώς, το ωραίο αποτελεί µία ιδέα, που εκδηλώνεται µε πολλαπλότητα και ποικιλία σε ένα έργο τέχνης, που δε χωρίζεται σχολαστικά σε µορφή και περιεχόµενο, αλλά προσφέρει τέρψη στο σύνολό του, επειδή παρουσιάζει την ιδέα σε αισθητή µορφή, υποταγµένη 2 Η βαρυσηµαντότητα της πραγµατείας υπογραµµίζεται και από τον ίδιο τον εκδότη, Σέργιο Χ. Ραφτάνη, καθώς στο εκδοτικό σηµείωµα, ανάµεσα στους λόγους της επιλογής αυτής για την έκδοση του συγκεκριµένου βιβλίου, προτάσσεται «η παντελής παρ ηµίν έλλειψις τοιούτου είδους βιβλίων». Ακόµη, ο Ραφτάνης διατυπώνει τους σκοπούς του βιβλίου, που κατά έναν τρόπο προοικονοµούν ως κάποιο βαθµό και την αντίληψη του ίδιου του συγγραφέα περί τέχνης. Λέει ο εκδότης: «άσµενα πράττω αποβλέπων εις του έθνους την πρόοδον περί τα γράµµατα και τας επιστήµας» (α : «Τοις εντευξοµένοις».) Στην πραγµατικότητα, η παντελής έλλειψη τέτοιων βιβλίων επιβεβαιώνεται από τον Δ. Ανδριόπουλο και αιτιολογείται από το ότι στην πρώτη περίοδο της νεοελληνικής αφύπνισης η συµµετοχή των διανοούµενων στον επαναστατικό αγώνα και η προσπάθειά τους για επίλυση ουσιαστικών ζητηµάτων υποβάθµισε και παρακώλυσε την ενασχόλησή τους µε θεωρητικά ζητήµατα και τη φιλοσοφία εν γένει. Η αισθητική, µάλιστα, δεν είχε καµία θέση στα γράµµατα ως επιστήµη. Έπειτα, στη δεύτερη περίοδο της νεοελληνικής αφύπνισης, ο Στρατούλης είναι από τους πρώτους που αναλαµβάνουν το τόλµηµα, µε τη µετέπειτα εµφάνιση και άλλων αξιόλογων πραγµατειών από τον Χαντσερή (Προοίµιον εις την ιστορίαν της φιλοσοφίας, 1867), τον Βράιλα-Αρµένη (Θεωρητικής και πρακτικής φιλοσοφίας στοιχεία, 1862, και Φιλοσοφικαί µελέται, 1864) και τον Βιζυηνό (Ψυχολογικαί µελέται επί του καλού, 1885). Ως τότε σηµειώνονται µόνο κάποιες ευκαιριακές αναφορές από τον Δαµωδό και τον Βαρδαλάχο (Ανδριόπουλος 1990, 50). 3 Από τις τρεις φάσεις του Ροµαντισµού στην Ελλάδα, της «προπαρασκευής και εξόρµησης» ( ), της «ακµής» ( ) και της «παρακµής» ( ), ο συγγραφέας γνωρίζει την ιστορική στιγµή τού πολλά υποσχόµενου ρεύµατος, του ενθουσιασµού και της αίγλης του και όχι τις υπερβολές και επικρίσεις του (Ζώρας 1997, 536). 4 Βλ. αναλυτικότερα για τη δικαιολόγηση του οξύµωρου όρου: Δηµαράς 2000, 351 και εκτενέστερα για την περίοδο που µας αφορά:

3 στις εκάστοτε χωροχρονικές συνθήκες 5. Ο φακός εστίασής µας, όµως, στρέφεται µόνο στο καταληκτικό κεφάλαιο της πραγµατείας, καθότι ανταποκρίνεται στους στόχους και στα όρια της παρούσας ανακοίνωσης. Λαµβάνοντας υπόψη τη σύγχρονη βιβλιογραφία και κριτική πάνω στα δύο ρεύµατα εξετάζουµε µε µια παράλληλη ανάγνωση το περιεχόµενο του κεφαλαίου επεξηγώντας και αξιολογώντας το. Περιδιαβαίνοντας, σε πρώτη φάση, τις διαφορετικές έννοιες των όρων «κλασικό» και «Κλασικισµός», την ιστορία της εµφάνισης και της χρήσης τους, καθώς και τους τρόπους εκδήλωσης του ρεύµατος στις κύριες εθνικές ευρωπαϊκές λογοτεχνίες διαφαίνονται ως βασικές αρχές του η λογική και η µίµηση των αρχαίων κανόνων (Secretan 1983, 9). Εκεί ακριβώς εντοπίζει και ο Στρατούλης τη διαµάχη των δύο ρευµάτων (271) αναγνωρίζοντας, όµως, όπως και η σύγχρονη κριτική (Secretan 1983, 15), το απλουστευτικό των σαφών διαχωρισµών τους µε αφορισµούς ή επαίνους 6. Αναλυτικότερα, το «κλασικό» προσδιορίζεται αρχικά ως το «µεγάλο» ή το «πρώτης σειράς» (Fleischmann & Newman 1993, 215), έννοια που προηγείται της λέξης, καθώς προκύπτει από την ετυµολογία της (Secretan 1983, 13), την οποία επισκέπτεται και ο συγγραφέας µας 7. Μάλιστα, ο όρος συνδέθηκε µε τους συγγραφείς που χρησιµοποιούν εκλεπτυσµένη γλώσσα (Fleischmann & Newman 1993, 215). Αυτή την αντίληψη, «ώσπερ οι καθαρισταί και ακριβολόγοι σκέπτονται ως προς την γλώσσαν και το ύφος» (271), την εντοπίζει ο Επτανήσιος Ιεροµόναχος και στην εποχή του χωρίς να ονοµατίζει τους εκπροσώπους της και τη χαρακτηρίζει άτοπη στρέφοντας τα βέλη του εναντίον του λογιοτατισµού ή, ίσως, και του αθηναϊκού «Κλασικοροµαντισµού». Έπειτα, ο όρος και στον Μεσαίωνα δηλώνει το εξαιρετικό, το πρότυπο και αριστουργηµατικό (Wellek 1973, 451), ώστε σύντοµα να ταυτίζεται µε τους αρχαίους 5 Ανδριόπουλος 1990, 51. Επίσης, για την αισθητική του Στρατούλη γενικά, βλ.: Αποστολόπουλος 1950, Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη 2002, Παπανούτσος 1956, Επεξηγεί σχετικά ότι: «οι οπαδοί αυτών των δύο εναντίων συστηµάτων διαφωνούσιν εις το να προσδιορίσωσιν οποία εισί τα στοιχεία, άτινα χωρίζουσι το εν εκ του άλλου, και άτινα αληθώς συναπαρτίζουσι τον κλασικισµόν και τον µυθιστορισµόν [ ] Πολλάκις όµως αι αρχαί εκείνων [ενν. των κλασικών] αφικνούνται µέχρι του συγχέεσθαι µετά των αρχών αυτών των µυθιστορικών µεθ ων πάντοτε αµφισβητούσιν» (271). 7 Με την έννοια του «κλασικού» ως ανώτερου ξεκινά ο Στρατούλης το σχετικό κεφάλαιο προβαίνοντας στην των ονοµάτων επίσκεψιν προκειµένου για την τεκµηρίωση της θέσης του: «Διά του όρου Κλάσις σηµειούνται λογικαί εκφράσεις, αναφερόµεναι εις την σχέσιν εννοιών διαφόρου εκτάσεως, δι ης άλλαι µεν ευρίσκονται ανώτεραι, άλλαι δε κατώτεραι. Τούτου ένεκα τα γένη και τα είδη των πραγµάτων καλούνται κλάσεις (εκ του ελληνικού κλάω κλάσις, ή κλήσις καλέω, λατινιστί classis, µερίς των της α τάξεως πολιτών, διαίρεσις ποιηθείσα κατά τινα τάξιν, κυρίως κατά την δύναµιν) και η κανονική έκθεσις αυτών προσαγορεύεται κλασσοποίησις ή τακτοποίησις, ήτις γεννά σύστηµά τι τάξεων, όσον ένεστι τελείων» ( ).

4 συγγραφείς, εξέλιξη του όρου, που ο Στρατούλης παρουσιάζει µε την αντίστροφη σειρά (272). Με την ίδια έννοια το κλασικό σχετίστηκε µε τη σχολική τάξη (Fleischmann & Newman 1993, 215), σύνδεση, που ο φιλόσοφος αν και διευθυντής σχολείου αποσιωπά, καθότι, ενδεχοµένως, περιττεύει στα πλαίσια µιας ευρύτερης αισθητικής θεώρησης. Κάνει, όµως, λόγο για την έννοια του κλασικού που αποδίδεται σε έργα και περιόδους εξέχουσας λογοτεχνικής ακµής (Fleischmann & Newman 1993, ) και τη διευρύνει όχι µόνο στην τέχνη, αλλά και στους κοινωνικοπολιτικούς θεσµούς (272). Στον όρο «Κλασικισµός» που απαντά στη θεµατική µίµηση των ελληνολατινικών προτύπων (Fleischmann & Newman 1993, 216), κάνει µνεία και ο συγγραφέας (272). Συγκεκριµένα, στηλιτεύει τα µυθολογικά κλασικιστικά θέµατα ως ανεπίκαιρα και άρα άχρηστα, εκτός και αν αυτά αξιοποιούνται προς φιλοσοφική ανάλυση των νόµων της ανθρώπινης φύσης (274), θέση, που προσηµαίνει την µετέπειτα αναβίωση των αρχαίων µύθων στα τέλη του 19 ου και στις αρχές του 20 ου αιώνα (Fleischmann & Newman 1993, 216). Έτσι, ο ειδωλολατρικός Κλασικισµός θεωρείται κατά έναν οξύµωρο τρόπο ουτοπικός ως µη ρεαλιστικός, µιας και ως αλήθεια νοείται εδώ η µεταφυσική, η χριστιανική και η σύµφυτη προς τη νέα τάξη πραγµάτων. Ακόµη, ο Στρατούλης γνωρίζει την έννοια του Κλασικισµού ως µορφική µίµηση των αρχαίων προτύπων (Fleischmann & Newman 1993, 216), αλλά αντιπροτείνει την εναρµόνιση των αρχών και κανόνων των αρχαίων µε τη νέα τάξη (272) ή ακόµη πιο πέρα την εµπλοκή των δυνάµεων (ίσως και ειδών 8 ) που εξέχουσες ιδιοφυΐες µπορούν να πραγµατώσουν 9. Μάλιστα, εγκωµιάζει τις µετατονισµένες επιρροές των αρχαίων σε διακεκριµένους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, αναγνωρίζοντας στους τελευταίους στοιχεία και εκφάνσεις της νέας τέχνης. Αναφέρεται στους Ιταλούς της Αναγέννησης, τους Άγγλους της ελισαβετιανής 8 Η διατύπωση αυτή ενισχύει την υπόθεσή µας ότι ο Στρατούλης έχει γνώση του σολωµικού στοχασµού ή των απόψεων του κύκλου του Σολωµού περί συγκερασµού του Κλασικισµού και του Ροµαντισµού «σε τρόπο µεικτό γνήσιο» (Σολωµός 1964), ή ακόµη και των γερµανικών και ιταλικών επιρροών του (Βελουδής 1989, 375, ). Ο Στρατούλης, άλλωστε, γνωρίζει και εκτιµά τον Σολωµό και το έργο του, όπως φαίνεται από τις σχετικές αναφορές του στον τελικό του κατάλογο µε τους εξέχοντες καλλιτέχνες ( ). 9 Συγκεκριµένα, παρατηρεί: «Αν χρησιµεύουσιν εις άλλο οι κανόνες των αρχαίων, ουκ όντες κατάλληλοι εις τας σηµερινάς ανάγκας, καθό πηγάζουσιν εξ έργων συντεθειµένων τη εµπνεύσει λαών, διαφόρων των σηµερινών, ειµή εις το εµπλέκειν τας δυνάµεις, ώσπερ συµβαίνει εις εξόχους ευφυίας» (277).

5 περιόδου και τους µεγάλους κλασικούς της Γερµανίας για να καταλήξει στους εκπροσώπους του γαλλικού Ροµαντισµού ( ). Εξάλλου, ως όρος ο Κλασικισµός αποτελεί δηµιούργηµα post factum. Το ρεύµα, αν και προϋπήρχε ως τάση, θεσµοποιήθηκε µε την κλασικοροµαντική διαµάχη που ξεκίνησε από τους αδελφούς Schlegel στη Γερµανία και διακτινώθηκε στην Ευρώπη µε την έκδοση του De l Allemagne της Madame de Stael πυροδοτώντας βίαιες αντιδράσεις µε την πολεµική σε ό,τι παραδοσιακό, κανονιστικό και κλασικιστικό (Wellek 1973, 450) (Fleischmann & Newman 1993, 217). Ο Στρατούλης αναφέρεται στην αντινοµία (271, 274), αλλά στέκεται µετριοπαθής (275) προς τις εικονοκλαστικές και καταστρεπτικές, όπως λέει, τάσεις που ενυπήρχαν αρχικά στον Ροµαντισµό (273). Δεν προβαίνει σε σαφή περιοδολόγηση των ρευµάτων ανά χώρα και δεν αναφέρει τους εκπροσώπους του Κλασικισµού, µιας και ενδιαφέρεται περισσότερο για την αισθητική του, σταχυολογώντας και ενσωµατώνοντας κάποιες από τις αρχές του σε ό,τι οραµατίζεται για τη νέα τάση (277). Οικοδοµεί, έτσι, τη δική του αισθητική θέση, αξιοποιώντας κάθε γόνιµο στοιχείο προερχόµενο ακόµη και από τα κλασικιστικά προστάγµατα. Για παράδειγµα, προασπίζεται τη σύνδεση ωφέλιµου και τερπνού στην τέχνη 10, όπως τη γνωρίζουµε από τη νέο-αριστοτελική και ορατιανή προσέγγιση του γαλλικού Κλασικισµού (Fleischmann & Newman 1993, 216) επηρεάζεται από τον Διαφωτισµό και τον Ρεαλισµό, που παρεµπιπτόντως διατρέχουν τις όψεις του Κλασικισµού στην Αγγλία (Wellek 1973, 454) φαίνεται να προτιµά τον συχνά ροµαντικό γερµανικό Κλασικισµό (Wellek 1973, 454) της δεύτερης φάσης του (Fleischmann & Newman 1993, 218) και επικροτεί το ενδιαφέρον για την επιστήµη, την τέχνη, την ιστορία 11 και το εσωτερικό ωραίο (278) που εντοπίζεται και στον ιταλικό Νεοκλασικισµό, αν και εκεί η εσωτερική οµορφιά επιβάλλεται στην εξωτερική (Montgomery 1993, ). Γενικά, ο Κλασικισµός ανανεώνοντας τις ουµανιστικές αξίες και µε βάση την αριστοτελική έννοια της πιθανότητας (Montgomery 1993, 826), στρέφεται σ ένα ορθολογικό σύστηµα µε απόρροια τη διαµόρφωση περιορισµών και κανόνων 10 Σηµειώνει σχετικά: «Διό η νέα τέχνη, αναζητούσα το αληθές, δεν πρέπει να ολιγωρή του ιδανικού ωραίου, αµφότερα δε πρέπει µετά εντελούς αρµονίας να συντρέχωσιν εις το ωφέλιµον και εις το ηδύ, ίνα διδαχθή και βελτιωθή το ανθρώπινον γένος» (278). Βλ. αντίστοιχα και: 273, 275, Σχετικά µε την επιστήµη, ο Στρατούλης θεωρεί «τα πλεονεκτήµατα της νέας σχολής, χρεωστούµενα εις τας προόδους των σπουδών», για παράδειγµα, «εις την ακραιφνή γνώσιν της ιστορίας» (274), καθώς για τον καλλιτέχνη «η σπουδή της ιστορίας είναι απαραίτητος» (279).

6 εκπορευόµενων από τη φύση και τα αρχαία πρότυπα (Montgomery 1993, 825). Ο Στρατούλης αποδοκιµάζει τη στείρα µίµηση των προτύπων, που οδηγεί σε στασιµότητα, έναντι της κριτικής µίµησης του αληθούς και του αναλλοίωτου που το νοητικό βλέµµα εκλαµβάνει. Από τη σπουδή και τους κανόνες των αρχαίων δέχεται µόνο ό,τι µπορεί να αναπροσαρµόζεται συνεχώς στο σήµερα συνθέτοντας «την ζώσαν τέχνην, σχετικώς των χρόνων, και ουχί την νεκράν» (277). Από την άλλη πλευρά, το ιστορικό, κοινωνικοπολιτικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο των απαρχών του ροµαντικού κινήµατος στην Ευρώπη είναι που το καθιστά αναγκαιότητα (Βλ. αναλυτικότερα: Travers 2005, 39-40). Το ίδιο αίτηµα για εξαγγελία µιας καλλιτεχνικής µεταρρύθµισης φαίνεται να εκφράζει µε θέρµη και ο Επτανήσιος θεωρητικός στους χρόνους της αγγλικής αποικιοκρατίας, που αποτελεί επίσης ιστορικό πλαίσιο του Ροµαντισµού (Βλ. σχετικά: Βελουδής 1992, ). Αναφέρουµε συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά του κινήµατος σύµφωνα µε τη βιβλιογραφία 12. Στα πλαίσιά του εντάσσονται ο ιδεαλισµός και η εξιδανίκευση τέχνης και καλλιτέχνη στην πρώιµη µορφή του δόγµατος «η τέχνη για την τέχνη», ο αντικλασικισµός και η άρση των κανόνων, η καταφυγή στη θρησκεία, στον Μεσαίωνα, στη φύση και στο παρελθόν της αθωότητας, στην εθνική ιστορία και στη λαϊκή κληρονοµιά. Ακόµη, µέσα σ ένα κλίµα ανησυχίας, διχασµού και ανικανοποίησης, συνυπάρχουν ως στοιχεία η αλλοτρίωση του καλλιτέχνη και η λατρεία του εγώ και του συναισθήµατος ως µέσου αντίληψης του κόσµου, η αναζήτηση της φαντασίας, ο αντιλογιοτατισµός και ο υποκειµενισµός, η στροφή στο αλλόκοτο, η νοσταλγία και η απαισιοδοξία. Το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ψυχολογία και παραψυχολογία, στο µυστικισµό και τη µεταφυσική, στο όνειρο και την ονειροπόληση προς την ανασύνθεση της πραγµατικότητας µε χρήση υπερβολής, πάθους, ειρωνείας και σάτιρας. Όλα αυτά συναντώνται σε ένα αµάλγαµα προερχόµενο από την ένωση ποίησης και µουσικής, λογοτεχνίας και ζωγραφικής, και συλλήβδην από τη σύζευξη τεχνών, επιστηµών και φιλοσοφίας. Σχετικά µε τα παραπάνω, ο Στρατούλης µιλά κριτικά για τον αντικλασικισµό και υποστηρίζει, όπως προαναφέρθηκε, τον γόνιµο συγκερασµό των δύο τάσεων από την ποιητική ιδιοφυΐα γεφυρώνοντας κατά κάποιον τρόπο την κλασικοροµαντική 12 Για τα χαρακτηριστικά του ρεύµατος που συνοψίζουµε στην επικείµενη παράγραφο βλ. αναλυτικότερα: Βελουδής 1992, ,

7 αντινοµία προς όφελος των σύγχρονων αναγκών 13. Μ αυτόν τον γνώµονα αποδέχεται εν µέρει την καταφυγή του Ροµαντισµού στη θρησκεία µε τις µεταφυσικές και ρεαλιστικές συνδηλώσεις της στον αντίποδα των µυθολογικών θεµάτων του Κλασικισµού, που στερούνται πραγµατικότητας και αλήθειας 14. Με σκοπό την εντελέχεια, τη βελτίωση ατόµου και συνόλου, εγκρίνει ως πηγή έµπνευσης κάθε εικόνα της ανθρώπινης φύσης, αν και δεν αναφέρεται στη λαϊκή παράδοση. Σ αυτό το κλίµα, ο Ιεροµόναχος παραµερίζει τα ιπποτικά θέµατα όσο και τα µυθολογικά, αλλά, τελικά, ακόµη και την προσκόλληση στα χριστιανικά 15 προκρίνοντας µόνο τους «νόµους της ανθρώπινης καρδίας τους και αναλλοίωτους» (277). Ουσιαστικά, αυτούς καθιστά και πυλώνες της νέας τάσης. Το συναίσθηµα και η φαντασία όταν λειτουργούν χωρίς υπερβολές και ακρότητες ανάγονται σε κριτήρια καθορισµού του ρεύµατος στο οποίο προσδίδει πάντα µια κοινωνική στόχευση 16. Υποστηρίζει τη γνησιότητα, την πληρότητα και την αυθεντικότητα της φύσης και της τέχνης (276) πέρα από κάθε παρεκτροπή και «άδειαν της φαντασίας» (273, 276). Η νέα τέχνη καθοράται υπό το πρίσµα µιας εσωτερικής ανασκαφής 17, µιας υποκειµενικής φιλοσοφίας 18 και µιας λογικής συστοιχίας, που εκπορεύονται από τη µελέτη της επιστήµης και της ιστορίας (274, 279). Ειδάλλως, «πίπτει εις το αλλόκοτον, εις το παράδοξον και εις το ιδιότροπον» (279). 13 Αναφέρει: «Όσον δε προς τας σχέσεις του ρωµαντισµού µετά των κανόνων του ωραίου, των απαντωµένων εις τους Έλληνας και τους Λατίνους, [ ] εξάγεται ότι και όταν δεν µιµώνται τους κλασικούς εις άπαντα τα µέρη αυτών, και εξαιρέτως υπό την µυθολογικήν έννοιαν, δύνανται ούτοι να ήναι έξοχα πρότυπα της µορφής και του ύφους, και να προσενέγκωσι, δια τον νόµον της αναλογίας, τον τρόπον του εκφράζειν τας νέας ιδέας καταλλήλους εις τους καιρούς» (275). 14 Κατά τον συγγραφέα το νέο ρεύµα «στρέφεται περί άλλας πηγάς του θαυµαστού, ως ήθελεν είσθαι ο χριστιανισµός, και προσαρµόζεται βέλτιον εις τας ηµετέρας ανάγκας και τα ήθη» (273) και «Η µυθολογία [ ] δεν έχει χώραν εις τα νέα συµβάµατα παντελώς, επειδή κατά τας ηµετέρας χριστιανικάς πεποιθήσεις οι θεοί της ειδωλολατρίας δεν έχουσιν επιρροήν εις τας ανθρωπίνας τύχας, καθό εστερηµένοι πραγµατικότητος και αληθείας.» (275). 15 Για τις θεωρίες του Διαφωτισµού περί ανεξιθρησκείας, που, ενδεχοµένως, επηρεάζουν και τον Στρατούλη, βλ. αναλυτικότερα: Κιτροµηλίδης 1996, Για τη µισαλλοδοξία της εποχής, βλ.: Κιτροµηλίδης 1996, Ο Στρατούλης έχοντας επίγνωση της γενικότερης σύγχυσης γύρω από τον καθορισµό του ρεύµατος δέχεται ότι «ρωµαντισµόν εννοώµεν την έκφρασιν της ανθρώπινης φαντασίας λαµβανούσης µορφήν τινά ανάλογον εις τας κοινωνικάς προόδους» (273). Επανεκθέτει δε το ότι ο Ροµαντισµός, «ωφελούµενος εκ τινος βαθυτέρας και ακριβεστέρας σπουδής του ανθρώπου και της κοινωνίας» (276), προσανατολίζεται στην αισθητική αρτιότητα και τη σκοπιµότητα του έργου τέχνης, «απευθυνόµενης εις την καρδίαν και την φαντασίαν, οφείλει δε αύτη να αποτείνηται εις την βελτίωσιν της κοινωνίας» (273). 17 Σύµφωνα µε τον Στρατούλη, η νέα τέχνη εν µέρει συνίσταται «εις την ψυχολογικήν ανάπτυξιν του ανθρώπου, εις την ανάλυσιν της διανοίας και του αισθήµατος» (274). 18 Ως προς τη φιλοσοφία, ο συγγραφέας θεωρεί ότι πρέπει να «αποβαίνη αυτή πάντοτε προσήκουσα εις το υποκείµενον» (279).

8 Επίσης, ο συγγραφέας φαίνεται ενήµερος σχετικά µε την προέλευση του όρου 19 από την Αγγλία και τις παλιές «ροµάντζες» (Travers 2005, 54) (Furst 1974, 21) και, µάλιστα, παρακολουθεί τη µετεξέλιξή του. Μέσα από τις διάφορες προροµαντικές εκφάνσεις του ο Ροµαντισµός εξελίσσεται σε αισθητική της ενορατικής συγκινησιοκρατίας και της φαντασίας ως εκφραστικής δύναµης και διανοητικής ικανότητας που οδηγεί στη θέαση του υπερβατικού ιδανικού 20 µετασχηµατίζοντας «ποιητικοποιώντας» 21 τον κόσµο. Μ αυτούς τους όρους δικαιολογείται ο φαινοµενικά αντιφατικός παραλληλισµός που επιχειρεί ο Στρατούλης µεταξύ της καρτεσιανής φιλοσοφίας και του Ροµαντισµού (276), αφού αποδίδει γνωστική αξία στη φαντασία προς όφελος της ύψιστης αλήθειας. Όσο για τις ιδιοµορφίες εξάπλωσης του κινήµατος ανά χώρα, ο συγγραφέας παραθέτει ενδεικτικά κάποιους εκπροσώπους του ρεύµατος, όπως τον Byron ( ) του βρετανικού Ροµαντισµού, κάποιους πρωτοστάτες της γερµανικής προροµαντικής κίνησης Sturm und Drang και των «Πρώτων Ροµαντικών» 22, ενώ κανέναν από τους «Νεότερους Ροµαντικούς». Δεν παραλείπει να κάνει σηµαντικές υποµνήσεις και στους αξιολογότερους εκπροσώπους της ροµαντικής κίνησης στη Γαλλία, µα ως πρότυπο καλλιτέχνη αναφέρει τον Ιταλό ροµαντικό και οπαδό του φιλελευθερισµού Manzoni 23, αφήνοντας να φανερωθούν οι ιταλικές επιρροές του και η υπολανθάνουσα πολιτική του στάση. Ως προς τις νέες προοπτικές του Ροµαντισµού στη συγγραφική έκφραση και τις τέχνες, είναι αρκετά καταρτισµένος ο Στρατούλης, αν και πιο φειδωλός στην περιγραφή τους, αφενός για λόγους οικονοµίας χώρου και αφετέρου γιατί έχει ήδη 19 Ο Στρατούλης στο παρόν κεφάλαιο χρησιµοποιεί εναλλακτικά τους όρους «ρωµαντισµός» και «µυθιστορισµός». Η δεύτερη επιλογή προέρχεται πιθανότατα από την απευθείας µετάφραση στα ελληνικά της λέξης «roman». 20 Για τα παραπάνω και για την εξέλιξη του κινήµατος συνοπτικά βλ.: Λήµµα «Ροµαντισµός» 1992, Για µια πιο διεξοδική προσέγγιση της αισθητικής του βλ. ενδεικτικά: Beardsley 1989, Για τον καθορισµό της ροµαντικής ποίησης ανατρέχουµε στο εύγλωττο σχόλιο του Friedrich Schlegel στο περιοδικό Athenäum Αρ. 116: «Η ροµαντική ποίηση είναι µια προοδευτική οικουµενική ποίηση. Προορισµός της είναι όχι µονάχα να συνενώνει τις διαφορετικές µορφές της ποίησης και να συνδέσει την ποίηση µε τη φιλοσοφία και τη ρητορική. Θά πρεπε ακόµη απαραίτητα να ενοποιήσει και να συνυφάνει την ποίηση µε την πεζογραφία, την ιδιοφυΐα µε την κριτική, την καλλιτεχνική ποίηση µε τη φυσική ποίηση, να δώσει ζωντάνια και κοινωνικότητα στην ποίηση, να καταστήσει ποιητικές τη ζωή και την κοινωνία, να "ποιητικοποιήσει" την ευφυία, να ολοκληρώσει τις διάφορες µορφές της Τέχνης, δίνοντάς τους αξιόλογο περιεχόµενο, προσθέτοντας ακόµη κι ένα χιουµοριστικό στοιχείο.» (βλ. Furst 1974, 61). 22 Ο Στρατούλης υπονοεί προφανώς και αυτό το µαχητικό κίνηµα, όταν λέει πως: «λίαν εστίν αληθές ότι ο ρωµαντισµός πρόθετο µέχρι τούδε του καταστρέψαι µάλλον ή το οικοδοµήσαι, ει και εύφορος πολλών έργων» (278). 23 Ο Alessandro Manzoni γίνεται συχνά σηµείο αναφοράς πάντα επαινετικής στο εν λόγω κεφάλαιο του δοκιµίου. (274, 277, 278, 280).

9 παρουσιάσει τη στροφή του κινήµατος προς τα πάθη και τη φαντασία και έχει δηλώσει σε κάθε περίπτωση την προτίµησή του σε ό,τι χρήσιµο για τον άνθρωπο και το σύνολο. Γι αυτό, θα λέγαµε ότι από τις γνωστές τάσεις του Ροµαντισµού περί της αποξένωσης του καλλιτέχνη (Δανιήλ & Δεσποτίδης 2007, 2164), της ρεαλιστικής αντίληψης µιας αµείλικτης αναπαραγωγής της πραγµατικότητας και της κοινωνικής υπευθυνότητας (Beardsley 1989, ) συντάσσεται µάλλον µε την τελευταία 24 συµφώνως και προς τον έκδηλο πλατωνισµό του (Ανδριόπουλος 1990, 50) (Beardsley 1989, 245). Συνεπώς, επηρεάζεται από τις θεωρίες του ιδεαλισµού και της εξιδανίκευσης της τέχνης, που «είναι η µίµησις του αληθούς» (278), αλλά αναγνωρίζει στην τελευταία «τον διπλούν σκοπόν της ωφελείας και της τέρψεως» (278). Ο καλλιτέχνης, εξάλλου, είναι πολίτης ή υπήκοος µε συγκεκριµένες υποχρεώσεις στην κοινωνία που τον γεννά 25. Ως εκ τούτου, ο συγγραφέας εντάσσει τον Ροµαντισµό στα ιστορικά και κοινωνικοπολιτικά του συµφραζόµενα χαρακτηρίζοντάς τον ως «µεταρρύθµισίν τινα της τέχνης, σύµφωνον προς την νέαν τάξην των πραγµάτων, άτινα οι καιροί ανέπτυσσον» (273). Δράττεται, µάλιστα, της ευκαιρίας, να συνδέσει την καλλιτεχνική αυτή ανανέωση µε το αίτηµα της πολιτικής ελευθερίας, που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της πνευµατικής 26. Ύστερα από τις υπερκείµενες παρατηρήσεις, διαπιστώνουµε ότι ο συγγραφέας, µετά από µια επιστηµονική θεώρηση των καλλιτεχνικών προϊόντων, καταλήγει στη διατύπωση έγκυρων θεωρητικών συµπερασµάτων, που συνιστούν την προσφορά του στην ανάπτυξη της αισθητικής φιλοσοφίας ως επιστήµης στην Ελλάδα και, ειδικότερα, στο κεφάλαιο που µας απασχολεί, στην ανάπτυξη της γλώσσας της κριτικής στην ιστορία της λογοτεχνίας. Παρά τις τυχόν ελλείψεις ή παραλείψεις όπως είναι η σχετική αδιαφορία για την αναφορά των πηγών ή για τη σαφή οριοθέτηση των ρευµάτων ανά χώρα και ο έκδηλος υποκειµενικός χρωµατισµός του 24 Ο Στρατούλης σχολιάζει το δόγµα «η τέχνη για την τέχνη» ως τάση του Ροµαντισµού: «εις πολλούς ρωµαντικούς συνήθως δεν ευρίσκεται η τέχνη σύντροφος του ιδανικού, και µάλιστα συχνάκις δεν έχει ειµή τον µόνον σκοπόν του τέρπειν και του εξωτερικεύειν εαυτήν, άνευ του λαβείν οδηγόν την κοινωνικήν ωφέλειαν» (278), αλλά το ιδανικό για αυτόν «εστίν η έννοια του ωραίου, οποίον σχηµατίζεται εις τον ανθρώπινον νουν, µετέχοντα του εσωτερικού ιδανικού» (278). 25 Υποστηρίζει σχετικά: «Τούτο δεν είναι το έργον ρήτορός τινος ή οιουδήποτε συγγραφέως αλλ απάσης της κοινωνίας, ήτις διά των ηθών αυτής και των προόδων του πολιτισµού προπαρασκευάζει τη τέχνη νέαν ύλην και νέους τρόπους» (278). 26 Το κίνηµα περιγράφεται από τον Στρατούλη και µέσα στις πολιτικές συνδηλώσεις του για ελευθερία και επανάσταση: «Ο ρωµαντισµός, όστις ανέκυψεν εις τας χρόνους της πολιτικής ελευθερίας, έχει µετά ταύτης αναλογίαν και σύνδεσµον επειδή το ανθρώπινον πνεύµα εµψυχούµενον φανερούται ελεύθερον και ανεξάρτητον καθ απάσας τας επόψεις» (276).

10 κειµένου ο Στρατούλης αποδίδει µε συνέπεια και αξιοπιστία τις προαναφερθείσες αισθητικές ποιότητες του Κλασικισµού και του Ροµαντισµού, όπως αυτές εκδηλώθηκαν στον ευρωπαϊκό χώρο. Επιπλέον, αποδεικνύεται συνεπής προς την αρχική του πρόθεση για αντικειµενικότητα, αν όχι µε την ακριβή έννοια του όρου περί της τήρησης ίσων αποστάσεων, σίγουρα, όµως, µε κριτήριο την επιστηµονική του εντιµότητα που συνίσταται στην τεκµηριωµένη θέση του προς τα πράγµατα. Όπως αρχικά σηµειώσαµε, δεν επεκτείνεται στις εκφάνσεις και στην υφή του ελληνικού «Κλασικοροµαντισµού» στα πλαίσια της φιλοσοφικής του πραγµατείας. Αρκείται µόνο σε κάποιες αναφορές σε Έλληνες συγχρόνους του δηµιουργούς στον τελικό κατάλογο εξόχων καλλιτεχνών ( ), αν και δεν προβαίνει σε καµία συστηµατική διαδικασία ταξινόµησής τους 27 µε βάση την εποχή, την αισθητική τάση ή τον τόπο προέλευσης, καθώς, άλλωστε, δεν είναι αυτός ο σκοπός του. Ακόµη, υποπίπτει στον συµφυρµό ονοµάτων αρχαίων συγγραφέων και εκπροσώπων της Αναγέννησης, του Διαφωτισµού, του Κλασικισµού, του Ροµαντισµού και άλλων εµβόλιµων και µεταβατικών αισθητικών τάσεων κάθε χώρας. Κάτι τέτοιο αντικατοπτρίζει, ίσως, την αισιόδοξη αντιµετώπιση κάθε αισθητικής τάσης στην ιστορικότητά της. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται σε εκκλησιαστικά κείµενα κάτι που δικαιολογείται και από την ιδιότητά του ως Ιεροµονάχου σταχυολογώντας το ωραίο και διαγιγνώσκοντας, ίσως, την επίδραση της ελληνικής θρησκευτικής παράδοσης στη λογοτεχνία µας (282). Πάντως, ο ίδιος ο συγγραφέας, όπως προαναφέρθηκε, έχει σηµειώσει το δυσεπίτευκτο και το ριψοκίνδυνο των κατηγοριοποιήσεων. Κάτι τέτοιο επεξηγεί την αποφυγή ταξινόµησης των συγχρόνων του ως επί το πλείστον ροµαντικών µέσα σ ένα κοινωνικοπολιτικό κλίµα που, κατά µία ερµηνεία, θέλει την κλασικιστική πολιτισµική στάση φορέα της οθωνικής αυλής ή της ξένης εξουσίας, ενώ εξοµοιώνει τον Ροµαντισµό µε µία αισθητική, πολιτικοϊδεολογική και καλλιτεχνική επανάσταση 28. Υπέρ αυτής πρόσκειται ο Στρατούλης, όπως προδίδεται και από την ανισοµερή δοµή του κεφαλαίου, που το µεγαλύτερο µέρος του αφορά στα της «µεταρρυθµισµένης τέχνης» Αυτό µπορούµε να το διαπιστώσουµε µε βάση τα εξής εγχειρίδια Ιστορίας της Λογοτεχνίας: Πολίτης 2006, και Δηµαράς 2000, Για τα παραπάνω βλ. αναλυτικότερα: Κιτροµηλίδης 1996, , , , , Σαφώς, το Δοκίµιον Καλλιλογίας δεν είναι ένα πολιτικό µε τη στενή έννοια του όρου κείµενο. Αλλά το ιδεολογικό κλίµα της εποχής διαφωτίζει και το κλίµα της συγγραφής. Έτσι, αν και ο Ιεροµόναχος στην πρώτη σελίδα, στο εισαγωγικό του σηµείωµα (β -γ : «To his Excellency»), χαιρετά

11 Το κείµενο, άλλωστε, γράφεται στην καρδιά του ελληνικού Ροµαντισµού και είναι φυσικό να εµφορείται από τις βασικές αξίες του και ιδίως στην επτανησιακή εκδοχή τους (πρβλ. Βελουδής 1992, ). Υπερισχύει η στροφή στη γλώσσα του λαού, η κατάρριψη όχι των αρχαίων προτύπων αλλά της άκριτης µίµησής τους και η τάση για θεωρητικοποίηση. Ακόµη, κυριαρχούν οι ιταλικές επιδράσεις (Dante, Petrarca, Alfieri, Manzoni) και προτιµάται, όχι τυχαία, το πρόσωπο του Βρετανού Byron. Παράλληλα, στο κεφάλαιο αποτυπώνονται οι επιρροές του γερµανικού ιδεαλισµού στα Επτάνησα µε τη σύζευξη τέχνης και φιλοσοφίας, αλήθειας και οµορφιάς, ιδανικού και πραγµατικού µέσω της ενόρασης της ποιητικής ιδιοφυΐας προς την προοδευτική τελειοποίηση του ατόµου, της τέχνης και, κατ επέκταση, της κοινωνίας. Οι παραπάνω τοποθετήσεις, σε τελευταία ανάλυση, είναι σύµφυτες προς τους ρόλους και τις ιδιότητες του Στρατούλη και συχνά τις υπερβαίνουν. Ως Έλληνας φιλόσοφος, χωρίς να προσκολλάται, επηρεάζεται άµεσα από την κλασική κληρονοµιά της πατρίδας του, κυρίως από τον πλατωνικό ιδεαλισµό και την ιδανική πολιτεία, καθώς και από τις αριστοτελικές ιδέες περί σύνδεσης τερπνού και ωφελίµου, περί αξιοπιστίας και εντελέχειας. Ως Επτανήσιος όχι µόνο λόγω γεωγραφικής θέσης δέχεται απευθείας τις ιταλικές επιδράσεις και από εκεί και της Γερµανίας. Ως υπήκοος της ξενικής βρετανικής µοναρχικής εξουσίας, αξιοποιεί µεν κατ επιλογήν τις ευεργετικές αγγλικές επιδράσεις, αλλά στέκεται επιφυλακτικός και µετριοπαθής προς τις εξελίξεις. Ως εκπρόσωπος της δεύτερης φάσης της νεοελληνικής αφύπνισης, θεµελιώνει θεωρητικά και αποζητά την έµπρακτη µεταρρύθµιση σε τέχνη, κοινωνία, πολιτική, ακόµα και θρησκεία, κατά τις επιταγές των καιρών του. Ως διευθυντής εκπαιδευτικής µονάδας προσανατολίζεται υπέρ του διδακτισµού κάθε έργου σηµαντικής αισθητικής αξίας και όχι µόνο των αρχαίων κλασικών, επεκτείνοντας, µάλιστα, τη σκοπιµότητα της τέχνης και της δηµιουργίας και έξω από τη σχολική τάξη. Ως Ιεροµόναχος, τέλος, στρέφεται στο εσωτερικό και ηθικό καλό υπερβαίνοντας τα όρια της δικής του θρησκείας και αναζητώντας την αγνότητα και την αυθεντικότητα στους νόµους της καρδιάς. τον Άγγλο αρµοστή που επιτρέπει την έκδοση υποβάλλοντας τα σέβη του στην αγγλική γλώσσα («I have the honour to be with deepest respect. / Your lordship s / Most obedient and humble Servant»), αφιερώνει µία παράγραφο µόνο δύο σελίδων περίπου του κεφαλαίου του στον συντηρητικό Κλασικισµό ( ) και το υπόλοιπο µέρος του καταλαµβάνει η διεξοδική παρουσίαση της «µεταρρυθµισµένης τέχνης» της «νέας τάξης», της αισθητικής, δηλαδή, του Ροµαντισµού µε κάποιες συγκριτικές αναφορές στο προηγούµενο ρεύµα που λειτουργούν, µάλλον, ως τεκµήρια υπέροχης του νέου κινήµατος ( ).

12 Συµπερασµατικά, ο Στρατούλης προσδίδει στην αισθητική του τόσο οντολογικές και γνωσιολογικές, όσο ιδεαλιστικές και κοινωνιοκεντρικές διαστάσεις. Αναδεικνύεται υπέρµαχος της ζώσας κάθε φορά τέχνης, εν προκειµένω του Ροµαντισµού ή ενός ιδιότυπου «Κλασικοροµαντισµού», που αναπροσαρµόζεται στους καιρούς και µετασχηµατίζεται διαρκώς µε τη συµβολή του υποκειµένου-φορέα καλλιτεχνικών και κοινωνικών επιταγών και οραµάτων. Η τέχνη έχει πάντα µια αιτία και ένα αιτιατό. Συνεπώς, η συζήτηση περί Κλασικισµού και Ροµαντισµού στον Στρατούλη άπτεται του τοµέα της αισθητικής σε όλες τις εκφάνσεις της, αποδίδοντας, παράλληλα, µια σαφή εικόνα της εποχής. Με δεδοµένο ότι πρόκειται για ένα ζήτηµα αιχµής ιδωµένο από τη σκοπιά ενός σύγχρονου µε το θέµα θεωρητικού, η συστηµατική και µεθοδική φιλοσοφική του πραγµάτευση καθίσταται έργο υψηλής αξίας και ποιοτικής στάθµης. Η φιλοσοφική αυτή προσέγγιση επικυρώνεται, εν τέλει, και από τη διαχρονικότητά της, καθώς η πρόταση για προσαρµογή της τέχνης στην ιστορικότητά της ή, γιατί όχι, και το αντίστροφο στα πλαίσια µιας οραµατικής πραγµατικότητας βρίσκει εφαρµογή και ανταπόκριση σε κάθε παρόν, διατηρώντας το ως τέτοιο. Βιβλιογραφία Beardsley, Monroe C.: Η ιστορία των αισθητικών θεωριών. Μτφ. Δηµοσθένης Κούρτοβικ & Παύλος Χριστοδουλίδης. Αθήνα: Εκδόσεις Νεφέλη Fleischmann, W. B. & Newman, J. K.: "Classicism". Στο: Alex Preminger & T. V. F. Brogan (ed.), The New Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics. Princeton: Princeton University Press 1993: Furst, Lilian R.: Ροµαντισµός. Μτφ. Ιουλιέττα Ράλλη & Καίτη Χατζηδήµου. Αθήνα: εκδ. Ερµής Από τη σειρά: Η γλώσσα της κριτικής. Αρ. 11. Montgomery, R. L.: "Νeoclassical Poetics". Στο: Alex Preminger & T. V. F. Brogan (ed.), The New Princeton Encyclopedia of Poetry and Poetics. Princeton: Princeton University Press 1993: Secretan, Dominique: Κλασικισµός. Μτφ. Αριστέα Παρίση. Αθήνα: εκδ. Ερµής Από τη σειρά: Η γλώσσα της κριτικής. Αρ. 26. Travers, Martin: Εισαγωγή στη νεότερη ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Από τον Ροµαντισµό ως το µεταµοντέρνο. Μτφ. Μαρία Παπαηλιάδη & Ιωάννα Ναούµ. Αθήνα: Βιβλιόραµα Wellek, René: "Classicism in Literature". Στο: Philip P. Wiener (ed.), Dictionary of the history of ideas. Studies of selected pivotal ideas. New York: Charles Scribner's Sons 1973: (Βλ. και στον δικτυακό τόπο: Ανδριόπουλος, Δηµ. Ζ.: Ιστορία της νεοελληνικής αισθητικής: ιστορικοï-κριτικηï διερευïνηση και αποτιïµηση των κυριοτεïρων ρευµαïτων και προβληµαïτων. Μτφ. Μ. Γιούνη. Θεσσαλονίκη: Παπαδήµας Αποστολόπουλος, Ντ.: Σύντοµη Ιστορία της νεοελληνικής φιλοσοφίας. Αθήνα: Ελληνογαλλική Ένωσις Νέων 1950.

13 Βελουδής, Γιώργος: Διονύσιος Σολωµός. Ροµαντική ποίηση και ποιητική. Οι γερµανικές πηγές. Αθήνα: εκδ. Γνώση Βελουδής, Γιώργος: «O επτανησιακός, ο αθηναϊκός και ο ευρωπαϊκός Ροµαντισµός». Μονά-Ζυγά. Δέκα νεοελληνικά µελετήµατα, Αθήνα: εκδ. Γνώση Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, Αθανασία: «Το σύστηµα των καλών τεχνών στην επτανησιακή αισθητική: Κωνσταντίνος Στρατούλης και Π. Βράιλας-Αρµένης». Πρακτικά ΣΤ Διεθνούς Πανιονίου Συνεδρίου. Ζάκυνθος: Σεπτεµβρίου Τόµ. Γ. Αθήνα: Δανιήλ, Χρήστος & Δεσποτίδης, Αντώνης: «Τέχνη για την τέχνη». Λεξικό νεοελληνικής λογοτεχνίας. Πρόσωπα, έργα, ρεύµατα, όροι. Αθήνα: Πατάκης 2007: Δηµαράς, Κ. Θ.: Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Εκδ. 9 η. Αθήνα: Γνώση Ζώρας, Γεράσιµος: «Eλληνικός Ροµαντισµός». Εγκυκλ. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. Τόµ. Ελλάς, τόµ. Β'. Αθήνα: 1997: Κιτροµηλίδης, Πασχάλης Μ.: Νεοελληνικός Διαφωτισµός. Μτφ. Στέλλα Νικολούδη. Αθήνα: ΜΙΕΤ Λήµµα: «Ροµαντισµός». Εγκυκλ. Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. Τόµ. 52. Αθήνα: 1992: Παπανούτσος, Ε. Π.: «Δοκίµιο Καλλιλογίας». Νεοελληνική Φιλοσοφία. Τόµ. ΙΙ. Αθήνα: Πολίτης, Λίνος: Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Αθήνα: ΜΙΕΤ Σολωµός, Διονύσιος: Αυτόγραφα Έργα. Επιµ.: Λ. Πολίτης. Τόµ. Β : Τυπογραφική µεταγραφή. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Στρατούλης, Κωνσταντίνος: Δοκίµιον Καλλιλογίας ήτοι Στοιχεία Αισθητικής. Εκδ. Σέργιος Χ. Ραφτάνης, Ζάκυνθος: τυπογρ. Ο Παρνασσός 1856 (Βλ. και στον δικτυακό τόπο:

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 3 η ενότητα: «Ρομαντισμός και Ρεαλισμός» Ορισμοί, χαρακτηριστικά, διαφορές και ζώνες συνύπαρξης.

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας Κείμενα και συγγραφείς της νεοελληνικής λογοτεχνίας 1830-1880 Διδάσκων: Αναπλ. Καθηγητής Ιωάννης Παπαθεοδώρου 1 η ενότητα: «Εισαγωγή στα ρομαντικά χρόνια» Ρομαντισμός. Η ανάδυση του μυθιστορήματος. Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα.

ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ. Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. ΡΟΜΑΝΤΙΣΜΟΣ Το κίνημα του ρομαντισμού κυριάρχησε στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία από τα τέλη του 18ου αιώνα μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα. Ο ρομαντισμός προβάλλει το συναίσθημα και τη φαντασία. Στα ποιήματα υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού

Μάθημα 1 ο Immanuel Kant. Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Μάθημα 1 ο Immanuel Kant Η μουσική στη φιλοσοφία του κριτικού ιδεαλισμού Η απάντηση του Kant στο ερώτημα: «τι είναι διαφωτισμός;» «ιαφωτισμός είναι η έξοδος του ανθρώπου από την ανωριμότητά του για την

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2015) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στη σπουδαιότητα των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης. Αρχικά τονίζει πως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές

Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές Δεοντολογία Επαγγέλματος Ηθική και Υπολογιστές ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Τ.Ε.Ι. ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΛΑΙΓΕΩΡΓΙΟΥ Γ. Ηθική Φορτισμένος και πολυσήμαντος όρος Εικόνα μιας «βαθύτερης εσωστρεφούς πραγματικότητας»

Διαβάστε περισσότερα

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π

2 - µεταδιηγητικό ή υποδιηγητικό επίπεδο = δευτερεύουσα αφήγηση που εγκιβωτίζεται στη κύρια αφήγηση, π.χ η αφήγηση του Οδυσσέα στους Φαίακες για τις π 1 ΟΡΟΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Εστίαση (πρόκειται για τη σχέση του αφηγητή µε τα πρόσωπα της ιστορίας). Μηδενική = όταν έχουµε αφηγητή έξω από τη δράση (αφηγητής παντογνώστης). Εξωτερική = ο αφηγητής γνωρίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1

Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ. 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 Α ΕΤΟΣ Α ΕΞΑΜΗΝΟ 1/9/2009 ΤΡΙΤΗ Ευρωπαϊκή ιστορία (Υ) Σ. Ψαρρού 18:00-20:00 ΧΗ8 / ΑΠ1 3/9/2009

Διαβάστε περισσότερα

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε

1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε 1. Γένεση, καταβολές καιεξέλιξητηςπε Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση γεννιέται. Πότε; Η ΠΕ γεννιέται και διαµορφώνεται σε αυτόνοµο πεδίο στις δεκαετίες 1960 1970 Πώς; Προέρχεται από τη συνειδητοποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΕΦΟΡΜΑΓΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ, 5 CFU 1. prof. Paola Maria Minucci (6 ιδακτικές ώρες): 1 CFU Α ΜΕΡΟΣ, 0,5 CFU (In data da stabilire) ιδακτική της νεοελληνικής ποίησης 1: Ανάλυση του κειµένου Β ΜΕΡΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων

Γενικά. ιάρκεια Σπουδών. Σύνολο διδακτικών µονάδων ( Μ) Σύνολο Μαθηµάτων Προσοχή: Το ακόλουθο πρόγραµµα σπουδών ισχύει για όσους έχουν εγγραφεί από το ακαδ. έτος 2004 έως και το 2010. Γενικά ύο είναι οι βασικοί επιστηµονικοί κλάδοι που διδάσκονται στο Τµήµα Γερµανικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 7: Τέχνη -κουλτούρα - κριτική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150 Παιδαγωγικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017»

Α. Δράσεις που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάφος 2017» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΣΤΟΧΟΣ 3 ος : Η αξιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου του συνόλου των κατοίκων της Ευρώπης και η ανάδειξη των κοινών στοιχείων και της πολυμορφίας των ευρωπαϊκών πολιτισμών, μέσα από πολιτιστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 12: Ο Κριτικο-στοχαστικός Εκπαιδευτής και η Κοινωνικο-πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία

Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία [Βιβλιογραφίες-Ηλεκτρονικές πηγές] Οδηγός Πλοήγησης στην Ηλεκτρονική Αρχαιογνωσία Κλασικές σπουδές και Ενημέρωση Σχολές-Τμήματα - Σχολές-Τμήματα - Ινστιτούτα - Κέντρα ερευνητικά - Ομάδες διαλόγου Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων:

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Ε= Κατ επιλογήν υποχρεωτικό Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002

ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2002 ΟΜΑ Α Α Α.1 Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθµούς της Στήλης Α και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα της Στήλης Β, που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Παιδική Λογοτεχνία

Η Παιδική Λογοτεχνία Τα παιδικά αναγνώσματα και η πορεία τους από τον 19 ο αιώνα μέχρι σήμερα Η Παιδική Λογοτεχνία Ονόματα μαθητριών: Μπουλούγαρη Ελίνα Περιφανάκη Σουζάνα Σταθακάρου Κατερίνα Σταθοπούλου Αναστασία Στεργίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α. Στο κείµενο αυτό η συγγραφέας πραγµατεύεται την αρχαία ελληνική τέχνη και την προσφορά της στον άνθρωπο. Αρχικά επισηµαίνει την ιδιαιτερότητά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών

Στέλλα Πριόβολου. Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών 001-012:Layout 3 11/17/14 3:24 PM Page 1 Στέλλα Πριόβολου Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων µελετητών Οι ελληνορωµαϊκές ρίζες της Ευρώπης µέσα από τον στοχασµό Ευρωπαίων

Διαβάστε περισσότερα

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο

Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Η Τέχνη στο Πανεπιστήμιο Δημήτριος Ζευγώλης Καθηγητής ΕΑΠ Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος e-mail:zevgolis@eap.gr web:dzevgolis.eap.gr Όσον αφορά την ουσία της τέχνης, ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης τη χαρακτήρισαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) Α ΕΤΟΣ (Β ΕΞΑΜΗΝΟ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΈΤΟΣ 2014-2015 Α ΕΤΟΣ (Α ΕΞΑΜΗΝΟ) 27.08.2015 Πέµπτη Παιδαγωγικά Ι: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήµη Θ. Καραλής

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΛΙΤΟΧΩΡΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ: «ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΗΘΙΚΩΝ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ» ΜΑΘΗΤΡΙΑ: ΣΚΡΕΚΑ ΝΑΤΑΛΙΑ, Β4 ΕΠΙΒΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΤΑΒΑΡΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2016 17 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία»

Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Ελισάβετ Μουτζά(ν) Μαρτινέγκου «Αυτοβιογραφία» Η πρώτη Ελληνίδα συγγραφέας γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1801 Είχε ιδιαίτερη έφεση στα γράµµατα και κατάφερε να µορφωθεί σχεδόν µόνη της Ξεχωρίζει από τους δασκάλους

Διαβάστε περισσότερα

Οι συγγραφείς του τεύχους

Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους Οι συγγραφείς του τεύχους [ 109 ] Ο Θανάσης Αγάθος είναι λέκτορας Νεο ελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Επεξηγήσεις συμβόλων/αρχικών γραμμάτων: ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-10 Υ= Υποχρεωτικό Κ= ενότητα μαθημάτων «Κοινωνία και Εκπαίδευση» Ε= Κατ

Διαβάστε περισσότερα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα

Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Διά Βίου Μάθησης. Μάθησης. Ποίηση και Θέατρο Αρχαία Ελλάδα Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πρόγραµµα Πρόγραµµα Διά Βίου Μάθησης Μάθησης Ποίηση και Θέατρο στην Ποίηση και Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα Αρχαία Ελλάδα + Στόχος του προγράμματος Το πρόγραμμα επιμόρφωσης Ποίηση και Θέατρο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα Β. Αιγαίου Θεολόγος Καθηγητής στο Πειραματικό ΓΕ. Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα... 17 11 Προλογικό Σημείωμα... 17 Ενότητα Ι: Δημιουργική Αναζήτηση... 19 Δ01 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός και η Ανάδυση της Επιστημονικής Σκέψης...21 Δ1.1 Ο Ιωνικός Διαφωτισμός... 21 Δ1.2 Η Επιστημονική Σκέψη... 22

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Άρθρο του Ιωάννη Καζάζη Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Προέδρου του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας Η ΑΞΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

102 Φιλοσοφίας Πάτρας

102 Φιλοσοφίας Πάτρας 102 Φιλοσοφίας Πάτρας Το Τμήμα Φιλοσοφίας ιδρύθηκε με το Π.Δ. 206/1999 (Φ.Ε.Κ. 176/6-9-1999) και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αμιγώς φιλοσοφικό τμήμα στην Ελλάδα. Άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα.

Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα. «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. 1 Ο Άνθρωπος Δημιουργός στην Αθήνα «ΠΟΛΙΣ». Ο χώρος των ανθρώπων-δημιουργών στην Αρχαία Αθήνα ζωντανεύει στην σύγχρονη Ελλάδα. Κάποτε, στην αρχαία Εποχή, στην Αθήνα υπήρχε ευημερία σημαντική, κανένας άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις.

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει

Διαβάστε περισσότερα

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117)

Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Ηλία Μηνιάτη: Περί φθόνου (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 115-117) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιους απευθύνεται ο συγγραφέας της διδαχής περί φθόνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ. ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ. ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ και ΤΑΞΙΘΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Dewey Decimal Classification (DDC) Οι βιβλιοθήκες σπουδαστήρια της Φιλοσοφικής Σχολής χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Φ Ρ Ο Ν Τ Ι Σ Τ Η Ρ Ι A ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 21 & ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ, Π. ΦΑΛΗΡΟ ΤΗΛ-FAX: 210 9851164,, Ε-mail: info@neapaideia.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού

Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Εναλλακτικές θεωρήσεις για την εκπαίδευση και το επάγγελμα του εκπαιδευτικού Η εκπαίδευση ως θεσμός κοινωνικοπολιτισμικής μεταβίβασης δομολειτουργισμός και ως θεσμός κοινωνικού μετασχηματισμού κριτική

Διαβάστε περισσότερα

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ;

III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; III_Β.1 : Διδασκαλία με ΤΠΕ, Γιατί ; Eρωτήματα ποιες επιλογές γίνονται τελικά; ποιες προκρίνονται από το Π.Σ.; ποιες προβάλλονται από το εγχειρίδιο; ποιες υποδεικνύονται από το ίδιο το αντικείμενο; με

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου

Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Βασίλειος Κωτούλας vaskotoulas@sch.gr h=p://dipe.kar.sch.gr/grss Αρχαιολογικό Μουσείο Καρδίτσας Μάθηση & Εξερεύνηση στο περιβάλλον του Μουσείου Η Δομή της εισήγησης 1 2 3 Δυο λόγια για Στόχοι των Ερευνητική

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου

125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου 125 Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Παντείου Ιστορία και εξέλιξη του Τμήματος Το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας αποτελεί οργανική εξέλιξη του πρώτου στην ιστορία Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης στη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ

Α ΕΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΗΜΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΔΙΔΑΣΚΩΝ/ΟΥΣΑ ΩΡΑ ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2008-2009 Α ΕΤΟΣ 28/1/2009 ΤΕΤΑΡΤΗ Παιδαγωγικά I: Εισαγωγή στην παιδαγωγική επιστήμη (Υ) Σ. ΚΡΙΒΑΣ 12:30-15:30

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής

Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Το Τμήμα προσφέρει πτυχίο «Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής» (με κατεύθυνση Φιλοσοφίας ή Παιδαγωγικής) με στόχο αφενός την κατάρτιση επιστημόνων στα αντικείμενα της Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού

Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Κοινωνιολογία του Πολιτισμού Ενότητα 6: Η κουλτούρα στην κοινωνιολογική θεωρία Επίκ. Καθηγητής: Νίκος Φωτόπουλος e-mail: nfotopoulos@uowm.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 23850-55150

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ / Θεολόγος Καθηγητής DEA

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τ Ε Χ Ν Η ΟΡΙΣΜΟΣ Τέχνη είναι η συνειδητή ενέργεια αλλά και η ιδιαίτερη ικανότητα του ανθρώπου για δημιουργία έργων που προκαλούν αισθητική συγκίνηση και αναπτύσσουν προβληματισμό. Μέσω της τέχνης δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. Κοινωνική Παθητικότητα ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κοινωνική Παθητικότητα Ο άνθρωπος στην πορεία της μετεξέλιξής του από βιολογικό σε κοινωνικό ον, πέρα από την εκμάθηση κάποιων ρόλων, ωθείται, πότε συνειδητά και πότε ασυνείδητα,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 201-2016 1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Φ.Π.Ψ. A. ιάρθρωση Προγράµµατος Μαθήµατα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόµενα) Μαθήµατα Παιδαγωγικής: 8 ( υποχρεωτικά + επιλεγόµενα)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή

Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι Εισαγωγή ΘΟΥΚΥ Ι ΗΣ ΟΛΟΡΟΥ ΑΛΙΜΟΥΣΙΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Α. Ελεύθερης ανάπτυξης 1. Να γράψετε ένα κατατοπιστικό βιογραφικό σηµείωµα για το Θουκυδίδη, που θα µπορούσε να αποτελέσει

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 5: Η Έννοια της Κριτικής Συνειδητοποίησης Γιώργος Κ. Ζαρίφης

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών

Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Πρόγραμμα επικαιροποίησης γνώσεων αποφοίτων ΑΕΙ στην οργάνωση, διοίκηση τουριστικών επιχειρήσεων και στην προώθηση τουριστικών προορισμών 11 Η Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΑ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Φιλοσοφίας: Εαρινό εξάµηνο

Τµήµα Φιλοσοφίας: Εαρινό εξάµηνο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2016-2017 ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ Έναρξη µαθηµάτων εαρινού εξαµήνου 2016-2017: 20.02.2017 Λήξη µαθηµάτων εαρινού εξαµήνου 2016-2017: 02.06.2017 Διεξαγωγή εξετάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings

Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings ACADEMIA ISSN, 2241-1402 http://hepnet.upatras.gr Volume 3, Number 1, 2013 BOOK REVIEW Τίτλος: Power/ Knowledge: Selected interviews and other writings 1972-1977 Συγγραφέας: M.Foucault Σελίδες: 288 Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα