Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 ΣΕΥΠ- ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ Συγγραφή Επιµέλεια: ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής Αν. Καθηγητής Συµµετοχή: ρ Σάββας Τοκµακίδης, Καθηγητής (ΤΕΦΑΑ- ΠΘ) ρ Ελένη ούδα, Αν. Καθηγήτρια (ΤΕΦΑΑ- ΠΘ) ρ Ηλίας Σµήλιος, Λέκτορας (ΤΕΦΑΑ- ΠΘ)

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 3 Χρησιµότητα της αξιολόγησης της αερόβιας ικανότητας 5 Προσδιορισµός της Μέγιστης Πρόσληψης Ο2 5 Μέθοδοι προσδιορισµού της VΟ2 max 7 Τύποι Πρωτοκόλλων Αξιολόγησης της VΟ2max 8 Επίπεδο Επιβάρυνσης 13 Τρόποι Προσδιορισµού της VΟ2 max 15 Άµεσος Προσδιορισµός της VΟ2 max 15 Έµµεσος προσδιορισµός της VΟ2 max 19 οκιµασίες υποµέγιστης έντασης 21 Κυλοεργοµετρική οκιµασία Astrand-Ryhming 21 Κυκλοεργοµετρική οκιµασία ΥΜCΑ 27 Προοδευτικά- αυξανόµενης, µέγιστης έντασης δοκιµασίες στο 29 εργοποδήλατο ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 33 οκιµασίες µέτρησης της ικανότητας παραγωγής αναερόβιου έργου 36 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ 39 Τρόποι µέτρησης της δύναµης 40 Μετρήσεις µε Ισοµετρικό δυναµόµετρο 42 Παρουσίαση της Ισοκινητικής άσκησης 43 ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΡΜΑΤΟΠΤΥΧΩΝ ΛΙΠΟΜΕΤΡΗΣΗ 48 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 56 /

3 ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ Σκοπός του µαθήµατος είναι η κατανόηση της σηµασίας προσδιορισµού της αερόβιας ικανότητας και των µεθόδων αξιολόγησής της καθώς επίσης και η εξοικείωση µε τη λειτουργία των βασικών εργοµέτρων και των εφαρµοζόµενων πρωτοκόλλων. Μέσω της αναλυτικής περιγραφής βασικών µεθόδων αξιολόγησης της αερόβιας ικανότητας, του απαραίτητου υλικοτεχνικού εξοπλισµού και του τρόπου εξαγωγής αλλά και ερµηνείας του αποτελέσµατος, επιδιώκεται παράλληλα η απλοποίηση της εφαρµογής µιας ολοκληρωµένης διαδικασίας αξιολόγησης. Εισαγωγή Θεωρητική βάση αερόβιας ικανότητας: Η ικανότητα του οργανισµού για πρόσληψη και χρησιµοποίηση του οξυγόνου (Ο2) προς παραγωγή ενέργειας, µπορεί να περιγραφεί µε διάφορους ορισµούς. Η αερόβια ικανότητα, η αερόβια ισχύς, η µέγιστη πρόσληψη οξυγόνου και η µέγιστη κατανάλωση οξυγόνου (VO2 max), αποτελούν συνώνυµους όρους οι οποίοι χρησιµοποιούνται εναλλακτικό για να προσδιορίσουν την καρδιοαναπνευστική ικανότητα και την εν γένει λειτουργική ικανότητα του οργανισµού. Η αερόβια ικανότητα, αντιπροσωπεύει την ικανότητα πρόσληψης, µεταφοράς και κατανάλωσης οξυγόνου στη µονάδα του χρόνου. Όσο µεγαλύτερη είναι η αερόβια ικανότητα, τόσο µεγαλύτερη Είναι η ικανότητα παραγωγής έργου (ενέργειας) ενός ατόµου. Η αερόβιο ικανότητα, αποτελεί ίσως το πιό συχνά αξιολογούµενο δείκτη της φυσικής κατάστασης, τόσο των αθλητών όσο και του γενικού πληθυσµού. Πρόκειται για έναν σηµαντικό παράγοντα που έχει άµεση σχέση µε την επίτευξη υψηλής αγωνιστικής επίδοσης, ενώ σχετίζεται επίσης και µε την προαγωγή της υγείας του µέσου πληθυσµού. Αξίζει να σηµειωθεί, ότι κατά τη διάρκεια του πρώτου µισού του 20 αιώνα, κυριαρχούσε η πεποίθηση ότι η µυοσκελετική ανάπτυξη αποτελούσε το κριτήριο, µέσω του οποίου Θα µπορούσε να επιτευχθεί ένα ιδανικό επίπεδο λειτουργικής ικανότητας. Από το 1970 όµως, η πλάστιγγα έκλεινε προς την ανάπτυξη της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας χωρίς να παραβλέπεται η διατήρηση µιας αρµονίας µεταξύ της µυοσκελετικής ικανότητας και της σωµατικής σύστασης, ως δύο βασικά συστατικά της φυσικής ικανότητας του οργανισµού (Nieman, 1999). 3

4 Οι αθλητές αντοχής, εξαρτώνται πρωτίστως από τα υψηλά επίπεδα αερόβιας ικανότητας καθώς ο ρυθµός παροχής ενέργειας κατά την άσκηση βασίζεται σε µεγάλο βαθµό από την ικανότητα καύσεων των διαφόρων υποστρωµάτων και την παραγωγή της τριφωσφορικής αδενοσίνης (ΑΤΡ) υπό την παρουσία Ο2. Παράλληλα, οι αθλητές οι οποίοι συµµετέχουν σε διαλειµµατικής φύσεως αναερόβια αγωνίσµατα, θα πρέπει και αυτοί να διαθέτουν µια καλά ανετπυγµένη αερόβια ικανότητα, αφού, είναι γνωστό ότι η αποκατάσταση των πηγών αναερόβιας ενέργειας επιτυγχάνεται µέσα από αερόβιες διαδικασίες. Η αερόβια ικανότητα, βασίζεται στο µεγαλύτερο της µέρος στην αρµονική συνεργασία του αναπνευστικού, του καρδιαγγειακού και του µυϊκού συστήµατος. Μέσω της αλληλουχίας των ρόλων των παραπάνω συστηµάτων, το προσλαµβανόµενο από την ατµόσφαιρα Ο2, µεταφέρεται στους σκελετικούς µύς όπου χρησιµοποιείται στον καταβολισµό των διαφόρων υποστρωµάτων (υδατάνθρακες, λίπη, πρωτεϊνες) για την επανασύνθεση του ΑΤΡ και την παραγωγή ενέργειας µέσω του αερόβιου µεταβολισµού. Με λίγα λόγια, όσο µεγαλύτερη είναι η ικανότητα των συστηµάτων αυτών να επιτελούν το έργο της µεταφοράς και χρησιµοποίησης του Ο2, τόσο µεγαλύτερο θα είναι και το ποσοστό ενέργειας που θα παράγεται χωρίς την εµφανή παρουσία κόπωσης. Στο παρελθόν υπήρξαν διαφωνίες µεταξύ των µελών της επιστηµονικής κοινότητας όσον αφορά στο κατά πόσο η πρόσληψη Ο2 εξαρτάται πρωτίστως από το κεντρικά σύστηµα πρόσληψης, µεταφοράς και διάθεσης του (αναπνευστικό - καρδιαγγειακό σύστηµα), ή από το περιφερειακό σύστηµα κατανάλωσής (µυϊκό σύστηµα). Η άποψη τελικά που υπερίσχυσε, είναι ότι µια ενδεχόµενα µειωµένη καρδιοαναπνευστική ικανότητα, οφείλεται πρωτίστως σε αδυναµία του καρδιαγγειακού συστήµατος στο να διανέµει τα Ο2 στους εργαζόµενους µύς, παρά στην ικανότητα των τελευταίων να το χρησιµοποιήσουν (ACSM,2000). Το συµπέρασµα λοιπόν που προκύπτει είναι ότι το σύστηµα µεταφοράς του Ο2, καθορίζει σε σηµαντικό βαθµό την αερόβια ικανότητα ενός ατόµου, άρα, επιδέχεται και τις ανάλογες πρoπονητικές προσαρµογές, συγκριτικά µε τo σύστηµα κατανάλωσής του. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η αερόβια ικανότητα ενός ατόµου βασίζεται περισσότερο στις γενετικές του καταβολές και λιγότερο στην προπόνηση, ενώ ιδιαίτερη σηµασία έχει το αρχικό επίπεδο φυσικής κατάστασης. Οι µεταβολές που επέρχονται µέσω της προπόνησης σε νεαρά απροπόνητα άτοµα, κυµαίνονται µεταξύ 4

5 15-20% ενώ σε αθλητές υψηλού επιπέδου η βελτίωση ανάµεσα στους επιµέρους προπονητικούς κύκλους είναι πολύ πιο περιορισµένη. Χρησιµότητα της αξιολόγησης της αερόβιας ικανότητας Η αξιολόγηση της αερόβιας ικανότητας πληροφορεί στην ουσία για τη δυνατότητα παραγωγής µυϊκής ενέργειας µέσω αερόβιων διαδικασιών. Η µέτρηση του παραγόµενου ποσού ενέργειας στον ανθρώπινο οργανισµό µέσω της άµεσης θερµιδοµετρίας, παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες στην εφαρµογή του και για το λόγο αυτό υιοθετήθηκε ως εναλλακτική µέθοδος, η µέτρηση του προσλαµβανόµενου από τον οργανισµό Ο2 (έµµεση θερµιδοµετρία). Η πρακτική αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι η ποσότητα του προσλαµβανόµενου Ο2, αντιστοιχεί στην αερόβια παραγόµενη ενέργεια. Έτσι το ποσό του Ο2 που χρησιµοποιείται κατά τη διάρκεια µιας µέγιστης δοκιµασίας, µπορεί να θεωρηθεί ως έµµεσος δείκτης της ενέργειας την οποία παράγει ο οργανισµός µε αερόβιες διαδικασίες. Ο περιοδικός έλεγχος της αερόβιας ικανότητας βοηθά στον καθορισµό των παρακάτω: Της ικανότητας του οργανισµού να παράγει ενέργεια αερόβια. Της λειτουργικής κατάστασης του καρδιοαναπνευστικού συστήµατος. Του επιπέδου απόδοσης του αθλητή σε µια δεδοµένη στιγµή. Της καταλληλότητας ενός αθλητή για συµµετοχή σε ένα συγκεκριµένο τύπο αθλήµατος. Της έµφασης που θα πρέπει να δοθεί στην αερόβια προπόνηση. Του τύπου της αερόβιας προπόνησης που θα πρέπει να εφαρµοστεί (πχ:συνεχούς ή διαλειµµατικής µορφής). Της επίδρασης που έχει ένα προπονητικό πρόγραµµα στη πρόοδο του αθλητή. Της τακτικής συµπεριφοράς του αθλητή στο άθληµα ή αγώνισµα το οποίο συµµετέχει (πχ στο ποδόσφαιρο για την κάλυψη των θέσεων του κέντρου επιλέγονται αθλητές µε υψηλά επίπεδα αερόβιας ικανότητας). Προσδιορισµός της Μέγιστης Πρόσληψης Ο2 Η µέγιστη πρόσληψη Ο2 (VΟ2 max), αποτελεί δείκτη της µέγιστης λειτουργικής ικανότητας του οργανισµού και για το λόγο αυτό έχει καθιερωθεί ως το βασικότερο κριτήριο αξιολόγησης της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας. Ορίζεται ως 5

6 η µέγιστη ποσότητα Ο2 που χρησιµοποιείται κατά την εκτέλεση άσκησης, η οποία κινητοποιεί µεγάλε ς µυϊκές οµάδες µε µέση ή υψηλή ένταση για παρατεταµένο χρονικό διάστηµα. Η VΟ2 max, αποτελεί το µέγιστο όγκο του Ο2 το οποίο καταναλώνει ο οργανισµός στη µονάδα τον χρόνου (Πίνακας.1) και η ποσότητα αυτή µπορεί να εκφραστεί σε απόλυτες τιµές (λίτρα ανά λετπό Ι/min) και σε σχετικές τιµές (χιλιοστόλιτρα ανα κιλό σωµατικού βάρους ανά λεπτό mι/kg/min) Πίνακας.1 Μονάδες έκφρασης της VΟ2 max (ACSM, 2000) Η µονάδα στην οποία θα εκφραστεί η VΟ2 max, εξαρτάται κυρίως από τη φύση του αθλήµατος. Τον κωπηλάτη για παράδειγµα, θα τον ενδιέφερε η απόλυτη τιµή έκφρασης της VΟ2 max (Ι/min), καθώς η φύση του αθλήµατος στο οποία συµµετέχει δεν απαιτεί µεταφορά της σωµατικής του µάζας. Από την άλλη πλευρά όµως, για ένα δροµέα µεσαίων ή µεγάλων αποστάσεων, θα ήταν πιο χρήσιµη η σχετική τιµή έκφρασης της VΟ2 max (ml/kg/min), καθώς η σωµατική του µάζα µεταφέρεται κατά τη διάρκεια του αγωνίσµατος ασκώντας έτσι σηµαντική επίδραση στην τελική του απόδοση. Οι σχετικές τιµές έκφρασης της VΟ2 max, χρησιµεύουν για τον έλεγχο της προόδου των αθλητών ενώ έχουν επίσης άµεση εφαρµογή όταν πρόκειται να πραγµατοποιηθούν συγκρίσεις µεταξύ διαφορετικών ατόµων. Σε κάθε αξιολόγηση θα πρέπει να υπολογίζεται η επίδραση της σωµατικής µάζας στη VΟ2 max, καθώς πολλές φορές συµβαίνει οι µεταβολές οι οποίες παρατηρούνται στην 6

7 καρδιοαναπνευστική ικανότητα να οφείλονται αποκλειστικά σε αυξοµειώσεις της σωµατικής µάζας, χωρίς να υπάρχει ουσιαστική µεταβολή της αερόβιας ικανότητας. Όταν γίνεται ερµηνεία των αποτελεσµάτων, κρίνεται απαραίτητο να λαµβάνονται υπόψη τόσο οι σχετικές όσο και οι απόλυτες τιµές. Ενδεικτικά οι τιµές VO2 κυµαίνονται από 30 ml/kg/min για ένα µη ασκούµενο άτοµο ηλικίας µέσης ηλικίας και φθάνουν µέχρι και ml/kg/min, σε νεαρούς αθλητές αγωνισµάτων αντοχής. Τα ποσοστά όσο αφορά στις γυναίκες, τείνουν να είναι κατά 15-30% χαµηλότερα των ανδρών, διαφορά η οποία παύει όµως να υφίσταται όταν το αποτέλεσµα σταθµιστεί ως προς τη σωµατική σύσταση και τη συγκέντρωση της αιµοσφαιρίνης (McArdle et.al, 1996). Μέθοδοι προσδιορισµού της VΟ2 max Στην εργοµετρία µπορεί κανείς να διακρίνει πληθώρα µεθόδων και διαδικασιών προσδιορισµού της VO2max (Σχήµα.1). Αν επιχειρούταν ένας διαχωρισµός ως προς τις µεθόδους αυτές, θα µπορούσαµε αρχικά να τις κατηγοριοποιήσουµε µε βάση τον τύπο του πρωτοκόλλου αξιολόγησης. Ένας δεύτερος διαχωρισµός αφορά τον τύπο της δραστηριότητας η οποία σχετίζεται µε τον τύπο που χρησιµοποιούµενου εργοµέτρου. Μια τρίτη διάκριση, αφορά το επίπεδα της επιβάρυνσης κατά πόσο δηλαδή πρόκειται για δοκιµασίες οι οποίες απαιτούν µέγιστη ή υποµέγιστη προσπάθεια. Οι µέθοδοι προσδιορισµού της VΟ2 max διαφοροποιούνται επίσης ανάλογα µε τον τρόπο προσδιορισµού της, όπου διακρίνονται σε άµεσες και έµµεσες διαδικασίες αξιολόγησης. Ένας τελευταίος διαχωρισµός αφορά το χώρο διεξαγωγής των δοκιµασιών µε κατάταξή τους σε εργαστηριακές, υπαίθριες και κατ οίκων (ερωτηµατολόγια). 7

8 Σχήµα.1 Τύποι Πρωτοκόλλων Αξιολόγησης της VΟ2max Κατά την άµεση αξιολόγηση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας, η πιο διαδεδοµένη διαδικασία είναι η εφαρµογή άσκησης στο κυκλοεργόµετρο ή στο δαπεδοεργόµετρο µε προοδευτικά αυξανόµενη επιβάρυνση. Η διάρκεια της δοκιµασίας θα εκτείνεται µέχρι του σηµείου που ο δοκιµαζόµενος θα φθάσει στα όρια της πλήρους εξάντλησης ή θα συντρέχουν άλλες προϋποθέσεις διακοπής της διαδικασίας όπως περιγράφονται παρακάτω (βλέπε πίνακα.2) Κατά την έµµεση αξιολόγηση της καρδιοαναπνευσπκής ικανότητας, η ένταση µπορεί να είναι προοδευτικά αυξανόµενη µέχρι εξάντλησης ή µέχρι ένα υποµέγιστο στάδιο, ή σταθερή µε µια υποµέγιστη επιβάρυνση καθ όλη τη διάρκεια της δοκιµασίας. Τα πρωτόκολλα που εφαρµόζονται τόσο κατά την άµεση όσα και την έµµεση αξιολόγηση διακρίνονται κυρίως ως προς τον αριθµό των σταδίων από τα οποία αποτελούνται και ως προς τον τρόπο διαδοχής των σταδίων αυτών ανάλογα µε την παρεµβολή ή όχι διαλείµµατος. Συνεχούς µορφής επιβάρυνση ενός σταδίου: Τα πρωτόκολλα συνεχούς επιβάρυνσης ενός σταδίου, χαρακτηρίζονται από σταθερή και αµετάβλητη επιβάρυνση καθ όλη της διάρκεια της δοκιµασίας χωρίς να παρεµβάλλεται ενδιάµεσο διάλειµµα. Στην περίπτωση προσδιορισµού της VΟ2 max, η ένταση κυµαίνεται σε µέσα επίπεδα και 8

9 καθορίζεται µε βάση τα χαρακτηριστικά του δοκιµαζοµένου (ηλικία, επίπεδα φυσικής ικανότητας κλπ). Τα πρωτόκολλα του συγκεκριµένου τύπου παρουσιάζουν µεγάλη εφαρµογή κατά τον έµµεσο προσδιορισµό της αερόβιας ικανότητας αλλά και της αναερόβιας ικανότητας όταν η ένταση είναι µέγιστη. Συνεχούς µορφής επιβάρυνση πολλαπλών σταδίων: Κατά τη διάρκεια εφαρµογής των πρωτοκόλλων συνεχούς µορφής επιβάρυνσης πολλαπλών σταδίων, η ένταση αυξάνεται προοδευτικά και κλιµακωτά σε προκαθορισµένο χρόνο, χωρίς να υπάρχει διακοπή µεταξύ των επιµέρους σταδίων. 0 τερµατισµός της προσπάθειας γίνεται µετά από εξάντληση του δοκιµαζοµένου ή σε πρακαθορισµένο υποµέγιστο στάδιο (Κλεισούρας, 1991). Τα γεγονός ότι η προοδευτική επιβάρυνση παρέχει τη δυνατότητα οµαλής προσαρµογής στον οργανισµό, αποτελεί το βασικά πλεονέκτηµα αυτού του τύπου των πρωτοκόλλων. ιαλειµµατικής µορφής επιβάρυνση πολλαπλών σταδίων: Η διαδικασία εφαρµογής διαλειµµατικής µορφής πρωτοκόλλων, είναι πανοµοιότυπη µε αυτή των πρωτοκόλλων συνεχούς µορφής µε τη µόνη διαφορά ότι µεταξύ των επιµέρους σταδίων, η διαδικασία διακόπτεται για διάστηµα 30 60sec, παρέχοντας έτσι την δυνατότητα µερικής ανάληψης στο δοκιµαζόµενο. Η διακοπή αυτή µπορεί να εξυπηρετεί την εξέταση βιολογικών παραµέτρων (επίπεδα γαλακτικού στο αίµα, αρτηριακή πίεση, ηχοκαρδιογράφηµα) οι οποίες Θα ήταν δύσκολο να αξιολογηθούν κατά τη διάρκεια της προσπάθειας. Χρησιµεύει επίσης στον καθορισµό της έντασης στο επόµενο στάδιο, στην περίπτωση που αυτή εξαρτάται από τις προσαρµογές του οργανισµού κατά την προηγούµενη φάση και τα αποτελέσµατα δεν είναι άµεσα διαθέσιµα. Η φύση της δοκιµασίας αυτής, καθιστά τη διαδικασία χρονοβόρα και αυτό αποτελεί το βασικό της µειονέκτηµα (Κλεισούρας, 1991). Πλεονέκτηµα αυτού του τύπου των πρωτοκόλλων, αποτελεί το γεγονός ότι η δυνατότητα ανάληψης που παρέχεται στο δοκιµαζόµενο, συµβάλει στην αποφυγή της τοπικής µυϊκής κόπωσης. Καθορισµός επιβάρυνσης και διάρκειας της δοκιµασίας Οι αυξήσεις της επιβάρυνσης και η διάρκεια της δοκιµασίας και των επιµέρους σταδίων από τα οποία αποτελείται, θα πρέπει να λαµβάνονται σοβαρά υπόψη, καθώς ο δυσανάλογος χειρισµός τους µπορεί να συντελέσει στην υποεκτίµηση της πραγµατικής αερόβιας ικανότητας των δοκιµαζοµένων. Στην 9

10 περίπτωση που η ένταση της άσκησης αυξάνεται απότοµα, τότε νευροµυϊκοί περιορισµοί, όπως είναι η πρόωρη εµφάνιση τοπικού µυϊκού καµάτου, δε θα επιτρέψουν στην εξακρίβωση των πραγµατικών δυνατοτήτων του δοκιµαζόµενου. Κάτι αντίστοιχο θα συµβεί στην περίπτωση που οι αυξήσεις στην ένταση είναι πολύ µικρές, γεγονός το οποίο θα συµβάλει στην παράταση του χρόνου αξιολόγησης. Στη δεύτερη περίπτωση, η άνοδος της θερµοκρασίας του πυρήνα του σώµατος και η επερχόµενη ανακατανοµή του αίµατος προς την επιφάνεια του δέρµατος (Θερµορυθµιστική δράση), δύνανται να περιορίσουν τη παροχή Ο2 προς τους εργαζόµενους µύς. Σε συνδυασµό µε την ανία λόγω της παρατεταµένης σε διάρκεια προσπάθειας, δεν θα επιτρέψουν στο δοκιµαζόµενο να προσεγγίσει τις πραγµατικές του δυνατότητες µε αποτέλεσµα τον πρόωρο τερµατισµό της προσπάθειας του. Έχει διαπιστωθεί ότι η εφαρµογή ενός διαλειµµατικής µορφής πρωτοκόλλου συνολικής διάρκειας 8-Ι2min, έχει ως αποτέλεσµα την επίτευξη µεγαλύτερων τιµών VΟ2 max στα ίδια άτοµα σε σχέση, µε µικρότερης (<8min) ή µεγαλύτερης (18-20min) χρονικής διάρκειας πρωτόκολλα (Buchfuhrer et.al, 1983). Ο καθορισµός της αρχικής επιβάρυνσης αλλά και των µεταβολών της στα επόµενα στάδια µιας δοκιµασίας, γίνεται αφού ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως είναι η ηλικία, το φύλο, η σωµατική µάζα και το επίπεδο της φυσικής ικανότητας. Ενδεικτικά, τόσο η αρχική ένταση όσο και οι αυξήσεις της ανάµεσα στα διαδοχικά στάδια, θα είναι µικρότερες σε ένα έφηβο αθλητή σε σχέση µε κάποιον ο οποίος διαθέτει µεγαλύτερη αθλητική εµπειρία. Η αρχική ένταση της επιβάρυνσης, θα πρέπει να βρίσκεται κόπου στο 25-40% της εκτιµούµενης VΟ2 max, ενώ ανάµεσα στα επιµέρους στάδια η ένταση θα πρέπει να αυξάνεται περίπου κατά 10-15% της εκτιµούµενης VΟ2 max (Thoden, 1991). Η διάρκεια των επιµέρους σταδίων διατηρείται ως επί το πλείστον σταθερή σε ολόκληρη την έκταση της αξιολόγησης, ενώ θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να παρέχει τη δυνατότητα στον οργανισµό να σταθεροποιεί τις προσαρµογές που προκαλούνται, όπως για παράδειγµα στη VO2 ή την καρδιακή συχνότητα. Συνήθως, χρησιµοποιούνται στάδια των 2-4min και στην περίπτωση που σε κάποιο από αυτά δεν διαπιστωθεί σταθεροποίηση της VO2, τότε η διάρκεια του µπορεί να παραταθεί για ένα λεπτό κάθε φορά µέχρι που να επέλθει σταθεροποίηση της φυσιολογικής παραµέτρου. Όπως έχει αναφερθεί και προηγουµένως, στην περίπτωση εφαρµογής διαλειµµατικού πρωτοκόλλου για αξιολόγηση µεταβολικών παραµέτρων, ο χρόνος διακοπής κυµαίνεται από 30-60sec. 10

11 Η ένταση της επιβάρυνσης, εφαρµόζεται µε διαφορετικό τρόπο ανάλογο µε τό εργόµετρο, όπου ενδεικτικά στο κυκλοεργόµετρο αντιστοιχεί στην αντίσταση τριβής, στο δαπεδοεργόµετρο στην ταχύτητα του κυλιόµενου δαπέδου και στη κλίση που έχει η βάση του διαδρόµου, στο βαθµιδοεργόµετρο στο ύφος της κλίµακας και στη συχνότητα των ανεβοκατεβασµάτων και στο κωπηλατοεργόµετρο στην αντίσταση του αέρα στον ειδικό στρόφαλο κατά την έλξη του κουπιού. Κριτήρια Τερµατισµού της οκιµασίας Τα πρωτόκολλα τα οποία έχουν περιγραφεί, προϋποθέτουν ότι κατά την εργοµέτρηση θα πραγµατοποιείται προοδευτική αύξηση της επιβάρυνσης µέχρι του σηµείου όπου δεν θα είναι δυνατή η παραπέρα συνέχιση της δοκιµασίας. Το σηµεία αυτό ορίζεται ως επίπεδο εκούσιας εξάντλησης υπό την έννοια ότι ο δοκιµαζόµενος αποφασίζει από µόνος του ότι δεν µπορεί να συνεχίσει παραπέρα την προσπάθεια. Φυσικά υπάρχουν διάφοροι τρόποι να διαπιστώσει ο αξιολογητής κατά πόσο ο δοκιµαζόµενος έφθασε πραγµατικά ή όχι στα όρια του όσο αφορά στην επίτευξη της VΟ2 max, ή αν θα πρέπει να τερµατίσει τη διαδικασία για άλλους λόγους (Πίνακας.2). Το πρωταρχικό κριτήριο είναι η σταθεροποίηση της VO2 παρά την αύξηση του επιπέδου της έντασης. Για διάφορους λόγους όµως, κατά τον τερµατισµό της εργοµέτρησης ενδέχεται να µην παρουσιαστεί σταθεροποίηση στη VO2, όπως στην περίπτωση της περιφερειακής µυϊκής κόπωσης. Τότε η VO2 η οποία έχει επιτευχθεί κατά το σηµείο του τερµατισµού δεν µπορεί να θεωρηθεί ως µέγιστη (VΟ2 max) αλλά ως κορυφαία πρόσληψη Ο2 (VO2peak). Αποτελεί συνήθη διαδικασία, η εφαρµογή διαφόρων τεχνικών επιβεβαίωσης των τιµών της VΟ2 max που επιτυγχάνονται κατά την εργοσπιροµέτρηση. Μια από αυτές τις τεχνικές απαιτεί υποβολή του δοκιµαζόµενου σε µια επιπλέον προσπάθεια, 15 λεπτά µετά την αποπεράτωση της προηγούµενης δοκιµασίας, σε ένταση η οποία να είναι µεγαλύτερη κατά ένα στάδιο σε σχέση µε αυτό στο οποίο τερµάτισε προηγουµένως (Thoden, 1991). Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας επιβεβαίωσης, θα πρέπει οι τιµές της VO2 να είναι όµοιες µε αυτές που είχαν επιτευχθεί προηγουµένως. 11

12 Πίνακας.2 Τύπος δραστηριότητας Πολλές φορές παρατηρούνται διαφορές στην επίδοση ενός δοκιµαζοµένου ανάµεσα σε διαφορετικού τύπου άσκηση όπως είναι το τρέξιµο στον εργοδιάδροµο, η ποδηλάτηση στο εργοποδήλατο, η κωπηλάτηση στο κωπηλατοεργόµετρο ή το ανεβοκατέβασµα κλίµακας, ενώ όλες οι υπόλοιπες συνθήκες της δοκιµασίας διατηρούνται σταθερές. Είναι γνωστό σήµερα το γεγονός ότι η αξιολόγηση της VΟ2 max σε αγύµναστα άτοµα στον εργοδιάδροµο, παρουσιάζει διαφορές της τάξης του 10% σε σχέση µε το εργοποδήλατο (Davis et.al, 1975), ενώ οι κολυµβητές διαπιστώθηκε ότι µπορούν να επιτύχουν µεγαλύτερες τιµές VΟ2 max στο υδροεργόµετρο σε σχέση µε το δαπεδοεργόµετρο (Magel, 1967). Οι διαφορές αυτές, αποδίδονται στο γεγονός ότι η αθλητική προπόνηση συµβάλει στην ανάπτυξη εξειδικευµένων νευροµυϊκών και µεταβολικών προσαρµογών οι οποίες συµβάλουν µε τη σειρά τους στην αποδοτικότερη εκτέλεση των κινήσεων που χρησιµοποιεί ο κάθε αθλητής στο αγώνισµά του. Οι προσαρµογές αυτές δεν µεταφέρονται ούτε αξιοποιούνται για την εκτέλεση άλλων κινήσεων, οι οποίες είναι ξένες προς το αγώνισµα για το οποίο έγινε η προπόνηση (Κλεισούρας, 1991). Η µεταφορά των προσαρµογών που επιτυγχάνονται µέσω µιας αθλητικής δεξιότητας στην εκτέλεση µιας άλλης δεξιότητας, είναι δυνατή µόνο εάν κατά τη διαδικασία δραστηριοποιούνται οι ίδιες κινητικές µονάδες και µε παρόµοιο κινητικό πρότυπο. 12

13 Με βάση τα παραπάνω, θα πρέπει κατά την αξιολόγηση της VΟ2 max αθλητών, να γίνεται χρήση των ειδικών εργοµέτρων τα οποία προσοµοιάζουν όσο το δυνατό καλύτερα το κινητικό πρότυπο της δραστηριότητας στην οποία συµµετέχουν. Επίπεδο Επιβάρυνσης Για την αξιολόγηση της VΟ2 max, χρησιµοποιούνται δοκιµασίες µέγιστης καθώς επίσης και υποµέγιστης έντασης. Οι µέγιστες δοκιµασίες προϋποθέτουν την επίτευξη των ορίων της ανθρώπινης απόδοσης, ενώ σι υποµέγιστες εξ ορισµού αφορούν τη διεξαγωγή σωµατικής δραστηριότητας, η οποία θα αποπερατωθεί σε προκαθορισµένο επίπεδο, το οποία πάντοτε είναι χαµηλότερο των ατοµικών ορίων του κάθε δοκιµαζοµένου. Οι δοκιµασίες µέγιστης επιβάρυνσης παρουσιάζουν µεγάλη εφαρµογή στον άµεσο προσδιορισµό της VΟ2 max κατά τη διαδικασία της εργοσπιροµέτρησης, ενώ µαζί µε τις υποµέγιστης επιβάρυνσης δοκιµασίες, χρησιµοποιούνται και για τον έµµεσο προσδιορισµό της VΟ2 max. οκιµασίες µέγιστης έντασης Οι προοδευτικά αυξανόµενες δοκιµασίες µέγιστης έντασης σε οποιοδήποτε εργόµετρο, µε την παράλληλη διεξαγωγή εργοσπιροµέτρησης, χρησιµοποιούνται για τον άµεσο προσδιορισµό της VΟ2 max. Αν δεν διατίθεται εργοσπιρόµετρο, τότε η VΟ2 max µπορεί να προσδιορισθεί µε έµµεσο τρόπο µέσω εφαρµογής εξισώσεων παλινδρόµησης, όπου βασικό κριτήριο είναι συνήθως το έργο και ο χρόνος αποπεράτωσης του τεστ. Στην περίπτωση αυτή, οι προοδευτικά αυξανόµενες δοκιµασίες µέγιστης έντασης µε έµµεσο προσδιορισµό της απόδοσης, αποτελούν το καλύτερο τρόπο έµµεσου προσδιορισµού της VΟ2 max. Οι δοκιµασίες αυτού του τύπου, µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως διαγνωστικά εργαλεία της απόδοσης για αθλητές αλλά και ως µέσα εκτίµησης της καρδιακής λειτουργίας ατόµων υψηλού κινδύνου όταν πραγµατοποιείται παράλληλα ηλεκτροκαρδιογράφηµα. Μεταξύ των διαφορετικών εργοµέτρων ο εργοδιάδροµος θεωρείται ως το καταλληλότερο µέσο αξιολόγησης καθώς άλλα εργόµετρα διαπιστώθηκε ότι υποεκτιµούν την απόδοση. οκιµασίες Υποµέγιστης Έντασης Η χρησιµότητα των δοκιµασιών υποµέγιστης έντασης, έγκειται στο γεγονός ότι απαιτούν ελάχιστο κόστος, διαρκούν λιγότερο χρόνο και σε αυτές µπορούν µε 13

14 ασφάλεια να συµµετάσχουν άτοµα προχωρηµένης ηλικίας ή άτοµα µε δύο ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου (π.χ. οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας, κάπνισµα, υπέρταση), όπου στην περίπτωσης της άµεσης αξιολόγησης θα ήταν απαραίτητη η παρουσία εξειδικευµένου ιατρικού προσωπικού. Στις εργαστηριακές δοκιµασίες αξιολογούνται συνήθως, η φυσική ανταπόκριση του οργανισµού έναντι µιας δοσµένης επιβάρυνσης (πχ καρδιακή συχνότητα στα 600 Watt), ή η επιβάρυνση που απαιτείται ώστε να επιτευχθεί µια συγκεκριµένη φυσιολογική ανταπόκριση (π.χ. το έργο που χρειάζεται ώστε να επιτευχθεί η καρδιακή συχνότητα των 170 παλµών). Αξίζει να αναφερθεί ότι όταν αξιολογούµε την καρδιακή συχνότητα, αναφερόµαστε ουσιαστικά στην ικανότητα της καρδιάς να ανταποκρίνεται έναντι κάποιας επιβάρυνσης, όπου κύριος προσδιοριστικός παράγοντας είναι η καρδιακή παροχή η οποία καθορίζει στην περίπτωση αυτή την πρόσληψη Ο2. Όπως είναι γνωστό, η καρδιακή παροχή αποτελεί το γινόµενο µεταξύ της καρδιακής συχνότητας και του όγκου παλµού. Κατά τον έλεγχο όµως της ανταπόκρισης του καρδιαγγειακού συστήµατος λαµβάνουµε συνήθως υπόψη µόνο την καρδιακή συχνότητα. Η πρακτική αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι ο όγκος παλµού αυξάνεται ανάλογα µε το επίπεδο της επιβάρυνσης µέχρι ενός συγκεκριµένου σηµείου µετά από το οποίο σταθεροποιείται (αντιστοιχεί περίπου στο 40% της VΟ2 max) ενώ η καρδιακή συχνότητα συνεχίζει να αυξάνεται (Κλεισούρας, 1991). Από το σηµείο της σταθεροποίησης του όγκου παλµού και έπειτα, οποιαδήποτε µεταβολή στην καρδιακή παροχή οφείλεται πρωτίστως στην καρδιακή συχνότητα. Το γεγονός αυτό αποτελεί και το λόγο διάδοσης της ως δείκτη ελέγχου της καρδιακής ανταπόκρισης κατά τις έµµεσες διαδικασίες αξιολόγησης. Κατά την πραγµατοποίηση υποµέγιστων δοκιµασιών, θα πρέπει να εξασφαλίζονται διάφορες προϋποθέσεις έτσι ώστε να µην αλλοιώνεται η ακρίβεια της πρόβλεψης (Πίνακας.3). Η πρώτη προϋπόθεση αναφέρεται στην εξασφάλιση µιας σταθερής καρδιακής συχνότητας σε κάθε στάδιο της δοκιµασίας. Αν αυτό δεν επιτευχθεί, τότε παρατείνεται το χρονικό διάστηµα της προσπάθειας µέχρι που να γίνει αυτό κατορθωτό. Η δεύτερη προϋπόθεση αφορά ύπαρξη γραµµικής σχέσης µεταξύ καρδιακής συχνότητας, επιβάρυνσης και VO2. Η γραµµική αυτή σχέση, εξασφαλίζεται για το µεγαλύτερο µέρος του πληθυσµού µεταξύ 110 και 150bpm (Nieman, 1999). Η καρδιακή συχνότητα αποτελεί όµως ένα πολύ ευαίσθητο δείκτη, ο οποίος µπορεί να µεταβληθεί ως αποτέλεσµα διαφόρων άλλων παραµέτρων πέραν 14

15 της επιβάρυνσης της δοκιµασίας, έτσι θα πρέπει να ερµηνεύεται µε ιδιαίτερη προσοχή. Η τρίτη προϋπόθεση εικάζει ότι η µέγιστη καρδιακή συχνότητα είναι η ίδια ανάµεσα στα άτοµα κάθε ηλικιακής κατηγορίας. Είναι όµως γνωστό το γεγονός ότι η καρδιακή συχνότητα επηρεάζεται από διάφορες φυσιολογικές προσαρµογές του οργανισµού και κάτι τέτοιο είναι απίθανο να συµβαίνει. Τέλος, η τέταρτη προϋπόθεση αναφέρεται στην αποδοχή του ότι η µηχανική επίδραση των εργοµέτρων στις φυσιολογικές ανταποκρίσεις του οργανισµού (VO2 σε δοσµένο έργο), είναι η ίδια για κάθε δοκιµαζόµενο. Κάτι τέτοιο όµως δεν ισχύει πάντοτε, καθώς το κάθε άτοµο ανταποκρίνεται στις διάφορες επιβαρύνσεις ανάλογα µε το επίπεδο της φυσικής του ικανότητας. Οι τελευταίες δύο προϋποθέσεις, αφορούν και τους βασικότερους λόγους µείωσης του επιπέδου αξιοπιστίας των έµµεσων διαδικασιών αξιολόγησης στις οποίες το ποσοστά σφάλµατος κατά την εκτίµηση κυµαίνεται µεταξύ 10-20% Πίνακας.3 Τρόποι Προσδιορισµού της VΟ2 max Η VΟ2 max αξιολογείται µε άµεσες και έµµεσες διαδικασίες προσδιορισµού. Η διαφορά µεταξύ αµέσων και εµµέσων διαδικασιών αξιολόγησης της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας, αναφέρεται στο ότι οι πρώτες την καθορίζουν µε σχετική ακρίβεια, ενώ οι δεύτερες προβλέπουν τη VΟ2 max µέσω εξισώσεων παλινδρόµησης. Άµεσος Προσδιορισµός της VΟ2 max: Η άµεση αξιολόγηση της VΟ2 max, αποτελεί την πιό έγκυρη και αξιόπιστη µέθοδο αξιολόγησης της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας. Μπορεί να εκτελεσθεί σε εργαστηριακές καθώς και υπαίθριες συνθήκες µε τη χρήση φορητού εξοπλισµού. Στη διαδικασία µπορούν να χρησιµοποιηθούν όλων των τύπων τα εργόµετρα, είναι όµως πιο ενδεδειγµένη σε κάθε περίπτωση, η χρησιµοποίηση οργάνων τα οποία επιτρέπουν την εκτέλεση της αγωνιστικής τεχνικής 15

16 του δοκιµαζόµενου. Τα πρωτόκολλα τα οποία χρησιµοποιούνται αφορούν συνεχή ή διαλειµµατική διαδικασία. Ο τύπος του πρωτοκόλλου που θα χρησιµοποιηθεί, επιλέγεται ανάλογα µε το αν θα πραγµατοποιηθεί αξιολόγηση βιολογικών παραµέτρων στα ενδιάµεσα στάδια. Η αύξηση της επιβάρυνσης, θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να µην περιορίζεται ή να παρατείνεται κατά πολύ η συνολική διαδικασία. Η ιδανικότερη διάρκεια ορίζεται µεταξύ 8-Ι2min για το σύνολο της διαδικασίας και στα 3min για τα ενδιάµεσα στάδια. Για λόγους ασφαλείας αλλά και ως κριτήριο επίτευξης της µέγιστης απόδοσης θα πρέπει να λαµβάνονται οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις που περιγράφονται στον Πίνακα.2. Εργοσπιροµέτρηση: Η εργοσπιροµέτρηση, αποτελεί την πιό αξιόπιστη διαδικασία για την εκτίµηση της αερόβιας ικανότητας. Πραγµατοποιείται µε την εφαρµογή ενός πρωτοκόλλου προοδευτικά αυξανόµενης έντασης και τη χρησιµοποίηση ενός συστήµατος «ανοικτού» κυκλώµατος σπιροµέτρησης (συσκευή που επιτρέπει την εισπνοή ατµοσφαιρικού αέρα από το περιβάλλον και την εκπνοή στον αναλυτή αερίων). Οι δοκιµαζόµενοι λαµβάνουν µέρος στη διαδικασία ασκούµενοι στο αντίστοιχο του αθλήµατός τους εργόµετρο. Όπως θα δούµε παρακάτω για τον προσδιορισµό της VΟ2 max χρειάζεται ο προσδιορισµός δύο παραµέτρων. Η πρώτη αφορά τον όγκο του εκπνεόµενου αέρα (πνευµονικού αερισµού) και το δεύτερο τη σύστασή του σε Ο2 και CO2. Ανάλυση αναπνευστικών αερίων Η ανάλυση των αναπνευστικών αερίων πραγµατοποιείται τόσο µε χηµική διαδικασία όσο και µε φυσικές µεθόδους. Παρά το γεγονός ότι η χηµική µέθοδος είναι µεγάλης ακρίβειας, εντούτοις δεν χρησιµοποιείται σήµερα ως διαδικασία ανάλυσης των αναπνευστικών αερίων λόγω δυσκολιών στην εφαρµογή της. Είναι όµως απαραίτητη για σκοπούς βαθµονόµησης των φυσικών µεθόδων ανάλυσης της σύστασης των αεριών. Οι φυσικές µέθοδοι ανάλυσης βασίζονται στις φυσικές ιδιότητες των αερίων και οι πιο γνωστές είναι η µέθοδος της θερµικής αγωγιµότητας, της χρωµατογραφίας, της φασµατοσκοπίας κλπ. Οι πιο διαδεδοµένες όµως σήµερα φυσικές µέθοδοι ανάλυσης είναι η παραµαγνητική µέθοδος για την ανάλυση του Ο2 και η φασµατοσκοπική µέθοδος υπέρυθρης απορρόφησης για το CO2. Όπως για τον όγκο 16

17 των εκπνεόµενων αερίων, έτσι και στη περίπτωση της σύστασης τους, θα πρέπει να γίνεται βαθµονόµηση των αναλυτών πριν από κάθε µέτρηση. Η βαθµονόµηση πραγµατοποιείται µέσω ελέγχου µε την κλασσική χηµική µέθοδο (Κλεισούρας 1991). Συνοψίζοντας τα παραπάνω καταλήγουµε στον εξοπλισµό που χρειάζεται ώστε να προσδιορισθεί η VΟ2 max στο εργαστήρια µέσω εργοσπιροµέτρησης. Εξοπλισµός Εργόµετρο Ρινοπίεστρο Αναπνευστική βαλβίδα µονής κατεύθυνσης Ογκοµετρική συσκευή αέρα Γεωµετρικός κύλινδρος βαθµονόµησης όγκου Σωλήνας αγωγής αερίων Σάκος συλλογής αερίων ή αναλυτής αερίων θερµόµετρο Βαρόµετρο Υγρασιόµετρο (Μετρητής Υγρασίας) Ζυγαριά Πρωτόκολλα καταγραφής Σε ορισµένες περιπτώσεις, αντί της αναπνευστικής βαλβίδας και του ρινοπιέστρου, χρησιµοποιούνται αναπνευστικές µάσκες οι οποίες όµως ενέχουν τον κίνδυνο διαρροής αεριών προς το περιβάλλον ειδικά σε έντονους αναπνευστικούς ρυθµούς. Ο αναλυτής αερίων, σε αντίθεση µε τους σάκους συλλογής αερίων, προσφέρεται για άµεσο προσδιορισµό του κατά λεπτό όγκου και της σύστασης του εκπνεόµενου Ο2 (FeO2) και CO2 (FeCO2) σε κάθε αναπνοή (breath by breath). ιαδικασία Πρωταρχικό µέληµα του ειδικού αξιολόγησης είναι η βαθµoνόµηση τόσο του εργοµέτρου που πρόκειται να χρησιµοποιηθεί, όσο και της ογκοµετρικής συσκευής και των αναλυτών Ο2 και CO2. Στη συνέχεια καταχωρούνται στον αναλυτή οι κλιµατολογικές και περιβαλλοντολογικές συνθήκες (θερµοκρασία, Βαροµετρική πίεση, Υγρασία). 17

18 Πραγµατοποιείται έπειτα σωµατοµετρική αξιολόγηση του δοκιµαζοµένου (µάζα, ύψος σώµατος, ποσοστό σωµατικού λίπους). Η χρησιµότητα της σωµατοµετρικής αξιολόγησης έγκειται στη εξαγωγή των σχετικών τιµών της δοκιµασίας. Τα δεδοµένα καταχωρούνται στον υπολογιστή. Επιλέγεται το κατάλληλο εργόµετρο (ανάλογα µε το άθληµα του δοκιµαζοµένου ή το κινητικό του πρότυπο), καθώς και το πρωτόκολλο που θα εφαρµοστεί. Σε γενικές γραµµές το πρωτόκολλο πρέπει να είναι τέτοιο που να επιτρέπει τη σταδιακή αύξηση της επιβάρυνσης µέχρι το στάδιο της εξάντλησης. Επίσης, δεν πρέπει να είναι σύντοµο αλλά ούτε και ιδιαίτερα παρατεταµένο. Εφαρµογή πρωτοκόλλου στο δαπεδοεργόµετρο. Ο δοκιµαζόµενος τρέχει ή βαδίζει στο δαπεδοεργόµετρο του οποίου η ταχύτητα και η κλίση ρυθµίζεται είτε ηλεκτρονικά είτε από τον ειδικό της µέτρησης. Κατά την άσκηση, αναπνέει από µια µονόδροµη αναπνευστική βαλβίδα, που εφαρµόζεται στο στόµα του µε ένα επιστόµιο, ενώ ένα ρινοπίεστρο τον εµποδίζει να αναπνέει από τη µύτη. Το ένα άκρο της βαλβίδας επιτρέπει την είσοδο ατµοσφαιρικού αέρα, ενώ το άλλο συνδέεται µε ένα εύκαµπτο πλαστικό και αεροστεγή σωλήνα, που διοχετεύει τον εκπνεόµενο αέρα σε ένα πνευµοταχογράφο για µέτρηση του όγκου του και στη συνέχεια οδεύει σε ένα θάλαµο µίξης. Στον θάλαµο υπάρχει µια έξοδος προς το περιβάλλον µε µονόδροµη βαλβίδα και µια οπή (5mm), η οποία συνδέεται µε τους αναλυτές Ο2 και CO2, µε βραχύσωµο σωλήνα από πολυαιθυλένιο. Η ροή του αέρα, που είναι προκαθορισµένη, οδεύει προς τους αναλυτές µε τη βοήθεια µιας αντλίας αέρα όπου γίνεται η ανάλυση της σύστασης των εκπνεόµενων αερίων. Οι ενδείξεις του όγκου και της σύστασης του αέρα αλλά και άλλων παραµέτρων όπως πχ. του αναπνευστικού πηλίκου, καταγράφονται µε την βοήθεια του λογισµικού του υπολογιστή στην οθόνη. Μπορούν επίσης να αποθηκευθούν στη µνήµη του για µεταγενέστερη επεξεργασία. Αποτέλεσµα Για τον προσδιορισµό της VO2, είναι απαραίτητες οι ενδείξεις του όγκου του εκπνεόµενου αέρα και της ποσοστιαίας σύστασης του σε Ο2 και CO2. Τα στοιχείο αυτά τα επεξεργάζεται το λογισµικό πρόγραµµα του υπολογιστή προκειµένου να 18

19 εξαχθεί το αποτέλεσµα. Η εξίσωση που χρησιµοποιείται για το σκοπό αυτό είναι η παρακάτω: Έµµεσος προσδιορισµός της VΟ2 max Παρά το γεγονός ότι η άµεση αξιολόγηση της VΟ2 max αποτελεί την πιο έγκυρη και αξιόπιστη µέθοδο προσδιορισµού της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας, σε µερικές περιπτώσεις, η εφαρµογή της δεν είναι πάντοτε πρακτική. Η διάθεση εξειδικευµένου και ακριβού εξοπλισµού, η αναγκαιότητα παρουσίας ειδικά εκπαιδευµένου προσωπικού, η χρονοβόρα διαδικασία και η προϋπόθεση υψηλού επιπέδου παρακίνησης από τους δοκιµαζόµενους προκειµένου να αντεπεξέλθουν στη µέγιστη επιβάρυνση, είναι µερικά µόνο από τα προβλήµατα που εντοπίζονται κατά την εφαρµογή αυτής της µεθόδου. Η επιβεβληµένη παρουσία ιατρού κατά τη διαδικασία εφαρµογής άµεσης αξιολόγησης της VΟ2 max, όταν πρόκειται να συµµετάσχουν σε αυτή άνδρες άνω των 40 ετών και γυναίκες άνω των 50 ετών ή άτοµα τα οποία χαρακτηρίζονται από δύο ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου, καθιστούν την διαδικασία ακόµη πιό δαπανηρή και λιγότερο προσιτή. Για το λόγο αυτό η χρησιµότητα της άµεσης αξιολόγησης της VΟ2 max περιορίζεται κυρίως σε ερευνητικό επίπεδο και στον έλεγχο της επίδοσης αθλητών υψηλού επιπέδου. Ολα τα παραπάνω προβλήµατα, οδήγησαν τους ερευνητές στην αναζήτηση εναλλακτικών µεθόδων αξιολόγησης της VΟ2 max, οι οποίες να εξασφαλίζουν την ευκολότερη, περιορισµένου κόστους και µε δυνατότητα µαζικότερης συµµετοχής των δοκιµαζοµένων σε αυτές. Οι παραπάνω λόγοι συνέτειναν στο να επινοηθούν διάφοροι τρόποι εµµέσων διαδικασιών αξιολόγησης προς εκτίµηση της VΟ2 max, µέσα από καταγραφή καθηµερινών δραστηριοτήτων και την πραγµατοποίηση µέγιστων και υποµέγιστων εργαστηριακών δοκιµασιών και δοκιµασιών πεδίου. Επισηµαίνεται, ότι η απόφαση για τη χρήση άµεσης ή έµµεσης διαδικασίας αξιολόγησης, εξαρτάται από τους λόγους για τους οποίους γίνεται η αξιολόγηση, τα χαρακτηριστικά του ατόµου το οποίο αξιολογείται και τη διαθεσιµότητα του εργαστηριακού εξοπλισµού και προσωπικού. 19

20 Καθίσταται σαφές όµως ότι σε καµία περίπτωση, οι έµµεσες διαδικασίες δεν µπορούν να υποκαταστήσουν την άµεση αξιολόγηση της VΟ2 max, παρά µόνο να την εκτιµήσουν βασιζόµενες σε διάφορες εξισώσεις παλινδρόµησης, οι οποίες πηγάζουν από τη σχέση µεταξύ της VO2 και διάφορων φυσιολογικών παραµέτρων ή παραµέτρων απόδοσης. Εργαστηριακές δοκιµασίες οκιµασίες στο κυκλοεργόµετρο: Στις εργαστηριακές δοκιµασίες αξιολόγησης στο κυκλοεργόµετρο χρησιµοποιούνται κυρίως δύο τύπων εργόµετρα. Ο πρώτος τύπος αφορά το ηλεκτρονικό κυκλοεργόµετρο στο οποίο η επιβάρυνση καθορίζεται µέσω ηλεκτροµαγνητισµού. Η εφαρµοζόµενη αντίσταση µεταβάλλεται ανάλογα µε τη συχνότητα των κατά λεπτό περιστροφών ούτως ώστε το παραγόµενο µηχανικό έργο να διατηρείται σταθερό όπως έχει αρχικά καθοριστεί. Λόγω του µεγάλου κόστους των ηλεκτρονικών εργοµέτρων στα περισσότερα εργαστήρια χρησιµοποιούνται τα µηχανικού τύπου κυκλοεργόµετρα. Το παραγόµενο µηχανικό έργο προσδιορίζεται όπως και στα µηχανικά από τη σχέση των κατά λεπτό περιστροφών και της αντίστασης. Στην περίπτωση αυτή η αντίσταση εφαρµόζεται από ένα ιµάντα ο οποίος περιβάλλει τη µεταλλική ρόδα του εργοποδηλάτου. Όταν ο ιµάντας αυτός έλκεται οδηγεί σε αύξηση της τριβής µεταξύ αυτού και της ρόδας, µε συνέπεια την αύξηση της αντίστασης. Αντίθετα όταν ο ιµάντας χαλαρώνει οδηγεί σε µείωση, της αντίστασης. Η αυξοµείωση της τριβής και κατά συνέπεια της έντασης είναι ανάλογη του εξωτερικού βάρους που τοποθετείται στο ένα άκρο του ιµάντα. Υπολογισµός παραγόµενου έργου στο µηχανικό εργοποδήλατο: Προκειµένου να γίνει κατανοητός ο καθορισµός της αντίστασης για εκτέλεση συγκεκριµένου έργου στο µηχανικό εργοποδήλατο, θα καθορισθεί ως εργόµετρο αναφοράς το τυπικό εργοποδήλατα Monark και βάσει αυτού θα περιγραφούν στη συνέχεια οι κυκλοεργοµετρικές δοκιµασίες. Επειδή σε διάφορα συγγράµµατα το παραγόµενο µηχανικό έργο εκφράζεται σε διαφορετικές µονάδες µέτρησης, είναι απαραίτητη η κατανόηση των αλληλοϊσοδυναµιών που περιγράφονται στον πίνακα.4 ώστε να είναι ευκολότερη η µετατροπή του αποτελέσµατος σε οποία µονάδα µέτρησης κριθεί απαραίτητο. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι όταν γίνεται αναφορά σε µηχανικό έργο, αυτό αντιπροσωπεύει ουσιαστικά την ισχύ σε Watt ή kpm και όχι το έργο καθώς η µονάδα µέτρησής του είναι τα Joules (J). 20

21 Μια ολόκληρη περιστροφή των πεντάλ σε ένα µηχανικό εργαποδήλατο Monark, µετακινεί τη µεταλλική ρόδα κατά 6m. Όταν τοποθετηθεί ως αντίσταση 1kp (1kg), τότε κάθε περιστροφή συντελεί σε παραγωγή 1kp x 6m * rpm-¹ = 6kpm µηχανικού έργου (ισχύος). Αν η συχνότητα περιστροφών καθορισθεί στις 50 rpm µε αντίσταση 1kp τότε Πίνακας.4 οκιµασίες υποµέγιστης έντασης Κυλοεργοµετρική οκιµασία Astrand-Ryhming: Πρόκειται για µια µονοφασική υποµέγιστη δοκιµασία, συνολικής διάρκειας 6min. Η επινόηση αυτής της δοκιµασίας (Astrand-Ryhmin, 1954), βασίστηκε στην παρατήρηση ότι στον αξιολογούµενο πληθυσµό το 50% της VO2max αντιστοιχούσε κατά µέσο όρο στους 128 b/min για τους άνδρες και στους 138 b/min για τις γυναίκες. Όταν η επιβάρυνση αυξανόταν µε αποτέλεσµα η VO2 υα φθάνει στα 70% της VO2max, τότε η µέση καρδιακή συχνότητα για τους άνδρες ήταν 154 b/min και για τις γυναίκες 164 b/min. Με βάση τις παρατηρήσεις αυτές, εάν µια γυναίκα εργαζόταν σε µια ένταση VO2 στο 1,5 Ι/min µε καρδιακή συχνότητα 138 b/min, τότε η προβλεπόµενη της VO2max θα αντιστοιχούσε στα 31/min. Με τoν ταυτόχρονo προσδιορισµό της VO2 και της καρδιακής συχνότητας κατά τη συγκεκριµένη δοκιµασία, oι ερευνητές δηµιούργησαν µια σχέση µεταξύ των δύο αυτών µεταβλητών και του παραγόµενου µηχανικού έργου (στo κυκλoεργόµετρο) µέσω της οποίας παρέχεται η δυνατότητα πρόβλεψης της VO2max. Η πρόβλεψη µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τη χρήση του αντίστοιχου νοµογράµµατος (το οποίο χρησιµοποιείται και για τη διαδικασία βαθµιδοεργοµέτρησης Astrand-Ryhming), ή µε τη χρήση των εξισώσεων που 21

22 παρατίθενται στη συνέχεια. Η καρδιακή συχνότητα όµως αποτελεί µια παράµετρο η οποία µεταβάλλεται µε την ηλικία και αυτό θα πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά την εξαγωγή του αποτελέσµατος Για τα σκοπό αυτό παρατίθενται στον πίνακα.7 οι διορθωτικοί παράγοντες για κάθε ηλικιακή κατηγορία. Σηµειώνεται ότι η ακρίβεια της πρόβλεψης παρουσιάζει διακυµάνσεις ανάµεσα σε διαφορετικά φορτία όπου µε επιβάρυνση 900 kpm/m το τυπικό σφάλµα πρόβλεψης φθάνει τα 10,4% και µε 1200 kpm/m µειώνεται στα 6,7%. Παρατηρείται δηλαδή µείωση του σφάλµατος πρόβλεψης στις υψηλές επιβαρύνσεις στις οποίες µπορούν να υποβληθούν καλά γυµνασµένα άτοµα. Η εγκυρότητα της µεθόδου (r) φθάνει στο 0,71 µε τη χρήση του νοµογράµµατος και στο 0,78 µε τη χρήση των διορθωτικών παραγόντων. Το σφάλµα πρόβλεψης µεταξύ των προβλεπόµενων και των πραγµατικών τιµών VO2max βρίσκεται στο 9,3%. Το σφάλµα πρόβλεψης είναι ακόµη µεγαλύτερο όταν αξιολογούνται αγύµναστα άτοµα (Astrand & Ryhming, 1954) ή άτοµα παιδικής και εφηβικής ηλικίας στα οποία δεν έγινε χρήση του διορθωτικού παράγοντα. ιαδικασία 1. Επιλογή αρχικής επιβάρυνσης. Η αρχική επιβάρυνση δεν είναι η ίδια για το κάθε άτοµο και διαφοροποιείται ανάλογο µε το φύλο και το επίπεδο φυσικής κατάστασης (Πιν. 5). Θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε η καρδιακή συχνότητα στο 6 λεπτό της προσπάθειας να είναι µεγαλύτερη των 130 b/min και µικρότερη των 150 b/min για άτοµα άνω των 40 ετών και των 170 b/min γιο νεαρότερα άτοµα. 2. Προσαρµογή εργοποδηλάτου. Το κάθισµα θα πρέπει να είναι σε τέτοιο ύψος ώστε όταν ο δοκιµαζόµενος κάθεται σε αυτό και όταν το πεντάλ βρίσκεται στη χαµηλότερη θέση, να υπάρχει µια ελαφρά κάµψη 5º στο γόνατο. Το πεντάλ θα πρέπει να είναι σε επαφή καθ όλη τη διάρκεια της δοκιµασίας µε το µπροστινό µέρος του πέλµατος. Η ρύθµιση της θέσης του τιµονιού θα 22

23 πρέπει να επιτρέπει στον κορµό να βρίσκεται σε ελαφρά προς τα εµπρός κλίση µε τεντωµένο χέρια. 3. Καθορισµός συχνότητας ποδηλάτησης. Η δοκιµασία είναι έγκυρη όταν ο ρυθµός ποδηλάτησης διατηρείται στις 50 rpm (περιστροφές το λεπτό). Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε τη χρήση του µετρονόµου ο οποίος ρυθµίζεται στους 100 χτύπους το λεπτό (ισοδυναµούν µε 50 περιστροφές το λεπτό µε κάθε κτύπο να αντιστοιχεί σε µια πενταλιά) ή µε την χρήση του κοντέρ όταν αυτό είναι διαθέσιµο. Αφού γίνουν οι απαραίτητες ρυθµίσεις, τότε ο δοκιµαζόµενος πραγµατοποιεί ένα στάδιο προθέρµανσης 2-3 λεπτών χωρίς φορτίο µε συχνότητα 50 rpm. 4. Έναρξη της προσπάθειας. Ο δοκιµαζόµενος αρχίζει την προσπάθεια του χωρίς επιβάρυνση µέχρις ότου καταφέρει να εναρµονισθεί µε το ρυθµό. Για να γίνει αυτό θα χρειαστούν περίπου δευτερόλεπτα και µόλις επιτευχθεί τότε τοποθετείται το φορτίο που είχε καθοριστεί προηγουµένως. Όταν διαπιστωθεί ότι ο δοκιµαζόµενος έχει εναρµονισθεί πλήρως µε το ρυθµό τότε τίθεται σε λειτουργία το χρονόµετρο. 5. Σε διαστήµατα ενός λεπτού κατά τη διάρκεια της δοκιµασίας θα πρέπει να γίνεται συνεχής έλεγχος της καρδιακής συχνότητας η οποία θα πρέπει στο τέλος του 3 λεπτού να έχει ήδη σταθεροποιηθεί (διαφορά µεταξύ 2 και 3 λεπτού <5 σφυγµών). Αν αυτή η προϋπόθεση δεν πληρείται ή εάν η καρδιακή συχνότητα δεν βρίσκεται µέσα στην καθορισµένη για την ηλικία ζώνη ( b/min για άτοµα άνω των 40 ετών και b/min για νεαρότερα άτοµα) τότε θα πρέπει να γίνει αναπροσαρµογή της επιβάρυνσης σύµφωνα µε τον πίνακα 6. Στην περίπτωση αυτή η προσπάθεια των 6 λεπτών ξεκινά και πάλι από την αρχή. 6. Η δοκιµασία ολοκληρώνεται µε τη συµπλήρωση των 6 λεπτών, όπου καταγράφεται η καρδιακή συχνότητα στο τέλος του 5 ου και του 6 ου λεπτού. Αν διαπιστωθεί σταθεροποίηση µεταξύ των δύο καρδιακών συχνοτήτων (µέγιστη διαφορά µεταξύ 5 και 6 λεπτού <5 σφυγµών) τότε λαµβάνεται υπόψη ο µέσος όρος τους για τους περαιτέρω υπολογισµούς. Αν η καρδιακή συχνότητα δεν παρουσιάσει σταθεροποίηση, τότε η διάρκεια της δοκιµασίας παρατείνεται κατά ένα λεπτό κάθε φορά µέχρι που να γίνει αυτό εφικτό. Είναι όµως πιθανό η δοκιµασία να διακοπεί σε οποιοδήποτε στάδια της αν συντρέχουν λόγοι που επιβάλλουν κάτι τέτοιο και αναφέρονται στον Πίνακα.1. Με την 23

24 αποπεράτωση της δοκιµασίας, ο δοκιµαζόµενος συνεχίζει να ποδηλατεί µε µια χαµηλή επιβάρυνση (0,5 kg), µέχρις ότου η καρδιακή του συχνότητα γίνει µικρότερη των 100 b/min. Πίνακας.5 Πίνακας.6 Αποτέλεσµα Το αποτέλεσµα της δοκιµασίας εκφράζεται σε τιµές VO2max η οποία µπορεί να εξαχθεί µε τη χρήση του νοµαγράµµατος (Σχήµα.2) και των διορθωτικών παραγόντων του πίνακα.7 αλλά και µε τη χρήση των αντίστοιχων εξισώσεων. Πίνακας.7 24

25 Σχήµα.2 25

26 Πίνακας.8 Πίνακας.9 26

27 Κυκλοεργοµετρική οκιµασία ΥΜCΑ Η δοκιµασία ΥΜCΑ αποσκοπεί στην πρόβλεψη της µέγιστης αερόβιας ικανότητας σε µια καθορισµένη επιβάρυνση. Πρόκειται για µια δοκιµασία πολλαπλών σταδίων, της οποίας αντικειµενικός σκοπός είναι να επέλθει σταθεροποίηση της ΚΣ µέσα στο εύρος των b/min (γραµµική σχέση µεταξύ ΚΣ και επιβάρυνσης) σε δύο διαδοχικά στάδια. Κατά τη διαδικασία πραγµατοποιούνται 2-4 στάδια διάρκειας τριών λεπτών µε δυνατότητα παράτασης του χρόνου προκειµένου να εξασφαλιστεί η σταθεροποίηση της ΚΣ. Το πρωτόκολλο δοκιµασίας είναι το ίδιο µε αυτό του σχήµατος.3 στη περίπτωση που οι δοκιµαζόµενοι είναι µέτριου και άνω επιπέδου φυσικής κατάστασης. Καθώς ο προσδιορισµός της VO2max µέσω της δοκιµασίας ΥΜCΑ αποτελεί µια έµµεση διαδικασία, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στο αποτέλεσµα πιθανόν να εµπεριέχεται σφάλµα µέτρησης της τάξης του ±15% (Nieman, 1999). Σχήµα.5 27

28 Σχήµα.5 28

29 Προοδευτικά αυξανόµενης, µέγιστης έντασης δοκιµασίες στο εργοποδήλατο οκιµασία µέγιστης επιβάρυνσης Astrand: Αντικειµενικός σκοπός της δοκιµασίας είναι µέσα από µια προοδευτική αύξηση της έντασης να επιτευχθεί µέγιστη επιβάρυνση του οργανισµού σύµφωνα µε τα κριτήρια που περιγράφονται στον πίνακα.2. Θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η επίδοση στα περισσότερο άτοµα είναι 29

30 χαµηλότερη σε σχέση µε αυτή που επιτυγχάνεται στις δοκιµασίες εργοδιαδρόµου. Για αθλητές υψηλού επιπέδου συνίσταται η παράλληλη πραγµατοποίηση εργοσπιροµέτρησης. 30

31 31

32 32

33 ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Το ανθρώπινο σώµα και ειδικότερα τα µυϊκά κύτταρα έχουν τη δυνατότητα να παράγουν Ενέργεια (ΑΤΡ) χωρίς οξυγόνο. Αυτή η ενέργεια προέρχεται από τη διάσπαση της φωσφοκρεατίνης (ΡCr) και των υδατανθράκων και παρέχεται µε ρυθµό κατά πολύ ταχύτερο σε σύγκριση µε το ρυθµό παραγωγής ενέργειας από τις διαδικασίες που απαιτούν την παρουσία οξυγόνου. Η ικανότητα παραγωγής έργου µε αναερόβιες διαδικασίες έχει ιδιαίτερη αξία για τους αθλητές γιατί παρέχει τη δυνατότητα παραγωγής µεγάλης ισχύος. Τέτοια ισχύς απαιτείται όταν εκτελούνται προσπάθειες µικρής διάρκειας και µέγιστης έντασης. Η αναερόβια ικανότητα µπορεί να υπολογιστεί άµεσα µε µυϊκή βιοψία και έµµεσα µε διάφορες πρακτικές µετρήσεις ισχύος, καθώς επίσης και µε τον προσδιορισµό του ελλείµµατος οξυγόνου. Θεωρητική προσέγγιση φυσιολογικών λειτουργιών Οι διαδικασίες παραγωγής ενέργειας µέσω του αναερόβιου µεταβολισµού ερευνήθηκαν ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1920 από τους Hill και Meyerhof ενώ στις αρχές του 1970 µεγάλος αριθµός ερευνητών προσπάθησε να ερµηνεύσει τις βιοχηµικές διαδικασίες που συµβαίνουν για την απελευθέρωση ενέργειας µέσω του αναερόβιου µεταβολισµού. Όταν η άσκηση εκτελείται µε µέγιστη ένταση από το πρώτο κιόλας δευτερόλεπτο, το απαιτούµενο ΑΤΡ παρέχεται άµεσο µε τη διάσπαση της ΡCr. Το σύνολο του ΑΤΡ που συντίθεται µέσω της ΡCr, µαζί µε τις ενεργειακές αποθήκες του ΑΤΡ κατά την έναρξη έντονης άσκησης, χαρακτηρίζει την ικανότητα που ονοµάζεται αγαλακτική. Ονοµάζεται αγαλακτική γιατί παρέχει άµεση ενέργεια υψηλής ισχύος χωρίς την παρουσία γαλακτικού οξέος (LA) (Σχήµα. 7). Ωστόσο, η PCr εξαντλείται 33

34 γρήγορα και η παραγωγή ενέργειας εξασφαλίζεται από το µεταβολισµό του µυϊκού γλυκογόνου που συµβαίνει από το πρώτο κιόλας δευτερόλεπτο της έντονης άσκησης. Πρέπει να γίνει σαφές ότι και οι δύο αυτοί µηχανισµοί ενεργοποιούνται ταυτόχρονα αλλά φτάνουν το µέγιστο ρυθµό παραγωγής ενέργειας (ΑΤΡ) σε διαφορετικές χρονικές στιγµές από την έναρξη µιας µέγιστης προσπάθειας (π.χ. η ΡCr στο 1-2 και η αναερόβια γλυκόλυση µετά το 5 ο sec). O µέγιστος ρυθµός παραγωγής ΑΤΡ από την PCr φτάνει τα 8,6 mmol κατά χιλιόγραµµο ξηρού µυός κάθε δευτερόλεπτο, ενώ από την αναερόβια γλυκόλυση µπορεί να παράγονται 5,2 mmol το δευτερόλεπτο (Sahlin 1986). Ο µεταβολισµός (διάσπαση) του µυϊκού γλυκογόνου έχει σαν συνέπεια την αύξηση της συγκέντρωσης γαλακτικού και ιόντων υδρογόνου (Η) στους µύς. Το γαλακτικό αµέσως διαχέεται στο αίµα του ασκούµενου και η αύξηση της συγκέντρωσης των ιόντων υδρογόνου µειώνει το ΡΗ στο αίµα και στους µύς (µεταβολική οξέωση). Σχήµα.7 Αµφίδροµη αντίδραση της διάσπασης της φωσφοκρεατίνης για παραγωγή ΑΤΡ Το µεγαλύτερο µέρος του συνολικού ΑΤΡ που συντίθεται προέρχεται κυρίως από τον αναερόβιο γλυκολυτικό µηχανισµό, τη διάσπαση δηλαδή των υδατανθράκων, αφού αυτός ο µηχανισµός έχει τη δυνατότητα διατήρησης της παραγωγής ΑΤΡ για µεγαλύτερα χρονικό διάστηµα σε σχέση µε την PCr και διαθέτει µεγάλα αποθέµατα γλυκαγόνου στους µύς (Σχήµα.8). 0 ρυθµός της αναερόβιας γλυκόλυσης είναι σχεδόν διπλάσιος στις µυϊκές ίνες ταχείας συστολής συγκριτικά µε τις µυϊκές ίνες βραδείας συστολής. Ο όρος αναερόβια ικανότητα χρησιµοποιείται για να περιγράψει το σύνολο της ενέργειας (ΑΤΡ) που παρέχεται από την PCr και τους υδατάνθρακες οι οποίοι βρίσκονται αποθηκευµένοι µε τη µορφή γλυκογόνου στους µύς. Φυσιολογικά η αναερόβια ικανότητα άµεσα επηρεάζεται από την ηλικία (πτώση 6% κάθε χρόνο µετά το 20 ο έτος), ενώ έµµεσα επηρεάζεται από την µυϊκή µάζα, τον τύπο των µυϊκών ινών, τα ενεργειακά αποθέµατα του µεταβολισµού και την ανοχή του κάθε ατόµου. Αξίζει να σηµειωθεί ότι οι µέγιστες τιµές της αναερόβιας ικανότητας στις γυναίκες φτάνει περίπου στα 65% των µέγιστων τιµών των ανδρών. 34

35 Σχήµα.8 Μέχρι σήµερα εφαρµόστηκαν πολλές εργαστηριακές και πρακτικές δοκιµασίες µέτρησης της ικανότητας παραγωγής αναερόβιου έργου. Οι δοκιµασίες αυτές χωρίζονται σε δοκιµασίες α) µέγιστης έντασης και β) σταθερού φορτίου µε άσκηση µέχρις εξάντλησης, ενώ ως προς την διάρκεια α) 1-5 sec όταν αξιολογείται η ικανότητα παραγωγής αναερόβιας ισχύος και β) sec όταν η δοκιµασία αξιολογεί την ικανότητα παραγωγής αναερόβιου έργου. Πρέπει να γίνει κατανοητό εδώ ότι οι δοκιµασίες αξιολογούν την απόδοση που αντανακλά το αναερόβιο δυναµικό του εξεταζόµενου και όχι το µεταβολικό υπόστρωµα των αναερόβιων πηγών παραγωγής ενέργειας. Το τελευταίο όπως έχει αναφερθεί παραπάνω αξιολογείται µόνο µε µυϊκή βιοψία, και έµµεσα µε τον προσδιορισµό του ελλείµµατος οξυγόνου. 35

36 36

37 .9 37

38 Σχήµα.9 38

39 ΜΕΤΡΗΣΗ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ Εισαγωγή Η µυϊκή δύναµη, δηλαδή, η ικανότητα του ανθρώπου να υπερνικά ή να αντιστέκεται το βάρος του σώµατός του και εξωτερικές αντιστάσεις µε την ενέργεια των µυών του, αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά της φυσικής κατάστασης. ιακρίνουµε τρεις µορφές δύναµης, τη µέγιστη δύναµη, την ισχύ - ταχυδύναµη, και την αντοχή στη δύναµη. Η µυϊκή δύναµη είναι απαραίτητη τόσο στον αθλητισµό επιδόσεων όπου στόχος είναι η µεγιστοποίηση της απόδοσης του οργανισµού όσο και στον µαζικό αθλητισµό όπου στόχος είναι η διατήρηση µια καλής βιολογικής κατάστασης του οργανισµού ώστε να εκτελούνται οι καθηµερινές δραστηριότητες µε ευκολία και ζωντάνια, και µακροχρόνια να αποφευχθούν εκφυλιστικές παθήσεις Χρησιµότητα Η αξιολόγηση της δύναµης είναι χρήσιµη για τη διάγνωση του επιπέδου δύναµης ενός ατόµου, τον προσδιορισµό της έντασης ενός προγράµµατος δύναµης, και την αξιολόγηση ενός προγράµµατος ανάπτυξης δύναµης. Ορισµοί Μέγιστη δύναµη: το µεγαλύτερο µέγεθος δύναµης που µπορεί να αναπτυχθεί σε µια εκούσια συστολή. Αντοχή στη δύναµη: η ικανότητα εκτέλεσης µυϊκών συσπάσεων για παρατεταµένο χρονικό διάστηµα µε ένα υψηλό ποσοστό δύναµης. Μυϊκή ισχύς- ταχυδύναµη: Στη Φυσική, ισχύς είναι ο ρυθµός παραγωγής έργου (Ρ = W/t) ή το γινόµενο της δύναµης επί την ταχύτητα (Ρ = F x V ). Εάν Θα Θέλαµε να δώσουµε ένα πιο αθλητικό ορισµό, θα µπορούσαµε να πούµε ότι µυϊκή ισχύς είναι η ικανότητα ανάπτυξης της µεγαλύτερης τιµής δύναµης στο µικρότερο χρονικό διάστηµα ή η ικανότητα µετακίνησης ενός φορτίου µε τη µεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα 39

40 Τρόποι µέτρησης της δύναµης Μετρήσεις µε ελεύθερα βάρη Μέγιστη δύναµη Μέθοδος της µιας µέγιστης επανάληψης (1-ΜΕ ή 1 RM): Το µεγαλύτερα βάρος (kg) που µπορεί να σηκωθεί µία φορά (µία µέγιστη επανάληψη ή 1-ΜΕ) σε µια συγκεκριµένη τροχιά κίνησης, µε σταθερό «αργό» ρυθµό. Είναι το µεγαλύτερο φορτίο που µπορεί να µετακινηθεί µε µειοµετρική σύσπαση των µυών. Εξοπλισµός: ελεύθερα βάρη ή µηχάνηµα ανάλογα µε τη µυϊκή οµάδα της οποίας τη µέγιστη δύναµη θέλουµε να µετρήσουµε. ιαδικασία: Ως προθέρµανση εκτελούνται αρχικά 5 8 επαναλήψεις µε βάρος 50-60% της προβλεπόµενης 1-ΜΕ. Μετά από 2 λεπτά διάλειµµα εκτελούνται 2-4 επαναλήψεις µε βάρος 70-80% της προβλεπόµενης 1-ΜΕ και µετά από 2 λεπτά διάλειµµα µια επανάληψη στο 90% της προβλεπόµενης 1-ΜΕ. Κατόπιν, εκτελείται µόνο µια επανάληψη αυξάνοντας σταδιακά το φορτίο κατά 5-10% ώσπου ο δοκιµαζόµενος να µην µπορεί να εκτελέσει µια επανάληψη στο πλήρες εύρος κίνησης της άσκησης. Το διάλειµµα µεταξύ της εκτέλεσης µιας επανάληψης στα προοδευτικά αυξανόµενα φορτία είναι 3-5 λεπτά. Είναι επιθυµητό η µέγιστη δύναµη να επιτευχθεί µε 2-4 µονές επαναλήψεις για να αποφευχθεί η επίδραση της κόπωσης στη δοκιµασία. Για να είναι η µέτρηση αξιόπιστη είναι σηµαντικό να καθοριστούν µε ακρίβεια η αρχική θέση των µελών του σώµατος για την εκτέλεση της άσκησης και το εύρος κίνησης κατά την εκτέλεση. Οποιαδήποτε αλλαγή σε κάποιον από τους δύο παράγοντες µπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσµα χωρίς αυτό να οφείλεται σε µεταβολή της δύναµης του ασκούµενου. Σχετική δύναµη: η µέγιστη δύναµη ενός ατόµου σε µια άσκηση µπορεί να εκφραστεί σε σχετικές τιµές ανάλογα µε το σωµατικό του βάρος. Προκύπτει εάν διαιρέσουµε τό µέγιστο βάρος που σήκωσε σε µια επανάληψη ένας ασκούµενος µε το σωµατικό του βάρος. Για παράδειγµα, άντρας που. έχει µέγιστη δύναµη στην άσκηση βαθύ κάθισµα 90kg και το σωµατικό του βάρος είναι 75 kg, η σχετική του δύναµη είναι 90/75= 1,2. Η σχετική δύναµη µας επιτρέπει να κάνουµε συγκρίσεις στη µέγιστη δύναµη µεταξύ ατόµων διαφορετικού σωµατικού βάρους καθώς και να 40

41 εκτιµήσουµε τις µεταβολές της δύναµης µε την προπόνηση ανεξάρτητα από τις µεταβολές στο σωµατικό βάρος. Αντοχή στη δύναµη: Ο µέγιστος αριθµός επαναλήψεων που µπορούν να εκτελεστούν µε ένα βάρος ή σε ένα ποσοστό της µέγιστης δύναµης σε µια συγκεκριµένη τροχιά κίνησης. Εξοπλισµός: ελεύθερα βάρη ή µηχάνηµα ανάλογα µε τη µυϊκή οµάδα της οποίας τη µέγιστη δύναµη θέλουµε να µετρήσουµε. ιαδικασία: Ως προθέρµανση εκτελούνται 8-12 επαναλήψεις µε βάρος % του φορτίου που θα χρησιµοποιήσουµε στη δοκιµασία. Απόλυτη αντοχή στη δύναµη: Εάν Θέλουµε να αξιολογήσουµε την απόλυτη αντοχή στη δύναµη τότε θα χρησιµοποιήσουµε για όλους τους δοκιµαζόµενους το ίδιο βάρος π.χ. 40 kg στην άσκηση του πάγκου για άντρες. Επίσης, εάν µετράµε το ίδιο άτοµο πριν και µετά από την εφαρµογή ενός προγράµµατος τότε θα χρησιµοποιήσουµε το ίδιο βάρος που χρησιµοποιήσαµε για να ελέγξουµε την αντοχή στη δύναµη πριν την έναρξη του προγράµµατος άσκησης. Σχετική αντοχή στη δύναµη: Αν θέλουµε να αξιολογήσουµε τη σχετική αντοχή στη δύναµη, τότε θα χρησιµοποιήσουµε για όλους τους δοκιµαζόµενους ένα φορτίο που αντιστοιχεί στο ίδιο ποσοστό της µέγιστης δύναµης. Για παράδειγµα, έστω ένας άντρας Α που έχει µέγιστη δύναµη στην άσκηση βαθύ κάθισµα 140 kg ένας άλλος άντρας Β που έχει µέγιστη δύναµη 90 kg. Για να ελέγξουµε την σχετική αντοχή στη δύναµη θα χρησιµοποιήσουµε ένα φορτίο που αντιστοιχεί στο 60% της µέγιστης δύναµης. Για τον Α άντρα θα χρησιµοποιήσουµε 100 kg (60% του 140) και για τον Β άντρα 55 kg (60% του 90). Παρόµοια, εάν αξιολογούµε την σχετική µυϊκή αντοχή του ίδιου ατόµου σε διαφορετικές χρονικές περιόδους, θα χρησιµοποιήσουµε ένα φορτίο που αντιστοιχεί στο ίδιο ποσοστό της µέγιστης δύναµης της αντίστοιχης περιόδου. Το βάρος που µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε νια να µετρήσουµε την αντοχή στη δύναµη είναι 30-65% της 1ΜΕ. Και στους δύο τρόπους µέτρησης της αντοχής στη δύναµη ο δοκιµαζόµενος προσπαθεί να εκτελέσει το µέγιστο δυνατό αριθµό επαναλήψεων. Η ταχύτητα εκτέλεσης είναι µέτρια, ούτε πολύ αργή αλλά ούτε και πολύ γρήγορη. 41

42 42

43 Τµήµατα από τα Βιβλία: Εισαγωγή στην Ισοκινητική Άσκηση: Π. Β. Τσακλής - University Studio Press, 1997 Γόνατο και Ισοκίνηση: Π. Β. Τσακλής - University Studio Press,

ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ι ΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑ Γ εξάµηνο σπουδών Υπό ρ Παναγιώτη Β. Τσακλή Αναπληρωτή Καθηγητή Εµβιοµηχανικής ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ σελ ΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ 3 Χρησιµότητα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας

Εργαστήριο Νο 2. Περιεχόµενα Εργαστηρίου Νο 2. Αξιολόγηση της αερόβιας και αναερόβιας ικανότητας Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Επιστήµης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισµού ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ N48 ΕΡΓΑΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΤΗ ΑΘΛΗΤΙΗ ΑΠΟΔΟΗ ΘΕΜΑΤΙΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εργαστηριακά Μαθήµατα Εργοφυσιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης

Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης Φυσιολογικές Μεταβολικές επιδράσεις της σωµατικής άσκησης ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Συστήµατα ενέργειας για την άσκηση Το ανθρώπινο σώµα έχει δοµηθεί ώστε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913

ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΘΛΗΤΩΝ ΜΚ 913 MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοποιιήσει τις δυνατότητες των ενεργειακών µας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ.

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Τ.Ε.Φ.Α.Α.,.Π.Θ. Στόχοι της διάλεξης Να καταλάβουµε πως η προπόνηση µπορεί να µεγιστοπιήσει τις δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Εισηγητής: Πήδουλας Γεώργιος Msc. 1 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ Βελτιώνει την κεντρική και περιφερική ροή αίματος και ενισχύει την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B

Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B Η ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΜΗΤΡΟΤΑΣΙΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ UEFA B ΟΡΙΣΜΟΣ Γενικά με τον όρο αντοχή εννοούμε την φυσική (σωματική) και ψυχική ανθεκτικότητα του παίκτη στην κόπωση σε επιβαρύνσεις μεγάλης διάρκειας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΧΥΟΣ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΥΙΚΗΣ ΥΝΑΜΗΣ Πώς μπορούμε να μετρήσουμε τη δύναμη; Ημικάθισμα Smith Ισοκίνηση - Ισομετρία Βάρος του σώματος Ρίψη ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ

ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ Θωμάς Μεταξάς, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΑΝΤΟΧΗ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝ. ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΕΓΑΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΣΕ ΟΤΙ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΑΕΡΟΒΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΑΝΤΟΧΗ ΣΤΙΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση

1 -Μέγιστη Επανάληψη (1-ΜΕ) Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης. Φυσική Κατάσταση Βασικά Στοιχεία και Έννοιες της Άσκησης µε Βάρη Φυσική Κατάσταση Το σύνολο των φυσικών ικανοτήτων που καθορίζουν την επίδοση Ηλίας Σµήλιος, Ph.D. Μαζικός Αθλητισµός Βελτίωση ή ιατήρηση της Φυσικής Κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου

και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Η Αερόβια προπόνηση στην παιδική και εφηβική ηλικία Πήδουλας Γεώργιος M.sc Γυμναστής Φυσικής κατάστασης ποδοσφαίρου Εισαγωγή Αντοχή είναι η ικανότητα αντίστασης του παιδικού οργανισμού στην κόπωση. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης

ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1. Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης 1 ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ BCPT 101- Φυσική Αγωγή Ι Μάθηµα 1 Μεταφορά ενέργειας κατά τη διάρκεια της άσκησης Η µεταφορά ενέργειας στο σώµα διαφέρει ανάλογα µε το είδος της άσκησης, τη διάρκεια, την ένταση και

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα

Θέµατα ανάπτυξης. Μορφές µυϊκής δραστηριότητας Νευρικό σύστηµα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η φυσιολογία του ποδοσφαίρου Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Θέµατα ανάπτυξης Μεταφορά Ο2 Πνευµονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ ΟΞΥ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΟΜΕΤΡΙΑΣ Διευθυντής: Καθηγητής Κων/νος Μανδρούκας ΑΕΡΟΒΙΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΕΡΟΒΙΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΓΑΛΑΚΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής

ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Βασίλης Γιωργαλλάς Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Αντοχή Δύναμη Επιμέρους ικανότητες Φυσικής Κατάστασης Ευκαμψία Ευλυγισία Ταχύτητα Αντοχή Αντοχή είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο :

ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο : ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. N162) Μάθημα 1 ο : Στοιχεία της επιβάρυνσης στην άσκηση με βάρη και σχεδιασμός προγραμμάτων Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση να: ορίζουν τα

Διαβάστε περισσότερα

(Β. Κλεισούρας, 2004)

(Β. Κλεισούρας, 2004) Όρια Αθλητικής Απόδοσης Γενετικά προκαθορισμένα όρια Κοσμάς Χριστούλας Αν. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. Άμεσες προσαρμογές / αντιδράσεις Πρόσκαιρες φυσιολογικές αποκρίσεις ή απαντήσεις ή αντιδράσεις στη

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 9η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 14-16 ΕΤΩΝ (1 η διάλεξη) Φαμίσης

Διαβάστε περισσότερα

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας.

αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Απόσταση VO 2 800m 96,3 1500m 85,1 3km 77,8 Εκτίμηση αναερόβιων συστημάτων απελευθέρωσης ενέργειας. Προμήθεια ΑΤP Μεταβολίτες μυ (από μυϊκή βιοψία) στη διάρκεια αγώνα 400m (51sec) Παράμετρος Ηρεμία Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Άσκηση στο Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας Άσκηση?? «Η άσκηση παίζει καθοριστικό ρόλο στην αντιµετώπιση του διαβήτη» Βελτιώνει τη δράση της ινσουλίνης

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία

Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Ανάπτυξη της αντοχής στη χιονοδρομία Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr Η ικανότητα αντοχής χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/

ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Created with Print2PDF. To remove this line, buy a license at: http://www.binarynow.com/ FITNESS: ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΣΟ ΑΣΚΟΥΜΕΝΟ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΤΟΜΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΑΛΕΞΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΑΝΑΛΥΕΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ FITNESS ΕΝΩ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΣΑΚΧΑΡΩΝ-ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΣΕ ΑΛΜΥΡΟ ΝΕΡΟ ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΟΝ ΣΔ -ΜΕΙΩΣΗ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση

Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Η εφαρμογή της Καρδιοαναπνευστικής δοκιμασίας κόπωσης σε ασθενείς με Πνευμονική Αρτηριακή υπέρταση Κωνσταντίνος Κώντσας, Παρασκευή Τριβήλου, Αναστασία Καραγκιούλη, Ελένη Τριανταφυλλίδη Εργαστήριο Καρδιοαναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.

ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth. ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΕΡΟΒΙΑ ΑΣΚΗΣΗ (ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟ AEROBIC) Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ kellis@phed.auth.gr Βασικές έννοιες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της άσκησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση.

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. Μέθοδος. Μέρη της Έρευνας. Πώς ερευνήθηκε το πρόβληµα? Μέθοδος. Ερµηνεία µετρήσεων Αξιολόγηση. Μέτρηση. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ιάλεξη 5. Μετρήσεις στη Φυσική Αγωγή και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ ΔΡΟΜΕΙΣ ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ-ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ Του Σπύρου Κέλλη, Καθηγητή προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ, επιστημονικού υπεύθυνου του εργομετρικού

Διαβάστε περισσότερα

Εργοφυσιολογία. Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc. Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014

Εργοφυσιολογία. Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc. Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014 Εργοφυσιολογία Μιχάλης Κατσικαδέλης PhDc-MSc Σχολή Προπονητών Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης Γ Κατηγορίας 2014 Εισαγωγή στην Εργοφυσιολογία Περιεχόμενα Τίτλος Στόχοι Αντικείμενα Παρουσίαση Βασικών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 17 ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ Ι. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΡ ΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ...23 1. Περιγραφή της δοκιμασίας... 23 1.1 Προετοιμασία του ασθενή πριν από τη δοκιμασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΤΑΚΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΗ Ονοματεπώνυμο : Hμερ. Γέννησης: ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως»

«Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» «Καρδιοαναπνευστική δοκιμασία Κοπώσεως» Δημόπουλος Σταύρος, Παθολόγος-Εντατικολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Εργαστήριο Εργοσπιρομετρίας και Αποκατάστασης, ΕΚΠΑ 2 ο Επιμορφωτικό Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ:

Παρακάτω παρατίθενται οι σηµαντικότερες λειτουργίες του δροµικού κοµπιούτερ: ΡΟΜΙΚΟ ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ/ ΦΟΡΗΤΟ ΚΑΡ ΙΟΣΥΧΝΟΜΕΤΡΟ POLAR RS800sd Το να µάθεις να τρέχεις µε γρηγορότερο και διασκελισµό µπορεί να αυξήσει δραµατικά την απόδοσή σας σε αγωνίσµατα µεγάλων αποστάσεων όπως το τρίαθλο,

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρω οµετρικά χαρακτηριστικά και αράµετροι φυσικών ικανοτήτων σε Έλληνες αθλητές του αλ ικού σκι υψηλού ε ι έδου

Ανθρω οµετρικά χαρακτηριστικά και αράµετροι φυσικών ικανοτήτων σε Έλληνες αθλητές του αλ ικού σκι υψηλού ε ι έδου Ανθρω οµετρικά χαρακτηριστικά και αράµετροι φυσικών ικανοτήτων σε Έλληνες αθλητές του αλ ικού σκι υψηλού ε ι έδου Νικολό ουλος ηµήτρης, α όφοιτος ΤΕΦΑΑ, MSc, ρο ονητής αλ ικού σκι Εισαγωγή Το αγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης Ι: Προπόνηση Αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Power. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Power. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση

Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός αγώνα - Αποκατάσταση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Μέθοδοι Προπόνησης ΙΙ: Ταχύτητα - Ρυθµός

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης. Τίτλος Διάλεξης

Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης. Τίτλος Διάλεξης Αρχές Σχεδιασμού και Καθοδήγησης της Προπόνησης κωδ. Μαθήματος N162 Τίτλος Διάλεξης Περιοδισμός για την ανάπτυξη της μυϊκής ισχύος και πρωτόκολλα προπόνησης για το bodybuilding Η Ισχύς ως Μηχανικό Μέγεθος

Διαβάστε περισσότερα

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη

δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη δύναμη και προπόνηση δύναμης προπόνηση με βάρη ταξινόμιση της φυσικής κατάστασης Δύναμη Αντοχή φυσική κατάστασ η Ταχύτητα Ευλυγισία ποιοι ασχολούνται με την άσκηση με βάρη οι αθλητές της άρσης βαρών, οι

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής. Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης

Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής. Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης Αντώνης Καμπάς Αναπλ. Καθηγητής Αξιολόγηση της Αθλητικής Απόδοσης Ορολογία Τέστ είναι το μέσο με το οποίο διαπιστώνουμε αν υπάρχει ή όχι ένα χαρακτηριστικό Μέτρηση είναι η διαδικασία εξακρίβωσης της ποσότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΙΣΟΚΙΝΗΣΗ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΙΣΟΚΙΝΗΣΗ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΙΣΟΚΙΝΗΣΗ ΙΣΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ορισμός ΙΣΟΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Αξιολόγηση της ροπής που ασκείται σε μια άρθρωση κατά την κίνησή της (περιστροφική) με σταθερή γωνιακή ταχύτητα. ΙΣΟΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ

Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού. Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Ειδική προπονητική κλασικού αθλητισμού Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ Βασικοί άξονες του αθλητικού συστήματος Ανίχνευση-ανεύρεση ταλαντούχων παιδιών Επιλογή ταλέντων - επίλεκτων αθλητών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο;

Μεταβολισμός του γλυκογόνου. Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση. Από που προέρχεται το μυϊκό και ηπατικό γλυκογόνο; Μεταβολισμός των υδατανθράκων κατά την άσκηση Μεταβολισμός του γλυκογόνου Το γλυκογόνο είναι ο αφθονότερος υδατάνθρακας των ζώων Το γλυκογόνο αποθηκεύεται κυρίως στο ήπαρ (3-7% κατά βάρος) και στους μύες

Διαβάστε περισσότερα

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία!

Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... την επιτυχία! Βρες τα δικά σου όρια... Ξεπέρασε τα... Απόλαυσε την επιτυχία! H ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΣ Η εταιρεία Life-Ergo δημιουργήθηκε με σκοπό να προσφέρει πλήρεις και ολοκληρωμένες λύσεις στο χώρο του αθλητισμού. Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD)

Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD) Αξιολόγηση μυϊκής απόδοσης: Μέγιστη δύναμη και ρυθμός ανάπτυξης δύναμης (RFD) Γρηγόρης Μπογδάνης, Ph.D Τ.Ε.Φ.Α.Α. Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τεχνική υποστήριξη & Συνεργασία: Σ. Μεθενίτης,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ (ΑΝΑΕΡΟΒΙΑ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗ) Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr

Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. vmanou@phed.auth.gr Βασιλική Μάνου Λέκτορας Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ vmanou@phed.auth.gr ύναμη Φυσική κατάσταση Συντονιστικές ικανότητες Αντοχή Ταχύτητα Κινητικότητα (ευκαμψία-ευλυγισία) Η ικανότητα του ατόμου να εκτελεί μέτριες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy

Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου. www.cardiorehab.com.cy Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου www.cardiorehab.com.cy Καλωσορίσατε στο Κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης & Εργομετρικού Ελέγχου Στόχος του κέντρου Το κέντρο Καρδιακής Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την

«Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστήμιου Πατρών Πρόγραμμα Αγωγής Σταδιοδρομίας «Escape: Μια εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών». ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Μ.Κ.1012 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing

Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο. Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ενδεικτικό προπονητικό πρόγραμμα για τον Μαραθώνιο δρόμο Δρ. Γιώργος Λουκαΐδης, PhD Εργοφυσιολόγος Δρό.Με.Α. Racing Ο Μαραθώνιος δρόμος αποτελεί ίσως το μαζικότερο και πιο ιστορικό αγώνισμα στον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση και καθοδήγηση της φυσικής ικανότητας της ΑΝΤΟΧΗΣ (ΙΙ)

Ρύθµιση και καθοδήγηση της φυσικής ικανότητας της ΑΝΤΟΧΗΣ (ΙΙ) ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ρύθµιση και καθοδήγηση της φυσικής ικανότητας της ΑΝΤΟΧΗΣ (ΙΙ) Μέθοδοι προπόνησης Τεστ αξιολόγησης της φυσικής ικανότητας της αντοχής

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15

Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 Πρότυπο Πειραματικό ΓΕΛ Πάτρας Πρόγραμμα «ESCAPE» 2014-15 OUR TEACHERS: PAVLAKIS IOANNIS CHRISTOPOOLOO MARISA GKOTSOPOOLOU ELENI KOONAVI EVI Η ΟΜΑΔΑ ΜΑΣ Α/Α ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ class 1 Σταθοπούλου Μαρία Α2 2

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης

Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Χρήσιμες πληροφορίες για τη δοκιμασία κόπωσης Ποια στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας του ασθενή μας δίνει η δοκιμασία κόπωσης; Η δοκιμασία κόπωσης σε τάπητα χρησιμοποιείται κυρίως ως αναίμακτη

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους

Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Καρδιακοί κτύποι στους εφήβους Σαμαρά Β., Γιαταγαντζίδης Α., Δώνης Α., Ισαακίδου Σ., Κοντού Ε., Κουγιουμτζίδης Ν., Μαρτάκου Α., Μεχανετζίδου Μ., Μπαλτζόπουλος Α., Νούλης Β., Πάδη Μ., Παπαϊωαννίδης Γ.,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΜΥΪΚΗΣ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗΣ ΜΕ ΒΑΡΗ 1. Multiple-set system: 2-3 σετ προθέρμανσης με αυξανόμενη αντίσταση ακολουθούμενα από πολλαπλά σετ σταθερής αντίστασης. Για πολυαρθρικές ασκήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Το άρθρο του µήνα ΑΣΚΗΣΗ VO 2 ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η VO 2 ;

Το άρθρο του µήνα ΑΣΚΗΣΗ VO 2 ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η VO 2 ; Το άρθρο του µήνα ΑΣΚΗΣΗ VO 2 ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η VO 2 ; Η VO 2 µετρά την κατανάλωση οξυγόνου και συνήθως αναφέρεται στον όγκο οξυγόνου που καταναλώνεται σε 1 λεπτό. Τα παρακάτω γραφόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. Δρ. Γεροδήμος Βασίλειος Λέκτορας ΤΕΦΑΑ-ΠΘ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση

Οκύκλος ΑΤΡ-ADP Οκύκλος ΑΤΡ-ADP κατά την άσκηση MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΣΥΣΤΗΜΑ ΦΩΣΦΑΓΟΝΩΝ Θέµατα ιάλεξης Ο ρόλος του ΑΤΡ στην απόδοση ενέργειας Ο ρόλος της φωσφοκρεατίνης στην ανασύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD

Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD Πώς να μην χάσετε στην θάλασσα ότι με κόπο κερδίσατε στην πισίνα: συμπληρώματα διατροφής και άλλα «κόλπα» Γιώργος Σακκάς PhD ΤΕΦΑΑ - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Σήμερα θα μιλήσουμε για τα εξής θέματα: Τι κερδίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 0918 «Βιοχημική Αξιολόγηση Αθλητών»

Διαβάστε περισσότερα

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO

Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Εκμάθηση της τεχνικής τρεξίματος και ανάπτυξη της ταχύτητας στo TAE KWON DO Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής ΤΕΦΑΑ-ΑΠΘ kellis@phed.auth.gr Επιστημονικός συνεργάτης του Metrisis info@metrisislab.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση. Ισομετρική Ενδυνάμωση. Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών. Kων/νος Φουσέκης, Καθηγητης Εφ.

Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση. Ισομετρική Ενδυνάμωση. Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών. Kων/νος Φουσέκης, Καθηγητης Εφ. Εισαγωγή στην άσκηση με αντίσταση Ισομετρική Ενδυνάμωση Δρ. Φουσέκης Κων/νος. Καθηγητής Εφαρμογών Άσκηση με αντίσταση Αντίσταση με αντίσταση είναι μια ενεργητική εκγύμναση (δυναμική ή στατική μυϊκή συστολή)

Διαβάστε περισσότερα

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Μυϊκή αντοχή. Η σχέση των τριών κύριων µορφών της δύναµης (Weineck, 1990) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η προπόνηση της δύναµης στο ποδόσφαιρο Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο ποδοσφαιριστής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ. ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον αγωνιστικό αθλητισμό (δύναμη - ισχύς)» ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ

ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΟΡΟΛΟΣΤΗΣΑΣΚΗΣΗΣΣΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΣΥΝ ΡΟΜΟ, ΣΤΑ ΛΙΠΙ ΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΛΙΠΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ΒασίληςΜούγιος, PhD ΤΕΦΑΑ ΑΠΘ http://mougios.webpages.auth.gr Μεταβολικό σύνδροµο Παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από:

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση, Αξιολόγηση της Αντοχής σε Ελεύθερα Αθλούμενους και Δρομείς Υγείας

Βελτίωση, Αξιολόγηση της Αντοχής σε Ελεύθερα Αθλούμενους και Δρομείς Υγείας Βελτίωση, Αξιολόγηση της Αντοχής σε Ελεύθερα Αθλούμενους και Δρομείς Υγείας Σπύρος Κέλλης Καθηγητής προπονητικής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Α.Π.Θ. kellis@phed.auth.gr info@metrisislab.gr Καθοδήγηση ρύθμιση της προπονητικής

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηματα 18 ο 19 ο : Σχεδιασμός Προγραμμάτων ργρμμ και Περιοδισμός στην ΠροπόνησηςΔύναμης

Μάθηματα 18 ο 19 ο : Σχεδιασμός Προγραμμάτων ργρμμ και Περιοδισμός στην ΠροπόνησηςΔύναμης ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ (Κ.Μ. Μ 161) Μάθηματα 18 ο 19 ο : Σχεδιασμός Προγραμμάτων ργρμμ και Περιοδισμός στην ΠροπόνησηςΔύναμης Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να είναι σε θέση να: ορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ.

ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Τ.Ε.Φ.Α.Α..Π.Θ. Ολοκλήρωση του µεταβολισµού κατά την άσκηση Mougios, in press Α. ΦΩΣΦΑΓΟΝΑ 1. Υδρόλυση ΑΤΡ 2. ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Κ.Ε. «Ανάπτυξη ταχύτητας και ευλυγισίας» 4η

Διαβάστε περισσότερα

ΥΝΑΜΗΣ. Κριτήρια επιλογής ασκήσεων ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Ρύθµιση και καθοδήγηση

ΥΝΑΜΗΣ. Κριτήρια επιλογής ασκήσεων ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Ρύθµιση και καθοδήγηση ΕΠΕΑΕΚ: : ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Ρύθµιση και καθοδήγηση της φυσικής ικανότητας της ΥΝΑΜΗΣ Μεθοδολογία Προπόνησης ύναµης Μορφές οργάνωσης Ρύθµιση και καθοδήγηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ. 3η Διάλεξη: «Σχεδιασμός προγραμμάτων προπόνησης μέγιστης δύναμης» Designing maximal strength training programs ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΚ 1013 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ. Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές ιάρκεια ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Τύποι Φυσιολογικές προσαρµογές Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΥΡΑΝΟΥΔΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ

ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΥΡΑΝΟΥΔΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΕΞΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Αλληλεπίδραση μεταξύ Τεχνικής, Φυσικής κατάστασης και Τακτικής Οι διάφορες κινήσεις τεχνικής, οι φυσικές ικανότητες και οι τακτικές ενέργειες

Διαβάστε περισσότερα

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I

KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία Διάλεξη 11η : Προπονητική. και aerobic (αεροβικός χορός) I ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ KM 950: Αεροβικός χορός- οργάνωση - μεθοδολογία

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας

Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Φυσική Αγωγή Προσδιοριστικοί Παράγοντες Υγείας Καλογήρου ηµ. καθηγητής Φ.Α. Fitness ή Καλή Φυσική κατάσταση Σύντοµη περιγραφή-ορισµός Fitness είναι µια συνειδητά επιδιωκόµενη κατάσταση ψυχοσωµατικής απόδοσης,

Διαβάστε περισσότερα

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός

σ α τ τι τ κή ή φόρτι τ ση σ δυναµική ή φόρτι τ ση σ Μετ ε α τ βο β λισµ σ ός ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4.ΙΙ.-ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύγχρονη Εργονοµία 1 ΚΛΑ ΟΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ I. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ II. ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ III. ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ IV. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σωµατική άσκηση και υγεία Βραχυπρόθεσµα και µακροπρόθεσµα οφέλη ρ Παναγιώτης Β. Τσακλής ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Εργαστήριο Εµβιοµηχανικής & Εργονοµίας ΜΟΡΦΕΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Οι ασκήσεις κατηγοριοποιούνται γενικά σε τρεις τύπους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ ΕΙ ΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΥΝΑΜΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ ΕΙ ΙΚΗ ΑΝΤΟΧΗ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΥΝΑΜΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: ΚΕ1001 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΟΙ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 6η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 8-10 ΕΤΩΝ Φαμίσης Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η Ακ. Αν. Α. αυξάνει την ικανότητα γρήγορης δραστηριότητας και γρήγορης παραγωγής ενέργειας στις ασκήσεις υψηλής έντασης.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Η Ακ. Αν. Α. αυξάνει την ικανότητα γρήγορης δραστηριότητας και γρήγορης παραγωγής ενέργειας στις ασκήσεις υψηλής έντασης. ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ-ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η προπόνηση της άκυκλης αναερόβιας αντοχής Dr. Ζήσης Παπανικολάου (Ph.D., Ed.Μ.) ΤΕΦΑΑ Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Η Ακ. Αν.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΦ.4- ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΘΕΣΕΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4.ΙΙ ΙΙ.-ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Σύγχρονη Εργονοµία 1 1 I. II. III. IV. ΚΛΑ ΟΙ ΕΡΓΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ I. ΑΝΘΡΩΠΟΜΕΤΡΙΑ II. ΕΡΓΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ III. ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ IV.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ. Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015

ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ. Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015 ΙΗΜΕΡΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΠΟ ΟΣΦΑΙΡΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΠΡΟΠΟΝΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ & ΣΤΗΝ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Θεωρία & Πρακτική Σάββατο και Κυριακή 4 & 5 Ιουλίου 2015

Διαβάστε περισσότερα

Το Εβδοµαδιαίο και το Ηµερήσιο Πλάνο

Το Εβδοµαδιαίο και το Ηµερήσιο Πλάνο ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Το εβδοµαδιαίο και το ηµερήσιο πλάνο ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑ ΚΟΛΥΜΒΗΣΗΣ Η ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΑΤΙΣΜΟΣ & ΕΙ ΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ Το Εβδοµαδιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕ 1017 «Ανάπτυξη φυσικής κατάστασης στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗN ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΡΟΜΟΙ ΣΚΟΠΟΣ Αξιόπιστη και τεκμηριωμένη γνώση σε θέμα (περιοχή) ανάλογη με το επιστημονικό ενδιαφέρον του φοιτητή. Εκμάθηση της διαδικασίας απόκτησης τεκμηριωμένης

Διαβάστε περισσότερα