ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ - ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ - ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ"

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ - ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ 8 Μπεσλίκας Θεόδωρος Α. ΚΑΛΟΗΘΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ Α.1. Όγκοι των Οστών και των Μαλακών Μορίων Τα νεοπλάσµατα των Οστών όπως και των Μαλακών µορίων ταξινοµούνται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή ή µεταστατικά. Τα πρωτοπαθή διακρίνονται σε καλοήθη και κακοήθη ανάλογα µε τα ιδιαίτερα ιστολογικά χαρακτηριστικά τους. Ανάλογα µε προέλευσή τους χαρακτηρίζονται σαν νεοπλάσµατα του οστίτη ιστού,του χονδρικού ιστού,του λιπώδους ιστού,του ινώδους ιστού, των αγγείων του οστού, και του δικτυοενθοθηλιακού συστήµατος (µυελού των οστών). H πρώιµη διάγνωση έχει πολύ µεγάλη σηµασία για την επιτυχή αντιµετώπιση των κακοήθων όγκων των οστών και των µαλακών µορίων. Απαιτείται η συνεργασία πολλών ειδικοτήτων για την επιτυχή αντιµετώπισή τους. Οι ειδικότητες που συνεργάζονται µε την Ορθοπαιδική για τη διάγνωση και την αξιολόγηση της βαρύτητας και τη θεραπεία των παθήσεων αυτών είναι η Παθολογική Ανατοµία, η Ακτινολογία και η Ογκολογία, η Χειρουργική και η Αγγειοχειρουργική Η σταδιοποίηση και αναγνώριση των παθολογικών οστικών κυττάρων του όγκου, βάσει των οποίων θα ακολουθηθεί η ενδεδειγµένη θεραπευτική αγωγή, στηρίζεται στις ειδικότητες αυτές. Η επιτυχής αντιµετώπιση ενός κακοήθους όγκου των οστών ή των µαλακών µορίων που δεν έχει δώσει µεταστάσεις σε άλλα όργανα περιλαµβάνει την αφαίρεση του όγκου εντός υγιών ορίων (αφαίρεση των πέριξ διηθηµένων µαλακών µορίων και των 1

2 ευγενών ανατοµικών στοιχείων όταν αυτά έχουν διηθηθεί από τον όγκο ).Η αφαίρεση ικανού τ µήµατος του οστού µε αντίστοιχη αφαίρεση σε µεγάλη έκταση των µαλακών µορίων της περιοχής µπορεί να απαιτήσει την ανάγκη αντικατάστασης µιας άρθρωσης και των συντασσοµένων σ' αυτήν οστών µε ανάλογη πρόθεση µεταλλικού συνήθους εµφυτεύµατος. Η θεραπευτική µας αγωγή περιλαµβάνει ανάλογα µε το ε ίδος του όγκου προεγχειρητική και µετεγχειρητική χηµειοθεραπεία ή και ακτινοθεραπεία. Τις περισσότερες φορές µετά την εγχειρητική µας παρέµβαση στους κακοήθεις όγκους των οστών και των µαλακών µορίων απαιτείται επανάληψη της χηµειοθεραπείας ή και ακτινοθεραπείας. Για την επιτυχή αντιµετώπιση των όγκων αυτών είναι απαραίτητη η στενή συνεργασία µε άλλες ειδικότητες (ογκολογία, επεµβατική ακτινολογία, γενική χειρουργική, αγγειοχειρουργική κτλ.). Το γεγονός αυτό επιβάλλει την ύπαρξη ειδικών νοσηλευτικών κέ ντρων για τις παθήσεις αυτές όπου θα συστεγάζονται όλες οι προαναφερόµενες ειδικότητες. ΟΙ διάφορες ταξινοµήσεις των καλοήθων και κακοήθων όγκων των Οστών ανάλογα µε το βαθµό κακοήθειας και το βαθµό επέκτασης των ταξινοµούνται σε οµάδες για την καλύτερη µελέτη τους. Η θεραπευτική αντιµετώπιση των κακοήθων όγκων περιλαµβάνει τη χειρουργική παρέµβαση, τη χηµειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Ανάλογα µε το είδος του κακοήθους όγκου επιλέγεται ο συνδυασµός της θεραπευτικής αγωγής. Η συνεργασία όλλων των ειδικοτήτων που αναφέρθηκαν επιβάλλει την ύπαρξη ειδικών κέντρων για την αντιµετώπισή τους Ο διαχωρισµός των πρωτοπαθών νεοπλασµάτων µε βάση την ιστική τους προέλευση βοηθά στην κατάταξη τους και τη µελέτη τους χωρίς όµως να συµβάλλει ουσιαστικά στη θεραπεία τους. Θα περιγράψοµε τους πιο συχνούς καλοήθεις και κακοήθεις όγκους των οστών και των µαλακών µορίων. Επιγραµµατικά θα αναφερθούµε στους µεταστατικούς όγκους των οστών και των µαλακών µορίων και τις πρωτοπαθείς εστίες των. Η διερεύνηση των οστικών όγκων περιλαµβάνει διαδοχικες εργαστηριακές εξετάσεις που γίνονται µε καθορισµένη σειρά. Ο κλινικός έλεγχος ακολουθείται από τον ακτινολογικό. Στη συνέχεια η αξονική τοµογραφία µας βοηθάει στον ακριβή προσδιορισµό των οστικών 2

3 ορίων του όγκου ενώ η µαγνητική τοµογραφία για τυχόν αποκάλυψει της επέκτασης του όγκου εντός των µαλακών µορίων και την ύπαρξη µεταστάσεων σε άλλα όργανα. Το σπινθηρογράφηµα των οστών προηγείται πάντα της βιοψίας είτε αυτή είναι ανοικτή είτε γίνεται δια της βελόνης. Για το σπινθηρογράφηµα των οστών χρησιµοποιείται το τεχνιτιο Tcmdp- 99m (τεχνιτιο 99m-methylene diphosphonate). Με το ολόσωµο σπινθηρογράφηµα αποκαλύπτεται η καλοήθεια ή κακοήθεια του όγκου και η ύπαρξη µετστάσεων σε άλλα όργανα. Η ανοικτη βιοψία του όγκου ή δια ειδικής βελόνης βιοψία είναι οι διαγνωστικές µέθοδοι που θέτουν τη διάγνωση του όγκου µε τη κυτταρολογική του µελέτη. Οι βελόνες που χρησιµοποιούνται έχουν διαφόρους διαµέτρους (2mm, 3mm, 4mm και 5mm) και το υλικό λαµβάνεται µε ακτινοσκοπική καθοδήγηση. Ο εργαστηριακός αιµατολογικός έλεγχος περιλαµβάνει αιµατολογικές και βιοχηµικές εξετάσεις τα αποτελέσµατα των οποίων δεν µας βοηθούν σηµαντικά. Υπάρχει έντονη αναιµία (στις οστεολυτικές µορφέςτου καρκίνου) και µεγάλη αύξηση του ασβεστίου στο αίµα και της όξινης φωσφατάσης. Αυξάνονται τα λευκά αιµοσφαίρια, η ΤΚΕ και η CRP. Στο µυελωµα υπάρχει αύξηση των σφαιρινών και στα ούρα ανιχνευεται η σφαιρίνη Bence - Jones στο 40% των ασθενών µε τη µορφή αυτή του όγκου. Ταξινόµηση των καλοήθων όγκων των Οστών ανάλογα µε τη ιστική προέλευσή τους Καλοήθεις όγκοι του οστίτη ιστού Οστέωµα Οστεοειδές Οστέωµα Οστεοβλάστωµα Καλοήθεις όγκοι του Χονδρικού ιστού Χόνδρωµα Χονδροβλάστωµα Οστεοχόνδρωµα Εξόστωση Χονδροµυξοειδές ίνωµα Καλοήθεις όγκοι του Ινώδους Ιστού 3

4 Μη οστεοποιούµενο ίνωµα Ινώδες οστικό έλλειµµα Οστεοποιούµενο ίνωµα Καλοήθεις Κυστικοί Ογκόµορφοι Όγκοι τω Οστών Μονήρης Κύστη Ανευρυσµατική Κύστη Καλοήθεις όγκοι των Νεύρων των Οστών Νευρειλήµωµα Νευρίνωµα Καλοήθεις όγκοι των Αγγείων των Οστών Αιµαγγείωµα Γλοµαγγείωµα Καλοήθεις όγκοι του Λιπώδους ιστού των Οστών Λίπωµα Καλοήθεις Όγκοι άγνωστης προέλευσης Γιγαντοκυτταρικός Όγκος Ταξινόµηση των καλοήθων όγκων των Οστών κατά Enneking µε βάση τις δυνατότητες επέκτασής των Grade I. Ασυµπτωµατικοί όγκοι ( εγχόνδρωµα-µη οστεοποιούµενο ίνωµα). Grade II. Ενεργείς οστεολυτικοί όγκοι ( ανευρυσµατικές κύστεις, µονήρεις κύστεις, χονδροµυξοειδές ίνωµα, χονδροβλάστωµα). Grade III. Επιθετικοί οστεολυτικοί όγκοι (γιγαντοκυτταρικός όγκος των οστών). Ταξινόµηση των κακοήθων όγκων των Οστών ανάλογα µε τη ιστική τους προέλευση Κακοήθεις όγκοι του οστίτη ιστού 4

5 Οστεοσάρκωµα Παραοστικό οστεοσάρκωµα Κακοήθεις όγκοι του Χονδρικού ιστού Χονδροσάρκωµα Μεσεγχυµατικό Οστεοσάρκωµα Κακοήθεις όγκοι από κύτταρα του Μυελού των Οστών Σάρκωµα Ewing Λεµφοσάρκωµα Δικτυοσάρκωµα Μυέλωµα Κακοήθεις όγκοι του Ινώδους Ιστού Ινοσάρκωµα Κακοήθεις όγκοι των Νεύρων των Οστών Νευρειλήµωµα Νευρίνωµα Κακοήθεις όγκοι των Αγγείων των Οστών Αγγεισάρκωµα Κακοήθεις όγκοι του Λιπώδους ιστού των Οστών Λιποσάρκωµα Ιστολογική Ταξινόµηση των κακοήθων Όγκων των Οστών ανάλογα µε το βαθµό κακοήθειάς των Grade I. Όγκοι µε µικρού βαθµού κυτταραρική ατυπία (low grade- χαµηλής κακοήθειας). Grade II. Όγκοι µε µεγάλο βαθµό κυτταρικής ατυπίας, πλειοµορφία 5

6 κυττάρων και µιτώσεων (high grade -υψηλής κακοήθειας). Grade III. Όγκοι µε µεγάλο βαθµό κυτταρικής ατυπίας, πλειοµορφία κυττάρων και µιτώσεων (high grade -υψηλής κακοήθειας) µε ύπαρξη µεταστάσεων σε άλλα όργανα του σώµατος. Ταξινόµηση των κακοήθων όγκων των Οστών κατά Enneking µε βάση τις δυνατότητες επέκτασής των Grade IΑ. Ενδοδιαµερισµατικός όγκος µε µικρού βαθµού κακοήθεια. Grade IΒ. Εξωδιαµερισµατικός όγκος χωρίς µεταστάσεις µε χαµηλή κακοήθεια Grade IΙΑ. Υψηλής κακοήθειας όγκος ενδοδιαµερισµατικός. Grade IΙΒ. Όγκος υψηλής κακοήθειας,µε εξωδιαµερισµατική επέκταση χωρίς την ύπαρξη µεταστάσεων. Grade ΙIΙΑ. Ενδοδιαµερισµατικός όγκος µε µεταστάσεις ανεξαρτήτου βαθµού κακοήθειας. Grade ΙIΙΒ. Κακοήθης οστικός όγκος µε εξωδιαµερισµατική επέκταση και µεταστάσεις σε άλλα όργανα. Υπάρχουν συγκεκριµένοι παράγοντες που καθορίζουν τη εξέλιξη ενός κακοήθους όγκου των οστών ή των µαλακών µορίων όπως το µέγεθος του όγκου (µέγεθος µεγαλύτερο των 5 cm χειρότερη πρόγνωση), όγκοι επιπολής (άνωθεν της εν τω βάθει περιτονίας καλύτερη πρόγνωση), ο ιστολογικός βαθµός κακοήθειας, ύπαρξη µεταστάσεων και η συγκεκριµένη εντόπιση 6

7 αυτών (χαµηλής κακοήθειας καλύτερη πρόγνωση, µεταστάσεις σε ευγενή όργανα έχουν χειρότερη πρόγνωση), η ενδοδιαµερισµατική ή εξωδιαµερισµατική εντόπιση του όγκου (οι ενδοδιαµερισµατικοί όγκοι έχουν καλύτερη πρόγνωση). Α.2. Μεταστατικοί Όγκοι των Οστων Τα µεταστατικά νεοπλάσµατα των οστών είναι πολύ συχνότερα από τους πρωτοπαθείς όγκους των οστών. Οι µεταστάσεις των καρκινώµατων είναι συχνότερες από αυτές των σαρκώµατων. Σε άτοµα µέσης και γεροντικής ηλικίας ( άνω των 40 ετών) συχνότερο είναι το µεταστατικό καρκίνωµα ενώ στη παιδική ηλικία συχνότερο είναι το µεταστατικό σάρκωµα. Οι µεταστάσεις των κακοηθών νεοπλασµάτων στα οστά γίνονται δια της κυκλοφορίας του αίµατος (φλεβικό δικτυο) και λιγότερο δια της λεµφικής οδού. Οι µεταστάσεις ση ΟΜΣΣ ευνοούνται απο το ευρύ δίκτυο φλεβικών αναστοµώσεων της κάτω κοίλης φλέβας και του φλεβικού δικτύου της ΟΜΣΣ. Τα νεοπλάσµατα που δίνουν πιο συχνά οστικές µεταστάσεις είναι ο καρκίνος του µαστού,ο καρκίνος του προστάτη,ο καρκίνος του πνευµονος,ο καρκίνος του στοµάχου.,ο καρκίνος του θυρεοειδούς αδένα και των νεφρών. Πιο σπάνια κάνουν µεταστάσεις στα ο στά ο καρκίνος του δέρµατος, του τραχήλου της µήτρας, του στοµάχου και του παχέως εντέρου. Τα οστά στα οποία κατά προτίµηση µεθίσταται ο καρκίνος είναι οι σπόνδυλοι, µε συχνότερη εντόπιση την οσφυϊκή µοίρα για τον καρκίνο του προστάτη και τη θωρακική µοίρα για τον καρκίνο του µαστού. Πιο σπάνιες είναι οι µεταστάσεις στα οστά της λεκάνης, στις πλευρές, στο µηριαίο και στο βραχιόνιο οστούν. Γενικά θεωρείται εξαιρετικά σπάνια η µετάσταση στα οστά που είναι περιφερικότερα του αγκώνα και περιφερικότερα του γόνατος. Ο µεταστατικός όγκος αποτελείται από καρκινικά κύτταρα του πρωτοπαθούς όγκου. Στο σηµείο της µετάστασης προκαλείται διάβρωση του οστού και ο οστίτης ιστός που καταστρέφεται αντικαθίσταται από καρκινωµατώδη κύτταρα. Ο µεταστατικός καρκίνος εξελίσσεται µε δύο µορφές. 7

8 Την οστεολυτική µορφή στην οποία δηµιουργείται µεγάλη οστική καταστροφή µε το σχηµατισµό κοιλότητας. Στην οστεοσκληρυντική ή οστεοπλαστική µορφή. Στο τύπο αυτό των µεταστατικών όγκων το φυσιολογικό οστούν που έρχεται σε επαφή µε τον όγκο σκληρύνεται και δηµιουργεί µια αφοριστική ζώνη.. Στην οστεοσκληρυντική µορφή, τα καρκινωµατώδη κύτταρα είναι λιγότερα.η πρόγνωση των µεταστατικών όγκων της µορφήσ αυτήσ είναι πολύ καλύτερη. Κλινική εικόνα Ο µεταστατικός καρκίνος εκδηλώνεται κυρίως µε έ ντονο άλγος το οποίο ανθίσταται και στα ισχυρά αναλγητικά (π.χ. µορφίνη). Εάν η εντόπιση είναι στη σπονδυλική στήλη µπορεί να εµφανισθούν συµπτώµατα από την πίεση των ριζών που είναι ανάλογα µε την εντόπιση του όγκου (π.χ. στη θωρακική µοίρα εµφανίζεται µεσοπλεύριος νευραλγία και στην οσφυϊκή µοίρα οσφυαλγία ή ισχιαλγία). Στην εντόπιση µεταστατικού όγκου στη σπονδυλική στήλη δεν είναι σπάνια τα φαινόµενα παραπληγίας. Σπανιότατα ο όγκος µπορεί να εκδηλωθεί µε αυτόµατο κάταγµα ή τοπική διόγκωση. Ακτινολογική εικόνα Τα ακτινολογικά ευρήµατα εµφανίζονται όταν πλέον έχει γίνει η εγκατάσταση του όγκου και έχουν ήδη γίνει οι ιστολογικές εξεργασίες στα οστά. Η οστεολυτική µορφή απεικονίζεται σαν οµοιογενής διαυγαστική περιοχή η οποία διαχωρίζεται σαφώς από το υγιές οστούν. Η έκταση της διαύγασης ποικίλλει, έχει σχήµα στρογγυλό ή ωοειδές και η εντόπιση µπορεί να είναι µονήρης ή πολλαπλή. Στη σπονδυλική στήλη προσβάλλει ένα ή περισσότερους σπονδύλους και η διαύγαση µπορεί να είναι µικρής έκτασης και κεντρική ή µεγάλης έκτασης και περιφερική. Ο σπόνδυλος καταστρεφόµενος υφίσταται καθίζηση µε µορφή πλατυσπονδυλίας ή σφηνοειδούς σπονδύλου. Ο µεταστατικός καρκίνος δεν προσβάλλει τους µεσοσπονδύλιους δίσκους και αυτό αποτελεί στοιχείο για τη διαφορική διάγνωση από τη φυµατιώδη σπονδυλίτιδα. Η οστεολυτική µορφή στα πλατέα οστά (ιερό, λαγόνιο, ηβικό) δηµιουργεί διάβρωση έτσι ώστε να εξαφανίζονται µεγάλα τµήµατα του οστού. Στα µακρά 8

9 οστά οι µεταστάσεις εντοπίζονται στη διά-φυση σε αντίθεση µε τους πρωτοπαθείς όγκους που εντοπίζονται στη µετάφυση. Η οοτεοσκληρυντική µορφή µεταστατικού καρκίνου χαρακτηρίζεται από τη δηµιουργία νεόπλαστου ιστού και η απεικόνιση στην ακτινογραφία είναι σαν πολλαπλές διάσπαρτες σκιερές κηλίδες στρογγυλού ή ακανόνιστου σχήµατος άλλοτε άλλης έκτασης. Διάγνωση Η διάγνωση των µεταστατικών όγκων θα στηριχθεί εκτός από τον ακτινολογικό έλεγχο, στο σπινθηρογράφηµα των οστών, στην αξονική τοµογραφία και στη µαγνητική τοµογραφία. Από τις εργαστηριακές εξετάσεις υπάρχει έντονη αναιµία κυρίως στις οστεολυτικές µορφές και µεγάλη αύξηση του ασβεστίου στο αίµα. Ο φωσφόρος και η αλκαλική φωσφατάση είναι σχεδόν φυσιολογικά αλλά υπάρχει αύξηση της όξινης φωσφατάσης. Θεραπεία Η θεραπεία εξαρτάται από το τύπο του όγκου της πρωτοπαθούς εστίας. Τις περισσότερες φορές ε ίναι παρηγορική και έχει στόχο την αντιµετώπιση του άλγους και την αποκατάστη των παθολογικών καταγµάτων που προκαλούνται. Ογκοι Μαλακών Μορίων Οι όγκοι των µαλακών µορίων ταξινοµούνται όπως και των οστών σε καλοήθεις και κακοήθεις και η ονοµασία τους έχει σχέση µε την ιστική τους προέλευση. Οι όγκοι των µαλακών µορίων είναι : 1.Όγκοι των γραµµωτών και λείων µυών (ραβδοµύωµα, ραβδοµυοσάρκωµα, λειοµύωµα, λειοµυοσάρκωµα) 9

10 2. Όγκοι του ινώδους ιστού ( ίνωµα,ινοσάρκωµα ) 3. Όγκοι των αγγείων (αιµαγγείωµα, αγγειοσάρκωµα, λεµφαγγείωµα, λειοµυοσάρκωµα) 4.Όγκοι του λιπώδους ιστού (λίπωµα, λιποσάρκωµα) 5.Όγκοι του αρθρικού υµένα (συνοβίωµα, συνοβιακό σάρκωµα) 6.Όγκοι των νεύρων (νευρειλήµωµα, νευρίνωµα,νευροβλάστωµα) Τα σαρκώµατα τω ν µαλακών µορίων είναι πολύ συχνότερα των οστεοσαρκωµάτων. Έχουν συχνότητα περιπτώσεις ανά κατοίκους ενώ τα οστεοσαρκώµατα 2-3 περιπτώσεις ανά κατοίκους. Ταξινόµηση Η ταξινόµηση των σαρκωµάτων των µαλακών µορίων ανάλογα µε την επέκταση τους και το βαθµό κακοήθειάς τους ακολουθούν την ταξινόµηση των οστεοσαρκωµάτων κατά Enneking : Grade IΑ. Ενδοδιαµερισµατικός όγκος µε µικρού βαθµού κακοήθεια. Grade IΒ. Εξωδιαµερισµατικός όγκος χωρίς µεταστάσεις µε χαµηλή κακοήθεια Grade IΙΑ. Υψηλής κακοήθειας όγκος ενδοδιαµερισµατικός. Grade IΙΒ. Όγκος υψηλής κακοήθειας,µε εξωδιαµερισµατική επέκταση χωρίς την ύπαρξη µεταστάσεων. Grade ΙIΙΑ. Ενδοδιαµερισµατικός όγκος µε µεταστάσεις ανεξαρτήτου βαθµού κακοήθειας. 10

11 Grade ΙIΙΒ. Κακοήθης µε εξωδιαµερισµατική επέκταση και µεταστάσεις σε άλλα όργανα. Α.3. Καλοήθεις όγκοι του οστίτη ιστού Α.3.1. Οστέωµα (Osteoma) - Σύνδροµο Gardner Ορισµός Καλοήθης όγκος του οστίτη ιστού που αναπτύσσεται βραδέα. Όταν συνοδέυεται από υποδόριες κύστεις ή πολύποδες στο παχύ έντερο η νόσος ονοµάζεται Σύνδροµο Gardner.Το παραπάνω σύδροµο είναι κληροµική νόσος που κληρονοµείται µε τον επικρατούντα χαρακτήρα. Εντόπιση Εντοπίζεται κυρίως στα πλατέα οστά του θόλου και του σπλαχνικού κρανίου και της πυέλου.. Η εµφάνιση του όγκου γίνεται στην περίοδο της σκελετικής ανάπτυξης. Κλινική Εικόνα Εµφανίζεται κλινικά µε ανώδυνη οστική προπέτεια που εντοπίζεται στο θόλο του κρανίου,στην κάτω γνάθο,στα ηθµοειδή οστά ή τη βάση του κρανίου. Η διόγκωση του οστού γίνεται αντιληπτή µε την ψηλάφηση. Όταν το οστέωµα εντοπίζεται στο θόλο του κρανίου µπορεί η πάθηση να εκδηλωθεί µε επιληπτική κρίση. Ακτινολογικά Ευρήµατα Ο ακτινολογικός έλεγχος παρουσιάζει την περιοχή σχηµατισµό έκτοπου οστού ιδιαίτερα πυκνωτικού (σκληρυντική απεικόνιση) χωρίς άλλα ευρήµατα (Εικ. 8Α3.1.1). Αν και ο οστίτης ιστός είναι ιδιαίτερα σκληρυντικός είναι φυσιολογικός στην υφή του. 11

12 Εικ. 8Α Ευµέγεθες οστέωµα λεκάνης. Θεραπεία Όταν πιέζονται από τον όγκο ευγενή ανατοµικά στοιχεία απαιτείται η εξαίρεσή του. Εικ. 8Α Η µακροσκοπική εικόνα του οστεώµατος εικ. 8Α3.1.1 µετά τη χειρουργική του αφαίρεση. 12

13 Α.3.2. Οστεοειδές Οστέωµα (Osteoid Osteoma) Ορισµός Καλοήθης όγκος του οστίτη ιστού µε περιορισµένο µέγεθος (0,5-1 cm). Περιγράφηκε για πρώτη φορά από τον Jaffe το Σήµερα εµφανίζεται συχνότερα από ότι στο παρελθόν. Αυτό φένεται ότι είναι αποτέλεσµα των καλύτερων απεικονιστικων µεθόδων που έχουµε στη διάθεσή µας και κατά συνέπεια τη συχνότερη διάγνωσή του.στο παρελθόν συγχεόταν και µε την οστεοµυελίτιδα Brodie (Εικ. 8Α3.2.1) Εικ. 8Α Οστεοειδές Οστέωµα στη περιοχή του µείζονα τροχαντήρα του δεξ ισχίου. Εντόπιση Το 50% των περιπτώσεων εντοπίζεται στις µεταφύσεις ή διαφύσεις των µακρών οστών. Πιο συχνά εντοπίζεται στη περιοχή του εγγύς µηριαίου (περιοχή τροχαντήρων). Ε µφανίζεται σε όλα τα οστά : σπονδυλική στήλη (οπίσθια ανατοµικά στοιχεία), φάλαγγες,όστα του καρπού κτλ. Η πάθηση αφορά συνήθως στον αναπτυσσόµενο σκελετό 13

14 Εικ. Εικ. 8Α Οστεοειδές Οστέοµα στη βασική φάλαγγα του δείκτου. Επιδηµιολογία Νοσούν νεαρά άτοµα 5-30 ετών. Συχνότερα εµφανίζεται σε άρρενα άτοµα. Η αναλογία πασχόντων αγορίων/ κοριτσιών είναι 3/1. Παθολογοανατοµία Ο όγκος αποτελείται από νεόπλαστο οστίτη, ινώδη,αγγειακό και νευρογενή ιστό. Ι στολογικά παρατηρείται στη περφέρια του όγκου µία ζώνη µε υψηλή οστική πυκνότητα που στο κέντρο της περιέχει ένα πυρήνα (nidus) ο οπoίος αποτελείται από ακανόστο οστίτη ιστό µε άφθονα πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα και πλήθος τριχοειδών αγγείων. Εικ. 8Α Μακροσκοπική εικόνα οστεειδούς οστεώµατος: ο πυρήνας του οστεώµατος και ο σκληρυντικός οστίτης ιστός που τον περιβάλλει. Κλινική εικόνα Η πάθηση ξεκινάει µε ήπιο άλγος που εντοπίζεται στην περιοχή της βλάβης. Το άλγος ανάλογα µε τη αρχική εντόπιση µπορεί να αντανακλάται σε 14

15 περιοχή περιφερικά της εντόπισης (ισχίο-γόνατο). Η ένταση του άλγους αυξάνεται µε τη πάροδο του χρόνου. Το ά λγος έχει τον εξής ιδιαίτερο χαρακτήρα: εµφανίζεται τη νύκτα και υποχωρεί µε τη λήψη µη στεροειδών αντιφλεγµονοδών φαρµάκων και ιδιαίτερα της ασπιρίνης. Ο χαρακτήρας αυτός του άλγους θεωρήθηκε παθογνωµονικός. Αυτός ο ισχυρισµός δεν ισχύει γιατί το άλγος υφίεται µε οποιδήποτε αναλγητικό. Η εντόπιση στα κάτω άκρα προκαλεί χωλότητα και µυΐκή ατροφία του σύστοιχου σκέλους γιατί δεν φορτίζεται εξαιτίας του άλγους. ς. Η εντόπιση στη σπονδυλική στήλη προκαλεί επίµονο οστικό άλγος στη αντίστοιχη περιοχή της ΣΣ και ανταλγική σκολίωση. Το οστεοειδές οστέωµα στις περιπτώσεις αυτές εντοπίζεται στη κορυφή του κοίλου της ανταλγικής σκολίωσης. Ακτινολογικά Ευρήµατα Χαρακτηριστική είναι η ακτινολογική εικόνα του όγκου.η απλή ακτινογραφία τις περισσότερες φορές θέτει τη διάγνωση. Παρουσιάζεται οστεολυτική εικόνα ωοειδής µε διαστάσεις 0,5-1,5 cm, µε ακτινοδιαβατό κέντρο (πυρήνας) και µε περιφέρεια σκληρυντική.η αξονική τοµογραφία µας βοηθαει για την ακριβή εντόπιση της θέσης του όγκου (Εικ. 8Α3.2.4). Το σπινθηρογράφηµα δείχνει θερµή περιοχή µε σαφή όρια της βλάβης (Εικ. 8Α3.2.5). Εικ. 8Α C/T:Οστεοειδές οστέωµα στη κάτω µετάφυση του µηριαίου. 15

16 Εικ. 8Α Σπινθηρογράφηµα µε Tech 99 της ΣΣ:Οστεοειδές οστέωµα στο Ο1 προκαλεί ανταλγική σκολίωση µε το κοίλο δεξιά. Διαφορική Διάγνωση Η διαφορική διάγνωση περιλαµβάνει τις ακόλουθες παθήσεις που έχουν παρόµοια κλινική και ακτινολογιοκή εικόνα: την οστεοµυελίτιδα Brodie, το σάρκωµα Ewing,το οστεοβλάσωµα,το κάταγµα από κόπωση καθώς και τη µονήρη και ανευρισµατική κύστη. Θεραπεία Το οστεοειδές οστέωµα θεραπεύεται µε την εγχειρητική αφαίρεση του πυρήνα του. Σε περιοχές όπου αυτό δεν είναι εύκολο τεχνικά (µηριαία κεφαλή) επιχειρήται µε καθοδήγηση από αξονικό τοµογράφο καυτηριασµός µε ηλεκρική διαθερµία τ ου πυρήνα του όγκου (radiofrequency ablation). Αν µέρος του πυρήνα παραµείνει ο όγκος υποτροπιάζει. Με τη διαθερµία νεκρώνεται µια περιοχή 1 cm.με τη µέθοδο αυτή έχουµε υποτροπή του όγκου σε ποσοστό 10%-15%. Έχει σχετική αντένδειξη η εφαρµογή της µεθόδου στη σπονδυλική στήλη (ότανο όγκος βρίσκεται κοντα στο νωτιαίο µυαλό) και σε όγκους που βρίσκονται κοντά σε στελέχη νεύρων.μπορεί να επιχειρηθεί και δευτρη συνεδρία (έχει διάρκεια 6 λεπτά) όταν ο ογκος υποτροπιάσει. 16

17 Διαφορική διάγνωση Οστεοειδούς Οστεώµατος - Οστεοβλαστώµατος Οστεοειδές Οστέωµα Οστεοβλάστωµα Μέγεθος Οστεοειδές Οστέωµα :1-1,5 cm Οστεοβλάστωµα: >1,5 cm Εντόπιση Διαφύσεις µκρών οστών Οπίσθια στοιχεία ΣΣ Περιοχή εµ/σης Εγγύς µηριαίο,δίαφυση κνήµης Οπίσθια στοιχεία ΣΣ, δίαφυση κνήµης Εγγύς Βραχιόνιο,Ισχίο Εξέλιξη Περιορισµένη Προδευτικά Επιθετική 17

18 Α.3.3. Οστεοβλάστωµα (Osteoblastoma - Giant Cell Osteoid Osteoma) Ορισµός Επιθετικός καλοήθης όγκος του οστίτη ιστού µε τα ίδια ακτινολογικά και ιστολογικά χαρακτηριστικά του οστεοειδούς οστώµατος. Το µέγεθός του είναι µεγαλύτερο από αυτό του οστεοειδούς οστεώµατος,είναι µεγαλύτερο των 2 cm (Εικ. 8Α3.3.1). Ο όγκος ονοµάζεται και γιγαντοειδές οστεοειδές οστέωµα. Εικ. 8Α Οστεοβλάστωµα άνω µετάφυσης βραχιονίο (βέλος). Αιτιοπαθογένεια Είναι αγνωστη η αιτιολογία του όγκου. Σχηµατίζεται µε την ίδια διαδικασία του οστεοειδούς οστεώµατος. Παράγεται ακανόνιστος οστίτης ιστός που απεικονίζεται σαν οστεολυτική εξεργασία που περιβάλεται από σκληρυντικό οστίτη ιστό.εκτός του οστίτη ιστού στη περιοχή του όγκου ανευρίσκονται νεόπλαστα αγγεία και συνδετικός ιστός διηθηµένος από γιγαντοκύτταρα. Εντόπιση Η πιο συχνή εντόπιση είναι στα οπίσθια στοιχεία της σπονδυλικής στήλης (Εικ. 8Α3.3.2a-b). 18

19 Εικ. 8Α3.3.2.a. Διακρίνεται η προσβολή της ακανθώδους αποφύσης του Α5 σπονδύλου στη Ρ ακτινογραφία της ΑΜΣΣ (βέλος) και η σπινθηρογραφική απεικόνιση της βλάβης. Εικ. 8Α3.3.2.b. C/T του A5 σπονδύλου της Εικ. 8Α3.3.2.a. Διακρίνεται ευµεγέθης οστεολυτική εξεργασία στο αρ πέταλο και ακανθώδη απόφυση του Α5 σπονδύλου. Εντοπίζεται επίσης στις µεταφύσεις όλων των µακρών οστών Ο όγκος είναι πιο συχνός στα άρρενα άτοµα (αναλογία αγοριών /κοριτσιών 3/1 ) και εµφανίζεται στις πρώτες 3 δεκαετίες. Εικ. 8Α Οστεοβλάστωµα κάτω µετάφυσης µηριαίου. Κλινική Εικόνα Είναι παρόµοια του οτεοειδούς οστεώµατος. Εντονος οστικός πόνος είναι το κυρίαρχο σύµπτωµα. Τα χαρακτηρηστικά του πόνου είναι όµοια µε του οστεοειδούς οστεώµατος. Είναι νυκτερινός και υφίεται µε τη λήψη αναλγητικών.η εντόπιση στη σπονδυλική στήλη δηµιούργει κλινική εικόνα ανάλογη της εντόπισης.πίεση συγκεκριµένης ρίζας προκαλεί ριζίτιδα του 19

20 συγκεκρίµµένου νεύρου ενώ µπορεί να προκαλέσι και παραπληγία όταν καταρρεύσει ο σπόνδυλος στον οποίο εντοπίζεται (Εικ. 8Α3.3.2a-b). Ακτινολογικά Ευρήµατα. Ο ακτινολογικός έλεγχος αποκαλύπτει οστεολυτική ε ξεργασία µεγέθους 2-3 cm µε σαφή σκληρυντικά όρια, Το σπινθηγράφηµα των οστών δείχνει στη περιοχή του όγκου θερµή περιοχή της οποίας τα όρια είναι σαφή (Εικ. 8Α3.3.4).Τα 2/3 του όγκου εντοπίζονται στο φλοιό και 1/3 στο αυλό του οστού. Εικ. 8Α Α πεικόνιση στο σπινθηρογράφηµα τροχαντήρων του δεξιού ισχίου. οστεοβλαστώµατος στη περιοχή των Διαφορική Διάγνωση Η διαφορική διάγνωση του οστεοειδούς οστεώµατος περιλαµβάνει παθήσεις µε προσόµοια κλινική και ακτινολογική ε ικόνα όπως : οστεοειδές οστέωµα, οστεοµυελίτιδα, µονήρη και ανευρυσµατική κύστη. Θεαραπεία Η ριζική εκτοµή και αφαίρεση του πυρήνος του οστεοβλαστώµατος είναι η θεραπεία εκλογής. Η ακτινοθεραπεία εφαρµόζεται σε περιπτώσεις όπου η αφαίρεση του όγκου είναι δυσχερής. Συχνές είναι και οι υποτροπές του ογκου. Κυµαίνονται δε σε ποσοστό 10% -20%. 20

21 Α.4. Καλοήθεις Όγκοι Χονδρικού Ιστού Α.4.1. Εγχόνδρωµα Χόνδρωµα Εκχόνδρωµα Νόσος των Πολλαπλών Εγχονδρωµάτων ή Νόσος του Ollier ή Πολλαπλή Οστεοχονδροµάτωση ή Δυσχονδροπλασία, Σύνδροµο Maffucci (Enchondromas, Multiple Osteocartilagenous Exostoses Achondroplasia, Ollier's diseas,maffucci's syndrome) Ορισµός Καλοήθης όγκος του χονδρικού ιστού των οστών.όταν εντοπίζεται εντός του οστού (στον αυλό) αποκαλείται εγχόνδρωµα ενώ όταν εντοπίζεται στο φλοιό του οστού (αµέσως κάτω από το περιόστεο) καλείται εκχόνδρωµα. Ο όγκος αποτελείται από υαλοειδή χονδρικό ιστό ο οποίος περιβάλλεται από χονδροβλάστες. Οι ασθενείς µε πολλαπλές εντοπίσεις εγχονδρωµάτων έµφανίζουν ποικίλες κλινικές εικόνες και κατατάσσονται σε διάφορα σύνδροµα (Νόσος του Ollier, Σύνδροµο Mafucci) Εικ. 8Α Ιστολογική εικόνα εγχονδρώµατος που δείχνει πλήθος χονδροκυττάρων 21

22 Αιτιοπαθογένεια Δηµιουργείται από κύτταρα του συζευκτικού χόνδρου τα οποία δεν οστεοποιούνται και παραµένουν µε κυτταρική δραστηριότητα εκτός της τοπογραφικής θέσης του. Εντόπιση Συχνότερη εντόπιση είναι αυτή των χεριών (60%) και ακολουθεί η εντόπιση στο περιφερικό µηριαίο (20%) και στο εγγύς βραχιόνιο (10%). Προσβάλλει µε την ίδια συχνότητα άνδρες και γυναίκες. Σπάνια είναι η εντόπιση στη σπονδυλική στήλη και στη πύελο. Εµφανίζεται από την ηλικία των 10 εως των 50 ετών. Είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καλοήθης όγκος των οστών µετά το οστεοχόνδρωµα. Κλινική εικόνα Τις περισσότερες φορές το εγχόνδρωµα ανακαλύπτεται τυχαία από ακτινολογικούς ελέγχους που γίνονται στη περιοχή του. Άλγος στη περιοχή του όγκου εµφανίζεται όταν προκληθεί παθολογικό κάταγµα. Η ύπαρξη πολλών εγχονδρωµάτων στα άκρα που προκαλούν διαταραχές της λειτουργίας των συζευκτικών χόνδρων αποτελούν τη Νόσο του Ollier ενώ τα πολλαπλά εγχονδρώµατα που συνυπάρχουν µε συγγενή αιµαγγειώµατα είναι η κύρια κλινική εικόνα του Συνδρόµου Maffucci. Στη Νόσο του Ollier προσβάλλονται τα µακρά οστά µε αποτέλεσµα και τη γωνίωσή τους (Εικ. 8Α4.1.2). H νόσος του Ollier κληρονοµείται κατά τον υπολειπόµενο χαρακτήρα. Στη νόσο αυτή η επίφυση των µακρών οστών παχύνεται χωρίς όµως να ακολουθεί και ανάλογη κατά µήκος ανάπτυξη. Εξαιτίας της παθολογικής αυτής κατάστασης είναι πιθανόν να προκύψει ανισοσκελία. Προσβάλλονται όλα τα οστά. Συνήθως όµως προσβάλλονται τα οστά των άκρων (Εικ. 8Α4.1.3) και σπανίως τα οστά των πλευρών, της σπονδυλικής στήλης και της λεκάνης. Στο Σύνδροµο Maffucci τα πολλαπλά εγχονδρώµατα που συνυπάρχουν µε εκτεταµµένα αιµµαγγειώµατα εξαλλάσονται σε χονδροσαρκώµατα σε ένα 22

23 ποσοστό τουλάχιστον 50%. Διαπιστώνεται ακόµη ύπαρξη επασβεστώσεων στα τοιχώµατα των µεγάλων αγγείων. : Εικ. 8Α Νοσος του Ollier : Διακρίνονται τα πολλαπλά εγχονδρώµατα στα δάκτυλα των χεριών και η γωνίωση των οστών του αντιβραχίου που προκαλείται. Εικ. 8Α Εικόνα πολλαπλών εγχονδρωµάτων του άκρου ποδός. Ακτινολογικά ευρήµατα Έχει ακτινολογική εικόνα Οστεολυτικής εξεργασίας µε ποικίλο σχήµα και µέγεθος. Το όρια τη λυτική βλαβης είναι σαφή και έχουν σκληρυντική απεικόνιση. Η MRI δείχνει οστεολυτική εξεργασία η οποία πληρούται από χόνδινο ιστό (Εικ. 8Α4.1.5) ενώ η αξονική τοµογραφία (Εικ. 8Α4.1.7). αποκαλύπτει το παθολογικό κάταγµα στο οποίο οφείλεται το άλγος που υπάρχει στη περιοχή. Το σπινθηρογράφηµα µας βοηθάει στη διαφορική διάγνωση χονδροσαρκώµατος εγχονδρώµατος και στη αποκάλυψη πολαπλων εστιών (Εικ. 8Α4.1.6). 23

24 Εικ. 8Α Εγχόνδρωµα της περιοχής των τροχαντήρων: εκτεταµένη οστεολυτική εξεργασία στη περιοχή των τραοχαντήρων µε σαφή όρια. Εικ. 8Α MRI - Μονήρες εγχόνδρωµα άνω µετάφυσης βραχιονίου (βέλος) Εικ. 8Α Εντονη καθήλωση του παδιοισοτόπου στη περιοχή του εγχονδρώµατος. 24

25 Διαφορική Διάγνωση Περιλαµβάνει παθήσεις µε την ίδια ακτινολογική και κλινική εικόνα όπως τα οστικά έµφρακτα και τα χονδροσάρκωµα χαµηλής κακοήθειας. Εικ. 8Α Εγχόνδρωµα C/T : Διακρίνονται τα σαφή και σκληρυντικά όρια της οστεολυτικής εξεργασίας (βέλος) Θεραπεία Η πλειοψηφία των εγχονδρωµάτων δεν απαιτεί καµµιά θεραπευτική αγωγή. Η ακτινολογική τακτική παρακολούθησή τους είναι αναγκαία (ανά τρίµηνο για δύο έτη). Όταν αλάζει το σχήµα και το µέγεθος του όγκου απαιτείται η ριζική αφαίρεσή του. Στις εντοπίσεις στα δάκτυλα και µικρά οστά απαιτείται χειρουργική εξαίρεση και απόξεση του όγκου µε ταυτόχρονη πλήρωση του κενού µε µοσχεύµατα. Το µέγεθος της οστεολυτικής εξεργασίας στα µακρά οστα καθορίζει το είδος της θεραπευτικής αγωγής. Τα εγχονδρώµατα µε µικρό µέγεθος απλά παρακολουθούνται ακτινολογικά ενώ του µεγάλου µεγέθους αφαιρούνται. Πρόγνωση Το παθολογικό κάταγµα και η µετάλαξη του όγκου σε χονδροσάρκωµα είναι η συχνότερη επιπλοκή. Το εγχόνδρωµα συχνότερα µεταλάσσεται σε χονδροσάρκωµα. Τα εγχόνδρώµατα του Σύνδρόµου Maffucci εµφανίζουν το µεγαλύτερο πσσοστό εξαλλαγής (ποσοστό εξαλλαγής %). Ακολουθεί σε συχνότητα η µετάλαξη των εγχονδρωµάτων στη Νόσο του Ollier (25-30%). Η πιθανότητα της εξαλλαγής του µονήρους εγχονδρώµατος είναι µικρή (1%). 25

26 Α.4.2. Οστεοχόνδρωµα - Εξόστωση. Σύνδροµο Πολλαπλών Εξοστώσεων (Osteochondroma - Multiple Hereditary Exostosis) Ορισµός Καλοήθης όγκος του χονδρικού ιστού που δηµιουργεί δυο µορφές: Τη µονήρη εξόστωση ή οστεοχόνδρωµα (Εικ. 8Α4.2.1) και το σύνδροµο των πολλαπλών εξοστώσεων (Εικ. 8Α4.2.2). Ο όγκος αποτελείται από τρία διακριτά µέρη : τη κορυφή του (χόνδρινος ιστός),το µίσχο και τη βάση του. Εικ. 8Α Μονήρης εξόστωση της βραχιονίου κεφαλής.διακρίνεται το χόνδρινο τµήµα της εξόστωσης (το «κυπέλιο») και ο µίσχος της εξόστωσης µε τον οποίο εξορµάται από επιφάνεια του οστού. Εικ. 8Α Πολλαπλές εξοστώσεις στο άνω τριτηµόριο του βραχιονίου. Αιτοπαθογένεια Η αιτιοπαθογένεια του µονήρους Οστεοχονδρώµατος είναι άγνωστη. Το Σύνδροµο των Πολλαπλών Εξοστώσεων είναι κληρονοµική νόσος. Μεταβιβάζεται µε τον επικρατούντα χαρακτήρα. Συχνά συναντάµε πολλά µέλη µιας οικογένειας µε το σύνδροµο. Υπεύθυνα για τη µεταβίβαση θεωρούνται τα 26

27 γονίδια EXT1,EXT 2 και EXT3. Πιστευεται ότι η δράση των παραπάνω γονιδίων στα κύτταρα του συζευκτικού χόνδρου είναι η αιτία δηµιουργίας των οστεοχονδρωµάτων. Το οστεοχόνδρωµα είναι ο πίο συχνός καλοήθης όγκος των οστών. Υπολογίζεται ότι το 3% του γενικού πληθυσµού έχει πιθανότητα εµφάνισης του όγκου. Τον συναντάµε σε νέους ηλικίας ετών. Ιστολογικά Ευρήµατα Διαπιστώνεται ύπαρξη φυσιολογικού χονδρικού ιστού ο οποίος συνέχεται µε φυσιολογικό σπογγώδη οστίτη ιστό. Εικ. 8Α Ιστολογική εικόνα οστεοχονδρώµατος : φυσιολογικός σπογγώδης οστίτης ιστόςκαλυπτόµενος από χονδρικό ιστό (το «κυπέλιο»). Εντόπιση Εντοπίζεται συχνότερα στις µεταφύσεις των οστών που γειτνιάζουν µε τους γόνιµους συζευκτικούς χόνδρους (οι πλησίον του γόνατος και µακράν του αγκώνος). Κλινική Εικόνα Στους περισσότερους ασθενείς ο όγκος εµφανίζεται χωρίς συµπτώµατα. 27

28 Η παρουσία του σε συγκεκριµµένες ανατοµικές θέσεις προκαλεί συµπτώµατα από τη πίεση που ασκεί σε γειτονικά ευγενή ανατοµικά στοιχεία. Ύπαρξη του όγκου στη κεφαλή της περόνης προκαλεί πάρεση του περονιαίου νεύρου (Εικ. 8Α4.2.5) ενώ η εµφάνισή του στη περιοχή του γόνατος, της πηχεοκαρπικής ή ποδοκνηµικής άρθρωσης προκαλεί διαταραχή της λειτουργίας του των εγγύς συζευκτικών χόνδρων (Εικ. 8Α4.2.4, Εικ. 8Α4.2.6, Εικ. 8Α4.2.8). Οι εντοπίσεις στις συγκεκριµµένες θέσεις µπορεί να προκαλέσουν ανισοσκελία, βλαισότητα ή ραιβότητα του γόνατος,βλαισότητα της ποδοκνηµκής άρθρωσης,βράχυνση του αντιβραχίου, περιορισµό στη κίνηση των αρθρώσεων,περιορισµό των στροφικών κινήσεων του αντιβραχίου, ωλένια απόκλιση του καρπού,υπεξάρθρηµα της πηχεοκαρπικής κτλ. Χαρακτηριστική κλινική εικόνα δηµιουργεί η υπονύχια εξόστωση (Εικ. 8Α4.2.7). Εικ. 8Α Νόσος τω πολλαπλών εξοστώσεων:εξοστώσεις στη άνω µετάφυση του βραχιονίου και στην περιοχή της πηχεοκαρπικης µε περιορισµό της κινητικότητας των γειτονικών αρθρώσεων. Εικ. 8Α Ευµεγέθης εξόστωση στην οπίσθια εξω επιφάνεια του γόνατος (ιγνυακή χώρα) µε συνοδό κλινική εικόνα πάρεσης του περονιαίου νεύρου). 28

ΟΣΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΟΣΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γ Παιδιατρική Κλινική Διευθυντής: καθηγητής κ. Τσανάκας Ι. ΟΣΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΡΤΣΙΟΥΝΗ ΕΛΠΙΝΙΚΗ ΦΡΥΔΑ ΧΡΥΣΟΘΕΜΙΣ ΧΟΤΟΥΡΑ ΑΡΙΣΤΟΘΕΑ Επιβλέποντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΩΝΗΣ Ζ. ΣΙΓΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΟΣΤΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ ΠΑΛΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ SOS www.npiatrikis.gr ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΤ Η κλινική δε συνηθίζει πλέον να εξετάζει σε προαιρετικές. Η εξέταση είναι µε πέντε θέµατα ανάπτυξης, ποικίλων περιεχοµένων, σε δύο

Διαβάστε περισσότερα

TITLOS. Κλίκ στα περιεχόμενα

TITLOS. Κλίκ στα περιεχόμενα TITLOS (Κάντε κλίκ σε κάθε κουμπί, για να μεταβείτε απ ευθείας στην σχετική διαφάνεια, ή κάντε κλίκ οπουδήποτε μέσα στις διαφάνειες -εκτός από την διαφάνεια περιεχομένων- για να μεταβείτε στην επόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ & ΣΚΕΛΕΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΥΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΕΝΟΝΤΩΝ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ 2. ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ Α. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΥ ΚΡΑΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ινοϊστιοκυτταρικοί όγκοι, αγγειακοί όγκοι, γιγαντοκυτταρικός όγκος, χόρδωµα Κλειώ Παπαπαρασκευά Επ. Α Παθολογοανατοµικό Τµήµα Κωσταντοπούλειο Γενικό Ν. Ιωνίας ΙΝΟΪΣΤΙΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ Μη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ ΕΥΤΥΧΙΑ ΜΟΥΖΑΚΙΤΗ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΑΚΗΣ ΜΑΡΙΑ ΜΑΥΡΙΚΑΚΗ ΕΥΤΥΧΙΑ ΜΟΥΖΑΚΙΤΗ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΟΓΚΟΙ, ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ.» ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΑΚΗΣ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΕΣ: ΑΝΤΩΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης.

Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Πυρήνες οστέωσης παιδικου σκελετου. Χρόνοι εμφάνισης. Κωτούλα Αγορίτσα, Ιατρος ακτινολόγος, Επιμελήτρια Β Ακτινολογικό Εργαστήριο Νοσοκομείου Α.Ν.Θ. ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ, Θεσ/νίκης Τα οστά σχηματίζονται με δύο τρόπους:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ ΙΣΧΊΟΥ ΤΥΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ Του Δρ. Κωνσταντίνου Δ. Στρατηγού Δ/ντού Ορθοπαιδικής Επανορθωτικής Χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟ + ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ = Α & Ω ΣΤΗΝ! ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική απεικονιστική μέθοδος) ΠΡΟΣΘΙΟΠΙΣΘΙΑ ΠΛΑΓΙΑ ΛΟΞΗ ΕΙΔΙΚΗ ΑΠΛΕΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ (Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα

Ανθρώπινος Σκελετός. ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση. ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα Ανθρώπινος Σκελετός ñ Ανθεκτικότητα στην αποικοδόµηση ñ Ιδανική πηγή πληροφοριών: προϊστορικά, ιστορικά, σύγχρονα ñ Σκελετική ανατοµία: γονίδια + περιβάλλον ñ Ποικιλοµορφία: οντογένεση, φύλο, πληθυσµός,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ ΦΥΣΙΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α1-Α7 ΑΜΣΣ Μοίρες της ΣΣ Θ1-Θ12 ΘΜΣΣ Ο1-Ο5 ΟΜΣΣ Κόκκυγας Ι1-Ι5 Ιερά μοίρα Υπερηχογράφημα κύησης: Σπονδυλική στήλη εμβρύου Ανατομία ΑΜΣΣ Α1 άτλας Εγκάρσιο τρήμα Α4 εκ των άνω Σώμα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ 1ο ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ: Ca ΝΕΦΡΟΥ Κλαµπάτσας Αθανάσιος Ουρολόγος Επ. Α Ουρολογικό-Ογκολογικό Τµήµα Α.Ν.Θ. «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Άνδρας ασθενής ηλικίας 64 ετών Με ατοµικό αναµνηστικό ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου)

Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) Α Μέρος (από 2) Οστά του Κορμού (Σπονδυλική Στήλης, Θώρακα, Κρανίου) 01/35 Το Ερειστικό Σύστημα αποτελείται από: 1. Τα Οστά 2. Τις Αρθρώσεις 3. Τους Συνδέσμους 02/35 ΟΣΤΑ ΤΟΥ ΣΚΕΛΕΤΟΥ Σύνολο: 285 οστά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΜΕΛΕΤΗΣ-ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 1 ο Μάθημα: 29.9.2014 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Κ.Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ, N. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ ΔΙΣΚΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΜΣΣ

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 3 ο - Άρθρο 6 o ΡΑΧΙΤΙΔΑ- ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Συγγραφέας: Μαλακάση Αποστολία* * Επικουρικός Ορθοπαιδικός, Κ.Θ.-Κ.Υ. Λέρου. Μεταβολική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ανεπαρκή εναπόθεση ασβεστίου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑΤΩΝ Κλειστά (χωρίς λύση της συνέχειας του δέρματος) Ανοικτά (λύση της συνέχειας του δέρματος) επείγουσα χειρουργική επέμβαση Grade I: Grade II: Grade III

Διαβάστε περισσότερα

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Α. Μουλοπούλου ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Η ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ Το σήμα στην Μαγνητική Τομογραφία Τ1 ακολουθία: το λίπος έχει το νερό έχει Τ2 ακολουθία: το νερό έχει Τ1 Τ2

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΚΑΙ ΚΑΤΩ ΑΚΡΟΥ ΤΟΥ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Σπουδαστής :Τσιούκας ηµήτριος ΛΑΡΙΣΑ 2009 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α - ΙΑΙΡΕΣΗ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ -

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ

ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΦΥΣΙΟ 4 ΠΥΕΛΟΣ - ΙΣΧΙΑ ΠΥΕΛΟΣ 1. Πρόσθια κάτω λαγόνια άκανθα, 2. Ιερό οστό, 3. Πρόσθια άνω λαγόνια άκανθα, 4. Ηβική σύμφυση, 5. Λαγόνιο οστό, 6. Κόκκυγας, 7. 5ος οσφυϊκός σπόνδυλος, 8. Ιερολαγόνια άρθρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Αυξητικό (aggressive) οστεοβλάστωμα περόνης. Αναφορά περιστατικού.

Αυξητικό (aggressive) οστεοβλάστωμα περόνης. Αναφορά περιστατικού. Αυξητικό (aggressive) οστεοβλάστωμα περόνης. Αναφορά περιστατικού. 1 Σαββίδης Ματθαίος, Γκούβας Γεώργιος. A Ορθοπαιδική κλινική 424 ΓΣΝΕ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Περιγράφεται περιστατικό αυξητικού οστεοβλαστώματος στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη

Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Κωνσταντινος Ν. ΜΑΛΙΖΟΣ Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη Σχολη Εισαγωγη στην Ορθοπαιδικη Ορθοπαιδικη ή Ορθοπεδικη «παιδο-ορθωτικη» (Γ. Μπαμπινιωτης) Πανεπιστημιο Θεσσαλιας Ιατρικη

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής 16 ετών µε πυρετική κίνηση και οστικά άλγη ιαγνωστική Προσέγγιση Περιστατικού Ε Παθολογικής Κλινικής Κυριακή Πεσιρίδου Ειδικευόµενη Γ Παθολ.Κλινικής Ευάγγελος Κοκκινάκης Αναπλ. ιευθυντής Γ Παθολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ. ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΜΣΣ- ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ ΤΣΑΟΥΣΗΣ Θ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ειδικευόμενος Ιατρός ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑΣ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΣΤΟ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ Η ΠΙΟ ΚΟΙΝΗ ΑΙΤΙΑ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΑΤΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων

B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων B Μέρος (από 2) Οστά των Ακρων 01/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ 02/25 ΑΝΩ ΑΚΡΑ Οστά της Ζώνης του Ώμου 1. Ωμοπλάτη (scapula) _Τριγωνικό οστό _Συνδέεται με την κλείδα με το ακρώμιο. 2. Κλείδα (clavicle) _Με το ένα άκρο της

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ. δυσπλασίες: α) επιφυσιακές, β) μεταφυσιακές, γ) διαφυσιακές

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ. δυσπλασίες: α) επιφυσιακές, β) μεταφυσιακές, γ) διαφυσιακές ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ : ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΩΔΙΚΟΣ : Γ1 ΕΞΑΜΗΝΟ : Γ ΤΥΠΟΣ : ΜΓΥ ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS : 6 ΓΛΩΣΣΑ : ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ : ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΑ : ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ι ΔΙΑΡΚΕΙΑ (ώρες) : Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I.

ΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ. 06/Φεβ/2013 ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΒΛΑΙΣΟΠΛΑΤΥΠΟΔΙΑ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ I. ΒΛΑΙΣΟ ΔΡ. ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ 1 2 ΒΛΑΙΣΟ I. ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΟΝΤΟΤΗΤΑ ΒΛΑΙΣΟ II. ΜΕΡΟΣ ΑΛΛΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΥΠΛΟΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Γενικευμένης Χαλάρωσης Συνδέσμων Νευρολογικής ή Μυϊκής Πάθησης Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Β.Πρασόπουλος /ντής Πυρηνικής Ιατρικής PET/CT.Θ.Κ.Α. Υγεία ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΘΥΡΕΟΕΙ ΟΥΣ -Ραδιοφάρµακο εκλογής I 131 -Εφαρµογή σε καλοήθεις και κακοήθεις

Διαβάστε περισσότερα

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

5.4 Το μυοσκελετικό σύστημα του ανθρώπου ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 3. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: Α. Η μέλισσα είναι έντομο που: α. έχει σπονδυλική στήλη β. μπορεί να κολυμπάει γ. πετάει με τη βοήθεια μεμβρανωδών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού

Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Αρθρώσεις Είναι η σύνδεση δύο ή περισσότερων οστών με τη συμμετοχή ενός μαλακότερου ιστού Ανάλογα με το είδος αυτού του ιστού και τον τρόπο συμμετοχής του, καθορίζεται η κινητικότητα των οστών που συνδέονται.

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα

Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Οσφυϊκό Πλέγµα και Νεύρα Εισαγωγή Σχηµατισµός Κλάδοι του Οσφυϊκού Πλέγµατος Μηριαίο Νεύρο (Ο2-Ο4) Εισαγωγή Η κινητικότητα και η γενική αισθητικότητα του κάτω άκρου εξυπηρετούνται από τους τελικούς κλάδους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1

Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική κύφωση Στενός σπονδυλικός σωλήνας Προσανατολισμός των οπισθίων αρθρώσεων Πλευρές σταθερότητα Μυελικός κώνος Θ12-Ο1 Φυσιολογική λόρδωση Μεγαλύτερα σπονδυλικά σώματα Προσανατολισμός οπισθίων

Διαβάστε περισσότερα

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52

«διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ ΔΙΑΣΤΡΕΜΜΑ 30/11/2013 6/52 ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗΣ - ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ 31 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 «διάστρεμμα» - «Ro ΠΔΚ F+Pr» ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΔΟΚΝΗΜΙΚΗ ΣΤΟΝ ΑΘΛΗΤΗ Δρ. Νικόλαος Γκουγκουλιάς Ορθοπαιδικός Χειρουργός Consultant

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής)

Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) Κλέωντας Αθανάσιος Ειδικευόμενος Ιατρός Θωρακοχειρουργικής Κλινικής (Επιστημονικός Συνεργάτης Πνευμονολογικής Ογκολογικής Κλινικής) ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκη Copyright Ατομικό Ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗ. 80 + κόστος γύψου. Περιγραφή ιατρικής πράξης ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΒΟΗΘΟΣ Επίσκεψη 30 Εφαρμογή Γύψου. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΑΚΡΟΥ Κάταγμα κλείδας

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗ. 80 + κόστος γύψου. Περιγραφή ιατρικής πράξης ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΒΟΗΘΟΣ Επίσκεψη 30 Εφαρμογή Γύψου. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΑΚΡΟΥ Κάταγμα κλείδας ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΗ Περιγραφή ιατρικής πράξης ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΒΟΗΘΟΣ Επίσκεψη 30 Εφαρμογή Γύψου ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΝΩ ΑΚΡΟΥ Κάταγμα κλείδας 80 + κόστος γύψου Χειρουργική Θεραπεία 800 150 Κάταγμα κεφαλής και αυχένος βραχιονίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής

Περιεχόµενα. 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία. 2. Βασικές αρχές Φυσικής. 3. Επιλογή του θεραπευτικού µηχανήµατος και της τεχνικής Περιεχόµενα 1. Θεραπευτικές αρχές στην Oγκολογία 1.1. O ογκολογικός ασθενής... 17 1.2. Ο ρόλος της ακτινοθεραπείας στην αντινεοπλασµατική αγωγή... 21 1.3. ιαγνωστική και θεραπευτική στρατηγική... 23 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΟΡΘΟΥ ΤΑ «ΜΥΣΤΙΚΑ» ΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη αιτία διεθνώς, θανάτων από κακοήθη νόσο. Ο λόγος είναι ότι οι πολύποδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού

Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Κάτω Άκρο Οι Χώρες του Μηρού Ι. Γενικά Α. 3εις σηµαντικές ζώνες των κάτω άκρων 1. Μηριαίο τρίγωνο 2. Ο πόρος των προσαγωγών 3. Ο ιγνυακός βόθρος Β. Μηριαίο οστό 1. Είναι το επιµηκέστερο, το ισχυρότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΙ ΟΓΚΟ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Οι περισσότεροι όγκοι όπως προαναφέθηκε είναι μεταστατικής αιτιολογίας. Οι στόχοι της θεραπείας εδώ είναι κυρίως η στήριξη, η ανακούφιση απο τον πόνο και η αποσυμπίεση

Διαβάστε περισσότερα

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ

Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Ιερό Πλέγµα και Νεύρα λκλλκλκλλκκκκ Εισαγωγή Σχηµατισµός Παράπλευροι Κλάδοι του Ιερού Πλέγµατος Μυϊκοί Παράπλευροι Κλάδοι Δερµατικοί Παράπλευροι Κλάδοι Σπλαγχνικοί Παράπλευροι Κλάδοι Τελικοί Κλάδοι του

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας

Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Χειρουργική Θεραπεία της Οστεοαρθρίτιδας Η οστεοαρθρίτιδα αντιμετωπίζεται χειρουργικά όταν: α) η καταστροφή του αρθρικού χόνδρου είναι ολοκληρωτική, β) όταν υπάρχουν σημαντικά συμπτώματα, όπως πόνος ή

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος των πολλαπλών εξοστώσεων

Νόσος των πολλαπλών εξοστώσεων ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 12 Νόσος των πολλαπλών εξοστώσεων Παπαδοπούλου Ιλιάννα Μαράτου Ελένη Εισαγωγή Η νόσος των πολλαπλών εξοστώσεων ανήκει στις οστεοχονδροδυσπλασίες. Αυτές οι πάθήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση ΚΝΣ (ΙΙΙ) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr

Απεικόνιση ΚΝΣ (ΙΙΙ) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr Απεικόνιση ΚΝΣ (ΙΙΙ) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr Σπονδυλική Στήλη (ΣΣ) και Νωτιαίος Μυελός (ΝΜ) ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΞΕΤΑΣΕΩΣ ΣΣ - ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ Απλές ακτινογραφίες Υπολογιστική τομογραφία Μαγνητική τομογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ.

ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. ΙΑΦΥΓΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΤΡΑΓΑΛΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΗΣ ΒΙΑΣ ΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΟ ΟΚΝΗΜΙΚΗΣ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ (CT)( N.Λασανιάνος, Ν.Κανακάρης, Α.Παπαθανασόπουλος, Π.Γιαννούδης 65o Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ Μέχρι πρόσφατα, παρ όλες τις δυνατότητες που έχουμε στο οπλοστάσιο μας για να απεικονίζουμε όγκους στο ήπαρ και στο πάγκρεας, λόγω της έλλειψης λεπτομερούς απεικονίσεως αλλά και ουσιαστικής

Διαβάστε περισσότερα

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 EKΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΣEΠTEMBPIOΣ 2011 22/9/2011 U/S: γενικά (εφαρμογές, διάγνωση, βιοψίες) A. Ρηγοπούλου Βασικές αρχές οργάνωσης

Διαβάστε περισσότερα

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών

Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό. Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Οστεοπόρωση Τα οστα αποτελούνται από το φλοιό και σπογγώδες οστό Μεταξύ των δοκίδων του σπογγώδους οστού υπάρχει ο μυελός των οστών Φυσιολογικό οστό Οστεπορωτικό Οστεοπόρωση - Ορισμός Αύξηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΑΜΠΛΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΑΜΠΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΙΑΜΠΛΗΣ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΑΥΤΗΡΙΑΣΜΟΥ ΜΕ ΡΑ ΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΕΣ (RF ABLATION) ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

Ερειστικό Σύστημα. Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία.

Ερειστικό Σύστημα. Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία. Ερειστικό Σύστημα Μια εργασία στο μάθημα της Βιολογίας από της μαθήτριες Γεωργιάδου Ελευθερία και Μηλιάδου Αθανασία. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Ζαρφτζιάν Μαριλένα Περιεχόμενα: Εισαγωγή Οστά Σύσταση του οστίτη

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΕΝΑΣ ΥΠΟΥΛΟΣ ΕΧΘΡΟΣ Το παιδί µου «γέρνει», «στραβώνει» η πλάτη του, πάσχει από «σκολίωση», µια συνειρµική έκφραση που ακούγεται από τους γονείς των παιδιών, λόγω σχολείου, κακού θρανίου κ.λ.π.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ.

ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ. ΙΑΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΞΑΡΘΡΗΜΑΤΑ. ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΚΑ ΑΙΤΙΑ & ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ν.Λασανιάνος, Γ.Μουζόπουλος, Μ.Μοράκης, Γ.Νικολάρας, Μ.Καµινάρης, Β.Φωτόπουλος, Ι.Σπανός A Ορθοπαιδική κλινική ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισµός»

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο. Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ -

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο. Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο Συνδεσμολογία - Αρθρολογία ΣΤ. ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Ι Β ΕΠΑ.Λ. ΜΑΡΙΑ ΣΗΦΑΚΗ Άρθρωση Ονομάζεται η σύνδεση δύο ή περισσοτέρων οστών μεταξύ τους με την παρεμβολή ενός μαλακότερου ιστού Μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (Ι) Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΚΝΣ) ΚΡΑΝΙΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΣΠ.ΣΤΗΛΗ-ΝΩΤΙΑΙΟΣ ΜΥΕΛΟΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΞΕΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΝΣ (Κρανίου-Εγκεφάλου) Απλές Ακτινογραφίες Υπολογιστική

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑ ΣΚΟΛΙΩΣΗ, ΚΥΦΩΣΗ, ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ 11 Ευθύµιος Σαµολαδάς Α. ΣΚΟΛΙΩΣΗ Η φυσιολογική σπονδυλική στήλη στο οβελιαίο επίπεδο εµφανίζει φυσιολογικά κυρτώµατα στην αυχενική θωρακική και οσφυϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear

Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Ρήξη του Επιχείλιου Χόνδρου του Ισχίου Labral Tear Τι είναι ο επιχείλιος χόνδρος; Ο επιχείλιος χόνδρος είναι µία δοµή από ινώδη ιστό που περιβάλλει κυκλοτερώς την κοτύλη την κοίλη δηλαδή αρθρική επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία

11/6/2015 TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ. Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού. Εισαγωγικά στοιχεία TA KATAΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Στοιχεία ανατομίας και φυσιολογίας της σπονδυλικής στήλης και του νωτιαίου μυελού Σπονδυλική στήλη: 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί και 4-5 κοκκυγικοί

Διαβάστε περισσότερα