Ζιεθηξνληθφο ηαηξηθφο θάθεινο Τερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ζιεθηξνληθφο ηαηξηθφο θάθεινο Τερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ"

Transcript

1 ΑΣΚΖΣΖ 3 Ζιεθηξνληθφο ηαηξηθφο θάθεινο Τερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 1. Ιαηπικόρ θάκελορ 1.1 Οπιζμόρ Ο φξνο «ηαηξηθόο θάθεινο» είλαη ιίγν πνιχ θαηαλνεηφο ζε φινπο. Γχζθνια φκσο θάπνηνο κπνξεί λα δψζεη έλαλ αθξηβή νξηζκφ. Όινη θαηαιαβαίλνπκε φηη ην πεξηερφκελν ελφο ηαηξηθνχ θαθέινπ 1 αθνξά έγγξαθα ζρεηηθά κε ηελ θαηάζηαζε ηεο πγείαο ελφο αζζελή, φπσο: παξαπεκπηηθά εμεηάζεσλ, απνηειέζκαηα εμεηάζεσλ, θαηαγξαθή ζηνηρείσλ λνζειείαο, αθηηλνγξαθίεο, θαξδηνγξαθήκαηα, θνθ. Κάπνπ εδψ φκσο αξρίδνπλ νη εξσηήζεηο: Αλήθνπλ ζην πεξηερόκελν ελόο ηαηξηθνύ θαθέινπ πιεξνθνξίεο πνπ αθνξνύλ ηπρόλ πιεξσκέο ηαηξηθνύ θαη παξαταηξηθνύ πξνζσπηθνύ από ηνλ νηθνλνκηθά ππόρξεν; Αλήθνπλ ζην πεξηερόκελν ηνπ ηαηξηθνύ θαθέινπ πιεξνθνξίεο πνπ αθνξνύλ ην αζθαιηζηηθό πξνθίι ηνπ αζζελή; Πόζν αλαιπηηθή πξέπεη λα είλαη ε θαηαγξαθή ησλ ηαηξηθώλ ζηνηρείσλ ζηνλ θάθειν; Πόζν αλαιπηηθή πξέπεη λα είλαη ε θαηαγξαθή ησλ δεκνγξαθηθώλ ζηνηρείσλ ή ηνπ ηξόπνπ δσήο ηνπ αζζελή; 1 Όξνο παξκέλνο απφ ηνπο θιαζηθνχο θαθέινπο αξρεηνζέηεζεο φπνπ ζπλήζσο θπιάζζνληαη ηα ζρεηηθά κε ηε λνζειεία καο έγγξαθα ζε έλα λνζνθνκείν

2 82 Άζθεζε 3 Τπάξρεη θάπνηνο ηδηαίηεξνο ηξόπνο κε ηνλ νπνίν ζα πξέπεη λα θαηαγξάθνληαη ηα ζηνηρεία ζηνλ ηαηξηθό θάθειν; Απαίδεπηα ζα κπνξνχζε θαλείο λα απαληήζεη: φρη, λαη, πνιχ, ειάρηζηε, δελ μέξσ. Ζ πξαγκαηηθφηεηα είλαη φηη ζηηο παξαπάλσ εξσηήζεηο (θαη ζε πνιιέο παξφκνηεο εξσηήζεηο πνπ αλαθχπηνπλ θάζε θνξά πνπ θάπνηνο πξνζπαζεί λα αζρνιεζεί κε ηνλ ηαηξηθφ θάθειν), ε δηεζλήο θνηλφηεηα πνπ αζρνιείηαη κε ην ζέκα δελ έρεη δψζεη μεθάζαξε, θαζνιηθά απνδεθηή απάληεζε. Πνην είλαη ινηπόλ ην πξόβιεκα πνπ θαιείηαη λα ιύζεη ε ρξήζε ηνπ ηαηξηθνύ θαθέινπ; Ζ απάληεζε ζηελ εξψηεζε απηή, πηζαλφλ λα νδεγήζεη ζηνλ νξηζκφ ηνπ πεξηερνκέλνπ ηνπ. Παξαδνζηαθά ν ηαηξηθφο θάθεινο εμππεξεηεί ηνπ παξαθάησ ζθνπνχο [Guide to Medical Informatics, The Internet and Telemedicine by ENRICO COIERA, 1997]: Απνηειεί έλα κέζν επηθνηλσλίαο αλάκεζα ζην ηαηξηθφ θαη παξαταηξηθφ πξνζσπηθφ πνπ αζρνιείηαη κε ηνλ ζπγθεθξηκέλν αζζελή. Οδεγίεο ζεξαπείαο, δηαγλψζεηο, παξαπεκπηηθά κε εηδηθέο νδεγίεο, θαηαγξαθή πνξείαο λφζνπ θ.ιπ., δξνκνινγνχληαη ζηνπο δηαθφξνπο εκπιεθφκελνπο, πνπ δελ έρνπλ ηε δπλαηφηεηα ηεο κεηαμχ ηνπο άκεζεο επηθνηλσλίαο, κέζσ ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ. Καηά ηελ πεξίνδν αληηκεηψπηζεο ηνπ πξνβιήκαηνο, ν ηαηξηθφο θάθεινο απνηειεί ην ζεκείν αλαθνξάο ζην νπνίν αλαηξέρεη θάπνηνο γηα λα έρεη κηα εηθφλα ηεο θαηάζηαζεο ηνπ αζζελή. Οη εκπιεθφκελνη ζε έλα ηαηξηθφ επεηζφδην γλσξίδνπλ φηη γηα λα δνπλ ηα απνηειέζκαηα κηαο εμέηαζεο, πξέπεη λα αλαηξέμνπλ ζηνλ ηαηξηθφ θάθειν ηνπ αζζελή. Αλεπίζεκα, ν ηαηξηθφο θάθεινο ρξεζηκεχεη θαη σο «ρψξνο εξγαζίαο» φπνπ θαηαγξάθνληαη ηδέεο θαη εληππψζεηο γηα ην πξφβιεκα ηνπ αζζελή θαη ηελ πνξεία ηεο αληηκεηψπηζεο ηνπ πξνβιήκαηνο. Δίλαη ν ρψξνο φπνπ θάπνηνο κπνξεί λα πιεξνθνξεζεί ηελ εμέιημε ηνπ πεξηζηαηηθνχ σο κηα αθήγεζε ηξίησλ, φπσο ραξαθηεξηζηηθά αλαθέξνπλ νη [Kay and Purves, 1996]. Απηφ εμεγεί θαη ην γηαηί ν ηαηξηθφο θάθεινο δελ είλαη ζρεδφλ πνηέ ε «ηζηνξία ηνπ αζζελή» αιιά κηα ηζηνξία εηπσκέλε απφ ηνπο άιινπο (ηνπο εηδηθνχο). Με ηελ νινθιήξσζε ελφο επεηζνδίνπ, ν ηαηξηθφο θάθεινο είλαη ην κέξνο πνπ θπιάζζνληαη φια ηα θιηληθά δεδνκέλα γηα κειινληηθή ρξήζε, είηε απηή αθνξά πεξαηηέξσ ζεξαπεία ηνπ αζζελή, είηε αθνξά ηελ έξεπλα [Handbook of Medical Informatics by J.H. van Bemmel, M.A. Musen, 1997]: θιηληθή έξεπλα, επηδεκηνινγηθέο κειέηεο, εθηίκεζε ηεο πνηφηεηαο ησλ πξνζθεξφκελσλ ππεξεζηψλ θαη έξεπλα αγνξάο θαξκάθσλ. Σηα παξαπάλσ, ζα πξνζζέηακε φηη ν ηαηξηθφο θάθεινο κπνξεί λα ρξεζηκεχζεη γηα ηνλ κεηέπεηηα έιεγρν ησλ δηαδηθαζηψλ πνπ αθνινπζήζεθαλ θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ζεξαπείαο ηνπ αζζελή, π.ρ. ζηελ πεξίπησζε ππνςίαο ηαηξηθνχ ιάζνπο. Δπίζεο, κπνξεί λα ρξεζηκεχζεη σο κέζν δηαζηαχξσζεο ησλ νηθνλνκηθψλ ζηνηρείσλ πνπ αθνξνχλ ην επεηζφδην. Γηα παξάδεηγκα, νη πεξηζζφηεξεο αζθαιηζηηθέο εηαηξείεο, απαηηνχλ ζηνηρεία ηνπ θαθέινπ ψζηε λα απνθαλζνχλ γηα ηελ θάιπςε ζπγθεθξηκέλσλ εμεηάζεσλ, ειέγρνληαο ηελ αλαγθαηφηεηα πξαγκαηνπνίεζεο ηεο εμέηαζεο. Τέινο, δελ ζα πξέπεη λα μεράζνπκε λα αλαθεξζνχκε ζηηο αλάγθεο πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηε ζχγρξνλε αληίιεςε γχξσ απφ ηε δηνίθεζε θαη δηαρείξηζε, νη νπνίεο απαηηνχλ ηε ρξήζε φζν ην δπλαηφλ πεξηζζφηεξσλ πιεξνθνξηψλ πνπ ζα ιεηηνπξγήζνπλ ππνζηεξηθηηθά ζε απνθάζεηο πνπ αθνξνχλ ηε δηαρείξηζε ελφο νξγαληζκνχ παξνρήο ηαηξηθψλ ππεξεζηψλ (π.ρ. λνζνθνκείν), αιιά θαη νιφθιεξνπ ηνπ ζπζηήκαηνο πγείαο κηαο πεξηνρήο ή ελφο θξάηνπο.

3 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 83 Καηά ζπλέπεηα, ν ηαηξηθφο θάθεινο ζα πξέπεη λα απνηειείηαη απφ εθείλα ηα ζηνηρεία πνπ εμππεξεηνχλ ηηο πξναλαθεξφκελεο αλάγθεο. Οη εξσηήζεηο φκσο παξακέλνπλ αλαπάληεηεο... Ζ πξνζέγγηζε ηνπ νξηζκνχ ηνπ πξνβιήκαηνο είλαη θαη ε πξνζέγγηζε πνπ πηνζεηεί θαη ην prestandard ENV ηεο Δπξσπατθήο Δπηηξνπήο Τππνπνίεζεο (CEN). Αληηγξάθνπκε: «Ο Ιαηξηθόο Φάθεινο είλαη ε "απνζήθε" όισλ ησλ πιεξνθνξηώλ πνπ αθνξνύλ ζην ηαηξηθό ηζηνξηθό ηνπ αζζελνύο. Απνηειεί επνκέλσο ηε βάζε ηεο δηάγλσζεο θαη ηεο ζεξαπεπηηθήο αληηκεηώπηζεο ηνπ αζζελνύο αιιά θαη ηε βάζε επηδεκηνινγηθώλ εξεπλώλ. Δπηπιένλ, παξέρεη πιεξνθνξίεο δηνηθεηηθήο, νηθνλνκηθήο θαη ζηαηηζηηθήο θύζεσο, θαζώο θαη πνηνηηθνύ ειέγρνπ». Σθηαγξαθείηαη δειαδή ην φξακα ηνπ πεξηερνκέλνπ ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ, ρσξίο φκσο λα κπαίλεη ζε ιεπηνκέξεηεο. Γίλεη θαηεπζπληήξηεο γξακκέο, ρσξίο λα νξίδεη (ή θαλ λα πξνηείλεη) ηε ιχζε. Με άιια ιφγηα: Ο ηαηξηθφο θάθεινο αζζελή είλαη έλα δηεπηζηεκνληθφ αληηθείκελν κειέηεο πνπ εμαξηάηαη απφ δηάθνξνπο εηεξνγελείο παξάγνληεο, φπσο: o ηα ήζε θαη έζηκα ησλ ιαψλ o ε λνκνζεζία o ε πνιηηηθή θαη νηθνλνκηθή θαηάζηαζε ησλ θξαηψλ o ε πιηθφ-ηερλνινγηθή ππνδνκή ηνπο o ην επίπεδν ησλ εκπιεθνκέλσλ ζηνλ ρψξν ηεο πγείαο. Γελ κπνξνχκε, ινηπφλ, λα έρνπκε ηελ απαίηεζε ελφο απζηεξνχ νξηζκνχ πνπ ζα επέηξεπε ηελ ληεηεξκηληζηηθή πινπνίεζε ηνπ. 1.2 Η Ιζηοπία Οη J.H. van Bemmel θαη M.A. Musen ζην [Handbook of Medical Informatics by J.H. van Bemmel, M.A. Musen, 1997] πεξηγξάθνληαο ηελ ηζηνξία ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ αλαθέξνληαη ζηηο δηαθνξεηηθέο πξνζεγγίζεηο ηνπ ηαηξηθνχ θφζκνπ, φπσο απηέο δηακνξθψλνληαλ ζην πέξαζκα ηνπ ρξφλνπ. Μεηαθξάδνπκε: «Σν ηζηνξηθό ηνπ αζζελή απνηειεί έθζεζε ηεο πγείαο θαη ηεο λόζνπ ελόο αζζελή από ηε ζηηγκή πνπ εθείλνο/ε αλαδεηά ηαηξηθή θξνληίδα. πλήζσο, νη ζεκεηώζεηο ζην ηζηνξηθό εκπεξηέρνπλ επξήκαηα, παξάγνληεο, απνηειέζκαηα εμεηάζεσλ θαη πιεξνθνξίεο γηα ηελ πεξίζαιςε, πνπ ζρεηίδνληαη κε ηελ πνξεία ηεο αζζέλεηαο. Σνλ πέκπην π.υ. αηώλα, νη ηαηξηθέο εθζέζεηο επεξεάζζεθαλ έληνλα από ηνλ Ιππνθξάηε. Δθείλνο ζπλεγόξεζε ζην λα εμππεξεηνύλ δύν ζηόρνπο: λα αληηθαηνπηξίδνπλ κε αθξίβεηα ηελ πνξεία ηεο αζζέλεηαο, θαη λα ππνδεηθλύνπλ ηηο πηζαλέο αηηίεο ηεο.

4 84 Άζθεζε 3 Με βάζε ηηο ηαηξηθέο γλώζεηο ηεο επνρήο, ηα ηζηνξηθά πεξηείραλ γεγνλόηα πνπ πξνεγνύληαλ ηεο αζζέλεηαο θαη όρη πξαγκαηηθά αηηηώδεηο δηαζαθελίζεηο. Ο δηπιαλόο πίλαθαο δείρλεη πώο ν Ιππνθξάηεο πεξηέγξαθε ηελ πνξεία κηαο αζζέλεηαο. Σν παξάδεηγκα δείρλεη όηη θαηέγξαθε ηηο παξαηεξήζεηο ηνπ κε θαζαξά ρξνλνινγηθή ζεηξά. Έλα ηέηνην ηζηνξηθό νλνκάδεηαη time-oriented medical record. Οη πεξηγξαθέο, αληηθαηνπηξίδνπλ θπξίσο ηελ ηζηνξία, όπσο ηελ αλαθέξεη ν αζζελήο θαη νη ζπγγελείο ηνπ. ηελ ηαηξηθή ηνπ Ιππνθξάηε, ήηαλ πνιύ ζεκαληηθό λα ππνινγηζηεί ε πξνγλσζηηθή αμία ησλ επξεκάησλ. Καη ζηελ επίηεπμε απηνύ ηνπ ζηόρνπ, ζεκαληηθό ξόιν δηαδξακαηίδνπλ νη επαξθώο θαηαγξακκέλεο ηζηνξίεο ησλ αζζελεηώλ. Σν ζπνπδαηόηεξν έξγν ησλ γηαηξώλ θαη ησλ λνζνθόκσλ είλαη λα αλαθνπθίζνπλ ηνλ πόλν, εληνύηνηο πξέπεη λα γλσξίδνπλ ηα όξηά ηνπο θαη λα απέρνπλ από άζθνπεο παξεκβάζεηο. Σν όξακα ηνπ Ιππνθξάηε απνηειεί κέρξη ζήκεξα ην εθαιηήξην γηα ηνλ όξθν ή ππόζρεζε πνπ δίλνπλ όινη νη γηαηξνί πξηλ αξρίζνπλ λα εμαζθνύλ ην ιεηηνύξγεκά ηνπο. Μέρξη ηηο αξρέο ηνπ 19 νπ αηώλα, νη γηαηξνί ζηήξηδαλ ηηο παξαηεξήζεηο ηνπο ζε ό,ηη άθνπγαλ, έπηαλαλ, έβιεπαλ. Σν 1816, ν Laennec εθεύξε ην ζηεζνζθόπην. Απηό ην όξγαλν ζπλέβαιε ζεκαληηθά ζηηο δηαζέζηκεο Ο Ιπποκπάτηρ πεπιγπάυει μια ασθένεια Η περηγραθή αρτίδεη κε ηελ ηζηορία ηοσ αζζελή λα προεγείηαη ηες αλαδήηεζες ηες ηαηρηθής περίζαιυες: «Ο Απνιιώληνο ππέθεξε πνιύ θαηξό ρσξίο λα πέθηεη ζην θξεβάηη. Παξνπζίαδε πξήμηκν ζηελ θνηιηά, θαη έλαλ ζπλερή πόλν ζηελ πεξηνρή ηνπ ήπαηνο γηα κεγάιν ρξνληθό δηάζηεκα επηπιένλ, θαηά ηελ πεξίνδν απηή λόζεζε κε ίθηεξν θαη πξήζηεθε: ε επηδεξκίδα ηνπ ήηαλ ππόιεπθε.» Ο Ιπποθράηες ζσλετίδεη κε ηοσς ιόγοσς ποσ οδήγεζαλ ηολ αζζελή λα δεηήζεη ηαηρηθή βοήζεηα: Μηα κέρα, ο Αποιιώληος αθού έθαγε θαη ήπηε σπερβοιηθά, «αξρηθά άξρηζε λα δεζηαίλεηαη θαη μάπισζε ζην θξεβάηη ηνπ. Από εθεί θαη πέξα, αθνύ ήπηε άθζνλν γάια, σκό θαη βξαζκέλν, θαηζηθίζην θαη πξνβαηίζην, θαη έρνληαο πηνζεηήζεη κηα εληειώο ιαλζαζκέλε δίαηηα, ππέθεξε αλππεξζέησο.» Σηε ζσλέτεηα αθοιοσζούλ εθζέζεης γηα ηελ πρόοδο ηες αζζέλεηας. Δελ παρέτοληαη θαζεκερηλά, αιιά κόλο όηαλ παροσζηάδοληαη ζεκαληηθές αιιαγές ζηα ζσκπηώκαηα. «Υπήξμαλ βίαηεο απμήζεηο ηνπ ππξεηνύ από ηα έληεξα δελ πεξλνύζε ηίπνηε από ηελ ηξνθή πνπ επξνζιακβάλεην, θαη ηα νύξα ήηαλ αξαηά θαη ιηγνζηά. Ύπλνο θαζόινπ. Δηάηαζε ηεο θαθνζηνκαρηάο, έληνλε δίςα, παξαιήξεκα. Δεθαηέζζεξηο πεξίπνπ κέξεο αθόηνπ έπεζε θιηλήξεο, κεηά από κηα αθακςία, αηζζάλζεθε δέζηε έπεζε ζε άγξην παξαιήξεκα, κε θσλέο, εμάληιεζε, έληνλν παξαινγηζκό πνπ ηνλ αθνινπζνύζε εξεκία ηόηε πεξίπνπ επήιζε ιήζαξγνο / θώκα. Τελ εηθνζηή- ηέηαξηε πεξίπνπ κέξα έλησζε άλεηα θαηά ηα άιια ζηελ ίδηα θαηάζηαζε, κε θσηεηλέο όκσο παύζεηο. Τελ ηξηαθνζηή πεξίπνπ εκέξα παξνπζίαζε νμύ ππξεηό άθζνλα αξαηά θόπξαλα παξαινγηζκό, θξύσλε ηξνκεξά, αθσλία. Τξηαθνζηήηέηαξηε κέξα: ζάλαηνο.» δηαγλσζηηθέο ηερληθέο. Όηαλ πεξηζζόηεξα δηαγλσζηηθά όξγαλα, όπσο ην νθζαικνζθόπην θαη ην ιαξπγγθνζθόπην, ηέζεθαλ ζηε δηάζεζε ησλ γηαηξώλ, αλαπηύρζεθε κηα νξνινγία πξνθείκελνπ λα εθθξαζηνύλ ηα θαηλνύξηα επξήκαηα απηώλ ησλ νξγάλσλ. Η πξόνδνο απηήο ηεο λέαο ηερλνινγίαο πξνθάιεζε ηελ επέθηαζε ηνπ εύξνπο ηνπ ηζηνξηθνύ ηνπ αζζελνύο, από ηελ ηζηνξία πνπ δηεγείην ν ίδηνο ν αζζελήο θαη νη ζπγγελείο ηνπ ζηα επξήκαηα ηνπ γηαηξνύ θαη ηνπ λνζνθόκνπ. Λίγν κεηά ην 1880, ν Ακεξηθαλόο ρεηξνπξγόο William Mayo ζρεκάηηζε ηελ πξώηε πνιπθιηληθή 2, πνπ έγηλε ε γλσζηή ηώξα Κιηληθή Mayo, ζην Ρόηζεζηεξ ηεο Μηλεζόηα. ηελ αξρή, εθεί, θάζε γηαηξόο θξαηνύζε ηαηξηθέο ζεκεηώζεηο ζε έλα πξνζσπηθό βηβιίν ρξεώλ θαη ππνρξεώζεσλ. Σν βηβιίν πεξηείρε ρξνλνινγηθή έθζεζε όισλ ησλ ζπλαληήζεσλ κε αζζελείο. Καηά ζπλέπεηα, νη ζεκεηώζεηο πνπ ζρεηίδνληαλ κε έλαλ κόλν αζζελή κπνξεί λα απείραλ ζειίδεο, αλάινγα κε ηελ ρξνληθή απόζηαζε ησλ επηζθέςεσλ. Έηζη, νη ζθόξπηεο ζεκεηώζεηο έθαλαλ πνιύπινθε ηελ θαιή, ζπλνιηθή ζεώξεζε όιεο ηεο ηζηνξίαο ηεο λόζνπ ελόο αζζελή. Δπηπξόζζεηα, κέξνο ησλ πιεξνθνξηώλ ζρεηηθά κε ηνλ αζζελή κπνξεί λα βξίζθνληαλ ζηα βηβιία άιισλ γηαηξώλ. Σν 1907, ε θιηληθή Mayo πηνζέηεζε έλαλ μερσξηζηό θάθειν γηα θάζε αζζελή. Από απηήλ ηελ θαηλνηνκία πξνέθπςε ην αζθενοκενηρικό ιαηρικό ιζηορικό. Όκσο, 2 Medical practice

5 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 85 ην γεγνλόο όηη όιεο νη ζεκεηώζεηο θπιάζζνληαλ ζε έλαλ κόλν θάθειν, δελ ζήκαηλε όηη ηεξνύληαλ θαη ηα θξηηήξηα ζηα νπνία έπξεπε λα αληαπνθξίλεηαη ην πεξηερόκελν απηώλ ησλ ηζηνξηθώλ. Σν 1920, ε δηνίθεζε ηεο θιηληθήο Mayo ζπκθώλεζε κηα ειάρηζηε πνζόηεηα δεδνκέλσλ πνπ όινη νη γηαηξνί ήηαλ ππνρξεσκέλνη λα θαηαγξάθνπλ. Απηό ην ζύλνιν ησλ δεδνκέλσλ απνηειεί ιίγν-πνιύ ηνλ ζθειεηό γηα ην ζεκεξηλό ηαηξηθό ηζηνξηθό. Παξά ηελ πξσηνβνπιία απηή γηα ηελ (πξώην)ηππνπνίεζε ηνπ ηζηνξηθνύ ησλ αζζελώλ, ηα γξαπηά ηνπο πεξηερόκελα ήηαλ ζπρλά κείγκα παξαπόλσλ, απνηειεζκάησλ εμεηάζεσλ, ζθέςεσλ, ζεξαπεπηηθώλ πιάλσλ θαη επξεκάησλ. Απηέο νη άλαξρεο ζεκεηώζεηο δελ πξόζθεξαλ βαζηά γλώζε, ηδηαίηεξα ζηηο πεξηπηώζεηο αζζελώλ πνπ εμεηάδνληαλ γηα πεξηζζόηεξεο από κηα ελνριήζεηο ή αζζέλεηεο. Ο Weed άδξαμε ηελ επθαηξία λα βειηηώζεη ηελ νξγάλσζε ηνπ ηζηνξηθνύ ησλ αζζελώλ θαη ζηε δεθαεηία ηνπ 1960 εηζήγαγε ην problemoriented medical record. ύκθσλα κε απηό, ζε θάζε αζζελή απνδίδνληαλ έλα ή πεξηζζόηεξα πξνβιήκαηα. Οη ζεκεηώζεηο θαηαγξάθνληαλ γηα θάζε πξόβιεκα μερσξηζηά ζύκθσλα κε ηε δνκή SOAP 3 πνπ ζρεκαηίδεηαη από ην Subjective: ππνθεηκεληθό, Objective: αληηθεηκεληθό, Assessment: αμηνιόγεζε (π.ρ. δηάγλσζε) θαη Plan: ε ζεξαπεία ή αγσγή. Δθηόο από ηελ πεξαηηέξσ βειηίσζε ζηελ (πξώην)ηππνπνίεζε θαη δηάηαμε ηνπ ηζηνξηθνύ ηνπ αζζελή, θύξηνο ζηόρνο ηνπ κνληέινπ SOAP είλαη λα αλαπαξαζηήζεη θαιύηεξα ηε γξακκή θξίζεο θαη ιήςεο απνθάζεσλ ηνπ ζεξάπνληα. Φαίλεηαη μεθάζαξα ζε πνην πξόβιεκα αλαθέξνληαη ηα επξήκαηα θαη ην πιάλν ηεο ζεξαπείαο. Παξόηη ην problem-oriented ηζηνξηθό ηνπ Weed έγηλε εύθνια απνδεθηό ζε επίπεδν νξζνινγηζηηθό, απνδείρηεθε όηη ζηελ πξάμε απαηηνύζε κεγάιε πεηζαξρία πξνθείκελνπ λα επηκείλεη θαλείο ζηε κέζνδν. Σα δεδνκέλα πνπ ζρεηίδνληαη κε πεξηζζόηεξα από έλα πξνβιήκαηα πξέπεη λα θαηαγξάθνληαη αξθεηέο θνξέο». 1.3 Μειονεκηήμαηα ηος Paper-based ιαηπικού θακέλος Γελ ππάξρεη ακθηβνιία φηη γηα δεθαεηίεο (γηα λα κελ πνχκε αηψλεο), ε ιχζε ηνπ paperbased ηαηξηθνχ θαθέινπ έρεη ρξεζηκνπνηεζεί κε ζρεηηθή επηηπρία. Δίλαη κηα κέζνδνο πνπ ρξεζηκνπνηεί σο βάζε ην ραξηί κε ην νπνίν είλαη εμνηθεησκέλνη νη πεξηζζφηεξνη άλζξσπνη θαη πάλησο ζίγνπξα νη αζρνινχκελνη κε ηα ηαηξηθά πξάγκαηα. Πξνζζεηηθά ζηελ εμνηθείσζε ηνπ αλζξψπνπ κε ην ραξηί θαη ηε γξαθή (πνπ είλαη ην βαζηθφηεξν πιενλέθηεκα), κπνξνχκε λα αλαθέξνπκε ηελ επθνιία κεηαθνξάο ηνπ θαη ην απηφλνκν ηεο κεζφδνπ (π.ρ. δελ ρξεηάδεηαη θάπνηα πξίδα κε ξεχκα, ή ππνινγηζηήο γηα λα αλαθηήζεη θαλείο ην πεξηερφκελν ηνπ θαθέινπ) [Guide to Medical Informatics, The Internet and Telemedicine by ENRICO COIERA, 1997]. Τν ραξηί φκσο σο πιηθφ έρεη θάπνηα ζεκαληηθά κεηνλεθηήκαηα: Μπνξεί λα θαηαζηξαθεί εχθνια, ελψ είλαη αξθεηά επίπνλε ε δηαδηθαζία ηεο δεκηνπξγίαο αληηγξάθσλ αζθαιείαο. Φζείξεηαη κε ηε ρξήζε ή ηνλ ρξφλν, νπφηε έρεη πεξηνξηζκέλν ρξφλν δσήο. Δίλαη δηαζέζηκν κφλν ζε έλα κέξνο ηελ ίδηα ζηηγκή. Παξφια απηά, ηα ζεκαληηθφηεξα πξνβιήκαηα πνπ εκθαλίδνληαη απφ ηε ρξήζε ελφο paper-based ηαηξηθνχ θαθέινπ δελ νθείινληαη ζην βαζηθφ ρξεζηκνπνηνχκελν πιηθφ αιιά ζην ηη απηφ ζπλεπάγεηαη. Όηαλ, γηα παξάδεηγκα, ν ηαηξφο βξίζθεηαη κπξνζηά ζε κηα άδεηα θφιια ραξηί, θπξηνιεθηηθά κπνξεί λα γξάςεη νηηδήπνηε. Απηφ πνπ ζα γξάςεη δελ είλαη βέβαην φηη ζα είλαη ρξεζηκνπνηήζηκν απφ απηνχο πνπ ζα ην δηαβάζνπλ. Απηφ κπνξεί λα 3 Κακηά ζρέζε κε ην SOAP (Simple Object Application Protocol) πνπ αλαιχεηαη παξαθάησ

6 86 Άζθεζε 3 νθείιεηαη ζε δηάθνξνπο ιφγνπο, πνπ μεθηλνχλ απφ πηζαλφλ δπζδηάθξηην γξαθηθφ ραξαθηήξα θαη θηάλνπλ κέρξη ηελ παξάιεηςε ζεκαληηθψλ ζηνηρείσλ πνπ πηζαλφλ δελ απαζρνινχλ ηνλ ζπγγξαθέα αιιά απνηεινχλ θαίξηα ζηνηρεία πνπ πξέπεη λα μέξεη ν αλαγλψζηεο. Με ιίγα ιφγηα, ην πεξηερφκελν ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ εμαξηάηαη ζηνλ κέγηζην βαζκφ απφ ηελ ηθαλφηεηα ηνπ ζπγγξαθέα ηνπ λα θαηαγξάςεη θαη λα απνδψζεη ζσζηά ηα ζηνηρεία πνπ ην απνηεινχλ. Βέβαηα, απηφ δελ είλαη έλα πξφβιεκα πνπ νθείιεηαη απνθιεηζηηθά ζηελ πξνζέγγηζε ηνπ paper-based ηαηξηθνχ θαθέινπ, αιιά ζηηο δηαδηθαζίεο θαη ηελ πξνζέγγηζε πνπ αθνινπζνχληαη ζηε ζπκπιήξσζε ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ. Πάλησο, δελ είλαη ηπραίν φηη απηφ ην θαηλφκελν ζπλαληάηαη ζρεδφλ απνθιεηζηηθά ζηελ πεξίπησζε ηνπ paper-based ηαηξηθνχ θαθέινπ. Αμίδεη λα ζεκεησζεί φηη, φπσο έρνπλ δείμεη δηάθνξεο κειέηεο πάλσ ζην ζέκα [Disk and Steen, 1991], νη ηαηξηθνί θάθεινη είλαη απξνζπέιαζηνη ζε πνζνζηφ 30% ηνπ ρξφλνπ ζε κεγάινπο νξγαληζκνχο (λνζνθνκεία, θ.ιπ.), ελψ ζπλήζσο ην πεξηερφκελφ ηνπο είλαη δηαζθνξπηζκέλν ζε δηαθνξεηηθά ζεκεία: γξαθεία ηαηξψλ, λνζνθνκεία, δηαγλσζηηθά θέληξα, θ.ιπ. Έλα άιιν κεηνλέθηεκα είλαη φηη ε πιεζψξα ηαηξηθψλ θαθέισλ ζε έλαλ νξγαληζκφ κπνξεί λα είλαη κνηξαία φζν αθνξά ηελ ρξεζηκνπνίεζή ηνπο απφ ηνπο εξγαδφκελνπο ζε απηφλ, κηα θαη ην θφζηνο ζε ρξφλν θαη ρξήκα γηα ηε ζσζηή απνζήθεπζε θαη ηαμηλφκεζε πηζαλφλ ρηιηάδσλ θαθέισλ είλαη ηεξάζηην. Δπίζεο, ζηελ πεξίπησζε ηνπ paper-based ηαηξηθνχ θαθέινπ δελ κπνξνχκε λα κηιάκε γηα ηελ άκεζε ρξεζηκνπνίεζε ηνπ πεξηερνκέλνπ πιεζψξαο ηαηξηθψλ θαθέισλ γηα έξεπλα, κηα θαη θάηη ηέηνην απαηηεί ηδηαίηεξε πξνζπάζεηα (αλάγλσζε ησλ θαθέισλ, θσδηθνπνηεκέλε θαηαγξαθή ζηνηρείσλ ηνπο θ.ιπ.) θαη ην ζεκαληηθφηεξν: ρξφλν. Τέινο, έρεη απνδεηρζεί [Tang et al. 1994], [Guide to Medical Informatics, The Internet and Telemedicine by ENRICO COIERA, 1997] φηη ην θιηληθφ πξνζσπηθφ θαη εμαθνινχζεζε απνηπγράλεη ζηελ αλεχξεζε πιεξνθνξηψλ απφ έλα paper-based ηαηξηθφ θάθειν θαηά ηε δηάξθεηα κηαο ζπλεδξίαο κε αζζελή: ζηε κειέηε 168 πεξηπηψζεσλ απνδείρζεθε φηη αλαδεηήζεθαλ θαη δελ βξέζεθαλ πιεξνθνξίεο ζε πνζνζηφ 81%. Σην 95% απηψλ ησλ πεξηπηψζεσλ ν ηαηξηθφο θάθεινο δελ ήηαλ δηαζέζηκνο θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ζπλεδξίαο. Τα πνζνζηά αλά θαηεγνξία κε δηαζέζηκεο πιεξνθνξίαο ήηαλ 36% γηα πιεξνθνξίεο πνπ αθνξνχζαλ εξγαζηεξηαθέο εμεηάζεηο θαη πξάμεηο, 23% γηα θαξκαθεπηηθή θαη ζεξαπεπηηθή αγσγή, 31% γηα ηαηξηθφ ηζηνξηθφ θαη 10% γηα άιιεο πιεξνθνξίεο. Όπσο ραξαθηεξηζηηθά αλαθέξεηαη, ε κειέηε δελ εμεηάδεη ηνλ αληίθηππν πνπ είρε ε κε εχξεζε ηεο πιεξνθνξίαο ζηελ εμέιημε θαη ην απνηέιεζκα ηεο ζεξαπείαο πνπ ηειηθά αθνινπζήζεθε γηα ηνπο αζζελείο απηνχο. Ζ πξαγκαηηθφηεηα πάλησο είλαη φηη, παξά ηα κεηνλεθηήκαηα, ππάξρεη ηνπιάρηζηνλ έλα κέξνο ηαηξψλ πνπ πξνηηκνχλ ηνλ paper-based ηαηξηθφ θάθειν ζηελ θαζεκεξηλή ηνπο θιηληθή ξνπηίλα [Tange, 1995]. 1.4 Η ζημεπινή καηάζηαζη Ζ κεραλνγξάθεζε δεδνκέλσλ ηαηξηθήο πθήο δελ μεθίλεζε απφ ηελ αλάγθε αληηκεηψπηζεο ησλ πξνβιεκάησλ ηνπ paper-based ηαηξηθνχ θαθέινπ. Όπσο ζε φιεο ζρεδφλ ηηο πεξηπηψζεηο κεραλνγξάθεζεο, νη πξψηεο δηαδηθαζίεο πνπ κεραλνγξαθήζεθαλ ήηαλ απηέο πνπ είραλ λα θάλνπλ κε ηα νηθνλνκηθά δεδνκέλα θαη ηελ δηαρείξηζε πφξσλ ελφο ζπζηήκαηνο. Έηζη ινηπφλ θαη ζηελ πεξίπησζε ηνπ ηαηξηθνχ ρψξνπ, νη πξψηεο πξνζεγγίζεηο είραλ λα θάλνπλ κε ηε κεραλνγξάθεζε ησλ ινγηζηεξίσλ ησλ νξγαληζκψλ

7 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 87 πγείαο θαη θαηφπηλ κε ηε δηαρείξηζε πφξσλ (θιηλψλ, ξαληεβνχ, θ.ιπ.). Απηφ είλαη θπζηθφ, κηα θαη: Γεληθά, νη δηαδηθαζίεο πνπ αθνξνχλ απηνχο ηνπο ρψξνπο είλαη πην θαιά νξηζκέλεο (γεληθή ινγηζηηθή, δηαδηθαζίεο ππνβνιψλ θαηαζηάζεσλ ζε αζθαιηζηηθνχο θνξείο, θ.ιπ.). Υπήξρε άκεζν φθεινο γηα ηνπο νξγαληζκνχο απφ άπνςε ρξφλνπ (κηα θαη ε κεραλνγξάθεζε βειηηψλεη ζεκαληηθά ην ρξφλν νινθιήξσζεο ηέηνησλ δηαδηθαζηψλ) θαη θφζηνπο (κηα θαη ε κεραλνγξάθεζε κεηψλεη ηηο απαηηήζεηο ζε αλζξψπηλν δπλακηθφ). Σρεηηθά εχθνια, ε κεραλνγξάθεζε εθκεδέληδε ηελ πηζαλφηεηα αλζξψπηλνπ (ινγηζηηθνχ) ιάζνπο. Τν πξνζσπηθφ πνπ ζα ρξεηαδφηαλ λα εθπαηδεπηεί ζε λέεο ηερλνινγίεο ήηαλ πνζνηηθά ζεκαληηθά κηθξφηεξν (απ ην αληίζηνηρν ηαηξηθφ θαη παξαταηξηθφ πξνζσπηθφ) θαη θαηά γεληθή νκνινγία πην εμνηθεησκέλν 4 κε ηέηνηνπ είδνπο κεραλέο (PCs, ηεξκαηηθνχο ζηαζκνχο). Τέινο, νη επελδχζεηο πνπ ρξεηάδνληαλ λα γίλνπλ απφ ηνπο νξγαληζκνχο γηα ηελ εηζαγσγή λέσλ ηερλνινγηψλ, ήηαλ θαζνξηζηηθά κηθξφηεξεο ηφζν ζε ινγηζκηθφ φζν θαη ζε πιηθφ ή εθπαηδεχζεηο πξνζσπηθνχ. Σε αληίζεζε, ηνκείο φπσο ν ηαηξηθφο θάθεινο, εκθαλίδνπλ αξθεηέο δπζθνιίεο ζηε κεραλνγξάθεζή ηνπο: Γελ ππάξρνπλ θαιά νξηζκέλεο δηαδηθαζίεο. Γηα παξάδεηγκα, δελ ππάξρεη πξσηφθνιιν πεξηγξαθήο ησλ ζηνηρείσλ πνπ πξέπεη λα θαηαγξάθνληαη θαηά ηελ εμέηαζε ελφο αζζελνχο, κηα θαη απηφ εμαξηάηαη πνιχ απφ ηελ πείξα ηνπ ηαηξνχ, ην ηαηξηθφ πξφβιεκα ηνπ αζζελή, ηελ εηδηθφηεηα ηνπ ηαηξνχ, θ.ιπ. Γελ ππήξρε άκεζν φθεινο γηα ηνπο νξγαληζκνχο, εθηφο ίζσο απφ ηελ ππνςία φηη ζα βειηησλφηαλ ε πνηφηεηα ησλ πξνζθεξφκελσλ ππεξεζηψλ απφ ηνλ νξγαληζκφ, θαη απηφ, κάιηζηα, ζε καθξνπξφζεζκν νξίδνληα [Evaluation of automated information systems in health care: an approach to classifying evaluative studies, Computer Methods and programs in Biomedicine, R.P. van der Loo, E.M. van Gennip, A.R. Bakker, A. Hasman, F.F. Rutten, 1995]. Ζ εθαξκνγή κεραλνγξάθεζεο δελ ζα κπνξνχζε λα εμαιείςεη (νχηε θαλ λα κεηψζεη αηζζεηά) ηελ πηζαλφηεηα αλζξψπηλνπ ιάζνπο, π.ρ. ζηελ πεξίπησζε κηαο δηάγλσζεο. Σπλήζσο νη απφπεηξεο κεραλνγξάθεζεο πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε, απαηηνχζαλ ηελ θαηαγξαθή κεγάινπ φγθνπ πιεξνθνξηψλ απφ ην ηαηξηθφ πξνζσπηθφ κε απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία θαζπζηέξεζεο ζηελ νινθιήξσζε ησλ θαζεθφλησλ ηνπο θαη, θαηά ζπλέπεηα, ηελ «εθ ησλ έζσ» απφξξηςε ηέηνησλ ζπζηεκάησλ. Τν ηαηξηθφ πξνζσπηθφ ζπλήζσο αληηκεηψπηδε κε δένο θαη θφβν ηελ ηερλνινγία. Τέινο, δελ κπνξνχκε λα αγλνήζνπκε ην γεγνλφο φηη νη πξψηκεο πξνζπάζεηεο κεραλνγξάθεζεο είραλ «θησρφ» user-interface (δηαπξνζσπία), θάηη πνπ δπζρέξαηλε ηδηαίηεξα ηε ρξεζηκνπνίεζή ηεο απφ αλζξψπνπο πνπ αληηκεηψπηδαλ έηζη θη αιιηψο απηή ηνπο ηελ ππνρξέσζε σο πάξεξγν. 4 Με εμαίξεζε ίζσο νξηζκέλνπο θιάδνπο ηεο ηαηξηθήο, φπσο ηα εξγαζηήξηα, φπνπ ην πξνζσπηθφ ρξεζηκνπνηεί ζε κεγάιν βαζκφ κεραλέο ζηελ θαζεκεξηλή θιηληθή ξνπηίλα.

8 88 Άζθεζε 3 Τα παξαπάλσ ζηνηρεία νδήγεζαλ ζηε ζεκεξηλή πξαγκαηηθφηεηα φπνπ πνιχ ιίγνη θνξείο πγείαο κπνξνχλ λα ππνζηεξίμνπλ φηη δηαζέηνπλ ειεθηξνληθφ θάθειν αζζελή. Σρεδφλ ζε φινπο, ππάξρνπλ πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα, ηα νπνία φκσο ζε πνιχ κηθξφ βαζκφ αθνξνχλ θιηληθά ζηνηρεία γηα ηνπο αζζελείο. Μπνξνχκε λα πνχκε φηη είλαη δηαρεηξηζηηθν-θεληξηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα. Πεξηθεξεηαθά ζε απηή ηελ πξνζέγγηζε, ππάξρνπλ ηκήκαηα ηαηξηθήο πιεξνθνξίαο πνπ θαηαγξάθνληαη ειεθηξνληθά ή, αθφκα ζπρλφηεξα, παξάγνληαη κε ηε βνήζεηα κεραλνγξαθηθψλ ιχζεσλ, φπσο γηα παξάδεηγκα ηα εξγαζηήξηα ελφο λνζνθνκείνπ. Σπάληα φκσο ηέηνηνπ είδνπο πιεξνθνξίεο ζπλζέηνπλ κηα ζπλνιηθή εηθφλα γηα ηνλ αζζελή, κηα θαη απνηεινχλ έλα κηθξφ ζπλήζσο κέξνο ηεο. Δίλαη ραξαθηεξηζηηθφ φηη κηα απφ ηηο πην επηηπρεκέλεο εθαξκνγέο ειεθηξνληθνχ θαθέινπ αζζελή [The impact of the HELP computer system on the LDS Hospital paper medical record, G.J. Kuperman, R.M. Gardner], θαηάθεξε λα θαηαζηήζεη ειεθηξνληθά δηαζέζηκα ηα ηαηξηθά ζηνηρεία ησλ αζζελψλ ζε πνζνζηφ 25% επί ηνπ ζπλφινπ, κφλν. Τα ππφινηπα ζηνηρεία εμαθνινπζνχζαλ λα είλαη κε ηε κνξθή εγγξάθσλ. Δμάιινπ, ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο ε πιεξνθνξία είλαη δηαζθνξπηζκέλε φρη κφλν ζε δηαθνξεηηθνχο νξγαληζκνχο πγείαο, αιιά αθφκα θαη ζηνλ ίδην ηνλ νξγαληζκφ πνπ ζπλήζσο ρξεζηκνπνηεί δηαθνξεηηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα. 2. Ο ηλεκηπονικόρ ιαηπικόρ θάκελορ Όπσο αλαθέξακε θαη ζην πξψην θεθάιαην δελ ππάξρεη επξχηεξε ζπλαίλεζε γηα ην πσο νξίδεηαη ε έλλνηα ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ, γηα κηα θνηλή γηα φινπο νλνκαζία, θαζψο θαη γηα ην πεξηερφκελφ ηνπ. Υπάξρεη έλαο αθαδεκατθφο νξηζκφο απφ ην Institute of Medicine (ΗνΜ - ΖΠΑ), πνπ νλνκάδεη ηνλ ειεθηξνληθφ ηαηξηθφ θάθειν CPR (Computer-based Patient Record) θαη αληηθαηνπηξίδεη, θπξίσο, ην φξακα γηα ηε δηαρείξηζε ηεο ηαηξηθήο πιεξνθνξίαο θαη φρη ηελ εθηθηή πινπνίεζε ελφο ηέηνηνπ ζπζηήκαηνο. Παξαζέηνπκε έλα απφζπαζκα απφ ηελ έθζεζε ηνπ IνM κε ζέκα «The Computer-based Patient Record: An Essential Technology for Health Care»: «A computer-based patient record (CPR) is an electronic patient record that resides in a system specifically designed to support users by providing accessibility to complete and accurate data, alerts, reminders, clinical decision support systems, links to medical knowledge, and other aids. Future patient records should support patient care and improve its quality, enhance productivity and reduce administrative costs, support clinical and health services research, accommodate future developments, and ensure patient data confidentiality». Σηελ Δπξψπε επηθξαηεί θπξίσο ν φξνο Electronic Health(Care) Record, ελψ ηα ηειεπηαία ρξφληα αθνχγεηαη φιν θαη πεξηζζφηεξν ν φξνο Citizen Health Record (CHR). Σρεηηθά κε ην ηειεπηαίν κπνξνχκε λα θάλνπκε δπν παξαηεξήζεηο: 1. Αληηθαηαζηάζεθε ν φξνο Patient (αζζελήο) απφ ην Citizen (πνιίηεο). Ζ αιιαγή απηή είλαη πεξηζζφηεξν απφ κηα απιή αληηθαηάζηαζε ιέμεο. Γίλεη ην ζηίγκα ηεο λέαο πνιηηηθήο πνπ πξέπεη λα αθνινπζεζεί ζηνλ επξχηεξν ρψξν ηεο πγείαο: ε πξφιεςε ζα πξέπεη λα είλαη ε βάζε θάζε ζχγρξνλνπ ζπζηήκαηνο πγείαο. Δπηπιένλ, ην ζπλερψο δεηνχκελν είλαη ε πνηφηεηα ησλ παξερνκέλσλ ππεξεζηψλ ν πνιίηεο απφ αζζελήο γίλεηαη καηαναλυηήρ ππεξεζηψλ πγείαο θαη ζπλεπψο είλαη πην απαηηεηηθφο. Τέινο, δελ κπνξνχκε λα αγλνήζνπκε ηελ αιιαγή πνπ επηθέξεη ε λέα απηή ζεψξεζε ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ ζην πεξηερφκελφ ηνπ: Θα πξέπεη λα

9 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 89 πεξηιακβάλεη ζηνηρεία πνπ πηζαλφλ πξηλ, ιφγσ ηεο problem-oriented πξνζέγγηζεο, δελ είραλ ζέζε ζηνλ ηαηξηθφ θάθειν φπσο γηα παξάδεηγκα, εκβφιηα, πξνγξακκαηηζκφο ξαληεβνχ, θ.ιπ. 2. Δμαιείθζεθε ν φξνο Electronic. Απηφ βέβαηα δελ ππνλνεί ηελ νπηζζνρψξεζε ζηελ απφθαζε κεραλνγξάθεζεο ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ. Τν αληίζεην κάιηζηα: ζήκεξα είλαη αδηαλφεην λα αλαθεξφκαζηε ζε ηαηξηθφ θάθειν θαη λα κελ ππνλννχκε ηελ ειεθηξνληθή ηνπ κνξθή.. Τνλ φξν Citizen Health Record (Φάθεινο Υγείαο ηνπ Πνιίηε, ΦΥΠ) πηνζεηεί θαη ε ρψξα καο, κηα θαη είλαη ν πην αληηπξνζσπεπηηθφο θαη, θπξίσο, απηφο πνπ ππνδειψλεη πιεξέζηεξα ην ζχγρξνλν φξακα ηνπ παγθφζκηνπ πνιίηε σο πξνο ηηο απαηηνχκελεο ππεξεζίεο πγείαο. Πνηεο είλαη φκσο νη απαηηήζεηο πνπ πξέπεη λα ηθαλνπνηεί ν Φάθεινο Υγείαο ηνπ Πνιίηε. Καηαξρήλ, ζα πξέπεη λα θαιχπηεη ηελ θαηαγξαθή θαη ζπληήξεζε ηνπ πεξηερνκέλνπ ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ θαη επηπιένλ λα αληηκεησπίδεη επηηπρψο φια ηα πξνβιήκαηα πνπ πξνθχπηνπλ απφ ηελ ειεθηξνληθή θχζε ηνπ, φπσο: Αζθάλεια: πξέπεη λα δηαζθαιίδεηαη ε ηδησηηθφηεηα, λα πξαγκαηνπνηείηαη πηζηή θαηαγξαθή ησλ θιηληθψλ ελεξγεηψλ θαη ησλ ελεξγεηψλ ηνπ ρξήζηε, ηαπηνπνίεζε ηνπ ρξήζηε θαη έιεγρνο πξφζβαζεο. Γιαζςνδεζιμόηηηα: είλαη αλαγθαία ε δπλαηφηεηα δηαλνκήο θαη αληαιιαγήο δεδνκέλσλ ζε ζεκαζηνινγηθφ επίπεδν. Απηφ επηηξέπεη φρη κφλν ηελ αλαγλσζηκφηεηα ησλ δεδνκέλσλ απφ αλζξψπνπο αιιά θαη ηελ απηνκαηνπνηεκέλε επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ απφ άιια ζπζηήκαηα Δςπύηηηα-πεπιεκηικόηηηα: πξέπεη λα ππάξρεη ε δπλαηφηεηα ππνζηήξημεο κηαο επξείαο γθάκαο πξαθηηθψλ ζην ρψξν ηεο ηαηξηθήο θξνληίδαο, ππνζηήξημεο πνιιψλ ηχπσλ δεδνκέλσλ, ππνζηήξημεο εηζαγσγήο δεδνκέλσλ ζε δνκεκέλε κνξθή θαζψο θαη ζε κνξθή ειεπζέξνπ θεηκέλνπ. Μεηαθεπζιμόηηηα: ζα πξέπεη ηα ζπζηήκαηα λα είλαη κεηαθέξζηκα θαη ζπλελψζηκα κεηαμχ ηδξπκάησλ, αλεμάξηεηα απφ ην πιηθφ, ην ινγηζκηθφ θαη ηελ εζληθή γιψζζα πνπ ρξεζηκνπνηεί ν θαζέλαο. Δξέλιξη: πξέπεη λα ππάξρεη ε δπλαηφηεηα ππνζηήξημεο ηαηξηθνχ θαθέινπ γηα καθξά ρξνληθά δηαζηήκαηα, κέζσ ηεο ζπκβαηφηεηαο επεμεξγαζίαο ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ απφ πξνεγνχκελεο θαη επφκελεο εθδφζεηο ζπζηεκάησλ ινγηζκηθνχ. Δπεκηαζιμόηηηα Γιαθεζιμόηηηα Δςπεία σπήζη πποηύπυν

10 90 Άζθεζε 3 3. Ππόηςπα και κυδικοποιήζειρ Ζ δεκηνπξγία ππνδνκήο ελφο πιεξνθνξηαθνχ ζπζηήκαηνο, πνπ ζα αληαπνθξίλεηαη πιήξσο ζηηο αλάγθεο ηνπ ρψξνπ ηεο πγείαο, απαηηεί ηελ αξκνληθή ζπλχπαξμε θαη ζπλεξγαζία κεζφδσλ παξνρήο ππεξεζηψλ ηνπ παξειζφληνο θαη ηερλνινγηψλ ηνπ ζήκεξα. Τα παξαπάλσ πξνυπνζέηνπλ ηελ ζέζπηζε θαη εθαξκνγή θσδηθψλ θαη πξνηχπσλ, ηα νπνία ζα θαζνξίδνπλ ηνλ ηξφπν ζπιινγήο, ζπλεξγαζίαο θαη παξνπζίαζεο ησλ δεδνκέλσλ απφ δηαθνξεηηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα. Απαξαίηεηε ινηπφλ ζεσξείηαη ε χπαξμε ελφο δηθηχνπ, ην νπνίν κε ηελ ρξήζε hardware θαη πνιιψλ ίζσο επηπέδσλ θαη ιεηηνπξγηθψλ κνλάδσλ ινγηζκηθνχ, ζα θαηαθέξλεη λα ζπλδέεη φια απηά ηα ζπζηήκαηα. Με ηνλ φξν Πξσηφθνιια Δπηθνηλσλίαο νλνκάδνληαη ηα ζχλνια θαιά νξηζκέλσλ κεζφδσλ θαη θαλφλσλ, πνπ πξέπεη λα αθνινπζνχληαη, ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη ε νξζή επηθνηλσλία κεηαμχ δηαθνξεηηθψλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ. Έλα ζχλνιν απφ πξσηφθνιια θαζνξίδεη απηφ πνπ νλνκάδεηαη Πξφηππν Δπηθνηλσλίαο (standards). Τα πξφηππα απηά αλαθέξνληαη ζηνλ ηξφπν κε ηνλ νπνίν πξέπεη λα γίλεηαη ε κεηαθνξά πιεξνθνξίαο απφ έλα ζχζηεκα ζε θάπνην άιιν, αιιά θαη ζην είδνο ηεο πιεξνθνξίαο πνπ κπνξεί λα κεηαθέξεηαη. Σην θεθάιαην απηφ ζα παξνπζηαζηνχλ ηα ζεκαληηθφηεξα απφ ηα ππάξρνληα αιιά θαη ηα εμειηζζφκελα πξφηππα ζην ρψξν ηεο πγείαο. 3.1 Γιεθνή Standards για ηην επικοινυνία μεηαξύ ηυν ζςζηημάηυν CEN/TC 251 Ζ Δπξσπατθή Δπηηξνπή Τππνπνίεζεο (European Standards Committee CEN) έρεη δεκνζηεχζεη έλα PreStandard γηα ηελ αξρηηεθηνληθή ειεθηξνληθνχ ηαηξηθνχ θαθέινπ (Electronic HealthCare Record) κε ηελ νλνκαζία ENV Απηφ νξίδεη γεληθέο δνκέο πιεξνθνξίαο θαη ραξαθηεξηζηηθά θνηλά ζε θάζε ειεθηξνληθφ ηαηξηθφ θάθειν, δειαδή έλα ινγηθφ κνληέιν, ρσξίο λα θαζνξίδεη αθξηβψο ηη ηαηξηθή πιεξνθνξία ζα πεξηέρεη ή πσο ζα πινπνηεζεί. To ENV είλαη ην κφλν πξφηππν εηδηθά γηα ειεθηξνληθφ ηαηξηθφ θάθειν ζηνλ θφζκν θαη δελ έρεη πινπνηεζεί ζε θάπνην ζχζηεκα, απνηειεί φκσο αλαθνξά θαη ππάξρνπλ πξνζπάζεηεο ζπλεξγαζίαο θαη ελαξκνληζκνχ ηεο CEN/TC 251 θαη άιισλ πξνηχπσλ, φπσο ην HL ISO/TC 215 O νξγαληζκφο ηππνπνίεζεο ISO έρεη ηδξχζεη ηελ Τερληθή Δπηηξνπή 215 (TC 215) κε ζηφρν ηελ πξνηππνπνίεζε ζηνλ ηνκέα ηεο ηαηξηθήο πιεξνθνξηθήο (Health Informatics). Δηδηθφηεξα, ην WG1 ζηνρεχεη ζηελ αλάπηπμε πξνηχπσλ γηα ηε δηαρείξηζε ηεο ηαηξηθήο πιεξνθνξίαο θαη ησλ ηαηξηθψλ δηαδηθαζηψλ. Ζ επηδίσμε είλαη έλα πξφηππν ηαηξηθνχ θαθέινπ, φπνπ ε θαηάιιειε πιεξνθνξία ζα είλαη δηαζέζηκε φηαλ θαη φπνπ απαηηείηαη ε ππνζηήξημε απνθάζεσλ HL7 Τν HL7 (Health Level Seven) είλαη ζήκεξα ην πιένλ επξέσο ρξεζηκνπνηεκέλν πξφηππν αληαιιαγήο πιεξνθνξηψλ κέζσ ειεθηξνληθψλ κελπκάησλ ζην ρψξν ηεο πγείαο. Σρεδφλ φια ηα επθπή δηαγλσζηηθά κεραλήκαηα (ηαηξνηερλνινγηθφο εμνπιηζκφο)

11 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 91 ππνζηεξίδνπλ ην HL7 θαη ζρεδφλ φια ηα ηαηξηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα πςεινχ επηπέδνπ είλαη ζε ζέζε λα ζηείινπλ θαη λα ιάβνπλ ηα θαηάιιεια HL7 κελχκαηα, ρξεζηκνπνηψληαο ηνπο θαλφλεο αληαιιαγήο κελπκάησλ ηνπ πξσηνθφιινπ ηνπ HL7. Τν HL7 είλαη μεθάζαξα ην πην ψξηκν πξφηππν αληαιιαγήο πιεξνθνξηψλ κέζσ κελπκάησλ. Ζ έξεπλα απφ ηελ αθαδεκατθή θνηλφηεηα θαη ηελ βηνκεραλία θαη ηηο εηαηξίεο ζπκβνχισλ νδήγεζε ζ' απηφ ην πξφηππν, ηελ θπξηφηεηα ηνπ νπνίνπ ηελ θαηέρεη ν κε θεξδνζθνπηθφο νξγαληζκφο Health Level Seven ν νπνίνο έρεη ηνπηθά ππνθαηαζηήκαηα ζε φιεο ζρεδφλ ηηο ρψξεο ηεο Δπξψπεο, ζηηο Ζλσκέλεο Πνιηηείεο ηεο Ακεξηθήο, ζηελ Απζηξαιία / Νέα Εειαλδία, ηελ Αζία θαη ζηε δψλε ηνπ Δηξεληθνχ. Τν πξφηππν HL7 έρεη αλαγλσξηζηεί απφ πνιιά εζληθά ηδξχκαηα πξνηππνπνίεζεο, φπσο ν ANSI (USA) θαη ν DIN(Γεξκαλία) Ο νξγαληζκφο HL7 δεκηνπξγήζεθε πξνθεηκέλνπ λα ιεηηνπξγεί σο αμηφπηζην κέζν επηθνηλσλίαο κεηαμχ ησλ ελδηαθεξνκέλσλ θνξέσλ ζηνλ ηνκέα ηεο ηαηξηθήο πεξίζαιςεο, γεγνλφο πνπ απνηππψλεηαη ζηελ πνηθηιία πνπ παξνπζηάδνπλ ηα κέιε ηνπ φπσο εηαηξίεο ηαηξηθήο πιεξνθνξηθήο, ηδησηηθνί θαη δεκφζηνη θνξείο πγείαο - πξφλνηαο, εηδηθνί ζχκβνπινη, εκπεηξνγλψκνλεο, εηαηξίεο νινθιήξσζεο πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ (system integrators), αζθαιηζηηθνί θνξείο, εηαηξίεο ηαηξνηερλνινγηθνχ εμνπιηζκνχ, θηι. Αλαγλσξίδνληαο ινηπφλ ηελ αλάγθε ππνζηήξημεο ησλ ηνπηθψλ νκάδσλ πνπ δξαζηεξηνπνηνχληαη ζηελ πξνψζεζε ησλ πξνηχπσλ, ν HL7 ζηεξίδεη ηηο πξνζπάζεηεο απηέο κε ηελ δεκηνπξγία ηνπηθψλ παξαξηεκάησλ (HL7 affiliates). Σηελ Δλλάδα ηδξχζεθε θαη ιεηηνπξγεί απφ ην 2003 ην παξάξηεκα (κε θεξδνζθνπηθνχ ραξαθηήξα) ηνπ δηεζλνχο νξγαληζκνχ Health Level Seven (HL7) κε ηελ επσλπκία "HL7 Hellas" Ο ηδξπηηθφο ππξήλαο πεξηιακβάλεη δεθαπέληε (15) δηαθεθξηκέλα νλφκαηα θνξέσλ ηφζν απφ ηνλ Παλεπηζηεκηαθφ φζν θαη απφ ηνλ ρψξν ησλ εηαηξηψλ Ηαηξηθήο Πιεξνθνξηθήο θαη Τερλνινγίαο. Ζ ζπκβνιή ηνπ πξνηχπνπ HL7 ζηελ δηαηεξεζηκφηεηα θαη δηαιεηηνπξγηθφηεηα ησλ πιεξνθνξηθψλ ζπζηεκάησλ πγείαο είλαη ηεξάζηηα. Σε εζληθφ επίπεδν ππάξρνπλ πνιιά παξαδείγκαηα, φπσο ζηηο ΖΠΑ άιια θαη ζηελ Δπξψπε. Τν "Δζληθφ Πξφγξακκα γηα ηελ πιεξνθνξηθή ζην Δζληθφ Σχζηεκα Υγείαο ηεο Μ. Βξεηαλίαο" έρεη ζπκπεξηιάβεη ην πξφηππν HL7 ζηελ ζηξαηεγηθή δηαζχλδεζεο θαη δηαιεηηνπξγίαο ησλ ππαξρφλησλ ζπζηεκάησλ πξνζδίδνληαο ηνπ θπξίαξρν ξφιν θαη κάιηζηα δίλνληαο ηδηαίηεξε έκθαζε ζηελ επεξρφκελε (λέα έθδνζε 3.0 εμειηγκέλε ηερληθά) έθδνζε. Αλάινγεο θηλήζεηο ππάξρνπλ ζε Δζληθά Σπζηήκαηα Υγείαο θαη άιισλ Δπξσπατθψλ ρσξψλ (Οιιαλδία, Γεξκαλία & Φηιαλδία) άιια θαη ησλ ΖΠΑ φπνπ πιένλ ν ξφινο ηνπ είλαη θπξίαξρνο θαη επηβεβιεκέλνο απφ ην θξάηνο άιια θαη ηελ ίδηα ηελ αγνξά. Δπηπξφζζεηα, βξίζθεηαη ζε εμέιημε δηάινγνο κεηαμχ ηνπ Δπξσπατθνχ Οξγαληζκνχ Πξνηχπσλ (CEN) θαη ηνπ HL7 γηα ηελ ελνπνίεζε ή "ζπλνκηιία" ησλ πξνηχπσλ ειεθηξνληθνχ θαθέινπ ηεο TC251 θαη ηνπ HL7. Τν Health Level Seven (HL7) είλαη έλα ζχλνιν απφ αλνηρηά πξφηππα, πνπ επηηξέπεη ζε εηεξνγελή ηαηξηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα λα επηθνηλσλνχλ κεηαμχ ηνπο. Τν HL7 πξνηππνπνηεί ηα πξσηφθνιια θαη ηηο δνκέο γηα ηελ αληαιιαγή κελπκάησλ ηαηξηθνχ ελδηαθέξνληνο ζην επίπεδν ηεο εθαξκνγήο, ην 7 ν Δπίπεδν ηνπ κνληέινπ ISO, δειαδή είλαη αλεμάξηεην απφ ζπγθεθξηκέλεο πιαηθφξκεο θαη ηερλνινγίεο. Ο νξγαληζκφο HL7 ηδξχζεθε ην 1987, ελψ απφ ην 1994 ν ANSI ελέθξηλε ηνλ HL7 σο Standards Developing Organization (SDO) θαη φιεο νη εγθεθξηκέλεο εθδφζεηο ηνπ HL7 απφ ην 1994 ζεσξνχληαη «ακεξηθαληθά εζληθά πξφηππα». Τν πξφηππν έρεη κεγάιε δηάδνζε θπξίσο ζηηο ΖΠΑ, αιιά θαη ζε άιιεο ρψξεο, θαη ε έθδνζε 2.3 (1997) έρεη πινπνηεζεί επξχηαηα.

12 92 Άζθεζε 3 Οη εθδφζεηο HL7 2.x, παξά ηελ επξχηεξε απνδνρή θαη ηηο πνιιέο πινπνηήζεηο, παξνπζηάδνπλ αξθεηά κεηνλεθηήκαηα: Γελ ππάξρεη έλα ινγηθφ κνληέιν αλαθνξάο ηεο πιεξνθνξίαο πνπ αληαιιάζζεηαη ζηα κελχκαηα, νχηε ηξφπνο αλαπαξάζηαζεο ηεο ζρέζεο κεηαμχ ησλ δεδνκέλσλ. Φξεζηκνπνηεί πνιχ εηδηθή ζχληαμε ζηα κελχκαηα, θαζηζηψληαο δχζθνιε ηελ εθκάζεζε θαη ηελ πινπνίεζε ηνπ πξνηχπνπ. Έρεη πνιιά πξναηξεηηθά ραξαθηεξηζηηθά, θάηη πνπ ηνπ παξέρεη επειημία θαη ζπλεηζέθεξε απνθαζηζηηθά ζηε δηάδνζή ηνπ, αιιά πνπ θαζηζηά ζρεδφλ αδχλαην ηνλ έιεγρν ηεο ζπκκφξθσζεο πξνο ην πξφηππν ησλ δηαθφξσλ πινπνηήζεσλ. Έηζη, απαηηείηαη κεγάιε πξνζπάζεηα γηα λα εμαζθαιηζηεί φηη δπν εθαξκνγέο, πνπ ζα «κηιήζνπλ» κεηαμχ ηνπο, ρξεζηκνπνηνχλ ηα ίδηα ραξαθηεξηζηηθά. Παπάδειγμα μηνύμαηορ Τν ζελάξην: Patient William A. Jones, III was admitted on July 18, 1988 at 11:23 a.m. by doctor Sidney J. Lebauer (#004777) for surgery (SUR). He has been assigned to room 2012, bed 01 on nursing unit The message was sent from system ADT1 at the MCM site to system LABADT, also at the MCM site, on the same date as the admission took place, but three minutes after the admit. Τν κήλπκα: MSH ^~\& ADT1 MCM LABADT MCM SECURITY ADT- ^A01 MSG00001 P 2.4 <cr> EVN A <cr> PID 1 PATID1234^5^M11^ADT1^MR^MCM~ ^^^USSSA^SS JONES^ WILLIAM^A^III M C 1200NELM STREET^^GREENSBORO^NC^ GL (919) (919) S PATID ^2^M10^ADT1^AN^A ^NC <cr> NK1 1 JONES^BARBARA^K WI^WIFE NK^NEXT OF KIN<cr> PV1 1 I 2000^2012^ ^LEBAUER^SIDNEY^J. SUR ADM A0 <cr> Ζ έθδνζε HL7 Version 3, πνπ βξίζθεηαη ζε εμέιημε, αληηκεησπίδεη ηα παξαπάλσ ζέκαηα, θαη εηδηθφηεξα: Θα είλαη ην πην νξηζηηθφ πξφηππν HL7, αθήλνληαο ιίγα πεξηζψξηα γηα πξναηξεηηθά ραξαθηεξηζηηθά. Φξεζηκνπνηεί αληηθεηκελνζηξαθή κεζνδνινγία. Οξίδεη έλα θαηαλνεηφ θαη θνηλφ γηα φινπο κνληέιν πιεξνθνξίαο (Reference Information Model - RIM) πνπ εθθξάδεηαη ζε UML θαη είλαη ε ζαθήο αλαπαξάζηαζε ησλ ζρέζεσλ αλάκεζα ζηα δεδνκέλα πνπ αληαιιάζζνπλ ηα κελχκαηα. Παξέρεη κεζφδνπο γηα ηε ρξήζε, κέζα ζε κελχκαηα θσδηθψλ θαη ηαηξηθψλ ιεμηθψλ, απφ δηάθνξεο εμσηεξηθέο πεγέο.

13 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 93 Παξέρεη έλαλ αμηφπηζην ηξφπν αμηνιφγεζεο ηεο ζπκκφξθσζεο κηαο ζπγθεθξηκέλεο πινπνίεζεο κε ην πξφηππν HL7. Φξεζηκνπνηεί XML γηα ηε ζχληαμε ησλ κελπκάησλ. Κσδηθνπνίεζε XML, δε, έρεη ήδε ρξεζηκνπνηεζεί ζην HL7 απφ ηελ έθδνζε 2.4. Δπίζεο παξάιιεια κε ηελ έθδνζε 3, αλαπηχζζεηαη θαη ην Clinical Document Architecture (CDA), γλσζηφ κέρξη πξφζθαηα σο Patient Record Architecture (PRA), πνπ παξέρεη έλα κνληέιν αληαιιαγήο ηαηξηθψλ εγγξάθσλ θαη πξνζεγγίδεη ηελ πξαγκαηνπνίεζε ελφο ειεθηξνληθνχ ηαηξηθνχ θαθέινπ. Απφ ηνλ Ννέκβξην ηνπ 2000, ην CDA έρεη εγθξηζεί σο πξφηππν ηνπ νξγαληζκνχ ANSI. Με ηε ρξήζε ηεο γιψζζαο XML θαη ηνπ ινγηθνχ κνληέινπ HL7 RIM, ε αξρηηεθηνληθή CDA θαζηζηά ηα ηαηξηθά έγγξαθα θαηαλνεηά απφ ην ηαηξηθφ πξνζσπηθφ, αιιά θαη άκεζα επεμεξγάζηκα απφ ππνινγηζηέο. Βαζηθή επηδίσμε είλαη ε αληαιιαγή πηζηνπνηεκέλσλ ηαηξηθψλ εγγξάθσλ θαη ε παξνπζίαζή ηνπο ζε XMLaware browsers, PDAs, θηλεηά ηειέθσλα θαη άιιεο ζπζθεπέο. 3.2 Ππόηςπα για κλινικά δεδομένα Γηα ηελ παξνπζίαζε ησλ θιηληθψλ δεδνκέλσλ έρνπλ δεκηνπξγεζεί πνιιά πξφηππα εηδηθά γηα λα εθθξάζνπλ κε ζπζηεκαηηθφ ηξφπν δηαγλψζεηο θαη δηαδηθαζίεο. Σήκεξα ππάξρνπλ παξαπάλσ απφ 150 γλσζηά ζπζηήκαηα θσδηθνπνίεζεο αιιά απηά κε ηελ επξχηεξε απνδνρή είλαη: Διεθνής Καηηγοριοποίηζη Αζθενειών - International Classification of Diseases (ICD) Ζ ICD θσδηθνπνίεζε είλαη ήδε ζηελ 9ε έθδνζε (ICD-9): Απηνί νη θσδηθνί ζπληεξνχληαη απφ ηελ Παγθφζκηα Οξγάλσζε Υγείαο (WHO) θαη είλαη απνδεθηνί παγθνζκίσο. Σηηο Ζ.Π.Α. ην Δζληθφ Κέληξν Σηαηηζηηθήο γηα ηελ Υγεία (National Center for Health Statistics-NCHS) θαη ην Κέληξν Οηθνλνκηθήο Γηαρείξηζεο ησλ Οξγαληζκψλ Υγείαο (Health Care Financing Administration-HCFA) ζηηο ΖΠΑ έρνπλ ππνζηεξίμεη ηελ αλάπηπμε θάπνησλ αιιαγψλ γηα ηνπο θσδηθνχο ηνπ ICD-9 θαη έρνπλ έηζη δεκηνπξγήζεη ην ICD-9-CM. Ζ WHO έρεη αλαπηχμεη ην ICD-10 θαη ην HCFA έρεη δεκηνπξγήζεη κηα εζεινληηθή νκάδα γηα λα βνεζήζεη ζηελ αλάπηπμε ηνπ ζπζηήκαηνο θσδηθνπνίεζεο δηαδηθαζηψλ (Procedure Coding System ICD-10-PCS). Παξφια απηά ην HCFA πξνβιέπεη πσο ην ICD-10 δελ ζα είλαη δηαζέζηκν γηα ρξήζε ζηηο ΖΠΑ γηα κεξηθά ρξφληα αθφκα. Γεγνλφο είλαη πσο ζηηο ΖΠΑ νη αζθαιηζηηθέο εηαηξείεο, απαηηνχλ ηε ρξήζε ηνπ ICD-9-CM γηα λα δψζνπλ ηηο φπνηεο απνδεκηψζεηο, αιιά ζε φηη αθνξά ηελ αμία ησλ θσδηθψλ απηψλ ζε φηη έρεη λα θάλεη κε ην θιηληθφ κέξνο, απηή ζεσξείηαη πνιχ πεξηνξηζκέλε ιφγσ ηεο έιιεηςεο θιηληθήο ζαθήλεηαο. Δπηπιένλ ε δηαδηθαζία επηινγήο θαη εηζαγσγήο ηνπ θσδηθνχ ηεο θαηάιιειεο αζζέλεηαο είλαη αξθεηά δχζθνιν λα γίλεη απφ άηνκα πνπ δελ έρνπλ ηαηξηθέο γλψζεηο Read Codes Οη Read Codes αλαπηχρζεθαλ ζηε Μεγάιε Βξεηαλία θαη είλαη νπζηαζηηθά κηα εθηελήο ιίζηα φξσλ πνπ ρξεζηκνπνηνχληαη ζην ρψξν ηεο πγείαο. Ο ζηφρνο είλαη λα ρξεζηκνπνηεζεί απφ φινπο φζνπο αζρνινχληαη κε ηελ πγεία θαη ζέινπλ λα πεξηγξάςνπλ ηελ ζεξαπεπηηθή αγσγή θαη ηελ πεξίζαιςε ησλ αζζελψλ ηνπο. Έρεη γίλεη ηδηαίηεξε πξνζπάζεηα ψζηε κε ηε ρξήζε ησλ Read Codes λα κπνξεί θαλείο λα πεξηγξάςεη φζν ην δπλαηφλ πεξηζζφηεξσλ

14 94 Άζθεζε 3 εηδψλ πιεξνθνξία έρεη λα θάλεη κε ηελ θαηάζηαζε θάπνηνπ αζζελή, ζρεδφλ ζε θπζηθή γιψζζα, αιιά κε θσδηθνπνηεκέλν ηξφπν ψζηε λα κπνξεί λα θαηαρσξεζεί θαη λα αλαδεηεζεί απφ έλα ζχζηεκα πιεξνθνξηθήο. Καιχπηνπλ ινηπφλ ζέκαηα φπσο επαγγέικαηα, ζεκάδηα θαη ζπκπηψκαηα, εμεηάζεηο, δηαγλψζεηο, ζεξαπεπηηθέο αγσγέο θαη ζεξαπείεο, θάξκαθα θαη κε ηηο εθαξκνγέο ηνπο θαη αξθεηέο αθφκα πεξηπηψζεηο. Απηφ κπνξεί λα θάλεη δπλαηή ηελ απνζήθεπζε ζε έλαλ ππνινγηζηή ζρεδφλ νπνηνπδήπνηε ζρεηηθνχ κε ηελ πγεία θεηκέλνπ, απφ ηελ ζπλνπηηθή πεξηγξαθή θάπνηνπ επεηζνδίνπ κέρξη έλαλ πιήξε ειεθηξνληθφ θάθειν αζζελή, εάλ απηφ είλαη επηζπκεηφ. Ο θάζε φξνο έρεη έλα κνλαδηθφ θσδηθφ ν νπνίνο βξίζθεηαη απνζεθεπκέλνο ζηνλ ππνινγηζηή. Έηζη επηηξέπεηαη ε απνζήθεπζε, ε αλαδήηεζε θαη ε αλάιπζε ησλ δεδνκέλσλ. Όηαλ ε πιεξνθνξία επηζηξέθεηαη ζηελ νζφλε, ν γηαηξφο βιέπεη κπξνζηά ηνπ, φρη ηνλ θσδηθφ αιιά ηνλ νηθείν ηαηξηθφ φξν πνπ πεξηγξάθεη ηελ θαηάζηαζε. Οη Read Codes ζα κπνξνχζαλ ίζσο λα θάλνπλ ηνλ Ηαηξηθφ Φάθειν εχθνια επαλαθηήζηκν. Δίλαη γεγνλφο φηη νη θσδηθνί κπνξνχλ λα θάλνπλ ηα αξρεία ησλ αζζελψλ εχθνια αλαδεηήζηκα θαη αλαθηήζηκα. Ζ δνκεκέλε κνξθή ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ ζηνλ ππνινγηζηή κπνξεί λα πξνζπειαζηεί θαη λα ρξεζηκνπνηεζεί γηα λα ιχζεη πνιιά πξνβιήκαηα πνπ έρνπλ λα θάλνπλ κε ηελ πεξίζαιςε ηνπ αζζελή. Οη πξφζθαηεο έξεπλεο ζηελ Μεγάιε Βξεηαλία δείρλνπλ φηη ην 87% ησλ γξαθείσλ ησλ νηθνγελεηαθψλ γηαηξψλ είλαη κεραλνγξαθεκέλα. Απφ απηά, πεξηζζφηεξα απφ 60% ρξεζηκνπνηνχλ Read Codes θαη είλαη πάξα πνιχ πηζαλφ απηφ ην πνζνζηφ λα θηάζεη ην 90% ηα επφκελα 2-3 ρξφληα. Τν θέληξν γηα ηελ θσδηθνπνίεζε θαη ηελ θαηεγνξηνπνίεζε (Centre for Coding and Classification NHS) ηνπ Δζληθνχ Σπζηήκαηνο Υγείαο ηεο Μεγάιεο Βξεηαλίαο, έρεη αλαιάβεη λα αλαπηχμεη ηνπο Read Codes ψζηε λα ρξεζηκνπνηεζνχλ απφ φινπο ηνπο επαγγεικαηίεο ζην ρψξν ηεο πγείαο. Ζ αλάπηπμε θαζνδεγείηαη απφ κέιε ηνπ Royal Colleges and Associations, ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ θαη λνζνθφκσλ θαη άιισλ επαγγεικάησλ πνπ έρνπλ λα θάλνπλ κε ην ρψξν ηεο πγείαο Systematized Nomenclature of Human & Veterinary Medicine (SNOMED) Ζ δηεζλήο θσδηθνπνίεζε κε ηελ νλνκαζία Systematized Nomenclature of Human and Veterinary Medicine (SNOMED) ζπληεξείηαη απφ ην College of American Pathologists (CAP) θαη είλαη επξέσο απνδεθηή γηα ηελ πεξηγξαθή απνηειεζκάησλ παζνινγηθψλ εμεηάζεσλ. Έρεη πνιχ-αμνληθή δνκή θσδηθνπνίεζεο (έληεθα πεδία) ε νπνία επηηξέπεη κεγαιχηεξε ζαθήλεηα ζε ζρέζε κε ηελ θσδηθνπνίεζε ICD θαη έρεη ζεκαληηθή αμία φζνλ αθνξά ην θιηληθφ θνκκάηη. Τν CAP έρεη αξρίζεη λα ελαξκνλίδεη ην SNOMED κε ηα πξφηππα HL7 θαη ACR-NEMA. Τν SNOMED απνηειεί έλα απφ ηνπο πξψηνπο ππνςήθηνπο γηα λα γίλεη ην πξφηππν γηα ηνλ ηαηξηθφ θάθειν βαζηζκέλν ζε ππνινγηζηή Diagnosis Related Group (DRG) Έλα DRG είλαη ε θαηεγνξηνπνίεζε κηαο επίζθεςεο ζε θάπνην λνζνθνκείν απφ ηελ άπνςε ηνπ πνην ήηαλ ην πξφβιεκα θαη πσο αληηκεησπίζηεθε ζε θάπνηνλ αζζελή. Ζ θαηεγνξηνπνίεζε DRG (κηα απφ ηηο πεξίπνπ 500) πξνζδηνξίδεηαη απφ έλα πξφγξακκα νκαδνπνίεζεο (grouper) ην νπνίν βαζίδεηαη ζε δηαγλψζεηο θαη δηαδηθαζίεο θσδηθνπνηεκέλεο κε ην ICD-9-CM θαζψο θαη ζε ζηνηρεία ηνπ αζζελή φπσο ειηθία, θχιν, δηάξθεηα παξακνλήο ζην λνζνθνκείν θαη άιινπο παξάγνληεο. Σπλήζσο ην DRG πξνζδηνξίδεη ην πνζφ πνπ ζα θνζηίζεη κηα επίζθεςε (κε ηελ επξεία έλλνηα) αλεμάξηεηα απφ ηηο ρξεψζεηο πνπ έρνπλ πξνθχςεη. Οη θσδηθνί DRG έρνπλ αμία θπξίσο γηα λα

15 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 95 δηεπθνιχλνπλ ηέηνηνπ είδνπο νηθνλνκηθέο αλαιχζεηο θαη φρη γηα θιηληθέο έξεπλεο ή ζεξαπεπηηθή αγσγή ζηνπο αζζελείο, θαζψο δελ έρνπλ ηελ απαξαίηεηε θιηληθή ζαθήλεηα. 3.3 Ππόηςπα Αναγνώπιζηρ Απηά ηα πξφηππα θαιχπηνπλ ηελ αλάγθε γηα χπαξμε θάπνησλ κνλαδηθψλ θσδηθψλ (αλαγλσξηζηηθά-πξνζδηνξηζηέο) πνπ λα πξνζδηνξίδνπλ κε κνλαδηθφ ηξφπν θάζε αζζελή, παξνρέα, νξγαληζκφ ή πξντφλ. Πξέπεη παξφια απηά λα ζεκεησζεί πσο δελ ππάξρεη κέρξη ζήκεξα θάπνηα θαζνιηθή απνδνρή θαη ηθαλνπνίεζε απφ απηά ηα ζπζηήκαηα Αναγνφριζηικά Αζθενών Ο αξηζκφο θνηλσληθήο αζθάιηζεο (Social Security Number-SSN) ζεσξείηαη ζαλ έλαο αξηζκφο ν νπνίνο πξνζδηνξίδεη κνλαδηθά θάζε αζζελή ζηηο ΖΠΑ. Δληνχηνηο, νη θξηηηθέο επηκέλνπλ φηη δελ κπνξεί λα ζεσξεζεί ζαλ ηέηνηνο απιά θαη κφλν γηαηί ν θαζέλαο δελ έρεη έλαλ SSN ε αθφκα ρεηξφηεξα κπνξεί λα ρξεζηκνπνηνχλ ηνλ ίδην αξηζκφ SSN δηάθνξνη πνιίηεο ή ηέινο ιφγσ ηεο επξείαο ρξήζεο πνπ έρεη απηφο ν αξηζκφο ππάξρνπλ κεγάινη θίλδπλνη ζε φηη έρεη λα θάλεη κε ην ηαηξηθφ απφξξεην θαη ηελ αζθάιεηα. Απηά ηα δεηήκαηα έρνπλ ήδε ηνληζηεί απφ ηελ επηηξνπή E31.12 ηνπ ASTM (American Society for Testing and Materials) ε νπνία δεκηνχξγεζε ην «Guide for the properties of a Universal Healthcare Identifier (UHID)». Τν ηλζηηηνχην CPRI (Computer-Based Patient Record Institute) έρεη κηα νκάδα ε νπνία έρεη επίζεο εξεπλήζεη απηά ηα δεηήκαηα θαη εηνηκάδεη κηα εθηεηακέλε θαη πεξηεθηηθή δεκνζίεπζε Αναγνφριζηικά Παροτέφν Τν Κέληξν Οηθνλνκηθήο Γηαρείξηζεο ησλ Οξγαληζκψλ Υγείαο (Health Care Financing Administration-HCFA) ζηηο ΖΠΑ έρεη δεκηνπξγήζεη έλαλ επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελν πξνζδηνξηζηή, γλσζηφ κε ην φλνκα «Universal Physician Identifier Number-UPIN». Ο UPIN δίλεηαη κφλν ζε γηαηξνχο νη νπνίνη δνπιεχνπλ κε ειηθησκέλνπο αζζελείο. Γηα λα μεπεξάζεη απηφλ ηνλ πεξηνξηζκφ, ην HCFA αλαπηχζζεη ην Δζληθφ Αξρείν Παξνρέσλ «National Provider File-NPF» Αναγνφριζηικά Τόποσ Περίθαλυης Υπάξρνπλ δχν επξέσο ρξεζηκνπνηνχκελα αλαγλσξηζηηθά-πξνζδηνξηζηέο ηφπσλ πεξίζαιςεο. Τν έλα είλαη ην «Health Industry Number-HIN», ην νπνίν πξνέθπςε απφ ην «Health Industry Business Communications Council-HIBCC». Τν HIN είλαη έλα αλαγλσξηζηηθφ γηα νηθνγελεηαθνχο γηαηξνχο θαη θαξκαθεία ιηαληθήο. Τν HCFA έρεη επίζεο νξίζεη έλαλ παξνρέα αλαγλσξηζηηθψλ γηα ρξήζε απφ φζνπο αζρνινχληαη κε ειηθησκέλνπο αζζελείο (Medicare) Προζδιοριζηές Προχόνηφν και Εηικεηών Προμηθειών Σε απηή ηελ πεξηνρή ρξεζηκνπνηνχληαη θπξίσο ηξεηο πξνζδηνξηζηέο. Ο «Labeler Identification Code-LIC» ν νπνίνο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα πξνζδηνξίζεη ηνλ θαηαζθεπαζηή ή ηνλ δηαλνκέα θαη παξέρεηαη απφ ην HIBCC.

16 96 Άζθεζε 3 Ο LIC ρξεζηκνπνηείηαη κε ή ρσξίο bar codes γηα πξντφληα θαη πξνκήζεηεο πνπ δηαλέκνληαη κέζα ζε θάπνην νξγαληζκφ παξνρήο ππεξεζηψλ πγείαο. Ο θσδηθφο «Universal Product Code-UPC» ζπληεξείηαη απφ ην Uniform Code Council θαη ρξεζηκνπνηείηαη γηα εηηθέηεο πξντφλησλ ηα νπνία πσινχληαη ζε ηηκέο ιηαληθήο. 3.4 Ππόηςπα εξαζθάλιζηρ ηος αποππήηος ηυν δεδομένυν Οη βαζηθφηεξνη θίλδπλνη θαηά ηελ κεηάδνζε ελφο ειεθηξνληθνχ κελχκαηνο είλαη: - Υπνθινπή πιεξνθνξίαο θαηά ηελ κεηάδνζε ηνπ κελχκαηνο - Αιινίσζε ηεο πιεξνθνξίαο - Παξαπνίεζε ηεο ηαπηφηεηαο ηνπ παξαιήπηε ή/θαη ηνπ απνζηνιέα Σηηο κέξεο καο αληηκεησπίδνληαη κεγάιεο αδπλακίεο ζηα ζέκαηα αζθάιεηαο θαη ζπλερψο λέα ζεζκηθά πιαίζηα θαη πηέζεηο ζηελ αγνξά νδεγνχλ ζηνλ επαλαζρεδηαζκφ ησλ ηαηξηθψλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ, δίλνληαο έκθαζε ζηελ αζθάιεηα. Οη θπξηφηεξεο πηπρέο αζθάιεηαο αλαθέξνληαη παξαθάησ: o Πιζηοποίηζη: Έιεγρνο ηεο απζεληηθφηεηαο ηεο ηαπηφηεηαο ησλ κεξψλ κηαο αληαιιαγήο δεδνκέλσλ o Δξοςζιοδόηηζη: Ζ πξφζβαζε ηνπ ρξήζηε πξέπεη λα είλαη εμνπζηνδνηεκέλε θαη λα βαζίδεηαη ζηα δηθαηψκαηα πξφζβαζεο ηνπ ρξήζηε. Ζ πξφζβαζε πξέπεη λα απαγνξεχεηαη ζε κε εμνπζηνδνηεκέλα άηνκα o Δμπιζηεςηικόηηηα: Ζ ηήξεζε ηνπ απνξξήηνπ ησλ δεδνκέλσλ ε πιεξνθνξία δηαηίζεηαη κφλν ζε εθείλνπο ηνπο ρξήζηεο πνπ είλαη εμνπζηνδνηεκέλνη o Ακεπαιόηηηα: Τα δεδνκέλα ζα πξέπεη λα παξακείλνπλ αθέξαηα, δειαδή λα κελ ππνζηνχλ αιινίσζε o Αδςναμία άπνηζηρ ζςμμεηοσήρ: Ο ρξήζηεο δελ πξέπεη λα κπνξεί λα αξλεζεί ηελ ζπκκεηνρή ηνπ ζηελ αληαιιαγή δεδνκέλσλ o Γςναηόηηηα ελέγσος: Κάζε ηξνπνπνίεζε ή επεμεξγαζία ησλ δεδνκέλσλ πξέπεη λα κπνξεί λα ειεγρζεί, δειαδή απφ πνηνλ έγηλε θαη πφηε o Δςθύνη: Καζνξηζκφο ηεο επζχλεο γηα ηελ εηζαγσγή, πξφζβαζε ή ηξνπνπνίεζε θάζε δεδνκέλνπ o Γιαθάνεια: Τεθκεξίσζε ησλ δηαδηθαζηψλ ηεο επεμεξγαζίαο ψζηε λα κπνξνχλ λα ειεγρζνχλ o Γιαθεζιμόηηηα:Τα δεδνκέλα θαη νη ππεξεζίεο πξέπεη λα είλαη δηαζέζηκα φηαλ ρξεηάδεηαη Ζ αλάπηπμε ζπζηεκάησλ ηαηξηθνχ θαθέινπ βαζηζκέλσλ ζε ππνινγηζηή θαζψο θαη δηθηχσλ ππνινγηζηψλ αλάκεζα ζε νξγαληζκνχο πγείαο, δεκηνχξγεζαλ ηελ αλάγθε γηα αλάπηπμε πξνηχπσλ θαη κεζφδσλ πνπ ζα εμαζθαιίζνπλ ην ηαηξηθφ απφξξεην και την αζθάιεηα ησλ δεδνκέλσλ. Οη παξαθάησ δξαζηεξηφηεηεο έρνπλ λα θάλνπλ κε απηέο αθξηβψο ηηο αλάγθεο. Τo Δζληθφ Σχζηεκα Υγείαο ζηελ Μεγάιε Βξεηαλία (National Health system-nhs) έρεη ζέζεη έλαλ αξηζκφ απφ θαηεπζπληήξηεο γξακκέο γηα ηελ εζληθή αζθάιεηα θαη ηελ πξφζβαζε ζηα δεδνκέλα ψζηε λα εμαζθαιίδεηαη φηη νη πιεξνθνξίεο πνπ είλαη απνζεθεπκέλεο ζε ππνινγηζηέο πξνζηαηεχνληαη απφ παξαβηάζεηο ηνπ απφξξεηνπ, αιινίσζε ή παξαθζνξά θαζψο θαη απψιεηα. Υπάξρνπλ ζπγθεθξηκέλεο ππνρξεψζεηο

17 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ 97 λνκηθά θαηνρπξσκέλεο γηα λα δηαθπιάμνπλ ηελ πιεξνθνξία ε νπνία θπιάγεηαη ζε ππνινγηζηέο ηνπ NHS φπσο ην Data Protection Act θαη ην Computer Misuse Act. Τν ππνπξγείν πγείαο έρεη ζπκβνπιέςεη γηα ην πνηεο είλαη νη θαηεπζπληήξηεο γξακκέο ψζηε λα εμαζθαιηζηεί ην ηαηξηθφ απφξξεην πξνζσπηθψλ ηαηξηθψλ δεδνκέλσλ. Υπάξρνπλ δεκνζηεχζεηο δηαζέζηκεο γηα λα βνεζήζνπλ ζηελ επηζεψξεζε ησλ θαλνληζκψλ πνπ έρνπλ λα θάλνπλ κε ηελ αζθάιεηα, ζηηο νπνίεο ζπκπεξηιακβάλεηαη ε πνιηηηθή αζθάιεηαο πνπ αθνινπζεί ην ίδην ην NHS γηα δίθηπα ππνινγηζηψλ θαζψο θαη ν νδεγφο αζθάιεηαο IM&T. Με ηνλ ίδην ηξφπν κπνξεί λα ειεγρζεί θαη ε ζπκκφξθσζε κε ην Data Protection Act. Τν American Society for Testing and Materials-ASTM κέζσ ησλ ππνεπηηξνπψλ ηνπ απεπζχλεηαη ζε αλάινγα δεηήκαηα. Σπγθεθξηκέλα: Ζ ππνεπηηξνπή E31.12 ηνπ ASTM γηα ηνλ Ηαηξηθφ Φάθειν Αζζελή βαζηζκέλν ζε Υπνινγηζηή (Computer-based Patient Records) έρεη αλαπηχμεη ην "Guidelines for Minimal Data Security Measures for the Protection of Computer-based Patient Records." Ζ ππνεπηηξνπή E31.17 ηνπ ASTM εξγάδεηαη πάλσ ζε πξφηππα γηα ηελ πξφζβαζε θαη ην απφξξεην ησλ Ηαηξηθψλ Φαθέισλ. Ζ ππνεπηηξνπή E31.20 ηνπ ASTM έρεη αλαπηχμεη ηηο πξνδηαγξαθέο πνπ πξέπεη λα έρνπλ ηα πξφηππα γηα ηνλ έιεγρν ηεο πξφζβαζεο ζηελ ηαηξηθή πιεξνθνξία. 4. Από ηη θευπία ζηην ππάξη 4.1 Υλοποιήζειρ Ηλεκηπονικού Ιαηπικού Φακέλος - η μέσπι ηώπα πποζέγγιζη Όπσο είδακε θαη πξνεγνχκελα, ε πιεηνλφηεηα ησλ ζεκεξηλψλ ζπζηεκάησλ δελ είλαη «αζζελνθεληξηθή» αιιά έρεη ζρεδηαζηεί γηα ηελ εμππεξέηεζε ηεο δηαρείξηζεο ελφο θνξέα πγείαο (φπσο ηα λνζνθνκεία), είλαη δειαδή δηαρεηξηζηηθν-θεληξηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα. Γηαρεηξίδνληαη, γηα παξάδεηγκα, ξαληεβνχ, νηθνλνκηθέο θαξηέιεο αζζελψλ, θξεβάηηα, θ.ιπ. θαη ζε νξηζκέλεο πεξηπηψζεηο κπνξνχλ λα δψζνπλ θαη κηα ζπλνιηθή εηθφλα ησλ ππεξεζηψλ πνπ πξνζθέξζεθαλ ζε ζπγθεθξηκέλν αζζελή. Δπίζεο, ε ακηγψο ηαηξηθή πιεξνθνξία δελ είλαη θσδηθνπνηεκέλε (έηζη ψζηε λα είλαη επεμεξγάζηκε), αιιά ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο βξίζθεηαη ζε θείκελα απνζεθεπκέλα ζε memo πεδία ηεο βάζεο δεδνκέλσλ. Οξηζκέλεο απφ ηηο πιεξνθνξίεο κπνξεί λα είλαη θσδηθνπνηεκέλεο (π.ρ. νη κηθξνβηνινγηθέο εμεηάζεηο ζε έλα λνζνθνκεηαθφ ζχζηεκα) αιιά είλαη θσδηθνπνηεκέλεο θαηά ηελ θσδηθνπνίεζε ηεο ζπγθεθξηκέλεο εγθαηάζηαζεο ηεο εθαξκνγήο, νπφηε, λαη κελ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ εληφο ηνπ λνζνθνκείνπ, αιιά γηα δηαζχλδεζε κε άιια ζπζηήκαηα άιισλ λνζνθνκείσλ νχηε ιφγνο λα γίλεηαη. Δμάιινπ, δελ είλαη ιίγεο νη πεξηπηψζεηο ζπζηεκάησλ εγθαηεζηεκέλσλ εληφο ηνπ ίδηνπ θνξέα πγείαο, πνπ δελ είλαη ηθαλά λα επηθνηλσλήζνπλ κεηαμχ ηνπο. Κιαζηθφ παξάδεηγκα ηέηνησλ πεξηπηψζεσλ είλαη ην LIS (Laboratory Information System) κε ην MIS (Management Information System) ελφο λνζνθνκείνπ. Σηελ πεξίπησζε απηή, ην LIS ρξεζηκνπνηείηαη απφ ην λνζνθνκείν γηα ηελ παξαγσγή εθηππψζεσλ κε ηα απνηειέζκαηα ησλ εμεηάζεσλ, θαη, ζηελ θαιχηεξε πεξίπησζε, θαηαγξάθεηαη ην ζπκπέξαζκα πνπ βγαίλεη απφ ηα απνηειέζκαηα ησλ εμεηάζεσλ. Πνιινί απφ ηνπο ιφγνπο πνπ έρνπλ νδεγήζεη ζηελ ζεκεξηλή θαηάζηαζε έρνπλ αλαθεξζεί πξνεγνχκελα. Σε απηφ ην ζεκείν φκσο ζα άμηδε λα αλαθεξζεί έλαο αθφκα: Ζ έιιεηςε επξέσο απνδεθηψλ θσδηθνπνηήζεσλ. Έλα απφ ηα κεγαιχηεξα πξνβιήκαηα είλαη ε

18 98 Άζθεζε 3 κε ρξήζε, απφ ην ηαηξηθφ θαη παξαταηξηθφ πξνζσπηθφ, θσδηθνπνηήζεσλ πνπ ζα επέηξεπαλ ηελ απνηειεζκαηηθή επεμεξγαζία ησλ ηαηξηθψλ δεδνκέλσλ. Τν πξφβιεκα δελ επηθεληξψλεηαη ζηελ έιιεηςε ηέηνησλ πξνηχπσλ αιιά ζηε κε απνδνρή θαη ρξήζε ηνπο ζηελ θαζεκεξηλή θιηληθή πξαγκαηηθφηεηα.. Γηα παξάδεηγκα, κπνξνχκε λα αλαθέξνπκε ηελ θσδηθνπνίεζε ησλ δηαγλψζεσλ ICD-10. Τν ICD-10 είλαη κηα θσδηθνπνίεζε πνπ αθνξά ηηο δηαγλψζεηο θαη πεξηιακβάλεη έλαλ ηεξάζηην αξηζκφ δηαθξηηψλ δηαγλψζεσλ. Βαζίδεηαη ζηε ινγηθή ηνπ δηαρσξηζκνχ ηνπ αλζξψπηλνπ ζψκαηνο ζε ηκήκαηα θαη θαηφπηλ ζηνλ εληνπηζκφ ηνπ πξνβιήκαηνο. Οη πινπνηήζεηο πνπ «θπθινθνξνχλ» ζηελ αγνξά θαηά θαλφλα δελ πξνζθέξνπλ έλα εχρξεζην εξγαιείν εληνπηζκνχ ηνπ θσδηθνχ πνπ αληαπνθξίλεηαη ζηε δηάγλσζε γηα ηνλ αζζελή. Ο ρξήζηεο είλαη αλαγθαζκέλνο λα πεξλά απφ έλα πιήζνο νζνλψλ επηινγήο θαη, αξθεηέο θνξέο, απνηπγράλεη λα εληνπίζεη ηνλ ζσζηφ θσδηθφ κε απνηέιεζκα είηε λα απνξξίπηεηαη ε θσδηθνπνίεζε είηε ν ρξήζηεο λα θαηαιήγεη ζηελ εχθνιε ιχζε ηνπ «άιιεο πεξηπηψζεηο» θαη ηελ πιεθηξνιφγεζε ηεο δηάγλσζεο ζαλ ειεχζεξν θείκελν. Δμάιινπ, δελ πξέπεη λα μερλάκε φηη θαη ηερλνινγηθά, ε επηθξαηνχζα ζρεδηαζηηθή ινγηθή ησλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ γεληθφηεξα ππνβνεζνχζε ζηελ αλάπηπμε απηφλνκσλ, απνμελσκέλσλ πιεξνθνξηαθψλ ζπζηεκάησλ, κε ειάρηζηε δηαζπλδεζηκφηεηα κεηαμχ ηνπο: θαζαξά Client Server εθαξκνγέο (αλ φρη desktop) κε custom παξακεηξνπνηήζεηο. 4.2 Κοιηώνηαρ ηο μέλλον Τνλίζακε θαη πξνεγνχκελα, φηη ν ζεκεξηλφο πνιίηεο έρεη γίλεη αξθεηά πην απαηηεηηθφο φζνλ αθνξά ηηο ππεξεζίεο πνπ ηνπ πξνζθέξνληαη θαη ηδηαίηεξα ζε έλαλ ρψξν επαίζζεην φπσο απηφο ηεο πγείαο. Έρεη ηελ απαίηεζε ν γηαηξφο λα είλαη ελήκεξνο γηα ηελ θαηάζηαζε ηνπ, θαη λα ελεκεξψλεη θαη ηνλ ίδην απνηειεζκαηηθά. Δπίζεο ζηελ επηζηήκε ηεο ηαηξηθήο, φιν θαη πεξηζζφηεξν δηαπηζηψλεηαη ε αλάγθε γηα ηελ ζπγθέληξσζε φζν ην δπλαηφλ πεξηζζνηέξσλ πιεξνθνξηψλ ηφζν γηα ηελ πξαγκαηνπνίεζε επηδεκηνινγηθψλ κειεηψλ, φζν θαη γηα ηελ πιεξέζηεξε εηθφλα ηεο πγείαο ελφο αζζελή. Υπάξρεη, δειαδή, ε αλάγθε γηα εχθνιε πξφζβαζε ζε κεγάιν αξηζκφ ηαηξηθψλ θαθέισλ κε ζθνπφ ηελ επεμεξγαζία ηνπο, φπσο θαη ε ην δπλαηφλ πιεξέζηεξε εηθφλα παξειζφλησλ ηαηξηθψλ εμεηάζεσλ θαη ελεξγεηψλ πνπ αθνξνχλ ηνλ αζζελή. Μειέηεο, εμάιινπ, έρνπλ απνδείμεη ηελ αμία ηεο πξφιεςεο έλαληη ηεο αληηκεηψπηζεο ελφο πξνβιήκαηνο. Οη θνηλσληθνπνιηηηθέο εμειίμεηο ζηνλ θφζκν, ηέινο, θάλνπλ φιν θαη πην εκθαλή ηε ιεηηνπξγία ησλ ζπζηεκάησλ πγείαο ζηε βάζε ηνπ παγθφζκηνπ ρσξηνχ, ζε αληίζεζε κε ην παξειζφλ πνπ δελ ππήξρε ηέηνηα αλάγθε. Τα παξαπάλσ νδεγνχλ ζην ζπκπέξαζκα φηη ην θιέγνλ δήηεκα ηνπ Ζιεθηξνληθνχ Ηαηξηθνχ Φαθέινπ απαηηεί, ην ζπληνκφηεξν δπλαηφλ, ηελ θαιχηεξε δπλαηή ιχζε. Γηα λα κπνξέζεη φκσο λα αληηκεησπηζηεί έλα ηφζν ζχλζεην πξφβιεκα, εθηφο απφ ηελ αλάιπζή ηνπ, ρξεηάδνληαη θαη ηα θαηάιιεια εξγαιεία γηα ηελ πινπνίεζε ηνπ. Σηα πξνεγνχκελα, είδακε φηη ην πεξηερφκελν ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ (αθφκα θαη ζε επίπεδν ηίηισλ) είλαη δπλακηθά νξηδφκελν, θαηά ζπλέπεηα κάιινλ δελ κπνξνχκε λα θαηαιήμνπκε ζε έλα θαιά νξηζκέλν ζρήκα βάζεο δεδνκέλσλ πνπ ζα κπνξνχζε λα πηνζεηεζεί απφ φινπο. Δπίζεο, είδακε φηη ηα δηάθνξα ππάξρνληα ηαηξηθά πιεξνθνξηαθά ζπζηήκαηα είλαη θαηά θαλφλα αζχκβαηα κεηαμχ ηνπο. Τέινο, εχθνια θαηαιαβαίλνπκε φηη δελ ππάξρεη νχηε θαλ εληαία πιαηθφξκα κεηαμχ ησλ δηαθφξσλ εκπιεθνκέλσλ. Πσο λα δψζεηο ινηπφλ ιχζε ζε θάηη ηέηνην;

19 Ηιεθηξνληθόο ηαηξηθόο θάθεινο-σερλνινγίεο γηα ηελ πινπνίεζή ηνπ Το μέλλον είναι ηώπα XML, XML-Schema, XSL, XSLT, X-Path, X-Query, Web Services: ιέμεηο πνπ φινη ίζσο έρνπκε αθνχζεη. Τν ζέκα ηνπ ηαηξηθνχ θαθέινπ ήηαλ ε αθνξκή γηα απηή ηελ άζθεζε. Ζ αηηία ήηαλ νη παξαπάλσ ιέμεηο. Σηφρνο ηεο άζθεζεο απηήο είλαη ε γλσξηκία θαη ε ελαζρφιεζε κε απηέο. Δίλαη λέεο ηερλνινγίεο πνπ κπνξνχλ λα ρξεζηκνπνηεζνχλ παληνχ, ηερλνινγίεο πνπ ήδε απνηεινχλ δνκηθνχο ιίζνπο αθφκα θαη ζηα ζχγρξνλα ιεηηνπξγηθά ζπζηήκαηα (βιέπε ην παξάδεηγκα ηνπ SOAP θαη ησλ Win-XP). Σην παξφλ θπιιάδην, ζα «αθνπκπήζνπκε» απιψο απηέο ηηο ηερλνινγίεο, αλαθέξνληαο κφλν κεξηθά πνιχ βαζηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπο. Σε θακηά πεξίπησζε ινηπφλ δελ ζα πξέπεη λα πεξηνξηζηείηε ζηελ χιε απηνχ ηνπ θπιιαδίνπ, γηα λα θαηαλνήζεηε (θαη λα ρξεζηκνπνηήζεηε) ηηο παξαπάλσ ηερλνινγίεο. Τν web είλαη γεκάην απφ sites πνπ κπνξείηε λα αλαδεηήζεηε πιεξνθνξίεο, παξαδείγκαηα, ζπκβνπιέο. Μηα θαιή αξρή είλαη ην αληίζηνηρν section ηνπ MSDN ηεο Microsoft (http://msdn.microsoft.com ). Χάμηε ην, πξαγκαηηθά αμίδεη ηνλ θφπν. Αο δνχκε ινηπφλ ηη καο επηθπιάζζεη ην κέιινλ...

20 100 Άζθεζε 3 5. Σύγσπονερ ηεσνολογίερ 5.1 XML Ιζηορικά ζηοιτεία Απφ ηνλ Φεβξνπάξην ηνπ 1998 πνπ ην W3C (World Wide Web Consortium) επηθχξσζε ηελ XML 1.0 σο πξφηππν ηνπ Internet, θαη φρη κφλν, πάξα πνιιέο νκάδεο εξγαζίαο, θαζψο θαη εηαηξείεο, έρνπλ δεκηνπξγήζεη κηα πιεζψξα απφ πξφηππα XML, ψζηε πιένλ δελ κπνξνχκε λα κηιάκε γηα έλα πξφηππν XML, αιιά κάιινλ γηα κηα κεγάιε "νηθνγέλεηα πξνηχπσλ" XML. Φσξίο ακθηβνιία, ιίγεο ηερλνινγίεο πηνζεηήζεθαλ κε ηφζν ελζνπζηαζκφ θαη άλνημαλ λένπο δξφκνπο. Όκσο, ε ζπλερήο δηεχξπλζε ηεο ήδε κεγάιεο απηήο νηθνγέλεηαο πξνδηαγξαθψλ, εγθπκνλεί θηλδχλνπο πνπ πξνέξρνληαη απφ ηελ απμαλφκελε πνιππινθφηεηα θαη ηελ νινέλα θαη πην βαζηά αιιειεμάξηεζε θαη επηθάιπςε ησλ δηαθφξσλ πξνδηαγξαθψλ κεηαμχ ηνπο Τι είναι η XML Οι βασικοί σταθμοί στην εξέλιξη τηρ XML Η δξαζηεξηόηεηα ηνπ W3C πάλσ ζηελ XML μεθίλεζε ην 1996 θαη θνξπθώζεθε ηνn Φεβξνπάξην ηνπ 1998 κε ηε δεκνζίεπζε ηεο ζύζηαζεο XML 1.0 Recommendation. Σηε ζπλέρεηα, ε παξάιιειε πξνζπάζεηα δηαθόξσλ νκάδσλ εξγαζίαο θαηέιεμε ζηε ζύζηαζε Namespaces in XML, ηνλ Ιαλνπάξην ηνπ 1999, πνπ αθνξά ηνπο ρώξνπο νλνκάησλ ηεο XML (namespaces), ώζηε λα δηαθξίλνληαη δηπιόηππνη ηύπνη ζηνηρείσλ θαη νλόκαηα νξηζκάησλ ζηά έγγξαθα, θαη ζε κηα ζύζηαζε γηα ηε ζύλδεζε ησλ εγγξάθσλ κε style-sheets. Σηηο 16 Ννεκβξίνπ 1999 δεκνζηεύνληαη σο ζπζηάζεηο ηεο W3C νη κεηαζρεκαηηζκνί XSLT (XSL Transformations) θαη ε γιώζζα XML Path (XPath), πνπ αληηπξνζσπεύνπλ ηελ θαηάιεμε ησλ πξνζπαζεηώλ γηα έλαλ εληαίν θαη επξύηεξα απνδεθηό ηξόπν κεηαζρεκαηηζκνύ θαη παξνπζίαζεο ησλ εγγξάθσλ XML. Τνλ Σεπηέκβξην ηνπ 1999 μεθίλεζε ε εξγαζία πάλσ ζην XML Query, κε ζηόρν κηα επέιηθηε γιώζζα εξσηήζεσλ γηα ηελ αλάθηεζε δεδνκέλσλ από έγγξαθα XML, ελώ από ηνλ Σεπηέκβξην ηνπ 2000 έρεη μεθηλήζεη εξγαζία πάλσ ζε έλα πξσηόθνιιν XML (XML Protocol) κε ζηόρν ηελ επηθνηλσλία ζε έλα θαηαλεκεκέλν ππνινγηζηηθό πεξηβάιινλ κε ηελ XML σο κέζν ελζπιάθσζεο ησλ δεδνκέλσλ. Σε απηή ηελ πξνζπάζεηα πεξηιακβάλεηαη πιένλ θαη ην SOAP (Simple Object Access Protocol), ελώ κόιηο πξόζθαηα (2 Οθησβξίνπ 2001) δεκνζηεύηεθε ην πξνζρέδην εξγαζίαο (Working Draft) γηα ηελ έθδνζε 1.2 ηνπ SOAP. Ζ XML (extensible Markup Language) είλαη κηα νηθνγέλεηα ηερλνινγηψλ πνπ ζηνρεχνπλ ζηνλ ρεηξηζκφ δνκεκέλσλ θεηκέλσλ. Γηα λα είκαζηε πην αθξηβείο, ζηνρεχεη ζηελ αλαγλψξηζε θαη ρεηξηζκφ δνκψλ κέζα ζε έλα θείκελν. Ζ ηδέα απηή ππάξρεη απφ παιηφηεξα, νπφηε θαη νξίζηεθε ε SGML (Standard Generalized Markup Language), κφλν πνπ δελ ήηαλ αξθεηά ηθαλνπνηεηηθή γηα ρξήζε ζην Internet θαη πξνηάζεθε ε XML πνπ είλαη πην πνιχ πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε. Ζ XML είλαη έλα ππνζχλνιν (εθαξκνγή) ηεο SGML, φπσο είλαη γηα παξάδεηγκα θαη HTML! Ζ XML ππαγνξεχεη ηνλ δηαρσξηζκφ ηνπ πεξηερνκέλνπ ελφο θεηκέλνπ απφ ηνλ ηξφπν παξνπζίαζήο ηνπ. Ζ XML δελ αζρνιείηαη κε ην αλ ε πεξίιεςε ελφο θεηκέλνπ πξέπεη λα βξίζθεηαη ζην πάλσ κέξνο ηνπ θεηκέλνπ θαη λα είλαη γξακκέλε κε γξακκαηνζεηξά Italic κεγέζνπο 12 ζηηγκψλ, αιιά κε ηελ αλαγλψξηζε ηνπ ηκήκαηνο ηνπ θεηκέλνπ πνπ απνηειεί ηελ πεξίιεςή ηνπ. Ζ ηδέα ηνπ δηαρσξηζκνχ ηεο δνκήο θαη ηνπ πεξηερνκέλνπ ελφο εγγξάθνπ απφ ηνλ ηξφπν παξνπζίαζήο ηνπ, φζν απιντθή θαη αλ θαίλεηαη, είλαη απφ ηηο επαλαζηαηηθφηεξεο ζηνλ ρψξν ηεο πιεξνθνξηθήο, κηα θαη έδσζε ηελ επθαηξία γηα πξαγκαηηθά cross-platform ιχζεηο.

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67)

Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Hellas online Προεπιλεγμένες ρσθμίσεις για FritzBox Fon WLAN 7140 (Annex B) 30.04.67 FritzBox Fon WLAN 7140 - Annex B (30.04.67) Γηα λα επαλαθέξεηε ην FritzBox Fon WLAN 7140 ζηηο πξνεπηιεγκέλεο ηνπ ξπζκίζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

Διιεληθά Σειρά Moov Δγτειρίδιο τρήζηη Δνημέρφζης ταρηών Web Αλαζεώξεζε: R00 (2010/05) Πώς να ενημερώζφ ηοσς τάρηες; Υπάξρνπλ ηέζζεξα βήκαηα γηα ηελ ελεκέξσζε ηνπ ράξηε. Βήκα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΕΛΕΓΚΤΕΣ Η ζεκεξηλή ξαγδαία εμέιημε ηεο ηερλνινγίαο ηεο κηθξνειεθηξνληθήο επέηξεςε ηελ θαηαζθεπή εηδηθώλ νινθιεξσκέλσλ θπθισκάησλ απνζήθεπζεο δεδνκέλσλ θαη πιεξνθνξηώλ θαηαιακβάλνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH

ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KARNAUGH ΑΠΛΟΠΟΙΗΗ ΛΟΓΙΚΩΝ ΤΝΑΡΣΗΕΩΝ ΜΕ ΠΙΝΑΚΕ KRNUGH Γηα λα θάλνπκε απινπνίεζε κηαο ινγηθήο ζπλάξηεζεο κε πίλαθα (ή ράξηε) Karnaugh αθνινπζνύκε ηα παξαθάησ βήκαηα:. Η ινγηθή ζπλάξηεζε ζα πξέπεη λα είλαη ζε πιήξε

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία. Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Ειζαγωγή ζηη Φωηογραθία Χριζηάκης Σαζεΐδης EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 6 ο Προγράμμαηα θωηογραθικών μηχανών Επιλογέας προγραμμάηων Μαο δίλεη ηε δπλαηόηεηα λα ειέγμνπκε ην άλνηγκα δηαθξάγκαηνο θαη

Διαβάστε περισσότερα

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk)

Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Σεκηλάξην Τνκέα Λνγηζκηθνύ Γίθησα ποσ παρέτοληαη από τρήζηες: Κίλεηρα, ηετλοιογίες θαη αλοητηά δεηήκαηα Λεσηέρες Μακάηας (lmamatas@ee.ucl.ac.uk) Περίιευε παροσζίαζες Τη είλαη ηα «Γίθηπα πνπ παξέρνληαη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird

1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1. Οδηγίερ εγκαηάζηαζηρ και σπήζηρ έξςπνυν καπηών και τηθιακών πιζηοποιηηικών με σπήζη ηος λογιζμικού Μοzilla Thunderbird 1.1 Εγκαηάζηαζη ηυν οδηγών ηηρ έξςπνηρ κάπηαρ ζηο λογιζμικό Mozilla Thunderbird

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα

Γιπθόδε + Ομπγόλν Δηνμείδην ηνπ άλζξαθα + Νεξό + Ελέξγεηα 4. ΑΝΑΠΝΟΗ Η δηάζπαζε ηεο γιπθόδεο γίλεηαη κέζα ζηα θύηηαξα, νλνκάδεηαη θπηηαξηθή αλαπλνή θαη εμαζθαιίδεη ηελ ελέξγεηα πνπ είλαη απαξαίηεηε ζην θύηηαξν. Η δηάζπαζε γίλεηαη κε ηελ παξνπζία νμπγόλνπ θαη

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX

ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX ΕΝΤΟΛΕΣ WINDOWS ΚΑΙ UNIX Σηότοι εργαζηηρίοσ Σην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ, νη θνηηεηέο ζα εμνηθεησζνύλ κε βαζηθέο εληνιέο δηθηπαθώλ πξσηνθόιισλ νη νπνίεο βξίζθνπλ εθαξκνγή ζε πεξηβάιινληα Windows

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) =

ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΑ ΣΗ ΧΗΜΔΙΑ Ι ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 2009. 1. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(x,y) = ΘΔΜΑΣΑ Α επηέκβξηνο 9. Να ππνινγηζηνύλ νη κεξηθέο παξάγσγνη πξώηεο ηάμεο ηεο ζπλάξηεζεο f(,y) = y.. Να ππνινγηζηνύλ ηα νινθιεξώκαηα: a) ln b) a) 3cos b) e sin 4. Να ππνινγηζηεί ην νινθιήξσκα: S ( y) 3

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Δ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ. ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΗΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΗΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΔΝΟΣΖΣΑ 2 ε : ΤΛΗΚΑ ΩΜΑΣΑ ΔΡΓΑΛΔΗΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Ογθνκεηξηθό δνρείν Καηαζθεπάδνπκε έλα νγθνκεηξηθό δνρείν από πιαζηηθό κπνπθάιη λεξνύ

Διαβάστε περισσότερα

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ

Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ Βιομησανικόρ ζσεδιαζμόρ πποϊόνηων από ανακςκλωμένερ ζςζκεςαζίερ ΤΕΙ Δσηικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομητανικού Στεδιαζμού Εργαζηήριο C 3 www.c3.teiwm.gr C 3 LAB www.c3.teiwm.gr 1 Εηζαγσγή Πεπιεσόμενα ύκβνια

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ

10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ 10). ΣΤΠΟΠΟΙΗΜΕΝΕ ΠΑΡΟΥΕ ΜΣ ΚΑΙ ΥΣ Σσποποιημένες παροτές ΥΣ Γηα ηελ ειεθηξνδόηεζε θάζε εζωηεξηθήο εγθαηάζηαζεο θαηαζθεπάδεηαη κία από ηηο «ηππνπνηεκέλεο» παξνρέο πνπ αλαθέξνληαη παξαθάηω. Γηα θάζε ηππνπνηεκέλε

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο:

Σύνθεζη ηαλανηώζεων. Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Σύνθεζη ηαλανηώζεων Α. Σύλζεζε δύν α.α.η ηεο ίδιας ζστνόηηηας Έζησ έλα ζώκα πνπ εθηειεί ηαπηόρξνλα δύν αξκνληθέο ηαιαληώζεηο ηεο ίδηαο ζπρλόηεηαο πνπ πεξηγξάθνληαη από ηηο παξαθάησ εμηζώζεηο: Η απνκάθξπλζε

Διαβάστε περισσότερα

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε

γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα ηνλ Άξε Κσλζηαληηλίδε γηα «ην θνηλό θαη ην θύξην» (Γ.νισκόο) γηα λα ρηίδω πάληα κε ηνλ ίδηνλε ηξόπν, κε ηηο ίδηεο θαηαζθεπαζηηθέο θαη πιαζηηθέο πξννπηηθέο, κε ηελ ίδηαλε πάληνηε πίζηε θαη αγάπε.. Α.Κ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ

ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ ΥΡΙΣΟΤΓΔΝΝΙΑΣΙΚΔ ΚΑΣΑΚΔΤΔ 1) Υξηζηνπγελληάηηθα ειαηάθηα θάξηα ή θαδξάθη θάξηα ή θαδξάθη Τιηθά πνπ ζα ρξεηαζηνύκε: Υαξηί θάλζνλ καύξν γηα ην θόλην, πξάζηλν γηα ηα ειαηάθηα, θόθθηλν γηα ηα αζηεξάθηα Απιό

Διαβάστε περισσότερα

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ

Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com Ώρες διδασκαλίας: 16:00 19:15 μμ ΠΑΙΓΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΚΤΠΡΟΤ Πξόγξακκα Δπηκόξθσζεο Τπνςεθίσλ Καζεγεηώλ Σερλνινγίαο Γελάξεο 2011 ΗΛΔΚΣΡΟΝΙΚΑ Ι (Ύιε Γπκλαζίνπ) Διδάσκων: Σαββίδης Σάββας Τηλζφωνο: 99543321 Ε-mail: savvas_email@yahoo.com

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1

ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ. Δρώτηση 1 ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ Πνιινί άλζξσπνη πηζηεύνπλ όηη ν άλεκνο ζα έπξεπε λα αληηθαηαζηήζεη ην πεηξέιαην θαη ην θάξβνπλν σο πεγή ελέξγεηαο γηα ηελ παξαγσγή ειεθηξηζκνύ. Οη θαηαζθεπέο πνπ θαίλνληαη ζηελ εηθόλα είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ

Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Από ηε κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ ζηε ςεθηαθή πόιε. Μηα λέα καηηά ζην ηξόπν ζρεδηαζκνύ παξνρήο ππεξεζηώλ Μνρηαλάθεο Κσλ/λνο Πξντζηάκελνο Πιεξνθνξηθήο Γήκνπ Ηξαθιείνπ Η κεραλνξγάλσζε ησλ ππεξεζηώλ 1990-

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING

Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Διατείριση Φσσικών Καταστρουών: ACTIVE LANDSLIDE INVENTORY MAPPING AND SUSCEPTIBILITY ZONING Ναηαιία Σπαλνύ, spanou@igme.gr & natspanou@gmail.com Τερληθόο Γεσιόγνο (M.Sc.) Πεξηγξαθή Χάξηεο ρσξηθήο θαηαλνκήο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 4 ΣΥΝΔΥΑΣΤΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 1. ρεδίαζε πλδπαζηηθνύ Κπθιώκαηνο Έλα ζπλδπαζηηθό θύθισκα (Κ) έρεη ηξεηο εηζόδνπο A, B θαη C θαη κία έμνδν Y Y=A B+AC Να θαηαζθεπάζεηε ην ράξηε Karnaugh. B 0

Διαβάστε περισσότερα

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ

ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ ύζηεκα Ωξνκέηξεζεο Πξνζσπηθνύ (Έθδνζε 2) ΤΠΗΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΤΣΗΜΑΣΩΝ Πεξηερόκελα Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά Καηαγξαθή Ώξαο πγρξνληζκόο πζηήκαηνο Παξνπζίαζε πζηήκαηνο Πηζαλά ελάξηα Υξήζεο 2 Σερληθά Υαξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ

ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ ΓΙΔΘΝΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΗ 1 Ο πίλαθαο ηεο πξνεγνύκελεο ζειίδαο είλαη ηκήκα ηεο έθζεζεο πνπ δεκνζηεύηεθε από ηελ PLAN Ιnternational, κηα δηεζλή αλζξσπηζηηθή νξγάλσζε. Γίλνληαη πιεξνθνξίεο γηα ηηο παξεκβάζεηο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1.

ΠΛΗ36. Άσκηση 1. Άσκηση 2. Οη δηεπζύλζεηο ησλ 4 σλ ππνδηθηύσλ είλαη νη αθόινπζεο. Υπνδίθηπν Α: 10.101.1.64/27 Υπνδίθηπν Β: 10.101.1. Άσκηση 1 ΠΛΗ36 1. Η κόλε πεξίπησζε λα έρνπκε ζύγθξνπζε κεηαμύ παθέησλ ησλ δύν θόκβσλ είλαη λα ζηείιεη ν δεύηεξνο πξηλ πξνιάβεη λα πιεξνθνξεζεί γηα ηελ θαηάιεςε ηνπ δηάπινπ από ηνλ άιιν. Από ηε ζηηγκή πνπ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ

ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ ΔΡΓΑΙΑ ΣΡΙΣΟΤ ΣΡΙΜΗΝΟΤ ΣΗΝ ΟΓΤΔΙΑ Α.Να γξάςεηε ηα ηππηθά ζηάδηα ηεο αλαγλώξηζεο ζηελ Οδύζζεηα. Το θέμα της αναγνώρισης είναι συχνό, ιδιαίτερα στις τελευταίες ραψωδίες του έπους, δηλαδή από τότε που ο Οδυσσέας

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Γ Γυμνασίου ιήμεο 11.00 Κάπνηνο άξρηζε λα δηαβάδεη έλα βηβιίν ηελ 1 ε Δεθεκβξίνπ. Κάζε κέξα δηάβαδε ηνλ ίδην αξηζκό ζειίδσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014

ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 ΠΑΡΔΜΒΑΔΙ ΔΤΑΙΘΗΣΟΠΟΙΗΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΓΙΑ ΣΟΝ HIV/AIDS ΣΗΝ ΑΚΣΟΓΡΑΜΜΗ ΣΩΝ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΔΝΟΣΗΣΩΝ ΣΗ ΚΔΝΣΡΙΚΗ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΑΤΓΟΤΣΟ 2014 Σν ΚΔ.ΔΛ.Π.ΝΟ., Γξαθείν Θεζζαινλίθεο θαη ε Γηεύζπλζε Γεκόζηαο Τγείαο ηεο

Διαβάστε περισσότερα

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code)

Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Μορθές Κακόβοσλοσ Κώδικα (Malicious Code) Page 1 Υποπλοίαρτος Ν. Πεηράκος ΠΝ Αηδένηα Γνύξεηνη Ίππνη (Trojan Horses) Ινί (Viruses) Worms Root-kit Page 2 Γνύξεηνο Ίππνο (Trojan Horse) Οξηζκόο: Πξόγξακκα

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15

Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Σπληήξεζε ηξνθίκσλ ρσξίο ρεκηθά πξόζζεηα PROJECT B ΛΥΚΕΙΟΥ 2 014-15 Εηζαγσγή Οη ηερληθέο ζπληήξεζεο ηξνθίκσλ έρνπλ ζθνπό : α) λα παξεκπνδίζνπλ αλεπηζύκεηεο κεηαβνιέο ζηα ραξαθηεξηζηηθά (γεύζε - ρξώκα -

Διαβάστε περισσότερα

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ

Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ. 14 Σεπηεκβξίνπ Η Ύςσζε ηνπ Τηκίνπ Σηαπξνύ 14 Σεπηεκβξίνπ Ση γηνξηάδνπκε ηελ εκέξα ηεο ύςσζεο ηνπ Σηκίνπ ηαπξνύ (1/6) Τν έηνο 326 ε Αγία Ειέλε πήγε ζηελ Ιεξνπζαιήκ γηα λα πξνζθπλήζεη ηνπο Αγίνπο Τόπνπο θαη λα επραξηζηήζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΗΑΣΚΖΚΑΣΗΘΟ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ ΚΔΣΑΠΣΤΥΗΑΘΩΛ ΠΟΤΓΩΛ ΣΑ ΠΙΖΡΟΦΟΡΗΑΘΑ ΤΣΖΚΑΣΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΓΗΑΣΚΖΚΑΣΗΘΟ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ ΚΔΣΑΠΣΤΥΗΑΘΩΛ ΠΟΤΓΩΛ ΣΑ ΠΙΖΡΟΦΟΡΗΑΘΑ ΤΣΖΚΑΣΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΓΗΑΣΚΖΚΑΣΗΘΟ ΠΡΟΓΡΑΚΚΑ ΚΔΣΑΠΣΤΥΗΑΘΩΛ ΠΟΤΓΩΛ ΣΑ ΠΙΖΡΟΦΟΡΗΑΘΑ ΤΣΖΚΑΣΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΖΙΔΘΣΡΟΛΗΘΟΗ ΗΑΣΡΗΘΟΗ ΦΑΘΔΙΟΗ: ΔΛΑΡΗΟ ΔΦΑΡΚΟΓΖ ΘΑΗ ΑΛΑΙΤΖ ΣΟΤ ΙΟΓΗΚΗΘΟΤ ΑΛΟΗΘΣΟΤ ΘΩΓΗΘΑ OPENMRS ΘΟΣΗΡΟΤ ΒΑΗΙΗΘΖ Δπηβιέπνληεο:

Διαβάστε περισσότερα

ΙNCOFRUIT - (HELLAS).

ΙNCOFRUIT - (HELLAS). Πξνο ΟΛΑ ΤΑ ΜΔΛΗ Κε Σπλάδειθε Θέκα: Ιζπαλία & Γεξκαλία 5 ε ΔΒΓΟΜΑΓΑ 2011 (31 Ιαλ έσο 30 Φεβξ.2011) Παξαζέηνπκε θαησηέξσ: Αλαζθόπεζε ηεο 4 εο εβδνκάδνο 2011 κε ηηο ηηκέο ησλ εζπεξηδνεηδώλ πνπ δηακνξθώζεθαλ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ

ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ ΦΤΛΛΟ ΔΡΓΑΙΑ 1 Βαζηθέο Έλλνηεο & Καηεγνξίεο Γηθηύσλ Τπνινγηζηώλ Γξαζηεξηόηεηα 1ε αο δίλεηαη ν ελλνηνινγηθφο ράξηεο "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ - Βαζηθέο Έλλνηεο" πνπ αθνξά ζηελ θεληξηθή έλλνηα "Γίθηπα Τπνινγηζηψλ".

Διαβάστε περισσότερα

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή

Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή Καλόλες Αθηηλοπροζηαζίας ζηε ζεραπεσηηθή Πσρεληθή Ιαηρηθή ηαπξνύια Βνγηαηδή, Αθηηλνθπζηθόο Ιαηξηθήο, Σκήκα Αδεηώλ & Διέγρσλ, Δ.Δ.Α.Δ. Δπηζηεκνληθή Ηκεξίδα ΔΦΙΔ Γνζηκεηξία & Αθηηλνπξνζηαζία Ραδηντζνηνπηθέο

Διαβάστε περισσότερα

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ

T A E K W O N D O. Δ. ΠπθαξΨο. ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ T A E K W O N D O Δ. ΠπθαξΨο ΔπΫθνπξνο ΘαζεγεηΪο ΑζιεηηθΪο ΦπζηθνζεξαπεΫαο ΡΔΦΑΑ - ΑΞΘ ΦΠΗΘΝΘΔΟΑΞΔΗΑ Ο Ρ Ι Μ Ο Φπζη(θ)νζεξαπεΫα εϋλαη ε επηζηϊκε, ε νπνϋα κόλν κε θπζηθψ κωζα θαη κεζόδνπο πξνζπαζεϋ λα ζεξαπεύζεη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ

ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ. Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ ΠΟΔΗΛΑΣΙΑ Ισάλλεο Παπαληθνιάνπ Η πνδειαζία είλαη κηα επράξηζηε δξαζηεξηόηεηα κε πνιιά πιενλεθηήκαηα, δηαδεδνκέλε παγθνζκίσο. Ωζηόζν, ππάξρνπλ παξάγνληεο πνπ ζέηνπλ ηελ ζσκαηηθή καο αθεξαηόηεηα ζε θίλδπλν

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία

Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία ΧΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ Α.Ε Οινθιεξωκέλεο ιύζεηο γηα ηελ γαιαθηνβηνκεραλία Πνηνί είκαζηε Η ΜΙΝΔΡΑΛ ΥΗΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΣΑ Α.Δ. μεθίλεζε ηελ πνξεία ηεο ην 1976. Από ηελ αξρή ζπλεξγαζηήθακε κε πξωηνπόξνπο εηαηξείεο ζηνλ

Διαβάστε περισσότερα

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ )

Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Γηαηάμεηο Αλίρλεπζεο Γηαξξνώλ (λεξνύ θαπζίκωλ ρεκηθώλ ) Τν πξόβιεκα - Γηαξξνή λεξνύ Αθόκε θαη κηα κηθξή δηαξξνή λεξνύ κπνξεί λα πξνθαιέζεη θαηαζηξνθή αλ δελ αληρλεπζεί εγθαίξσο Δηαξξνή κπνξεί λα πξνέιζεη

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP

ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ. Εισαγωγή στη Φωτογραυία. Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP ΜΑΘΗΜΑΣΑ ΦΩΣΟΓΡΑΦΙΑ Εισαγωγή στη Φωτογραυία Χριζηάκης Σαζεΐδης - EFIAP 1 ΜΑΘΗΜΑ 3 ο ΚΛΕΙΣΡΟ ΣΑΥΤΣΗΣΑ ΚΛΕΙΣΡΟΤ-ΕΠΙΛΟΓΗ ΚΑΣΑΛΛΗΛΗ ΣΑΥΤΣΗΣΑ Σι είναι υωτογραυική μητανή; Από πνηα κέξε απνηειείηαη: 1. Φαθό

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο

Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Εισαγωγή στοςρ κβαντικούρ ςπολογιστέρ και αλγόπιθμοςρ. Γηδάζθωλ : Φνπληνπιάθεο Αληώληνο Θεματικές Ενότητες 1. Απιέο έλλνηεο θβαληηθήο κεραληθήο θαη ην ζύζηεκα δύν θβαληηθώλ θαηαζηάζεωλ. 2. Qubit θαη θβαληηθόο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013

ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 27 ΜΑΪΟΥ 2013 ΔΝΓΔΙΚΤΙΚΔΣ ΛΥΣΔΙΣ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΔΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΔΙΟΥ ΓΔΥΤΔΡΑ 7 ΜΑΪΟΥ 13 ΘΔΜΑ Α : (Α1) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 33-335 (Α) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα 6 (Α3) Σρνιηθό βηβιίν ζειίδα (Α) α) Λάζνο β) Σωζηό γ) Σωζηό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ

ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΟΛΤΜΕΡΙΜΟ - ΠΕΣΡΟΥΗΜΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΣΑ Ο πολσμεριζμός Πολσμεριζμός είναι η τημική ανηίδραζη καηά ηην οποία πολλά μόρια ίδιων ή διαθορεηικών οργανικών ενώζεων, ποσ ονομάζονηαι μονομερή, ενώνονηαι και ζτημαηίζοσν

Διαβάστε περισσότερα

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή

Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Γξαθηθά Τπνινγηζηώλ θαη ε ζπκβνιή ηνπο ζηελ Ιαηξηθή Δέζπνηλα Μηραήι Τπ. Δξ. Πιεξνθνξηθήο Εξεπλεηηθό Εξγαζηήξην: Γξαθηθώλ Τπνινγηζηώλ & Εηθνληθήο Πξαγκαηηθόηεηαο Σκήκα Πιεξνθνξηθήο - Παλεπηζηήκην Κύπξνπ

Διαβάστε περισσότερα

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή

Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ. Καξθηά 3 θηιά πεξίπνπ κε κήθνο ηξηπιάζην από ην πάρνο ηνπ μύινπ θπξί κεγάιν θαη ππνκνλή Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΩΝ ΠΡΩΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 10 ε : ΜΗΥΑΝΙΚΗ ΜΔΡΟ Β ΠΙΔΗ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Καξέθια θαθίξε Όξγαλα Τιηθά Κόληξα πιαθέ ζαιάζζεο κε δηαζηάζεηο 40Υ40 εθ.

Διαβάστε περισσότερα

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο

Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Πως να δημιουργήσετε ένα Cross-Over καλώδιο Τν crossover καλώδιο ρξεζηκνπνηείηαη γηα λα ζπλδεζνύλ δπν ππνινγηζηέο κεηαμύ ηνπο θαη αλ θηηάμνπλ έλα κηθξό ηνπηθό δίθηπν(lan). Έλα LAN κπνξεί λα είλαη ηόζν

Διαβάστε περισσότερα

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS

1 Είζοδορ ζηο Σύζηημα ΣΔΕΔ ή BPMS ΟΤΑ Επισειπηζιακή Νοημοζύνη: Οδεγίεο πξνο ηνπο εθπαηδεπόκελνπο γηα ηε ζύλδεζε κε ην ύζηεκα Γηαρείξηζεο Δπηρεηξεζηαθώλ Γηαδηθαζηώλ γηα ηελ εθηέιεζε ηωλ Πξαθηηθώλ Αζθήζεωλ ηωλ ππν(δλνηήηωλ) Bc1.1.4, Bc1.1.5,

Διαβάστε περισσότερα

Νοζηλεςηική Πληποθοπική: Πποκλήζειρ και Πποοπηικέρ. Καλογεποπούλος Δήμηηπα ΠΕ Νοζηλεύηπια, MSc Πληποθοπική Υγείαρ Γ.Λ.Α. Θ.Α.Σ.

Νοζηλεςηική Πληποθοπική: Πποκλήζειρ και Πποοπηικέρ. Καλογεποπούλος Δήμηηπα ΠΕ Νοζηλεύηπια, MSc Πληποθοπική Υγείαρ Γ.Λ.Α. Θ.Α.Σ. Νοζηλεςηική Πληποθοπική: Πποκλήζειρ και Πποοπηικέρ Καλογεποπούλος Δήμηηπα ΠΕ Νοζηλεύηπια, MSc Πληποθοπική Υγείαρ Γ.Λ.Α. Θ.Α.Σ. - Υεηξνπξγείν Περιετόμενα Ειζαγωγή - Οπολογία Σηόσοι και αναμενόμενα οθέλη

Διαβάστε περισσότερα

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π

Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Τ ξ ε ύ ο ξ π ς ξ σ ξ ο ί ξ σ _ Ι ε ο α μ ε ι κ ό π Α ο υ ι ς ε κ ς ξ μ ι κ ή ρ ύ μ θ ε ρ η 6 Τ ξ μ έ α π ΘΘΘ, X ώ ο ξ π κ α ι Δ π ι κ ξ ι μ χ μ ί α Η έ μ α : Διδάρκξμςεπ: Τξ εύοξπ ςξσ ξοίξσ Ιεοαμεικόπ

Διαβάστε περισσότερα

Οη πην γλσζηέο κνξθέο Pervasive παηρληδηώλ είλαη ηα Location Based Games, Augmented Reality Games θαη Mixed Reality Games.

Οη πην γλσζηέο κνξθέο Pervasive παηρληδηώλ είλαη ηα Location Based Games, Augmented Reality Games θαη Mixed Reality Games. Pervasive Games Pervasive games Τν ζπγθεθξηκέλν είδνο παηρληδηώλ ζηεξίδεηαη ζηελ αλάγλσζε ησλ παξακέηξσλ ηνπ πεξηβάιινληνο (Context) ηνπ ρξήζηε ησλ νπνίσλ ηα απνηειέζκαηα ρξεζηκνπνηεί ζηνπο θαλόλεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΣ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΣ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΘΝΗΚΖ ΥΟΛΖ ΓΖΜΟΗΑ ΓΗΟΗΚΖΖ ΗΣ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΔΗΡΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΩΝΗΚΖ ΓΗΟΗΚΖΖ ΣΔΛΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Θέκα: «Θέκαηα Γηαιεηηνπξγηθόηεηαο θαη Κσδηθνπνηήζεσλ ζηα Πιεξνθνξηαθά πζηήκαηα Τγείαο» Δπηβιέπσλ: Γξ. Ησάλλεο Απνζηνιάθεο

Διαβάστε περισσότερα

Δπώλπκν Όλνκα Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε

Δπώλπκν  Όλνκα  Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Σόπνο γελλήζεωο  Ζκεξνκελία γελλήζεωο Ζκεξνκελία ζαλάηνπ Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Πξνζωπνγξαθίεο Μόληκε A.K. 0279 Δπώλπκν Υαξίδεκνο Όλνκα Γηώξγνο Ψεπδώλπκν/ Καιιηηερληθό όλνκα Υαξίηνο Σόπνο γελλήζεωο Κεθηζηά Ζκεξνκελία γελλήζεωο 1924 Ζκεξνκελία ζαλάηνπ 11 Απξηιίνπ 1996 Βηνγξαθηθά ζηνηρεία Ήηαλ ν πξωηόηνθνο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205 ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205 ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ 1 2 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΣΟ Ορισμοί και θεωρίες Προσωπικότητας Παράγοντες που επηρεάζουν την προσωπικότητα Αξιολόγηση προσωπικότητας Οι έννοιες του φυσιολογικού και

Διαβάστε περισσότερα