Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών"

Transcript

1 Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών Βίγκου Κατερίνα 1, Χαντζής Χρήστος 2 1 Δασκάλα, 10 ο Δηµοτικό Σχολείο Καλαµάτας 2 Η/Μ και Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει µια υπερµεσική εφαρµογή και το θεωρητικό της πλαίσιο, τα οποία αποτελούν διπλωµατική εργασία, που εκπονήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών και στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού προγράµµατος «Πληροφορική στην Εκπαίδευση» του τοµέα Μαθηµατικών και Πληροφορικής. Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάσαµε και σας παρουσιάζουµε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση (το ρεύµα του εξπρεσσιονισµού) µέσω του κριτικού/χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Ο σχεδιασµός της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής αποτελεί ουσιαστικά µια «διασκευή» ενός «φρεϊριανού» σχεδίου µαθήµατος του Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) για τη µουσική εκπαίδευση. Ο όρος «διασκευή» αναφέρεται: στη µετατροπή ενός «παραδοσιακού» σχεδίου µαθήµατος σε σχέδιο µαθήµατος µε τη χρήση ΤΠΕ και στη µετατροπή ενός σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση. Σε θέµατα τέχνης, πολύτιµος «καθοδηγητής», ήταν το βιβλίο του E.H. Gombrich, «Το χρονικό της τέχνης». ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Υπερµεσική εφαρµογή, πολυπολιτισµική εκπαίδευση, εικαστική εκπαίδευση ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΗΣ (ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Σύµφωνα µε τον E.H. Gombrich: Στην πραγµατικότητα η Τέχνη δεν υπάρχει. Υπάρχουν µόνο οι καλλιτέχνες. Κάποτε ήταν οι άνθρωποι που πήραν χρωµατιστό χώµα στα χέρια τους και σχεδίασαν πρόχειρα στον τοίχο µιας σπηλιάς τους ένα βουβάλι. Σήµερα µερικοί αγοράζουν χρώµατα και σχεδιάζουν αφίσες για τους τοίχους. Δεν έκαναν και δεν κάνουν µόνο αυτά, αλλά κι ένα σωρό άλλα πράγµατα. Δε βλάπτει να ονοµάσουµε όλες αυτές τις δραστηριότητες τέχνη, όσο θυµόµαστε πως η λέξη σηµαίνει πολύ διαφορετικά πράγµατα σε διαφορετικούς καιρούς και τόπους και όσο συµφωνούµε πως η Τέχνη δεν υπάρχει. Γιατί η Τέχνη κατάντησε σκιάχτρο και φετιχισµός. Κινδυνεύεις να εξουθενώσεις έναν καλλιτέχνη λέγοντάς του πως εκείνο που µόλις έφτιαξε δεν είναι Τέχνη, παρόλο που είναι καλό. Και αν δηλώσουµε σε οποιονδήποτε πως εκείνο που του αρέσει σε κάποιο έργο δεν είναι, όπως νοµίζει, Τέχνη, αλλά κάτι διαφορετικό, θα µείνει άναυδος. (Gombrich, E.H. 2005) Το κακό που µπορούν να κάνουν όσοι κατακρίνουν τα έργα τέχνης χρησιµοποιώντας λανθασµένα κριτήρια είναι σηµαντικό. Το σπουδαιότερο είναι πως µας κάνει να συνειδητοποιήσουµε πως τα «έργα τέχνης», όπως τα αποκαλούµε, δεν είναι αποτέλεσµα κάποιας αινιγµατικής δραστηριότητας, αλλά αντικείµενα που φτιάχνουν άνθρωποι για άλλους ανθρώπους. Ένας πίνακας µοιάζει πολύ απόµακρος, όταν τον βλέπουµε κορνιζαρισµένο στον τοίχο. Και στα µουσεία απαγορεύεται και πολύ σωστά - να αγγίζουµε τα έργα. Αρχικά, όµως, τα έργα αυτά ήταν καµωµένα για να τα αγγίζουν οι άνθρωποι, να τα χρησιµοποιούν, να τα παζαρεύουν, να τσακώνονται και να παθιάζονται γι αυτά. Ας µην ξεχνάµε, επίσης, πως όλα τα στοιχεία τους ήταν αποτέλεσµα κάποιας απόφασης του καλλιτέχνη που µπορεί να προβληµατίστηκε για ό,τι έκανε και να το άλλαξε πολλές φορές, πως σκέφτηκε ίσως αν έπρεπε να αφήσει εκείνο εκεί το δέντρο στο φόντο ή να το αλλάξει, πως µπορεί να ικανοποιήθηκε µε µία επιτυχηµένη πινελιά που έδινε µια απροσδόκητη λάµψη σε ένα φωτεινό σύννεφο και πως πρόσθεσε απρόθυµα στον πίνακα κάποιο πρόσωπο, επειδή επέµενε ο αγοραστής. Γιατί οι περισσότεροι πίνακες και τα περισσότερα αγάλµατα που βρίσκονται τώρα στα µουσεία µας δεν έγιναν για να τα εκθέτουµε σαν Τέχνη. Κατασκευάστηκαν µε µια συγκεκριµένη αφορµή και για ένα συγκεκριµένο σκοπό, που ήταν στο µυαλό του καλλιτέχνη, όταν άρχισε να δουλεύει. Κ. Γλέζου & Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 6 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη», σ. 1-5 Σύρος, 6-8 Μαΐου 2011

2 2 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Κανόνες για να κρίνουµε αν ένας πίνακας ή ένα άγαλµα πέτυχε δεν υπάρχουν. Έτσι είναι συνήθως αδύνατο να εξηγήσουµε µε λόγια γιατί ακριβώς πιστεύουµε πως κάποιο έργο τέχνης είναι µεγάλο. Αυτό, βέβαια, δε σηµαίνει πως ένα έργο τέχνης είναι εξίσου καλό µε οποιοδήποτε άλλο ή πως είναι ανώφελο να συζητήσουµε για θέµατα γούστου. Αν δεν ωφελούν σε τίποτε άλλο οι συζητήσεις για την τέχνη, µας κάνουν τουλάχιστον να κοιτάζουµε προσεκτικά τους πίνακες και όσο περισσότερο τους κοιτάζουµε, τόσο συχνότερα παρατηρούµε σηµεία που µας είχαν διαφύγει. Έτσι, αρχίζουµε να διαισθανόµαστε το είδος της αρµονίας που προσπάθησε να πετύχει κάθε γενιά καλλιτεχνών. Όσο περισσότερο καταλαβαίνουµε αυτές τις αρµονίες, τόσο περισσότερο τις χαιρόµαστε και στο κάτω κάτω αυτό είναι το πιο σηµαντικό. Η παλιά ρήση ότι δε χωρά συζήτηση σε θέµατα γούστου ίσως να είναι σωστή, αυτό όµως δεν πρέπει να µας κάνει να αγνοήσουµε το γεγονός ότι το γούστο µπορεί να εξελιχθεί. Πρόκειται εδώ για κοινή εµπειρία που ο καθένας µπορεί να την επαληθεύσει σε ένα περιορισµένο πεδίο. Για όσους δεν πίνουν τσάι, ένα είδος τσαγιού µπορεί να µοιάζει ακριβώς µε κάποιο άλλο. Αν όµως έχουν τον καιρό, την ευκαιρία και την επιθυµία να ερευνήσουν τις λεπτότητες της διαφοράς ανάµεσα στα είδη, είναι πιθανόν να γίνουν «ειδήµονες» και να ξεχωρίζουν µε ακρίβεια τον τύπο και το χαρµάνι του τσαγιού που προτιµούν. Και η γνώση αυτή θα µεγαλώσει, χωρίς άλλο, την απόλαυση τους από τα πιο εκλεκτά χαρµάνια. Το γούστο στην τέχνη είναι αναµφισβήτητα κάτι απείρως πιο περίπλοκο από το γούστο στην τροφή ή το ποτό. Το θέµα δεν είναι µόνο να ανακαλύψεις κάποιες λεπτές γεύσεις, αλλά κάτι πιο σοβαρό και πιο σηµαντικό. Σε τελευταία ανάλυση, οι µεγάλοι καλλιτέχνες έδωσαν ό,τι µπορούσαν σ αυτά τα έργα, υπέφεραν γι αυτά, ίδρωσαν για να τα φτιάξουν και έχουν, το λιγότερο, το δικαίωµα να ζητήσουν από µας να προσπαθήσουµε να καταλάβουµε τι θέλησαν να κάνουν. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ζούµε σε µια εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από βαθιά κοινωνική και οικολογική κρίση: ανεργία, έξαρση της βίας και του ρατσισµού, κοινωνικός αποκλεισµός, καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, πείνα, κλιµατολογικές αλλαγές, µόλυνση των υδάτινων πόρων και των θαλασσών, χηµική δηλητηρίαση του ανθρωπίνου σώµατος, αποψίλωση των δασών και άλλα συναφή (Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006). Χρησιµοποιώντας για τη βιώσιµη ανάπτυξη τον ορισµό της «Επιτροπής Για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη» (Έκθεση Brundtland), ορίζοντας δηλαδή ως βιώσιµη την ανάπτυξη εκείνη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να στερεί από τις µελλοντικές γενιές το δικαίωµά τους να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες (WCED, 1987: 43), µπορούµε να υποστηρίξουµε πως η βιωσιµότητα του σηµερινού µοντέλου ανάπτυξης τίθεται υπο αµφισβήτηση από την ίδια την πραγµατικότητα. Παρά το γεγονός ότι ο προαναφερθείς ορισµός της βιώσιµης ανάπτυξης επικεντρώνεται περισσότερο σε µια οικονοµική και περιβαλλοντική διάσταση, η αναφορά της επιτροπής Brundtland κατέδειξε επανειληµµένα ότι η οικονοµική και περιβαλλοντική βιωσιµότητα εξαρτάται εξίσου και από την κοινωνική διάσταση (Vargas, 2000 στους Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Κατα συνέπεια, η πορεία προς ένα βιώσιµο µέλλον θίγει καθιερωµένα πρότυπα σχέσεων εξουσίας, κοινωνικής ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωµάτων, διαχείρισης της ετερότητας. Ένα βιώσιµο µέλλον δε µπορεί να νοηθεί και πολύ περισσότερο να οικοδοµηθεί στη βάση µιας κοινωνίας των αποκλεισµών, της εκµετάλλευσης των µεταναστών, των κοινωνικών ανισοτήτων, του ρατσισµού (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Μια τέτοια θεώρηση της βιωσιµότητας απαιτεί στην ουσία µια αναδόµηση της κοινωνίας και των κοινωνικών δοµών, την αναζήτηση διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών από αυτές που αναπαράγουν, στηρίζουν και συντηρούν το κυρίαρχο, ανθρωποκεντρικό αναπτυξιακό πρότυπο. (Παπαδηµητρίου, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Αναγνωρίζοντας τη σηµασία της προαναφερθείσας αναζήτησης διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών, οι οποίες θα συµβάλλουν στην αναδόµηση της κοινωνίας, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στην 57 η συνεδρία, το Σεπτέµβριο του 2002, αποφασισε να κυρήξει την περίοδο ως τη δεκαετία της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Η εκπαίδευση για τη βιώσιµη ανάπτυξη καλύπτει µια ευρεία σειρά θεµάτων που σχετίζονται όχι µόνο µε το περιβάλλον, αλλά και µε την κοινωνία, όπως είναι ο ρατσισµός, ο κοινωνικός αποκλεισµός, ο σεβασµός στη διαφορά κ.ά. (UNESCO, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Προτάσσει επιτακτικά την ανάγκη βελτίωσης της ικανότητας των ανθρώπων να χειριστούν ζητήµατα περιβάλλοντος, ανάπτυξης και πολιτισµικής ετερότητας (UNESCO, 2001 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & diktyo.eu

3 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 3 Μακράκης, Β.Γ. 2006) και προάγει στους µαθητές τόσο την πλανητική συνείδηση όσο και την εθνοπολιτισµική και γλωσσική τους ταυτότητα (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Στο βαθµό που οι λύσεις για τα ολοένα και περισσότερο περίπλοκα οικουµενικά προβλήµατα σήµερα απαιτούν συνεργασία και ανταλλαγή µεταξύ ατόµων, κοινωνικών οµάδων, κρατών, υπερεθνικών οργανισµών και ενώσεων, κρίνεται αναγκαία η σύνδεση της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη µε την έννοια της διαπολιτισµικότητας. Μιας διαπολιτισµικότητας, όµως, που δεν θα πρέπει να εξαντλείται στην πληροφόρηση και την αµοιβαία κατανόηση για τον «άλλο», αλλά που θα πρέπει να προχωράει και στην τροποποίηση των πολιτισµικών αξιών που θέτουν εµπόδια στην πολιτισµική συνάντηση και το δανεισµό (Vargas, 2000 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Τα τελευταία χρόνια η σηµασία µιας προωθηµένης διαπολιτισµικής προσέγγισης στον τοµέα της εκπαίδευσης έχει µεγιστοποιηθεί εξαιτίας του εκτεταµένου φαινόµενου της µετανάστευσης και της συνακόλουθης µεταβολής πολλών δυτικών δηµοκρατιών σε πιο ποικίλες και πολύπλοκες κοινωνίες. Η Ελλάδα, ακολουθώντας το γενικότερο κανόνα, έχει δεχθεί µεγάλο αριθµό οικονοµικών µεταναστών, προσφύγων και παλινοστούντων και συνεπώς έχει µετατραπεί σε χώρα πολυεθνική. Η εν λόγω µετατροπή καθιστά αναγκαία την ύπαρξη εντός των επιµέρους εθνικών κοινοτήτων της χώρας, ενός συνεκτικού οράµατος και συνδέεται µε την έννοια της πολυπολιτισµικότητας (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Η πολυπολιτισµικότητα αφορά τη συµβίωση και τη συνύπαρξη κοινοτήτων µε διαφορετικούς πολιτισµούς και πολιτισµικές παραδόσεις και είναι έννοια που αναφέρεται τόσο στη γεωγραφική συµβίωση σε αστικοποιηµένες περιοχές, όσο και στη συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών κοινοτήτων στο πλαίσιο µεγάλων χωρών και συνοµοσπονδιών. Η κοινωνική αναδόµηση που συνεπάγεται η πολυπολιτισµικότητα και η ανάληψη πρωτοβουλιών και µεταρρυθµίσεων που σχετίζονται µε την εκπαίδευση (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004) οδηγεί στον καθορισµό των στόχων της πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης: παροχή ίσων δικαιωµάτων εκπαίδευσης, πνευµατική - ψυχολογική ενδυνάµωση των µαθητών, αναγνώριση της αξίας του πολιτισµικού πλουραλισµού, προώθηση διαπολιτισµικής/ διεθνούς κατανόησης και προώθηση της πολυπολιτισµικής γνώσης (Davidman & Davidman, 1994 στον Abrahams, 2005) Έναν ιδιαίτερα αποτελεσµατικό τρόπο προσέγγισης της πολυπολιτισµικότητας αποτελεί η εικαστική εκπαίδευση, αλλά και η εκπαίδευση µέσω της τέχνης. Η τέχνη προωθώντας την εθνοπολιτισµική περηφάνεια και ταυτόχρονα υποστηρίζοντας την διαπολιτισµική κατανόηση «κρατά υποσχέσεις» για µια πιο δίκαιη κοινωνία. (Joseph & Southcott, 2007). Η ενασχόληση των µαθητών µε την τέχνη προάγει πολλαπλές µορφές µάθησης και στο σχολικό επίπεδο συνδέεται µε «ανοιχτές» εργασίες που περιλαµβάνουν την παραγωγή αυθεντικών έργων τέχνης και την κριτική ανάλυση του δηµιουργήµατος του «άλλου» (Oddleifson, 1994 στους Joseph & Southcott, 2007). Υιοθετώντας την εναλλακτική άποψη που υπαγορεύει πως η τέχνη δεν είναι «η τέχνη των γκαλερί και των µουσείων», αλλά αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του καθηµερινού ρυθµού ζωής, γίνεται κατανοητός ο σηµαντικός ρόλος της ζωγραφικής και των τεχνών γενικότερα στην προσπάθεια θεώρησης της καθηµερινής ζωής ενός «άλλου» έθνους (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Στο πλαίσιο της ικανοποίησης των σύγχρονων αναγκών της εκπαίδευσης, όσο και σε αυτό της διαφύλαξης και αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς, εθνικής και παγκόσµιας, κρίνεται αναγκαία η κατανόηση του κοινωνικού και επικοινωνιακού ρόλου της τέχνης, τόσο από τους δασκάλους, όσο και από τους µαθητές (Chapman, 1993 στην Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, 2004). Σύµφωνα µε τον Caruso (2005) είναι πολύ σηµαντικό η τέχνη να χρησιµοποιηθεί στο πλαίσιο µιας πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης ως όχηµα κριτικής των διάφορων κοινωνικών, πολιτισµικών, ιστορικών γεγονότων και ως πιθανός παράγοντας κοινωνικού µετασχηµατισµού. Η πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µπορεί να ευαισθητοποιήσει τους µαθητές σε θέµατα κοινωνικής καταπίεσης και ανισότητας. Επίσης, µπορεί να επιφέρει µεταβολές στις κοινωνικές σχέσεις, λόγω του ότι, ως τµήµα της οπτικής κουλτούρας, αντανακλά πολλές διαστάσεις του πολιτισµού. Στη διδασκαλία της τέχνης έµφαση πρέπει να δοθεί περισσότερο στην πολιτική και λιγότερο στην αισθητική διάσταση. (Efland, Freedman & Stuhr, 1996 στον Caruso, 2005). Σύµφωνα µε τους Cahan & Kocur (1996) στον Caruso (2005) αυτό που λείπει σήµερα από την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση είναι µια προσέγγιση που θα συνδέσει την καθηµερινή εµπειρία µε την κοινωνική κριτική και τη δηµιουργική έκφραση. Αντικατοπτρίζοντας και τη δική µας άποψη, η θέση των Cahan & Kocur κάνει φανερή την αναγκαιότητα προσέγγισης της εικαστικής πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης µέσω της κριτικής/ χειραφετικής παιδαγωγικής σχολής.

4 4 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Σύµφωνα µε την κριτική/ χειραφετική σχολή η εκπαίδευση οφείλει να συνδέεται µε τις έννοιες του στοχαζόµενου και του ενεργού εκπαιδευτικού/ µαθητή/ πολίτη και να έχει τη δυνατότητα να συµβάλλει δυναµικά στον κοινωνικό µετασχηµατισµό. Το σχολείο δεν θα πρέπει να µένει αµέτοχο στα πολιτισµικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δρώµενα και οι µαθητές δεν θα πρέπει µόνο να αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες, ούτε µόνο να κατανοούν τα κοινωνικά δρώµενα, αλλά και να τα αλλάζουν (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Ουσιαστικά η εν λόγω σχολή προσδίδει στην εκπαίδευση το στοιχείο ενός σκεπτικισµού που συνδέεται µε τον προσωπικό/ συλλογικό αναστοχασµό και έχει ως στόχο όχι µόνο τη βελτίωση της διδασκαλίας και της µάθησης, αλλά και το γενικότερο προβληµατισµό πάνω στο θέµα του ρόλου της εκπαίδευσης (Colwell, 2005). ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ Κατά την άποψή µας και στηριζόµενοι στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε, η αναγκαία, εναλλακτική, βιώσιµη ανάπτυξη συνδέεται στον τοµέα της εικαστικής εκπαίδευσης µε στοιχεία πολυπολιτισµικότητας και κριτικής παιδαγωγικής. Μέσω συζητήσεων που κάναµε µε τον υπεύθυνο του Εργαστηρίου Ζωγραφικής του Εκπαιδευτικού Τµήµατος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κο Διονύση Καµπόλη, αλλά και µε την εικαστικό - καθηγήτρια Εικαστικών σε µαθητές Γυµνασίου και Λυκείου, κα Μαριλίτσα Βλαχάκη συµπεράναµε πως στην παρούσα χρονική περίοδο η εικαστική εκπαίδευση στην Ελλάδα ελάχιστα συνδέεται µε τα προαναφερθέντα στοιχεία. Αντίθετα, χαρακτηρίζεται από ένα κλίµα «ενοχοποίησης» της δηµιουργικής έκφρασης (η εξωτερίκευση των ιδεών συνοδεύεται από αισθήµατα ντροπής). Επίσης, διαπιστώσαµε πως το µάθηµα των Εικαστικών είναι σαφώς τοποθετηµένο στο παρασκήνιο της επίσηµης σχολικής κουλτούρας, γεγονός, βέβαια, που είχαµε παρατηρήσει και κατά τη διάρκεια των δικών µας µαθητικών χρόνων. Στηριζόµενοι ξανά στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε και µάλιστα στο σηµαντικό ρόλο που µπορεί να διαδραµατίσει η τέχνη στην εισαγωγή της πολυπολιτισµικότητας στην εκπαίδευση, πιστεύουµε πως το µάθηµα των Εικαστικών θα πρέπει να σταµατήσει να θεωρείται «δευτερεύον» κι αυτό µπορεί να επιτευχθεί µέσω της κριτικής προσέγγισης. Όσον αφορά, τώρα, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα για το µάθηµα των Εικαστικών στις τάξεις του Δηµοτικού, αυτό αν και εµπεριέχει κάποιους πολυπολιτισµικούς στόχους («Ο µαθητής καλείται να κατανοεί ότι τα έργα τέχνης εκφράζουν απόψεις, αξίες και ιδέες του πολιτισµού µας και άλλων πολιτισµών» ή «Ο µαθητής καλείται να αναγνωρίζει µορφές και µορφικά στοιχεία που εκφράζουν ιδέες, αξίες, απόψεις σε έργα διαφορετικών πολιτισµών»), αλλά και κάποιους στόχους σχετικούς µε το κοινωνική διάσταση της τέχνης («Ο µαθητής καλείται να χρησιµοποιεί πληροφορίες για το κοινωνικό περιεχόµενο προσιτών έργων τέχνης»), δε συνδέει τους στόχους αυτούς µε εκείνον τον ευρύτερο κοινωνικό προβληµατισµό που µπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό µετασχηµατισµό. Εξάλλου, σύµφωνα µε την κριτική παιδαγωγική σχολή οι καθηγητές πρέπει να χαρακτηρίζονται από κριτική στάση απέναντι στα ΑΠ (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006) και να προβληµατίζονται σχετικά µε την προσαρµογή του περιεχοµένου τους στις υπάρχουσες κοινωνικές ανάγκες. Ένα ΑΠ που λαµβάνει υπόψη του τις κοινωνικές ευθύνες της εκπαίδευσης θα πρέπει να συνδέεται µε τη λύση προβληµάτων που σχετίζονται µε αυτά της αρµονικής συνύπαρξης. Επίσης, στο πλαίσιο ενός τέτοιου ΑΠ, η πληροφορία και η παρατήρηση θα πρέπει να οδηγούν σε κοινωνικό ενδιαφέρον (Caruso, 2005). Η παρέµβαση που επιχειρήσαµε µέσω της υπερµεσικής εφαρµογής έχει ως στόχο να προωθήσει τους στόχους του ΑΠ και µε αυτόν τον τρόπο να καλύψει κενά που πιστεύουµε πως υπάρχουν. ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ - ΣΤΟΧΟΙ Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάστηκε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µέσω του κριτικού/ χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Σύµφωνα µε τον Freire, η πραγµατική µάθηση λαµβάνει χώρα µόνο όταν οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός, αλλάζουν από κοινού εξαιτίας και εντός της διαδικασίας της εκπαίδευσης. Προς αυτήν την κατεύθυνση εξαιρετικά σηµαντικός είναι ο ρόλος του διαλόγου (Abrahams, 2006; Schmidt, 2002; Colwell, 2005) καθώς και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε τη θέση και τη λύση προβληµάτων (Abrahams, 2006). H ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιµετωπίζεται κριτικά, αλλά δεν αγνοείται αφού χωρίς δεξιότητες οι συνειδητοποιηµένοι πολίτες δεν θα έχουν τη δύναµη να δράσουν (Colwell, 2005). Εφαρµόζοντας τις απόψεις του Freire στο πεδίο της πολυπολιτισµικής, εικαστικής εκπαίδευσης diktyo.eu

5 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 5 καταλήγουµε στο ότι αυτή θα πρέπει να ενθαρρύνει τους µαθητές στο να γίνουν οι ίδιοι καλλιτέχνες και να συνδέεται µε εµπειρίες µετασχηµατιστικές και απελευθερωτικές. Εκτός των ιδεών του Freire, στον κύριο άξονα της εφαρµογής µας βρίσκονται συνεχώς τα ερωτήµατα του Habermas: ποιοι είναι οι µαθητές και ποιος ο εκπαιδευτικός; ποιοι οι µαθητές µπορούν να γίνουν; ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; Η εφαρµογή απευθύνεται σε µαθητές της ΣΤ τάξης του Δηµοτικού και συνδυάζει δραστηριότητες στον υπολογιστή µε δραστηριότητες στην αίθουσα. Ο κύριος ειδικός στόχος της (στο πλαίσιο των γενικών στόχων της κριτικής παιδαγωγικής, αλλά και αυτών της παιδαγωγικής του Freire) είναι να ενθαρρύνει µεταξύ των µαθητών έναν συνεχή, γόνιµο διαλόγο δύο µορφών: -Διάλογο προφορικό, άµεσο µε τον εκπαιδευτικό να έχει συντονιστικές αρµοδιότητες -Διάλογο γραπτό, έµµεσο που επιτυγχάνεται µέσω του web - blogging Όσον αφορά τη δεύτερη µορφή διαλόγου και συγκεκριµένα το web - blogging, η έρευνα των Williams & Jacobs (2004) συνηγορεί στο ότι υπάρχει η δυνατότητα η συγκεκριµένη υπηρεσία µικροδηµοσίευσης να αποτελέσει µια µετασχηµατιστική τεχνολογία για διδασκαλία και µάθηση. Το web - blogging, αν και ξεκίνησε ως µέσο δηµοσίευσης απλών online προσωπικών ηµερολογίων, έχει εξελιχθεί πια σε µέσο υποστήριξης συνεργατικών δραστηριοτήτων και διαµοιρασµου της γνώσης, καθώς και σε µέσο πρόκλησης αναστοχασµού (Hiler, 2003 στους Williams & Jacobs, 2004). Αν λάβουµε υπόψη µας το γεγονός ότι ανέκαθεν η αλληλεπίδραση µεταξύ των µαθητών αποτελούσε πηγή µάθησης «ισάξια» µε την αλληλεπίδραση των µαθητών µε τον εκπαιδευτικό ή µε το σχολικό εγχειρίδιο, καταλήγουµε στο ότι το web - blogging υποστηρίζοντας την µεταξύ των µαθητών αλληλεπίδραση µπορεί ουσιαστικά να αποτελέσει σηµαντικότατη πηγή µάθησης. Κατά την προσωπική µας άποψη, η ολοένα και αυξανόµενη τα τελευταία χρόνια διάδοση του web - blogging στην Ελλάδα, µια χώρα στην οποία ο δηµόσιος λόγος νοσεί βαρύτατα, αποτελεί λόγο αισιοδοξίας. Από την εν λόγω άποψη, αλλά κυρίως από την προαναφερθείσα έρευνα των Williams & Jacobs απορρέει η προώθηση µέσω της εφαρµογής της απόκτησης εκ µέρους των µαθητών των βασικών δεξιοτήτων web - blogging. Στους δευτερεύοντες, παράπλευρους στόχους της εφαρµογής περιλαµβάνονται οι εξής: Απαγκίστρωση των µαθητών από την «υλική»/ συµπεριφοριστική ηλεκτρονική ανάδραση Ο µαθητής - χρήστης που βοηθά τους φίλους του Καβαλέτου (ήρωας της εφαρµογής), δεν δέχεται ως ευχαριστήριο αντάλλαγµα πόντους/ βαθµούς, αλλά γνώση Γνωριµία των µαθητών µε έναν νέο τρόπο χειρισµού ηλεκτρονικών χαρακτήρων Οι µαθητές - χρήστες δεν παίζουν το ρόλο της Ευαγγελίας και του Παναγιώτη, αλλά το ρόλο του εαυτού τους (το Καβαλέτο λέει στους ηλεκτρονικούς χαρακτήρες: «Δύο φίλοι µου έχουν πρόβληµα.ο Χοαυάν από την Αργεντινή και η Μεχρί από το Ιράν. Θέλω να τους βοηθήσετε. Όχι ακριβώς εσείς οι δύο.θέλω να τους βοηθήσει αυτός που κοιτάζει αυτή τη στιγµή την οθόνη. Σ αυτόν θα µιλάω από εδώ και πέρα.»). Οι ηλεκτρονικοί χαρακτήρες αποτελούν για τους µαθητές/ χρήστες «συνταξιδιώτες» Γνωριµία των µαθητών µε χώρες σχετικά άγνωστες στο δυτικό κόσµο (Ιράν - Αργεντινή) Απενοχοποίηση του λάθους. Οι ερωτήσεις που σχετίζονται µε τη χώρα καταγωγής των έργων ή των ζωγράφων είναι σχεδόν βέβαιο (ειδικά από τη στιγµή που στους µαθητές δεν παρέχονται καµµία βοηθητική πληροφορία) πως θα οδηγήσουν σε λανθασµένες απαντήσεις. Η σηµασία µεταφέρεται από την σωστή απάντηση στην απάντηση - αφορµή για συζήτηση. Σύνδεση εκ µέρους των µαθητών «ασήµαντων» γεγονότων της καθηµερινότητας µε σηµαντικά γεγονότα της ιστορίας και συνεπώς συνειδητοποίηση της επίδρασης που ασκεί στη συλλογική ζωή κάθε ατοµική δράση Η γελοιογραφία συνδέεται µε τον εξπρεσιονισµό του van Gogh και η επίδραση ενός καβγά µε την επίδραση του Α Παγκοσµίου Πολέµου Για την εκπλήρωση των προαναφερθέντων στόχων, κυρίως της προώθησης ενός διαρκούς, γόνιµου διαλόγου, απαιτείται η εµπλοκή της «κοινωνίας της τάξης» και γι αυτό η ατοµική ενασχόληση µε την υπερµεσική εφαρµογή είναι χωρίς νοήµα.

6 6 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ΔΙΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΦΡΕΙΡΙΑΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ FRANK ABRAHAMS ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Το παρακάτω σχέδιο µαθήµατος είναι βασισµένο σε ένα «φρεϊριανό» σχέδιο µαθήµατος του Frank Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) το οποίο έχει διασκευαστεί για την εικαστική εκπαίδευση και για να µπορούµε να το εφαρµόσουµε µε την χρήση ΤΠΕ. Σύµφωνα µε τα παρακάτω ερωτήµατα στα οποία απαντά η Κριτική Παιδαγωγική: 1.Ποιοι είναι οι µαθητές / ποιος είναι ο εκπαιδευτικός; 2.Ποιοι µπορούν να γίνουν οι µαθητές; 3.Ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; και τους παρακάτω τρόπους δηµιουργίας νέων ζωγράφων: 1.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική φαντασία 2.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική ευφυία 3.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική δηµιουργικότητα 4.Δίνοντας έµφαση στον καλλιτεχνικό «εορτασµό» µέσω παρουσίασης προκύπτουν συγκεκριµένα µαθησιακά βήµατα που το καθένα το µετατρέπουµε σε σενάριο για την υπερµεσική µας εφαρµογή (βλ. πίνακα Μαθησιακά Βήµατα - Υπερµεσική εφαρµογή). Οι µαθησιακές µορφές που χρησιµοποιούµε είναι µε τη σειρά: η έκθεση, η ανάπτυξη, ο αυτοσχεδιασµός και τέλος ο αναστοχασµός. Παρακάτω περιγράφεται η µετατροπή του σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση αναλύοντας τα µαθησιακά βήµατα του σχεδίου για τη µουσική εκπαίδευση και αντιστοιχίζοντάς τα µε τα βήµατα της υπερµεσικής εφαρµογής. Το πρώτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση περιγράφεται: Δίνοντας αξία στον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός επιχειρεί να κατασκευάσει µια εµπειρία η οποία να συνδέεται µε µία ανάγκη για γνώση. Οι µαθητές επιχειρείται να εµπλακούν σε µία «προβληµατική» κατάσταση. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε προσεγγίσει το βήµα αυτό µέσω των παρακάτω καταστάσεων: Ο σκιτσογράφος Χουάν έχει πρόβληµα, δεν του φτάνει ο χρόνος, χρειάζεται βοήθεια. Οι µαθητές καλούνται να σχεδιάσουν σε δύο βήµατα µια γελοιογραφία του εαυτού τους. Η Μεχρί, το κοριτσάκι από το Ιράν έχει πρόβληµα, είναι πολύ θλιµµένη, χρειάζεται κάποιος να της αλλάξει τη διάθεση. Οι µαθητές καλούνται σε δύο βήµατα να σχεδιάσουν το πορτρέτο της κας Ταζί και να εκφράσουν θυµό και λύπη. Το δεύτερο µαθησιακό βήµα περιγράφεται ως εξής: Διαµοιρασµός της εµπειρίας: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός επεξεργάζονται την εµπειρία. Μοιράζονται σκέψεις και συναισθήµατα., στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε: Γραπτός (web-blogging) και προφορικός διάλογος µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι αλλαγές έκανες στο πορτρέτο σου για να γίνει γελοιογραφία;γιατί έκανες αυτές τις αλλαγές; τί ήθελες να δείξεις;/ τι αλλαγές έκανες στο πρόσωπο της κας Ταζί για να δείξεις ότι είσαι θυµωµένος και στενοχωρηµένος µαζί της; Το τρίτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση είναι το εξής: Συνδέοντας τον κόσµο των µαθητών µε το γνωστικό θέµα: Ο εκπαιδευτικός συνδέει την προηγούµενη εµπειρία µε το γνωστικό θέµα χρησιµοποιώντας σχετικά θέµατα που προέρχονται από άλλες τέχνες, από τον παγκόσµιο πολιτισµό ή από εξωσχολικές δραστηριότητες των µαθητών. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχει τροποποιηθεί και παρουσιάζεται µε τη βοήθεια κυρίως του καβαλέτου (ήρωα της υπερµεσικής εφαρµογής): Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές το έργο του Vincent van Gogh και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: σε ποια χώρα πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε το συγκεκριµένο έργο ζωγραφικής; Γιατί πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε εκεί; Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα κατασκευής του έργου (Γαλλία), καθώς και στη χώρα καταγωγής του van Gogh (Ολλανδία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι πιστεύεις πως είναι αυτό που φαίνεται πίσω από το πρόσωπο; γιατί πιστεύεις ότι το πρόσωπο είναι ζωγραφισµένο µε τόσο ανοιχτό πορτοκαλί; Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν σε δύο βήµατα ένα αντίγραφο του έργου του van Gogh. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: : Πως σου φαίνεται το νέο πρόσωπο? Τι σου θυµίζει? Προτιµάς οι ζωγραφιές να έχουν τα κανονικά τους χρώµατα ή όχι? Δεν είναι ωραίο που αλλάζοντας τα χρώµατα µπορούµε να δείξουµε πως νιώθουµε γι αυτό που ζωγραφίζουµε; Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τις αυτοπροσωπογραφίες του Max Beckmann και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: από ποια χώρα πιστεύεις ότι είναι ο ζωγράφος που ζωγράφισε τα δύο έργα; γιατί πιστεύεις ότι είναι από εκεί? Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα καταγωγής του Beckmann (Γερµανία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι διαφορές παρατηρείς στα δύο πρόσωπα; diktyo.eu

7 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 7 γιατί πιστεύεις ότι ο ζωγράφος ζωγράφισε τον εαυτό του τόσο διαφορετικά; Συνεχίζοντας το επόµενο βήµα που έχει ως: Συζητώντας: Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει το γνωστικό θέµα. µεταφέρεται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τα βασικά στοιχεία του εξπρεσιονισµού. Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές την επίδραση που είχε στη ζωγραφική ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος. Μετά το βήµα: Εξάσκηση: Ο εκπαιδευτικός δίνει στους µαθητές τη δυνατότητα να εξασκηθούν πάνω στο γνωστικό θέµα. Στο συγκεκριµένο βήµα µπορεί να συµπεριληφθεί κάποιο κουίζ. παρουσιάζεται ως: Οι µαθητές περιηγούνται στην Ψηφιακή Πινακοθήκη και αποφασίζουν ποια από τα έργα που βλέπουν χρησιµοποιούν την ιδέα του εξπρεσιονισµού και ποια όχι. Ενώ το µαθησιακό βήµα: Συνδέοντας την «σχολική» τέχνη µε τον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τους µαθητές να βρουν εναλλακτικές λύσεις και νέους τρόπους χρήσης της πληροφορίας που τους δόθηκε. Οι µαθητές έχουν τη δυνατότητα να δηµιουργήσουν κάτι νέο/ αυθεντικό. ανατείθεται και πάλι στον ήρωα - καβαλέτο ο οποίος: Παρουσιάζει στους µαθητές το γράµµα-περιγραφή του έργου που έγραψε ο van Gogh στον αδερφό του. Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν στο χαρτί οτιδήποτε επιθυµούν, χρησιµοποιώντας την ιδέα του εξπρεσιονισµού. Στη συνέχεια καλούνται να γράψουν ένα γράµµα στο οποίο να περιγράφουν τον τρόπο µε τον οποίο ζωγράφισαν. Επίσης, το πλάνο του µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση συνεχίζει: Αξιολογώντας το µετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός στοχάζονται πάνω στα δηµιουργήµατά των µαθητών και τα αξιολογούν. και στην εφαρµογή γίνεται: Οι µαθητές παρουσιάζουν τις ζωγραφιές και τα γράµµατά τους. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορική, κριτική συζήτηση µε θέµα τις εν λόγω δηµιουργίες. Τέλος, το βήµα που περιγράφεται ως: «Γιορτάζοντας» το Μετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός «γιορτάζουν» την κατάκτηση της νέας γνώσης µέσω έκθεσης ή παρουσίασης συναντάται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο ενθαρρύνει τους µαθητές να συνεργαστούν µε τον εκπαιδευτικό και να διοργανώσουν ενδοσχολική έκθεση των έργων και των γραµµάτων τους. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Τα τεχνολογικά εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής είναι τα εξής: -Macromedia Flash 8, για την κατασκευή των βιντεοπαρουσιάσεων των χωρών (Γαλλίας, Ιράν, Γερµανίας, Αργεντινής, Ολλανδίας) -Adobe Flash CS3, για την κατασκευή του εναύσµατος, αλλά και ως πλατφόρµα πάνω στην οποία «στήθηκε» όλη η εφαρµογή -Adobe Illustrator, για την κατασκευή των χαρακτήρων (Ευαγγελία, Παναγιώτης, Καβαλέτο), της κεντρικής οθόνης, αλλά και του σκηνικού του εναύσµατος -Steinberg Wavelab, για την επεξεργασία όλων των ήχων -Image Armada για την κατασκευή της ψηφιακής πινακοθήκης -Microsoft Word, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της συγγραφής -Tux Paint, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της ζωγραφικής Τα web - blogs στα οποία οι µαθητές είτε «ανεβάζουν» τα πορτρέτα που σχεδίασαν στο Tux Paint (web - blog εικόνων), είτε απαντούν στις ερωτήσεις του Καβαλέτου (web - blog κειµένων) κατασκευάστηκαν µέσω της ιστοσελίδας ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι ΤΠΕ µπορούν να υψώσουν τον πήχυ στην εκπαίδευση, θέλει όµως πολύ προσοχή ώστε να υψώσουν το σωστό πήχυ. Μια εκπαιδευτική υπερµεσική εφαρµογή απαιτεί πολύ δουλειά στον παιδαγωγικό σχεδιασµό της. Χρειαστήκαµε υποστήριξη, καθοδήγηση και διορθώσεις στο ταξίδι µας. Στο σηµείο αυτό η συγγραφική οµάδα θα ήθελε να ευχαριστήσει τους εξής: -Τον καθηγητή κο Αριστοτέλη Ράπτη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε πως ο ροµαντισµός είναι κάτι πολύτιµο, ενώ η σοβαροφάνεια όχι. -Την εντεταλµένη επίκουρη καθηγήτρια κα Αθανασία Ράπτη - Γαλανουδάκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να µη φοβόµαστε το «διορθωτικό». -Τον καθηγητή κο Βασίλη Μακράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να κρίνουµε αυστηρά.

8 8 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ -Τον επίκουρο καθηγητή κο Νικόλαο Ζαράνη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί δεν σταµάτησε ποτέ να µας παρέχει αισιοδοξία. -Την εκπαιδευτικό πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης και υποψήφια διδάκτορα Γεωργία Κλωστράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί ήταν ο πρώτος άνθρωπος που ενθάρρυνε τις ιδέες µας και αναγνώρισε τον κόπο µας. -Την εικαστικό και εκπαιδευτικό δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης Μαριλίτσα Βλαχάκη, γιατί χωρίς την καθοδήγησή της σε θέµατα τέχνης, αλλά και διδασκαλίας της τέχνης θα είχαµε «βαλτώσει». -Τον Αχιλλέα Βίγκο και την Εριάννα Αραπογιάννη, γιατί πάνω στις πραγµατικές φιγούρες τους βασιστήκαµε για να σχεδιάσουµε τις ηλεκτρονικές φιγούρες µας. -Τους Παναγιώτη Αθανασόπουλο, Ευαγγελία Αθανασοπούλου, Eelco Tjallema, Εύα Κουτσαβδή, Vladimir Araoz, Ιωάννα Κωστοπούλου, γιατί µας «χάρισαν» τις φωνές τους. -Τον Περικλή Χαντζή, τη Βάσω Παπακώστα, τον Αλέξανδρο Χαντζή, τον Παναγιώτη Βίγκο, τη Μαρία Θεοφιλοπούλου, το Δηµήτρη Βίγκο, τον Αλέξανδρο Βίγκο, το Γιώργο Δέδε, γιατί χωρίς αυτούς δεν θα είχαµε τη διάθεση να ασχοληθούµε µε κάτι τόσο απαιτητικό. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Abrahams, F. (2005). Reconceptualizing multiculturalism in music education: a Freirian perspective. Proceedings of the V Colσquio Internacional Paulo Freire in Recife 2005 Abrahams, F. (2006). Critical pedagogy for music education: a best practice to prepare future music educators Caruso, H.Y. (2005). Critical cultural inquiry and multicultural art education Colwell, R. (2005). Taking the temperature of critical pedagogy Gombrich, E.H. (2005). To Χρονικό της Τέχνης, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ. Joseph, D. & Southcott, J. (2007). Multiculturalism in arts education: engaging schools in effective and authentic pedagogies Schmidt, P. (2002). Music Education as Transformative Practice: Creating new frameworks for learning music through a Freirian perspective WCED (1987). Our Common Future (The Brutland Report). Oxford: World Commission on Environment and Development/Oxford University Press Williams, J. B. and Jacobs, J. (2004). Exploring the use of blogs as learning spaces in the higher education sector. Australasian Journal of Educational Technology, 20(2), Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, Α. (2004). Αισθητική αγωγή, πολυπολιτισµικότητα και διαπολισµικότητα Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.(2006). Διαπολιτισµικότητα και Εκπαίδευση για ένα Βιώσιµο Μέλλον. E-Media: Ψηφιακό Κέντρο Εκπαιδευτικών Μέσων Πανεπιστηµίου Κρήτης Μακράκης, Β. Τεχνολογία Λογισµικού. Σηµειώσεις µαθήµατος «Σχεδιασµός Εκπαιδευτικού Λογισµικού», ΜΠΣ Πληροφορική στην Εκπαίδευση, ΠΤΔΕ Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Μακράκης Β., (2000). Υπερµέσα στην Εκπαίδευση. Μια Κοινωνικο-Εποικοδοµιστική Προσέγγιση, Αθήνα: Μεταίχµιο diktyo.eu

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ I Εισαγωγή στην εκπαιδευτική τεχνολογία 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στη µάθηση και την τεχνολογία 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Από τη θεωρία στην εφαρµογή 35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Η/Υ και υπολογιστικά εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο

Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο Διαπολιτισμική Παιδαγωγική στο Νηπιαγωγείο 1: Εισαγωγικά στο μάθημα Αρβανίτη Ευγενία ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών Άδειες Χρήσης Το παρόν υλικό διατίθεται με τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Διαδίκτυο και συνεργατική μάθηση. Συνεργασία σχολείων, μαθητών για την εκπόνηση εργασιών με τη χρήση του Διαδικτύου, στο πλαίσιο προγράμματος etwinning.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ΓΝΩΡΙΖΩ ΤΟΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΤΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ-ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Έφη Δαρείου Εκπαιδευτικός, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος, Ειδίκευση

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ)

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 19-03-2015 (5 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Αντιμετώπιση των ΜΔ δια των ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ Σωτηρία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ 2015 ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ https://greece450bc.wordpress.com/ ΚΟΥΡΤΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ 2015 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Τίτλος ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014

Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Επικοινωνία, Μάθηση και Προσεγγίσεις Αποτελεσματικής Διδασκαλίας Λευκωσία 26 Φεβρουαρίου 2014 1 Συνάντηση με εκπαιδευτικούς εσπερινών Γυμνασίων - Λυκείων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα

Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Ενότητα: Σχολείο 1. Σχολεία του κόσμου 2. Σχολική ζωή στο παρελθόν 3. Το σχολείο μου στο παρελθόν και σήμερα Άντρη Σάββα Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Αλεθρικού Σχ. χρονιά: 2012-2013 Γενική περιγραφή Περιφερειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων. Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Συμβούλιο της Ευρώπης Για έφηβους 12 15 χρόνων Οδηγός προς τους εκπαιδευτικούς 1. Σε γενικές γραμμές α) Τι είναι το Ευρωπαϊκό Πορτφόλιο Γλωσσών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και

Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση Μένη Τσιτουρίδου Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Παιδαγωγική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου

ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Αξιολόγηση Προγραµµάτων Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών ρ. Χαράλαµπος Βρασίδας ρ. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τοµέας Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας Κυπριακή ηµοκρατία Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Ατζέντα Ιστορικό πλαίσιο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Η Εκπαίδευση Ενηλίκων στο κυπριακό συγκείμενο Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ: ΦΥΣΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Ανανέωση του αντικειµένου Η καλύτερη προσέγγιση θα πρέπει να επιτρέπει τον πειραµατισµό.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑ.Λ.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΘΕΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΠΑ.Λ. 52 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 2012 «Η προσφορά της Τέχνης και του μαθήματος της Εικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση»

«Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική προέλευση» Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο «Ενισχύοντας την κοινωνική ένταξη των μαθητών με διαφορετική πολιτισμική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα