Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών"

Transcript

1 Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών Βίγκου Κατερίνα 1, Χαντζής Χρήστος 2 1 Δασκάλα, 10 ο Δηµοτικό Σχολείο Καλαµάτας 2 Η/Μ και Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει µια υπερµεσική εφαρµογή και το θεωρητικό της πλαίσιο, τα οποία αποτελούν διπλωµατική εργασία, που εκπονήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών και στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού προγράµµατος «Πληροφορική στην Εκπαίδευση» του τοµέα Μαθηµατικών και Πληροφορικής. Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάσαµε και σας παρουσιάζουµε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση (το ρεύµα του εξπρεσσιονισµού) µέσω του κριτικού/χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Ο σχεδιασµός της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής αποτελεί ουσιαστικά µια «διασκευή» ενός «φρεϊριανού» σχεδίου µαθήµατος του Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) για τη µουσική εκπαίδευση. Ο όρος «διασκευή» αναφέρεται: στη µετατροπή ενός «παραδοσιακού» σχεδίου µαθήµατος σε σχέδιο µαθήµατος µε τη χρήση ΤΠΕ και στη µετατροπή ενός σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση. Σε θέµατα τέχνης, πολύτιµος «καθοδηγητής», ήταν το βιβλίο του E.H. Gombrich, «Το χρονικό της τέχνης». ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Υπερµεσική εφαρµογή, πολυπολιτισµική εκπαίδευση, εικαστική εκπαίδευση ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΗΣ (ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Σύµφωνα µε τον E.H. Gombrich: Στην πραγµατικότητα η Τέχνη δεν υπάρχει. Υπάρχουν µόνο οι καλλιτέχνες. Κάποτε ήταν οι άνθρωποι που πήραν χρωµατιστό χώµα στα χέρια τους και σχεδίασαν πρόχειρα στον τοίχο µιας σπηλιάς τους ένα βουβάλι. Σήµερα µερικοί αγοράζουν χρώµατα και σχεδιάζουν αφίσες για τους τοίχους. Δεν έκαναν και δεν κάνουν µόνο αυτά, αλλά κι ένα σωρό άλλα πράγµατα. Δε βλάπτει να ονοµάσουµε όλες αυτές τις δραστηριότητες τέχνη, όσο θυµόµαστε πως η λέξη σηµαίνει πολύ διαφορετικά πράγµατα σε διαφορετικούς καιρούς και τόπους και όσο συµφωνούµε πως η Τέχνη δεν υπάρχει. Γιατί η Τέχνη κατάντησε σκιάχτρο και φετιχισµός. Κινδυνεύεις να εξουθενώσεις έναν καλλιτέχνη λέγοντάς του πως εκείνο που µόλις έφτιαξε δεν είναι Τέχνη, παρόλο που είναι καλό. Και αν δηλώσουµε σε οποιονδήποτε πως εκείνο που του αρέσει σε κάποιο έργο δεν είναι, όπως νοµίζει, Τέχνη, αλλά κάτι διαφορετικό, θα µείνει άναυδος. (Gombrich, E.H. 2005) Το κακό που µπορούν να κάνουν όσοι κατακρίνουν τα έργα τέχνης χρησιµοποιώντας λανθασµένα κριτήρια είναι σηµαντικό. Το σπουδαιότερο είναι πως µας κάνει να συνειδητοποιήσουµε πως τα «έργα τέχνης», όπως τα αποκαλούµε, δεν είναι αποτέλεσµα κάποιας αινιγµατικής δραστηριότητας, αλλά αντικείµενα που φτιάχνουν άνθρωποι για άλλους ανθρώπους. Ένας πίνακας µοιάζει πολύ απόµακρος, όταν τον βλέπουµε κορνιζαρισµένο στον τοίχο. Και στα µουσεία απαγορεύεται και πολύ σωστά - να αγγίζουµε τα έργα. Αρχικά, όµως, τα έργα αυτά ήταν καµωµένα για να τα αγγίζουν οι άνθρωποι, να τα χρησιµοποιούν, να τα παζαρεύουν, να τσακώνονται και να παθιάζονται γι αυτά. Ας µην ξεχνάµε, επίσης, πως όλα τα στοιχεία τους ήταν αποτέλεσµα κάποιας απόφασης του καλλιτέχνη που µπορεί να προβληµατίστηκε για ό,τι έκανε και να το άλλαξε πολλές φορές, πως σκέφτηκε ίσως αν έπρεπε να αφήσει εκείνο εκεί το δέντρο στο φόντο ή να το αλλάξει, πως µπορεί να ικανοποιήθηκε µε µία επιτυχηµένη πινελιά που έδινε µια απροσδόκητη λάµψη σε ένα φωτεινό σύννεφο και πως πρόσθεσε απρόθυµα στον πίνακα κάποιο πρόσωπο, επειδή επέµενε ο αγοραστής. Γιατί οι περισσότεροι πίνακες και τα περισσότερα αγάλµατα που βρίσκονται τώρα στα µουσεία µας δεν έγιναν για να τα εκθέτουµε σαν Τέχνη. Κατασκευάστηκαν µε µια συγκεκριµένη αφορµή και για ένα συγκεκριµένο σκοπό, που ήταν στο µυαλό του καλλιτέχνη, όταν άρχισε να δουλεύει. Κ. Γλέζου & Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 6 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη», σ. 1-5 Σύρος, 6-8 Μαΐου 2011

2 2 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Κανόνες για να κρίνουµε αν ένας πίνακας ή ένα άγαλµα πέτυχε δεν υπάρχουν. Έτσι είναι συνήθως αδύνατο να εξηγήσουµε µε λόγια γιατί ακριβώς πιστεύουµε πως κάποιο έργο τέχνης είναι µεγάλο. Αυτό, βέβαια, δε σηµαίνει πως ένα έργο τέχνης είναι εξίσου καλό µε οποιοδήποτε άλλο ή πως είναι ανώφελο να συζητήσουµε για θέµατα γούστου. Αν δεν ωφελούν σε τίποτε άλλο οι συζητήσεις για την τέχνη, µας κάνουν τουλάχιστον να κοιτάζουµε προσεκτικά τους πίνακες και όσο περισσότερο τους κοιτάζουµε, τόσο συχνότερα παρατηρούµε σηµεία που µας είχαν διαφύγει. Έτσι, αρχίζουµε να διαισθανόµαστε το είδος της αρµονίας που προσπάθησε να πετύχει κάθε γενιά καλλιτεχνών. Όσο περισσότερο καταλαβαίνουµε αυτές τις αρµονίες, τόσο περισσότερο τις χαιρόµαστε και στο κάτω κάτω αυτό είναι το πιο σηµαντικό. Η παλιά ρήση ότι δε χωρά συζήτηση σε θέµατα γούστου ίσως να είναι σωστή, αυτό όµως δεν πρέπει να µας κάνει να αγνοήσουµε το γεγονός ότι το γούστο µπορεί να εξελιχθεί. Πρόκειται εδώ για κοινή εµπειρία που ο καθένας µπορεί να την επαληθεύσει σε ένα περιορισµένο πεδίο. Για όσους δεν πίνουν τσάι, ένα είδος τσαγιού µπορεί να µοιάζει ακριβώς µε κάποιο άλλο. Αν όµως έχουν τον καιρό, την ευκαιρία και την επιθυµία να ερευνήσουν τις λεπτότητες της διαφοράς ανάµεσα στα είδη, είναι πιθανόν να γίνουν «ειδήµονες» και να ξεχωρίζουν µε ακρίβεια τον τύπο και το χαρµάνι του τσαγιού που προτιµούν. Και η γνώση αυτή θα µεγαλώσει, χωρίς άλλο, την απόλαυση τους από τα πιο εκλεκτά χαρµάνια. Το γούστο στην τέχνη είναι αναµφισβήτητα κάτι απείρως πιο περίπλοκο από το γούστο στην τροφή ή το ποτό. Το θέµα δεν είναι µόνο να ανακαλύψεις κάποιες λεπτές γεύσεις, αλλά κάτι πιο σοβαρό και πιο σηµαντικό. Σε τελευταία ανάλυση, οι µεγάλοι καλλιτέχνες έδωσαν ό,τι µπορούσαν σ αυτά τα έργα, υπέφεραν γι αυτά, ίδρωσαν για να τα φτιάξουν και έχουν, το λιγότερο, το δικαίωµα να ζητήσουν από µας να προσπαθήσουµε να καταλάβουµε τι θέλησαν να κάνουν. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ζούµε σε µια εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από βαθιά κοινωνική και οικολογική κρίση: ανεργία, έξαρση της βίας και του ρατσισµού, κοινωνικός αποκλεισµός, καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, πείνα, κλιµατολογικές αλλαγές, µόλυνση των υδάτινων πόρων και των θαλασσών, χηµική δηλητηρίαση του ανθρωπίνου σώµατος, αποψίλωση των δασών και άλλα συναφή (Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006). Χρησιµοποιώντας για τη βιώσιµη ανάπτυξη τον ορισµό της «Επιτροπής Για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη» (Έκθεση Brundtland), ορίζοντας δηλαδή ως βιώσιµη την ανάπτυξη εκείνη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να στερεί από τις µελλοντικές γενιές το δικαίωµά τους να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες (WCED, 1987: 43), µπορούµε να υποστηρίξουµε πως η βιωσιµότητα του σηµερινού µοντέλου ανάπτυξης τίθεται υπο αµφισβήτηση από την ίδια την πραγµατικότητα. Παρά το γεγονός ότι ο προαναφερθείς ορισµός της βιώσιµης ανάπτυξης επικεντρώνεται περισσότερο σε µια οικονοµική και περιβαλλοντική διάσταση, η αναφορά της επιτροπής Brundtland κατέδειξε επανειληµµένα ότι η οικονοµική και περιβαλλοντική βιωσιµότητα εξαρτάται εξίσου και από την κοινωνική διάσταση (Vargas, 2000 στους Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Κατα συνέπεια, η πορεία προς ένα βιώσιµο µέλλον θίγει καθιερωµένα πρότυπα σχέσεων εξουσίας, κοινωνικής ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωµάτων, διαχείρισης της ετερότητας. Ένα βιώσιµο µέλλον δε µπορεί να νοηθεί και πολύ περισσότερο να οικοδοµηθεί στη βάση µιας κοινωνίας των αποκλεισµών, της εκµετάλλευσης των µεταναστών, των κοινωνικών ανισοτήτων, του ρατσισµού (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Μια τέτοια θεώρηση της βιωσιµότητας απαιτεί στην ουσία µια αναδόµηση της κοινωνίας και των κοινωνικών δοµών, την αναζήτηση διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών από αυτές που αναπαράγουν, στηρίζουν και συντηρούν το κυρίαρχο, ανθρωποκεντρικό αναπτυξιακό πρότυπο. (Παπαδηµητρίου, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Αναγνωρίζοντας τη σηµασία της προαναφερθείσας αναζήτησης διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών, οι οποίες θα συµβάλλουν στην αναδόµηση της κοινωνίας, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στην 57 η συνεδρία, το Σεπτέµβριο του 2002, αποφασισε να κυρήξει την περίοδο ως τη δεκαετία της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Η εκπαίδευση για τη βιώσιµη ανάπτυξη καλύπτει µια ευρεία σειρά θεµάτων που σχετίζονται όχι µόνο µε το περιβάλλον, αλλά και µε την κοινωνία, όπως είναι ο ρατσισµός, ο κοινωνικός αποκλεισµός, ο σεβασµός στη διαφορά κ.ά. (UNESCO, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Προτάσσει επιτακτικά την ανάγκη βελτίωσης της ικανότητας των ανθρώπων να χειριστούν ζητήµατα περιβάλλοντος, ανάπτυξης και πολιτισµικής ετερότητας (UNESCO, 2001 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & diktyo.eu

3 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 3 Μακράκης, Β.Γ. 2006) και προάγει στους µαθητές τόσο την πλανητική συνείδηση όσο και την εθνοπολιτισµική και γλωσσική τους ταυτότητα (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Στο βαθµό που οι λύσεις για τα ολοένα και περισσότερο περίπλοκα οικουµενικά προβλήµατα σήµερα απαιτούν συνεργασία και ανταλλαγή µεταξύ ατόµων, κοινωνικών οµάδων, κρατών, υπερεθνικών οργανισµών και ενώσεων, κρίνεται αναγκαία η σύνδεση της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη µε την έννοια της διαπολιτισµικότητας. Μιας διαπολιτισµικότητας, όµως, που δεν θα πρέπει να εξαντλείται στην πληροφόρηση και την αµοιβαία κατανόηση για τον «άλλο», αλλά που θα πρέπει να προχωράει και στην τροποποίηση των πολιτισµικών αξιών που θέτουν εµπόδια στην πολιτισµική συνάντηση και το δανεισµό (Vargas, 2000 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Τα τελευταία χρόνια η σηµασία µιας προωθηµένης διαπολιτισµικής προσέγγισης στον τοµέα της εκπαίδευσης έχει µεγιστοποιηθεί εξαιτίας του εκτεταµένου φαινόµενου της µετανάστευσης και της συνακόλουθης µεταβολής πολλών δυτικών δηµοκρατιών σε πιο ποικίλες και πολύπλοκες κοινωνίες. Η Ελλάδα, ακολουθώντας το γενικότερο κανόνα, έχει δεχθεί µεγάλο αριθµό οικονοµικών µεταναστών, προσφύγων και παλινοστούντων και συνεπώς έχει µετατραπεί σε χώρα πολυεθνική. Η εν λόγω µετατροπή καθιστά αναγκαία την ύπαρξη εντός των επιµέρους εθνικών κοινοτήτων της χώρας, ενός συνεκτικού οράµατος και συνδέεται µε την έννοια της πολυπολιτισµικότητας (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Η πολυπολιτισµικότητα αφορά τη συµβίωση και τη συνύπαρξη κοινοτήτων µε διαφορετικούς πολιτισµούς και πολιτισµικές παραδόσεις και είναι έννοια που αναφέρεται τόσο στη γεωγραφική συµβίωση σε αστικοποιηµένες περιοχές, όσο και στη συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών κοινοτήτων στο πλαίσιο µεγάλων χωρών και συνοµοσπονδιών. Η κοινωνική αναδόµηση που συνεπάγεται η πολυπολιτισµικότητα και η ανάληψη πρωτοβουλιών και µεταρρυθµίσεων που σχετίζονται µε την εκπαίδευση (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004) οδηγεί στον καθορισµό των στόχων της πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης: παροχή ίσων δικαιωµάτων εκπαίδευσης, πνευµατική - ψυχολογική ενδυνάµωση των µαθητών, αναγνώριση της αξίας του πολιτισµικού πλουραλισµού, προώθηση διαπολιτισµικής/ διεθνούς κατανόησης και προώθηση της πολυπολιτισµικής γνώσης (Davidman & Davidman, 1994 στον Abrahams, 2005) Έναν ιδιαίτερα αποτελεσµατικό τρόπο προσέγγισης της πολυπολιτισµικότητας αποτελεί η εικαστική εκπαίδευση, αλλά και η εκπαίδευση µέσω της τέχνης. Η τέχνη προωθώντας την εθνοπολιτισµική περηφάνεια και ταυτόχρονα υποστηρίζοντας την διαπολιτισµική κατανόηση «κρατά υποσχέσεις» για µια πιο δίκαιη κοινωνία. (Joseph & Southcott, 2007). Η ενασχόληση των µαθητών µε την τέχνη προάγει πολλαπλές µορφές µάθησης και στο σχολικό επίπεδο συνδέεται µε «ανοιχτές» εργασίες που περιλαµβάνουν την παραγωγή αυθεντικών έργων τέχνης και την κριτική ανάλυση του δηµιουργήµατος του «άλλου» (Oddleifson, 1994 στους Joseph & Southcott, 2007). Υιοθετώντας την εναλλακτική άποψη που υπαγορεύει πως η τέχνη δεν είναι «η τέχνη των γκαλερί και των µουσείων», αλλά αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του καθηµερινού ρυθµού ζωής, γίνεται κατανοητός ο σηµαντικός ρόλος της ζωγραφικής και των τεχνών γενικότερα στην προσπάθεια θεώρησης της καθηµερινής ζωής ενός «άλλου» έθνους (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Στο πλαίσιο της ικανοποίησης των σύγχρονων αναγκών της εκπαίδευσης, όσο και σε αυτό της διαφύλαξης και αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς, εθνικής και παγκόσµιας, κρίνεται αναγκαία η κατανόηση του κοινωνικού και επικοινωνιακού ρόλου της τέχνης, τόσο από τους δασκάλους, όσο και από τους µαθητές (Chapman, 1993 στην Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, 2004). Σύµφωνα µε τον Caruso (2005) είναι πολύ σηµαντικό η τέχνη να χρησιµοποιηθεί στο πλαίσιο µιας πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης ως όχηµα κριτικής των διάφορων κοινωνικών, πολιτισµικών, ιστορικών γεγονότων και ως πιθανός παράγοντας κοινωνικού µετασχηµατισµού. Η πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µπορεί να ευαισθητοποιήσει τους µαθητές σε θέµατα κοινωνικής καταπίεσης και ανισότητας. Επίσης, µπορεί να επιφέρει µεταβολές στις κοινωνικές σχέσεις, λόγω του ότι, ως τµήµα της οπτικής κουλτούρας, αντανακλά πολλές διαστάσεις του πολιτισµού. Στη διδασκαλία της τέχνης έµφαση πρέπει να δοθεί περισσότερο στην πολιτική και λιγότερο στην αισθητική διάσταση. (Efland, Freedman & Stuhr, 1996 στον Caruso, 2005). Σύµφωνα µε τους Cahan & Kocur (1996) στον Caruso (2005) αυτό που λείπει σήµερα από την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση είναι µια προσέγγιση που θα συνδέσει την καθηµερινή εµπειρία µε την κοινωνική κριτική και τη δηµιουργική έκφραση. Αντικατοπτρίζοντας και τη δική µας άποψη, η θέση των Cahan & Kocur κάνει φανερή την αναγκαιότητα προσέγγισης της εικαστικής πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης µέσω της κριτικής/ χειραφετικής παιδαγωγικής σχολής.

4 4 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Σύµφωνα µε την κριτική/ χειραφετική σχολή η εκπαίδευση οφείλει να συνδέεται µε τις έννοιες του στοχαζόµενου και του ενεργού εκπαιδευτικού/ µαθητή/ πολίτη και να έχει τη δυνατότητα να συµβάλλει δυναµικά στον κοινωνικό µετασχηµατισµό. Το σχολείο δεν θα πρέπει να µένει αµέτοχο στα πολιτισµικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δρώµενα και οι µαθητές δεν θα πρέπει µόνο να αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες, ούτε µόνο να κατανοούν τα κοινωνικά δρώµενα, αλλά και να τα αλλάζουν (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Ουσιαστικά η εν λόγω σχολή προσδίδει στην εκπαίδευση το στοιχείο ενός σκεπτικισµού που συνδέεται µε τον προσωπικό/ συλλογικό αναστοχασµό και έχει ως στόχο όχι µόνο τη βελτίωση της διδασκαλίας και της µάθησης, αλλά και το γενικότερο προβληµατισµό πάνω στο θέµα του ρόλου της εκπαίδευσης (Colwell, 2005). ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ Κατά την άποψή µας και στηριζόµενοι στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε, η αναγκαία, εναλλακτική, βιώσιµη ανάπτυξη συνδέεται στον τοµέα της εικαστικής εκπαίδευσης µε στοιχεία πολυπολιτισµικότητας και κριτικής παιδαγωγικής. Μέσω συζητήσεων που κάναµε µε τον υπεύθυνο του Εργαστηρίου Ζωγραφικής του Εκπαιδευτικού Τµήµατος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κο Διονύση Καµπόλη, αλλά και µε την εικαστικό - καθηγήτρια Εικαστικών σε µαθητές Γυµνασίου και Λυκείου, κα Μαριλίτσα Βλαχάκη συµπεράναµε πως στην παρούσα χρονική περίοδο η εικαστική εκπαίδευση στην Ελλάδα ελάχιστα συνδέεται µε τα προαναφερθέντα στοιχεία. Αντίθετα, χαρακτηρίζεται από ένα κλίµα «ενοχοποίησης» της δηµιουργικής έκφρασης (η εξωτερίκευση των ιδεών συνοδεύεται από αισθήµατα ντροπής). Επίσης, διαπιστώσαµε πως το µάθηµα των Εικαστικών είναι σαφώς τοποθετηµένο στο παρασκήνιο της επίσηµης σχολικής κουλτούρας, γεγονός, βέβαια, που είχαµε παρατηρήσει και κατά τη διάρκεια των δικών µας µαθητικών χρόνων. Στηριζόµενοι ξανά στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε και µάλιστα στο σηµαντικό ρόλο που µπορεί να διαδραµατίσει η τέχνη στην εισαγωγή της πολυπολιτισµικότητας στην εκπαίδευση, πιστεύουµε πως το µάθηµα των Εικαστικών θα πρέπει να σταµατήσει να θεωρείται «δευτερεύον» κι αυτό µπορεί να επιτευχθεί µέσω της κριτικής προσέγγισης. Όσον αφορά, τώρα, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα για το µάθηµα των Εικαστικών στις τάξεις του Δηµοτικού, αυτό αν και εµπεριέχει κάποιους πολυπολιτισµικούς στόχους («Ο µαθητής καλείται να κατανοεί ότι τα έργα τέχνης εκφράζουν απόψεις, αξίες και ιδέες του πολιτισµού µας και άλλων πολιτισµών» ή «Ο µαθητής καλείται να αναγνωρίζει µορφές και µορφικά στοιχεία που εκφράζουν ιδέες, αξίες, απόψεις σε έργα διαφορετικών πολιτισµών»), αλλά και κάποιους στόχους σχετικούς µε το κοινωνική διάσταση της τέχνης («Ο µαθητής καλείται να χρησιµοποιεί πληροφορίες για το κοινωνικό περιεχόµενο προσιτών έργων τέχνης»), δε συνδέει τους στόχους αυτούς µε εκείνον τον ευρύτερο κοινωνικό προβληµατισµό που µπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό µετασχηµατισµό. Εξάλλου, σύµφωνα µε την κριτική παιδαγωγική σχολή οι καθηγητές πρέπει να χαρακτηρίζονται από κριτική στάση απέναντι στα ΑΠ (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006) και να προβληµατίζονται σχετικά µε την προσαρµογή του περιεχοµένου τους στις υπάρχουσες κοινωνικές ανάγκες. Ένα ΑΠ που λαµβάνει υπόψη του τις κοινωνικές ευθύνες της εκπαίδευσης θα πρέπει να συνδέεται µε τη λύση προβληµάτων που σχετίζονται µε αυτά της αρµονικής συνύπαρξης. Επίσης, στο πλαίσιο ενός τέτοιου ΑΠ, η πληροφορία και η παρατήρηση θα πρέπει να οδηγούν σε κοινωνικό ενδιαφέρον (Caruso, 2005). Η παρέµβαση που επιχειρήσαµε µέσω της υπερµεσικής εφαρµογής έχει ως στόχο να προωθήσει τους στόχους του ΑΠ και µε αυτόν τον τρόπο να καλύψει κενά που πιστεύουµε πως υπάρχουν. ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ - ΣΤΟΧΟΙ Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάστηκε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µέσω του κριτικού/ χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Σύµφωνα µε τον Freire, η πραγµατική µάθηση λαµβάνει χώρα µόνο όταν οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός, αλλάζουν από κοινού εξαιτίας και εντός της διαδικασίας της εκπαίδευσης. Προς αυτήν την κατεύθυνση εξαιρετικά σηµαντικός είναι ο ρόλος του διαλόγου (Abrahams, 2006; Schmidt, 2002; Colwell, 2005) καθώς και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε τη θέση και τη λύση προβληµάτων (Abrahams, 2006). H ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιµετωπίζεται κριτικά, αλλά δεν αγνοείται αφού χωρίς δεξιότητες οι συνειδητοποιηµένοι πολίτες δεν θα έχουν τη δύναµη να δράσουν (Colwell, 2005). Εφαρµόζοντας τις απόψεις του Freire στο πεδίο της πολυπολιτισµικής, εικαστικής εκπαίδευσης diktyo.eu

5 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 5 καταλήγουµε στο ότι αυτή θα πρέπει να ενθαρρύνει τους µαθητές στο να γίνουν οι ίδιοι καλλιτέχνες και να συνδέεται µε εµπειρίες µετασχηµατιστικές και απελευθερωτικές. Εκτός των ιδεών του Freire, στον κύριο άξονα της εφαρµογής µας βρίσκονται συνεχώς τα ερωτήµατα του Habermas: ποιοι είναι οι µαθητές και ποιος ο εκπαιδευτικός; ποιοι οι µαθητές µπορούν να γίνουν; ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; Η εφαρµογή απευθύνεται σε µαθητές της ΣΤ τάξης του Δηµοτικού και συνδυάζει δραστηριότητες στον υπολογιστή µε δραστηριότητες στην αίθουσα. Ο κύριος ειδικός στόχος της (στο πλαίσιο των γενικών στόχων της κριτικής παιδαγωγικής, αλλά και αυτών της παιδαγωγικής του Freire) είναι να ενθαρρύνει µεταξύ των µαθητών έναν συνεχή, γόνιµο διαλόγο δύο µορφών: -Διάλογο προφορικό, άµεσο µε τον εκπαιδευτικό να έχει συντονιστικές αρµοδιότητες -Διάλογο γραπτό, έµµεσο που επιτυγχάνεται µέσω του web - blogging Όσον αφορά τη δεύτερη µορφή διαλόγου και συγκεκριµένα το web - blogging, η έρευνα των Williams & Jacobs (2004) συνηγορεί στο ότι υπάρχει η δυνατότητα η συγκεκριµένη υπηρεσία µικροδηµοσίευσης να αποτελέσει µια µετασχηµατιστική τεχνολογία για διδασκαλία και µάθηση. Το web - blogging, αν και ξεκίνησε ως µέσο δηµοσίευσης απλών online προσωπικών ηµερολογίων, έχει εξελιχθεί πια σε µέσο υποστήριξης συνεργατικών δραστηριοτήτων και διαµοιρασµου της γνώσης, καθώς και σε µέσο πρόκλησης αναστοχασµού (Hiler, 2003 στους Williams & Jacobs, 2004). Αν λάβουµε υπόψη µας το γεγονός ότι ανέκαθεν η αλληλεπίδραση µεταξύ των µαθητών αποτελούσε πηγή µάθησης «ισάξια» µε την αλληλεπίδραση των µαθητών µε τον εκπαιδευτικό ή µε το σχολικό εγχειρίδιο, καταλήγουµε στο ότι το web - blogging υποστηρίζοντας την µεταξύ των µαθητών αλληλεπίδραση µπορεί ουσιαστικά να αποτελέσει σηµαντικότατη πηγή µάθησης. Κατά την προσωπική µας άποψη, η ολοένα και αυξανόµενη τα τελευταία χρόνια διάδοση του web - blogging στην Ελλάδα, µια χώρα στην οποία ο δηµόσιος λόγος νοσεί βαρύτατα, αποτελεί λόγο αισιοδοξίας. Από την εν λόγω άποψη, αλλά κυρίως από την προαναφερθείσα έρευνα των Williams & Jacobs απορρέει η προώθηση µέσω της εφαρµογής της απόκτησης εκ µέρους των µαθητών των βασικών δεξιοτήτων web - blogging. Στους δευτερεύοντες, παράπλευρους στόχους της εφαρµογής περιλαµβάνονται οι εξής: Απαγκίστρωση των µαθητών από την «υλική»/ συµπεριφοριστική ηλεκτρονική ανάδραση Ο µαθητής - χρήστης που βοηθά τους φίλους του Καβαλέτου (ήρωας της εφαρµογής), δεν δέχεται ως ευχαριστήριο αντάλλαγµα πόντους/ βαθµούς, αλλά γνώση Γνωριµία των µαθητών µε έναν νέο τρόπο χειρισµού ηλεκτρονικών χαρακτήρων Οι µαθητές - χρήστες δεν παίζουν το ρόλο της Ευαγγελίας και του Παναγιώτη, αλλά το ρόλο του εαυτού τους (το Καβαλέτο λέει στους ηλεκτρονικούς χαρακτήρες: «Δύο φίλοι µου έχουν πρόβληµα.ο Χοαυάν από την Αργεντινή και η Μεχρί από το Ιράν. Θέλω να τους βοηθήσετε. Όχι ακριβώς εσείς οι δύο.θέλω να τους βοηθήσει αυτός που κοιτάζει αυτή τη στιγµή την οθόνη. Σ αυτόν θα µιλάω από εδώ και πέρα.»). Οι ηλεκτρονικοί χαρακτήρες αποτελούν για τους µαθητές/ χρήστες «συνταξιδιώτες» Γνωριµία των µαθητών µε χώρες σχετικά άγνωστες στο δυτικό κόσµο (Ιράν - Αργεντινή) Απενοχοποίηση του λάθους. Οι ερωτήσεις που σχετίζονται µε τη χώρα καταγωγής των έργων ή των ζωγράφων είναι σχεδόν βέβαιο (ειδικά από τη στιγµή που στους µαθητές δεν παρέχονται καµµία βοηθητική πληροφορία) πως θα οδηγήσουν σε λανθασµένες απαντήσεις. Η σηµασία µεταφέρεται από την σωστή απάντηση στην απάντηση - αφορµή για συζήτηση. Σύνδεση εκ µέρους των µαθητών «ασήµαντων» γεγονότων της καθηµερινότητας µε σηµαντικά γεγονότα της ιστορίας και συνεπώς συνειδητοποίηση της επίδρασης που ασκεί στη συλλογική ζωή κάθε ατοµική δράση Η γελοιογραφία συνδέεται µε τον εξπρεσιονισµό του van Gogh και η επίδραση ενός καβγά µε την επίδραση του Α Παγκοσµίου Πολέµου Για την εκπλήρωση των προαναφερθέντων στόχων, κυρίως της προώθησης ενός διαρκούς, γόνιµου διαλόγου, απαιτείται η εµπλοκή της «κοινωνίας της τάξης» και γι αυτό η ατοµική ενασχόληση µε την υπερµεσική εφαρµογή είναι χωρίς νοήµα.

6 6 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ΔΙΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΦΡΕΙΡΙΑΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ FRANK ABRAHAMS ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Το παρακάτω σχέδιο µαθήµατος είναι βασισµένο σε ένα «φρεϊριανό» σχέδιο µαθήµατος του Frank Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) το οποίο έχει διασκευαστεί για την εικαστική εκπαίδευση και για να µπορούµε να το εφαρµόσουµε µε την χρήση ΤΠΕ. Σύµφωνα µε τα παρακάτω ερωτήµατα στα οποία απαντά η Κριτική Παιδαγωγική: 1.Ποιοι είναι οι µαθητές / ποιος είναι ο εκπαιδευτικός; 2.Ποιοι µπορούν να γίνουν οι µαθητές; 3.Ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; και τους παρακάτω τρόπους δηµιουργίας νέων ζωγράφων: 1.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική φαντασία 2.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική ευφυία 3.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική δηµιουργικότητα 4.Δίνοντας έµφαση στον καλλιτεχνικό «εορτασµό» µέσω παρουσίασης προκύπτουν συγκεκριµένα µαθησιακά βήµατα που το καθένα το µετατρέπουµε σε σενάριο για την υπερµεσική µας εφαρµογή (βλ. πίνακα Μαθησιακά Βήµατα - Υπερµεσική εφαρµογή). Οι µαθησιακές µορφές που χρησιµοποιούµε είναι µε τη σειρά: η έκθεση, η ανάπτυξη, ο αυτοσχεδιασµός και τέλος ο αναστοχασµός. Παρακάτω περιγράφεται η µετατροπή του σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση αναλύοντας τα µαθησιακά βήµατα του σχεδίου για τη µουσική εκπαίδευση και αντιστοιχίζοντάς τα µε τα βήµατα της υπερµεσικής εφαρµογής. Το πρώτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση περιγράφεται: Δίνοντας αξία στον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός επιχειρεί να κατασκευάσει µια εµπειρία η οποία να συνδέεται µε µία ανάγκη για γνώση. Οι µαθητές επιχειρείται να εµπλακούν σε µία «προβληµατική» κατάσταση. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε προσεγγίσει το βήµα αυτό µέσω των παρακάτω καταστάσεων: Ο σκιτσογράφος Χουάν έχει πρόβληµα, δεν του φτάνει ο χρόνος, χρειάζεται βοήθεια. Οι µαθητές καλούνται να σχεδιάσουν σε δύο βήµατα µια γελοιογραφία του εαυτού τους. Η Μεχρί, το κοριτσάκι από το Ιράν έχει πρόβληµα, είναι πολύ θλιµµένη, χρειάζεται κάποιος να της αλλάξει τη διάθεση. Οι µαθητές καλούνται σε δύο βήµατα να σχεδιάσουν το πορτρέτο της κας Ταζί και να εκφράσουν θυµό και λύπη. Το δεύτερο µαθησιακό βήµα περιγράφεται ως εξής: Διαµοιρασµός της εµπειρίας: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός επεξεργάζονται την εµπειρία. Μοιράζονται σκέψεις και συναισθήµατα., στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε: Γραπτός (web-blogging) και προφορικός διάλογος µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι αλλαγές έκανες στο πορτρέτο σου για να γίνει γελοιογραφία;γιατί έκανες αυτές τις αλλαγές; τί ήθελες να δείξεις;/ τι αλλαγές έκανες στο πρόσωπο της κας Ταζί για να δείξεις ότι είσαι θυµωµένος και στενοχωρηµένος µαζί της; Το τρίτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση είναι το εξής: Συνδέοντας τον κόσµο των µαθητών µε το γνωστικό θέµα: Ο εκπαιδευτικός συνδέει την προηγούµενη εµπειρία µε το γνωστικό θέµα χρησιµοποιώντας σχετικά θέµατα που προέρχονται από άλλες τέχνες, από τον παγκόσµιο πολιτισµό ή από εξωσχολικές δραστηριότητες των µαθητών. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχει τροποποιηθεί και παρουσιάζεται µε τη βοήθεια κυρίως του καβαλέτου (ήρωα της υπερµεσικής εφαρµογής): Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές το έργο του Vincent van Gogh και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: σε ποια χώρα πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε το συγκεκριµένο έργο ζωγραφικής; Γιατί πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε εκεί; Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα κατασκευής του έργου (Γαλλία), καθώς και στη χώρα καταγωγής του van Gogh (Ολλανδία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι πιστεύεις πως είναι αυτό που φαίνεται πίσω από το πρόσωπο; γιατί πιστεύεις ότι το πρόσωπο είναι ζωγραφισµένο µε τόσο ανοιχτό πορτοκαλί; Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν σε δύο βήµατα ένα αντίγραφο του έργου του van Gogh. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: : Πως σου φαίνεται το νέο πρόσωπο? Τι σου θυµίζει? Προτιµάς οι ζωγραφιές να έχουν τα κανονικά τους χρώµατα ή όχι? Δεν είναι ωραίο που αλλάζοντας τα χρώµατα µπορούµε να δείξουµε πως νιώθουµε γι αυτό που ζωγραφίζουµε; Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τις αυτοπροσωπογραφίες του Max Beckmann και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: από ποια χώρα πιστεύεις ότι είναι ο ζωγράφος που ζωγράφισε τα δύο έργα; γιατί πιστεύεις ότι είναι από εκεί? Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα καταγωγής του Beckmann (Γερµανία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι διαφορές παρατηρείς στα δύο πρόσωπα; diktyo.eu

7 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 7 γιατί πιστεύεις ότι ο ζωγράφος ζωγράφισε τον εαυτό του τόσο διαφορετικά; Συνεχίζοντας το επόµενο βήµα που έχει ως: Συζητώντας: Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει το γνωστικό θέµα. µεταφέρεται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τα βασικά στοιχεία του εξπρεσιονισµού. Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές την επίδραση που είχε στη ζωγραφική ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος. Μετά το βήµα: Εξάσκηση: Ο εκπαιδευτικός δίνει στους µαθητές τη δυνατότητα να εξασκηθούν πάνω στο γνωστικό θέµα. Στο συγκεκριµένο βήµα µπορεί να συµπεριληφθεί κάποιο κουίζ. παρουσιάζεται ως: Οι µαθητές περιηγούνται στην Ψηφιακή Πινακοθήκη και αποφασίζουν ποια από τα έργα που βλέπουν χρησιµοποιούν την ιδέα του εξπρεσιονισµού και ποια όχι. Ενώ το µαθησιακό βήµα: Συνδέοντας την «σχολική» τέχνη µε τον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τους µαθητές να βρουν εναλλακτικές λύσεις και νέους τρόπους χρήσης της πληροφορίας που τους δόθηκε. Οι µαθητές έχουν τη δυνατότητα να δηµιουργήσουν κάτι νέο/ αυθεντικό. ανατείθεται και πάλι στον ήρωα - καβαλέτο ο οποίος: Παρουσιάζει στους µαθητές το γράµµα-περιγραφή του έργου που έγραψε ο van Gogh στον αδερφό του. Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν στο χαρτί οτιδήποτε επιθυµούν, χρησιµοποιώντας την ιδέα του εξπρεσιονισµού. Στη συνέχεια καλούνται να γράψουν ένα γράµµα στο οποίο να περιγράφουν τον τρόπο µε τον οποίο ζωγράφισαν. Επίσης, το πλάνο του µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση συνεχίζει: Αξιολογώντας το µετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός στοχάζονται πάνω στα δηµιουργήµατά των µαθητών και τα αξιολογούν. και στην εφαρµογή γίνεται: Οι µαθητές παρουσιάζουν τις ζωγραφιές και τα γράµµατά τους. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορική, κριτική συζήτηση µε θέµα τις εν λόγω δηµιουργίες. Τέλος, το βήµα που περιγράφεται ως: «Γιορτάζοντας» το Μετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός «γιορτάζουν» την κατάκτηση της νέας γνώσης µέσω έκθεσης ή παρουσίασης συναντάται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο ενθαρρύνει τους µαθητές να συνεργαστούν µε τον εκπαιδευτικό και να διοργανώσουν ενδοσχολική έκθεση των έργων και των γραµµάτων τους. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Τα τεχνολογικά εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής είναι τα εξής: -Macromedia Flash 8, για την κατασκευή των βιντεοπαρουσιάσεων των χωρών (Γαλλίας, Ιράν, Γερµανίας, Αργεντινής, Ολλανδίας) -Adobe Flash CS3, για την κατασκευή του εναύσµατος, αλλά και ως πλατφόρµα πάνω στην οποία «στήθηκε» όλη η εφαρµογή -Adobe Illustrator, για την κατασκευή των χαρακτήρων (Ευαγγελία, Παναγιώτης, Καβαλέτο), της κεντρικής οθόνης, αλλά και του σκηνικού του εναύσµατος -Steinberg Wavelab, για την επεξεργασία όλων των ήχων -Image Armada για την κατασκευή της ψηφιακής πινακοθήκης -Microsoft Word, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της συγγραφής -Tux Paint, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της ζωγραφικής Τα web - blogs στα οποία οι µαθητές είτε «ανεβάζουν» τα πορτρέτα που σχεδίασαν στο Tux Paint (web - blog εικόνων), είτε απαντούν στις ερωτήσεις του Καβαλέτου (web - blog κειµένων) κατασκευάστηκαν µέσω της ιστοσελίδας ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι ΤΠΕ µπορούν να υψώσουν τον πήχυ στην εκπαίδευση, θέλει όµως πολύ προσοχή ώστε να υψώσουν το σωστό πήχυ. Μια εκπαιδευτική υπερµεσική εφαρµογή απαιτεί πολύ δουλειά στον παιδαγωγικό σχεδιασµό της. Χρειαστήκαµε υποστήριξη, καθοδήγηση και διορθώσεις στο ταξίδι µας. Στο σηµείο αυτό η συγγραφική οµάδα θα ήθελε να ευχαριστήσει τους εξής: -Τον καθηγητή κο Αριστοτέλη Ράπτη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε πως ο ροµαντισµός είναι κάτι πολύτιµο, ενώ η σοβαροφάνεια όχι. -Την εντεταλµένη επίκουρη καθηγήτρια κα Αθανασία Ράπτη - Γαλανουδάκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να µη φοβόµαστε το «διορθωτικό». -Τον καθηγητή κο Βασίλη Μακράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να κρίνουµε αυστηρά.

8 8 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ -Τον επίκουρο καθηγητή κο Νικόλαο Ζαράνη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί δεν σταµάτησε ποτέ να µας παρέχει αισιοδοξία. -Την εκπαιδευτικό πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης και υποψήφια διδάκτορα Γεωργία Κλωστράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί ήταν ο πρώτος άνθρωπος που ενθάρρυνε τις ιδέες µας και αναγνώρισε τον κόπο µας. -Την εικαστικό και εκπαιδευτικό δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης Μαριλίτσα Βλαχάκη, γιατί χωρίς την καθοδήγησή της σε θέµατα τέχνης, αλλά και διδασκαλίας της τέχνης θα είχαµε «βαλτώσει». -Τον Αχιλλέα Βίγκο και την Εριάννα Αραπογιάννη, γιατί πάνω στις πραγµατικές φιγούρες τους βασιστήκαµε για να σχεδιάσουµε τις ηλεκτρονικές φιγούρες µας. -Τους Παναγιώτη Αθανασόπουλο, Ευαγγελία Αθανασοπούλου, Eelco Tjallema, Εύα Κουτσαβδή, Vladimir Araoz, Ιωάννα Κωστοπούλου, γιατί µας «χάρισαν» τις φωνές τους. -Τον Περικλή Χαντζή, τη Βάσω Παπακώστα, τον Αλέξανδρο Χαντζή, τον Παναγιώτη Βίγκο, τη Μαρία Θεοφιλοπούλου, το Δηµήτρη Βίγκο, τον Αλέξανδρο Βίγκο, το Γιώργο Δέδε, γιατί χωρίς αυτούς δεν θα είχαµε τη διάθεση να ασχοληθούµε µε κάτι τόσο απαιτητικό. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Abrahams, F. (2005). Reconceptualizing multiculturalism in music education: a Freirian perspective. Proceedings of the V Colσquio Internacional Paulo Freire in Recife 2005 Abrahams, F. (2006). Critical pedagogy for music education: a best practice to prepare future music educators Caruso, H.Y. (2005). Critical cultural inquiry and multicultural art education Colwell, R. (2005). Taking the temperature of critical pedagogy Gombrich, E.H. (2005). To Χρονικό της Τέχνης, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ. Joseph, D. & Southcott, J. (2007). Multiculturalism in arts education: engaging schools in effective and authentic pedagogies Schmidt, P. (2002). Music Education as Transformative Practice: Creating new frameworks for learning music through a Freirian perspective WCED (1987). Our Common Future (The Brutland Report). Oxford: World Commission on Environment and Development/Oxford University Press Williams, J. B. and Jacobs, J. (2004). Exploring the use of blogs as learning spaces in the higher education sector. Australasian Journal of Educational Technology, 20(2), Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, Α. (2004). Αισθητική αγωγή, πολυπολιτισµικότητα και διαπολισµικότητα Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.(2006). Διαπολιτισµικότητα και Εκπαίδευση για ένα Βιώσιµο Μέλλον. E-Media: Ψηφιακό Κέντρο Εκπαιδευτικών Μέσων Πανεπιστηµίου Κρήτης Μακράκης, Β. Τεχνολογία Λογισµικού. Σηµειώσεις µαθήµατος «Σχεδιασµός Εκπαιδευτικού Λογισµικού», ΜΠΣ Πληροφορική στην Εκπαίδευση, ΠΤΔΕ Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Μακράκης Β., (2000). Υπερµέσα στην Εκπαίδευση. Μια Κοινωνικο-Εποικοδοµιστική Προσέγγιση, Αθήνα: Μεταίχµιο diktyo.eu

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ Διαδίκτυο και συνεργατική μάθηση. Συνεργασία σχολείων, μαθητών για την εκπόνηση εργασιών με τη χρήση του Διαδικτύου, στο πλαίσιο προγράμματος etwinning.

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΟΥ 1 ΟΥ ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ» ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014 2015 Οι εισηγήσεις, που παρουσιάζονται πιο κάτω είναι ενδεικτικές και δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός

Περιεχόμενα. Εισαγωγή Γενική περιγραφή Σχεδιασμός της μαθησιακής εισήγησης Εφαρμογή της μαθησιακής εισήγησης Αναστοχασμός Ο Ελ Γκρέκο μάς ταξιδεύει από την Ελλάδα στην Κύπρο: «Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, ζωγράφισε τον παράδεισο και μπες μέσα». El Greco travels us from Greece to Cyprus: You have the brushes, you have

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή»

«Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» 20 ο Διεθνές Συνέδριο «Κοινωνική Παιδαγωγική, Διαπολιτισμικότητα, Συμβουλευτική και Ειδική Αγωγή» Πάτρα, 6-8 Νοεμβρίου 2015 Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών E-mail επικοινωνίας για

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16

Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα. Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση. Λυκείου Αγίου Νεοφύτου. Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Τίτλος Εργασίας: Εικονογραφήματα Μάθημα: Εκθετική συνάρτηση Τάξη στην οποία διδάχθηκε το μάθημα: Β6 κατεύθυνσης Λυκείου Αγίου Νεοφύτου Αριθμός μαθητών στην τάξη: 16 Καθηγητής: Γιώργος Ανδρονίκου Εισαγωγή:

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη θεματική:

Εισαγωγή στη θεματική: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έργο «Εκπαίδευση αλλοδαπών και παλιννοστούντων μαθητών» Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη:

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα:

Συνάδελφοι/σες σας εύχομαι καλή σχολική χρονιά, προσωπική και οικογενειακή υγεία. Σας στέλνω οδηγίες για τα μαθήματα: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ.Ε. ΕΔΡΑ: Α Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Ταχ. Δ/νση :

Διαβάστε περισσότερα

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης

Σωφρόνης Χατζησαββίδης. Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης Σωφρόνης Χατζησαββίδης Οι σύγχρονες κριτικές γλωσσοδιδακτικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της γλώσσας ως δεύτερης και ξένης 1 ΣΚΟΠΟΣ Oι σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη

Έναρξη του Συνεδρίου Eλένη Χοντολίδου. ΕΝΟΤΗΤΑ Ι: Γλώσσα, λογοτεχνία & ιστορία στη σχολική εκπαίδευση Συντονισμός: Αντωνία Παπαδάκη & Άννα Ρογδάκη Παρασκευή 14 Οκτωβρίου 2011 15.00-15.30 Εγγραφές 15.30-16.00 Χαιρετισμοί από τον Πρύτανη του Α.Π.Θ. Καθηγητή κο Γιάννη Μυλόπουλο από τον Κοσμήτορα της Φιλοσοφικής Σχολής Καθηγητή κο Μιλτιάδη Παπανικολάου

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε γνήσια και ουσιαστική µάθηση είναι δηµιουργική

Κάθε γνήσια και ουσιαστική µάθηση είναι δηµιουργική Βασικές παραδοχές : Κάθε γνήσια και ουσιαστική µάθηση είναι δηµιουργική Ø Η επινόηση του καινούριου, του διαφορετικού, η ανατροπή παλαιότερων αναπαραστάσεων, ιδεών, προσεγγίσεων των φαινοµένων και πρακτικών

Διαβάστε περισσότερα

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη»

2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας. «Ηλεκτρονική τάξη» 2o Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ηλεκτρονική τάξη» Ζάφειρας Παναγιώτης 1 Μπίστα Πολυξένη 2, 1 Εκπαιδευτικός 1 ου Λυκείου Παπάγου Μαθηματικός με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στη διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε.

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ. 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ 6 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. 10 ης Συνεδρίας Σ.Π.Δ.Ε. Συνοδευτικό Θέματος 2: ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Βασικές θέσεις για αναλυτικά προγράμματα και σχολικά βιβλία με βάση τα πορίσματα και

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος

Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Βασικές Αρχές Ψηφιακής Τεχνολογίας: Πρακτικές ιδέες για τη διδασκαλία ενός θεωρητικού μαθήματος Πάσχου Αικατερίνη 1 katpas@sch.gr 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, 2 ο ΕΠΑ.Λ. Καρδίτσας Περίληψη Το μάθημα Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους.

ρόλο στην προετοιμασία του θέματός μας αποτέλεσε το ιστόγραμμα που φτιάξαμε με τα παιδιά με πράγματα που ήθελαν να μάθουν για τους ζωγράφους. Προπρονήπια Α 2015 ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ Το δίμηνο Οκτωβρίου-Νοεμβρίου ασχοληθήκαμε με το θέμα «Πίνακες Ζωγραφικής». Αφορμή στάθηκε μια συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά για το φθινόπωρο και τις αλλαγές του

Διαβάστε περισσότερα

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ

ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ. ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΝEΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA ΠΡΟΓΡAΜΜΑΤΑ: ΕΜΦAΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙOΤΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ και στη ΔΙΑΒΙΟΥ ΑΥΤΟΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕΡΟΣ Α Οι προτεραιότητες στα Νέα Αναλυτικά Προγράμματα Λειτουργική Ανάλυση (copyright: Μαίρη

Διαβάστε περισσότερα

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης

9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14. Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης 9ο Νηπιαγωγείο Ηρακλείου Σχολ.Έτος 2013-14 Σχέδιο εργασίας με θέμα: Φυσική ζωή, άσκηση και υγιεινός τρόπος διαβίωσης Διάρκεια προγράμματος -Συμμετοχή Διάρκεια: Μάρτιος - Ιούνιος 2014 Συμμετοχή : 2 μεικτά

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Κατοικίδια ζώα Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/τριες εκφράζουν συναισθήματα και προβληματίζονται για θέματα που αφορούν τα κατοικίδια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ

«ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 207 «ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ» ΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΝΝΟΙΩΝ ΜΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Κανελλοπούλου Ελένη Μαθηματικός / δασκάλα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΧΕ ΙΟ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Επιµέλεια: Καλαντζής Παναγιώτης, ηµ. Σχ. Παίδων «Π. & Α. Κυριακού». Γνωστικό αντικείµενο: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ 1. ΤΙΤΛΟΣ Ι ΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ: Μονάδες µέτρησης επιφανείας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015

9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015 9ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΕΚΑΠ 2015 (5η ανακοίνωση) Αρ.Πρωτ.183708/Δ2/13-11-2014/ΥΠΑΙΘ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 15 ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ Νίκος Τζιμόπουλος Υπεύθυνος ΠΛΗΝΕΤ Ν. Κυκλάδων

Διαβάστε περισσότερα

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Συνθέσεις από το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, Ποίηση και ζωγραφική κ ά. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του ήµου Ρόδου, µε χαρά ανακοινώνει την ατοµική εικαστική έκθεση, του γνωστού «δικού µας» ζωγράφου Μάνου Αναστασιάδη, που θα φιλοξενήσει στην "Νέα Πτέρυγά" του,

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης

Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Δρ. Γεώργιος Ζάχος Πρόεδρος του Γενικού Συμβουλίου Βιβλιοθηκών, Γενικών Αρχείων του Κράτους και της Εκπαιδευτικής Ραδιοτηλεόρασης Εμμανουήλ Νίνος Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος στη Σ. Β. στο 9ο Γυμνάσιο Περιστερίου,

Διαβάστε περισσότερα

_Η αποστολή της eleusis21 είναι να καλλιεργήσει στην εύφορη γη της Ελευσίνας το σπόρο της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της γνώσης.

_Η αποστολή της eleusis21 είναι να καλλιεργήσει στην εύφορη γη της Ελευσίνας το σπόρο της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της γνώσης. 1. Τι είναι _Η αποστολή της eleusis21 είναι να καλλιεργήσει στην εύφορη γη της Ελευσίνας το σπόρο της δημιουργικότητας, της καινοτομίας και της γνώσης. _Στόχος μας για να γίνει η Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης

WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools. Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης WebDance: Web dance for all using advanced e-learning tools Χορός στο διαδίκτυο µε τη χρήση προηγµένων εργαλείων ηλεκτρονικής εκµάθησης Ευαγγελία Καβακλή Το ερευνητικό πρόγραµµα WebDance υλοποιείται µε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «Οι παροιμίες του τόπου μας» Αθήνα Μάρτιος 2008 Εκπαιδευτικό σενάριο 1 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η έννοια της ανακύκλωσης» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη»

Γκαραγκάνη Αγγελική, kikigarag@gmail.com Φούκα Παρασκευή pfouka@sch.gr. 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου «Γνωρίζω τη Μινωϊκή Κρήτη» Κεφάλαιο: Μινωϊκός πολιτισµός (Ιστορία Γ ηµοτικού) Ενότητες: Το ανάκτορο της Κνωσού Καθηµερινή ζωή των Μινωϊτών Η τέχνη των Μινωϊτών 2. Εµπλεκόµενες

Διαβάστε περισσότερα

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση

Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Τεχνολογίες Πρόσβασης στη Μάθηση Web 1.0, Web 2.0, Σύγχρονη Μάθηση από Απόσταση Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 8/11/2012 Μέχρι Στιγμής Αναφερθήκαμε σε Σχεδιασμό μαθησιακής διαδικασίας Μαθησιακά πλάνα Νέες μεθοδολογίες

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας

Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας Σχεδιασμός διαφοροποιημένης διδασκαλίας ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ένας λαγός, ένα πουλί, ένα ψάρι, ένας σκίουρος, μια πάπια και διάφορα άλλα ζώα αποφάσισαν να ανοίξουν ένα σχολείο. Συστήθηκε λοιπόν μια επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Επιχειρήσεων

Διοίκηση Επιχειρήσεων 10 η Εισήγηση Δημιουργικότητα - Καινοτομία 1 1.Εισαγωγή στη Δημιουργικότητα και την Καινοτομία 2.Δημιουργικό Μάνατζμεντ 3.Καινοτομικό μάνατζμεντ 4.Παραδείγματα δημιουργικότητας και καινοτομίας 2 Δημιουργικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

«Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων»

«Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων» «Κόμικ: μια ευκαιρία για τη διαχείριση φακέλων» Ιωσηφίδου Μαρία 1, Πόρποδα Αριάδνη 2, Τζιμόπουλος Νίκος 3 1 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής, Δημοτικό Σχολείο Ποσειδωνίας miosifid@sch.gr 2 Εκπαιδευτικός Πληροφορικής,

Διαβάστε περισσότερα

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών

Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών Οδηγός χρήσης για εταιρείες και άλλους οργανισµούς Το Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών θέτει αναγνωρισµένα διεθνή στάνταρ για τη µέτρηση και σύγκριση γλωσσικών ικανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος

Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009. Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Ο ΥΣΣΕΑΣ 2009 Ερευνητικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης σε ηµοτικά Σχολεία της Ελλάδος Α ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΗΜΟΤΙΚΟ Β ηµοτικό Σχολείο.Σ. ΝΑΥΣΤΑΘΜΟΥ ΣΟΥ ΑΣ-ΚΡΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Οµάδα Εργασίας: Βενετία Αποστολίδου Νικολίνα Κουντουρά Κατερίνα Προκοπίου Ελένη Χοντολίδου ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΣ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Νεοελληνική Γλώσσα. Γ Λυκείου. Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες» Π.3.2.1 Εκπαιδευτικά σενάρια και μαθησιακές δραστηριότητες, σύμφωνα με συγκεκριμένες προδιαγραφές, που αντιστοιχούν σε 30 διδακτικές ώρες ανά τάξη Νεοελληνική Γλώσσα Γ Λυκείου Τίτλος: «Κοινωνικές Αξίες»

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου

Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σχέδιο Μαθήµατος Τι σηµαίνει πρόσφυγας και ποια τα δικαιώµατα του Γ Γυµνασίου Γ Λυκείου Σκοπιµότητα Πρόσφυγας δεν είναι απλώς κάθε ξένος που ζητά να µείνει στη χώρα µας, αλλά ένας από τους πιο ευάλωτους,

Διαβάστε περισσότερα

ιδακτικό Σενάριο στη Γλώσσα Ανάλυση Σύνθεση Παραγωγή Αφηγηµατικού Κειµένου Με τίτλο: «ηµιουργώντας ένα άλµπουµ από τις καλοκαιρινές διακοπές»

ιδακτικό Σενάριο στη Γλώσσα Ανάλυση Σύνθεση Παραγωγή Αφηγηµατικού Κειµένου Με τίτλο: «ηµιουργώντας ένα άλµπουµ από τις καλοκαιρινές διακοπές» ΚΣΕ ΣΕΚ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ιδακτικό Σενάριο στη Γλώσσα Ανάλυση Σύνθεση Παραγωγή Αφηγηµατικού Κειµένου Με τίτλο: «ηµιουργώντας ένα άλµπουµ από τις καλοκαιρινές διακοπές» ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 1 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών

Οι περιοχές που διερευνήθηκαν συστηματικά από τα σχολεία ήσαν οι ακόλουθες: Σχέσεις μεταξύ εκπαιδευτικών-μαθητών και μεταξύ μαθητών Ανάπτυξη µεθόδων και εργαλείων έρευνας Από τα σχολεία που συµµετείχαν στην ΑΕΕ: Οργάνωσε οµάδες εργασίας το 66% Αξιοποίησε σχετική βιβλιογραφία το 66% Συγκέντρωσε δεδοµένα από: τα αρχεία του σχολείου το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία

Πρότυπα-πειραματικά σχολεία Πρότυπα-πειραματικά σχολεία 1. Τα πρότυπα-πειραματικά: ένα ιστορικό Τα πειραματικά σχολεία (στα οποία εντάχθηκαν με το Ν. 1566/85 και τα ιστορικά πρότυπα σχολεία) έχουν μακρά ιστορία στον τόπο μας. Τα

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ»

Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ. διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ. με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ διοργανώνει ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ» Σάββατο, 29 Νοεμβρίου 2014 Χώρος Διεξαγωγής OTΕAcademy* Δ/νση Πέλικα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α 5. PERIEXOMENA/2012:4. TEXNIKHS 8/2/12 11:03 PM Page 120 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ.................................................................................. 5 ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΓΙΑ ΕΚΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή

Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Σενάριο Διδασκαλίας του Εσωτερικού του Ηλεκτρονικού Υπολογιστή Αθανάσιος Βράντζας 1 vrantzas@sch.gr 1 Καθηγητής Πληροφορικής Περίληψη Στην εργασία αυτή θα επιχειρηθεί να παρουσιαστεί η διδασκαλία του εσωτερικού

Διαβάστε περισσότερα

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές

3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές 2 η Ανακοίνωση 3o Συνέδριο ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. Μαθηματική εκπαίδευση και Οικογενειακές πρακτικές Ρόδος, Πέμπτη 29 - Σάββατο 31Οκτωβρίου 2009 Το 3 ο Συνέδριο της ΕΝ.Ε.ΔΙ.Μ. θα φιλοξενήσει ομιλίες ολομέλειας, στρογγυλά

Διαβάστε περισσότερα

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας

Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Με ποιούς τρόπους μπορεί να αξιοποιηθεί η τέχνη ως μέσο διδασκαλίας της Ευρωπαϊκής Ιστορίας Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) Δράσης KA1 του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Jean Monnet

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Σηµείο Επαφήσ «Ευρώπη για τουσ Πολίτεσ» συγχρηµατοδοτείται από το Υπουργείο Παιδείασ και Πολιτισµού τησ Κυπριακήσ ηµοκρατίασ (50%) και από την Ευρωπα)κή Επιτροπή (50%) 27 χώρες 495 εκατοµµύρια

Διαβάστε περισσότερα

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260

TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. Τηλ. 210 48 11 260 TECHNO ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ A.E. 25 ης Μαρτίου 12-177 78 Ταύρος Τηλ. 210 48 11 260 Απαγορεύεται η αναδημοσίευση και η αναπαραγωγή του παρόντος βιβλίου με οποιοδήποτε τρόπο ή μορφή, τμηματικά ή περιληπτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιμένης Κυριάκος Καθηγητής Τεχνολογίας Υπ/ντής 3 ου ΓΕΛ Κερατσινίου perimeniskiriakos@windowslive.com Ο Ρόλος του Εκπαιδευτικού Στηρίζει τους μαθητές στην αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα