Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών"

Transcript

1 Μια διαπολιτισµική προσέγγιση της τέχνης και συγκεκριµένα του Εξπρεσσιονισµού µε τη χρήση των Νέων Τεχνολογιών Βίγκου Κατερίνα 1, Χαντζής Χρήστος 2 1 Δασκάλα, 10 ο Δηµοτικό Σχολείο Καλαµάτας 2 Η/Μ και Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση παρουσιάζει µια υπερµεσική εφαρµογή και το θεωρητικό της πλαίσιο, τα οποία αποτελούν διπλωµατική εργασία, που εκπονήθηκε υπό την αιγίδα του Παιδαγωγικού Τµήµατος Δηµοτικής Εκπαίδευσης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών και στο πλαίσιο του µεταπτυχιακού προγράµµατος «Πληροφορική στην Εκπαίδευση» του τοµέα Μαθηµατικών και Πληροφορικής. Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάσαµε και σας παρουσιάζουµε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση (το ρεύµα του εξπρεσσιονισµού) µέσω του κριτικού/χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Ο σχεδιασµός της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής αποτελεί ουσιαστικά µια «διασκευή» ενός «φρεϊριανού» σχεδίου µαθήµατος του Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) για τη µουσική εκπαίδευση. Ο όρος «διασκευή» αναφέρεται: στη µετατροπή ενός «παραδοσιακού» σχεδίου µαθήµατος σε σχέδιο µαθήµατος µε τη χρήση ΤΠΕ και στη µετατροπή ενός σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση. Σε θέµατα τέχνης, πολύτιµος «καθοδηγητής», ήταν το βιβλίο του E.H. Gombrich, «Το χρονικό της τέχνης». ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Υπερµεσική εφαρµογή, πολυπολιτισµική εκπαίδευση, εικαστική εκπαίδευση ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΗΣ (ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ) Σύµφωνα µε τον E.H. Gombrich: Στην πραγµατικότητα η Τέχνη δεν υπάρχει. Υπάρχουν µόνο οι καλλιτέχνες. Κάποτε ήταν οι άνθρωποι που πήραν χρωµατιστό χώµα στα χέρια τους και σχεδίασαν πρόχειρα στον τοίχο µιας σπηλιάς τους ένα βουβάλι. Σήµερα µερικοί αγοράζουν χρώµατα και σχεδιάζουν αφίσες για τους τοίχους. Δεν έκαναν και δεν κάνουν µόνο αυτά, αλλά κι ένα σωρό άλλα πράγµατα. Δε βλάπτει να ονοµάσουµε όλες αυτές τις δραστηριότητες τέχνη, όσο θυµόµαστε πως η λέξη σηµαίνει πολύ διαφορετικά πράγµατα σε διαφορετικούς καιρούς και τόπους και όσο συµφωνούµε πως η Τέχνη δεν υπάρχει. Γιατί η Τέχνη κατάντησε σκιάχτρο και φετιχισµός. Κινδυνεύεις να εξουθενώσεις έναν καλλιτέχνη λέγοντάς του πως εκείνο που µόλις έφτιαξε δεν είναι Τέχνη, παρόλο που είναι καλό. Και αν δηλώσουµε σε οποιονδήποτε πως εκείνο που του αρέσει σε κάποιο έργο δεν είναι, όπως νοµίζει, Τέχνη, αλλά κάτι διαφορετικό, θα µείνει άναυδος. (Gombrich, E.H. 2005) Το κακό που µπορούν να κάνουν όσοι κατακρίνουν τα έργα τέχνης χρησιµοποιώντας λανθασµένα κριτήρια είναι σηµαντικό. Το σπουδαιότερο είναι πως µας κάνει να συνειδητοποιήσουµε πως τα «έργα τέχνης», όπως τα αποκαλούµε, δεν είναι αποτέλεσµα κάποιας αινιγµατικής δραστηριότητας, αλλά αντικείµενα που φτιάχνουν άνθρωποι για άλλους ανθρώπους. Ένας πίνακας µοιάζει πολύ απόµακρος, όταν τον βλέπουµε κορνιζαρισµένο στον τοίχο. Και στα µουσεία απαγορεύεται και πολύ σωστά - να αγγίζουµε τα έργα. Αρχικά, όµως, τα έργα αυτά ήταν καµωµένα για να τα αγγίζουν οι άνθρωποι, να τα χρησιµοποιούν, να τα παζαρεύουν, να τσακώνονται και να παθιάζονται γι αυτά. Ας µην ξεχνάµε, επίσης, πως όλα τα στοιχεία τους ήταν αποτέλεσµα κάποιας απόφασης του καλλιτέχνη που µπορεί να προβληµατίστηκε για ό,τι έκανε και να το άλλαξε πολλές φορές, πως σκέφτηκε ίσως αν έπρεπε να αφήσει εκείνο εκεί το δέντρο στο φόντο ή να το αλλάξει, πως µπορεί να ικανοποιήθηκε µε µία επιτυχηµένη πινελιά που έδινε µια απροσδόκητη λάµψη σε ένα φωτεινό σύννεφο και πως πρόσθεσε απρόθυµα στον πίνακα κάποιο πρόσωπο, επειδή επέµενε ο αγοραστής. Γιατί οι περισσότεροι πίνακες και τα περισσότερα αγάλµατα που βρίσκονται τώρα στα µουσεία µας δεν έγιναν για να τα εκθέτουµε σαν Τέχνη. Κατασκευάστηκαν µε µια συγκεκριµένη αφορµή και για ένα συγκεκριµένο σκοπό, που ήταν στο µυαλό του καλλιτέχνη, όταν άρχισε να δουλεύει. Κ. Γλέζου & Ν. Τζιµόπουλος (Επιµ.), Πρακτικά Εργασιών 6 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη», σ. 1-5 Σύρος, 6-8 Μαΐου 2011

2 2 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Κανόνες για να κρίνουµε αν ένας πίνακας ή ένα άγαλµα πέτυχε δεν υπάρχουν. Έτσι είναι συνήθως αδύνατο να εξηγήσουµε µε λόγια γιατί ακριβώς πιστεύουµε πως κάποιο έργο τέχνης είναι µεγάλο. Αυτό, βέβαια, δε σηµαίνει πως ένα έργο τέχνης είναι εξίσου καλό µε οποιοδήποτε άλλο ή πως είναι ανώφελο να συζητήσουµε για θέµατα γούστου. Αν δεν ωφελούν σε τίποτε άλλο οι συζητήσεις για την τέχνη, µας κάνουν τουλάχιστον να κοιτάζουµε προσεκτικά τους πίνακες και όσο περισσότερο τους κοιτάζουµε, τόσο συχνότερα παρατηρούµε σηµεία που µας είχαν διαφύγει. Έτσι, αρχίζουµε να διαισθανόµαστε το είδος της αρµονίας που προσπάθησε να πετύχει κάθε γενιά καλλιτεχνών. Όσο περισσότερο καταλαβαίνουµε αυτές τις αρµονίες, τόσο περισσότερο τις χαιρόµαστε και στο κάτω κάτω αυτό είναι το πιο σηµαντικό. Η παλιά ρήση ότι δε χωρά συζήτηση σε θέµατα γούστου ίσως να είναι σωστή, αυτό όµως δεν πρέπει να µας κάνει να αγνοήσουµε το γεγονός ότι το γούστο µπορεί να εξελιχθεί. Πρόκειται εδώ για κοινή εµπειρία που ο καθένας µπορεί να την επαληθεύσει σε ένα περιορισµένο πεδίο. Για όσους δεν πίνουν τσάι, ένα είδος τσαγιού µπορεί να µοιάζει ακριβώς µε κάποιο άλλο. Αν όµως έχουν τον καιρό, την ευκαιρία και την επιθυµία να ερευνήσουν τις λεπτότητες της διαφοράς ανάµεσα στα είδη, είναι πιθανόν να γίνουν «ειδήµονες» και να ξεχωρίζουν µε ακρίβεια τον τύπο και το χαρµάνι του τσαγιού που προτιµούν. Και η γνώση αυτή θα µεγαλώσει, χωρίς άλλο, την απόλαυση τους από τα πιο εκλεκτά χαρµάνια. Το γούστο στην τέχνη είναι αναµφισβήτητα κάτι απείρως πιο περίπλοκο από το γούστο στην τροφή ή το ποτό. Το θέµα δεν είναι µόνο να ανακαλύψεις κάποιες λεπτές γεύσεις, αλλά κάτι πιο σοβαρό και πιο σηµαντικό. Σε τελευταία ανάλυση, οι µεγάλοι καλλιτέχνες έδωσαν ό,τι µπορούσαν σ αυτά τα έργα, υπέφεραν γι αυτά, ίδρωσαν για να τα φτιάξουν και έχουν, το λιγότερο, το δικαίωµα να ζητήσουν από µας να προσπαθήσουµε να καταλάβουµε τι θέλησαν να κάνουν. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ζούµε σε µια εποχή, η οποία χαρακτηρίζεται από βαθιά κοινωνική και οικολογική κρίση: ανεργία, έξαρση της βίας και του ρατσισµού, κοινωνικός αποκλεισµός, καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωµάτων, πείνα, κλιµατολογικές αλλαγές, µόλυνση των υδάτινων πόρων και των θαλασσών, χηµική δηλητηρίαση του ανθρωπίνου σώµατος, αποψίλωση των δασών και άλλα συναφή (Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006). Χρησιµοποιώντας για τη βιώσιµη ανάπτυξη τον ορισµό της «Επιτροπής Για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη» (Έκθεση Brundtland), ορίζοντας δηλαδή ως βιώσιµη την ανάπτυξη εκείνη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να στερεί από τις µελλοντικές γενιές το δικαίωµά τους να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες (WCED, 1987: 43), µπορούµε να υποστηρίξουµε πως η βιωσιµότητα του σηµερινού µοντέλου ανάπτυξης τίθεται υπο αµφισβήτηση από την ίδια την πραγµατικότητα. Παρά το γεγονός ότι ο προαναφερθείς ορισµός της βιώσιµης ανάπτυξης επικεντρώνεται περισσότερο σε µια οικονοµική και περιβαλλοντική διάσταση, η αναφορά της επιτροπής Brundtland κατέδειξε επανειληµµένα ότι η οικονοµική και περιβαλλοντική βιωσιµότητα εξαρτάται εξίσου και από την κοινωνική διάσταση (Vargas, 2000 στους Κωστούλα- Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Κατα συνέπεια, η πορεία προς ένα βιώσιµο µέλλον θίγει καθιερωµένα πρότυπα σχέσεων εξουσίας, κοινωνικής ισότητας, ανθρωπίνων δικαιωµάτων, διαχείρισης της ετερότητας. Ένα βιώσιµο µέλλον δε µπορεί να νοηθεί και πολύ περισσότερο να οικοδοµηθεί στη βάση µιας κοινωνίας των αποκλεισµών, της εκµετάλλευσης των µεταναστών, των κοινωνικών ανισοτήτων, του ρατσισµού (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Μια τέτοια θεώρηση της βιωσιµότητας απαιτεί στην ουσία µια αναδόµηση της κοινωνίας και των κοινωνικών δοµών, την αναζήτηση διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών από αυτές που αναπαράγουν, στηρίζουν και συντηρούν το κυρίαρχο, ανθρωποκεντρικό αναπτυξιακό πρότυπο. (Παπαδηµητρίου, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Αναγνωρίζοντας τη σηµασία της προαναφερθείσας αναζήτησης διαφορετικών διδακτικών στρατηγικών, οι οποίες θα συµβάλλουν στην αναδόµηση της κοινωνίας, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στην 57 η συνεδρία, το Σεπτέµβριο του 2002, αποφασισε να κυρήξει την περίοδο ως τη δεκαετία της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη. Η εκπαίδευση για τη βιώσιµη ανάπτυξη καλύπτει µια ευρεία σειρά θεµάτων που σχετίζονται όχι µόνο µε το περιβάλλον, αλλά και µε την κοινωνία, όπως είναι ο ρατσισµός, ο κοινωνικός αποκλεισµός, ο σεβασµός στη διαφορά κ.ά. (UNESCO, 2004 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Προτάσσει επιτακτικά την ανάγκη βελτίωσης της ικανότητας των ανθρώπων να χειριστούν ζητήµατα περιβάλλοντος, ανάπτυξης και πολιτισµικής ετερότητας (UNESCO, 2001 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & diktyo.eu

3 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 3 Μακράκης, Β.Γ. 2006) και προάγει στους µαθητές τόσο την πλανητική συνείδηση όσο και την εθνοπολιτισµική και γλωσσική τους ταυτότητα (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Στο βαθµό που οι λύσεις για τα ολοένα και περισσότερο περίπλοκα οικουµενικά προβλήµατα σήµερα απαιτούν συνεργασία και ανταλλαγή µεταξύ ατόµων, κοινωνικών οµάδων, κρατών, υπερεθνικών οργανισµών και ενώσεων, κρίνεται αναγκαία η σύνδεση της εκπαίδευσης για τη βιώσιµη ανάπτυξη µε την έννοια της διαπολιτισµικότητας. Μιας διαπολιτισµικότητας, όµως, που δεν θα πρέπει να εξαντλείται στην πληροφόρηση και την αµοιβαία κατανόηση για τον «άλλο», αλλά που θα πρέπει να προχωράει και στην τροποποίηση των πολιτισµικών αξιών που θέτουν εµπόδια στην πολιτισµική συνάντηση και το δανεισµό (Vargas, 2000 στους Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Τα τελευταία χρόνια η σηµασία µιας προωθηµένης διαπολιτισµικής προσέγγισης στον τοµέα της εκπαίδευσης έχει µεγιστοποιηθεί εξαιτίας του εκτεταµένου φαινόµενου της µετανάστευσης και της συνακόλουθης µεταβολής πολλών δυτικών δηµοκρατιών σε πιο ποικίλες και πολύπλοκες κοινωνίες. Η Ελλάδα, ακολουθώντας το γενικότερο κανόνα, έχει δεχθεί µεγάλο αριθµό οικονοµικών µεταναστών, προσφύγων και παλινοστούντων και συνεπώς έχει µετατραπεί σε χώρα πολυεθνική. Η εν λόγω µετατροπή καθιστά αναγκαία την ύπαρξη εντός των επιµέρους εθνικών κοινοτήτων της χώρας, ενός συνεκτικού οράµατος και συνδέεται µε την έννοια της πολυπολιτισµικότητας (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Η πολυπολιτισµικότητα αφορά τη συµβίωση και τη συνύπαρξη κοινοτήτων µε διαφορετικούς πολιτισµούς και πολιτισµικές παραδόσεις και είναι έννοια που αναφέρεται τόσο στη γεωγραφική συµβίωση σε αστικοποιηµένες περιοχές, όσο και στη συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών κοινοτήτων στο πλαίσιο µεγάλων χωρών και συνοµοσπονδιών. Η κοινωνική αναδόµηση που συνεπάγεται η πολυπολιτισµικότητα και η ανάληψη πρωτοβουλιών και µεταρρυθµίσεων που σχετίζονται µε την εκπαίδευση (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004) οδηγεί στον καθορισµό των στόχων της πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης: παροχή ίσων δικαιωµάτων εκπαίδευσης, πνευµατική - ψυχολογική ενδυνάµωση των µαθητών, αναγνώριση της αξίας του πολιτισµικού πλουραλισµού, προώθηση διαπολιτισµικής/ διεθνούς κατανόησης και προώθηση της πολυπολιτισµικής γνώσης (Davidman & Davidman, 1994 στον Abrahams, 2005) Έναν ιδιαίτερα αποτελεσµατικό τρόπο προσέγγισης της πολυπολιτισµικότητας αποτελεί η εικαστική εκπαίδευση, αλλά και η εκπαίδευση µέσω της τέχνης. Η τέχνη προωθώντας την εθνοπολιτισµική περηφάνεια και ταυτόχρονα υποστηρίζοντας την διαπολιτισµική κατανόηση «κρατά υποσχέσεις» για µια πιο δίκαιη κοινωνία. (Joseph & Southcott, 2007). Η ενασχόληση των µαθητών µε την τέχνη προάγει πολλαπλές µορφές µάθησης και στο σχολικό επίπεδο συνδέεται µε «ανοιχτές» εργασίες που περιλαµβάνουν την παραγωγή αυθεντικών έργων τέχνης και την κριτική ανάλυση του δηµιουργήµατος του «άλλου» (Oddleifson, 1994 στους Joseph & Southcott, 2007). Υιοθετώντας την εναλλακτική άποψη που υπαγορεύει πως η τέχνη δεν είναι «η τέχνη των γκαλερί και των µουσείων», αλλά αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του καθηµερινού ρυθµού ζωής, γίνεται κατανοητός ο σηµαντικός ρόλος της ζωγραφικής και των τεχνών γενικότερα στην προσπάθεια θεώρησης της καθηµερινής ζωής ενός «άλλου» έθνους (Γλυκοφρύδη - Λεοντσίνη, 2004). Στο πλαίσιο της ικανοποίησης των σύγχρονων αναγκών της εκπαίδευσης, όσο και σε αυτό της διαφύλαξης και αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονοµιάς, εθνικής και παγκόσµιας, κρίνεται αναγκαία η κατανόηση του κοινωνικού και επικοινωνιακού ρόλου της τέχνης, τόσο από τους δασκάλους, όσο και από τους µαθητές (Chapman, 1993 στην Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, 2004). Σύµφωνα µε τον Caruso (2005) είναι πολύ σηµαντικό η τέχνη να χρησιµοποιηθεί στο πλαίσιο µιας πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης ως όχηµα κριτικής των διάφορων κοινωνικών, πολιτισµικών, ιστορικών γεγονότων και ως πιθανός παράγοντας κοινωνικού µετασχηµατισµού. Η πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µπορεί να ευαισθητοποιήσει τους µαθητές σε θέµατα κοινωνικής καταπίεσης και ανισότητας. Επίσης, µπορεί να επιφέρει µεταβολές στις κοινωνικές σχέσεις, λόγω του ότι, ως τµήµα της οπτικής κουλτούρας, αντανακλά πολλές διαστάσεις του πολιτισµού. Στη διδασκαλία της τέχνης έµφαση πρέπει να δοθεί περισσότερο στην πολιτική και λιγότερο στην αισθητική διάσταση. (Efland, Freedman & Stuhr, 1996 στον Caruso, 2005). Σύµφωνα µε τους Cahan & Kocur (1996) στον Caruso (2005) αυτό που λείπει σήµερα από την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση είναι µια προσέγγιση που θα συνδέσει την καθηµερινή εµπειρία µε την κοινωνική κριτική και τη δηµιουργική έκφραση. Αντικατοπτρίζοντας και τη δική µας άποψη, η θέση των Cahan & Kocur κάνει φανερή την αναγκαιότητα προσέγγισης της εικαστικής πολυπολιτισµικής εκπαίδευσης µέσω της κριτικής/ χειραφετικής παιδαγωγικής σχολής.

4 4 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ Σύµφωνα µε την κριτική/ χειραφετική σχολή η εκπαίδευση οφείλει να συνδέεται µε τις έννοιες του στοχαζόµενου και του ενεργού εκπαιδευτικού/ µαθητή/ πολίτη και να έχει τη δυνατότητα να συµβάλλει δυναµικά στον κοινωνικό µετασχηµατισµό. Το σχολείο δεν θα πρέπει να µένει αµέτοχο στα πολιτισµικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά δρώµενα και οι µαθητές δεν θα πρέπει µόνο να αποκτούν γνώσεις και δεξιότητες, ούτε µόνο να κατανοούν τα κοινωνικά δρώµενα, αλλά και να τα αλλάζουν (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ. 2006). Ουσιαστικά η εν λόγω σχολή προσδίδει στην εκπαίδευση το στοιχείο ενός σκεπτικισµού που συνδέεται µε τον προσωπικό/ συλλογικό αναστοχασµό και έχει ως στόχο όχι µόνο τη βελτίωση της διδασκαλίας και της µάθησης, αλλά και το γενικότερο προβληµατισµό πάνω στο θέµα του ρόλου της εκπαίδευσης (Colwell, 2005). ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ Κατά την άποψή µας και στηριζόµενοι στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε, η αναγκαία, εναλλακτική, βιώσιµη ανάπτυξη συνδέεται στον τοµέα της εικαστικής εκπαίδευσης µε στοιχεία πολυπολιτισµικότητας και κριτικής παιδαγωγικής. Μέσω συζητήσεων που κάναµε µε τον υπεύθυνο του Εργαστηρίου Ζωγραφικής του Εκπαιδευτικού Τµήµατος του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κο Διονύση Καµπόλη, αλλά και µε την εικαστικό - καθηγήτρια Εικαστικών σε µαθητές Γυµνασίου και Λυκείου, κα Μαριλίτσα Βλαχάκη συµπεράναµε πως στην παρούσα χρονική περίοδο η εικαστική εκπαίδευση στην Ελλάδα ελάχιστα συνδέεται µε τα προαναφερθέντα στοιχεία. Αντίθετα, χαρακτηρίζεται από ένα κλίµα «ενοχοποίησης» της δηµιουργικής έκφρασης (η εξωτερίκευση των ιδεών συνοδεύεται από αισθήµατα ντροπής). Επίσης, διαπιστώσαµε πως το µάθηµα των Εικαστικών είναι σαφώς τοποθετηµένο στο παρασκήνιο της επίσηµης σχολικής κουλτούρας, γεγονός, βέβαια, που είχαµε παρατηρήσει και κατά τη διάρκεια των δικών µας µαθητικών χρόνων. Στηριζόµενοι ξανά στο θεωρητικό πλαίσιο που παρουσιάστηκε και µάλιστα στο σηµαντικό ρόλο που µπορεί να διαδραµατίσει η τέχνη στην εισαγωγή της πολυπολιτισµικότητας στην εκπαίδευση, πιστεύουµε πως το µάθηµα των Εικαστικών θα πρέπει να σταµατήσει να θεωρείται «δευτερεύον» κι αυτό µπορεί να επιτευχθεί µέσω της κριτικής προσέγγισης. Όσον αφορά, τώρα, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα για το µάθηµα των Εικαστικών στις τάξεις του Δηµοτικού, αυτό αν και εµπεριέχει κάποιους πολυπολιτισµικούς στόχους («Ο µαθητής καλείται να κατανοεί ότι τα έργα τέχνης εκφράζουν απόψεις, αξίες και ιδέες του πολιτισµού µας και άλλων πολιτισµών» ή «Ο µαθητής καλείται να αναγνωρίζει µορφές και µορφικά στοιχεία που εκφράζουν ιδέες, αξίες, απόψεις σε έργα διαφορετικών πολιτισµών»), αλλά και κάποιους στόχους σχετικούς µε το κοινωνική διάσταση της τέχνης («Ο µαθητής καλείται να χρησιµοποιεί πληροφορίες για το κοινωνικό περιεχόµενο προσιτών έργων τέχνης»), δε συνδέει τους στόχους αυτούς µε εκείνον τον ευρύτερο κοινωνικό προβληµατισµό που µπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό µετασχηµατισµό. Εξάλλου, σύµφωνα µε την κριτική παιδαγωγική σχολή οι καθηγητές πρέπει να χαρακτηρίζονται από κριτική στάση απέναντι στα ΑΠ (Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.2006) και να προβληµατίζονται σχετικά µε την προσαρµογή του περιεχοµένου τους στις υπάρχουσες κοινωνικές ανάγκες. Ένα ΑΠ που λαµβάνει υπόψη του τις κοινωνικές ευθύνες της εκπαίδευσης θα πρέπει να συνδέεται µε τη λύση προβληµάτων που σχετίζονται µε αυτά της αρµονικής συνύπαρξης. Επίσης, στο πλαίσιο ενός τέτοιου ΑΠ, η πληροφορία και η παρατήρηση θα πρέπει να οδηγούν σε κοινωνικό ενδιαφέρον (Caruso, 2005). Η παρέµβαση που επιχειρήσαµε µέσω της υπερµεσικής εφαρµογής έχει ως στόχο να προωθήσει τους στόχους του ΑΠ και µε αυτόν τον τρόπο να καλύψει κενά που πιστεύουµε πως υπάρχουν. ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ - ΣΤΟΧΟΙ Η υπερµεσική εφαρµογή που κατασκευάστηκε επιχειρεί να προσεγγίσει την πολυπολιτισµική, εικαστική εκπαίδευση µέσω του κριτικού/ χειραφετικού παραδείγµατος και πιο συγκεκριµένα κυρίως µέσω της οπτικής του Paolo Freire. Σύµφωνα µε τον Freire, η πραγµατική µάθηση λαµβάνει χώρα µόνο όταν οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός, αλλάζουν από κοινού εξαιτίας και εντός της διαδικασίας της εκπαίδευσης. Προς αυτήν την κατεύθυνση εξαιρετικά σηµαντικός είναι ο ρόλος του διαλόγου (Abrahams, 2006; Schmidt, 2002; Colwell, 2005) καθώς και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται µε τη θέση και τη λύση προβληµάτων (Abrahams, 2006). H ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιµετωπίζεται κριτικά, αλλά δεν αγνοείται αφού χωρίς δεξιότητες οι συνειδητοποιηµένοι πολίτες δεν θα έχουν τη δύναµη να δράσουν (Colwell, 2005). Εφαρµόζοντας τις απόψεις του Freire στο πεδίο της πολυπολιτισµικής, εικαστικής εκπαίδευσης diktyo.eu

5 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 5 καταλήγουµε στο ότι αυτή θα πρέπει να ενθαρρύνει τους µαθητές στο να γίνουν οι ίδιοι καλλιτέχνες και να συνδέεται µε εµπειρίες µετασχηµατιστικές και απελευθερωτικές. Εκτός των ιδεών του Freire, στον κύριο άξονα της εφαρµογής µας βρίσκονται συνεχώς τα ερωτήµατα του Habermas: ποιοι είναι οι µαθητές και ποιος ο εκπαιδευτικός; ποιοι οι µαθητές µπορούν να γίνουν; ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; Η εφαρµογή απευθύνεται σε µαθητές της ΣΤ τάξης του Δηµοτικού και συνδυάζει δραστηριότητες στον υπολογιστή µε δραστηριότητες στην αίθουσα. Ο κύριος ειδικός στόχος της (στο πλαίσιο των γενικών στόχων της κριτικής παιδαγωγικής, αλλά και αυτών της παιδαγωγικής του Freire) είναι να ενθαρρύνει µεταξύ των µαθητών έναν συνεχή, γόνιµο διαλόγο δύο µορφών: -Διάλογο προφορικό, άµεσο µε τον εκπαιδευτικό να έχει συντονιστικές αρµοδιότητες -Διάλογο γραπτό, έµµεσο που επιτυγχάνεται µέσω του web - blogging Όσον αφορά τη δεύτερη µορφή διαλόγου και συγκεκριµένα το web - blogging, η έρευνα των Williams & Jacobs (2004) συνηγορεί στο ότι υπάρχει η δυνατότητα η συγκεκριµένη υπηρεσία µικροδηµοσίευσης να αποτελέσει µια µετασχηµατιστική τεχνολογία για διδασκαλία και µάθηση. Το web - blogging, αν και ξεκίνησε ως µέσο δηµοσίευσης απλών online προσωπικών ηµερολογίων, έχει εξελιχθεί πια σε µέσο υποστήριξης συνεργατικών δραστηριοτήτων και διαµοιρασµου της γνώσης, καθώς και σε µέσο πρόκλησης αναστοχασµού (Hiler, 2003 στους Williams & Jacobs, 2004). Αν λάβουµε υπόψη µας το γεγονός ότι ανέκαθεν η αλληλεπίδραση µεταξύ των µαθητών αποτελούσε πηγή µάθησης «ισάξια» µε την αλληλεπίδραση των µαθητών µε τον εκπαιδευτικό ή µε το σχολικό εγχειρίδιο, καταλήγουµε στο ότι το web - blogging υποστηρίζοντας την µεταξύ των µαθητών αλληλεπίδραση µπορεί ουσιαστικά να αποτελέσει σηµαντικότατη πηγή µάθησης. Κατά την προσωπική µας άποψη, η ολοένα και αυξανόµενη τα τελευταία χρόνια διάδοση του web - blogging στην Ελλάδα, µια χώρα στην οποία ο δηµόσιος λόγος νοσεί βαρύτατα, αποτελεί λόγο αισιοδοξίας. Από την εν λόγω άποψη, αλλά κυρίως από την προαναφερθείσα έρευνα των Williams & Jacobs απορρέει η προώθηση µέσω της εφαρµογής της απόκτησης εκ µέρους των µαθητών των βασικών δεξιοτήτων web - blogging. Στους δευτερεύοντες, παράπλευρους στόχους της εφαρµογής περιλαµβάνονται οι εξής: Απαγκίστρωση των µαθητών από την «υλική»/ συµπεριφοριστική ηλεκτρονική ανάδραση Ο µαθητής - χρήστης που βοηθά τους φίλους του Καβαλέτου (ήρωας της εφαρµογής), δεν δέχεται ως ευχαριστήριο αντάλλαγµα πόντους/ βαθµούς, αλλά γνώση Γνωριµία των µαθητών µε έναν νέο τρόπο χειρισµού ηλεκτρονικών χαρακτήρων Οι µαθητές - χρήστες δεν παίζουν το ρόλο της Ευαγγελίας και του Παναγιώτη, αλλά το ρόλο του εαυτού τους (το Καβαλέτο λέει στους ηλεκτρονικούς χαρακτήρες: «Δύο φίλοι µου έχουν πρόβληµα.ο Χοαυάν από την Αργεντινή και η Μεχρί από το Ιράν. Θέλω να τους βοηθήσετε. Όχι ακριβώς εσείς οι δύο.θέλω να τους βοηθήσει αυτός που κοιτάζει αυτή τη στιγµή την οθόνη. Σ αυτόν θα µιλάω από εδώ και πέρα.»). Οι ηλεκτρονικοί χαρακτήρες αποτελούν για τους µαθητές/ χρήστες «συνταξιδιώτες» Γνωριµία των µαθητών µε χώρες σχετικά άγνωστες στο δυτικό κόσµο (Ιράν - Αργεντινή) Απενοχοποίηση του λάθους. Οι ερωτήσεις που σχετίζονται µε τη χώρα καταγωγής των έργων ή των ζωγράφων είναι σχεδόν βέβαιο (ειδικά από τη στιγµή που στους µαθητές δεν παρέχονται καµµία βοηθητική πληροφορία) πως θα οδηγήσουν σε λανθασµένες απαντήσεις. Η σηµασία µεταφέρεται από την σωστή απάντηση στην απάντηση - αφορµή για συζήτηση. Σύνδεση εκ µέρους των µαθητών «ασήµαντων» γεγονότων της καθηµερινότητας µε σηµαντικά γεγονότα της ιστορίας και συνεπώς συνειδητοποίηση της επίδρασης που ασκεί στη συλλογική ζωή κάθε ατοµική δράση Η γελοιογραφία συνδέεται µε τον εξπρεσιονισµό του van Gogh και η επίδραση ενός καβγά µε την επίδραση του Α Παγκοσµίου Πολέµου Για την εκπλήρωση των προαναφερθέντων στόχων, κυρίως της προώθησης ενός διαρκούς, γόνιµου διαλόγου, απαιτείται η εµπλοκή της «κοινωνίας της τάξης» και γι αυτό η ατοµική ενασχόληση µε την υπερµεσική εφαρµογή είναι χωρίς νοήµα.

6 6 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ ΔΙΑΣΚΕΥΑΖΟΝΤΑΣ ΕΝΑ ΦΡΕΙΡΙΑΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ FRANK ABRAHAMS ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Το παρακάτω σχέδιο µαθήµατος είναι βασισµένο σε ένα «φρεϊριανό» σχέδιο µαθήµατος του Frank Abrahams (Abrahams, 2005, 2006) το οποίο έχει διασκευαστεί για την εικαστική εκπαίδευση και για να µπορούµε να το εφαρµόσουµε µε την χρήση ΤΠΕ. Σύµφωνα µε τα παρακάτω ερωτήµατα στα οποία απαντά η Κριτική Παιδαγωγική: 1.Ποιοι είναι οι µαθητές / ποιος είναι ο εκπαιδευτικός; 2.Ποιοι µπορούν να γίνουν οι µαθητές; 3.Ποιοι µπορούν να γίνουν µαζί µαθητές και εκπαιδευτικός; και τους παρακάτω τρόπους δηµιουργίας νέων ζωγράφων: 1.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική φαντασία 2.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική ευφυία 3.Δίνοντας έµφαση στην εικαστική δηµιουργικότητα 4.Δίνοντας έµφαση στον καλλιτεχνικό «εορτασµό» µέσω παρουσίασης προκύπτουν συγκεκριµένα µαθησιακά βήµατα που το καθένα το µετατρέπουµε σε σενάριο για την υπερµεσική µας εφαρµογή (βλ. πίνακα Μαθησιακά Βήµατα - Υπερµεσική εφαρµογή). Οι µαθησιακές µορφές που χρησιµοποιούµε είναι µε τη σειρά: η έκθεση, η ανάπτυξη, ο αυτοσχεδιασµός και τέλος ο αναστοχασµός. Παρακάτω περιγράφεται η µετατροπή του σχεδίου µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση σε σχέδιο µαθήµατος για την εικαστική εκπαίδευση αναλύοντας τα µαθησιακά βήµατα του σχεδίου για τη µουσική εκπαίδευση και αντιστοιχίζοντάς τα µε τα βήµατα της υπερµεσικής εφαρµογής. Το πρώτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση περιγράφεται: Δίνοντας αξία στον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός επιχειρεί να κατασκευάσει µια εµπειρία η οποία να συνδέεται µε µία ανάγκη για γνώση. Οι µαθητές επιχειρείται να εµπλακούν σε µία «προβληµατική» κατάσταση. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε προσεγγίσει το βήµα αυτό µέσω των παρακάτω καταστάσεων: Ο σκιτσογράφος Χουάν έχει πρόβληµα, δεν του φτάνει ο χρόνος, χρειάζεται βοήθεια. Οι µαθητές καλούνται να σχεδιάσουν σε δύο βήµατα µια γελοιογραφία του εαυτού τους. Η Μεχρί, το κοριτσάκι από το Ιράν έχει πρόβληµα, είναι πολύ θλιµµένη, χρειάζεται κάποιος να της αλλάξει τη διάθεση. Οι µαθητές καλούνται σε δύο βήµατα να σχεδιάσουν το πορτρέτο της κας Ταζί και να εκφράσουν θυµό και λύπη. Το δεύτερο µαθησιακό βήµα περιγράφεται ως εξής: Διαµοιρασµός της εµπειρίας: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός επεξεργάζονται την εµπειρία. Μοιράζονται σκέψεις και συναισθήµατα., στην υπερµεσική εφαρµογή έχουµε: Γραπτός (web-blogging) και προφορικός διάλογος µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι αλλαγές έκανες στο πορτρέτο σου για να γίνει γελοιογραφία;γιατί έκανες αυτές τις αλλαγές; τί ήθελες να δείξεις;/ τι αλλαγές έκανες στο πρόσωπο της κας Ταζί για να δείξεις ότι είσαι θυµωµένος και στενοχωρηµένος µαζί της; Το τρίτο µαθησιακό βήµα στο σχέδιο µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση είναι το εξής: Συνδέοντας τον κόσµο των µαθητών µε το γνωστικό θέµα: Ο εκπαιδευτικός συνδέει την προηγούµενη εµπειρία µε το γνωστικό θέµα χρησιµοποιώντας σχετικά θέµατα που προέρχονται από άλλες τέχνες, από τον παγκόσµιο πολιτισµό ή από εξωσχολικές δραστηριότητες των µαθητών. Στην υπερµεσική εφαρµογή έχει τροποποιηθεί και παρουσιάζεται µε τη βοήθεια κυρίως του καβαλέτου (ήρωα της υπερµεσικής εφαρµογής): Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές το έργο του Vincent van Gogh και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: σε ποια χώρα πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε το συγκεκριµένο έργο ζωγραφικής; Γιατί πιστεύεις ότι κατασκευάστηκε εκεί; Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα κατασκευής του έργου (Γαλλία), καθώς και στη χώρα καταγωγής του van Gogh (Ολλανδία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι πιστεύεις πως είναι αυτό που φαίνεται πίσω από το πρόσωπο; γιατί πιστεύεις ότι το πρόσωπο είναι ζωγραφισµένο µε τόσο ανοιχτό πορτοκαλί; Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν σε δύο βήµατα ένα αντίγραφο του έργου του van Gogh. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: : Πως σου φαίνεται το νέο πρόσωπο? Τι σου θυµίζει? Προτιµάς οι ζωγραφιές να έχουν τα κανονικά τους χρώµατα ή όχι? Δεν είναι ωραίο που αλλάζοντας τα χρώµατα µπορούµε να δείξουµε πως νιώθουµε γι αυτό που ζωγραφίζουµε; Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τις αυτοπροσωπογραφίες του Max Beckmann και ενθαρρύνει γραπτό (web-blogging) και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: από ποια χώρα πιστεύεις ότι είναι ο ζωγράφος που ζωγράφισε τα δύο έργα; γιατί πιστεύεις ότι είναι από εκεί? Το Καβαλέτο ξεναγεί τους µαθητές στη χώρα καταγωγής του Beckmann (Γερµανία). Το Καβαλέτο ενθαρρύνει γραπτό και προφορικό διάλογο µε αφορµή τις ερωτήσεις: τι διαφορές παρατηρείς στα δύο πρόσωπα; diktyo.eu

7 «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη» 7 γιατί πιστεύεις ότι ο ζωγράφος ζωγράφισε τον εαυτό του τόσο διαφορετικά; Συνεχίζοντας το επόµενο βήµα που έχει ως: Συζητώντας: Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει το γνωστικό θέµα. µεταφέρεται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές τα βασικά στοιχεία του εξπρεσιονισµού. Το Καβαλέτο παρουσιάζει στους µαθητές την επίδραση που είχε στη ζωγραφική ο Α Παγκόσµιος Πόλεµος. Μετά το βήµα: Εξάσκηση: Ο εκπαιδευτικός δίνει στους µαθητές τη δυνατότητα να εξασκηθούν πάνω στο γνωστικό θέµα. Στο συγκεκριµένο βήµα µπορεί να συµπεριληφθεί κάποιο κουίζ. παρουσιάζεται ως: Οι µαθητές περιηγούνται στην Ψηφιακή Πινακοθήκη και αποφασίζουν ποια από τα έργα που βλέπουν χρησιµοποιούν την ιδέα του εξπρεσιονισµού και ποια όχι. Ενώ το µαθησιακό βήµα: Συνδέοντας την «σχολική» τέχνη µε τον κόσµο των µαθητών: Ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τους µαθητές να βρουν εναλλακτικές λύσεις και νέους τρόπους χρήσης της πληροφορίας που τους δόθηκε. Οι µαθητές έχουν τη δυνατότητα να δηµιουργήσουν κάτι νέο/ αυθεντικό. ανατείθεται και πάλι στον ήρωα - καβαλέτο ο οποίος: Παρουσιάζει στους µαθητές το γράµµα-περιγραφή του έργου που έγραψε ο van Gogh στον αδερφό του. Οι µαθητές καλούνται να ζωγραφίσουν στο χαρτί οτιδήποτε επιθυµούν, χρησιµοποιώντας την ιδέα του εξπρεσιονισµού. Στη συνέχεια καλούνται να γράψουν ένα γράµµα στο οποίο να περιγράφουν τον τρόπο µε τον οποίο ζωγράφισαν. Επίσης, το πλάνο του µαθήµατος για τη µουσική εκπαίδευση συνεχίζει: Αξιολογώντας το µετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός στοχάζονται πάνω στα δηµιουργήµατά των µαθητών και τα αξιολογούν. και στην εφαρµογή γίνεται: Οι µαθητές παρουσιάζουν τις ζωγραφιές και τα γράµµατά τους. Το Καβαλέτο ενθαρρύνει προφορική, κριτική συζήτηση µε θέµα τις εν λόγω δηµιουργίες. Τέλος, το βήµα που περιγράφεται ως: «Γιορτάζοντας» το Μετασχηµατισµό: Οι µαθητές και ο εκπαιδευτικός «γιορτάζουν» την κατάκτηση της νέας γνώσης µέσω έκθεσης ή παρουσίασης συναντάται στην υπερµεσική εφαρµογή ως: Το Καβαλέτο ενθαρρύνει τους µαθητές να συνεργαστούν µε τον εκπαιδευτικό και να διοργανώσουν ενδοσχολική έκθεση των έργων και των γραµµάτων τους. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Τα τεχνολογικά εργαλεία που χρησιµοποιήθηκαν για την ανάπτυξη της παρούσας υπερµεσικής εφαρµογής είναι τα εξής: -Macromedia Flash 8, για την κατασκευή των βιντεοπαρουσιάσεων των χωρών (Γαλλίας, Ιράν, Γερµανίας, Αργεντινής, Ολλανδίας) -Adobe Flash CS3, για την κατασκευή του εναύσµατος, αλλά και ως πλατφόρµα πάνω στην οποία «στήθηκε» όλη η εφαρµογή -Adobe Illustrator, για την κατασκευή των χαρακτήρων (Ευαγγελία, Παναγιώτης, Καβαλέτο), της κεντρικής οθόνης, αλλά και του σκηνικού του εναύσµατος -Steinberg Wavelab, για την επεξεργασία όλων των ήχων -Image Armada για την κατασκευή της ψηφιακής πινακοθήκης -Microsoft Word, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της συγγραφής -Tux Paint, για την παροχή στο µαθητή - χρήστη δυνατότητας έκφρασης µέσω της ζωγραφικής Τα web - blogs στα οποία οι µαθητές είτε «ανεβάζουν» τα πορτρέτα που σχεδίασαν στο Tux Paint (web - blog εικόνων), είτε απαντούν στις ερωτήσεις του Καβαλέτου (web - blog κειµένων) κατασκευάστηκαν µέσω της ιστοσελίδας ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι ΤΠΕ µπορούν να υψώσουν τον πήχυ στην εκπαίδευση, θέλει όµως πολύ προσοχή ώστε να υψώσουν το σωστό πήχυ. Μια εκπαιδευτική υπερµεσική εφαρµογή απαιτεί πολύ δουλειά στον παιδαγωγικό σχεδιασµό της. Χρειαστήκαµε υποστήριξη, καθοδήγηση και διορθώσεις στο ταξίδι µας. Στο σηµείο αυτό η συγγραφική οµάδα θα ήθελε να ευχαριστήσει τους εξής: -Τον καθηγητή κο Αριστοτέλη Ράπτη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε πως ο ροµαντισµός είναι κάτι πολύτιµο, ενώ η σοβαροφάνεια όχι. -Την εντεταλµένη επίκουρη καθηγήτρια κα Αθανασία Ράπτη - Γαλανουδάκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να µη φοβόµαστε το «διορθωτικό». -Τον καθηγητή κο Βασίλη Μακράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί µας έµαθε να κρίνουµε αυστηρά.

8 8 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ -Τον επίκουρο καθηγητή κο Νικόλαο Ζαράνη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών του, αλλά κυρίως γιατί δεν σταµάτησε ποτέ να µας παρέχει αισιοδοξία. -Την εκπαιδευτικό πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης και υποψήφια διδάκτορα Γεωργία Κλωστράκη για την «απλόχερη» προσφορά των γνώσεών της, αλλά κυρίως γιατί ήταν ο πρώτος άνθρωπος που ενθάρρυνε τις ιδέες µας και αναγνώρισε τον κόπο µας. -Την εικαστικό και εκπαιδευτικό δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης Μαριλίτσα Βλαχάκη, γιατί χωρίς την καθοδήγησή της σε θέµατα τέχνης, αλλά και διδασκαλίας της τέχνης θα είχαµε «βαλτώσει». -Τον Αχιλλέα Βίγκο και την Εριάννα Αραπογιάννη, γιατί πάνω στις πραγµατικές φιγούρες τους βασιστήκαµε για να σχεδιάσουµε τις ηλεκτρονικές φιγούρες µας. -Τους Παναγιώτη Αθανασόπουλο, Ευαγγελία Αθανασοπούλου, Eelco Tjallema, Εύα Κουτσαβδή, Vladimir Araoz, Ιωάννα Κωστοπούλου, γιατί µας «χάρισαν» τις φωνές τους. -Τον Περικλή Χαντζή, τη Βάσω Παπακώστα, τον Αλέξανδρο Χαντζή, τον Παναγιώτη Βίγκο, τη Μαρία Θεοφιλοπούλου, το Δηµήτρη Βίγκο, τον Αλέξανδρο Βίγκο, το Γιώργο Δέδε, γιατί χωρίς αυτούς δεν θα είχαµε τη διάθεση να ασχοληθούµε µε κάτι τόσο απαιτητικό. ΑΝΑΦΟΡΕΣ Abrahams, F. (2005). Reconceptualizing multiculturalism in music education: a Freirian perspective. Proceedings of the V Colσquio Internacional Paulo Freire in Recife 2005 Abrahams, F. (2006). Critical pedagogy for music education: a best practice to prepare future music educators Caruso, H.Y. (2005). Critical cultural inquiry and multicultural art education Colwell, R. (2005). Taking the temperature of critical pedagogy Gombrich, E.H. (2005). To Χρονικό της Τέχνης, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ. Joseph, D. & Southcott, J. (2007). Multiculturalism in arts education: engaging schools in effective and authentic pedagogies Schmidt, P. (2002). Music Education as Transformative Practice: Creating new frameworks for learning music through a Freirian perspective WCED (1987). Our Common Future (The Brutland Report). Oxford: World Commission on Environment and Development/Oxford University Press Williams, J. B. and Jacobs, J. (2004). Exploring the use of blogs as learning spaces in the higher education sector. Australasian Journal of Educational Technology, 20(2), Γλυκοφρύδη-Λεοντσίνη, Α. (2004). Αισθητική αγωγή, πολυπολιτισµικότητα και διαπολισµικότητα Κωστούλα-Μακράκη, Ν. & Μακράκης, Β.Γ.(2006). Διαπολιτισµικότητα και Εκπαίδευση για ένα Βιώσιµο Μέλλον. E-Media: Ψηφιακό Κέντρο Εκπαιδευτικών Μέσων Πανεπιστηµίου Κρήτης Μακράκης, Β. Τεχνολογία Λογισµικού. Σηµειώσεις µαθήµατος «Σχεδιασµός Εκπαιδευτικού Λογισµικού», ΜΠΣ Πληροφορική στην Εκπαίδευση, ΠΤΔΕ Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών Μακράκης Β., (2000). Υπερµέσα στην Εκπαίδευση. Μια Κοινωνικο-Εποικοδοµιστική Προσέγγιση, Αθήνα: Μεταίχµιο diktyo.eu

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΚΤΥΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κιουτσιούκη Δήμητρα, 485 Τελική δραστηριότητα Φάση 1 :Ατομική μελέτη 1. Πώς θα περιγράφατε το ρόλο της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική καινοτομία; Οι Web

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη

Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Μετανάστευση, πολυπολιτισμικότητα και εκπαιδευτικές προκλήσεις: Πολιτική - Έρευνα - Πράξη Αθήνα, 14-15 Μαΐου 2010 ηρητήριο _2010 1 Τα πολυτροπικά κείμενα ως εργαλείο προώθησης της

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Μάιος 2017 Το σχολείο ως εστία προώθησης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας μέσω της επαγγελματικής μάθησης ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Δρ Γεωργία Πασιαρδή (Διευθύντρια) Χριστίνα Σταύρου (Λειτουργός Π.Ι.) Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ Ρέθυμνο, 12 Αυγούστου 2013 Δεύτερη Αναγγελία Η Ελληνική Επιστημονική Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά

Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χανιά Νιώθω, νιώθεις, νιώθει.νιώθουμε ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σμαράγδα Τσιραντωνάκη, ΠΕ70 ΣΧΟΛΕΙΟ Ιδιωτικά Εκπαιδευτήρια Θεοδωρόπουλου Χανιά Μάϊος 2015 Σελίδα 1 από 10 1. Συνοπτική περιγραφή της καλής πρακτικής Η παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio

Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository. COMENIUS Regio Visual arts, creativity and intercultural education based on local artistic repository COMENIUS Regio Φλώρινα, 2013 COMENIUS Regio - Σκοπός Ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της εκπαίδευσης μέσα από την

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Τίτλος: Ιστορίες δωματίων Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε Διάρκεια: 6 Χ 80 Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές και οι μαθήτριες μέσα από διάφορες δραστηριότητες που αφορούν στο δωμάτιό τους

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων» 1 ο µέρος:

Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων»  1 ο µέρος: Πανελλήνιο Σχολικό ίκτυο Εκπαιδευτικό Υλικό για την «Υπηρεσία Εκπαιδευτικών Κοινοτήτων και Ιστολογίων» http://blogs.sch.gr 1 ο µέρος: Χρήση Ιστολογίου ως εκπαιδευτικό εργαλείο Ερευνητικό Ακαδηµαϊκό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ . Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο- για τη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Στρατηγικές για την ενίσχυση των μαθητών 2 & 3 Οκτωβρίου 2008 2ο Γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης

«Θάλασσα Οικολογία» Καθηγητής: Αναστασιάδης Παναγιώτης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ι ΑΣΚΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Προηγµένες Μαθησιακές Τεχνολογίες ιαδικτύου και Εκϖαίδευση αϖό Αϖόσταση ΤΕΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού.

Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. Εκπαιδευτικό σενάριο διδασκαλίας και μάθησης με την αξιοποίηση εκπαιδευτικού λογισμικού. 1.ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Συγγραφέας: Μποζονέλου Κωνσταντίνα 1.1.Τίτλος διδακτικού σεναρίου Οι τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδοχή του «άλλου»

Η αποδοχή του «άλλου» Η αποδοχή του «άλλου» Διαθεματική Διδακτική Πρόταση στο μάθημα των Θρησκευτικών και της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής Στ τάξη 5 ο Δ. Σ. Κομοτηνής Μαριγώ Παπανικολάου ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση

Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Πολυπολιτισμικότητα και Εκπαίδευση Κωδικός μαθήματος: ΚΕΠ 302 Διδάσκων: Δημήτρης Θ. Ζάχος Πιστωτικές μονάδες: 10 Χρόνος και τόπος διεξαγωγής: Τετάρτη 6-9 αίθουσα 907 Εισαγωγικά Η επιτυχής συμμετοχή σ ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome

http://new-twinspace.etwinning.net/web/p102609/welcome Σεργιάνι στο χρόνο, σε ένα ταξίδι ιστορίας, πολιτισμού, περιβάλλοντος, γεμάτο Ελλάδα και Κύπρο! Όχημά μας το γραμματόσημο! Stroll in time, in a journey of history, culture, environment, full of Greece

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα

Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα Σενάριο 3. Τα µέσα των πλευρών τριγώνου Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Γ' Γυµνασίου: Παραλληλία πλευρών, αναλογίες γεωµετρικών µεγεθών, οµοιότητα τριγώνων, τριγωνοµετρικοί αριθµοί περίµετρος και εµβαδόν.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής

AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής AQUA 2010 Εκπαιδευτικά προγράµµατα Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης για τις Κλιµατικές Αλλαγές και τη Φτώχεια ήµητρα Ντιρογιάννη Υπεύθυνη Αναπτυξιακής Εκπαίδευσης H ActionAid είναι ένας διεθνής αναπτυξιακός οργανισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη

Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας. είμαστε όμως ίσοι. και άξιοι να μας σέβονται. Στέφανος Τόκα Δ τάξη Είμαστε όλοι διαφορετικοί μεταξύ μας είμαστε όμως ίσοι Στέφανος Τόκα Δ τάξη και άξιοι να μας σέβονται Ζήτημα: Διαφορετικότητα Μάθημα: Εικαστική Αγωγή Θεματικές Περιοχές: -Tαυτότητα -Πολιτισμός της Εικόνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής

Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Αναγκαιότητα περιοδικής επιμόρφωσης καθηγητών πληροφορικής Χούμκοζλης Χρήστος Υποψήφιος Διδάκτορας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Θεσσαλονίκη, Ελλάδα houm@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ

O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ O ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΟΥΤΙ Σ αυτό το πακέτο etwinning οι µαθητές φτιάχνουν σε οµάδες µια ψηφιακή παρουσίαση - «ο Πολιτισµός σε ένα κουτί» - για τη χώρα του συνεργάτη τους. Οι µαθητές κάθε σχολείου θα συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Γεώργιος Ν. Πριµεράκης Σχ. Σύµβουλος ΠΕ03 1 Η αξιολόγηση (µπορεί να) αναφέρεται στον εκπαιδευτικό, στο µαθητή, στο Αναλυτικό Πρόγραµµα, στα διδακτικά υλικά στη σχολική µονάδα ή (και) στο θεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 3

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον»

Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών. Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αρχανών- Ρούβα- Γουβών Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Τουρισμός και Περιβάλλον» Ίδρυση Δικτύου «Τουρισμός και περιβάλλον» Με την απόφαση 3927/17/17-4-2006

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία

10o Μάθημα. Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία 10o Μάθημα Εφαρμογή καλών πρακτικών στη διδασκαλία Καλή πρακτική (best practice)?? Ό,τι «δουλεύει» σε μία κατάσταση ή σε ένα περιβάλλον Καλή πρακτική στη εκπαίδευση Δράση που δίνει ευκαιρίες σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00

Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής. Περιγραφή μαθήματος. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Παρασκευή 17:00-20:00 email: gpalegeo@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της Πληροφορικής" εννοούμε τη μελέτη,

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων.

Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο. Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Σενάριο 5. Μετασχηµατισµοί στο επίπεδο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Α' Λυκείου. Συµµετρία ως προς άξονα. Σύστηµα συντεταγµένων. Απόλυτη τιµή πραγµατικών αριθµών. Συµµεταβολή σηµείων. Θέµα: Στο περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Πολιτισμική Ετερότητα, Ιδιότητα του Πολίτη και Δημοκρατία: Εμπειρίες, Πρακτικές και Προοπτικές. Αθήνα, 7 8 Μαΐου 2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Πληροφορίες : Παρθένης Χρήστος Τηλ. : 210-7277516 Δ/νση : Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια 157 84, Αθήνα Fax : 210-7277440 Email : information@keda.gr ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σενάριο Ταυτότητα Τίτλος: Ο τόπος µας, Γιάννη Ρίτσου ηµιουργός: Μπούρα Ευφροσύνη Το σενάριο δοκιµάστηκε στην τάξη. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές: αφορά το µάθηµα της νεοελληνικής λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ημερίδα. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική πολιτική, κοινωνία, σχολείο ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιστημονική υπεύθυνη: Καθηγήτρια Ζωή Παπαναούμ Ημερίδα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση: εκπαιδευτική

Διαβάστε περισσότερα

µέσα στη µαθησιακή διαδικασία, επιτελώντας το έργο των µαθητών µέσα από ένα παιχνίδι ρόλων (προσοµοίωση τάξης). Κατ επέκταση η συνειδητοποίηση των ταυ

µέσα στη µαθησιακή διαδικασία, επιτελώντας το έργο των µαθητών µέσα από ένα παιχνίδι ρόλων (προσοµοίωση τάξης). Κατ επέκταση η συνειδητοποίηση των ταυ Φιλοθέη Κολίτση ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΟ ΚΣΕ Υλοποιήθηκε το σενάριο σύµφωνα µε το σχεδιασµό και τους στόχους του; Η διδασκαλία στο ΚΣΕ ολοκληρώθηκε επιτυχώς, εφόσον επιτεύχθηκαν οι στόχοι που είχαν

Διαβάστε περισσότερα

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ

Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση. Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Πώς η διαμάχη για τις Εικόνες κατέληξε σε μάχη για τη γνώση Αναστάσιος Παπάς Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Mth, Επιμορφωτής Β Επιπέδου ΤΠΕ Εισαγωγικά «Η ιστορία είναι η συστηματική μελέτη των ανθρώπων στο παρελθόν»

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο

Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Επιστημονικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο Η Αξιοποίηση της Τέχνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Καινοτόμες εφαρμογές, καλές πρακτικές στη Δ/θμια Εκπ/ση. Η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσα από την αισθητική

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες

Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Ενότητα στις Εικαστικές Τέχνες Θέμα/τίτλος: Η δική μου πολιτεία-διάσημα Κτίρια Βαθμίδα: 2 Τάξη: Ε 2 Διάρκεια: 7Χ80 λεπτά Περιγραφή Ενότητας Οι μαθητές/μαθήτριες ανακαλούν εμπειρίες, εκφράζουν συναισθήματα

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών

Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών. Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Εφαρμογές πρακτικών της παιδαγωγικής του γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Άννα Φτερνιάτη Επίκουρη Καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Πατρών Οι σύγχρονες τάσεις που κυριαρχούν στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος Δάσκαλος ΔΣ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ

Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Εκπαιδευτικό Σενάριο Τίτλος: Δημιουργία κόμικ Τάξη: Γ Δημοτικού Ενότητα: Δημιουργώ με τον κειμενογράφο Εμπλεκόμενες έννοιες: Δημιουργία και πληκτρολόγηση εγγράφου, αποθήκευση, μορφοποίηση γραμματοσειράς,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου

1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο. 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Καράκιζα Τσαμπίκα 1. ΜΑΘΗΜΑ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 2. ΤΑΞΗ: Α Γυμνασίου ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η - ΚΕΦ. 11 ο : Γνωριμία με το Διαδίκτυο 3. Εκπαιδευτικές ανάγκες: Οι μαθητές είναι στη μεγάλη πλειοψηφία τους νυν

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση

Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Διαπολιτισμική Εκπαίδευση Ενότητα 5: Χρήστος Παρθένης Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ: Το παράδειγμα του Προγράμματος «Εκπαίδευση των παιδιών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή για τα συνεργατικά προγράμματα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών

3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή για τα συνεργατικά προγράμματα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών 3 ο Πανελλήνιο Συνέδριο με διεθνή συμμετοχή για τα συνεργατικά προγράμματα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στα συνεργατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ)

Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί 1. Α) Στην ιστορία. Σωστό το ) Σωστό το Γ) Α/Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Το λογισµικό Άτλαντας CENTENNIA µπορεί να χρησιµοποιηθεί Α) Στην ιστορία. Α) Β) Γ) ) Απλή Β) Στη µελέτη περιβάλλοντος. Γ) Στις φυσικές επιστήµες. ) Σε όλα τα παραπάνω. Είστε

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: ευτεροβάθμιας Ευβοίας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: 3 ο ημοτικό Σχολείο Χαλκίδας Υπεύθυνος: Σιέκρη Φρειδερίκη Τηλέφωνο

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης Ομάδα Εργασίας Έλενα Ελληνιάδου Ζωή Κλεφτάκη Νικόλαος Μπαλκίζας Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές»

«Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» «Οπτικοακουστική Παιδεία:... αδιέξοδα και διαδρομές» (Πρόγραμμα Σπουδών για την Οπτικοακουστική Έκφραση) εισηγητής: Μένης Θεοδωρίδης Αγαπητοί φίλοι, Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους διοργανωτές για την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 1. Εισαγωγή 220 Γενικός σκοπός του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής είναι να προσφέρει τη δυνατότητα στους μαθητές και στις μαθήτριες να εμπλακούν σε μια δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών

Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ανοίγοντας την Εκπαίδευση μέσω των νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 23 Φεβρουαρίου 2013 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών Ε. Κολέζα Κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις το σχολείο θα αποτελέσει κέντρο δράσης και δηµιουργικότητας; 1. Εκπαίδευση των µαθητών µέσα από τη δηµιουργία «µαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου

Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Λογισμικό διδασκαλίας των μαθηματικών της Γ Τάξης Γυμνασίου Δρ. Βασίλειος Σάλτας 1, Αλέξης Ηλιάδης 2, Ιωάννης Μουστακέας 3 1 Διδάκτωρ Διδακτικής Μαθηματικών, Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΣΠΑΙΤΕ Σαπών coin_kav@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό

Εκπαιδευτικό λογισμικό Εκπαιδευτικό λογισμικό Παλαιγεωργίου Γιώργος, Λέκτορας gpalege@uwm.gr Στόχοι του μαθήματος: Οι φοιτητές μετά το πέρα τους μαθήματος θα πρέπει να είναι σε θέση: να κατανοήσουν και να γνωρίσουν το εύρος

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα