Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "http://glossologia.phil.uoa.gr"

Transcript

1 Μορφολογικά προβλήµατα της Ελληνικής στη διδασκαλία της: Η περίπτωση των επαγγελµατικών θηλυκών ονοµάτων Γεωργία Κατσούδα & Γιώργος Τράπαλης Ακαδηµία Αθηνών & Κέντρο Λεξικολογίας ABSTRACT The paper aims at systematically studying the formation of professional female nouns and making suggestions for improving their teaching. It is suggested that the teaching of these nouns should be based on a standardized description of their morphological formation. For this purpose a written test was administered to upper secondary education and university students and its results were compared with descriptions from Modern Greek grammar books and dictionaries, as well as with data from the internet and two reference corpora of Greek. It is argued that a basic aspect that should be taken into account concerns the endoglossic and the exoglossic parameters that impede or permit the feminization of professional nouns. ΛΕΞΕΙΣ-ΚΛΕΙ ΙΑ: ενδογλωσσική/εξωγλωσσική παράµετρος, επαγγελµατικά ονόµατα, θηλυκοποίηση 1. Ερευνητικό ερώτηµα Ο σχηµατισµός των επαγγελµατικών και µη θηλυκών ονοµάτων έχει απασχολήσει κατ επανάληψη τους µελετητές την τελευταία δεκαπενταετία, χωρίς όµως να έχουν προκύψει πρακτικές εκπαιδευτικές προτάσεις και εφαρµογές, µε αποτέλεσµα οι διδάσκοντες την Ελληνική, τόσο ως µητρική όσο και ως ξένη γλώσσα, να αντιµετωπίζουν πολλές δυσκολίες στο συγκεκριµένο θέµα. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να µελετήσει συστηµατικά το σχηµατισµό των θηλυκών επαγγελµατικών και να προτείνει λύσεις για την αρτιότερη διδασκαλία τους. Αν και το µορφολογικό πρόβληµα της διάκρισης των θηλυκών ουσιαστικών επεκτείνεται και στα ουσιαστικά που δηλώνουν ιδιότητα (π.χ. δραπέτης, µετανάστης, φυγάς κ.ά.), εδώ θα εστιάσουµε το ενδιαφέρον µας στα επαγγελµατικά ονόµατα. Προκειµένου να τυποποιήσουµε µορφολογικά το σχηµατισµό των εν λόγω θηλυκών για την αποτελεσµατικότερη διδασκαλία τους, θα αξιοποιήσουµε α) τα αποτελέσµατα έρευνας που διεξήχθη σε µαθητές Λυκείου και φοιτητές, β) τη σύγκρισή τους µε τα δεδοµένα των νεοελληνικών γραµµατικών και λεξικών, γ) την υπάρχουσα βιβλιογραφία και δ) τα δεδοµένα του διαδικτύου και των σωµάτων κειµένων (Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας, ΕΘΕΓ, και Σώµα Ελληνικών Κειµένων, ΣΕΚ) εδοµένα της έρευνας 2.1. Ταυτότητα της έρευνας Για να µελετηθούν οι τύποι επαγγελµατικών θηλυκών που γνωρίζουν µαθητές και φοιτητές, σχεδιάστηκε άσκηση για µαθητές, που βασίζεται στην έρευνα του Τράπαλη (2000). όθηκε για συµπλήρωση µέσα στην τάξη, χωρίς περιορισµό στον αριθµό των απαντήσεων. Το έντυπο της άσκησης περιλάµβανε τρεις στήλες. Η πρώτη στήλη παρουσίαζε τον αρσενικό τύπο ονοµάτων σε -ος, -ας και ης. Ζητήθηκε από τους µαθητές να συµπληρώσουν τη δεύτερη στήλη µε τον τύπο θηλυκού που χρησιµοποιούν οι ίδιοι και την τρίτη στήλη µε άλλους τύπους θηλυκού που έχουν υπ όψιν τους. Πριν από τη διεξαγωγή του τεστ, δόθηκαν στους µαθητές οι εξής οδηγίες: α) αν δεν χρησιµοποιούν ή δεν γνωρίζουν κάποιον τύπο θηλυκού, να βάλουν παύλα στην αντίστοιχη στήλη, β) ο τύπος του θηλυκού µπορεί να είναι ίδιος µε εκείνον του αρσενικού, δεν είναι δηλαδή αναγκαίο να διαφέρει, και γ) να µη σηµειώσουν τύπους που απλώς τους υποθέτουν, που δεν τους έχουν χρησιµοποιήσει ή δεν τους έχουν ακούσει ή διαβάσει ποτέ. 1 Ο Εθνικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας (ΕΘΕΓ) και το Σώµα Ελληνικών Κειµένων (ΣΕΚ) είναι διαθέσιµα στις ιστοσελίδες και αντίστοιχα. Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012)

2 56 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) Το τεστ δόθηκε σε µαθητές Β και Γ Λυκείου και σε φοιτητές, δηλαδή σε άτοµα των οποίων η γλωσσική εκπαίδευση είτε βρίσκεται στο τέλος της, είτε έχει ήδη ολοκληρωθεί. Συγκεκριµένα, το τεστ δόθηκε σε δύο λύκεια, στο 10ο Ενιαίο Λύκειο Πειραιά και στο Ενιαίο Λύκειο Βέλου Κορινθίας. Λάβαµε συνολικά 158 απαντήσεις: 83 από το 10ο Ενιαίο Λύκειο Πειραιά (18 από την Α τάξη, 39 από τη Β και 26 από τη Γ ) και 75 από το Ενιαίο Λύκειο Βέλου (18 από την Α τάξη, 35 από τη Β και 22 από τη Γ ). Το ίδιο τεστ δόθηκε στο τρίτο έτος του τµήµατος Φιλολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών, από όπου λάβαµε 83 απαντήσεις Αποτελέσµατα έρευνας Στο άρθρο αυτό θα περιοριστούµε σε συγκεκριµένα παραδείγµατα και διαπιστώσεις. 3 Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι µαθητές και φοιτητές στις περισσότερες από τις παραπάνω περιπτώσεις δήλωσαν ότι χρησιµοποιούν τον αρσενικό τύπο µε θηλυκό άρθρο (π.χ. η αρχιτέκτων, η επιστήµονας, η γιατρός), 4 ενώ δήλωσαν ότι γνωρίζουν και χρησιµοποιούν αρκετές φορές µάλιστα ισόποσα και θηλυκοποιηµένο επαγγελµατικό όνοµα (π.χ. επιστηµόνισσα). Ακόµη και στις περιπτώσεις όπου επικρατεί στις απαντήσεις θηλυκοποιηµένο επαγγελµατικό (π.χ. τεχνίτρια, εφοπλίστρια, πιανίστρια), δηλώνουν ότι γνωρίζουν και τον αρσενικό τύπο µε θηλυκό άρθρο (η τεχνίτης, η εφοπλιστής). Επιπλέον, οι πληροφορητές δήλωσαν ότι γνωρίζουν και χρησιµοποιούν θηλυκοποιηµένους τύπους για επαγγελµατικά ονόµατα κύρους (η αρχιτέκτων/η αρχιτεκτόνισσα, η γιατρός/η γιατρίνα), ενώ δείχνουν να αγνοούν θηλυκοποιηµένα ουσιαστικά στις προβληµατικές περιπτώσεις (π.χ. ταµίας, ολυµπιονίκης), στις οποίες ενίοτε συµπληρώνουν τα κενά του συστήµατος µε αυτοσχέδιους τύπους. Για παράδειγµα, τέσσερις µαθητές έγραψαν ότι γνώριζαν τύπο ολυµπιονικήτρια, που προϋποθέτει τύπο *ολυµπιονικητής. Πρόβληµα φαίνεται ότι αντιµετωπίζουν οι πληροφορητές σε επαγγελµατικά των οποίων ο θηλυκός σχηµατισµός θεωρείται αναµενόµενος. Έτσι, προκαλεί εντύπωση ότι µόλις δεκατρείς φοιτητές κατέγραψαν τύπο ελέγκτρια, ενώ η συντριπτική πλειονότητα χρησιµοποιεί και σε αυτή την περίπτωση το αρσενικό µε θηλυκό άρθρο (η ελεγκτής). Επίσης, ενώ σηµειώνουν ως πιο γνωστό τον τύπο καλλιτέχνιδα, δεν ισχύει το ίδιο για τον τύπο λογοτέχνιδα, αφού ως πιο γνωστό σηµειώνουν το η λογοτέχνης. Αυτό υποδηλώνει την απουσία συστηµατικής διδασκαλίας του υπό µελέτη µορφολογικού φαινοµένου. Συµπληρωµατικά, µαθητές και φοιτητές φαίνεται να γνωρίζουν ποικιλία εναλλακτικών θηλυκοποιηµένων τύπων: ζαχαροπλάστρια και ζαχαροπλάστισσα, εφοπλίστρια και 2 Ευχαριστούµε θερµά τους συναδέλφους του 10ου Ενιαίου Λυκείου Πειραιά και την κ. Μ. Καλλιµάνη, φιλόλογο του Ενιαίου Λυκείου Βέλου, για την πολύτιµη βοήθειά τους στη διεξαγωγή του τεστ, καθώς και την κ. Μ. Κακριδή, Επίκουρη καθηγήτρια Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ, η οποία έδωσε το τεστ σε φοιτητές της. 3 Ωστόσο, παραθέτουµε ένα µικρό δείγµα των απαντήσεων που λάβαµε για πέντε αρσενικά ουσιαστικά. Καταγράφουµε όλους τους τύπους που σχηµάτισαν οι µαθητές/µαθήτριες του 10ου Ενιαίου Λυκείου Πειραιά (ΛΠ), οι µαθητές/µαθήτριες του Ενιαίου Λυκείου Βέλου (ΛΒ) και οι φοιτητές/φοιτήτριες του τµήµατος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ (Φ), ενώ παράλληλα κάθε τύπος συνοδεύεται από τον αριθµό των απαντήσεων. Συγκεκριµένα, ο εργοστασιάρχης: η εργοστασιάρχης 57 ΛΠ, 41 ΛΒ, 50 Φ, η εργοστασιάρχισσα 49 ΛΠ, 36 ΛΒ, 49 Φ, η εργοστασιαρχίνα 3 ΛΠ, 6 ΛΒ, 15 Φ, η εργοστασιάρχαινα 2 ΛΠ, 2 ΛΒ, 1 Φ, η γυναίκα-εργοστασιάρχης 0 ΛΠ, 0 ΛΒ, 4 Φ, ο ξενοδόχος: η ξενοδόχος 75 ΛΠ, 70 ΛΒ, 79 Φ, η ξενοδόχα 15 ΛΠ, 7 ΛΒ, 24 Φ, η ξενοδόχισσα 14 ΛΠ, 5 ΛΒ, 7 Φ, η ξενοδοχίνα 0 ΛΠ, 3 ΛΒ, 7 Φ, η ξενοδοχέσα 2 ΛΠ, 0 ΛΒ, 0 Φ, η ξενοδοχίστρια 0 ΛΠ, 1 ΛΒ, 0 Φ, ο ποδοσφαιριστής: η ποδοσφαιριστής 29 ΛΠ, 39 ΛΒ, 18 Φ, η ποδοσφαιρίστρια 55 ΛΠ, 49 ΛΒ, 23 Φ, η ποδοσφαιρίνα 5 ΛΠ, 7 ΛΒ, 9 Φ, η γυναίκα-ποδοσφαιριστής 0 ΛΠ, 0 ΛΒ, 32 Φ, ο πράκτορας: η πράκτορας, 77 ΛΠ, 60 ΛΒ, 80 Φ, η πρακτόρισσα 31 ΛΠ, 19 ΛΒ, 19 Φ, η πρακτορίνα 7 ΛΠ, 4 ΛΒ, 5 Φ, η γυναίκα-πράκτορας 0 ΛΠ, 0 ΛΒ, 2 Φ, η πράκτωρ 1 ΛΠ, 1 ΛΒ, 0 Φ, η πράκτορα 0 ΛΠ, 2 ΛΒ, 0 Φ, ο τραπεζίτης: η τραπεζίτης 47 ΛΠ, 41 ΛΒ, 53 Φ, η τραπεζίτισσα 24 ΛΠ, 14 ΛΒ, 22 Φ, η τραπεζίτρια 25 ΛΠ, 29 ΛΒ, 18 Φ, η τραπεζιτίνα 1 ΛΠ, 2 ΛΒ, 0 Φ, η γυναίκα-τραπεζίτης 1 ΛΠ, 2 ΛΒ, 0 Φ. 4 Τέτοιοι τύποι προκύπτουν µέσω ενδοκατηγοριακού µεταπλασµού µε µετατροπή του γένους (gender motion) (βλ. Χριστοφίδου 2005: 109).

3 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) εφοπλιστίνα, τεχνίτρια και τεχνίτισσα), ενώ σε υψηλά ποσοστά τόσο οι φοιτητές όσο και οι µαθητές γνωρίζουν τον τύπο πρέσβειρα, ο οποίος δεν θα µπορούσε να σχηµατιστεί αναλογικά. (Είναι προφανές ότι τον γνωρίζουν λόγω της συχνής χρήσης του από τα ΜΜΕ, κυρίως σε εκποµπές lifestyle: «πρέσβειρες καλής θελήσεως» αναλαµβάνουν συχνά γνωστοί ηθοποιοί, κοσµικές κυρίες κ.λπ.). Τέλος, όλοι οι µαθητές και η συντριπτική πλειονότητα των φοιτητών δεν κατέγραψαν τον σχηµατισµό γυναίκα + αρσενικό τύπο επαγγελµατικού ονόµατος (π.χ. γυναίκα εφοπλιστής). Αντιθέτως, κατέγραψαν µεγάλο αριθµό θηλυκοποιηµένων µε επίθηµα θηλυκών (σε -τρια, -ίνα, -ισσα, -ού, -έσα), ενώ πάλι δεν φάνηκε από τις απαντήσεις τους ότι χρησιµοποιούν ή γνωρίζουν λόγια επιθήµατα (π.χ. -ις, -ωρ, -ων). 3. εδοµένα νεοελληνικών γραµµατικών και λεξικών Η παρατηρηθείσα αταξία των απαντήσεων µαθητών και των φοιτητών σχετικά µε τη χρήση και τη γνώση θηλυκών επαγγελµατικών ονοµάτων αποτυπώνει µια εικόνα διδακτικού κενού, που µε τη σειρά του οφείλεται στο ότι τα εργαλεία του δασκάλου και του µαθητή, δηλαδή οι γραµµατικές και τα λεξικά, έχουν ελλείψεις και ασάφειες. Ανατρέχοντας στη γραµµατική Τριανταφυλλίδη ([1941] 1996), στην οποία βασίστηκε η αναπροσαρµοσµένη σχολική γραµµατική, παρατηρούµε ότι αρκετά από τα παραδείγµατα δεν αντιστοιχούν πλέον στη σηµερινή πραγµατικότητα. Για παράδειγµα, αναφέρεται ο τύπος γιάτραινα (Τριανταφυλλίδης [1941] 1996: 217, 499), συνήθως για τη γυναίκα του γιατρού, ενώ ο τύπος γιάτρισσα συνήθως για τη γυναίκα που εργάζεται ως γιατρός. Το ίδιο κενό παρουσιάζει και η σχολική έκδοση. Ωστόσο, ούτε οι νεότερες γραµµατικές δεν ασχολούνται µε το θέµα (βλ. Ιορδανίδου & Μάντζαρη 2005: 74). Συγκεκριµένα, η γραµµατική Holton κ.ά. (1999: 65) πληροφορεί ότι τα αρσενικά επαγγελµατικά σε -ος, -ης, -εας, -ας σχηµατίζουν θηλυκά µε αρσενικές καταλήξεις, αλλά µε τη συνοδεία θηλυκού άρθρου (π.χ. ο/η βουλευτής, ο/η γιατρός κ.ά.) Οι µόνες διτυπίες που παρουσιάζονται είναι: η καλλιτέχνης/η καλλιτέχνις, η νοσοκόµος/η νοσοκόµα (συνηθέστερο). Η γραµµατική Κλαίρη & Μπαµπινιώτη (2005: 59-60) σηµειώνει ότι οι αρσενικοί τύποι µε άρθρο είναι λόγιοι, ενώ οι παράγωγοι µε θηλυκό επίθηµα είναι λιγότερο δόκιµοι και χρησιµοποιούνται για έµφαση, χρωµατισµένοι µε συνυποδηλώσεις όπως υποτίµησης, θαυµασµού, οικειότητας κ.λπ. Σε αντίθεση µε τις παραπάνω γραµµατικές, στη γραµµατική Τσοπανάκη (1994: ) η παράθεση των θηλυκών επιθηµάτων γίνεται πάντα σε αντιστοιχία µε τις καταλήξεις των αρσενικών τους και µε συνοδεία πλήθους παραδειγµάτων. Πράγµατι, πρόκειται για ογκώδη εργασία που καλύπτει µεγάλο αριθµό περιπτώσεων, αλλά το υλικό παρατίθεται ανεπεξέργαστο: µαζί µε το βουλευτίνα και το χωροφυλακίνα βρίσκουµε και τα λιγότερο δόκιµο πρακτορίνα ή το γυµνασιαρχίνα. Όσον αφορά τα νεοελληνικά λεξικά, παρατηρείται ότι δεν σηµειώνουν χαρακτηρισµούς χρήσεως σε θηλυκοποιηµένους µε επίθηµα τύπους, αν και είναι ανάγκη (βλ. Μπαµπινιώτης 2012, ΛΝΕΓ, και Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη 2007, ΛΚΝ: επιβάτρια, -ισσα, -ιδα) και δεν καταγράφουν ίδιο αριθµό εναλλακτικών θηλυκοποιηµένων τύπων (βλ. ζαχαροπλάστης: ΛΚΝ: -τρια, -ισσα, λαϊκότρ. -αινα, ΛΝΕΓ: -τρια και -ισσα). Επίσης, ακόµη κι αν παρέχουν τους ίδιους τύπους, συχνά δεν τους σηµαδεύουν µε τους ίδιους χαρακτηρισµούς (βλ. ζαχαροπλάστης, ειρηνοδίκης, ευεργέτης). Ακόµη και εσωτερικά τα λεξικά δεν αντιµετωπίζουν µε τον ίδιο τρόπο παρόµοιους µορφολογικά τύπους. Για παράδειγµα, στα ΛΚΝ και ΛΝΕΓ στο λήµµα λυκειάρχης σηµειώνεται θηλυκοποιηµένος µε επίθηµα -ισσα τύπος, όχι όµως και στο γυµνασιάρχης. Συµπερασµατικά, στα λεξικά αποτυπώνεται η αβεβαιότητα του σχηµατισµού των θηλυκών επαγγελµατικών (βλ. και Μενεγάκη & Ευθυµίου 2009: ), ενώ η ληµµατογράφηση θηλυκών τύπων µοιάζει να επαφίεται εν πολλοίς στη διαίσθηση, τη γλωσσική επάρκεια ή και την ιδεολογία των λεξικογράφων. Η γλωσσική διδασκαλία οφείλει να βοηθήσει τους µαθητές µέσα από γραµµατικές και λεξικά να τακτοποιήσουν τις αποσπασµατικές και άτακτες γνώσεις τους. Γι αυτό

4 58 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) γραµµατικές και λεξικά πρέπει να καλύψουν τα σχετικά κενά, λαµβάνοντας σοβαρά υπ όψιν νεότερες επιστηµονικές µελέτες και δεδοµένα που προέρχονται και από το διαδίκτυο (διασταυρωµένα όµως και επεξεργασµένα). 4. εδοµένα από την υπάρχουσα βιβλιογραφία 4.1. Εξωγλωσσικοί παράγοντες Η Παυλίδου (1985: ) στη σχετική έρευνά της διαπίστωσε ότι η επιλογή του επιθήµατος σε ένα θηλυκό επαγγελµατικό εξαρτάται από εξωγλωσσικούς παράγοντες, ειδικότερα από το φύλο σε συνδυασµό µε την ηλικία. Συγκεκριµένα, διαπίστωσε ότι αγόρια χρονών και γυναίκες από γυναικείες οργανώσεις έδειξαν σχετικά µεγαλύτερη προτίµηση σε δηµοτικά επιθήµατα στα θηλυκά επαγγελµατικά, αν και σε επισηµότερες περιστάσεις προτίµησαν το λόγιο επίθηµα (βλ. επίσης Παυλίδου 1984: 69-79, 2002: 13-76). Σύµφωνα µε τη Φραγκουδάκη (1989: 45-47, 2005: ), δεν είναι η γλώσσα εκείνη που εµποδίζει τον αναλογικό σχηµατισµό θηλυκών επαγγελµατικών, αλλά οι ιδέες. Ο σεξισµός είναι αυτός που µας κάνει να δεχόµαστε ως φυσιολογικές τις µορφολογικές δοµές όπως µαγείρισσα ή χορεύτρια ως αρµόζουσες στη γυναικεία φύση (βλ. και Μακρή-Τσιλιπάκου 1991: ). 5 Η Φραγκουδάκη θα ήθελε τη συνδροµή της αναλογίας για να κατασκευαστούν θηλυκά επαγγελµατικά ονόµατα. Τέλος, ο Μπασλής (1995: ) διαπίστωσε ότι τα ονόµατα που παρουσίασαν πρόβληµα στο σχηµατισµό του θηλυκού είναι εκείνα που δηλώνουν επαγγέλµατα κοινωνικά καταξιωµένα (αξιωµατικός, αρχιτέκτονας, βουλευτής, γιατρός, γυµνασιάρχης, δήµαρχος κ.ά.). Κατά τον Μπασλή, η αντίληψη ότι υπάρχουν καταλήξεις µε υψηλότερο κύρος απ ό,τι άλλες δικαιολογεί γιατί το µεγαλύτερο ποσοστό των µορφωµένων χρησιµοποιεί τον τύπο του αρσενικού αντί του θηλυκού. Και ο Σετάτος (1998: ) θεωρεί κοινωνιογλωσσικής φύσεως το πρόβληµα του σχηµατισµού θηλυκών ουσιαστικών µε θηλυκή επιθηµατοποίηση (βλ. και Ralli 2002: 10-11). Θα πρέπει να σηµειωθεί, ωστόσο, ότι η Φραγκουδάκη δεν λαµβάνει υπ όψιν της µια πολύ σοβαρή διάσταση του θέµατος, την ύπαρξη ενδογλωσσικών παραγόντων που εµποδίζουν τη συµµόρφωση των θηλυκών επαγγελµατικών. Από την άλλη, έχουν µεσολαβήσει αρκετά χρόνια από τότε που διεξήχθησαν οι έρευνες των Παυλίδου (1985) και Μπασλή (1995) και, όπως θα διαπιστώσουµε στη συνέχεια, πολλά θηλυκοποιηµένα ονόµατα που δηλώνουν καταξιωµένα επαγγέλµατα χρησιµοποιούνται πλέον χωρίς υφολογικό χρωµατισµό, µε αποτέλεσµα η χρήση τους να θέτει υπό αµφισβήτηση τον ισχυρισµό της λαϊκότητας συγκεκριµένων θηλυκών επιθηµάτων ή τη σύνδεση του χαµηλού µορφωτικού επιπέδου µε επιλογές θηλυκών επιθηµάτων για τη δήλωση καταξιωµένων επαγγελµατικών ονοµάτων. Έναν επιπλέον εξωγλωσσικό παράγοντα επισηµαίνει ο Τράπαλης (2000), που σηµειώνει ότι τη δύναµη προβολής ή και επιβολής ορισµένων θηλυκών τύπων την έχουν οι µορφωµένοι, άτοµα µε κοινωνικό κύρος και αναγνωρισιµότητα, τα ΜΜΕ 6 και οι δάσκαλοι. Πάνω από όλους την έχουν όσοι µπορούν να επηρεάζουν τις κυβερνητικές αποφάσεις για το τι διδάσκεται στο σχολείο και πώς. Κάθε τύπος, όσο κι αν γλωσσολογικά είναι άρτιος, αν δεν διοχετευθεί στην εκπαιδευτική πράξη και στα ΜΜΕ, δεν έχει πιθανότητες να ευδοκιµήσει Ενδογλωσσικοί παράγοντες Η παραγωγικότητα ή µη ενός θηλυκού επιθήµατος και εποµένως η θηλυκή επιθηµατοποίηση µέσω αυτού µπορεί να ευνοείται από ενδογλωσσικούς παράγοντες. Έτσι, λόγου χάριν, το επίθηµα -τρια σχηµατίζει θηλυκά ουσιαστικά µε άµεση επιθηµατοποίηση στη ρηµατική βάση 5 Σύµφωνα µε τη Μακρή-Τσιλιπάκου (1991: 356), «ύστατη µαρτυρία της υποβάθµισης των γυναικών και της επικυριαρχίας των ανδρών» είναι η «λεγόµενη γενετική (generic) χρήση σύµφωνα µε την οποία το αρσενικό είναι το επικρατέστερο προσωπικό γένος [ ]». 6 Για τη στάση των ΜΜΕ σχετικά µε τον σχηµατισµό ουσιαστικών αξιωµάτων στα δύο γένη βλ. Μενεγάκη & Ευθυµίου (2009: ).

5 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) χωρίς τον ενδιάµεσο σχηµατισµό του αρσενικού (Koutsoukos & Pavlakou 2009: 118), γεγονός που θεωρούµε ότι ευνοεί την παραγωγικότητα του συγκεκριµένου θηλυκού επιθήµατος. Άλλοτε πάλι, το ίδιο το γλωσσικό σύστηµα θέτει εµπόδια στη θηλυκή επιθηµατοποίηση. Σύµφωνα µε τη Θωµαδάκη (1989: ), ενδογλωσσικοί παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά στο µετασχηµατισµό των θηλυκών σε -ος. Καταρχάς, τα θηλυκά σε -ω (γεν. -ως), που θα µπορούσαν να αναλάβουν το ρόλο του µεταπλαστικού προτύπου, δεν τα κατάφεραν, καθώς είναι κατεξοχήν κύρια ονόµατα χωρίς πληθυντικό αριθµό. Επιπλέον, τα θηλυκά σε -ος µε χαρακτηριστικό [+ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ] αποτελούν ξεχωριστά λήµµατα, γι αυτό δεν µπορούν εύκολα να αποδεσµευτούν από το κλιτικό τους παράδειγµα. ύο ακόµη ενδογλωσσικές αιτίες εντοπίζουν οι Ιορδανίδου & Μάντζαρη (2005). Συγκεκριµένα, διαπιστώνουν το γλωσσικό εµπόδιο της συστηµατικής οµωνυµίας, που αντιµετωπίζεται, λόγου χάριν, στην περίπτωση θηλυκοποίησης επαγγελµατικών σε -ικός µε το επίθηµα -ική, όπου το θηλυκό επαγγελµατικό θα συνέπιπτε φωνογραφηµατικά µε το αντίστοιχο θηλυκό επίθετο ή την αντίστοιχη ονοµασία επιστήµης ή τέχνης (π.χ. η πολιτική, η µαθηµατική κ.ά.) (Ιορδανίδου & Μάντζαρη 2005: 78). Επίσης, διαπιστώνουν την αντίθεση που δηµιουργείται ανάµεσα σε λόγια λεξικά µορφήµατα και σε λαϊκότερες καταλήξεις (Ιορδανίδου & Μάντζαρη 2005: 76), όπως συµβαίνει µε τα επιθήµατα -ίνα και -ισσα. Όσον αφορά τους ενδογλωσσικούς παράγοντες, πρέπει να σηµειωθεί ότι µπορεί τα ονόµατα σε -ος να αντιστέκονται στη θηλυκοποίηση, υπάρχουν όµως περιοχές που επιδεικνύουν συγκεκριµένες τάσεις και σε αυτό το σύστηµα. Σύµφωνα µε την Κατσούδα (2005: 18-26), υπάρχει ισχυρή συστηµατική δοµική πίεση για συµµόρφωση των θηλυκών σε -ος σε ένα παροξύτονο δοµικό σχήµα µε επίθηµα -α, π.χ. νοσοκόµος> νοσοκόµα, παρθένος> παρθένα, κάµηλος> καµήλα. Το συγκεκριµένο δοµικό σχήµα ακολουθούν αρκετά ήδη παροξύτονα θηλυκά σε -ούχος (π.χ. συµβασιούχος> συµβασιούχα, συνταξιούχος> συνταξιούχα), τα οποία απαντούν συχνά στον πληθυντικό. 7 Όσον αφορά τις συνδηλώσεις που µπορεί να προκαλούν συγκεκριµένα επιθήµατα, όπως σωστά παρατηρεί ο Τσολάκης (2004: 148), µπορούν και αυτά να υποστούν σηµασιολογική και υφολογική µεταβολή. Εποµένως, πρέπει να λάβουµε υπ όψιν µας πρόσθετα ή νέα στοιχεία που θα οδηγήσουν σε νέα συµπεράσµατα για την αντιµετώπιση του προβλήµατος. 5. εδοµένα σωµάτων κειµένων Στη συγκεκριµένη ενότητα θα εξετάσουµε τα δεδοµένα από το διαδίκτυο και από σώµατα κειµένων αναφοράς, καταρχάς ποσοτικά και στη συνέχεια ποιοτικά Στατιστικά δεδοµένα Οι Ιορδανίδου & Μάντζαρη (2005) στήριξαν την έρευνά τους σε δεδοµένα που βρήκαν στη µηχανή αναζήτησης του Google, δίνοντας αριθµητικές εµφανίσεις για συγκεκριµένους τύπους, χωρίς την ποιοτική ανάλυση κειµενικών παραδειγµάτων. Εντούτοις, δεδοµένου ότι οι καταχωρίσεις συνεχώς πολλαπλασιάζονται, αναζητήσαµε και εµείς τύπους αρσενικών επαγγελµατικών ονοµάτων µε θηλυκό άρθρο παράλληλα µε τον θηλυκοποιηµένο τύπο µε θηλυκό επίθηµα. Στον Πίνακα 1, που ακολουθεί, παρατίθεται ένα ενδεικτικό δείγµα των ευρηµάτων: 7 Προτείνεται µάλιστα από τις Ιορδανίδου & Μάντζαρη (2005: 77) να σχηµατίζει η συγκεκριµένη κατηγορία ενικό σε -α ή να έχουν στον πληθυντικό διπλούς τύπους κατά το πρότυπο έγκυοι-έγκυες.

6 60 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) Πίνακας 1. Συχνότητα εµφάνισης θηλυκών επαγγελµατικών στο Google στον ενικό αριθµό Θηλυκό επαγγελµατικό Εµφανίσεις Αρσενικό επαγγελµατικό Εµφανίσεις µε θηλυκό επίθηµα µε θηλυκό άρθρο αρχιτεκτόνισσα 1180 η αρχιτέκτονας 1100 την αρχιτέκτονα 1100 αστυνοµικίνα 1870 η αστυνοµικός 1090 την αστυνοµικό 524 βουλευτίνα η βουλευτής τη βουλευτή 7720 γιατρίνα η γιατρός τη γιατρό 7900 δηµαρχίνα 515 η δήµαρχος τη δήµαρχο 8720 στρατιωτίνα 809 η στρατιώτης 186 τη στρατιώτη 6 Το ενδιαφέρον που παρουσιάζουν τα παραπάνω αριθµητικά δεδοµένα είναι ότι όλοι οι θηλυκοποιηµένοι τύποι δεν έχουν την ίδια τύχη. Μάλλον φαίνεται ότι δηµιουργείται ένα συνεχές από την αριθµητική επικράτηση του θηλυκοποιηµένου τύπου (π.χ. η στρατιωτίνα: η στρατιώτης/την στρατιώτη), την σχεδόν ισάριθµη εµφάνιση θηλυκοποιηµένου και αρσενικού µε συνοδεία θηλυκού άρθρου τύπο (π.χ. η αστυνοµικίνα: η αστυνοµικός/την αστυνοµικό ή η αρχιτεκτόνισσα: η αρχιτέκτονας ή της αρχιτέκτονα) µέχρι την αντιστρόφως αριθµητική επικράτηση του αρσενικού τύπου µε θηλυκό άρθρο (π.χ. η βουλευτής/τη βουλευτή: η βουλευτίνα). Παρότι αριθµητικά περισσότεροι είναι τύποι όπως η βουλευτής και η γιατρός, δεν είναι αµελητέες οι εµφανίσεις τύπων όπως η βουλευτίνα και η γιατρίνα. Απεναντίας, τα δεδοµένα σε αριθµούς δείχνουν εντονότατη εµφάνιση των παραπάνω τύπων. Ανάλογη τάση φανερώνουν και τα λιγοστά δεδοµένα των δύο σωµάτων κειµένων, ΕΘΕΓ και ΣΕΚ: Πίνακας 2. Συχνότητα εµφάνισης θηλυκών επαγγελµατικών σε ΕΘΕΓ και ΣΕΚ στον ενικό αριθµό Θηλυκό επαγγελµατικό Εµφανίσεις Αρσενικό επαγγελµατικό Εµφανίσεις µε θηλυκό επίθηµα ΕΘΕΓ ΣΕΚ µε θηλυκό άρθρο ΕΘΕΓ ΣΕΚ αρχιτεκτόνισσα 7 2 η αρχιτέκτων/ η αρχιτέκτονας 19 2 την αρχιτέκτονα 0 2 αστυνοµικίνα 11 2 η αστυνοµικός 2 0 την αστυνοµικό 0 0 βουλευτίνα 29 2 η βουλευτής τη βουλευτή 59 0 γιατρίνα 24 6 η γιατρός 16 5 τη γιατρό 4 2 στρατιωτίνα 2 1 η στρατιώτης 0 0 τη στρατιώτη 0 0 δικηγορίνα 2 0 η δικηγόρος τη δικηγόρο 10 0 Η εικόνα αλλάζει τελείως υπέρ των θηλυκοποιηµένων τύπων, όταν αναζητήσουµε στο Google τους ίδιους τύπους στον πληθυντικό αριθµό, όπως φαίνεται στον Πίνακα 3:

7 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) Πίνακας 3. Συχνότητα εµφάνισης θηλυκών επαγγελµατικών στο Google στον πληθυντικό αριθµό Θηλυκό επαγγελµατικό Εµφανίσεις Αρσενικό επαγγελµατικό Εµφανίσεις µε θηλυκό επίθηµα µε θηλυκό άρθρο αρχιτεκτόνισσες 342 τις αρχιτέκτονες 108 γυναίκες αρχιτέκτονες 67 βουλευτίνες 2480 τις βουλευτές 59 γυναίκες βουλευτές 1130 γιατρίνες 2250 τις γιατρούς 264 γυναίκες γιατροί/γιατρούς δηµαρχίνες 37 τις δηµάρχους 78 γυναίκες δήµαρχοι/ δηµάρχους δικηγορίνες 576 τις δικηγόρους 146 γυναίκες δικηγόροι/ δικηγόρους Ανάλογη είναι και η εικόνα από τα δεδοµένα των σωµάτων κειµένων του ΕΘΕΓ και του ΣΕΚ αντιστοίχως: Πίνακας 4. Συχνότητα εµφάνισης θηλυκών επαγγελµατικών σε ΕΘΕΓ και ΣΕΚ στον πληθυντικό αριθµό Θηλυκό επαγγελµατικό Εµφανίσεις Αρσενικό επαγγελµατικό Εµφανίσεις µε θηλυκό επίθηµα ΕΘΕΓ ΣΕΚ µε θηλυκό άρθρο ΕΘΕΓ ΣΕΚ αρχιτεκτόνισσες 0 0 τις αρχιτέκτονες 0 0 γυναίκες αρχιτέκτονες 0 0 βουλευτίνες 7 1 τις βουλευτές 1 0 γυναίκες βουλευτές 3 1 γιατρίνες 2 1 τις γιατρούς 1 0 γυναίκες γιατροί/ γιατρούς δηµαρχίνες 1 0 τις δηµάρχους 0 0 γυναίκες δήµαρχοι/ δηµάρχους 0 0 δικηγορίνες 0 2 τις δικηγόρους 0 1 γυναίκες δικηγόροι/ δικηγόρους Η ανάγκη για δήλωση του γένους που επιτρέπει στον πληθυντικό αριθµό το θηλυκό άρθρο µόνο στην αιτιατική δικαιολογεί την επικράτηση των θηλυκοποιηµένων µε θηλυκό επίθηµα επαγγελµατικών ονοµάτων στον πληθυντικό αριθµό. Οι περιπτώσεις αυτές αποδεικνύουν όµως και κάτι ακόµη: αν πράγµατι οι θηλυκοποιηµένοι µε θηλυκό επίθηµα τύποι ήταν λαϊκότεροι, δεν θα επιλέγονταν ούτε στον πληθυντικό αριθµό. Στη θέση τους θα επιλεγόταν περισσότερο το αχρωµάτιστο γυναίκες + αρσενικό επαγγελµατικό πληθυντικό αριθµού. Εποµένως, δεν τεκµηριώνεται ότι τύποι όπως δικηγορίνα, γιατρίνα, βουλευτίνα, δηµαρχίνα είναι υφολογικά χρωµατισµένοι Συγκεκριµένες χρήσεις Σηµαντικότερο από τα ποσοτικά δεδοµένα είναι η ποιοτική τους ανάλυση (πρβλ. Τράπαλης 2003: 196, σηµ. 18), καθώς µεγάλη σηµασία έχει ποιος είναι εκείνος που λέει ή γράφει κάτι. Ειδικότερα, αναφορικά µε τη διδασκαλία και την εκµάθηση µιας ξένης γλώσσας, η αναζήτηση των λεξικών συνεµφανίσεων µιας λέξης (collocations) σε σώµατα κειµένων αποτελεί αναµφισβήτητα ένα µεθοδολογικό εργαλείο που βοηθά αποτελεσµατικά την κατάκτηση του λεξιλογίου (Sinclair 1991, Hunston 2002, Hunston & Francis 2002). Γι αυτό, είναι χρήσιµο να σταθούµε σε συγκεκριµένες καταχωρίσεις του διαδικτύου, τις οποίες κατόπιν θα σχολιάσουµε:

8 62 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) (1) ΚΑΜΠΕΡΑ. Γυναίκα βουλευτής του Εργατικού Κόµµατος [ ] Το περιστατικό µε πρωταγωνίστρια τη βουλευτίνα [ ] (Το Βήµα, 13/6/08 σελ. 1) (2) Για πρώτη φορά µια γιατρίνα (Χρύσα Σπάρταλη) στην ιστορία του ΙΣΡ διεκδικεί µια θέση στο Π.Ι.Σ. (Στον ιστότοπο του Ιατρικού συλλόγου Ρόδου) (3) [ ] µια πολύ καλή ηµαρχίνα. (Από συνέντευξη του τότε υπουργού Υγείας κ. Νικήτα Κακλαµάνη, 18/12/2005) (4) [ ]. λαµπρή επιστηµόνισσα, καθηγήτρια στο Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών του Καποδιστριακού (Το Βήµα, 16/02/1997, A48) (5) Η Νοµάρχισσα Ηρακλείου, Κυρία Ευαγγελία Σχοιναράκη-Ηλιάκη, [ ] (Από τον ιστότοπο της Νοµαρχίας Ηρακλείου) (6) [ ] η δικαστίνα αγόρασε το οικόπεδο [ ] (Το Βήµα, 01/06/1997, A43) (7) αρχιτεκτόνισσα διπλωµατούχος ζητείται από αρχιτεκτονικό γραφείο [ ] (Από τον ιστότοπο του JobClub, ΚΕΚ Εταιρεία Έρευνας και Επικοινωνίας) (8) Λεκτόρισσα Ευθυµία Αντωνοπούλου (Από τον ιστότοπο OM.E.A, Τµ. Βιολογίας, Α.Π.Θ.) Στα παραπάνω παραδείγµατα µπορεί να παρατηρηθεί ότι στην περίπτωση των (1)-(4) οι οµιλητές/συγγραφείς έκαναν χρήση θηλυκού επαγγελµατικού µε θηλυκό επίθηµα, παρόλο που τα συγκεκριµένα επαγγελµατικά ονόµατα συνοδεύονται από επίθετα ή ουσιαστικά που δηλώνουν σαφώς το γένος. εν επιλέγουν συνδυασµούς όπως µε πρωταγωνίστρια τη βουλευτή, µια γιατρό, πολύ καλή δήµαρχο, λαµπρή επιστήµονα, κάτι που σηµαίνει ότι µπορεί να θεωρούν τους επιθηµατοποιηµένους τύπους ως µοναδική λύση για τη διάκριση του γένους. Επιπλέον, διακρίνουµε πιθανή τάση συµµόρφωσης της κατάληξης των αρσενικών προς την κατάληξη των επιθέτων, ώστε να αποφεύγονται οι δυσκολίες σχηµατισµού (πρβλ. λάθη όπως *πολλούς µεθόδους αντί πολλές µεθόδους). Στο ίδιο παράδειγµα (1) συνυπάρχουν ισότιµα τύποι όπως γυναίκα βουλευτής και βουλευτίνα, ενώ στα παραδείγµατα (2), (6) και (8) τα επιθηµατοποιηµένα θηλυκά επαγγελµατικά χρησιµοποιούνται σε επίσηµες ιστοσελίδες (Ιατρικός Σύλλογος Ρόδου, Νοµαρχία Ηρακλείου, τµήµα Βιολογίας Α.Π.Θ.). Επιπλέον, η χρήση επιθηµατοποιηµένων επαγγελµατικών γίνεται ακόµη και σε περιπτώσεις αγγελιών για εύρεση εργασίας (βλ. παράδειγµα 7). Τέλος, είναι σηµαντικό ότι σε όλα τα παραθέµατα οι χρήσεις είναι ουδέτερες, δηλαδή δεν δηλώνουν οικειότητα ή ειρωνεία. 6. Συµπεράσµατα Κειµενικές χρήσεις δείχνουν ότι, συγχρονικά πλέον, πολλοί θηλυκοποιηµένοι τύποι µε θηλυκό επίθηµα χρησιµοποιούνται σε πολλά κειµενικά είδη και µάλιστα µε τρόπο αχρωµάτιστο και ότι µπορούν να καλύψουν τις ανάγκες απαιτητικών υφολογικά κειµένων. Η αντίληψη ότι συγκεκριµένοι θηλυκοποιηµένοι τύποι είναι υφολογικά λαϊκότεροι είναι συχνά αποτέλεσµα ενός φαύλου κύκλου: δεν τους διδαχτήκαµε στο σχολείο επειδή δεν τους αναφέρει η γραµµατική, γι αυτό δεν τους χρησιµοποιούµε και, επειδή δεν τους χρησιµοποιούµε, οι γραµµατικές και τα λεξικά δεν τους καταγράφουν, συνεχίζοντας έτσι να απεικονίζουν µια δήθεν αµετάβλητη γλωσσική κατάσταση. Γι αυτό, πρέπει να τολµήσουµε να προτείνουµε ορισµένους µορφολογικούς τύπους, ξεκινώντας από τύπους που διαπιστώνεται ότι έχουν αποδοχή, έστω και περιορισµένη. Σε καµία περίπτωση δεν είναι δυνατόν να εκβιάσουµε τη λύση, αλλά στηριζόµενοι τόσο σε εµπειρικά όσο και σε επιστηµονικά δεδοµένα µπορούµε να προτείνουµε ρεαλιστικές

9 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) λύσεις. Γραµµατικές και λεξικά, λαµβάνοντας υπ όψιν µελέτες και καινούργια δεδοµένα, πρέπει να παρουσιάσουν τους µορφολογικούς τύπους των θηλυκών ως ασηµάδευτους υφολογικά, ώστε να βοηθήσουν τον οµιλητή να τους χρησιµοποιήσει πλέον απενοχοποιηµένα. Μόνον έτσι τύποι που σήµερα είναι απλώς εναλλακτικοί θα δοκιµαστούν στην καθηµερινή χρήση του προφορικού και του γραπτού λόγου, ώστε η ίδια η γλωσσική χρήση να καθορίσει την τύχη τους. Από την άλλη, θα πρέπει να υπάρξει απενοχοποίηση και όσων θηλυκών, κυρίως σε -ος, αντιστέκονται στη θηλυκοποίηση µε θηλυκό επίθηµα. Η χρήση τύπων όπως γυναίκα πυροσβέστης θα µπορούσε να αποτελέσει µια λύση για τη διάκριση του γένους, σε περιπτώσεις όπου ούτε το επίθηµα ούτε το άρθρο την επιτρέπουν, αν και τέτοιοι σχηµατισµοί συχνά προσκρούουν στο γλωσσικό αίσθηµα ή προκαλούν αµφισηµία µέσα σε φραστικές δοµές. 8 Βασισµένοι στα παραπάνω συµπεράσµατα, προτείνουµε τη διδασκαλία θηλυκοποιηµένων τύπων µε βάση συγκεκριµένες λέξεις-πρότυπα ανά µορφηµατική κατηγορία. Στόχος είναι ο περιορισµός όσο το δυνατόν των πολυτυπιών, δεδοµένου ότι αυτές θα οδηγήσουν το πιθανότερο σε σύγχυση των µαθητών. Επειδή όµως είναι αναπόφευκτη η πολυτυπία, η διδασκαλία της πρέπει να γίνεται µε γλωσσολογικά και όχι µε ιδεολογικά κριτήρια. Αυτό προϋποθέτει επιµόρφωση των καθηγητών σε θέµατα γλωσσικών ποικιλιών, αλλιώς θα αποτύχει. Ο Πίνακας 5 περιλαµβάνει ένα µικρό δείγµα για το πώς µπορούν να παρουσιαστούν τα σχετικά δεδοµένα στην εκπαιδευτική πράξη: Πίνακας 5. Προτεινόµενη διδακτική παρουσίαση των θηλυκοποιηµένων τύπων Αρσενικό σε: Θηλυκό σε: Κατηγορία 1. ίστρια Όσα λήγουν σε -ιστής (λογίστρια, ποδοσφαιρίστρια, εφοπλίστρια κ.ά.) 2α. τρια Μεταρηµατικά παράγωγα σε -της/-τής (διευθύντρια, ερευνήτρια, συνθέτρια κ.ά.) -ης 2β. ίνα βουλευτίνα, δικαστίνα, στρατιωτίνα 3. ισσα Όσα προέρχονται από όνοµα (πορτιέρισσα, ανθοπώλισσα, νοµάρχισσα, γυµνασιάρχισσα κ.ά.) 4. ιδα Κυρίως για όσα θηλυκά σχηµατίστηκαν ήδη στη λόγια γλώσσα σε -ις, -ιδος (καλλιτέχνιδα, λογοτέχνιδα, ηγέτιδα κ.ά.) 5. ού Όσα λήγουν σε -τζής (ταξιτζού, παλιατζού κ.ά.) Συµπερασµατικά, για να επιλυθεί το πρόβληµα του σχηµατισµού των επαγγελµατικών θηλυκών, απαιτούνται συνεχείς µελέτες για την αρτιότερη περιγραφή της τρέχουσας γλωσσικής κατάστασης, καθώς και ανανέωση λεξικών και γραµµατικών, κατάρτιση κατάλληλων σωµάτων κειµένων και αξιοποίηση υπό προϋποθέσεις των δυνατοτήτων που προσφέρει το διαδίκτυο. Απαιτείται κυρίως διεπιστηµονική συνεργασία και αφύπνιση των αρµόδιων, κυρίως εκπαιδευτικών, οργάνων, ώστε να ληφθούν αποφάσεις που θα συµβάλουν στην επίλυση των προβληµάτων, τόσο του γλωσσικού συστήµατος όσο και της διδασκαλίας του. Βιβλιογραφία Holton, P., Mackridge, P. & Φιλιππάκη-Warburton, E Γραµµατική της Ελληνικής Γλώσσας. (Μτφρ. Β. Σπυρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης. Hunston, S Corpora in Applied Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press. 8 Η πληθυντικοποίηση γυναίκες-πυροσβέστες προσκρούει στο γλωσσικό αίσθηµα, ενώ η ένταξη του τύπου σε φραστική δοµή µε γενική προκαλεί αµφισηµία, π.χ. «Καθιστή διαµαρτυρία γυναίκας πυροσβέστη που έχασε θέση εργασίας», σε αντίθεση µε τον θηλυκό επιθηµατοποιηµένο τύπο πυροσβέστρια, π.χ. «Καθιστή διαµαρτυρία πυροσβέστριας που έχασε θέση εργασίας».

10 64 Κατσούδα & Τράπαλης - Γλωσσολογία/Glossologia 20 (2012) Hunston, S. & Francis, G Pattern Grammar. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. Θωµαδάκη, Ευ Ο ρόλος του γένους στη διαµόρφωση των Ν.Ε. κλιτικών παραδειγµάτων: Θηλυκά ουσιαστικά σε -ος. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 10, Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών] Λεξικό της Kοινής Nεοελληνικής. 7η έκδοση. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης. Ιορδανίδου, Ά. & Μάντζαρη, Ε Τα θηλυκά επαγγελµατικά ουσιαστικά: Γλωσσική χρήση και τυποποίηση. Ελληνική Εταιρεία Ορολογίας, 5ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» (Λευκωσία, Κύπρος Οκτωβρίου 2005). Αθήνα: Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας, Κατσούδα, Γ Ο µεταπλασµός ονοµάτων θηλυκού γένους και η δυναµική {a}. Μέντορας 8, Κλαίρης, Xρ. & Mπαµπινιώτης, Γ. (σε συνεργασία µε τους Aµαλία Mόζερ, Aικατερίνη Mπακάκου- Oρφανού και Σταύρο Σκοπετέα) Γραµµατική της Nέας Eλληνικής. οµολειτουργική- Eπικοινωνιακή. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Koutsoukos, N. & Pavlakou, M A Construction Morphology account of agent nouns in Modern Greek. Ιn A. Ralli (ed.) Patras Working Papers in Linguistics, Vol.1. Patras: Magnisalis Press, Μακρή-Τσιλιπάκου, M Γλώσσα, διαφορά και κοινωνική αξιολόγηση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 11, Μενεγάκη, Μ. & Ευθυµίου, Λ Εξουσία και γλώσσα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Μια προσέγγιση. In E. Close, G. Couvalis, G. Frazis, M. Palaktsoglou & M. Tsianikas (eds) Greek Research in Australia: Proceedings of the Biennial International Conference of Greek Studies. Adelaide: Flinders University Department of Languages-Modern Greek, Μπαµπινιώτης, Γ Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. 4η έκδοση. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. Μπασλής, Γ Θηλυκά επαγγελµατικά. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 16, Παυλίδου, Θ Γλώσσα-γλωσσολογία-σεξισµός. Σύγχρονα Θέµατα 21, Παυλίδου Θ Παρατηρήσεις στα θηλυκά επαγγελµατικά. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 5, Παυλίδου Θ Γλώσσα-γένος-φύλο: Προβλήµατα, αναζητήσεις και ελληνική γλώσσα. Στο Θ. Σ. Παυλίδου (επιµ.) Γλώσσα-Γένος-Φύλο. Αθήνα: Παρατηρητής, Ralli, A The role of morphology in gender determination: Evidence from Modern Greek. Linguistics 40 (3), Σετάτος, Μ Γραµµατικό και φυσικό γένος στην Κοινή Νεοελληνική. Επιστηµονική Επετηρίδα της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., Τεύχος Τµήµατος Φιλολογίας 7, Sinclair, J Corpus, Concordance, Collocation. Oxford: Oxford University Press. Τράπαλης, Γ Η κυρία του κυρίου. Παρατηρήσεις στον σχηµατισµό των θηλυκών τύπων που αντιστοιχούν σε αρσενικά ουσιαστικά. (ανέκδοτη εργασία). Τράπαλης, Γ Πρακτικά προβλήµατα νεοελληνικής λεξικογραφίας. Παλίµψηστον 18, Ηράκλειο: Βικελαία ηµοτική Βιβλιοθήκη, Tριανταφυλλίδης, Μ. ([1941] 1996). Νεοελληνική Γραµµατική (της δηµοτικής). Aνατύπωση της έκδοσης του ΟΕΣΒ (1941) µε διορθώσεις. Θεσσαλονίκη: Ίδρυµα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών]. Τσολάκης, Χρ Τη γλώσσα µου έδωσαν ελληνική. Γ τόµος. Θεσσαλονίκη: Νησίδες και 95,8 της ΕΡΤ-3. Τσοπανάκης, Αγ Νεοελληνική Γραµµατική. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, Αθήνα: Εστία Ι.. Κολλάρου. Φραγκουδάκη, Ά Γλώσσα λανθάνουσα 3. Ή γιατί δεν υπάρχουν βουλεύτριες παρά µόνο χορεύτριες. ίνη 4, Φραγκουδάκη, Ά Η χρήση της γλώσσας και οι κυρίαρχες ιδέες: Σχολιασµός της πεποίθησης για τη γλωσσική αλλαγή που «εµποδίζει» η ίδια η γλώσσα. Επιστηµονικό Συµπόσιο «Χρήσεις της Γλώσσας» (3-5 εκεµβρίου 2004). Αθήνα: Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισµού και Γενικής Παιδείας, Χριστοφίδου, Α Γένος και κλίση στην ελληνική (Μια φυσική προσέγγιση). Στο Α. Αναστασιάδη-Συµεωνίδη, Α. Ράλλη &. Χειλά-Μαρκοπούλου (επιµ.) Το γένος. Αθήνα: Πατάκης,

Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές

Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές Γεωργία Κατσούδα Πανεπιστήμιο Αθηνών georkatsouda@yahoo.gr Abstract:

Διαβάστε περισσότερα

6. ΤΑ ΘΗΛΥΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ: ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ PROFESSIONAL FEMININE NOUNS: LANGUAGE USE AND STANDARDIΖATION

6. ΤΑ ΘΗΛΥΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ: ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ PROFESSIONAL FEMININE NOUNS: LANGUAGE USE AND STANDARDIΖATION 1 6. ΤΑ ΘΗΛΥΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ: ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Άννα Ιορδανίδου, Έλενα Μάντζαρη Στόχος της παρούσας ανακοίνωσης είναι να ερευνήσει τη σημερινή χρήση των θηλυκών επαγγελματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 1.1 Παρουσίαση του θέματος 1.2 Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση

ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Εξουσία και γλώσσα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Μια προσέγγιση Mαρία Μενεγάκη και Λουκία Ευθυμίου Authority and language in Modern Greek

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού

Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού Ενδιάμεση Έκθεση: Ποσοτικά Ευρήματα Έρευνας απόψεων Σχολικών Συμβούλων για τα Γνωστικά Αντικείμενα του Δημοτικού ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό τη συλλογή εμπειρικών δεδομένων σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές

Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας στη Μέση Εκπαίδευση Διαγνωστικά δοκίμια ελληνομάθειας για Γυμνάσια & Λύκεια /Τεχνικές Σχολές Σεπτέμβριος 2011 {επιμ. παρουσίασης: Μαρία Παπαλεοντίου,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010

Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας. Μάρτιος 2010 Ισότητα Ισοµισθία στοχώροεργασίας Μάρτιος 2010 Περιεχόµενα Ταυτότητα έρευνας 4 Συµπεράσµατα 5 Συνοπτικά αποτελέσµατα Μέρος Α: Απόψεις εργαζοµένων 10 1. Γενικά χαρακτηριστικά εταιρείας 11 Προφίλ εργατικού

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΣΥΓΚΥΡΙΑΣ ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 Εξαµηνιαία Έρευνα Συγκυρίας στις Ξενοδοχειακές Επιχειρήσεις 2 1. Εισαγωγή Το ΙΤΕΠ άρχισε να διεξάγει δύο φορές το χρόνο Έρευνα Συγκυρίας µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση )

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ (Απογευματινή φοίτηση ) Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ,ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΜΗ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ

Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ Προς µια γλωσσική πολιτική την εποχή της παγκοσµιοποίησης και του διαδικτύου: ο σχεδιασµός του ΚΕΓ ηµήτρης Κουτσογιάννης Τµήµα Φιλολογίας Φιλοσοφική Σχολή, Α.Π.Θ. Επιστηµονικός συνεργάτης του ΚΕΓ dkoutsog@lit.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ 556 3 Ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕ Η ΧΩΡΙΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ Ματούλας Γεώργιος άσκαλος Σ Ευξινούπολης

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1 Executive Summary Είναι γεγονός ϖως τα τελευταία χρόνια η καλή γνώση ϖληροφορικής και γνώσης χειρισµού Η/Υ αϖοτελεί σηµαντικό εφόδιο στη ϖροσϖάθεια των εργαζοµένων να ανελιχθούν στον εϖαγγελµατικό στίβο.

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Καλών Τεχνών Τμήματα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών, Θεάτρου, Μουσικών Σπουδών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.:

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000

ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟ 2000 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2002 ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de ΦΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ * Θανάσης Γεωργακόπουλος 1, Γιάννης Κωστόπουλος 1, Γεώργιος Μαρκόπουλος 1, Σταύρος Σκοπετέας 2 1 Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2 University

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών

Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Εφαρµογές Τεχνολογιών Γλωσσικής Επεξεργασίας στα Συστήµατα Αναζήτησης των Ελληνικών Ακαδηµαϊκών Βιβλιοθηκών Άννα Μάστορα 1, Μανόλης Πεπονάκης 2, Σαράντος Καπιδάκης 1 1 Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση

Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χρήση Νέων Τεχνολογιών στην Εκπαίδευση και την Κατάρτιση Ηλεκτρονική Μάθηση Χαράλαµπος Βρασίδας www.cardet.org www.unic.ac.cy info@cardet.org Ανασκόπηση Σύγχρονες τάσεις Στοιχεία από ΕΕ Προκλήσεις Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 3 ΙΙ. ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΤΑ Ε ΟΜΕΝΑ. Σχολείο Οι µαθητές δήλωσαν ολογράφως το σχολείο τους. Τα δεδοµένα κωδικοποιήθηκαν ως εξής : ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Συχνότητα Γυµνάσιο 773 37.93% Λύκειο 1006 49.36% ΤΕΕ 259 12.71%

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα,

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΛΕΛΟΥ-ΜΙΧΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, 157-81 (γρ. 807) Τηλέφωνο εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εργασία για το σεµινάριο «Στατιστική περιγραφική εφαρµοσµένη στην ψυχοπαιδαγωγική(β06σ03)» ΤΙΤΛΟΣ: «ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή.

Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή. 1 Ε ι σ α γ ω γ ή Μέχρι σήµερα πολλά έχουν αλλάξει στο Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστηµα και κυρίως στο τρόπο των εξετάσεων, χωρίς όµως κάποια ουσιαστική αλλαγή. Όλα τα εκπαιδευτικά συστήµατα είχαν πάντα εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ.

Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Έρευνα εξέτασης της συµπεριφοράς των εµπορικών επιχειρήσεων ως προς την εισαγωγή του Ευρώ. Ετοιµάστηκε ειδικά από την ICAP για την Τράπεζα της Ελλάδος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΙΑ :ICAP A.E. Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας

Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2013-2014) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Cross sectional Panel Omnibus

Cross sectional Panel Omnibus είδη ερευνών Ποσοτικές έρευνες Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Πρόσωπο µε πρόσωπο Τηλεφωνική Ταχυδροµική Μέσω ιαδικτύου 1 Ποσοτικές έρευνες (συνέχεια) Η έρευνα µε δοµηµένο ερωτηµατολόγιο Cross sectional

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Χημικοί Τμήμα Χημικών Μηχανικών 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες

Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Επαγγελµατικές επιλογές: Αποφασίζουν διαφορετικά µαθητές και µαθήτριες Πηγή: http://www.rc.auth.gr/analekta/articles/4.4.doc Ο παράγοντας φύλο επιδρά στο επάγγελµα που ονειρεύονται αγόρια και κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

4. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ( ). Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ). ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ

VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ VII. ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ : ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΕΚΠ/ΚΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΦΥΛΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1.0 Αριθµός µαθητών στα σχολεία Πρωτοβάθµιας και ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης 2.0 Τριτοβάθµια Εκπαίδευση 83 Ισότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ, ΜΑΪΟΣ 2011 Α ΕΞΑΜΗΝΟ 1Υ1 1Υ2 1Υ3 1Υ5 2Υ2 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Τουριστική Εκπαίδευση και Κατάρτιση ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 26 Μαΐου 2004 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Τουριστική Εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα.

Η ενότητα: «Μη ρηματικώς εξαρτώμενοι ή λεξιλογικοί δείκτες» (20.3 κ.ε.) αναφέρεται τόσο σε μορφολογικά όσο και συντακτικά φαινόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η παρούσα διατριβή έχει ως στόχο τη μελέτη ορισμένων δεικτών (γλωσσολογικών χαρακτηριστικών με κανονική κοινωνική κατανομή) της σημερινής κυπριακής διαλέκτου, όπως χρησιμοποιούνται από μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια:

15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια: µ µ : : µ - 15 2010 - Προσκεκληµένη οµιλήτρια:. µ Υπό την αιγίδα: Χορηγός επικοινωνίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η διάλεξη θα αναφερθεί στα σωµατικά χαρακτηριστικά, το νευροψυχολογικό προφίλ, και στα χαρακτηριστικά της

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου

«ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου Πληθυσµιακή και Γλωσσική Ποικιλότητα «ιεθνούς Σχολείου» Ρόδου στη Ρόδο: Το Παράδειγµα του Κατερίνα Καλογεροπούλου, Φώτης Κοτζαµάνης, Λιάνα Κουµνάκη, Αγάπη Μπίτσκη, Βασιλική Πίνδη, Πάνος Σιώρος, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

H Orientum σας εύχεται Καλό Πάσχα & Καλή Ανάσταση!

H Orientum σας εύχεται Καλό Πάσχα & Καλή Ανάσταση! Τεύχος 12 - Μάρτιος 2010 www.orientum.gr ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΜΗΜΑ ΦΠΨ σελ. 2 ΤΑ ΝΕΑ ΤΗΣ ORIENTUM - ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ σελ. 4 ΓΝΩΡΙΖΑΤΕ ΟΤΙ σελ. 4 ΡΩΤΑΤΕ - ΑΠΑΝΤΑΜΕ σελ. 5 H Orientum σας εύχεται Καλό Πάσχα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT Επιστημονική θεώρηση της λεξικογραφικής και λεξικολογικής ορολογίας σε μονόγλωσσα ελληνικά και ξένα λεξικά και εγχειρίδια γλωσσολογικών όρων: Η συμβολή της αρχαίας ελληνικής και λατινικής στη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

«Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία»

«Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ E Λ Ε Τ Ο L E 5 ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Λευκωσία, ΚΥΠΡΟΣ 13-15 Οκτωβρίου 2005 Αφιερωμένο στον Κύπριο ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη Βασίλης Μιχαηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

17-18 Οκτωβρίου 2013. Απολογισµός

17-18 Οκτωβρίου 2013. Απολογισµός 6 ο Συνέδριο για την Έρευνα στις Μεταφορές στην Ελλάδα «Ενέργεια Περιβάλλον Οικονοµία» 17-18 Οκτωβρίου 2013 Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλαδος Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας Μ. Αλεξάνδρου 49, Θεσσαλονίκη 54643 Απολογισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ. Κωδικός Έργου σε Επιτροπή Ερευνών/ΕΛΚΕ του ΑΠΘ : 90714 ΤΕΛΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Άνθρωποι του Κάτω Κόσµου: ιδεολογίες και πολιτικές διακρίσεων, αποκλεισµού και διώξεων στη σύγχρονη εποχή. Ιστορικό ανθολόγιο και εκπαιδευτικός οδηγός. People of the Underworld: ideologies

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών

Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου στη διδασκαλία αλλόγλωσσων μαθητών Έλλη Χατζηγεωργίου, Μόνιμη Καθηγήτρια Φιλολογικών Μαθημάτων Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ιδέες για δημιουργική χρήση του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση

Advanced Subsidiary. Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο. Κατανόηση Advanced Subsidiary Advanced GCE Survival Δεξιότητες Α Β Γ Δ Κατανόηση γραπτού λόγου Μετάφραση Γραπτό κείμενο Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση κειμένων σε προεπιλεγμένα θέματα/κείμενα Functional Operational

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα

Αναπτυξιακές Γλωσσικές ιαταραχές. Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα Εισαγωγή Ένας σηµαντικός αριθµός παιδιών παρουσιάζουν προβλήµατα κατά τη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς η γλωσσική τους συµπεριφορά δεν είναι η αναµενόµενη για τη χρονολογική τους ηλικία (βλέπε, Schwartz, 2008,

Διαβάστε περισσότερα

1976-2011: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΛΩΣΣΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

1976-2011: 35 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΛΩΣΣΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ Εργαστήριο Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας, Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εργαστήριο Εφαρμοσμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις

1. Ταυτότητα της Έρευνας. Βασικός σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του θεσμού μέσα από τις Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Αξιολόγηση Πιλοτικού θεσμού παραχώρησης διδακτικού χρόνου στις σχολικές μονάδες για συντονισμό της ενσωμάτωσης παραχώρησης Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα

ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα ιδασκαλία της Ροµποτικής Επιστήµης στη ευτεροβάθµια Εκπαίδευση Εµπειρίες από άλλα εκπαιδευτικά συστήµατα και προσαρµογή στην Ελληνική πραγµατικότητα Αντώνιος Τζες Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµατος Ηλεκτρολόγων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική»

«Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» 3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας ΠΡΑΚΤΙΚΑ «Ρήματα της αρχαίας ελληνικής που συντάσσονται με γενική» Παξιμαδάκη Ειρήνη Φιλόλογος, ΓΕΛ Κάτω Μηλιάς Πιερίας eirinipax@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση

Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Τομέας Νεοελληνικής Φιλολογίας Τμήμα Φιλολογίας EΚΠΑ Επιστημονικό συνέδριο Η Νεοελληνική Λογοτεχνία σήμερα Κοινωνία και Εκπαίδευση Πέμπτη 28 Νοεμβρίου - Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 Αίθουσα «Αντώνης Τρίτσης»

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ]

[ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ] 2014 14ο Λύκειο Θεσσαλονίκης Ερευνητική εργασία των μαθητών : Αλεξίου Δημήτρη, Γεωργιάδου Αλεξάνδρας, Ζαχάρωφ Μανώλη, Κατσούλη Απόστολου, Τρέμμα Λουκίας [ΠΩΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΙ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται

1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται 1. Εισαγωγή 2. Διαπιστεύσεις: Πιστοποίηση Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. Πιστοποίηση ΕΛΟΤ EN ISO 9001:2000 3. Σκοπός του Προγράμματος 4. Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο πρόγραμμα - Προαπαιτούμενα 5. Η Βεβαιωση

Διαβάστε περισσότερα

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας

ΣχολικήΔιαμεσολάβηση. Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας ΣχολικήΔιαμεσολάβηση Πως λειτουργεί ο θεσμός σήμερα σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ελλάδας Ο Συνήγορος του Πολίτη, στο πλαίσιο της αποστολής του ως Συνήγορος του Παιδιού, προσκάλεσε σχολεία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ ΤΩΝ ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Τα δηµογραφικά δεδοµένα τα οποία προέρχονται από τις απογραφές πληθυσµού, τις καταγραφές της φυσικής και µεταναστευτικής κίνησης του πληθυσµού

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντικός χρόνος (ΔΧ) και βοηθός διευθυντής (ΒΔ)

Διευθυντικός χρόνος (ΔΧ) και βοηθός διευθυντής (ΒΔ) A. Εισαγωγή ορισμοί Διευθυντικός χρόνος () και βοηθός διευθυντής () Για τους σκοπούς της εργασίας αυτής ισχύουν οι πιο κάτω ορισμοί: 1. Σχολικό έργο τομείς εργασίας Διακρίνουμε δύο κύριους τομείς δραστηριοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ

προετοιμασίας και του σχεδιασμού) αρχικά στάδια (της αντιμετώπισή τους. προβλήματος της ΔΕ Ειρήνη Γεωργιάδη Καθηγήτρια Σύμβουλος της ΕΚΠ65 του ΕΑΠ Δυσκολίες και προβλήματα που έχουν εντοπιστεί στα αρχικά στάδια (της προετοιμασίας και του σχεδιασμού) της ΔΕ στη ΘΕ ΕΚΠ 65 και προτάσεις για την αντιμετώπισή τους. Τα προβλήματα αφορούν κυρίως την επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ

Σύνδεσµος Καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας 1 Πανεπιστηµιακής Εκπαίδευσηςwww.apf.gr .» ΜΑΡΝΗ 43 104 38 ΑΘΗΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΩΝ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΩΝ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗ ΕΥΤΕΡΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Κυριακή 28-1-2007 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΑ - ΓΕΝΙΚΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ (συντελεστής βαρύτητας 40%) 1. Στο δηµόσιο σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα