Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές"

Transcript

1 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές Γεωργία Κατσούδα Πανεπιστήμιο Αθηνών Abstract: In this article we examine the plural formation of the feminine present participles, which function as nouns in Modern Greek, such as ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη. We have taken into consideration (a) the contemporary Modern Greek grammar books and dictionaries, (b) the data gathered from the Internet and the ilsp corpus and (c) the results of a test with adult subjects. On the basis of the above we investigate the extent to which contemporary dictionaries and grammars of Modern Greek reflect the existence of a strong variety and, if not, how they could achieve it, through the use of corpora research. Λέξεις-κλειδιά: ουσιαστικοποίηση, μετατροπή, έλλειψη, γλωσσική ποικιλία, κλιτικό παράδειγμα. 1. Εισαγωγή: Το φαινόμενο της ουσιαστικοποίησης Η ουσιαστικοποίηση είναι μια διαδικασία λεξιλογικής μεταβολής (substantivization), σύμφωνα με την οποία ένα ουσιαστικό σχηματίζεται από μια λέξη που ανήκει σε άλλη γραμματική κατηγορία και αποκτά πλέον μια νέα εξειδικευμένη σημασία (Καρατζόλα - Φλιάτουρας 2003: ). Ειδικότερα, η ουσιαστικοποίηση επιθέτου, σύμφωνα με τους Αναστασιάδη - Ευθυμίου - Φλιάτουρα (2003), συμβαίνει σε δύο διαφορετικά επίπεδα: είτε στη μορφολογία μέσω της μετατροπής (convertion), της διαδικασίας δηλαδή αλλαγής της γραμματικής κατηγορίας χωρίς προσφυματοποίηση (π.χ. η μέση), είτε στη σύνταξη μέσω της έλλειψης, δηλαδή της υποδιαγραφής του προσδιοριζόμενου ουσιαστικού (π.χ. κινητό [τηλέφωνο]). Ένα από τα μέρη του λόγου που μας προσφέρει μεγάλο αριθμό παραδειγμάτων ουσιαστικοποίησης κατά τη διαχρονική μελέτη του νεοελληνικού λεξιλογίου είναι η μετοχή ενεργητικού και παθητικού ενεστώτα. Γενικώς, η μετοχή λόγω της φύσης της συγκεντρώνει από μορφολογική άποψη ιδιότητες επιθέτου. γι αυτό πολύ συχνά λειτουργεί ως επίθετο που κατόπιν μπορεί με τη σειρά του να υποστεί ουσιαστικοποίηση. Πιο συγκεκριμένα, οι μετοχές ενεστώτα, οι οποίες εισήλθαν στη ΝΕΚ από την καθαρεύουσα και χρησιμοποιούνται κατεξοχήν σε τυπικές μορφές γραπτής επικοινωνίας (επιστημονικό και δημοσιογραφικό λόγο) 1, λειτουργούν συχνότατα ως επίθετα ή ως ουσιαστικά (π.χ. προηγούμενος, φορολογούμενος, μαθητευόμενος, προστατευόμενος, προϊστάμενος, υφιστάμενος, ιπτάμενος κ.ά.). 2. Προβληματισμός- Δομή εργασίας Από μορφοσυντακτική άποψη οι ουσιαστικοποιημένες λέξεις συμπεριφέρονται όπως τα ουσιαστικά. Συγκεκριμένα τα επίθετα αλλά και οι μετοχές που ουσιαστικοποιούνται α. έχουν καθορισμένο πλέον γένος, β. έχουν αριθμό, γ. διαθέτουν τη δυνατότητα εμπλοκής με άλλο ουσιαστικό, δ. δεν έχουν παραθετικά και ε. δεν προσδιορίζονται με ποσοτικά επιρρήματα ή συμπληρώματα 2. Τα ουσιαστικοποιημένα επίθετα ακολουθούν 1 Βλ. Ιordanidou 1985: 140, 151 κ.α., Mackridge 1990: 286, Τσοπανάκη 1994: 247, Κλαίρη-Μπαμπινιώτη 2005: 542, Holton-Mackridge-Warburton 1999: 118, Βλ. Giannakidou-Stavrou Selected Papers from the 18 th ISTAL

2 458 Γεωργία Κατσούδα την κλίση της αντίστοιχης τάξης ουσιαστικών. Για παράδειγμα, το ουσιαστικοποιημένο επίθετο κυρία κλίνεται όπως η πολιτεία: ενώ ως επίθετο σχηματίζει την ονομ., αιτ., κλητ., πληθυντικού κύριες και τη γεν. πληθυντικού κύριων, ως ουσιαστικό σχηματίζει τις αντίστοιχες πτώσεις κυρίες και κυριών. Ποιο κλιτικό παράδειγμα όμως ακολουθούν οι ουσιαστικοποιημένες μετοχές παθητικού ενεστώτα; Στην παρούσα ανακοίνωση θα ασχοληθούμε ειδικά με το σχηματισμό του πληθυντικού αριθμού ουσιαστικοποιημένων παροξύτονων μετοχών θηλυκού γένους, όπως ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη 3. Για να απαντήσουμε τα παραπάνω ερωτήματα α) αναζητήσαμε πληθυντικές δομές τέτοιων ουσιαστικοποιημένων μετοχών στο διαδίκτυο και σε corpora (www.ilsp.gr) και β) διενεργήσαμε ένα τεστ σε ενηλίκους για να διαπιστώσουμε κατά πόσο γραμματικές, λεξικά και σώματα γλωσσικού υλικού συμφωνούν με όσα λένε οι φυσικοί ομιλητές, γ) ανατρέξαμε στις σύγχρονες νεοελληνικές γραμματικές και στα λεξικά και αντλήσαμε πληροφορίες για το σχηματισμό των εν λόγω ουσιαστικοποιημένων μετοχών. 3. Σώματα γλωσσικού υλικού και Διαδίκτυο 3.1 Σώματα γλωσσικού υλικού (corpora) Η σύγχρονη λεξικογραφία βασίζεται στα ηλεκτρονικά σώματα κειμένων που τη βοηθούν να απεικονίσει την τρέχουσα γλωσσική πραγματικότητα. Ένα τέτοιο corpus είναι και αυτό του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (ΙΕΛ), όπου αναζητήσαμε τους τύπους προϊσταμένες, ηγουμένες, υφισταμένες, εφαπτομένες και δεν είχαμε κανένα αποτέλεσμα. Αντιθέτως, η αναζήτηση του τύπου συνισταμένες μάς έδωσε πέντε (5) αποτελέσματα 4. Αυτό τι σημαίνει; Οι τέσσερις πρώτοι τύποι είναι ανύπαρκτοι; Αιτία που δε βρίσκουμε τέτοιους τύπους είναι, σύμφωνα με τον Τράπαλη (2003: , 196), ότι ο γραπτός λόγος τέτοιων σωμάτων γλωσσικού υλικού προέρχεται από κείμενα εφημερίδων και περιοδικών που έχουν ήδη φιλτραριστεί από το φιλόλογοδιορθωτή της εφημερίδας ή του περιοδικού ή ακόμη και από τον υπεύθυνο του αντίστοιχου τμήματος. Επομένως, η συναγωγή συμπερασμάτων από τέτοια corpora πιθανόν να είναι εσφαλμένη. 3.2 Διαδίκτυο Αναζητήσαμε τους ίδιους τύπους και στην μηχανή αναζήτησης και, σε αντίθεση με το corpus του ΙΕΛ, είχαμε ποικιλία αποτελεσμάτων (βλ. Katsouda: υπό έκδοση): Συγκεκριμένα, από το υλικό που βρήκαμε διακρίναμε τις περιπτώσεις επιθετοποιημένης χρήσης από αυτές της ουσιαστικοποιημένης. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1 5. Ο Chomsky ήδη από τη δεκαετία του 50 είχε αμφισβητήσει τα ποσοτικά δεδομένα 6. μεγάλη σημασία έχει ποιος είναι εκείνος που λέει ή γράφει κάτι. Γι αυτό και εμείς θα σταθούμε σε συγκεκριμένες καταχωρίσεις του διαδικτύου. Συγκεκριμένα, βρήκαμε μεν τον τύπο προϊστάμενες στο site του ΙΚΑ. εντούτοις εντοπίσαμε και τύπο προϊσταμένες στο site του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Παρομοίως, και ο 3 Τον προβληματισμό για τη μετακίνηση του τόνου στα θηλυκά τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό βρίσκουμε στην Iordanidou 1985: 131, όπου επισημαίνεται η ανάγκη ειδικής μελέτης για το θέμα. Τις διτυπίες των αρσενικών μετοχών μεσοπαθητικού ενεστώτα στις νεοελληνικές εφημερίδες μελέτησε ο Rydá (1988: ), σύμφωνα με τον οποίο μόνο η γενική αποτελεί απόλυτη δομή, ενώ αποδίδει εν γένει την τονική ασάφεια των υπόλοιπων τύπων στη ρευστότητα των ορίων της χρήσης αυτών των μετοχών ως επιθέτων ή ως ουσιαστικών. 4 Βλ. Katsouda (υπό έκδοση). 5 Για να περιορίσουμε τα αποτελέσματα της αναζήτησης στην περίπτωση της ουσιαστικοποιημένης μετοχής υφιστάμενες κ. υφισταμένες, ζητήσαμε από τη μηχανή αναζήτησης να συνοδεύονται και οι δύο αυτοί τύποι από την κτητική αντωνυμία μου / σου / του / μας / σας / τους. 6 Βλ. Τράπαλη 2003: 196, υποσημείωση 18.

3 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 459 τύπος ηγουμένες ο οποίος βρέθηκε από στατιστική άποψη σε υψηλότερα ποσοστά απ ό,τι ο τύπος ηγούμενες απάντησε 3 φορές στο site της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής (Greek Orthodox Archdiocese of America). Σημειώνουμε, μάλιστα, την εξής πρόταση «Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος καλωσόρισε τους Ηγουμένους και τις Ηγουμένες», όπου εύκολα παρατηρούμε την επιλογή του θηλυκού τύπου με ακινησία του τόνου στην παραλήγουσα κοντά σε γλωσσικά στοιχεία υψηλού ύφους: κοντά στον αρσενικό τύπο με καταβιβασμό του τόνου (ηγουμένους και όχι ηγούμενους) και κοντά σε γραφηματικές επιλογές που η ΝΕΚ έχει απλογραφήσει (Σεβασμιώτατος και όχι Σεβασμιότατος). Εντούτοις, στο ίδιο site εντοπίσαμε δύο φορές και τον τύπο ηγούμενες (στο Κεφάλαιο Δ. Τομείς εργασίας των διακονισσών). Τέλος, ενώ στην πλειονότητα των καταχωρίσεων στο διαδίκτυο απαντά ο τύπος εφαπτόμενες, εντοπίσαμε στην Εκπαιδευτική Πύλη του ΥΠΕΠΘ (www.eyliko.sch.gr) τη φράση «κοινές εφαπτομένες δύο κύκλων». 7 Πίνακας 1. Αποτελέσματα εύρεσης στο oυσιαστικοποιημένες ουσιαστικοποιημένες Σύνολο προπαροξύτονες μετοχές παροξύτονες μετοχές προϊστάμενες 24 προϊσταμένες υφιστάμενες 7 υφισταμένες 5 12 εφαπτόμενες 109 εφαπτομένες συνιστάμενες 4 συνισταμένες ηγούμενες 4 ηγουμένες Τεστ 4.1 Ταυτότητα του τεστ Δεδομένου ότι εν γένει οι μετοχές ενεστώτα χαρακτηρίζουν το λόγο μορφωμένων ανθρώπων, διενεργήσαμε ένα τεστ το οποίο απάντησαν 83 άτομα ανώτατης εκπαίδευσης. Όλα τα άτομα ήταν φυσικοί ομιλητές της ελληνικής γλώσσας και ηλικίας από 22 έως και 50 ετών. Από τους συμμετάσχοντες στο τεστ οι 65 ήταν γυναίκες και οι 18 άνδρες. Το τεστ είχε τη μορφή 15 προτάσεων όπου τους ζητήθηκε να συμπληρώσουν με το σωστό τύπο του θηλυκού γένους της λέξης που τους δινόταν σε παρένθεση. Οι 7 από τις 15 προτάσεις απαιτούσαν συμπλήρωση με επιθετοποιημένες θηλ. μετοχές, ενώ οι υπόλοιπες 8 με ουσιαστικοποιημένες θηλ. μετοχές. Ζητήσαμε, επίσης, να σχηματιστούν όλες οι προτάσεις και στον πληθυντικό αριθμό. Σκόπιμα, δώσαμε στην παρένθεση τους αρσενικούς τύπους των μετοχών (προϊστάμενος, υφιστάμενος, συνιστάμενος, εφαπτόμενος, ηγούμενος), ώστε να μην επηρεάσουμε τις τονικές επιλογές του πληθυντικού. 8 Όσον αφορά τον πληθυντικό αριθμό είχαμε τα εξής αποτελέσματα 9 : 7 Αξίζει να σημειώσουμε ότι στο σχολικό εγχειρίδιο Μαθηματικά θετικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης Γ τάξη Εν. Λυκείου (χ.χ.: 228, 237, 238, 239, 240) βρήκαμε 4 φορές τον τύπο εφαπτόμενες και 1 φορά τον τύπο εφαπτομένες. 8 Ευχαριστώ πάρα πολύ την κ. Μ. Κακριδή (επίκουρη καθηγήτρια γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών), την κ. Μ. Φανιουδάκη (καθηγήτρια του μεταφραστικού τμήματος του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών) και τους καθηγητές του 10 ου Εν. Λυκείου Πειραιά για την πολύ σημαντική τους βοήθεια στην πραγματοποίηση του τεστ. 9 Στο τεστ ζητούσαμε από τους συμμετάσχοντες να σχηματίσουν τον τύπο θηλ. ουσιαστικοποιημένης μετοχής ιπτάμενος και κατηγορούμενος. Και στις δύο περιπτώσεις ήταν πολύ υψηλά τα ποσοστά σχηματισμού παροξύτονου αλλά και προπαροξύτονου ενικού (κατηγορούμενη: 45, κατηγορουμένη: 38, ιπτάμενη: 43, ιπταμένη: 40). Εντούτοις, τα ποσοστά στον σχηματισμό του πληθυντικού θέλουν στη συντριπτική πλειονότητά τους προπαροξύτονους τύπους (κατηγορούμενες: 80, κατηγορουμένες: 3, ιπτάμενες: 76, ιπταμένες: 7).

4 460 Γεωργία Κατσούδα Πίνακας 2. Αποτελέσματα του τεστ σε ενηλίκους Ουσιαστικοποιημένες Ουσιαστικοποιημένες Άλλες απαντήσεις Σύνολο προπαροξύτονες μετοχές παροξύτονες μετοχές προϊστάμενες: 30 προϊσταμένες: υφιστάμενες: 41 υφισταμένες: 39 υφισταμένους: 3 83 εφαπτόμενες: 42 εφαπτομένες: συνιστάμενες: 4 συνισταμένες: 73 συνιστώσες: 2, 83 συνισταμένη (ως πληθ.): 2, καμία απάντηση: 2 ηγούμενες: 67 ηγουμένες: 24 καμία απάντηση: 1, ηγουμένισσα Συμπεράσματα Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα του Διαδικτύου με αυτά του τεστ βλέπουμε ότι: α. Και τα δύο συμφωνούν αρκετά στα ποσοστά σχηματισμού των πληθυντικών των μετοχών προϊσταμένη, υφισταμένη και συνισταμένη. Μπορεί να είναι μεγαλύτερα τα ποσοστά παροξύτονων πληθυντικών (προϊσταμένες, υφισταμένες) στο τεστ, αλλά μην ξεχνάμε ότι και τα κείμενα του διαδικτύου ως γραπτά κείμενα έχουν τύχει περισσότερης επεξεργασίας. Τόσο το διαδίκτυο όσο και το τεστ αποδεικνύουν ότι στην περίπτωση της συνισταμένης, μιλάμε περισσότερο για γλωσσική μεταβολή, καθώς ο τύπος που φαίνεται να έχει επικρατήσει είναι ο παροξύτονος συνισταμένες έναντι του συνιστάμενες. Αντιθέτως, περιπτώσεις γλωσσικής ποικιλίας με τη μορφή ελεύθερων εναλλασσόμενων τύπων έχουμε στις περιπτώσεις της προϊσταμένης και υφισταμένης, διότι, όπως φαίνεται από τα ποσοστά, ισχυρή παρουσία έχουν τόσο οι παροξύτονοι όσο και οι προπαροξύτονοι τύποι (προϊσταμένες// προϊστάμενες, υφισταμένες// υφιστάμενες). Πιθανόν, η επικράτηση του τύπου συνισταμένες οφείλεται στο ότι (i) αφενός η ουσιαστικοποιημένη μετοχή δε διαθέτει αρσενικό ουσιαστικοποιημένο τύπο, (ii) αφετέρου στερείται ετυμολογικής και σημασιολογικής διαφάνειας και επομένως ο φυσικός ομιλητής ξεχνά την προέλευσή της ως μετοχής (δεν είναι τυχαίο που, αν και δώσαμε τον τύπο συνιστάμενος, υπήρχαν συμμετάσχοντες στο τεστ που είτε δεν μπόρεσαν να συμπληρώσουν το θηλυκό τύπο είτε έγραψαν άλλη ομόρριζη λέξη). Αντίθετα, (i) η ύπαρξη αντίστοιχων τύπων αρσενικού για την προϊσταμένη και υφισταμένη, που σχηματίζουν προπαροξύτονα τον πληθυντικό (προϊστάμενοι, υφιστάμενοι) καθώς και (ii) η επιθετική χρήση των εν λόγω μετοχών κρατούν ζωντανή στη συνείδηση των ομιλητών την προέλευσή τους από μετοχές και δικαιολογούν πιθανόν την αντίσταση των αντίστοιχων θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών να ακολουθήσουν τα αναμενόμενα τονικά σχήματα της ΝΕΚ. β. Πολύ διαφορετικά ήταν τα αποτελέσματα για τον πληθυντικό της ηγουμένης και της εφαπτομένης. Ενώ το διαδίκτυο έδινε πολύ υψηλά ποσοστά στους τύπους ηγουμένες και εφαπτόμενες, το τεστ έδωσε πολύ υψηλό ποσοστό στον τύπο ηγούμενες, ενώ έδωσε ίδια σχεδόν ποσοστά και για τους δύο τύπους πληθυντικού εφαπτόμενες και εφαπτομένες. Στην πρώτη περίπτωση, τα υψηλά ποσοστά του τεστ υπέρ του τύπου ηγούμενες, μπορεί να δικαιολογηθεί ως αποτέλεσμα της εντύπωσης που έχουν πολλοί φυσικοί ομιλητές για τη γλώσσα της εκκλησίας: η επικρατούσα αντίληψη είναι ότι αυτή η γλώσσα είναι αρκετά συντηρητική, διατηρώντας μορφοσυντακτικές δομές της ΑΕ ή της καθαρεύουσας. Επομένως θεώρησαν ότι αφού ο όρος ηγουμένη ανήκει στο εκκλησιαστικό λεξιλόγιο, σχηματίζει πληθυντικό ηγούμενες, ακολουθώντας το αρχαιοελληνικό κλιτικό σύστημα. Σημαντικό ρόλο πρέπει και πάλι να έπαιξε η ύπαρξη του αντίστοιχου ουσιαστικοποιημένου αρσενικού με προπαροξύτονο πληθυντικό

5 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 461 (ηγούμενος- ηγούμενοι) που πιθανόν αποτέλεσε δομή που συγκράτησε τονικά και το θηλ. τύπο από αναμενόμενο καταβιβασμό του τόνου. Από την άλλη πλευρά η μεγάλη πλειονότητα του διαδικτύου υπέρ του τύπου εφαπτόμενες πιθανόν συνδέεται με το γεγονός ότι η λέξη ανήκει στο ειδικό λεξιλόγιο των μαθηματικών, του οποίου ο προπαροξύτονος πληθυντικός απαντά πολύ συχνά στα σχολικά και επιστημονικά βιβλία, και επομένως θεωρείται όρος παγιωμένος τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό. Από την άλλη, τα ποσοστά του τεστ δείχνουν την ύπαρξη ισχυρής παροξύτονης ποικιλίας (εφαπτομένες) παράλληλα με την προπαροξύτονη (εφαπτόμενες), τη δημιουργία της οποίας και πάλι μπορεί να ενισχύσει η έλλειψη αντίστοιχου αρσενικού ουσιαστικοποιημένου τύπου που θα μπορούσε να υπενθυμίζει ότι η λέξη ήταν μετοχικός τύπος του ρήματος εφάπτομαι. Επομένως, διαπιστώσαμε ότι οι παραπάνω ουσιαστικοποιημένες μετοχές 1. δεν αφομοιώθηκαν τονικά από το ουσιαστικό, όπως συνέβη στην περίπτωση ουσιαστικοποίησης του επιθέτου και 2. παρά την κοινή τους προέλευση από την καθαρεύουσα δεν επιδεικνύουν όλες κοινή τονική συμπεριφορά. Τη διαφορετική τονική συμπεριφορά τους στον πληθυντικό μπορεί να επηρεάζουν παράγοντες, όπως: 1. η ουσιαστικοποιημένη χρήση ή μη της μετοχής σε άλλο γένος, 2. η επιθετοποιημένη ή μη χρήση της μετοχής 3. η σημασιολογική ή μη διαφάνεια της μετοχής και η σύνδεσή της με το αντίστοιχο ρήμα και 4. το είδος των κειμένων στα οποία μια μετοχή αυτού του είδους απαντά (επιστημονικά, εκκλησιαστικά). Αυτοί είναι μερικοί από τους παράγοντες, οι οποίοι, όπως νομίζουμε, δικαιολογούν πιθανόν γιατί μερικές από αυτές τις μετοχές μεταβλήθηκαν μορφολογικά, ενώ άλλες αντιστέκονται στην προσαρμογή τους στα τονικά πρότυπα των ουσιαστικών της ΝΕΚ. Η λέξη συνισταμένη, παρόλο που προήλθε από την επιστήμη της φυσικής ως συνισταμένη δύναμη, ακολούθησε άλλη πορεία από την εφαπτομένη. Η συνισταμένη πέρασε από το ειδικό λεξιλόγιο στο γενικό, είναι σημασιολογικά αδιαφανής και χαρακτηρίζεται μορφολογικά από ισοτονία και στους δύο αριθμούς. Η εφαπτομένη αποτελεί όρο ειδικού λεξιλογίου, έχει σημασιολογική διαφάνεια και εμφανίζει συγχρονικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς μας, διτυπία στον πληθυντικό αριθμό. 6. Σύγχρονες γραμματικές και λεξικά της ΝΕΚ 6.1 Γραμματικές Η γραμματική των Holton-Mackridge-Warburton (1999: 118) μάς πληροφορεί ότι οι παθητικές μετοχές που λήγουν σε -όμενος, -ώμενος και -ούμενος κλίνονται όπως τα επίθετα σε -ος, ακολουθώντας το κλιτικό παράδειγμα του βέβαιος και δίκαιος (ό.π.: 77). Η γραμματική Τσοπανάκη (1994: ) αφιερώνει αρκετό χώρο για το φαινόμενο της ουσιαστικοποίησης του επιθέτου και της ενεστωτικής μετοχής (ό.π.: ). Εντούτοις, δε θα βρούμε καμιά συγκεκριμένη πληροφορία για την κλίση ουσιαστικοποιημένων μετοχών θηλυκού γένους με παροξυτονούμενο ενικό. Το ίδιο ισχύει και στην γραμματική Κλαίρη-Μπαμπινιώτη (2005). Στη γραμματική Τριανταφυλλίδη ([1941] 1996: [ 978]) γίνεται λόγος για τονική διάκριση ανάμεσα στις επιθετοποιημένες θηλ. μετοχές από τις ουσιαστικοποιημένες: οι πρώτες είναι προπαροξύτονες (π.χ. προϊστάμενη), ενώ οι δεύτερες παροξύτονες (π.χ. προϊσταμένη). Και πάλι όμως δεν έχουμε καμία περαιτέρω πληροφορία για το σχηματισμό τους στον πληθυντικό αριθμό. Και ο Rydá (1988: 93) επισημαίνει ότι ο Τριανταφυλλίδης δε δίνει κλιτικά παραδείγματα γενικά για την κλίση των επιθετοποιημένων μετοχών και σημειώνει (ο.π.: 94) ότι, παρά την παραπάνω διάκριση που κάνει ο Τριανταφυλλίδης, του είναι πολύ δύσκολο να βρει τους παράγοντες που επιβάλλουν σε αυτές τις μετοχές νεοελληνικά τονικά σχήματα έναντι των αντίστοιχων της ΑΕ.

6 462 Γεωργία Κατσούδα 6.2 Λεξικά Το ΜΕΛ (1996) αφιερώνει ένα λήμμα τόσο για την επιθετοποιημένη όσο και την ουσιαστικοποιημένη μετοχή προϊστάμενος και υφιστάμενος και διαφοροποιεί τις χρήσεις εντός του λήμματος. Δε μας δίνει καμία πληροφορία σχετική με την κλίση των ουσιαστικοποιημένων μετοχών με τη μορφή σχολίου εντός παρενθέσεως. Η μόνη πληροφορία που μας δίνει το ΝΕΛ (1995) υπό τη μορφή σχολίου είναι στο λήμμα υφιστάμενος, στο οποίο εντός παρενθέσεως σημειώνεται ότι η ονομ. και αιτ. της ουσιαστικοποιημένης θηλ. μετοχής σχηματίζεται σε -μένες (υφισταμένες). Αποτελεί μεμονωμένο σχόλιο που δε συναντήσαμε στα άλλα λήμματα. Όπως και στο ΝΕΛ, έτσι και στο ΛΝΕΓ ( ) μόνο στο λήμμα υφιστάμενος δίνεται η πληροφορία εντός παρενθέσεως [-ου κ. -ένου, -ων κ. -ένων, -ους κ. -ένους], ότι δηλ. ο αρσ. τύπος παρουσιάζει διτυπίες κατά την κλίση του τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό. Το ΛΚΝ (1998) αντιμετωπίζει ως χωριστά λήμματα τη συνισταμένη και την εφαπτομένη, ενώ για το προϊστάμενος και υφιστάμενος δίνει άλλο λήμμα για την επιθετοποιημένη τους λειτουργία (προϊστάμενος, προϊστάμενη, υφιστάμενος, υφιστάμενη) και άλλη για την ουσιαστικοποιημένη (προϊστάμενος, προϊσταμένη, υφιστάμενος, υφισταμένη). Ως προς τις γραμματικές πληροφορίες, μετά από κάθε λήμμα δίνεται ο κωδικός του κλιτικού παραδείγματος. Σύμφωνα με το ΛΚΝ, και οι πέντε ουσιαστικοποιημένες θηλ. μετοχές, η ηγουμένη, η υφισταμένη, η προϊσταμένη, η συνισταμένη και η εφαπτομένη ακολουθούν το κλιτικό παράδειγμα Ο30, κλίνονται δηλαδή κατά το ουσιαστικό νίκη. Δίνεται επιπλέον εντός παρενθέσεως η πληροφορία ότι η γενική πληθυντικού σε αντίθεση με το ουσ. νίκη- σχηματίζεται παροξύτονα (ηγουμένων, υφισταμένων, προϊσταμένων, εφαπτομένων, συνισταμένων). Συνάγουμε, επομένως, το συμπέρασμα ότι και οι πέντε θηλυκού γένους ουσιαστικοποιημένες μετοχές σχηματίζουν την ονομ., αιτ., κλητ. πληθυντικού παροξύτονα, δηλ. ηγουμένες, προϊσταμένες, υφισταμένες, συνισταμένες, εφαπτομένες. Τέλος, στο ΛΣΓ (2004), αν και δίνονται χωριστά λήμματα των συνισταμένη και εφαπτομένη, για τα λήμματα προϊστάμενος και υφιστάμενος δίνεται, όπως στα ΜΕΛ, ΝΕΛ και ΛΝΕΓ, ένα κοινό λήμμα τόσο για την επιθετική όσο και την ουσιαστικοποιημένη λειτουργία τους. Σ αυτό το λεξικό έχουμε επίσης γραμματικές πληροφορίες. Το κλιτικό παράδειγμα των ηγουμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη είναι το Ο14, δηλαδή το ουσιαστικό πύλη. Και στις πέντε περιπτώσεις δίνεται η γραμματική πληροφορία εντός παρενθέσεως ότι η ονομ., αιτ., κλητ. πληθυντικού αυτών των μετοχών είναι προπαροξύτονη (ηγούμενες, συνιστάμενες, εφαπτόμενες, προϊστάμενες, υφιστάμενες). Απ όσα είπαμε, οι γραμματικές και τα λεξικά α. είτε δε θίγουν το θέμα της κλίσης τέτοιων ουσιαστικοποιημένων μετοχών, β. είτε δίνουν περιπτωσιακά ελάχιστες πληροφορίες γ. είτε όταν αναφερόμαστε στα λεξικά ΛΚΝ και ΛΣΓ που εκδόθηκαν με έξι χρόνια διαφορά το ένα από το άλλο δίνουν αντικρουόμενες πληροφορίες, προκαλώντας μεγαλύτερη σύγχυση για το τι λέμε και τι γράφουμε στην πραγματικότητα. Ο ομιλητής της ΝΕΚ ανάλογα με την πηγή στην οποία θα ανατρέξειάλλοτε θεωρεί ότι οι ουσιαστικοποιημένες μετοχές ως κληροδοτημένα στοιχεία από την καθαρεύουσα, σχηματίζουν τον πληθυντικό τους προπαροξύτονα αντίθετα με τα τονικά σχήματα της ΝΕΚ 10 θεωρώντας παράλληλα λανθασμένους τους τύπους 10 Όπως, στο επίθετο, έτσι και στο ουσιαστικό αναπτύσσεται η τάση ακινησίας του τόνου (Mackridge 1990: 218, 222, Θεοφανοπούλου-Κοντού 2001: 58), σύμφωνα με τον οποίο δε μετακινείται ο τόνος από τη θέση που έχει στην ονομαστική ενικού (π.χ. ροδάκινο-ροδάκινου, δάσκαλος-δασκάλου // δάσκαλου κ.ά.). Πάντως, σε περίπτωση μετακίνησης του τόνου κατά την κλίση του ισοσύλλαβου ονόματος στη ΝΕΚ παρατηρούμε τη μετακίνησή του από την προπαραλήγουσα της ονομ. στην παραλήγουσα ή στη

7 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 463 ηγουμένες, προϊσταμένες, συνισταμένες, υφισταμένες, άλλοτε πάλι πιθανόν θεωρεί τους παροξύτονους τύπους τους μόνους ορθούς και απορρίπτει τους προπαροξύτονους ως κατάλοιπα της καθαρεύουσας που δεν μπορούν να ανήκουν στη ΝΕΚ. Από όσα είπαμε μέχρι τώρα, παρατηρούμε ότι οι γραμματικές και τα λεξικά της Νέας Ελληνικής δεν αποδίδουν την τρέχουσα γλωσσική πραγματικότητα: τη συνύπαρξη ισχυρής παροξύτονης και προπαροξύτονης ποικιλίας πληθυντικού των λημμάτων προϊσταμένη, υφισταμένη, εφαπτομένη και ηγουμένη. Προφανώς, αυτό είναι αποτέλεσμα της μη αξιοποίησης του διαδικτύου από λεξικά και γραμματικές αλλά και των εγγενών προβλημάτων που χαρακτηρίζουν τα corpora, που χρησιμοποιούνται από τα λεξικά. 7. Εφαρμογές Τα παραπάνω συμπεράσματα μπορούν να βρουν εφαρμογή τόσο στις νεοελληνικές γραμματικές όσο και στα νεοελληνικά λεξικά, για να απεικονίσουν καλύτερα την τρέχουσα εικόνα της μορφολογίας του πληθυντικού αυτών των μετοχών. Συγκεκριμένα, οι νεοελληνικές γραμματικές θα πρέπει α. να αναφερθούν στην κλίση αυτών των ουσιαστικοποιημένων μετοχών, διαφωτίζοντας τον ομιλητή για τη μορφολογία ακόμη και αυτού του μικρού υποσυστήματος άλλωστε αυτός είναι ο ρόλος μιας γραμματικής, β. να παραπέμπουν τον αναγνώστη σε κατάλληλο κλιτικό παράδειγμα, στο οποίο θα φαίνονται οι διτυπίες (πχ. η προϊσταμένη, της προϊσταμένης, την προϊσταμένη, οι προϊσταμένες// οι προϊστάμενες, των προϊσταμένων, τις προϊσταμένες// προϊστάμενες). Το κλιτικό παράδειγμα δεν πρέπει να γεννά ασάφειες: η παραπομπή στο κλιτικό παράδειγμα πύλη ή νίκη, δεδομένου ότι είναι δισύλλαβο, δε δίνει στον ομιλητή σαφή εικόνα του σχηματισμού του πληθυντικού γ. αν δεν παραπέμπουν σε κλιτικό παράδειγμα, να σχολιάζουν την ύπαρξη διτυπιών, όπως άλλωστε γίνεται στην περίπτωση του ενικού των θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών, π.χ. κατηγορούμενη και κατηγορουμένη, προστατευόμενη και προστατευομένη (Τριανταφυλλίδης [1941] 1996: 376). Την ύπαρξη παράλληλων τύπων πρέπει να επισημάνει μια γραμματική, ακόμη και αν στόχος της είναι η ρύθμιση με την προβολή μιας μόνο μορφολογικής ποικιλίας. Σύμφωνα με τη σημερινή εικόνα της ΝΕΚ έχουμε τρία διαφορετικά κλιτικά παραδείγματα: 1. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής συνισταμένη - συνισταμένες χωρίς διτυπία, 2. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής προϊσταμένη - προϊσταμένες κ. προϊστάμενες με διτυπία στον πληθυντικό και 3. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής κατηγορούμενη κ. κατηγορουμένη - κατηγορούμενες με διτυπία στον ενικό. Από την άλλη τα λεξικά α. πρέπει να αφιερώνουν διαφορετικό λήμμα για τις επιθετοποιημένες μετοχές και διαφορετικό για τις ουσιαστικοποιημένες (όπως άλλωστε κάνει το ΛΝΚ), διότι αφενός οι επιθετοποιημένες και ουσιαστικοποιημένες μετοχές ακολουθούν διαφορετικό κλιτικό παράδειγμα, αφετέρου τέτοια διάκριση των λημμάτων διευκολύνει το σαφέστερο σχολιασμό ειδικότερων περιπτώσεων, β. εφόσον δίνονται γραμματικές πληροφορίες, πρέπει να παραπέμπουν σε κατάλληλο κλιτικό παράδειγμα, ώστε να γίνονται αντιληπτές οι μορφολογικές ιδιαιτερότητές τέτοιων τύπων γ. ακόμη και αν δεν έχουν στις προδιαγραφές τους την παροχή γραμματικών πληροφοριών, μπορούν να παρουσιάζουν τη μορφολογική ποικιλία του πληθυντικού και μέσα από τα παραδείγματα του λήμματος 11. λήγουσα των άλλων πτώσεων ή από την παραλήγουσα της ονομ. στη λήγουσα των άλλων πτώσεων, όχι όμως το αντίστροφο, π.χ. άνθρωπος- ανθρώπου- ανθρώπων-ανθρώπους, νίκη-νικών, δύναμη- δυνάμεις. 11 Βλ. Τράπαλη-Οικονομίδη (υπό έκδοση), οι οποίοι θέτουν ως 8ο κριτήριο επιλογής παραδείγματος σε λεξικά τους δύσκολους μορφολογικά τύπους.

8 464 Γεωργία Κατσούδα 8. Επίλογος Από τη μελέτη ενός τόσο περιορισμένου θέματος, όπως του σχηματισμού πληθυντικού συγκεκριμένων θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών, ήρθαν στην επιφάνεια, για ακόμη μία φορά, προβλήματα της σύγχρονης ελληνικής γραμματικής και λεξικογραφίας, όπως είναι η έλλειψη συχνών επανεκδόσεων των γραμματικών και των λεξικών, που κάθε φορά θα απεικονίζουν τις αλλαγές του γλωσσικού συστήματος, η έλλειψη σωμάτων γλωσσικού υλικού (corpora) που θα μπορούν να οδηγούν γραμματικούς και λεξικογράφους σε ασφαλή συμπεράσματα, η μη αξιοποίηση υπό προϋποθέσεις των δεδομένων του διαδικτύου. Οι διτυπίες του πληθυντικού των μετοχών ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, εφαπτομένη αποτελούν έκφανση της μορφολογικής πάλης δύο τύπων που συγχρονικά συνυπάρχουν. Μετά από πέντε ή δέκα χρόνια πιθανόν να μιλάμε για πλήρη επικράτηση του ενός από τους δύο τύπους. Γι αυτό, οι γραμματικές και τα λεξικά με τη βοήθεια ειδικών μελετών, των corpora και του διαδικτύου πρέπει να αναπροσαρμόζονται, για να εκτελούν επιτυχώς την αποστολή τους. Βιβλιογραφία Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Α., Α. Ευθυμίου και Α. Φλιάτουρας (2003). Φαινόμενα ουσιαστικοποίησης στη νέα ελληνική. Στα Πρακτικά του 6 ου Διεθνούς Συνεδρίου «Διαμολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα». Πάτρα: Εκτυπωτικό Κέντρο Πανεπιστήμιο Πατρών. Ανδρεαδάκης, Σ., Β. Κασταργύρη, Σ. Μέτης, Κ. Μπρουχούτας, Σ. Παπασταυρίδης και Γ. Πολύζος (χ.χ.). Μαθηματικά θετικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης Γ τάξη Εν. Λυκείου. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Οργανισμός εκδόσεων διδακτικών βιβλίων: Αθήνα. Giannakidou A. and M. Stavrou (1999). Νominalization and ellipsis in the Greek DP. The Linguistic Review 16: Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών] (1998). Λεξικό της Kοινής Nεοελληνικής. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. (=ΛΚΝ) Θεοφανοπούλου-Κοντού, Δ. (2001). Λάθη στη χρήση της γλώσσας: Αλήθεια και μύθος. Στο Γ. Η. Χάρης (επιμ.), Δέκα Μύθοι για την ελληνική γλώσσα. Αθήνα: Πατάκης, Iordanidou, A. (1985). La diglossie en Grece: etude d un cas precis, le participle. These pour le Doctorat de 3ème cycle de Linguistique. Sous la direction de Monsieur le Professeur René Arnaud. Université de Paris VII, Department de recherches Linguistiques. Holton, D., P. Mackridge και Ε. Φιλιππάκη-Warburton (1999). Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσας (μετάφρ. Β. Σπυρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης [Greek: A Comprehensive Grammar of the Modern Language. London & New York: Routledge, 1997]. Καραντζόλα, Ε. και Α. Φλιάτουρας (2004). Γλωσσική αλλαγή. Παραδόσεις 14. Αθήνα: Νήσος. Katsouda, G. (υπό έκδοση). The formation of the plural of the ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη: theory and reality. In the Proceedings of the 30 th International Conference on Functional Linguistics (Cyprus October 2006). Kλαίρης X. και Γ. Mπαμπινιώτης (σε συνεργασία με τους Mόζερ Aμαλία, Mπακάκου-Oρφανού Aικατερίνη, Σκοπετέα Σταύρο). (2005). Γραμματική της Nέας Eλληνικής, Δομολειτουργική- Eπικοινωνιακή. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κριαράς, Ε. (1995). Νέο Ελληνικό Λεξικό της Σύγχρονης Δημοτικής Γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης- Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. (=ΝΕΛ) Mackridge, P. (1990). H Νεοελληνική Γλώσσα. (μετάφρ. K. N. Πετρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης. Mπαμπινιώτης Γ. ( ). Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. (= ΛΝΕΓ) (2004). Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. (= ΛΣΓ) Rydá, St. (1988). Present and aorist participles in contemporary Greek newspapers. Dissertationes Neohellenicae Universitatis Srockholmiensis 2: Stockholm. Tεγόπουλος-Φυτράκης (1996). Mείζον Ελληνικό Λεξικό. (Διεύθυνση Σύνταξης: Μαρία Μανδαλά). Aθήνα: Εκδόσεις Αρμονία. (= ΜΕΛ) Τράπαλης, Γ. (2003). Πρακτικά Προβλήματα Νεοελληνικής Λεξικογραφίας. Παλίμψηστον 18, Ηράκλειον: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη. Τράπαλης, Γ. και Α. Οικονομίδης (υπό έκδοση). Κριτήρια επιλογής παραδειγμάτων στα μονόγλωσσα λεξικά. Στα Πρακτικά του 7 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας (York 8-10 Σεπτεμβρίου 2005).

9 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 465 Tριανταφυλλίδης, Μ. ([1941] 1996). Νεοελληνική Γραμματική (της δημοτικής). (ανατύπωση της έκδοσης του ΟΕΣΒ (1941) με διορθώσεις). Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών]. Τσοπανάκης, Α. (1994). Νεοελληνική Γραμματική. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, Αθήνα: Εστία Ι.Δ. Κολλάρου.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 1.1 Παρουσίαση του θέματος 1.2 Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γραμματική εντάσσεται στα ευρύτερα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος. Δε διδάσκεται χωριστά, αλλά με βάση την ενιαία προσέγγιση της γλώσσας, όπου έμφαση δίνεται στη λειτουργική χρήση της. Διδάσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 013-014 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προγραμματισμός κατά ενότητα 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540)

Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Κείμενο 1 Οι γλώσσες αλλάζουν (5540) Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη σκέψη, για να διαπιστώσει κανείς ότι οι φυσικές γλώσσες αλλάζουν με το πέρασμα του χρόνου, όπως όλες οι πτυχές του φυσικού κόσμου και της ζωής

Διαβάστε περισσότερα

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. Κοκκινάκης, Ε. Δερματάς, Ε. Κουτσογεωργοπούλου Η ομάδα γλωσσικής τεχνολογίας του ΕΕΤ ανέπτυξε πρόσφατα τρία ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.)

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (Δ.Π.Μ.Σ.) «Διερμηνεία και Μετάφραση» Tων Τμημάτων: Φιλολογίας, Αγγλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Γαλλικής Γλώσσας και

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

http://glossologia.phil.uoa.gr

http://glossologia.phil.uoa.gr Μορφολογικά προβλήµατα της Ελληνικής στη διδασκαλία της: Η περίπτωση των επαγγελµατικών θηλυκών ονοµάτων Γεωργία Κατσούδα & Γιώργος Τράπαλης Ακαδηµία Αθηνών & Κέντρο Λεξικολογίας ABSTRACT The paper aims

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος

Β τάξη. Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος Β τάξη Στο δρόµο για το σχολείο Ενότητα Κειµενικοί στόχοι Λεξικογραµµατικοί στόχοι Γραπτά µηνύµατα του περιβάλλοντος Προφορικός λόγος: Απαντητική ετοιµότητα Αναδιήγηση Συζήτηση Διατύπωση γνώµης Κατάτµηση

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα

Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα [1] Ψηφίδες για τη Νεοελληνική Γλώσσα Παρουσίαση και ενδεικτικά παραδείγματα εκπαιδευτικής αξιοποίησης Συντάκτρια: Μαρία Αλεξίου (εκπαιδευτικός ΠΕ02, ΜΔΕ Θεωρητικής Γλωσσολογίας, συντονίστρια του ψηφιακού

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου

Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια: επιλογή ή αναγκαιότητα; Άννα Ιορδανίδου Γλωσσική επιμέλεια // Διαμόρφωση και οργάνωση κειμένου Η γλωσσική επιμέλεια αφορά τη γλωσσική μορφή και το περιεχόμενο, ενώ η διαμόρφωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ

ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΝΤΑΣΕΩΣ ΟΡΩΝ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΛΑΘΩΝ Χ. Στάθης, Γ. Καραγιάvvης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται το υποσύστημα εμπλουτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου

Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Λογισμικό: Αρχαία με Νόημα Κατηγορία αναπηρίας: Κώφωση Βαρηκοΐα Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Τάξη/εις: Α, Β Γυμνασίου Παρουσίαση Λογισμικού: Κατερίνα Αραμπατζή Προμηθευτής: Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου Προσβασιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης

3ο Νηπ/γείο Κορδελιού Τμήμα Ένταξης ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ Περιεχόμενα Α ΕΠΙΠΕΔΟ (λεξιλόγιο) 1 ο ΣΤΑΔΙΟ : Ονοματοποίηση αντικειμένων και προσώπων 2 Ο ΣΤΑΔΙΟ: Ονοματοποίηση πράξεων 3 ο ΣΤΑΔΙΟ : Καθημερινές εκφράσεις και χαιρετισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά;

Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; Τι είναι το αρχείο Γεωργακά; 0 Είναι ένα λεξικογραφικό αρχείο δυόμιση εκατομμυρίων δελτίων, προϊόν συστηματικής και ακαταπόνητης αποδελτίωσης της νέας ελληνικής γλώσσας που πραγματοποιήθηκε υπό την εποπτεία

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός

Τα ουσιαστικά. Ενικός αριθµός Πληθυντικός αριθµός Τα ουσιαστικά Ανισοσύλλαβα ουσιαστικά λέµε τα ουσιαστικά που στον πληθυντικό έχουν µια παραπάνω συλλαβή, ενώ ισοσύλλαβα αυτά που έχουν στον ενικό και στον ενικό και τον πληθυντικό τον ίδιο αριθµό συλλαβών.τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου

«Η τροπικότητα στην Νέα Ελληνική» Ανάλυση βάσει του Επικοινωνιακού Δοµολειτουργικού Προτύπου Πώς τροποποιούµε το µήνυµα: 1. Έγκλιση (σελ. 1) 2. Άποψη - Ποιόν Ενεργείας (σελ. 7) 3. Άρνηση - Ερώτηση (σελ. ) 4. Τροπικά (σελ. 13). Επιτονισµός και τόνος (σελ. 13) 1 1. Έγκλιση: Οριστική (+/-) Απαρέµφατο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 202-203 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα η Ενότητα Οι πρώτες μέρες σε ένα σχολείο Διδακτικές : 9

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) :

Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : Α. ΓΕΝΙΚΑ Δεκτές είναι μόνο οι λέξεις της νέας Eλληνικής γλώσσας που υπάρχουν στα ισχύοντα βοηθήματα-λεξικά τα οποία είναι τα εξής (1) : 1. «Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής» Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, 1998

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα:

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: 1 Το άρθρο, γενικά Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα: Αυτός είναι ο Γιάννης, αυτή είναι η Έλσα και αυτό είναι το σκυλάκι τους. Οι μπαμπάδες και οι μαμάδες καμιά φορά είναι αυστηροί με τα παιδιά τους. Γιωργάκη,

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ

Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση. Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ Η γλώσσα ως σύστημα και ως χρήση Ασπασία Χατζηδάκη, Επίκουρη καθηγήτρια ΠΤΔΕ 2009-10 Τι είναι γλώσσα; Γλώσσα είναι το σύστημα ήχων ( φθόγγων ) και εννοιών που χρησιμοποιούν οι ανθρώπινες κοινότητες για

Διαβάστε περισσότερα

Μορφολογικές κατηγορίες νοητικού λεξικού του SLDT στα ελληνικά και η σχέση τους με την προνοσηρή νοημοσύνη

Μορφολογικές κατηγορίες νοητικού λεξικού του SLDT στα ελληνικά και η σχέση τους με την προνοσηρή νοημοσύνη Μορφολογικές κατηγορίες νοητικού λεξικού του SLDT στα ελληνικά και η σχέση τους με την προνοσηρή νοημοσύνη Ελισάβετ Νεοφυτίδου Ψυχολόγος, ΚΕ.ΣΥ.Ψ.Υ Α.Π.Θ Η αναζήτηση κατάλληλων μεθόδων και εξιδεικευμένων

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Γλωσσική Τεχνολογία. Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία. Βασιλική Σιμάκη

Γλωσσική Τεχνολογία. Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία. Βασιλική Σιμάκη 1 Γλωσσική Τεχνολογία Μάθημα 3 ο : Βασικές Γλωσσολογικές Έννοιες Ι: Μορφολογία 2 Επεξεργασία Φυσικής Γλώσσας Κυρίως γραπτή γλώσσα, κύριος στόχος η δημιουργία υπολογιστικών μοντέλων γλωσσολογικών θεωριών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία

Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών. Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία Ελένη Παναρέτου Επίκουρη Καθηγήτρια Τομέας Γλωσσολογίας Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών Γνωστικό αντικείμενο Γλωσσολογία: Κειμενογλωσσολογία ΑΘΗΝΑ 2009 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σπουδές 1976 Απολυτήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior)

Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Πώς να διαβάζεις στο σπίτι γρήγορα και αποτελεσματικά για μαθητές τάξης Teens 2 & 3 (B & C Senior) Να ξεκινάς πάντα απο το κείμενο μέσα στο οποίο βρίσκεται η ιστορία (coursebook), το λεξιλόγιο και η γραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ -

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ - ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ - Τάξη Δείκτες Επιτυχίας Κατανόηση Γραπτού Λόγου Δείκτες Επάρκειας Β Τα παιδιά 1. Τοποθετούν ένα κείμενο σε πλαίσιο (θεματικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Δ Δημοτικού Δ 3 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασικό λεξιλόγιο Ενότητα 11η Γελάσαμε με την ψυχή μας μένω,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΛΓΕΒΡΑ Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΚ ΟΣΗΣ Συγγραφική ομάδα: Ανδρεαδάκης Στυλιανός Κατσαργύρης Βασίλειος Παπασταυρίδης Σταύρος Πολύζος Γεώργιος Σβέρκος Ανδρέας Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη

Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μοντέλα γλωσσικής επεξεργασίας: σύνταξη Μάθημα: Εισαγωγή στις επιστήμες λόγου και ακοής Ιωάννα Τάλλη, Ph.D. Σύνταξη Είναι ο τομέας της γλώσσας που μελετά τη δομή των προτάσεων, δηλαδή ποια είναι η σειρά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ον/μο:.. Α Λυκείου Γεν. Παιδείας 01-12-12 ΚΕΙΜΕΝΟ : Η γλώσσα των νέων α. Τα κορακίστικα των νέων, καθώς παραβιάζουν του κανόνες της «καθώς πρέπει» ομιλίας, αποτελούν πράξη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου

ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ Βασίλης Αναστασίου ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ Η γλώσσα μας αποτελείται από λέξεις. Λέξεις μικρές ή και μεγάλες, συνηθισμένες ή ασυνήθιστες. Ο αριθμός των λέξεων της γλώσσας μας είναι τεράστιος. Η ελληνική γλώσσα είναι η πλουσιότερη

Διαβάστε περισσότερα

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ

ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ ヤ Διδασκαλία της Γλώσσας στις τάξεις Γ & Δ Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD Σχολική Σύμβουλος 6ης Περιφέρειας Π.Ε. ν. Λάρισας Ελασσόνα, 19 Νοεμβρίου 2012 Επιμέρους τομείς στο γλωσσικό μάθημα 1. Προφορικός Λόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ Δ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΡΕΘΥΜΝΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ Δ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΡΕΘΥΜΝΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ Δ.Ε. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥΠΟΛΗ ΡΕΘΥΜΝΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011 Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 κατατάξεις πτυχιούχων Πανεπιστημίων, ΤΕΙ και πτυχιούχων ανωτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Ι ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία είναι ομαδική (έως τρία άτομα)

Διαβάστε περισσότερα

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de ΦΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ * Θανάσης Γεωργακόπουλος 1, Γιάννης Κωστόπουλος 1, Γεώργιος Μαρκόπουλος 1, Σταύρος Σκοπετέας 2 1 Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2 University

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΟΝΑ Α ΑΥΤΟΜΑΤΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ Ονοµατικά σύνολα της Νέας Ελληνικής: Εξάλειψη µορφολογικών αµφισηµιών

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία

Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία Περιεχόμενα Γενική εισαγωγή Πλαίσιο εφαρμογής του διδακτικού σεναρίου Σε ποια πεδία εμπίπτει Προϋποθέσεις εφαρμογής Επίπεδο μαθητών Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία ιστότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, για το Β εξάμηνο του 2015 και την περίοδο 1/1/ /12/2015

Στατιστικά στοιχεία ιστότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ,  για το Β εξάμηνο του 2015 και την περίοδο 1/1/ /12/2015 Στατιστικά στοιχεία ιστότοπου Κ.Ε.Π.Α. Α.Ν.Ε.Μ, www.e-kepa.gr για το Β εξάμηνο του 2015 και την περίοδο 1/1/2011-31/12/2015 Ιωάννης Τσιτσόπουλος Υπεύθυνος Δημοσιότητας & Πληροφόρησης Αλέξιος Φουρλής Στέλεχος

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλης Συµεωνίδης, φιλόλογος, 3 ο Γενικό Λύκειο ράµας Σωτήρης Γκαρµπούνης, φιλόλογος, Γυµνάσιο Νευροκοπίου

Βασίλης Συµεωνίδης, φιλόλογος, 3 ο Γενικό Λύκειο ράµας Σωτήρης Γκαρµπούνης, φιλόλογος, Γυµνάσιο Νευροκοπίου Ζητήµατα χρήσης της Κοινής Νεοελληνικής: η γλωσσική πραγµατικότητα στην περιοχή της ράµας και η γλωσσική διδασκαλία νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας σε σχέση µε τα λόγια δικατάληκτα επίθετα σε -ης, -ες

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ)

Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Μεθοδολογία 2014 (για το Σεμινάριο Όπερες του Μότσαρτ) Όταν κάνουμε μια επιστημονική εργασία πρέπει α/ να βασιζόμαστε σε αυτά που έχουν γραφτεί από άλλους πριν από εμάς, για να αντλήσουμε πληροφορίες β/

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

403 3. Μορφολογία ουσιαστικών στη γενική ενικού 3.1 134 3.2 135 3.3 136 3.4 137 3.5 138 3.6 139 3.7 140 3.8 141 3.9 142 4. Μορφολογία ουσιαστικών στη γενική ενικού 4.1 143 4.2 144 4.3 145 4.4 146 4.5 147

Διαβάστε περισσότερα

Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μιχάλης Καλλέργης, Μαριζέτα Γεωργουλέα Εξετάζεται η χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα ελληνικά μεταφράσματα

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία εκπόνησης μιας προπτυχιακής εργασίας στο μάθημα της Λογοτεχνίας

Η διαδικασία εκπόνησης μιας προπτυχιακής εργασίας στο μάθημα της Λογοτεχνίας Η διαδικασία εκπόνησης μιας προπτυχιακής εργασίας στο μάθημα της Λογοτεχνίας Φροντιστήριο, επιμέλεια σημειώσεων: Γιάννης Παπαγιαννόπουλος - Δημήτρης Πολίτης Βασικοί κανόνες: 1. Tο βασικό ζητούμενο. Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

5. Παρουσίαση λογισμικών (ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα)

5. Παρουσίαση λογισμικών (ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα) Επιμορφωτικό υλικό για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών Τεύχος 3 (Κλάδος ΠΕ02) γ έκδοση 327 5. Παρουσίαση λογισμικών (ανοιχτά διερευνητικά περιβάλλοντα) Επισημάναμε ήδη ότι το κλειστό εκπαιδευτικό λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

(Associate Professor at Paisii Hilendarski University of Plovdiv) Η μετοχή ενεργητικού αορίστου στη ΝΕΓ - μια παραμελημένη γλωσσική υπόθεση/κατηγορία

(Associate Professor at Paisii Hilendarski University of Plovdiv) Η μετοχή ενεργητικού αορίστου στη ΝΕΓ - μια παραμελημένη γλωσσική υπόθεση/κατηγορία Galina Bruseva (Associate Professor at Paisii Hilendarski University of Plovdiv) Η μετοχή ενεργητικού αορίστου στη ΝΕΓ - μια παραμελημένη γλωσσική υπόθεση/κατηγορία The aorist active participle in Modern

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΑΞΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ ΔΙΔΑΚΤΕΣ Δειγματικές ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ δραστηριότητες ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα 13 Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Δ1-Κ.Γ.Λ: Αγορές στο περίπτερο, στο κατάστημα ψιλικών. Δ2-Κ.Γ.Λ : Στον φούρνο Δ3-Κ.Π.Λ : Στο περίπτερο Στον φούρνο. Δ5-Π.Π.Λ: παιχνίδι Λεξιλόγιο :

Διαβάστε περισσότερα

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997,

3 Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 1982, 1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1995, 1997, Τοποθετήσεις Διευθυντών/ντριών Διευθύνσεων και Προϊσταμένων Γραφείων για τα έτη 98, 98, 986, 987, 988, 989, 99, 99, 99, 995, 997, 998, 999,,, και. Καναβέλη Ελιάνα Παλιεράκη Πόπη 8--6 . Εισαγωγή..... Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες

Κεφάλαιο 2. Συντακτικές κατηγορίες Κεφάλαιο 2 Συντακτικές κατηγορίες Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζουμε τα βασικά μέρη της πρότασης, δηλαδή το υποκείμενο και το κατηγόρημα, και δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στις συντακτικές κατηγορίες, αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα 1 Η ΜΕΣΩ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Φρειδερίκη ΜΠΑΤΣΑΛΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Ελένη ΣΕΛΛΑ Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα Στο: Γλωσσολογικές έρευνες για την Ελληνική Ι, Πρακτικά του 5 ου

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 3: Γλωσσική και επικοινωνιακή ικανότητα Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ

Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ Διδακτική δραστήριό τήτα Α Γυμνασι όυ 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Με την Αστραδενή στο μουσείο. Διδάσκουσα: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΑΡΧΕΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει στο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στην ύλη των εξετάσεων περιλαμβάνονται τα εξής: Τα επόμενα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Επισημάνσεις στη γραμματική διδασκαλία. των εγχειριδίων του Δημοτικού. Φώτης Α. Καβουκόπουλος

Επισημάνσεις στη γραμματική διδασκαλία. των εγχειριδίων του Δημοτικού. Φώτης Α. Καβουκόπουλος Επισημάνσεις στη γραμματική διδασκαλία των εγχειριδίων του Δημοτικού Φώτης Α. Καβουκόπουλος 2 Φώτης Καβουκόπουλος Ενδεικτική βιβλιογραφική παραπομπή για το παρόν κείμενο: Καβουκόπουλος, Φ.Α. 2015. Επισημάνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Βασισμένο στην ύλη του σχολικού βιβλίου ΓΙΑΝΝΗΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Γρήγορα τεστ Γλώσσα Γ Δημοτικού Γ 1 ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ Ενότητα 1η Πάλι μαζί Γραμματική Συντακτικό Οικογένειες λέξεων

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Μ. Παραδιά

Εισηγήτρια: Μ. Παραδιά Kαινοτομίες της Γραμματικής Νέας Ελληνικής Γλώσσας Α, Β, Γ Γυμνασίου που συμβάλλουν στον Επικοινωνιακό- Kειμενοκεντρικό προσανατολισμό του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας: Οι τροπικότητες και η μορφολογική

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Η παράσταση αρχίζει» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Η παράσταση αρχίζει» ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 17 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2), σελ. 11-1 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΕΠΙ ΟΣΗΣ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΥΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΕΝΟΣ ΑΕΙ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Σοφιανόπουλος Σωκράτης Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Δομή παρουσίασης Τι είναι η Μηχανική Μετάφραση (Machine Translation) Ιστορική αναδρομή Είδη συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Μαθηματικά. Β μέρος

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Μαθηματικά. Β μέρος ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2 5 +32 17 2= 1156 Μαθηματικά Β μέρος 8 9 15 Δ=2 δ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών και Σπουδών Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμοι σύνδεσμοι- Υλικά- Βιβλιογραφία

Χρήσιμοι σύνδεσμοι- Υλικά- Βιβλιογραφία Χρήσιμοι σύνδεσμοι- Υλικά- Βιβλιογραφία Άννα Αναστασιάδη- Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια Γλωσσολογίας Α.Π.Θ. ansym@lit.auth.gr Μαρία Μητσιάκη Διδάκτωρ Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας Α.Π.Θ. Εκπαιδευτικός ΠΕ02

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 1. Νεοελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon. ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon.gr Abstract In this paper the term Modern Greek Lexicography

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

ΠΡΟΣ : ΚΟΙΝ.: Ι. ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013.

ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. ΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΩΝ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΝΟΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 2000 ΩΣ ΤΟ 2013. Πρακτικές και καινοτομίες στην εκπαίδευση και την έρευνα. Άγγελος Μπέλλος Καθηγητής Μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. ιατµηµατικό Πρόγραµµα ιδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας (ΠΜΣ),

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. ιατµηµατικό Πρόγραµµα ιδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας (ΠΜΣ), Αθήνα 19-7-2011 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το ιατµηµατικό Πρόγραµµα ιδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2011 2012 δεκαπέντε (15)

Διαβάστε περισσότερα