Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές"

Transcript

1 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη: συμπεράσματα και εφαρμογές Γεωργία Κατσούδα Πανεπιστήμιο Αθηνών Abstract: In this article we examine the plural formation of the feminine present participles, which function as nouns in Modern Greek, such as ηγουμένη, εφαπτομένη, προϊσταμένη, συνισταμένη, υφισταμένη. We have taken into consideration (a) the contemporary Modern Greek grammar books and dictionaries, (b) the data gathered from the Internet and the ilsp corpus and (c) the results of a test with adult subjects. On the basis of the above we investigate the extent to which contemporary dictionaries and grammars of Modern Greek reflect the existence of a strong variety and, if not, how they could achieve it, through the use of corpora research. Λέξεις-κλειδιά: ουσιαστικοποίηση, μετατροπή, έλλειψη, γλωσσική ποικιλία, κλιτικό παράδειγμα. 1. Εισαγωγή: Το φαινόμενο της ουσιαστικοποίησης Η ουσιαστικοποίηση είναι μια διαδικασία λεξιλογικής μεταβολής (substantivization), σύμφωνα με την οποία ένα ουσιαστικό σχηματίζεται από μια λέξη που ανήκει σε άλλη γραμματική κατηγορία και αποκτά πλέον μια νέα εξειδικευμένη σημασία (Καρατζόλα - Φλιάτουρας 2003: ). Ειδικότερα, η ουσιαστικοποίηση επιθέτου, σύμφωνα με τους Αναστασιάδη - Ευθυμίου - Φλιάτουρα (2003), συμβαίνει σε δύο διαφορετικά επίπεδα: είτε στη μορφολογία μέσω της μετατροπής (convertion), της διαδικασίας δηλαδή αλλαγής της γραμματικής κατηγορίας χωρίς προσφυματοποίηση (π.χ. η μέση), είτε στη σύνταξη μέσω της έλλειψης, δηλαδή της υποδιαγραφής του προσδιοριζόμενου ουσιαστικού (π.χ. κινητό [τηλέφωνο]). Ένα από τα μέρη του λόγου που μας προσφέρει μεγάλο αριθμό παραδειγμάτων ουσιαστικοποίησης κατά τη διαχρονική μελέτη του νεοελληνικού λεξιλογίου είναι η μετοχή ενεργητικού και παθητικού ενεστώτα. Γενικώς, η μετοχή λόγω της φύσης της συγκεντρώνει από μορφολογική άποψη ιδιότητες επιθέτου. γι αυτό πολύ συχνά λειτουργεί ως επίθετο που κατόπιν μπορεί με τη σειρά του να υποστεί ουσιαστικοποίηση. Πιο συγκεκριμένα, οι μετοχές ενεστώτα, οι οποίες εισήλθαν στη ΝΕΚ από την καθαρεύουσα και χρησιμοποιούνται κατεξοχήν σε τυπικές μορφές γραπτής επικοινωνίας (επιστημονικό και δημοσιογραφικό λόγο) 1, λειτουργούν συχνότατα ως επίθετα ή ως ουσιαστικά (π.χ. προηγούμενος, φορολογούμενος, μαθητευόμενος, προστατευόμενος, προϊστάμενος, υφιστάμενος, ιπτάμενος κ.ά.). 2. Προβληματισμός- Δομή εργασίας Από μορφοσυντακτική άποψη οι ουσιαστικοποιημένες λέξεις συμπεριφέρονται όπως τα ουσιαστικά. Συγκεκριμένα τα επίθετα αλλά και οι μετοχές που ουσιαστικοποιούνται α. έχουν καθορισμένο πλέον γένος, β. έχουν αριθμό, γ. διαθέτουν τη δυνατότητα εμπλοκής με άλλο ουσιαστικό, δ. δεν έχουν παραθετικά και ε. δεν προσδιορίζονται με ποσοτικά επιρρήματα ή συμπληρώματα 2. Τα ουσιαστικοποιημένα επίθετα ακολουθούν 1 Βλ. Ιordanidou 1985: 140, 151 κ.α., Mackridge 1990: 286, Τσοπανάκη 1994: 247, Κλαίρη-Μπαμπινιώτη 2005: 542, Holton-Mackridge-Warburton 1999: 118, Βλ. Giannakidou-Stavrou Selected Papers from the 18 th ISTAL

2 458 Γεωργία Κατσούδα την κλίση της αντίστοιχης τάξης ουσιαστικών. Για παράδειγμα, το ουσιαστικοποιημένο επίθετο κυρία κλίνεται όπως η πολιτεία: ενώ ως επίθετο σχηματίζει την ονομ., αιτ., κλητ., πληθυντικού κύριες και τη γεν. πληθυντικού κύριων, ως ουσιαστικό σχηματίζει τις αντίστοιχες πτώσεις κυρίες και κυριών. Ποιο κλιτικό παράδειγμα όμως ακολουθούν οι ουσιαστικοποιημένες μετοχές παθητικού ενεστώτα; Στην παρούσα ανακοίνωση θα ασχοληθούμε ειδικά με το σχηματισμό του πληθυντικού αριθμού ουσιαστικοποιημένων παροξύτονων μετοχών θηλυκού γένους, όπως ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη 3. Για να απαντήσουμε τα παραπάνω ερωτήματα α) αναζητήσαμε πληθυντικές δομές τέτοιων ουσιαστικοποιημένων μετοχών στο διαδίκτυο και σε corpora (www.ilsp.gr) και β) διενεργήσαμε ένα τεστ σε ενηλίκους για να διαπιστώσουμε κατά πόσο γραμματικές, λεξικά και σώματα γλωσσικού υλικού συμφωνούν με όσα λένε οι φυσικοί ομιλητές, γ) ανατρέξαμε στις σύγχρονες νεοελληνικές γραμματικές και στα λεξικά και αντλήσαμε πληροφορίες για το σχηματισμό των εν λόγω ουσιαστικοποιημένων μετοχών. 3. Σώματα γλωσσικού υλικού και Διαδίκτυο 3.1 Σώματα γλωσσικού υλικού (corpora) Η σύγχρονη λεξικογραφία βασίζεται στα ηλεκτρονικά σώματα κειμένων που τη βοηθούν να απεικονίσει την τρέχουσα γλωσσική πραγματικότητα. Ένα τέτοιο corpus είναι και αυτό του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (ΙΕΛ), όπου αναζητήσαμε τους τύπους προϊσταμένες, ηγουμένες, υφισταμένες, εφαπτομένες και δεν είχαμε κανένα αποτέλεσμα. Αντιθέτως, η αναζήτηση του τύπου συνισταμένες μάς έδωσε πέντε (5) αποτελέσματα 4. Αυτό τι σημαίνει; Οι τέσσερις πρώτοι τύποι είναι ανύπαρκτοι; Αιτία που δε βρίσκουμε τέτοιους τύπους είναι, σύμφωνα με τον Τράπαλη (2003: , 196), ότι ο γραπτός λόγος τέτοιων σωμάτων γλωσσικού υλικού προέρχεται από κείμενα εφημερίδων και περιοδικών που έχουν ήδη φιλτραριστεί από το φιλόλογοδιορθωτή της εφημερίδας ή του περιοδικού ή ακόμη και από τον υπεύθυνο του αντίστοιχου τμήματος. Επομένως, η συναγωγή συμπερασμάτων από τέτοια corpora πιθανόν να είναι εσφαλμένη. 3.2 Διαδίκτυο Αναζητήσαμε τους ίδιους τύπους και στην μηχανή αναζήτησης και, σε αντίθεση με το corpus του ΙΕΛ, είχαμε ποικιλία αποτελεσμάτων (βλ. Katsouda: υπό έκδοση): Συγκεκριμένα, από το υλικό που βρήκαμε διακρίναμε τις περιπτώσεις επιθετοποιημένης χρήσης από αυτές της ουσιαστικοποιημένης. Τα αποτελέσματα περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1 5. Ο Chomsky ήδη από τη δεκαετία του 50 είχε αμφισβητήσει τα ποσοτικά δεδομένα 6. μεγάλη σημασία έχει ποιος είναι εκείνος που λέει ή γράφει κάτι. Γι αυτό και εμείς θα σταθούμε σε συγκεκριμένες καταχωρίσεις του διαδικτύου. Συγκεκριμένα, βρήκαμε μεν τον τύπο προϊστάμενες στο site του ΙΚΑ. εντούτοις εντοπίσαμε και τύπο προϊσταμένες στο site του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου. Παρομοίως, και ο 3 Τον προβληματισμό για τη μετακίνηση του τόνου στα θηλυκά τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό βρίσκουμε στην Iordanidou 1985: 131, όπου επισημαίνεται η ανάγκη ειδικής μελέτης για το θέμα. Τις διτυπίες των αρσενικών μετοχών μεσοπαθητικού ενεστώτα στις νεοελληνικές εφημερίδες μελέτησε ο Rydá (1988: ), σύμφωνα με τον οποίο μόνο η γενική αποτελεί απόλυτη δομή, ενώ αποδίδει εν γένει την τονική ασάφεια των υπόλοιπων τύπων στη ρευστότητα των ορίων της χρήσης αυτών των μετοχών ως επιθέτων ή ως ουσιαστικών. 4 Βλ. Katsouda (υπό έκδοση). 5 Για να περιορίσουμε τα αποτελέσματα της αναζήτησης στην περίπτωση της ουσιαστικοποιημένης μετοχής υφιστάμενες κ. υφισταμένες, ζητήσαμε από τη μηχανή αναζήτησης να συνοδεύονται και οι δύο αυτοί τύποι από την κτητική αντωνυμία μου / σου / του / μας / σας / τους. 6 Βλ. Τράπαλη 2003: 196, υποσημείωση 18.

3 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 459 τύπος ηγουμένες ο οποίος βρέθηκε από στατιστική άποψη σε υψηλότερα ποσοστά απ ό,τι ο τύπος ηγούμενες απάντησε 3 φορές στο site της Ελληνικής Ορθόδοξης Αρχιεπισκοπής Αμερικής (Greek Orthodox Archdiocese of America). Σημειώνουμε, μάλιστα, την εξής πρόταση «Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος καλωσόρισε τους Ηγουμένους και τις Ηγουμένες», όπου εύκολα παρατηρούμε την επιλογή του θηλυκού τύπου με ακινησία του τόνου στην παραλήγουσα κοντά σε γλωσσικά στοιχεία υψηλού ύφους: κοντά στον αρσενικό τύπο με καταβιβασμό του τόνου (ηγουμένους και όχι ηγούμενους) και κοντά σε γραφηματικές επιλογές που η ΝΕΚ έχει απλογραφήσει (Σεβασμιώτατος και όχι Σεβασμιότατος). Εντούτοις, στο ίδιο site εντοπίσαμε δύο φορές και τον τύπο ηγούμενες (στο Κεφάλαιο Δ. Τομείς εργασίας των διακονισσών). Τέλος, ενώ στην πλειονότητα των καταχωρίσεων στο διαδίκτυο απαντά ο τύπος εφαπτόμενες, εντοπίσαμε στην Εκπαιδευτική Πύλη του ΥΠΕΠΘ (www.eyliko.sch.gr) τη φράση «κοινές εφαπτομένες δύο κύκλων». 7 Πίνακας 1. Αποτελέσματα εύρεσης στο oυσιαστικοποιημένες ουσιαστικοποιημένες Σύνολο προπαροξύτονες μετοχές παροξύτονες μετοχές προϊστάμενες 24 προϊσταμένες υφιστάμενες 7 υφισταμένες 5 12 εφαπτόμενες 109 εφαπτομένες συνιστάμενες 4 συνισταμένες ηγούμενες 4 ηγουμένες Τεστ 4.1 Ταυτότητα του τεστ Δεδομένου ότι εν γένει οι μετοχές ενεστώτα χαρακτηρίζουν το λόγο μορφωμένων ανθρώπων, διενεργήσαμε ένα τεστ το οποίο απάντησαν 83 άτομα ανώτατης εκπαίδευσης. Όλα τα άτομα ήταν φυσικοί ομιλητές της ελληνικής γλώσσας και ηλικίας από 22 έως και 50 ετών. Από τους συμμετάσχοντες στο τεστ οι 65 ήταν γυναίκες και οι 18 άνδρες. Το τεστ είχε τη μορφή 15 προτάσεων όπου τους ζητήθηκε να συμπληρώσουν με το σωστό τύπο του θηλυκού γένους της λέξης που τους δινόταν σε παρένθεση. Οι 7 από τις 15 προτάσεις απαιτούσαν συμπλήρωση με επιθετοποιημένες θηλ. μετοχές, ενώ οι υπόλοιπες 8 με ουσιαστικοποιημένες θηλ. μετοχές. Ζητήσαμε, επίσης, να σχηματιστούν όλες οι προτάσεις και στον πληθυντικό αριθμό. Σκόπιμα, δώσαμε στην παρένθεση τους αρσενικούς τύπους των μετοχών (προϊστάμενος, υφιστάμενος, συνιστάμενος, εφαπτόμενος, ηγούμενος), ώστε να μην επηρεάσουμε τις τονικές επιλογές του πληθυντικού. 8 Όσον αφορά τον πληθυντικό αριθμό είχαμε τα εξής αποτελέσματα 9 : 7 Αξίζει να σημειώσουμε ότι στο σχολικό εγχειρίδιο Μαθηματικά θετικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης Γ τάξη Εν. Λυκείου (χ.χ.: 228, 237, 238, 239, 240) βρήκαμε 4 φορές τον τύπο εφαπτόμενες και 1 φορά τον τύπο εφαπτομένες. 8 Ευχαριστώ πάρα πολύ την κ. Μ. Κακριδή (επίκουρη καθηγήτρια γλωσσολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών), την κ. Μ. Φανιουδάκη (καθηγήτρια του μεταφραστικού τμήματος του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών) και τους καθηγητές του 10 ου Εν. Λυκείου Πειραιά για την πολύ σημαντική τους βοήθεια στην πραγματοποίηση του τεστ. 9 Στο τεστ ζητούσαμε από τους συμμετάσχοντες να σχηματίσουν τον τύπο θηλ. ουσιαστικοποιημένης μετοχής ιπτάμενος και κατηγορούμενος. Και στις δύο περιπτώσεις ήταν πολύ υψηλά τα ποσοστά σχηματισμού παροξύτονου αλλά και προπαροξύτονου ενικού (κατηγορούμενη: 45, κατηγορουμένη: 38, ιπτάμενη: 43, ιπταμένη: 40). Εντούτοις, τα ποσοστά στον σχηματισμό του πληθυντικού θέλουν στη συντριπτική πλειονότητά τους προπαροξύτονους τύπους (κατηγορούμενες: 80, κατηγορουμένες: 3, ιπτάμενες: 76, ιπταμένες: 7).

4 460 Γεωργία Κατσούδα Πίνακας 2. Αποτελέσματα του τεστ σε ενηλίκους Ουσιαστικοποιημένες Ουσιαστικοποιημένες Άλλες απαντήσεις Σύνολο προπαροξύτονες μετοχές παροξύτονες μετοχές προϊστάμενες: 30 προϊσταμένες: υφιστάμενες: 41 υφισταμένες: 39 υφισταμένους: 3 83 εφαπτόμενες: 42 εφαπτομένες: συνιστάμενες: 4 συνισταμένες: 73 συνιστώσες: 2, 83 συνισταμένη (ως πληθ.): 2, καμία απάντηση: 2 ηγούμενες: 67 ηγουμένες: 24 καμία απάντηση: 1, ηγουμένισσα Συμπεράσματα Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα του Διαδικτύου με αυτά του τεστ βλέπουμε ότι: α. Και τα δύο συμφωνούν αρκετά στα ποσοστά σχηματισμού των πληθυντικών των μετοχών προϊσταμένη, υφισταμένη και συνισταμένη. Μπορεί να είναι μεγαλύτερα τα ποσοστά παροξύτονων πληθυντικών (προϊσταμένες, υφισταμένες) στο τεστ, αλλά μην ξεχνάμε ότι και τα κείμενα του διαδικτύου ως γραπτά κείμενα έχουν τύχει περισσότερης επεξεργασίας. Τόσο το διαδίκτυο όσο και το τεστ αποδεικνύουν ότι στην περίπτωση της συνισταμένης, μιλάμε περισσότερο για γλωσσική μεταβολή, καθώς ο τύπος που φαίνεται να έχει επικρατήσει είναι ο παροξύτονος συνισταμένες έναντι του συνιστάμενες. Αντιθέτως, περιπτώσεις γλωσσικής ποικιλίας με τη μορφή ελεύθερων εναλλασσόμενων τύπων έχουμε στις περιπτώσεις της προϊσταμένης και υφισταμένης, διότι, όπως φαίνεται από τα ποσοστά, ισχυρή παρουσία έχουν τόσο οι παροξύτονοι όσο και οι προπαροξύτονοι τύποι (προϊσταμένες// προϊστάμενες, υφισταμένες// υφιστάμενες). Πιθανόν, η επικράτηση του τύπου συνισταμένες οφείλεται στο ότι (i) αφενός η ουσιαστικοποιημένη μετοχή δε διαθέτει αρσενικό ουσιαστικοποιημένο τύπο, (ii) αφετέρου στερείται ετυμολογικής και σημασιολογικής διαφάνειας και επομένως ο φυσικός ομιλητής ξεχνά την προέλευσή της ως μετοχής (δεν είναι τυχαίο που, αν και δώσαμε τον τύπο συνιστάμενος, υπήρχαν συμμετάσχοντες στο τεστ που είτε δεν μπόρεσαν να συμπληρώσουν το θηλυκό τύπο είτε έγραψαν άλλη ομόρριζη λέξη). Αντίθετα, (i) η ύπαρξη αντίστοιχων τύπων αρσενικού για την προϊσταμένη και υφισταμένη, που σχηματίζουν προπαροξύτονα τον πληθυντικό (προϊστάμενοι, υφιστάμενοι) καθώς και (ii) η επιθετική χρήση των εν λόγω μετοχών κρατούν ζωντανή στη συνείδηση των ομιλητών την προέλευσή τους από μετοχές και δικαιολογούν πιθανόν την αντίσταση των αντίστοιχων θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών να ακολουθήσουν τα αναμενόμενα τονικά σχήματα της ΝΕΚ. β. Πολύ διαφορετικά ήταν τα αποτελέσματα για τον πληθυντικό της ηγουμένης και της εφαπτομένης. Ενώ το διαδίκτυο έδινε πολύ υψηλά ποσοστά στους τύπους ηγουμένες και εφαπτόμενες, το τεστ έδωσε πολύ υψηλό ποσοστό στον τύπο ηγούμενες, ενώ έδωσε ίδια σχεδόν ποσοστά και για τους δύο τύπους πληθυντικού εφαπτόμενες και εφαπτομένες. Στην πρώτη περίπτωση, τα υψηλά ποσοστά του τεστ υπέρ του τύπου ηγούμενες, μπορεί να δικαιολογηθεί ως αποτέλεσμα της εντύπωσης που έχουν πολλοί φυσικοί ομιλητές για τη γλώσσα της εκκλησίας: η επικρατούσα αντίληψη είναι ότι αυτή η γλώσσα είναι αρκετά συντηρητική, διατηρώντας μορφοσυντακτικές δομές της ΑΕ ή της καθαρεύουσας. Επομένως θεώρησαν ότι αφού ο όρος ηγουμένη ανήκει στο εκκλησιαστικό λεξιλόγιο, σχηματίζει πληθυντικό ηγούμενες, ακολουθώντας το αρχαιοελληνικό κλιτικό σύστημα. Σημαντικό ρόλο πρέπει και πάλι να έπαιξε η ύπαρξη του αντίστοιχου ουσιαστικοποιημένου αρσενικού με προπαροξύτονο πληθυντικό

5 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 461 (ηγούμενος- ηγούμενοι) που πιθανόν αποτέλεσε δομή που συγκράτησε τονικά και το θηλ. τύπο από αναμενόμενο καταβιβασμό του τόνου. Από την άλλη πλευρά η μεγάλη πλειονότητα του διαδικτύου υπέρ του τύπου εφαπτόμενες πιθανόν συνδέεται με το γεγονός ότι η λέξη ανήκει στο ειδικό λεξιλόγιο των μαθηματικών, του οποίου ο προπαροξύτονος πληθυντικός απαντά πολύ συχνά στα σχολικά και επιστημονικά βιβλία, και επομένως θεωρείται όρος παγιωμένος τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό. Από την άλλη, τα ποσοστά του τεστ δείχνουν την ύπαρξη ισχυρής παροξύτονης ποικιλίας (εφαπτομένες) παράλληλα με την προπαροξύτονη (εφαπτόμενες), τη δημιουργία της οποίας και πάλι μπορεί να ενισχύσει η έλλειψη αντίστοιχου αρσενικού ουσιαστικοποιημένου τύπου που θα μπορούσε να υπενθυμίζει ότι η λέξη ήταν μετοχικός τύπος του ρήματος εφάπτομαι. Επομένως, διαπιστώσαμε ότι οι παραπάνω ουσιαστικοποιημένες μετοχές 1. δεν αφομοιώθηκαν τονικά από το ουσιαστικό, όπως συνέβη στην περίπτωση ουσιαστικοποίησης του επιθέτου και 2. παρά την κοινή τους προέλευση από την καθαρεύουσα δεν επιδεικνύουν όλες κοινή τονική συμπεριφορά. Τη διαφορετική τονική συμπεριφορά τους στον πληθυντικό μπορεί να επηρεάζουν παράγοντες, όπως: 1. η ουσιαστικοποιημένη χρήση ή μη της μετοχής σε άλλο γένος, 2. η επιθετοποιημένη ή μη χρήση της μετοχής 3. η σημασιολογική ή μη διαφάνεια της μετοχής και η σύνδεσή της με το αντίστοιχο ρήμα και 4. το είδος των κειμένων στα οποία μια μετοχή αυτού του είδους απαντά (επιστημονικά, εκκλησιαστικά). Αυτοί είναι μερικοί από τους παράγοντες, οι οποίοι, όπως νομίζουμε, δικαιολογούν πιθανόν γιατί μερικές από αυτές τις μετοχές μεταβλήθηκαν μορφολογικά, ενώ άλλες αντιστέκονται στην προσαρμογή τους στα τονικά πρότυπα των ουσιαστικών της ΝΕΚ. Η λέξη συνισταμένη, παρόλο που προήλθε από την επιστήμη της φυσικής ως συνισταμένη δύναμη, ακολούθησε άλλη πορεία από την εφαπτομένη. Η συνισταμένη πέρασε από το ειδικό λεξιλόγιο στο γενικό, είναι σημασιολογικά αδιαφανής και χαρακτηρίζεται μορφολογικά από ισοτονία και στους δύο αριθμούς. Η εφαπτομένη αποτελεί όρο ειδικού λεξιλογίου, έχει σημασιολογική διαφάνεια και εμφανίζει συγχρονικά, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνάς μας, διτυπία στον πληθυντικό αριθμό. 6. Σύγχρονες γραμματικές και λεξικά της ΝΕΚ 6.1 Γραμματικές Η γραμματική των Holton-Mackridge-Warburton (1999: 118) μάς πληροφορεί ότι οι παθητικές μετοχές που λήγουν σε -όμενος, -ώμενος και -ούμενος κλίνονται όπως τα επίθετα σε -ος, ακολουθώντας το κλιτικό παράδειγμα του βέβαιος και δίκαιος (ό.π.: 77). Η γραμματική Τσοπανάκη (1994: ) αφιερώνει αρκετό χώρο για το φαινόμενο της ουσιαστικοποίησης του επιθέτου και της ενεστωτικής μετοχής (ό.π.: ). Εντούτοις, δε θα βρούμε καμιά συγκεκριμένη πληροφορία για την κλίση ουσιαστικοποιημένων μετοχών θηλυκού γένους με παροξυτονούμενο ενικό. Το ίδιο ισχύει και στην γραμματική Κλαίρη-Μπαμπινιώτη (2005). Στη γραμματική Τριανταφυλλίδη ([1941] 1996: [ 978]) γίνεται λόγος για τονική διάκριση ανάμεσα στις επιθετοποιημένες θηλ. μετοχές από τις ουσιαστικοποιημένες: οι πρώτες είναι προπαροξύτονες (π.χ. προϊστάμενη), ενώ οι δεύτερες παροξύτονες (π.χ. προϊσταμένη). Και πάλι όμως δεν έχουμε καμία περαιτέρω πληροφορία για το σχηματισμό τους στον πληθυντικό αριθμό. Και ο Rydá (1988: 93) επισημαίνει ότι ο Τριανταφυλλίδης δε δίνει κλιτικά παραδείγματα γενικά για την κλίση των επιθετοποιημένων μετοχών και σημειώνει (ο.π.: 94) ότι, παρά την παραπάνω διάκριση που κάνει ο Τριανταφυλλίδης, του είναι πολύ δύσκολο να βρει τους παράγοντες που επιβάλλουν σε αυτές τις μετοχές νεοελληνικά τονικά σχήματα έναντι των αντίστοιχων της ΑΕ.

6 462 Γεωργία Κατσούδα 6.2 Λεξικά Το ΜΕΛ (1996) αφιερώνει ένα λήμμα τόσο για την επιθετοποιημένη όσο και την ουσιαστικοποιημένη μετοχή προϊστάμενος και υφιστάμενος και διαφοροποιεί τις χρήσεις εντός του λήμματος. Δε μας δίνει καμία πληροφορία σχετική με την κλίση των ουσιαστικοποιημένων μετοχών με τη μορφή σχολίου εντός παρενθέσεως. Η μόνη πληροφορία που μας δίνει το ΝΕΛ (1995) υπό τη μορφή σχολίου είναι στο λήμμα υφιστάμενος, στο οποίο εντός παρενθέσεως σημειώνεται ότι η ονομ. και αιτ. της ουσιαστικοποιημένης θηλ. μετοχής σχηματίζεται σε -μένες (υφισταμένες). Αποτελεί μεμονωμένο σχόλιο που δε συναντήσαμε στα άλλα λήμματα. Όπως και στο ΝΕΛ, έτσι και στο ΛΝΕΓ ( ) μόνο στο λήμμα υφιστάμενος δίνεται η πληροφορία εντός παρενθέσεως [-ου κ. -ένου, -ων κ. -ένων, -ους κ. -ένους], ότι δηλ. ο αρσ. τύπος παρουσιάζει διτυπίες κατά την κλίση του τόσο στον ενικό όσο και στον πληθυντικό. Το ΛΚΝ (1998) αντιμετωπίζει ως χωριστά λήμματα τη συνισταμένη και την εφαπτομένη, ενώ για το προϊστάμενος και υφιστάμενος δίνει άλλο λήμμα για την επιθετοποιημένη τους λειτουργία (προϊστάμενος, προϊστάμενη, υφιστάμενος, υφιστάμενη) και άλλη για την ουσιαστικοποιημένη (προϊστάμενος, προϊσταμένη, υφιστάμενος, υφισταμένη). Ως προς τις γραμματικές πληροφορίες, μετά από κάθε λήμμα δίνεται ο κωδικός του κλιτικού παραδείγματος. Σύμφωνα με το ΛΚΝ, και οι πέντε ουσιαστικοποιημένες θηλ. μετοχές, η ηγουμένη, η υφισταμένη, η προϊσταμένη, η συνισταμένη και η εφαπτομένη ακολουθούν το κλιτικό παράδειγμα Ο30, κλίνονται δηλαδή κατά το ουσιαστικό νίκη. Δίνεται επιπλέον εντός παρενθέσεως η πληροφορία ότι η γενική πληθυντικού σε αντίθεση με το ουσ. νίκη- σχηματίζεται παροξύτονα (ηγουμένων, υφισταμένων, προϊσταμένων, εφαπτομένων, συνισταμένων). Συνάγουμε, επομένως, το συμπέρασμα ότι και οι πέντε θηλυκού γένους ουσιαστικοποιημένες μετοχές σχηματίζουν την ονομ., αιτ., κλητ. πληθυντικού παροξύτονα, δηλ. ηγουμένες, προϊσταμένες, υφισταμένες, συνισταμένες, εφαπτομένες. Τέλος, στο ΛΣΓ (2004), αν και δίνονται χωριστά λήμματα των συνισταμένη και εφαπτομένη, για τα λήμματα προϊστάμενος και υφιστάμενος δίνεται, όπως στα ΜΕΛ, ΝΕΛ και ΛΝΕΓ, ένα κοινό λήμμα τόσο για την επιθετική όσο και την ουσιαστικοποιημένη λειτουργία τους. Σ αυτό το λεξικό έχουμε επίσης γραμματικές πληροφορίες. Το κλιτικό παράδειγμα των ηγουμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη είναι το Ο14, δηλαδή το ουσιαστικό πύλη. Και στις πέντε περιπτώσεις δίνεται η γραμματική πληροφορία εντός παρενθέσεως ότι η ονομ., αιτ., κλητ. πληθυντικού αυτών των μετοχών είναι προπαροξύτονη (ηγούμενες, συνιστάμενες, εφαπτόμενες, προϊστάμενες, υφιστάμενες). Απ όσα είπαμε, οι γραμματικές και τα λεξικά α. είτε δε θίγουν το θέμα της κλίσης τέτοιων ουσιαστικοποιημένων μετοχών, β. είτε δίνουν περιπτωσιακά ελάχιστες πληροφορίες γ. είτε όταν αναφερόμαστε στα λεξικά ΛΚΝ και ΛΣΓ που εκδόθηκαν με έξι χρόνια διαφορά το ένα από το άλλο δίνουν αντικρουόμενες πληροφορίες, προκαλώντας μεγαλύτερη σύγχυση για το τι λέμε και τι γράφουμε στην πραγματικότητα. Ο ομιλητής της ΝΕΚ ανάλογα με την πηγή στην οποία θα ανατρέξειάλλοτε θεωρεί ότι οι ουσιαστικοποιημένες μετοχές ως κληροδοτημένα στοιχεία από την καθαρεύουσα, σχηματίζουν τον πληθυντικό τους προπαροξύτονα αντίθετα με τα τονικά σχήματα της ΝΕΚ 10 θεωρώντας παράλληλα λανθασμένους τους τύπους 10 Όπως, στο επίθετο, έτσι και στο ουσιαστικό αναπτύσσεται η τάση ακινησίας του τόνου (Mackridge 1990: 218, 222, Θεοφανοπούλου-Κοντού 2001: 58), σύμφωνα με τον οποίο δε μετακινείται ο τόνος από τη θέση που έχει στην ονομαστική ενικού (π.χ. ροδάκινο-ροδάκινου, δάσκαλος-δασκάλου // δάσκαλου κ.ά.). Πάντως, σε περίπτωση μετακίνησης του τόνου κατά την κλίση του ισοσύλλαβου ονόματος στη ΝΕΚ παρατηρούμε τη μετακίνησή του από την προπαραλήγουσα της ονομ. στην παραλήγουσα ή στη

7 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 463 ηγουμένες, προϊσταμένες, συνισταμένες, υφισταμένες, άλλοτε πάλι πιθανόν θεωρεί τους παροξύτονους τύπους τους μόνους ορθούς και απορρίπτει τους προπαροξύτονους ως κατάλοιπα της καθαρεύουσας που δεν μπορούν να ανήκουν στη ΝΕΚ. Από όσα είπαμε μέχρι τώρα, παρατηρούμε ότι οι γραμματικές και τα λεξικά της Νέας Ελληνικής δεν αποδίδουν την τρέχουσα γλωσσική πραγματικότητα: τη συνύπαρξη ισχυρής παροξύτονης και προπαροξύτονης ποικιλίας πληθυντικού των λημμάτων προϊσταμένη, υφισταμένη, εφαπτομένη και ηγουμένη. Προφανώς, αυτό είναι αποτέλεσμα της μη αξιοποίησης του διαδικτύου από λεξικά και γραμματικές αλλά και των εγγενών προβλημάτων που χαρακτηρίζουν τα corpora, που χρησιμοποιούνται από τα λεξικά. 7. Εφαρμογές Τα παραπάνω συμπεράσματα μπορούν να βρουν εφαρμογή τόσο στις νεοελληνικές γραμματικές όσο και στα νεοελληνικά λεξικά, για να απεικονίσουν καλύτερα την τρέχουσα εικόνα της μορφολογίας του πληθυντικού αυτών των μετοχών. Συγκεκριμένα, οι νεοελληνικές γραμματικές θα πρέπει α. να αναφερθούν στην κλίση αυτών των ουσιαστικοποιημένων μετοχών, διαφωτίζοντας τον ομιλητή για τη μορφολογία ακόμη και αυτού του μικρού υποσυστήματος άλλωστε αυτός είναι ο ρόλος μιας γραμματικής, β. να παραπέμπουν τον αναγνώστη σε κατάλληλο κλιτικό παράδειγμα, στο οποίο θα φαίνονται οι διτυπίες (πχ. η προϊσταμένη, της προϊσταμένης, την προϊσταμένη, οι προϊσταμένες// οι προϊστάμενες, των προϊσταμένων, τις προϊσταμένες// προϊστάμενες). Το κλιτικό παράδειγμα δεν πρέπει να γεννά ασάφειες: η παραπομπή στο κλιτικό παράδειγμα πύλη ή νίκη, δεδομένου ότι είναι δισύλλαβο, δε δίνει στον ομιλητή σαφή εικόνα του σχηματισμού του πληθυντικού γ. αν δεν παραπέμπουν σε κλιτικό παράδειγμα, να σχολιάζουν την ύπαρξη διτυπιών, όπως άλλωστε γίνεται στην περίπτωση του ενικού των θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών, π.χ. κατηγορούμενη και κατηγορουμένη, προστατευόμενη και προστατευομένη (Τριανταφυλλίδης [1941] 1996: 376). Την ύπαρξη παράλληλων τύπων πρέπει να επισημάνει μια γραμματική, ακόμη και αν στόχος της είναι η ρύθμιση με την προβολή μιας μόνο μορφολογικής ποικιλίας. Σύμφωνα με τη σημερινή εικόνα της ΝΕΚ έχουμε τρία διαφορετικά κλιτικά παραδείγματα: 1. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής συνισταμένη - συνισταμένες χωρίς διτυπία, 2. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής προϊσταμένη - προϊσταμένες κ. προϊστάμενες με διτυπία στον πληθυντικό και 3. εκείνο της ουσιαστικοποιημένης μετοχής κατηγορούμενη κ. κατηγορουμένη - κατηγορούμενες με διτυπία στον ενικό. Από την άλλη τα λεξικά α. πρέπει να αφιερώνουν διαφορετικό λήμμα για τις επιθετοποιημένες μετοχές και διαφορετικό για τις ουσιαστικοποιημένες (όπως άλλωστε κάνει το ΛΝΚ), διότι αφενός οι επιθετοποιημένες και ουσιαστικοποιημένες μετοχές ακολουθούν διαφορετικό κλιτικό παράδειγμα, αφετέρου τέτοια διάκριση των λημμάτων διευκολύνει το σαφέστερο σχολιασμό ειδικότερων περιπτώσεων, β. εφόσον δίνονται γραμματικές πληροφορίες, πρέπει να παραπέμπουν σε κατάλληλο κλιτικό παράδειγμα, ώστε να γίνονται αντιληπτές οι μορφολογικές ιδιαιτερότητές τέτοιων τύπων γ. ακόμη και αν δεν έχουν στις προδιαγραφές τους την παροχή γραμματικών πληροφοριών, μπορούν να παρουσιάζουν τη μορφολογική ποικιλία του πληθυντικού και μέσα από τα παραδείγματα του λήμματος 11. λήγουσα των άλλων πτώσεων ή από την παραλήγουσα της ονομ. στη λήγουσα των άλλων πτώσεων, όχι όμως το αντίστροφο, π.χ. άνθρωπος- ανθρώπου- ανθρώπων-ανθρώπους, νίκη-νικών, δύναμη- δυνάμεις. 11 Βλ. Τράπαλη-Οικονομίδη (υπό έκδοση), οι οποίοι θέτουν ως 8ο κριτήριο επιλογής παραδείγματος σε λεξικά τους δύσκολους μορφολογικά τύπους.

8 464 Γεωργία Κατσούδα 8. Επίλογος Από τη μελέτη ενός τόσο περιορισμένου θέματος, όπως του σχηματισμού πληθυντικού συγκεκριμένων θηλ. ουσιαστικοποιημένων μετοχών, ήρθαν στην επιφάνεια, για ακόμη μία φορά, προβλήματα της σύγχρονης ελληνικής γραμματικής και λεξικογραφίας, όπως είναι η έλλειψη συχνών επανεκδόσεων των γραμματικών και των λεξικών, που κάθε φορά θα απεικονίζουν τις αλλαγές του γλωσσικού συστήματος, η έλλειψη σωμάτων γλωσσικού υλικού (corpora) που θα μπορούν να οδηγούν γραμματικούς και λεξικογράφους σε ασφαλή συμπεράσματα, η μη αξιοποίηση υπό προϋποθέσεις των δεδομένων του διαδικτύου. Οι διτυπίες του πληθυντικού των μετοχών ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, εφαπτομένη αποτελούν έκφανση της μορφολογικής πάλης δύο τύπων που συγχρονικά συνυπάρχουν. Μετά από πέντε ή δέκα χρόνια πιθανόν να μιλάμε για πλήρη επικράτηση του ενός από τους δύο τύπους. Γι αυτό, οι γραμματικές και τα λεξικά με τη βοήθεια ειδικών μελετών, των corpora και του διαδικτύου πρέπει να αναπροσαρμόζονται, για να εκτελούν επιτυχώς την αποστολή τους. Βιβλιογραφία Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Α., Α. Ευθυμίου και Α. Φλιάτουρας (2003). Φαινόμενα ουσιαστικοποίησης στη νέα ελληνική. Στα Πρακτικά του 6 ου Διεθνούς Συνεδρίου «Διαμολιτισμική Εκπαίδευση-Ελληνικά ως δεύτερη ή ξένη γλώσσα». Πάτρα: Εκτυπωτικό Κέντρο Πανεπιστήμιο Πατρών. Ανδρεαδάκης, Σ., Β. Κασταργύρη, Σ. Μέτης, Κ. Μπρουχούτας, Σ. Παπασταυρίδης και Γ. Πολύζος (χ.χ.). Μαθηματικά θετικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης Γ τάξη Εν. Λυκείου. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Οργανισμός εκδόσεων διδακτικών βιβλίων: Αθήνα. Giannakidou A. and M. Stavrou (1999). Νominalization and ellipsis in the Greek DP. The Linguistic Review 16: Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών] (1998). Λεξικό της Kοινής Nεοελληνικής. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. (=ΛΚΝ) Θεοφανοπούλου-Κοντού, Δ. (2001). Λάθη στη χρήση της γλώσσας: Αλήθεια και μύθος. Στο Γ. Η. Χάρης (επιμ.), Δέκα Μύθοι για την ελληνική γλώσσα. Αθήνα: Πατάκης, Iordanidou, A. (1985). La diglossie en Grece: etude d un cas precis, le participle. These pour le Doctorat de 3ème cycle de Linguistique. Sous la direction de Monsieur le Professeur René Arnaud. Université de Paris VII, Department de recherches Linguistiques. Holton, D., P. Mackridge και Ε. Φιλιππάκη-Warburton (1999). Γραμματική της Ελληνικής Γλώσσας (μετάφρ. Β. Σπυρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης [Greek: A Comprehensive Grammar of the Modern Language. London & New York: Routledge, 1997]. Καραντζόλα, Ε. και Α. Φλιάτουρας (2004). Γλωσσική αλλαγή. Παραδόσεις 14. Αθήνα: Νήσος. Katsouda, G. (υπό έκδοση). The formation of the plural of the ηγουμένη, προϊσταμένη, υφισταμένη, συνισταμένη, εφαπτομένη: theory and reality. In the Proceedings of the 30 th International Conference on Functional Linguistics (Cyprus October 2006). Kλαίρης X. και Γ. Mπαμπινιώτης (σε συνεργασία με τους Mόζερ Aμαλία, Mπακάκου-Oρφανού Aικατερίνη, Σκοπετέα Σταύρο). (2005). Γραμματική της Nέας Eλληνικής, Δομολειτουργική- Eπικοινωνιακή. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Κριαράς, Ε. (1995). Νέο Ελληνικό Λεξικό της Σύγχρονης Δημοτικής Γλώσσας. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης- Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. (=ΝΕΛ) Mackridge, P. (1990). H Νεοελληνική Γλώσσα. (μετάφρ. K. N. Πετρόπουλος). Αθήνα: Πατάκης. Mπαμπινιώτης Γ. ( ). Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. (= ΛΝΕΓ) (2004). Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο. Αθήνα: Κέντρο Λεξικολογίας. (= ΛΣΓ) Rydá, St. (1988). Present and aorist participles in contemporary Greek newspapers. Dissertationes Neohellenicae Universitatis Srockholmiensis 2: Stockholm. Tεγόπουλος-Φυτράκης (1996). Mείζον Ελληνικό Λεξικό. (Διεύθυνση Σύνταξης: Μαρία Μανδαλά). Aθήνα: Εκδόσεις Αρμονία. (= ΜΕΛ) Τράπαλης, Γ. (2003). Πρακτικά Προβλήματα Νεοελληνικής Λεξικογραφίας. Παλίμψηστον 18, Ηράκλειον: Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη. Τράπαλης, Γ. και Α. Οικονομίδης (υπό έκδοση). Κριτήρια επιλογής παραδειγμάτων στα μονόγλωσσα λεξικά. Στα Πρακτικά του 7 ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας (York 8-10 Σεπτεμβρίου 2005).

9 Ο σχηματισμός του πληθυντικού αριθμού των μετοχών 465 Tριανταφυλλίδης, Μ. ([1941] 1996). Νεοελληνική Γραμματική (της δημοτικής). (ανατύπωση της έκδοσης του ΟΕΣΒ (1941) με διορθώσεις). Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη [Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών]. Τσοπανάκης, Α. (1994). Νεοελληνική Γραμματική. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη, Αθήνα: Εστία Ι.Δ. Κολλάρου.

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: ΚΛΙΤΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Το κλιτικό παράδειγμα λόγιων τύπων μετοχών σε -ων ουσα, -ον / -ών, - ώσα, - ών/ -ών, -ούσα, -ούν Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή 1.1 Παρουσίαση του θέματος 1.2 Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΩΣ ΔΕΥΤΕΡΗ/ΞΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Εκμάθηση του λεξιλογίου μιας γλώσσας σημαίνει να γνωρίζει ο σπουδαστής τη μορφή, τη σημασία, την κλίση, την παραγωγή, την πραγματολογική λειτουργία, την κοινωνική χρήση μιας λέξης.

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos

G. Kokkinankis, E. Dermatas, E. Coutsogeorgopoulos ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γ. Κοκκινάκης, Ε. Δερματάς, Ε. Κουτσογεωργοπούλου Η ομάδα γλωσσικής τεχνολογίας του ΕΕΤ ανέπτυξε πρόσφατα τρία ηλεκτρονικά λεξικά της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Επιμορφωτικό σεμινάριο. Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές εφαρμογές ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ Έργο: Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο) Επιμορφωτικό σεμινάριο Διδάσκοντας σε πολύγλωσση τάξη: Θεωρητικές προσεγγίσεις και πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

http://glossologia.phil.uoa.gr

http://glossologia.phil.uoa.gr Μορφολογικά προβλήµατα της Ελληνικής στη διδασκαλία της: Η περίπτωση των επαγγελµατικών θηλυκών ονοµάτων Γεωργία Κατσούδα & Γιώργος Τράπαλης Ακαδηµία Αθηνών & Κέντρο Λεξικολογίας ABSTRACT The paper aims

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές

Νέα ελληνικά Επίπεδο A1-Εξάμηνο Α Κοινωνικοπολιτιστικά Βιβλία. Πηγές Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο 1 Δ1 Ελληνικό αλφάβητο Γραφή-προφοράτονισμός Δ2 Ανάγνωση ασκήσεις γραφής. Δ3 Απλοί χαιρετισμοί. 2 Δ1 Εμπέδωση της γραφής της ανάγνωσης. Ορθογραφία απλών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΩΝ ΚΑΘΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΑΛΑ Α ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Μετά την αλλαγή των σχολικών εγχειριδίων το σχολικό έτος 2006-2007 και επειδή, λόγω της εφαρμογής κύκλων συνδιδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ

ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ ΕΜΠΛΟΥτΙΣΜΟΣ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ ΛΕΞΙΚΩΝ ΜΕ ΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΥΠΟΣτΗΡΙΞΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΝΤΑΣΕΩΣ ΟΡΩΝ ΣΕ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΟΡΘΩΣΗΣ ΛΑΘΩΝ Χ. Στάθης, Γ. Καραγιάvvης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται το υποσύστημα εμπλουτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 1. ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 17 ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 17 1.1 Η αξία του λεξιλογίου και η θέση του στο γλωσσικό μάθημα 18 1.2 Εμπόδια στη

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική»

Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας. «Ζώα στη ζωγραφική» Π.3.1.4 Ολοκληρωμένα παραδείγματα εκπαιδευτικών σεναρίων ανά γνωστικό αντικείμενο με εφαρμογή των αρχών σχεδίασης Παραδειγματικό σενάριο στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας «Ζώα στη ζωγραφική» ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία

Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία Λεξικός δανεισμός και ειδικά λεξιλόγια Πρόταση για διαθεματική διδασκαλία ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγικό μέρος 2. Ειδικά λεξιλόγια και λεξικός δανεισμός 2.1.Διδακτικές προτάσεις 3. Παράδειγμα διδακτικής εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου

Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Ελένη Γαλιώτου Τμήμα Πληροφορικής, ρ ΤΕΙ Αθήνας 1-10-2010 1 Η βιβλιοθήκη της Ι.Μ. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκιάθου Ψηφιοποίηση Το ερευνητικό έργο «ΠΟΛΥΤΙΜΟ» Πρόσβαση στο περιεχόμενο των ιστορικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΙ: ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ 1. Εισαγωγή - Τόσο στον Ειρηνικό, όσο και στην Αυστραλία και την Αμερική γηγενείς γλώσσες θεωρούνται οι γλώσσες των λεγόμενων «ιθαγενών»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ. Αθήνα 08-08-2013 Αθήνα 08-08-2013 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ ΠΜΣ Το Διατμηματικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών προκηρύσσει για το ακαδ. έτος 2013 2014 δεκαπέντε

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά- Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 επίπεδο A1 εξάμηνο Β - επιλογή /επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα 13 Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Δ1-Κ.Γ.Λ: Αγορές στο περίπτερο, στο κατάστημα ψιλικών. Δ2-Κ.Γ.Λ : Στον φούρνο Δ3-Κ.Π.Λ : Στο περίπτερο Στον φούρνο. Δ5-Π.Π.Λ: παιχνίδι Λεξιλόγιο :

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Τ.Ξ.Γ.Μ.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ Ι ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : Μ. ΤΣΙΓΚΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Γενικά για την εργασία: Η εργασία είναι ομαδική (έως τρία άτομα)

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία

Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία Σενάριο διδακτικής προσέγγισης ρημάτων με λόγια κλιτική μορφολογία Περιεχόμενα Γενική εισαγωγή Πλαίσιο εφαρμογής του διδακτικού σεναρίου Σε ποια πεδία εμπίπτει Προϋποθέσεις εφαρμογής Επίπεδο μαθητών Βαθμός

Διαβάστε περισσότερα

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο

Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Mία πρόταση για το μάθημα των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο Θέμα: Επεξεργασία λεξιλογίου με τη βοήθεια ηλεκτρονικών λεξικών Εισαγωγή: η επεξεργασία του λεξιλογίου των ενοτήτων στο μάθημα της αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de

athanasphil@gmail.com, yan.kosto@gmail.com, gmarkop@phil.uoa.g,r skopetea@rz.uni-potsdam.de ΦΡΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΘΕΤΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ: ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ * Θανάσης Γεωργακόπουλος 1, Γιάννης Κωστόπουλος 1, Γεώργιος Μαρκόπουλος 1, Σταύρος Σκοπετέας 2 1 Πανεπιστήμιο Αθηνών, 2 University

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα.

Η πρόταση. Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Η πρόταση Πρόταση λέγεται ένα σύντομο κομμάτι του λόγου, που περιλαμβάνει μια σειρά από λέξεις με ένα τουλάχιστον ρήμα και έχει ολοκληρωμένο νόημα. Ορθογραφικές παρατηρήσεις 1. Το πρώτο γράμμα κάθε πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυπική και άτυπη χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα μεταφράσματα από όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Μιχάλης Καλλέργης, Μαριζέτα Γεωργουλέα Εξετάζεται η χρήση της μετοχής σε επιλεγμένα ελληνικά μεταφράσματα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας

ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ. Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΓΛΩΣΣΑ Γ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Πέτρος Κλιάπης 3η Περ. Ημαθίας ΗΔομή του Εκπαιδευτικού Υλικού Για τη διδασκαλία της Γλώσσας στην Γ τάξη του Δημοτικού χρησιμοποιείται το παρακάτω υλικό: Βιβλίο του Μαθητή, 3 τεύχη (240

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ.

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2014-2015) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΛΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΟΥΚΙΔΙΔΗ, ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΑΞΗ: Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Στην ύλη των εξετάσεων περιλαμβάνονται τα εξής: Τα επόμενα κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon. ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΕΞΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ (1976-2006) Γιώργος Τράπαλης Κέντρο Λεξικολογίας trapalis@lexicon.gr Abstract In this paper the term Modern Greek Lexicography

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης

Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Η εξέλιξη στα συστήματα Μηχανικής Μετάφρασης Σοφιανόπουλος Σωκράτης Ινστιτούτο Επεξεργασίας του Λόγου Δομή παρουσίασης Τι είναι η Μηχανική Μετάφραση (Machine Translation) Ιστορική αναδρομή Είδη συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι, Αγαπητοί μου Αρχαία Ελληνική Γλώσσα: η βασική μέθοδος διδασκαλίας της Νεοελληνικής ως ξένης γλώσσας ΤΑΤΙΑ ΜΤΒΑΡΕΛΙΤΖΕ Υποψήφια διδάκτωρ του Ινστιτούτου Κλασσικής Φιλολογίας, Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ -ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Σχέδιο Διδασκαλίας Τάξη: Β Γυμνασίου Μάθημα: Νεοελληνική Γλώσσα Θέμα: Η συνοχή ενός ευρύτερου Κειμένου Διάρκεια: Μία περίοδος Στην τέταρτη ενότητα ο προγραμματισμός προβλέπει έξι περιόδους. Η συγκεκριμένη

Διαβάστε περισσότερα

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια

Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Υποθετικές προτάσεις και λογική αλήθεια Δρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος Σχολικός Σύμβουλος κλάδου ΠΕ03 www.p-theodoropoulos.gr Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μια ερμηνεία της λογικής αλήθειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων

Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Πιστοποίηση επάρκειας της ελληνομάθειας. Οδηγίες για την ανάπτυξη εξεταστικών ερωτημάτων Εισαγωγή Από το Μάιο του 2011 έγιναν ουσιαστικές και ριζικές αλλαγές στο πιστοποιητικό ελληνομάθειας, που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ. Η σύνταξη μιας πρότασης ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟΙ ΟΡΟΙ Η σύνταξη μιας πρότασης Τα δύο πιο βασικά στοιχεία σε κάθε πρόταση είναι το ρήμα και το ουσιαστικό. Το κομμάτι της πρότασης που αναφέρεται στο ρήμα το λέμε ρηματικό σύνολο (ΡΣ) ή ρηματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA)

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΝΝΟΙΑΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑΣ: Ο ρόλος των οπτικών αναπαραστάσεων (OA) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θεωρώντας ότι η διδακτική σας εμπειρία είναι πολύτιμη στην έρευνά μας θα σας παρακαλούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ (ΒΟΛΟΣ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γλωσσικό Λάθος Ορισμός και προβλήματα Ως γλωσσικό λάθος θα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ:

ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ: Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Ημερίδα παρουσίασης CLARIN-EL 1/10/2010 Πένυ Λαμπροπούλου Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου / Ε.Κ. "Αθηνά" ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΧΩΡΟΥ ΓΤ ΓΙΑ ΚΑΕ Στο

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης.

Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. Πρόγραμμα θερινής περιόδου Γ Λυκείου 2015 2016 Από 18 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2015 Διάρκεια προγράμματος: έξι (6) εβδομάδες Εβδομαδιαίο οργανόγραμμα ύλης. συγκεκριμένος σχεδιασμός διδακτέας και εξεταστέας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν

ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω. ΥΠΟΤΑ- ΚΤΙΚΗ ω ης η ωμεν. ισθι εστω. εσοίμην εσοιο εσοιτο εσοίμεθα εσοισθε εσοιντο ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ. ο υσης ο υσ η ο υσαν ΕΙΜΙ= είμαι, υπάρχω Ε- ΝΕ- ΣΤΩ- ΤΑΣ ΠΑ- ΡΑ- ΤΑ- ΤΙ- ΚΟΣ ΜΕΛ- ΛΟ- ΝΤΑΣ ΚΛΙΣΗ ΟΡΙΣΤΙ- ΚΗ ε ιμί ε ι εστί(ν) εσμέν εστέ ε ισί(ν) η/ ην ησθα ην ημεν ησαν εσομαι εσ η/ εσει εσται εσόμεθα εσεσθε εσονται ΥΠΟΤΑ-

Διαβάστε περισσότερα

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο

[+εαυτό / +Α] Αναφορικές εκφράσεις: δεδομένα από τα Νέα Ελληνικά. Brian D. Joseph Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο [In D. Theofanopoulou-Kondou, X. Laskaratou, M. Sifianou, M. Georgiafendis, & V. Spyropoulos, eds. Sinxrones tasis stin eliniki glosologia. Meletes afieromenes stin Eirene Philippaki-Warburton [Synchronic

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα,

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΛΕΛΟΥ-ΜΙΧΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, 157-81 (γρ. 807) Τηλέφωνο εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή. Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη

Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή. Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη Εισαγωγή στην Κανονική Κατανομή Παιδαγωγικό Τμήμα ημοτικής Εκπαίδευσης ημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Αλεξανδρούπολη Ένα πρόβλημα Πρόβλημα: Ένας μαθητής είχε επίδοση στο τεστ Μαθηματικών 18 και στο τεστ

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΤΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 5.1 Γενικές παρατηρήσεις Παρατηρείται αύξηση του αριθµού των µαθητών κατά 7,37% κατά το σχολικό έτος 2001-02 σε σχέση µε το σχολικό έτος 2000-01. Σχόλιο:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές.

ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. ΑΝΣΩΝΤΜΙΕ Είναι κλιτές λέξεις που αντικαθιστούν ονοματικές φράσεις και κάνουν την ίδια «δουλειά» με αυτές. Οι αντωνυμίες δίνουν στον λόγο μας συντομία και σαφήνεια. Μας βοηθούν να μιλάμε πιο εύκολα για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β )

ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΤΕΧΝΟΓΛΩΣΣΙΑ VIII ΛΟΓΙΚΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΓΙΑΝΗΣ, ΠΑΠΑΚΙΤΣΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗ: ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ (Β ) ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της άσκησης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση συστήματος διόρθωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Γ' Τάξης Γενικού Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ. Γ' Τάξης Γενικού Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ' Τάξης Γενικού Λυκείου Θετική και Τεχνολογική Κατεύθυνση ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Ανδρεαδάκης Στυλιανός Κατσαργύρης Βασίλειος Μέτης Στέφανος Μπρουχούτας Κων/νος Παπασταυρίδης Σταύρος Πολύζος Γεώργιος Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας

ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 2008-2009. Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ. ρωμαϊκής λογοτεχνίας, γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΥΛΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΧ.ΕΤΟΥΣ 008-009 Σχ. Μονάδα: ο Γενικό Λύκειο ιαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Τάξη Β Τμήμα: Β θεωρητική 1 Μάθημα: Λατινικά Διδάσκουσα Καθηγήτρια: Γιακουμάτου Μαρία-Θηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015)

Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Οκτώβριος 2014 Πρόγραμμα Επιμόρφωσης για τη Διδασκαλία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας - Φάση Α (2014-2015) Γλωσσική Εκπαίδευση - Εκπαίδευση στον Γραμματισμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Σχολικό έτος: 2012-2013 ΤΜΗΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Προτεινόμενος Προγραμματισμός κατά ενότητα Ενότητα 15 Α. Κείμενο Η Αθήνα προπύργιο της Ευρώπης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι πόρων προς συγκέντρωση Σενάρια χρήσης

Τύποι πόρων προς συγκέντρωση Σενάρια χρήσης Τύποι πόρων προς συγκέντρωση Σενάρια χρήσης Μαρία Γαβριηλίδου Πένυ Λαμπροπούλου Γιούλη Μπακαγιάννη ΙΕΛ /ΕΚ «Αθηνά» 14 Μαΐου 2015 Τι τύπους πόρων συγκεντρώνουμε; Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 15.5.2015 Τύποι πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο. Ενότητα 2: Στοιχεία της γλωσσικής γνώσης Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ

Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο. Ενότητα 2: Στοιχεία της γλωσσικής γνώσης Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Ο Γραπτός λόγος στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Στοιχεία της γλωσσικής γνώσης Στελλάκης Νεκτάριος Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών ΤΕΕΑΠΗ Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί

Διαβάστε περισσότερα

10ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία»

10ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» 10ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία» Αθήνα, 12-14 14 Νοεμβρίου 2015 Πολυτυπίες της Νέας Ελληνικής σε νεοελληνικά λεξικά και σχολικά εγχειρίδια της γλώσσας και της λογοτεχνίας: Διαστάσεις (κοινωνιο-)γλωσσικής

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματικές κάρτες

Επαγγελματικές κάρτες Επαγγελματικές κάρτες Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Θεματική: Τα επαγγέλματα των γονιών της τάξης μας ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου

Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους. Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Pos matome Griko: Το εκπαιδευτικό υλικό. Β Επίπεδο για ενηλίκους Μαριάννα Κατσογιάννου, Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια, Παν/μιο Κύπρου Χαιρετίζοντας την σημερινή εκδήλωση εκ μέρους του Πανεπιστημίου Κύπρου, θα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013

Μεταφράζοντας ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Μεταφράζοντας το κρίκετ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΜΠΟΤΟΝΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΜΑΡΙΑ 9 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ» ΕΛΕΤΟ ΑΘΗΝΑ, 7-9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 Εισαγωγικά γ Κρίκετ: ένα ήρεμο ομαδικό άθλημα κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT

Σοφία Ζερδελή ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Sophia Zerdeli ABSTRACT Επιστημονική θεώρηση της λεξικογραφικής και λεξικολογικής ορολογίας σε μονόγλωσσα ελληνικά και ξένα λεξικά και εγχειρίδια γλωσσολογικών όρων: Η συμβολή της αρχαίας ελληνικής και λατινικής στη διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο;

ΑΣΚΗΣΕΙΣ. 3) Να σχολιάσετε τον κάθε όρο ειρήνης και ποιές συνέπειες θα έχει για τους Αθηναίους. Πώς ο Ξενοφώντας διακρίνει τον σημαντικότερο όρο; ΑΣΚΗΣΕΙΣ Ερωτήσεις κατανόησης 1) Ποια απάντηση έδωσαν οι Σπαρτιάτες στους συμμάχους τους για την τύχη των Αθηναίων; Ποιοι οι λόγοι αυτής της απόφασης και ποια τα κίνητρα των Σπαρτιατών; Πώς την κρίνετε;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ Β ΚΥΚΛΟΥ ΤΕΕ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 03 / 05 / 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΟ: Μέλλον Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ, Η Ελληνική γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες

Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Η Μάθηση και η Διδασκαλία με Χάρτες Διάλεξη 7α: Νοητικοί Χάρτες Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου Ευανθία Μιχαηλίδου Στόχος εκπαίδευσης Κατανόηση γεωγραφικού χώρου Οπτική αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά.

Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά. Μάθημα Περιεχόμενο Επικοινωνιακός στόχος Λεξιλόγιο Νέα ελληνικά Πανεπιστήμιο Stendhal Grenoble 3 Επίπεδο A2 Α εξάμηνο-επιλογή / επιμέλεια Μ. Ζουμπουλίδου Γραμματικό Κοινωνικοπολιτιστικά περιεχόμενο Βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις

Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Πρόγραμμα: Εκπαίδευση Μουσουλμανοπαίδων 2005-2007 Δράση: Γραμματική και Διδασκαλία Εργο: Γλωσσικές Ασκήσεις Οδηγίες γιά τις Γλωσσικές Ασκήσεις Επιστημονικός υπεύθυνος - επιμέλεια: Σ. Α. Μοσχονάς Συντακτική

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ

A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ A. ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Για τη διδασκαλία του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Β ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Β Γυμνασίου διδάσκεται δυόμισι (2,5) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης

Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Ο ρόμβος της γλωσσικής εκπαίδευσης Το παράδειγμα του παράγω Έκδοση Α Διεύθυνση Επιμόρφωσης & Κατάρτισης Ιανουάριος 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Το θεωρητικό μοντέλο του ρόμβου... 3 2. Το μοντέλο του ρόμβου μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαιοελληνικής Καταγωγής Παιδαγωγικοί Όροι στα Γερμανικά» Βασιλική Παλασάκη, Παν/μιο Θεσσαλίας 9 ο Συνέδριο Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία Η ένταξη της Αρχαιοελληνικής στη Γερμανική Χρονολογικές φάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 17448 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Κατσικογιώργου Ειρήνη Θέματα Α. Στο κείμενο καταγράφονται τα χαρακτηριστικά του δημοσιογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων:

1.Να υπογραμμίσεις τα υποκείμενα των παρακάτω προτάσεων: Το Υποκείμενο Το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα που κάνει ή παθαίνει κάτι ή βρίσκεται σε μια κατάσταση λέγεται υποκείμενο. Για να βρούμε το υποκείμενο σε μία πρόταση κάνουμε την ερώτηση "ποιος; ποια; ποιο;".

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.

Μέρος Β /Στατιστική. Μέρος Β. Στατιστική. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua. Μέρος Β /Στατιστική Μέρος Β Στατιστική Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Μαθηματικών&Στατιστικής/Γ. Παπαδόπουλος (www.aua.gr/gpapadopoulos) Από τις Πιθανότητες στη Στατιστική Στα προηγούμενα, στο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 35 ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΑ ΛΕΞΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ: ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ Κουρμπέτης Βασίλης Σύμβουλος Ειδικής Αγωγής, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο kourbeti@pi-schools.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα