Η ηωσινοφιλία στην καθημερινή πράξη

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ηωσινοφιλία στην καθημερινή πράξη"

Transcript

1 Η ηωσινοφιλία στην καθημερινή πράξη Δημήτρης Μήτσιας Αλλεργιολόγος Παίδων & Ενηλίκων Επιστημονικός Συνεργάτης Αλλεργιολογικό Τμήμα Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχουν εμφανιστεί πολλές διαφορετικές ταξινομήσεις των ηωσινοφιλικών παθήσεων. Αυτές διατρέχουν ευρύτατο φάσμα ειδικοτήτων (παθολογία, παιδιατρική, αιματολογία, ρευματολογία, αλλεργιολογία κ.ά.) και έχουν συμβάλλει στη σύγχιση που παρατηρείται σχετικά με ορισμούς και κριτήρια διάγνωσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αλληλοεπικάλυψή τους είναι σημαντική αλλά δεν έχει διαμορφωθεί μια παγκόσμια κοινά αποδεκτή ομοφωνία. Εξάλλου, η συνεχής έρευνα στον τομέα έχει οδηγήσει στην αναγνώριση αρκετών νέων μοριακών και ανοσολογικών μηχανισμών που βοηθούν στην καλύτερη ταξινόμηση και κατανόηση των παθήσεων αυτών. Μέσα στο 2012 δημοσιεύτηκαν δύο πολύ σημαντικά άρθρα που προσεγγίζουν τα ηωσινοφιλικά νοσήματα και συγκεντρώνουν ευρύτατο βαθμό ομοφωνίας. Με βάση αυτά, στο παρόν κείμενο θα επιχειρηθεί μια συστηματική προσέγγιση του παιδιατρικού ασθενούς με ηωσινοφιλία με έμφαση στη διαγνωστική προσπέλαση και ταξινόμηση η οποία και θα καθορίσει τις ειδικές θεραπευτικές επιλογές. Φυσιολογία ηωσινοφίλων Το ανώτερο όριο ποσοστού ηωσινοφίλων στην περιφέρεια είναι 3-5% με απόλυτο αριθμό τα κύτταρα/mm 3. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, τα όρια αυτά ρυθμίζονται στενά υπό την επίδραση δικτύου κυτταροκινών όπως οι IL-3, IL-5 και GM-CSF, κύριοι παραγωγοί των οποίων είναι τα ενεργοποιημένα Τ λεμφοκύτταρα, μαστοκύτταρα και κύτταρα του στρώματος. Τα ηωσινόφιλα, όπως όλα τα κύτταρα της λευκής σειράς, προέρχονται από πρόδρομα CD34+ αιμοποιητικά κύτταρα. Οι κυτταροκίνες αυτές ρυθμίζουν όχι μόνο ανάπτυξη και πολλαπλασιασμό αλλά και την ενεργοποίησή τους. Αυτή συνίσταται στη μετανάστευση σε ιστούς/όργανα όπου φυσιολογικά μπορεί να μην ανευρίσκονται και την παραγωγή βιολογικά δραστικών μορίων όπως η ηωσινοφιλική υπεροξειδάση (ΕΡΟ), η ηωσινοφιλική κατιονική πρωτεΐνη (ECP) καιη μείζων βασική πρωτεΐνη (ΜΒΡ). Σε ένα πρώτο στάδιο επηρεάζεται το μικροπεριβάλλον και η ομοιόσταση του οργάνου, αν όμως η ενεργοποίηση είναι μαζική και χρονικά επίμονη επέρχονται σημαντικές δομικές αλλαγές όπως ίνωση ή/και θρόμβωση και σοβαρή οργανική βλάβη. Στο μυελό των οστών τα ηωσινόφιλα ανέρχονται σε 1-6% και φυσιολογικά βρίσκονται (σε

2 αριθμούς όχι καθορισμένους και κοινά αποδεκτούς) στα δευτερογενή λεμφικά όργανα (σπλήνα και λεμφαδένες), το θύμο και το γαστρεντερικό βλεννογόνο από το στομάχι μέχρι το παχύ έντερο. Στα υπόλοιπα όργανα φυσιολογικά δεν υπάρχουν ηωσινόφιλα και δεν ανιχνεύονται οι ηωσινοφιλικές πρωτεΐνες. Ορισμοί Η αύξηση των ηωσινοφίλων στην περιφέρεια μπορεί να είναι ήπια (500-1,500κύτταρα/mm 3 ), μέτρια ή εκσεσημασμένη (1,500-5,000 κύτταρα/mm 3 ) και βαρειά ή μαζική (>5,000 κύτταρα/mm 3 ). Σε κάθε περίπτωση αυτό καλείται ηωσινοφιλία και ουσιαστικά υποδηλώνει την αύξηση των ηωσινοφίλων σε μία ορισμένη χρονική στιγμή πάνω από το φυσιολογικό όριο των 500 κυττάρων/mm 3. Ως υπερηωσινοφιλία (HE) ορίζεται: 1. η ανίχνευση στο αίμα>1,500 κύτταρων/mm 3 (δηλαδή τουλάχιστον βαθμός μέτριας ηωσινοφιλίας) σε δύο χρονικές περιπτώσεις με διάστημα τουλάχιστον 1 μηνός (περιφερική υπερηωσινοφιλία). Επίσης, 2. εν γένει κάθε περίπτωση διήθησης οργάνου στο οποίο δε βρίσκεται φυσιολογικός αριθμός ή ενεργότητα ηωσινοφίλων ονομάζεται υπερηωσινοφιλία (ιστική υπερηωσινοφιλία). Τα κριτήρια σε αυτήν την περίπτωση δεν είναι σαφώς ορισμένα και αφήνεται στην κρίση του ιατρού ο οποίος αξιολογεί ποιοτικά και ημιποσοτικά χαρακτηριστικά της βιοψίας. Ειδικά για το μυελό των οστών τα ηωσινόφιλα πρέπει να είναι >20% των εμπύρηνων κυττάρων. Σχετικά με τα παραπάνω τονίζεται ότι αν κατά την παρουσίαση του ασθενούς προκύπτει οργανική βλάβη που αποδίδεται στα ηωσινόφιλα, το κριτήριο του χρονικού διαστήματος μηνός δεν απαιτείται ώστε να μην εμποδιστεί η έγκαιρη έναρξη αγωγής. Στην περίπτωση διήθησης οργάνων, η ανίχνευση προϊόντων ηωσινοφίλων (π.χ. θετικές ειδικές χρώσεις για ΕΡΟ, ECP ή MBP) αρκεί για να στοιχειοθετηθεί υπερηωσινοφιλία ακόμα και επί μη εύρεσης μεγάλου αριθμού ηωσινοφίλων. Τέλος, μπορεί να υπάρχει ιστική ηωσινοφιλία χωρίς αντίστοιχη περιφερικη (στο αίμα) συνήθως, ωστόσο, αναδεικνύεται τουλάχιστον ηωσινοφιλία (δηλαδή >500 κύτταρα/mm 3 ). Ως υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο (HES) ορίζεται κάθε περίπτωση περιφερικής υπερηωσινοφιλίας συν οργανική βλάβη/δυσλειτουργία ενός ή περισσοτέρων οργάνων που αποδίδεται στην παρουσία ηωσινοφίλων. Όπως και στην προηγούμενη περίπτωση, ενδείξεις επικείμενης σοβαρής οργανικής βλάβης, αίρει την ανάγκη δύο διαδοχικών μετρήσεων και ο ορισμός του συνδρόμου ισχύει ακόμα και με μία μέτρηση. Η οργανική βλάβη/δυσλειτουργία

3 στοιχειοθετείται από θετική βιοψία (με κριτήρια ως άνω) συν στοιχεία ίνωσης (πνεύμονα, καρδιάς, δέρματος, γαστρεντερικού κ.ά) ή θρόμβωσης (με ή χωρίς θρομβοεμβολισμό) ή δερματικών βλαβών (π.χ. οίδημα, εξελκώσεις, κνησμός, έκζεμα) ή κεντρική/περιφερική νευροπάθεια. Σπανιότερα προσβαλλόμενα όργανα είναι οι νεφροί, το ήπαρ, το πάγκρεας κ.ά. Τέλος, υπάρχει μια εκτενής λίστα νόσων στις οποίες πάσχει μόνο ένα όργανο και στις οποίες ανιχνεύονται ηωσινόφιλα (οργανο-ειδικές νόσοι σχετιζόμενες με ηωσινόφιλα). Αυτές δε χαρακτηρίζονται ως υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο επειδή η οργανική βλάβη/δυσλειτουργία δεν αποδίδεται κυρίως στην παρουσία ηωσινοφίλων. Από τους ορισμούς στη διάγνωση Απλουστευτικά, οι όροι υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο και υπερηωσινοφιλία διαφέρουν μόνο στο κατά πόσον υπάρχει ή δεν υπάρχει, αντίστοιχα, οργανική προσβολή. Είναι εξαιρετικά χρήσιμο να ορίζονται με σαφήνεια, ωστόσο δε βοηθάνε ιδιαίτερα στη διαγνωστική προσπέλαση. Αντίθετα, η αύξηση των ηωσινοφίλων, πρωτίστως για λόγους κατανόησης αλλά και για την περαιτέρω διαγνωστική καθοδήγηση, είναι εξαιρετικά χρήσιμο να διαχωριστεί είτε σε αντιδραστική, είτε σε κλωνική. Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει εκτενής λίστα διαγνώσεων που προκαλούν αυτήν την υπεραντιδραστική ή κλωνική υπερηωσινοφιλία και προκειμένου ο ιατρός να φτάσει στην ορθή διάγνωση χρειάζεται εκτενής και χρονοβόρος πολλές φορές εργαστηριακός έλεγχος. Είναι πολύ σημαντικό επομένως οι όροι υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο και υπερηωσινοφιλία να θεωρούνται παροδικοί όροι εργασίας, μέχρι να γίνει η ορθή ταξινόμηση του ασθενούς σε κάποια από τις αντιδραστικές ή κλωνικές νόσους. Αντιδραστική (δευτεροπαθής) υπερηωσινοφιλία Το πρώτο διαγνωστικό βήμα είναι αυτό της εύρεσης πιθανού αιτίου αντιδραστικής υπερηωσινοφιλίας. Αυτά είναι ποικίλα και αφορούν σε πολλές υποειδικότητες. Η αύξηση των ηωσινοφίλων οφείλεται κυρίως σε αυξημένη παραγωγή των κυτταροκινών από τις οποίες εξαρτάται η ομοιόστασή τους, δηλαδή IL-3, GM-CSF και κυρίως IL-5. Δεν είναι δηλαδή προϊόντα ανεξέλεγκτου πολλαπλασιασμού ενός αρχικού κυττάρου. Μπορεί να είναι παροδική, επεισοδιακή ή επίμονη. Μεγάλος αριθμός κλινικά εμφανών ή και υποκλινικών ιώσεων μπορεί να εμφανιστούν ως ηωσινοφιλία η οποία όμως στις περισσότερες περιπτώσεις είναι παροδική. Για αυτόν το λόγο, και επί μη εμφανούς ή επείγουσας οργανικής βλάβης, η επανάληψη

4 της μέτρησης μετά από ένα μήνα είναι κριτήριο υπερηωσινοφιλίας αν αυτή επιμένει τότε κρίνεται αναγκαία η περαιτέρω εργαστηριακή διερεύνηση. Τα πιο συχνά αίτια επίμονης ηωσινοφιλίας είναι οι παρασιτώσεις, οι ατοπικές/αλλεργικές νόσοι, αντιδράσεις σε φάρμακα καθώς και ορισμένες αυτοάνοσες νόσοι. Παρασιτώσεις Η συχνότητα των παρασιτικών λοιμώξεων τείνει τα τελευταία χρόνια να αυξηθεί και αποτελεί από τα πιο συχνά αίτια ασυμπτωματικής υπερηωσινοφιλίας. Ταξίδια σε ενδημικές περιοχές, πόση νερού μη ελεγμένου, βρώση ωμών λαχανικών και κρεάτων, συχνές επαφές με ζώα-ενδιάμεσους ξενιστές κ.ά. αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου. Οι ελμινθιάσεις τις περισσότερες φορές δεν προκαλούν ιδιαίτερη νοσηρότητα κάτι που οφείλεται εν μέρει και στην πολύ ιδιαίτερη αλληλεπίδραση που έχει αναπτυχθεί μεταξύ αυτών και του ανοσοποιητικού συστήματος. Η καθ υπεροχήνth2 αντιδραστικότητα ευνοεί την παραγωγή ηωσινοφίλων ο ρόλος των οποίων στην αντιμετώπιση των παρασίτων δεν είναι απόλυτα χαρακτηρισμένος. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως τα ηωσινόφιλα στην περιφέρεια αυξάνουν κατά την αιματική φάση του κύκλου ζωής των παρασίτων ενώ μειώνονται όταν αυτά περιχαρακώνονται στους ιστούς (π.χ. πνεύμονες, έντερο κ.λπ.). Αυτό αποτελεί και το κύριο πρόβλημα στη διαγνωστική προσέγγιση των ασθενών. Οι μικροσκοπικές και παρασιτολογικές εξετάσεις κοπράνων αποσκοπούν στην εύρεση ωαρίων` αυτά δεν εμφανίζονται με σταθερό ρυθμό και επομένως η ευαισθησία της εξέτασης είναι πάρα πολύ μικρή. Απαιτούνται τουλάχιστον τρεις (όσο περισσότερες τόσο καλύτερα) σε διαφορετικές χρονικές στιγμές προκειμένου να αυξηθεί η πιθανότητα θετικής διάγνωσης. Επί κλινικής υποψίας, ο ορολογικός έλεγχος (ανίχνευση αντισωμάτων για εχινόκοκκο, τοξόκαρα, σχιστόσωμα, strongyloides κ.λπ.) είναι ιδιαίτερα χρήσιμος. Οντολογικά, παράσιτα όπως η ασκαρίδα, τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, η κατσαρίδα και το παράσιτο των ψαριών anisakis (προκαλεί τροφικές αλλεργικές εκδηλώσεις και στους ανθρώπους) είναι παρόμοια και μοιράζονται αντιγονικούς επιτόπους. Θετικά, λοιπόν, δερματικά τεστ νυγμού στα τελευταία αποτελούν έμμεσους δείκτες παρασίτωσης και το τελευταίο διάστημα χρησιμοποιούνται στη Μονάδα μας με ιδιαίτερη επιτυχία. Επιπλέον έλεγχος με ακτινογραφία ή CT θώρακα, CT ή U/S κοιλίας, ΗΚΓ ή U/S καρδιάς καθορίζεται ανάλογα με τα συμπτώματα, το ιστορικό έκθεσης κ.λπ. Ατοπία/Αλλεργικές νόσοι Η ατοπική δερματίτιδα και, κυρίως, η αλλεργική ρινίτιδα και το αλλεργικό άσθμα αποτελούν το συχνότερο αίτιο ηωσινοφιλίας. Αυτή όμως, σπάνια φτάνει στα επίπεδα υπερηωσινοφιλίας (δηλαδή >1,500 κύτταρα/mm 3 ). Το ιστορικό ατοπικής δερματίτιδας, ενδεχομένων τροφικών αλλεργιών και το οικογενειακό ιστορικό σε συνδιασμό με αλλεργιολογικό έλεγχο (δερματικές δοκιμασίες και ανίχνευση ειδικών IgEστον ορό με RAST/CAP) βοηθάνε σημαντικά στη διάγνωση ειδικά σε ηλικίες όπου

5 η συμπτωματολογία δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο αν οφείλεται σε αμιγώς μεταλοιμώδες στοιχείο ή αν συνυπάρχει και αλλεργικό υπόστρωμα. Ωστόσο, ο πολύ μεγάλος επιπολασμός των νόσων αυτών σε συνδιασμό με την ήπια ηωσινοφιλία που προκαλούν, καθιστούν αναγκαία τη συνέχιση της διαγνωστικής προσπέλασης σε περίπτωση υπερηωσινοφιλίας καθώς είναι πιθανό να υποκρύπτεται και άλλη νόσος. Αντιδράσεις σε φάρμακα Ηωσινοφιλία μπορεί να προκαλέσει η λήψη ουσιαστικά οποιουδήποτε σκευάσματος φαρμακευτικού, ομοιοπαθητικού ή συμπληρώματος διατροφής. Η ηωσινοφιλία σε πολλές περιπτώσεις είναι ασυμπτωματική όπως για παράδειγμα μετά από λήψη β-λακταμικών αντιβιοτικών ή συμπληρωμάτων διατροφής. Τα συμπτώματα μπορεί να αφορούν σε ένα όργανο στόχο (οργανοειδική) όπως για παράδειγμα νεφρίτιδα από β-λακταμικά, αγγειΐτιδα από τετρακυκλίνες και αλλοπουρινόλη, πνευμονίτιδα από μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και μπλεομυκίνη, μυοκαρδίτιδα από ρανιτιδίνη και άλλα πολλά. Σε περίπτωση συστηματικών συμπτωμάτων ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται το σύνδρομο DRESS (Drug-Related Eosinophilia with Systemic Symptoms) που έχει ως κυριότερα αίτια τα αντιεπιληπτικά φάρμακα, τις σουλφοναμίδες και την αλλοπουρινόλη. Εκδηλώνεται με δερματικό, κυρίως καθολικό και εξέρυθρο, εξάνθημα, πυρετό, περιφερική υπερηωσινοφιλία, αναιμία και λευκοκυττάρωση και προσβολή οργάνων όπως το ήπαρ (αύξηση τρανσαμινασών). Αυτά τα ευρήματα τονίζεται ότι δεν εμφανίζονται όλα μαζί, αλλά χρονικά διαδέχεται το ένα το άλλο και επομένως η αιτιακή συσχέτιση είναι πολλές φορές δύσκολη. Παράλληλα η λήψη του ενοχοποιούμενου φαρμάκου μπορεί να έχει προηγηθεί μερικές εβδομάδες μέχρι και μήνες και επομένως η λήψη ακριβούς φαρμακευτικού ιστορικού μπορεί να οδηγήσει στη σωστή διάγνωση. Ο μηχανισμός επαγωγής του DRESS δεν είναι γνωστός, φαίνεται ότι η αναζωπύρωση ιών όπως ο HHV-6 παίζει σημαντικό ρόλο. Αυτοάνοσες νόσοι Από τις αυτοάνοσες νόσους, αυτές που χαρακτηρίζονται από ηωσινοφιλία είναι οι αγγειΐτιδα Wegener και το σύνδρομο (αγγειΐτιδα) Churg-Strauss. Στα πλαίσια της γενικότερης διέγερσης του ανοσοποιητικού σε αυτούς τους ασθενείς παράγονται αυξημένες ποσότητες κυτταροκινών που ευνοούν την ηωσινοφιλοποίηση. Συνήθως δεν είναι ασυμπτωματικές και η ηωσινοφιλία ανευρίσκεται στα πλαίσια της διάγνωσης της νόσου η οπόια χαρακτηρίζεται από πυρετό, συστηματικά συμπτώματα όπως αρθραλγίες και καταβολή, συνήθως πνευμονικά και νεφρικά ευρήματα. Εργαστηριακά εκτός των συνηθισμένων ανοσολογικών εξετάσεων, τα αντισώματα έναντι κυτταροπλάσματος των ουδετεροφίλων c-anca και p-anca είναι ιδιαίτερα βοηθητικά στη διάγνωση. Το σύνδρομο ηωσινοφιλίας-μυαλγίας είναι εξαιρετικά σπάνιο και χαρακτηρίζεται από δερματικές και νευρολογικές εκδηλώσεις η επιδημική του μορφή σχετίζεται με την έκθεση σε L-τρυπτοφάνη.

6 Άλλες αυτοάνοσες νόσοι όπως ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, το σύνδρομο Sjogren s κ.ά. μπορεί σπάνια σε κάποια φάση της χρόνιας πορείας τους να συνοδεύονται από ηωσινοφιλία. Οργανοειδικές νόσοι που συνοδεύονται από ηωσινοφιλία Οι προηγούμενες κατηγορίες είναι μάλλον συστηματικές νόσοι υπό την έννοια ότι τα συμπτώματα αφορούν σε περισσότερα από ένα συστήματα. Αντιδραστική περιφερική υπερηωσινοφιλία, όμως, σε άλλοτε άλλο βαθμό μπορεί να παρατηρηθεί και σε οργανοειδικές νόσους. Τονίζεται ότι η διάγνωσή τους προϋποθέτει τον αποκλεισμό συστηματικής νόσου στα πλαίσια της οποίας υπάρχει η συγκεκριμένη οργανική προσβολή. Η συχνότερη ομάδα είναι οι ηωσινοφιλικές προσβολές του γαστρεντερικού συστήματος με τη μορφή της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας και της ηωσινοφιλικής γαστρεντερίτιδας ή κολίτιδας. Πρόκειται για νόσους που τα τελευταία χρόνια αυξάνουν θεαματικά σε συχνότητα στα πλαίσια της γενικότερης αύξησης των αλλεργικών νοσημάτων. Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα εκδηλώνεται ανάλογα με την ηλικία και τη διάρκεια της νόσου με απλή αποστροφή σε συγκεκριμένες τροφές, αναγωγές, καύσος και άλγος στην κατάποση, δυσκαταποσία ή/και ενσφήνωση τροφής. Η διάγνωση είναι κλινικοεργαστηριακή και κεντρικό ρόλο παίζει η βιοψία η οποία αναδεικνύει ηωσινοφιλική διήθηση σε όλο το μήκος του οισοφάγου (υπενθυμίζεται ότι ο οισοφάγος στερείται φυσιολογικά ηωσινοφίλων), ενεργοποίηση αυτών με αποκοκκίωσή και σχηματισμό αποστηματίων. Υποστηρικτικά και για την επιλογή της κατάλληλης αγωγής γίνεται εκτενής αλλεργιολογικός έλεγχος ο οποίος αποσκοπεί στην αναγνώριση υπεύθυνων τροφών και την απομάκρυνσή τους. Η ηωσινοφιλική γαστρεντερίτιδα/κολίτιδα είναι σπανιότερη αλλά και αυτή χαρακτηρίζεται από παρουσία αυξημένου αριθμού ενεργοποιημένων ηωσινοφίλων στις βιοψίες. Εδώ, η θέση όπου διηθούν τα ηωσινόφιλα καθορίζει εν πολλοίς και τα συμπτώματα καθώς αν είναι βλεννογονική υπάρχουν κυρίως διάρροιες και αίμα στα κόπρανα, αν είναι στον μυικό χιτώνα κοιλιακό άλγος και μετεωρισμός ενώ υποπεριτοναϊκή προσβολή χαρακτηρίζεται πολλές φορές από ασκήτη. Το επίπεδο προσβολής καθορίζει και την παρουσία ηωσινοφίλων στην περιφέρεια η οποία είναι μεγαλύτερη όσο πιο «βαθειά» αυτά βρίσκονται στη βιοψία. Συνήθως η υπερηωσινοφιλία είναι ήπια, λιγότερο μέτρια και σπάνια υψηλή. Τέλος, ηωσινοφιλία παρατηρείται και σε παιδιά με κοιλιοκάκη και επομένως έλεγχος με αντισώματα IgA και IgG έναντι τρανσγλουταμινάσης και IgA έναντι ενδομυσίου κρίνεται απαραίτητος καθώς η συμπτωματολογία μπορεί να είναι ιδιαίτερα αμβληχρή.

7 Άλλες οργανοειδικές νόσοι που εκδηλώνονται με υπερηωσινοφιλία είναι οι ηωσινοφιλικές πνευμονίες και η αλλεργική βρογχοπνευμονική ασπεργίλωση οπότε απαραίτητος είναι ανάλογα ο έλεγχος με σπιρομέτρηση, CT θώρακα, ή και ορολογικός/αλλεργιολογικός για ασπεργίλωση. Σπανιότερες νόσοι είναι η ηωσινοφιλική περιτοναΐτιδα (χαρακτηριστική δερματική προσβολή), η ηωσινοφιλική μυοκαρδίτιδα, η ηωσινοφιλική μηνιγγίτιδα και οι προαναφερθείσες διάμεσες νεφρίτιδες (κύριο αλιτιο τα φάρμακα). Κλωνική (πρωτοπαθής) υπερηωσινοφιλία H πλέον πρόσφατη ταξινόμηση των μυελοειδών νεοπλασιών, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, δημοσιεύτηκε το Σε αυτήν τη λίστα η «Χρόνια ηωσινοφιλική λευχαιμία, που δεν οφείλεται σε άλλο νεόπλασμα» είναι μία από τις οκτώ υποκατηγορίες των μυελοϋπερπλαστικών νεοπλασμάτων και υπήρχε και στις προηγούμενες ταξινομήσεις. Επιπλέον όμως, και ως αποτέλεσμα και αναγνώριση της διαρκούς ανακάλυψης νέων μοριακών μηχανισμών που οδηγούν σε κλωνική υπερηωσινοφιλία, δημιουργήθηκε μία νέα κατηγορία, αυτή των «Μυελοειδών και λεμφοειδών νεοπλασμάτων με συνοδό ηωσινοφιλία και διαταραχές του PDGFRA, PDGFRB ή FGFR1». Οι μηχανισμοί μέσω των οποίων προκύπτει η κλωνική διαταραχή δεν είναι στους σκοπούς αυτού του κειμένου. Αυτό όμως που έχει σημασία να τονιστεί είναι ότι στην ομάδα αυτή ανήκουν νόσοι στις οποίες ο ηωσινοφιλικός πληθυσμός είναι προϊόν ενός αρχικού κυττάρου το οποίο έχει τεθεί σε ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό εξαιτίας συγκεκριμένης γονιδιακής σύνθεσης. Οι κλινικές εκδηλώσεις της κλωνικής υπερηωσινοφιλίας ποικίλουν αντικατοπτρίζοντας την ετερογένεια της παθοφυσιολογίας. Τα πιο κοινά συμπτώματα είναι γενικευμένη κόπωση και αδυναμία, βήχας, δύσπνοια, μυαλγίες, αγγειοοίδημα, πυρετός, εξάνθημα και ρινίτιδα. Η υπερηωσινοφιλία είναι κατά κύριο λόγο μαζική (σε αναδρομική μελέτη του 2009 μέση τιμή ήταν τα 6,600 κύτταρα/mm 3, εύρος τιμών 1, ,000 κύτταρα/mm 3 ). Αναιμία και διαταραχές των αιμοπεταλίων (θρομβοπενία συχνότερα από θρομβοκυττάρωση) είναι συχνά ευρήματα. Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα σε σχέση με τις γυναίκες και σε κάθε περίπτωση υποψίας κλωνικής υπερηωσινοφιλίας χρειάζεται έλεγχος ενδεχόμενης καρδιακής προσβολής (ακρόαση για φυσήματα, έλεγχος για υπονύχιες γραμμοειδείς αιμορραγίες, U/S καρδιάς, ΗΚΓ κ.ά.). Πολύ απλές εξετάσεις, αλλά χρήσιμες για την αρχική προσέγγιση κλωνικής διαταραχής, είναι ο έλεγχος περιφερικού αίματος στο πλακάκι (παρουσία βλαστών, δυσπλαστικών κυττάρων ή μονοκυττάρωσης), η μέτρηση Β12, τροπονίνης και τρυπτάσης. Επί θετικής υποψίας, η υπεύθυνη γονιδιακή διαταραχή που προαναφέρθηκε επιχειρείται να αναδειχθεί κυρίως με RT-PCR ή FISH στο

8 περιφερικό αίμα (ανίχνευση του FIP1L1-PDGFRA γονιδίου), ή καρυοτυπικό έλεγχο στις θέσεις 4q12 (άλλα PDGFRA-fusion μόρια), 5q31-33 (PDGFRB) ή 8p11-13 (FGFR1). Ανάλυση μετάλλαξης στο γονίδιο KIT (κωδικόνιο 816) γίνεται για τον αποκλεισμό συνύπαρξης συστηματικής μαστοκυττάρωσης που σε μερικές περιπτώσεις συνοδεύεται από ηωσινοφιλία. Στόχος του ειδικού αυτού ελέγχου είναι η ορθή ταξινόμηση της υπερηωσινοφιλίας και η ακόλουθη ειδική θεραπευτική προσέγγιση. Όλες οι παραπάνω περιπτώσεις συναποτελούν το μυελοειδούς τύπου (M-type) νεόπλασμα με ηωσινοφιλία. Λεμφοειδούς τύπου (L-type) νεόπλασμα με ηωσινοφιλία Η υπερηωσινοφιλία εξάλλου μπορεί να οφείλεται σε κλωνική επέκταση Τ- λεμφοκυττάρων που παράγουν κυτταροκίνες. Η περίπτωση αυτή έχει χαρακτήρες τόσο πρωτοπαθούς (κλωνικότητα των Τ λεμφοκυττάρων) όσο και δευτεροπαθούς (αντιδραστικότητα των ηωσινοφίλων σε αυξητικούς παράγοντες) νόσου. Η πρωτοπαθής νόσος μπορεί να είναι Hodgkin s λέμφωμα, Τ-λέμφωμα ή Β λεμφοβλαστική λευχαιμία/λέμφωμα με συγκεκριμένες γονιδιακές αναδιατάξεις (όπως t(5;14)(q31;q32) που οδηγεί σε αύξηση της IL-3). Υπερπαραγωγή IL-5 επίσης περιγράφεται σε αρκετές περιπτώσεις. Λόγω αυτών, η τελευταία ομοφωνία ταξινομεί το L-type νεόπλασμα στις αντιδραστικές υπερηωσινοφιλίες. Κλινικά, αυτοί οι ασθενείς χαρακτηρίζονται κυρίως από δερματικά σημεία και συμπτώματα. Σε αρκετές περιπτώσεις αναδεικνύεται αύξηση συγκεκριμένου πληθυσμού Τ κυττάρων, π.χ. διπλά αρνητικών CD3+CD4-CD8- ή CD3-CD4+ (με κυτταρομετρία ροής), ή μονοκλωνικών Τ λεμφοκυττάρων (με PCR έλεγχο αναδιάταξης γονιδίων του Τ υποδοχέα). Ομοφωνία, ωστόσο, σχετικά με τα κριτήρια διάγνωσης λεμφοειδούς τύπου υπερηωσινοφιλίας δεν υπάρχουν. Η αυξημένη ολική IgE και η παραγωγή (εκτός της IL-5) και IL-4/IL-13 υποδηλώνει Th2 φαινότυπο για αυτά τα λεμφοκύτταρα, και πάλι όμως, δεν είναι πάντα σίγουρη η αιτιολογική σχέση τους με την υπερηωσινοφιλία. Οικογενής υπερηωσινοφιλία Πρόκειται για διαταραχή που μεταδίδεται με επικρατούντα αυτοσωματικό τύπο και χαρακτηρίζεται από εκσεσημασμένη ηωσινοφιλία. Οργανική βλάβη υπάρχει σε μερικά από τα μέλη της οικογένειας. Η ηωσινοφιλία μπορεί να εμφανιστεί από τους πρώτους 4 μήνες ζωής και είναι ιδιαίτερα σταθερή. Το υπεύθυνο γονίδιο εντοπίζεται μεν στην περιοχή 5q31-q33 αλλά δε φαίνεται να σχετίζεται με τα γνωστά γονίδια κωδικοποίησης των IL-3, IL-5, IL-13 ή GM-CSF. Παρά την παρατεταμένη και συνήθως εκσεσημασμένη η ωσινοφιλία, η κλινική πορεία των

9 ασθενών είναι καλοήθης γεγονός που αποδίδεται στο ότι τα ηωσινόφιλα δεν είναι ενεργοποιημένα. Νέα προτεινόμενη ταξινόμηση Μετά τα παραπάνω, και εξαιτίας αυτών, η ταξινόμηση που προτείνεται τελευταία από ευρύτατο αριθμό ειδικών από όλους τους εμπλεκόμενους τομείς για την HE έχει όπως φαίνεται στον πίνακα 1 και για το HES στον πίνακα 2. Αναφορικά με τον πίνακα 1 τονίζονται και πάλι τα εξής: πρώτον, οι όροι HE US και ΗΕ FA υποδηλώνουν ουσιαστικά άγνοια της υποκείμενης διεργασίας και επομένως επιβάλεται η παρακολούθηση για την ενδεχόμενη μετάβαση σε μία εκ των HE R / HE N. Δεύτερον, ακόμα και αυτές δεν είναι τελικές διαγνώσεις αλλά αποτέλεσμα ομαδοποίησης διαγνώσεων. Προτεινόμενη ορολογία Συντόμευση Παθογένεια/ορισμοί Κληρονομική (οικογενής) ΗΕ HE FA Άγνωστη παθογένεια, οικογενής, χωρίς σημεία/συμπτώματα ανοσοανεπάρκειας, χωρίς ενδείξεις HE N ή HE R ΗΕ απροσδιόριστης σημασίας HE US Χωρίς οικογενειακό ιστορικό, χωρίς ενδείξεις HEN ή HER, χωρίς οργανική βλάβη αποδιδόμενη στην ΗΕ Πρωτοπαθής (κλωνική/νεοπλασματική) ΗΕ HE N Υποκείμενο νεόπλασμα αρχέγονων κυττάρων, μυελοκυττάρων ή ηωσινοφίλων (κριτήρια WHO) Δευτεροπαθής (αντιδραστική) ΗΕ HE R Υποκείμενη νόσος, μη κλωνικά ηωσινόφιλα, η ΗΕ οφείλεται συνήθως σε κυτταροκίνες Πίνακας 1. Ταξινόμηση υπερηωσινοφιλίας (ΗΕ) HES Αναφορικά με τον πίνακα 2, αφού υπενθυμιστεί ότι ως υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο ουσιαστικά ορίζεται η παρουσία υπερηωσινοφιλίας συν οργανική βλάβη που αποδίδεται στα ηωσινόφιλα, τονίζεται και εδώ ότι ο όρος ιδιοπαθές HES (κατ αναλογία με την HE US ) ουσιαστικά οφείλεται στην μη ικανότητα αναγνώρισης της υποκείμενης διεργασίας η οποία (όπως και στις περιπτώσεις των HES R / HES N ) πρέπει να συνεχίσει να διερευνάται. Η κλωνικότητα τως ηωσινοφίλων είναι συνήθως δύσκολο να δειχθεί. Ιδιοπαθές HES Πρωτοπαθές (νεοπλασματικό) HES (HES N ) Δευτεροπαθές (αντιδραστικό) HES (HES R ) Άλλες οντότητες ή σύνδρομα που συνοδεύονται από ΗΕ Τυπικά ευρήματα Χωρίς υποκείμενο αίτιο ΗΕ,, χωρίς ενδείξεις HEN ή HER, οργανική βλάβη αποδιδόμενη στην ΗΕ Υποκείμενο νεόπλασμα αρχέγονων κυττάρων, μυελοκυττάρων ή ηωσινοφίλων (κριτήρια WHO) και οργανική βλάβη που αποδίδεται στην ΗΕ (κλωνικά ηωσινόφιλα) Υποκείμενη νόσος, μη κλωνικά ηωσινόφιλα, η ΗΕ οφείλεται συνήθως σε κυτταροκίνες και οργανική βλάβη που αποδίδεται στην ΗΕ Υπότυπος: Λεμφοειδές HES (κλωνικά Τ κύτταρα) Τυπικά ευρήματα Ειδικά σύνδρομα Η κλινική εκδήλωση είναι διακριτή και συνοδεύεται από ΗΕ η επίδραση της οποίας είναι ασαφής Άλλες οντότητες Κυρίως οργανοειδικές νόσοι στις οποίες η επίδραση της ΗΕ είναι ασαφής Πίνακας 2. Ταξινόμηση συνδρόμων και οντοτήτων που συνοδεύονται από ΗΕ

10 Στον πίνακα αυτό περιλαμβάνεται, σε ξεχωριστή κατηγορία, ομάδα συνδρόμων που συνοδεύονται από ηωσινοφιλία η κλινική σημασία της οποίας είναι αδιευκρίνιστη. Αυτά φαίνονται στον πίνακα 3. Σύνδρομο Gleich Υποτροπιάζοντα αγγειοοιδήματα, ΗΕ, αυξημένη IgM, κλωνικά Τ κύτταρα Σύνδρομο Churg-Strauss Νεκρωτική αγγειΐτιδα, πολυσυστηματική (κυρίως πνευμονική) προσβολή, ΗΕ. ANCA+ και ANCA - υπότυποι Σύνδρομο ηωσινοφιλίας-μυαλγίας Υποτροπιάζουσα μυαλγία και ΗΕ συχνά με νευρολογικά και δερματικά συμπτώματα Σύνδρομο Omenn ΗΕ με συνοδό σοβαρή SCID, συχνά εξάνθημα, οργανομεγαλία ή λεμφαδενοπάθεια. Μεταλλάξεις RAG1 ή RAG2 Σύνδρομο Hyper-IgE HE με υψηλή IgE. Κληρονομική ανοσοανεπάρκεια, έκζεμα, δυσμορφίες προσώπου. Μεταλλάξεις STAT3 ή DOCK8 Πίνακας 3. Μερικά σύνδρομα που σχετίζονται με ΗΕ. SCID: Severe Combined Immune Deficiency, ANCA: Antineutrophil cytoplasmic antibodies, DOCK8: dedicator of cytokinesis 8, RAG: recombinationactivating gene, STAT3: signal transducer and activator of transcription 3. Θεραπεία Η θεραπευτική προσέγγιση των υπερηωσινοφιλικών διαταραχών είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη λόγω κυρίως της δυσκολίας στη διάγνωση και τη σαφή ταξινόμηση στις προαναφερθείσες οντότητες. Εξάλλου, σε πολλές περιπτώσεις, τα ηωσινόφιλα βρίσκονται τυχαία αυξημένα σε αιματολογικούς έλεγχους ρουτίνας χωρίς άλλες κλινικές ενδείξεις ή ευρήματα οργανικής προσβολής. Υπερηωσινοφιλία Το πρώτο βήμα στο διαγνωστικό αλγόριθμο, όπως προαναφέρθηκε, είναι ο έλεγχος για υποκείμενη νόσο που προκαλεί και στην οποία μπορεί να αποδωθεί η υπερηωσινοφιλία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην περίπτωση παρασίτωσης όπου χορηγείται αντιπαρασιτική αγωγή ανάλογα με το αίτιο (συνηθέστερα πρόκειται για έλμινθα που απαντάει στη μεβενδαζόλη). Σε πολλές περιπτώσεις τα κλινικά ευρήματα είναι ιδιαίτερα αμβληχρά, η διαγνωστική αξία του εργαστηριακού ελέγχου είναι χαμηλή και το ιστορικό ασαφές. Όλα αυτά, σε συνδιασμό με τη χαμηλή τοξικότητα, καθιστούν, σε περίπτωση αποκλεισμού κάθε άλλης νόσου, την τυφλή χορήγησή της μεβενδαζόλης εύλογη. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε υποψία λοίμωξης από strongyloides πρώτα χορηγείται ιβερμεκτίνη και μετά κορτικοειδές προς αποφυγή συνδρόμου υπερπαρασίτωσης. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί η διάρκεια και το μέγεθος της ηωσινοφιλίας που χρειάζεται για να προκληθεί οργανική βλάβη σε συγκεκριμένο ασθενή. Με άλλα λόγια, ο καθορισμός του αν η υπερηωσινοφιλία θα μεταπέσει σε υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο είναι σχεδόν αδύνατος και δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν τη χορήγηση αγωγής σε ασυμπτωματικό ασθενή με βάση τον αριθμό των ηωσινοφίλων. Αν και κάποιοι θεωρούν τα 1,500-2,000 ηωσινόφιλα

11 /mm 3 όριο για έναρξη αγωγής, η στενή παρακολούθηση με συνεχείς ελέγχους μέχρι την ενδεχόμενη εμφάνιση συμπτωμάτων από κάποιο όργανο φαίνεται πιο συνετή επιλογή. Μοναδική εξαίρεση στα παραπάνω είναι η περίπτωση στην οποία αναδεικνύεται γονιδιακή βλάβη/κλωνική διαταραχή (δηλαδή HE N σύμφωνα με τη νεώτερη ταξινόμηση). Σε ασθενείς με την FIP1L1-PDGFRA γονιδιακή αναδιάταξη (Μ-type) η προληπτική θεραπεία με ιματινίβη είναι απόλυτα δικαιολογημένη δεδομένης της βαρύτητας της οργανικής προσβολής (συνήθως καρδιά) και της εξαιρετικής απάντησης στην αγωγή. Η αρχική δόση είναι 400mg ή 100mg την ημέρα ανάλογα αν αναδεικνύεται ή όχι, αντίστοιχα, άλλο μυελοειδές νεόπλασμα. Η αντιμετώπιση του λεμφοειδούς τύπου υπερηωσινοφιλίας (L-type) διαφέρει τα κορτικοειδή είναι πρώτης γραμμής θεραπεία. Σε ασθενείς ανθεκτικούς σε αυτήν, ή σε υποτροπή, προστίθεται IFN-α η οποία δε χορηγείται μόνη της εξαιτίας της πιθανότητας ανεξέλεγκτης λεμφοκυτταρικής εκτροπής. Η ιματινίβη είναι λιγότερο αποτελεσματική στα L-type νεοπλάσματα. Υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο Αντίθετα με την υπερηωσινοφιλία, η παρουσία οργανικής βλάβης επιβάλλει τη άμεση έναρξη αγωγής. Αυτή συνίσταται σε κορτικοειδή σε δόση ανάλογη με το όργανο που έχει προσβληθεί ή τη βαρύτητα της νόσου. Συνηθέστερη είναι η αρχική χορήγηση 1mg/kg ισοδύναμου πρεδνιζολόνης την ημέρα για διάστημα τέτοιο ώστε να επέλθει ύφεση (κλινική και αιματολογική) και μετά αργό tapering στη μικρότερη δόση που διατηρεί την ύφεση. Σε περίπτωση υποτροπής η υδροξυουρία και η IFN-α έχουν χρησιμοποιηθεί με επιτυχία σε περίπου 30% των ασθενών. Τέλος, προσεγγίσεις όπως αυτές των μονοκλωνικών anti-il-5 (mepolizumab) και anti-cd52 (alemtuzumab) είναι ακόμα σε ερευνητικό στάδιο και φαίνεται ότι η δράση τους περιορίζεται στο χρονικό διάστημα που αυτά χορηγούνται.

12 Βιβλιογραφία Gotlib J. World Health Organization-defined eosinophilic disorders: 2012 update on diagnosis, risk stratification, and management. Am J Hematol Sep;87(9): Valent P, Klion AD, Horny HP, et al. Contemporary consensus proposal on criteria and classification of eosinophilic disorders and related syndromes. J Allergy Clin Immunol Sep;130(3): Ackerman SJ, Butterfield JH. Eosinophilia, eosinophil-associated diseases, chronic eosinophilic leukemia, and the hypereosinophilic syndromes. In Hematology, 4th ed.hoffman R, Benz E Jr, Shattil SJ, Furie B, Cohen HJ, Silberstein LE, McGlave P, editors. Philadelphia: Churchill Livingstone; Ogbogu PU, Bochner BS, Butterfield JH, et al. Hypereosinophilic syndromes: A multicenter, retrospective analysis of clinical characteristics and response to therapy. J Allergy Clin Immunol 2009;124: Bain BJ, Gilliland DG, Horny H-P, et al.myeloid and lymphoid neoplasms with eosinophilia and abnormalities of PDGFRA, PDGFRB, or FGFR1. In:Swerdlow S,Harris NL,Stein H,Jaffe ES,Theile J,Vardiman JW, editors. World Health Organization Classification of Tumours. Pathology and Genetics of Tumours of Haematopoietic and Lymphoid Tissues. IARC Press: Lyon, France; pp Bain BJ, Gilliland DG, Horny H-P, et al.chronic eosinophilic leukaemia, not otherwise specified. In:Swerdlow S,Harris NL,Stein H,Jaffe ES,Theile J,Vardiman JW, editors. World Health Organization Classification of Tumours. Pathology and Genetics of Tumours of Haematopoietic and Lymphoid Tissues. IARC Press: Lyon, France; pp Klion AD. How I treat hypereosinophilic syndromes. Blood Oct 9;114(18): Gleich GJ, Leiferman KM. The hypereosinophilic syndromes: current concepts and treatments. Br J Haematol May;145(3): Klion AD, Law MA, Riemenschneider W, et al. Familial eosinophilia: a benign disorder? Blood Jun 1;103(11): Roufosse F, Weller PF. Practical approach to the patient with hypereosinophilia. J Allergy Clin Immunol Jul;126(1):39-44 Simon HU, Rothenberg ME, Bochner BS, et al. Refining the definition of hypereosinophilic syndrome. J Allergy Clin Immunol Jul;126(1):45-9 Simon D, Wardlaw A, Rothenberg ME. Organ-specific eosinophilic disorders of the skin, lung, and gastrointestinal tract. J Allergy Clin Immunol Jul;126(1):3-13

13 Pardanani A, Patnaik MM, Tefferi A. Eosinophilia: Secondary, clonal and idiopathic. Br J Haematol 2006;133: Roufosse F. Hypereosinophilic syndrome variants: Diagnostic and therapeutic considerations. Haematologica 2009;94: Hogan SP, Rosenberg HF, Moqbel R, et al. Eosinophils: biological properties and role in health and disease. Clin Exp Allergy 2008;38: Paul WE, Zhu J. How are T(H)2-type immune responses initiated and amplified? Nat Rev Immunol Apr;10(4): Mockenhaupt M. Severe drug-induced skin reactions: clinical pattern, diagnostics and therapy. J Dtsch Dermatol Ges Feb;7(2): Joint Task Force on Practice Parameters; American Academy of Allergy, Asthma and Immunology; American College of Allergy, Asthma and Immunology; Joint Council of Allergy, Asthma and Immunology. Drug allergy: an updated practice parameter. Ann Allergy Asthma Immunol Oct;105(4):

ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑ Ρηγάτου Ευθυμία Παιδίατρος, Επιμελήτρια Α ΕΣΥ, Τμήμα Παιδιατρικής Αιματολογίας- Ογκολογίας, Γ. Ν. Παίδων Η Αγία Σοφία Ως Ηωσινοφιλία ορίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων

Στην τρέχουσα παρουσίαση δεν υφίσταται σύγκρουση συμφερόντων Δοκιμασίες κοπράνων Γιώργος Χουλιάρας, Παιδογαστρεντερολόγος, Πανεπιστημιακός Υπότροφος, Υπεύθυνος Ενδοσκοπήσεων & Ιατρείου Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Nοσημάτων του Εντέρου Μονάδα Γαστρεντερολογίας και Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci)

Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Κατευθυντήριες οδηγίες για την αλλεργία στο αυγό(bsaci) Clinical & Experimental Allergy 2010(40):1116-1129 Παρουσίαση : Αντιγόνη Μαυρουδή, Λέκτορας Παιδιατρικής Αλλεργιολογίας, Γ ΠΔ Α.Π.Θ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα

Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης - Ιπποκράτειο Ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα Λαζαρίδης Νίκος 23 Μαΐου 2012 Ονοματολογία Πρωτοπαθής ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Αθηνά Παπαδοπούλου, παιδίατρος, παιδοαλλεργιολόγος Υπευθ. Ιατρείου Άσθματος και Αλλεργιών, Νοσοκομείο ΚΑΤ 2132086269, athinapap@yahoo.com Εισαγωγή Στο περιφερικό αίμα, τα

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία.

ΣΚΟΠΟΣ. Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΣΚΟΠΟΣ Να δημιουργηθούν πρακτικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την αλλεργία στο γάλα κατάλληλες για την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη Μ. Βρετανία. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ανασκοπήθηκαν όλες οι υπάρχουσες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Κατάταξη λεμφικών νεοπλασμάτων Τα νεοπλάσματα των Β, Τ, ΝΚ λεμφοκυττάρων είναι όγκοι από ανώριμα και

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα

Θεωρία ενιαίων αεραγωγών. το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα- Θεωρία ενιαίων αεραγωγών το 80% των περιπτώσεων λλεργικής ρινίτιδος υνυπάρχει αλλεργικό άσθµα Τί είναι το άσθμα γµονή των αεραγωγών που χαρακτηρίζεται από αναστρέψιµη απόφρα των βρόγχων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ B ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΘΑΛΑΜΟΣ : 216

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ B ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΘΑΛΑΜΟΣ : 216 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ B ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΘΑΛΑΜΟΣ : 216 Ο ασθενής μας (1 η νοσηλεία) 26 ετών Εισαγωγή: 22 / 07 / 12 Αιτία: κοιλιακό άλγος + διαρροϊκές κενώσεις ΙΣΤΟΡΙΚΟ Από 7 ημέρου Κωλικοειδές κοιλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM Hyper-IgM Syndrome (HIgM) ΑΡΜΟΝΙΑ Σύλλογος Φίλων Ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ

ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Κωνσταντίνος Β. Βασιλειάδης Επιμελητής Γαστρεντερολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών 1 ποιο μανομετρικό εύρημα αποκλείει τη διάγνωση της αχαλασίας σε

Διαβάστε περισσότερα

ΗΩΙΝΟΥΙΛΙΑ ΣΑ ΠΑΙΔΙΑ. Κωσταρίδου Νικολοπούλου ταυρούλα Παιδίατρος-Αιματολόγος υντον. Διευθύντρια Παιδιατρικής Κλινικής Γ.Ν.

ΗΩΙΝΟΥΙΛΙΑ ΣΑ ΠΑΙΔΙΑ. Κωσταρίδου Νικολοπούλου ταυρούλα Παιδίατρος-Αιματολόγος υντον. Διευθύντρια Παιδιατρικής Κλινικής Γ.Ν. ΗΩΙΝΟΥΙΛΙΑ ΣΑ ΠΑΙΔΙΑ Κωσταρίδου Νικολοπούλου ταυρούλα Παιδίατρος-Αιματολόγος υντον. Διευθύντρια Παιδιατρικής Κλινικής Γ.Ν.Παίδων Πεντέλης ΤΛΙΚΟ ΠΝΕΤΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟΤ-ΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΟΤ ΣΜΗΜΑΣΟ 123 περιπτώσεις ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Αλλεργία στο γάλα αγελάδας Από τη θεωρία στην πράξη Χαράλαμπος Αγακίδης Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Τροφική αλλεργία

Διαβάστε περισσότερα

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ

ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ ΡΕΥΜΑΤΟΕΙ ΗΣ ΑΡΘΡΙΤΙΣ Ρευµατικά οζίδια, γαγγραινώδες πυόδερµα, αγγειίτιδα µικρών και µεσαίου µεγέθους αγγείων. Ουδετεροφιλικές δερµατοπάθειες PNGD (Palisaded( neutrophilic and granulomatous dermatosis)

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν.

Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. Θεραπεύοντας με βάση τους βιολογικούς δείκτες-εφικτό; Α. Ι. Παπαϊωάννου Ειδικευόμενη Πνευμονολόγος Γ Πνευμονολογική Κλινική Γ.Ν. «Σισμανόγλειο» Βιολογικοί δείκτες Ορισμός Ο βιολογικός δείκτης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 210 77.77.654 210 77.77.634 www.athenslab.

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 210 77.77.654 210 77.77.634 www.athenslab. Συχνές Ερωτήσεις σχετικά με την Τροφική Δυσανεξία και το TrophoScan 1. Τι είναι η ανεπιθύμητη τροφική αντίδραση? Ως ανεπιθύμητη τροφική αντίδραση ορίζεται οποιοδήποτε σύμπτωμα εμφανίζεται μετά τη λήψη

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf]

Ασθενείς. Προηγηθείσα ανεπιτυχής θεραπεία με 1 ή περισσότερα [γλυκοκορτικοειδή, ανοσοκατασταλτικά (ΑΖΑ, 6ΜΡ), anti-tnf] Σχεδιασμός Μελέτης Φάσης 3, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη με placebo, μελέτη Ξεχωριστές μελέτες επαγωγής ύφεσης και συντήρησης Διενεργήθηκε σε 211 ιατρικά κέντρα σε 34 χώρες από το 2008-2012

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα

Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Σύνδρομο Sjogren: αυτοάνοση επιθηλπτιδα Α. Γ. Τζιούφας Αναπλ. Καθηγητής Παθολογικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ο σύνδρομο Sjogren ή αυτοάνοση επιθηλιΐτιδα είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: Aπόλυτη λεμφοκυττάρωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ. Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ. Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Επιστημονικός Συνεργάτης Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Σχολείο Τροφικής Αλλεργίας» Ελληνική Παιδοαλλεργιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Μικρά ή µεσαίου µεγέθους λεµφοειδή κύτταρα Πυρήνες στρογγυλοί ή ανωµάλου σχήµατος (µονοκυτταροειδείς ή σαν κεντροκύτταρα) ιαυγές κυτταρόπλασµα ΛΕΜΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ

Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2013 2014 Α. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΟΜΕΝΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Χρόνος: Δευτέρα έως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» Εκπόνηση : Χατζή Κατερίνα ΑΜ:11625 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου

ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ Ι.Φ.Ν.Ε. Αξιολόγηση της ιστολογικής απάντησης Αντιπαράθεση Παθολογοανατόμου-Γαστρεντερολόγου Χ. Σπηλιάδη Παθολογοανατόμος ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ ΝΟΣΟΣ CROHN «ΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΞΕΙΩΝ ΛΕΥΧΑΙΜΙΩΝ Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO Μαρία Γ. Βάγια Αιματολόγος, 401 ΓΣΝΑ Μαρία Ν. Παγώνη Αιματολόγος Αιματολογική - Λεμφωμάτων Κλινική και ΜΜΜΟ ΓΝΑ «ο Ευαγγελισμός» Ιωάννινα, 13 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί

Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Αλλεργία στο γάλα αγελάδας. Συχνοί προβληματισμοί Χαράλαμπος Αγακίδης Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Περίγραμμα ομιλίας Τύποι αλλεργίας 2 περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά Ανοσολογικό σύστηµα Βασικό σύστηµα του οργανισµού Λειτουργικές µονάδες του ανοσολογικού συστήµατος Οργανωµένος λεµφικός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Παθολογική Κλινική Γ.Ν. «Η Παμμακάριστος» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντινίδης Ιωάννης Συντ. Διευθυντής Μανιατάκου Μαρία Επικ. Παθολόγος Παρούσα νόσος Άνδρας 38 ετών με: Εμπύρετο

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY Μαμάρα Α. (1), Καλαλά Φ. (1), Λιαδάκη Κ. (1), Παπαδούλης Ν. (2), Μανδαλά Ε. (3), Παπαδάκης Ε. (4), Γιαννακούλας N. (5), Παλασοπούλου M. (5), Λαφιωνιάτης Σ. (6), Κιουμή A. (4), Κοραντζής I. (4), Καρτάσης

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας

ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ. Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΚΛΙΝΙΚΟ ΚΟΥΙΖ Κορίτσι 7 ετών με πυρετό και αρθραλγίες. Ηλίας Μανδηλάρης Ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής Γ.Ν.Ν.Καλαμάτας ΠΑΡΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ Αρθραλγίες κάτω άκρων από 10ημέρου Εμπύρετο από 24ώρου Προ εβδομάδος

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Είδος µεταµοσχευµένου οργάνου (σε συµπαγές όργανο 1,4-2 %, καρδιά 1,8-9,8 %, καρδιά µε πνεύµονα 4,6-12,5 % και πάγκρεας µε άλλο όργανο µέχρι 32% ) Ηλικία του λήπτη (συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού

IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα. Πολυξένη Ι. Αγοραστού IgG4 χολαγγειίτιδα μια νέα κλινική οντότητα Πολυξένη Ι. Αγοραστού ΙgG4 χολαγγειίτιδα (IAC) Η συνδυαζόμενη με ΙgG4 χολαγγειίτιδα (ΙΑC) είναι ένας όρος που προτάθηκε το 2007 από τους Bjornsson και συν. για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογική λειτουργία κυττάρων αίματος Ερυθρά αιμοσφαίρια, κύτταρα χωρίς πυρήνα

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου»

Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης. Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Θέσεις & Αντιθέσεις στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κατερίνα Μανίκα Επιμελήτρια Β Α Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Εναλλακτικές Θεραπείες Παράγοντες στη θεραπεία της Σαρκοείδωσης Κορτικοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ. Σχηµατική απεικόνιση της µεγάλης και της µικρής κυκλοφορίας ΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : Γεράσιµος Π. Βανδώρος ΑΙΜΟΦΟΡΑ ΑΓΓΕΙΑ ΑΡΤΗΡΙΕΣ - ΦΛΕΒΕΣ - ΤΡΙΧΟΕΙ Η 1 ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Μεγάλη και µικρή κυκλοφορία Σχηµατική

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή

«Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή «Επιδημιολογία του Ερυθηματώδους Λύκου- Η εμπειρία της Ομάδας Μελέτης Λύκου της Θεσσαλονίκης» Στεφανίδου Στυλιανή Ορισμός Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος (ΣΕΛ) είναι ένα τυπικό μη οργανοειδικό αυτοάνοσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΙΜΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΠΡΩΙΜΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΩΙΜΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Δρ Μαίρη Βαρβουτσή-Κωνσταντινίδη Παιδίατρος- Ογκολόγος, Δ/ντρια Ογκολογικού Τμ. Νοσ. Παίδων Αθηνών «Παναγιώτη & Αγλαΐας Κυριακού» Τα κακοήθη νεοπλάσματα της

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας Μοριακή Βάση Γενετικών Ασθενειών Σύνδρομο Lesch-Nyhan Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Εισαγωγή Σπάνια (συνδεδεμένη με

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ 1) ΟΞΕΙΑ ΜΕΤΑΛΟΙΜΩΔΗΣ 2) αντι-gbm 3) ΑΝΟΣΟΠΕΝΙΚΗ ΜΗΝΟΕΙΔΙΚΗ ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ Φωτεινή Kαρασαββίδου Επιμελήτρια Β Παθολογοανατόμος Γ.Π.Π.Ν. Θεσσαλίας Oξεία μεταλοιμώδης σπειραματονεφρίτιδα Oξεία μεταλοιμώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση

Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Λίγα λόγια για τους καρκίνους, τη γενετική τους βάση και διερεύνηση Ο καρκίνος είναι μια ιδιαίτερα ετερογενής νόσος, που προκύπτει από συσσώρευση μεταλλάξεων του DNA. Η αιτιολογία του καρκίνου είναι πολυπαραγοντική,

Διαβάστε περισσότερα