Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση - Σύγχρονες τάσεις διάγνωσης και αντιμετώπισης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση - Σύγχρονες τάσεις διάγνωσης και αντιμετώπισης"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 9, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 1-10, 2010 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση - Σύγχρονες τάσεις διάγνωσης και αντιμετώπισης Κυριακίδης Δημήτριος, Θανασάς Ιωάννης, Τζιομάκη Μαρία Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων Αλληλογραφία: Κυριακίδης Δημήτριος, Επικουρικός Επιμελητής Β' Μαιευτήρας-Γυναικολόγος Αμαλίας 20, Τρίκαλα Τηλ.: , Ε-mail: Περίληψη Η εγκυμοσύνη χαρακτηρίζεται από αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικής νόσου. Μια σειρά παθήσεων, κληρονομικών και επίκτητων που περιλαμβάνονται στον όρο θρομβοφιλία εμπλέκονται στην παθογένεση της θρομβοεμβολικής νόσου καθώς και δυσμενών συμβαμάτων της κύησης όπως καθ' έξιν αποβολές, ενδομήτριος θάνατος, προεκλαμψία, αποκόλληση πλακούντα. Ο πηκτικός μηχανισμός και οι διαταραχές του είναι σήμερα πεδίο έντονης διερεύνησης. Η αναζήτηση της ιδανικής προσέγγισης στη διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση της θρομβοφιλίας είναι σε εξέλιξη. Στην παρούσα εργασία μετά από συστηματική μελέτη της σύγχρονης βιβλιογραφίας περιγράφονται οι κλινικές οντότητες που περιλαμβάνει ο όρος θρομβοφιλία στην κύηση, η παθογένεση και οι κλινικές τους εκδηλώσεις. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι σύγχρονες τάσεις διάγνωσης και αντιμετώπισης της θρομβοφιλίας στην κύηση, με έμφαση σε δεδομένα βασισμένα στην τεκμηρίωση, κατευθυντήριες οδηγίες και απόψεις ειδημόνων, όπου αυτά υπάρχουν. Λέξεις κλειδιά: κύηση, θρομβοφιλία, υπερπηκτικότητα, θρομβοπροφύλαξη Εισαγωγή Η εγκυμοσύνη αποτελεί περίοδο αυξημένης πηκτικότητας. Ο κίνδυνος θρομβοεμβολικής νόσου εμφανίζεται αυξημένος στις εγκύους και τις λεχωΐδες κατά 5-6 φορές σε σχέση με τις μη έγκυες, ακόμη και απουσία άλλων παραγόντων κινδύνου (Schafer et al., 2003). Από τη διατύπωση το 1856 της κλασικής τριάδας του Virchow (φλεβική στάση, τοιχωματική βλάβη, διαταραχές κυκλοφορούντος αίματος) μέχρι την αναγνώριση της ανεπάρκειας αντιθρομβίνης ΙΙΙ ως αιτίου οικογενούς υποτροπιάζουσας θρομβώσεως τη δεκαετία του 1960, έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος στην αποσαφήνιση του πολύπλοκου πηκτικού μηχανισμού καθώς και των διαταραχών του. Έκτοτε η γνώση μας για τις διαταραχές υπερπηκτικότητας αυξάνει καθημερινά, καθώς αποτελεί πεδίο έντονης διερεύνησης. Νέες κλινικές οντότητες προστίθενται, η σημασία θρομβοφιλικών διαταραχών για την έκβαση της κύησης αναγνωρίζεται και παράλληλα αναζητείται η ορθότερη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση της θρομβο- EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 1

2 Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση Κυριακίδης και συν. φιλίας στα πλαίσια της εγκυμοσύνης και της λοχείας. Καθώς η έρευνα γύρω από αρκετές θρομβοφιλίες δεν έχει ακόμη τελεσίδικα καθορίσει την ιδανική προσέγγισή τους, είναι απαραίτητη από πλευράς του Μαιευτήρα-Γυναικολόγου η ενημέρωση για τις νεότερες εξελίξεις στο θέμα και τις σύγχρονες τάσεις διάγνωσης και αντιμετώπισης. Ταξινόμηση Οι διαταραχές πηκτικότητας που μπορεί να εμφανιστούν στην εγκυμοσύνη ταξινομούνται σε δύο ομάδες, ως διαταραχές υπερπηκτικότητας (θρομβοφιλίας) ή αιμορραγικής διάθεσης (αιμοφιλίας), ανάλογα με την κατεύθυνση εκτροπής της ισορροπίας πήξης-ινωδόλυσης. Η ταξινόμηση αυτή δεν είναι πάντοτε απόλυτη διότι υπάρχουν διαταραχές που εμφανίζουν μεικτή κλινική και εργαστηριακή εικόνα. Περαιτέρω, οι κατηγορίες αυτές υποδιαιρούνται σε διαταραχές επίκτητες ή κληρονομικές. Ο Πίνακας 1 απεικονίζει περιεκτικά την ταξινόμηση των μέχρι σήμερα γνωστών θρομβοφιλικών διαταραχών. Θρομβοφιλία-κληρονομικές διαταραχές Οι κληρονομικές διαταραχές που χαρακτηρίζονται από υπερπηκτικότητα, περιλαμβάνουν κλινικές οντότητες με κύριο χαρακτηριστικό την τροποποίηση ποσοτική ή ποιοτική ενός παράγοντα που εμπλέκεται στον πηκτικό μηχανισμό και κληροδοτούνται από γενιά σε γενιά. Τα αίτια της κληρονομικής θρομβοφιλίας μπορούν να ταξινομηθούν σε αποδεδειγμένα, σπάνια και πιθανά με βάση τη βεβαιότητα που υφίσταται σχετικά με την κλινική τους σημασία. Ο Πίνακας 2 παρουσιάζει τη σχετική ταξινόμηση. Παράγοντας V LEIDEN (FACTOR V LEIDEN, FVL) Ο παράγοντας V Leiden (FVL) προκύπτει από μετάλλαξη του γονιδίου του φυσιολογικού παράγοντα V στη θέση 1691, όπου η αλλαγή από γουανίνη σε αδενίνη συνεπάγεται αντικατάσταση της αργινίνης 506 από γλουταμίνη. Ορισμένα περιστατικά έχουν αντικατάσταση της αργινίνης 306, ή περιστασιακά ετερόζυγη μετάλλαξη σε συνδυασμό με ανεπάρκεια του παράγοντα V τύπου Ι. Ο μεταλλαγμένος παράγοντας V δεν μπορεί να απενεργοποιηθεί από την ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C (APC-Resistance), με αποτέλεσμα κατάσταση υπερπηκτικότητας. Η κύρια κλινική εκδήλωση του FVL είναι εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση με ή χωρίς πνευμονική εμβολή και ανεξήγητες καθ' έξιν εκτρώσεις λόγω θρομβώσεως των πλακουντιακών αγγείων (Ornstein and Cushman, 2003). Ο κίνδυνος θρομβωτικών επιπλοκών είναι 7-πλάσιος στα ετερόζυγα και 80-πλάσιος στα ομόζυγα άτομα. Η συχνότητα της ετεροζυγωτίας στους Ευρωπαϊκούς πληθυσμούς κυμαίνεται από 5 ώς 8% με ορισμένες περιοχές να φτάνουν το 15%. Η διάγνωση γίνεται αρχικά με εκτίμηση της ύπαρξης αντίστασης στην πρωτεΐνη C και του αντίκτυπου που έχει στο aptt, και επιβεβαιώνεται με PCR και ηλεκτροφόρηση DNA. Προθρομβίνη G20210A Η μετάλλαξη του κωδικοποιητικού της προθρομβίνης (παράγοντα ΙΙ) γονιδίου, λόγω αντικατάστασης στη θέση της γουανίνης από αδενίνη, τροποποιεί τη λειτουργικότητα της προθρομβίνης δημιουργώντας κατάσταση υπερπηκτικότητας. Η συχνότητα ετεροζυγωτίας στους Ευρωπαϊκούς πληθυ- Πίνακας 1. Διαταραχές υπερπηκτικότητας Κληρονομικές διαταραχές Ανεπάρκεια αντιθρομβίνης III, ανεπάρκεια πρωτεΐνης C και S, Παράγοντας V Leiden ή αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C, Υπερομοκυστεϊναιμία, Προθρομβίνη G20210A, Δυσινωδογοναιμία, Ανεπάρκεια παράγοντα VII, ΧΙΙ και πλασμινογόνου, Αυξημένος παράγοντας VIII, IX, XI, tpa, PAI, αυξημένη Lp (a), Μετάλλαξη θρομβομοντουλίνης, Συμπαράγων ηπαρίνης ΙΙ, Ανεπάρκεια Histidine rich glycoprotein, Γονιδιακοί πολυμορφισμοί αιμοπεταλιακών γλυκοπρωτεϊνών Επίκτητες διαταραχές Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο, Παροξυσμική νυκτερινή αιμοσφαιρινουρία, Υπερομοκυστεϊναιμία, μυελοϋπερπλαστικές διαταραχές, καρκίνος, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, νεφρωτικό σύνδρομο, καρδιακή ανεπάρκεια, σακχαρώδης διαβήτης 2

3 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 9, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 1-10, 2010 Πίνακας 2. Αίτια κληρονομικής θρομβοφιλίας Αποδεδειγμένα αίτια Σπάνια αίτια Πιθανά αίτια Παράγοντας V Leiden Δυσινωδογοναιμία Αυξημένος παράγων VIII Προθρομβίνη G20210A Υπερομοκυστεϊναιμία Αυξημένος παράγων IX Ανεπάρκεια πρωτεΐνης C Αυξημένος παράγων XI Ανεπάρκεια πρωτεΐνης S Ανεπάρκεια πλασμινογόνου Ανεπάρκεια αντιθρομβίνης Ενεργοποιητής ιστικού πλασμινογόνου Αυξημένη λιποπρωτεΐνη a Παράγων VII Παράγων XII Αιμοπεταλιακή γλυκοπρωτεΐνη Αναστολέας ενεργοποιητή πλασμινογόνου Συμπαράγων ηπαρίνης ΙΙ Θρομβομοντουλίνη Γλυκοπρωτεΐνη πλούσια σε ιστιδίνη σμούς κυμαίνεται σύμφωνα με διάφορες μελέτες από 0,7 έως 4%. Η μετάλλαξη προκαλεί την παρουσία αυξημένων κατά 30% επιπέδων προθρομβίνης πλάσματος στους ετεροζυγώτες σε σχέση με τα επίπεδα υγιών ατόμων. Ο κίνδυνος εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης είναι αυξημένος κατά 2,8 φορές. Η διάγνωση γίνεται με εξέταση DNA καθώς τα επίπεδα της προθρομβίνης στο πλάσμα δεν βοηθούν (Varga and Moll, 2004). Ανεπάρκεια πρωτεΐνης C Η ετερόζυγη ανεπάρκεια της πρωτεΐνης C προκαλείται από διάφορες ανωμαλίες του γονιδίου της (άνω των 160 διαφορετικές μεταλλάξεις) και υποδιαιρείται σε δύο κύριους υποτύπους. Ο τύπος Ι χαρακτηρίζεται από μειωμένες ποσότητες APC στο αίμα ενώ ο τύπος ΙΙ από φυσιολογικές ποσότητες APC με μειωμένη δραστικότητα. Η ανεπάρκεια κληροδοτείται κατά τον επικρατή αυτοσωματικό τύπο και σχετίζεται με οικογενή φλεβοθρόμβωση με φαινοτυπική ποικιλομορφία. Οι μελέτες τοποθετούν τη συχνότητα ετεροζυγωτίας στο 0,2%-0,5% του γενικού πληθυσμού. Η διαταραχή εμπλέκεται σε δυσμενή συμβάματα κύησης όπως εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, προεκλαμψία, ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης και καθ' έξιν εκτρώσεις, και σε περιπτώσεις ομοζυγωτίας με νεογνική κεραυνοβόλο πορφύρα. Ο κίνδυνος εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης είναι αυξημένος κατά 8-10 φορές στους ετεροζυγώτες. Τα επίπεδα της πρωτεΐνης C παρουσιάζουν σημαντική διακύμανση σε υγιή άτομα, και η διάγνωση γίνεται με ανοσολογικές μεθόδους όπως ELISA, RIA και EIA ή με λειτουργικές δοκιμασίες ορού αίματος (McLeod and Ellis, 2005). Ανεπάρκεια πρωτεΐνης S Η πρωτεΐνη S είναι συμπαράγοντας της πρωτεΐνης C που κωδικοποιείται από δύο γονίδια καλούμενα PROS1 και PROS2. Έχει βρεθεί σημαντικός αριθμός μεταλλάξεων που οδηγούν στην ανεπάρκειά της, η οποία εμφανίζει τρεις διακριτούς φαινότυπους. Ο τύπος Ι ή κλασικός τύπος χαρακτηρίζεται από μειωμένη ποσότητα ολικής και ελεύθερης πρωτεΐνης και μειωμένη λειτουργική δραστικότητα. Ο τύπος ΙΙ χαρακτηρίζεται από φυσιολογική ποσότητα ολικής και ελεύθερης πρωτεΐνης αλλά μειωμένη λειτουργική δραστικότητα. Ο τύπος ΙΙΙ ή ΙΙα χαρακτηρίζεται από φυσιολογική ποσότητα ολικής πρωτεΐνης, μειωμένη ποσότητα ελεύθερης πρωτεΐνης και μειωμένη λειτουργική δραστικότητα (Khan and Dickerman, 2006). Η συχνότητα και οι κλινικές εκδηλώσεις της διαταραχής είναι παρό- EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 3

4 Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση Κυριακίδης και συν. Πίνακας 3. Δυσμενείς εκβάσεις κύησης και συσχέτιση με συγκεκριμένες θρομβοφιλίες Επιπλοκή κύησης Θρομβοφιλία Πρώιμη αποβολή Ομόζυγος FVL, υπερομοκυστεϊναιμία, ετερόζυγος μετάλλαξη προθρομβίνης Καθ έξιν αποβολή 1ου τριμήνου Αντικαρδιολιπινικά αντισώματα, υπερομοκυστεϊναιμία Αποβολή 2ου τριμήνου Ετερόζυγος FVL, ετερόζυγος μετάλλαξη προθρομβίνης Όψιμη αποβολή Ανεπάρκεια πρωτεΐνης S, ετερόζυγος FVL, ετερόζυγος μετάλλαξη προθρομβίνης Προεκλαμψία Υπερομοκυστεϊναιμία, αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο Αποκόλληση πλακούντα Ετερόζυγος μετάλλαξη προθρομβίνης, ετερόζυγος FVL Ενδομήτρια καθυστέρηση Ομόζυγος FVL, ετερόζυγος μετάλλαξη προθρομβίνης της ανάπτυξης μοιες με αυτές της ανεπάρκειας πρωτεΐνης C και της ανεπάρκειας αντιθρομβίνης. Ο κίνδυνος θρόμβωσης είναι αυξημένος 11,5 φορές σε σχέση με υγιή άτομα. Η ομόζυγη μορφή συνήθως εμφανίζεται στη νεογνική ηλικία με κεραυνοβόλο πορφύρα. Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση των επιπέδων του ολικού και ελεύθερου αντιγόνου S στον ορό και μέτρηση της λειτουργικότητας της πρωτεΐνης. Ανεπάρκεια αντιθρομβίνης Η ανεπάρκεια αντιθρομβίνης είναι ετερογενής διαταραχή κληρονομούμενη με τον αυτοσωματικό επικρατή τύπο και διακρίνεται σε τρεις τύπους. Ο τύπος Ι όπου τα επίπεδα ορού και η δραστικότητα της αντιθρομβίνης είναι μειωμένα, ο τύπος ΙΙ όπου τα επίπεδα είναι φυσιολογικά αλλά η δραστικότητα μειωμένη, και ο τύπος ΙΙΙ όπου επηρεάζεται η αλληλεπίδραση μεταξύ αντιθρομβίνης και ηπαρίνης, λόγω μετάλλαξης στο αμινοτελικό άκρο του μορίου της αντιθρομβίνης. Η συχνότητα της διαταραχής εκτιμάται μικρότερη από αυτή του παράγοντα V Leiden, της προθρομβίνης G20210A και της ανεπάρκειας πρωτεΐνης C και S. Ο κίνδυνος θρόμβωσης εκτιμάται αυξημένος κατά 8,1 φορές στους ετεροζυγώτες σε σχέση με τον υγιή πληθυσμό. Η διάγνωση γίνεται με χρήση ανοσοϊστοχημικών μεθόδων μέτρησης επιπέδων αντιθρομβίνης ή με λειτουργικές μεθόδους εκτίμησης της δραστικότητας του συμπαράγοντα ηπαρίνης-αντιθρομβίνης (Patnaik and Moll, 2008). Δυσινωδογοναιμία Η διαταραχή αυτή είναι επίσης ετερογενής (πάνω από 330 διαφορετικές μεταλλάξεις) κληρονομούμενη με τον αυτοσωματικό επικρατή τύπο. Ο μηχανισμός με τον οποίο η ανώμαλη παραγωγή ινωδογόνου προκαλεί θρομβώσεις δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ενώ άλλες φορές η διαταραχή εκδηλώνεται με αιμορραγική διάθεση ή με μεικτή εικόνα θρομβώσεως και αιμορραγίας. Υπερομοκυστεϊναιμία Η υπερομοκυστεϊναιμία προκαλείται από κληρονομήσιμα καθώς και από επίκτητα αίτια. Οφείλεται σε διαταραχές, γενετικές ή επίκτητες, των ενζύμων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό της ομοκυστεΐνης προς κυστεΐνη ή μεθειονίνη, με συχνότερη τη μετάλλαξη της αναγωγάσης του τετραϋδροφολικού (MTHFR), τη διαιτητική έλλειψη βιταμινών όπως πυριδοξάλη και Β12, ορισμένες χρόνιες παθήσεις και λήψη ορισμένων φαρμάκων. (den Heijer et al., 2005). Βαριά υπερομοκυστεϊναιμία είναι σπάνια αλλά η ήπια μορφή απαντάται σε 5-7% του γενικού πληθυσμού και αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για φλεβική θρομβοεμβολή. Η διάγνωση γίνεται με μέτρηση των επιπέδων ομοκυστεΐνης νηστείας. Πιθανά αίτια θρομβώσεων Η ομάδα των πιθανών αιτίων θρομβώσεων περιλαμβάνει μια σειρά διαταραχών (βλ. Πίνακα 2) για τις οποίες πιθανολογείται κάποιος παθοφυσιολογικός ρόλος αλλά δεν έχει καθοριστεί πλήρως η σημασία και η βαρύτητά τους στη θρομβοεμβολική νόσο (Martinelli et al., 2000). Στην ομάδα αυτή περιλαμβάνονται διαταραχές όπως η αυξημένη λιποπρωτεΐνη α (Lp a), η ανεπάρκεια πλασμινογόνου, το αυξημένο tpa, η θρομβομοντουλίνη και η πλούσια σε ιστιδίνη γλυκοπρωτεΐνη (HRG) (Sacher, 1999). 4

5 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 9, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 1-10, 2010 Πίνακας 4. Ενδείξεις ελέγχου θρομβοφιλίας Ιδιοπαθές πρώτο επεισόδιο Δευτεροπαθές, μη σχετιζόμενο με καρκίνο, πρώτο επεισόδιο σε ηλικία<50 ετών, περιλαμβανομένου θρόμβωσης επί λήψεως αντισυλληπτικών ή θεραπείας ορμονικής υποκατάστασης. Επαναλαμβανόμενα, ιδιοπαθή ή δευτεροπαθή, μη σχετιζόμενα με καρκίνο επεισόδια, ιδίως σε διαφορετικές θέσεις Θρόμβωση παρουσία ελάχιστου παράγοντα κινδύνου ή παρά τη χορήγηση επαρκούς θρομβοπροφύλαξης Θρόμβωση σε ασυνήθεις θέσεις: σπλαγχνικές, εγκεφαλικές ή φλέβες άνω άκρου Δερματική νέκρωση με την έναρξη αντιπηκτικής θεραπείας με κουμαδινικά Καθ έξιν εκτρώσεις Δυνητικές ενδείξεις: Γυναίκες με προεκλαμψία, ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης ή αποκόλληση πλακούντα Ασυμπτωματικά άτομα με συγγενή πρώτου βαθμού που φέρει θρομβοφιλική διαταραχή Ασυμπτωματικές γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό φλεβοθρόμβωσης προκειμένου να λάβουν αντισυλληπτικά, θεραπεία υποκαταστάσεως ή να μείνουν έγκυες Συνδυασμένες ανεπάρκειες Ορισμένα άτομα φέρουν παραπάνω από μια κληρονομικές διαταραχές και κατά συνέπεια έχουν πολλαπλάσια αυξημένο κίνδυνο θρομβοεμβολικής νόσου. Για παράδειγμα, οι διπλοί ετεροζυγώτες για παράγοντα V Leiden και προθρομβίνη G20210A, έχουν 20 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο σε σχέση με υγιή άτομα σε αντίθεση με τους απλούς ετεροζυγώτες για παράγοντα V Leiden (4,9 φορές) και για προθρομβίνη G20210A (3,8 φορές). Ποικίλοι συνδυασμοί είναι πιθανοί και το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ορθή διάγνωση και αντιμετώπιση των ασθενών με θρομβοεμβολικά συμβάματα (De Stefano et al., 2002). ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ-ΕΠΙΚΤΗΤΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο Το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο χαρακτηρίζεται κλινικά από επαναλαμβανόμενα θρομβωτικά επεισόδια, θρομβοκυτοπενία, και ενδομήτριο θάνατο στο δεύτερο ήμισυ της κύησης. Τα αντιφωσφολιπιδικά αντισώματα περιλαμβάνουν το αντιπηκτικό λύκου (Lupus anticoagulant, LAC) και τα αντισώματα αντικαρδιολιπίνης (Anticardiolipin antibodies, ACA), που μπορεί να ανήκουν στην τάξη IgG, IgM ή IgA. Ο μηχανισμός δράσης τους δεν είναι πλήρως γνωστός και είναι μάλλον πολυπαραγοντικός, υπάρχει επίσης συσχέτισή τους με ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης, πρώιμη προεκλαμψία και πλακουντιακά έμφρακτα (Wahl et al., 1998). Τα αυτοαντισώματα αυτά ανιχνεύονται στο 5% του γενικού μαιευτικού πληθυσμού. Η ανίχνευση των LAC γίνεται έμμεσα με την παράταση των δοκιμασιών πηκτικότητας που προκαλούν αυτά τα αυτοαντισώματα (χρόνος προθρομβίνης, χρόνος ενεργοποιημένης μερικής θρομβοπλαστίνης και χρόνος Russel viper venom). Τα ACA ανιχνεύονται ορολογικά με δοκιμασία ELISA. Υπερομοκυστεϊναιμία Η κλινική σημασία της υπερομοκυστεϊναιμίας και η επίδραση της διαταραχής στα θρομβωτικά φαινόμενα αναφέρθηκε ανωτέρω. Η διαταραχή αυτή μπορεί να προκληθεί και από επίκτητα αίτια με κυριότερα τη μειωμένη πρόσληψη ή απορρόφηση βιταμινών όπως το φολικό οξύ, η Β6 και η Β12, την λήψη ορισμένων φαρμάκων και στα πλαίσια χρόνιων παθήσεων. Μελέτες που επιχείρησαν να αντιστρέψουν τον κίνδυνο θρόμβωσης με υποκατάσταση των βιταμινών απέτυχαν να δείξουν προληπτική δράση παρά το γεγονός ότι τα επίπεδα της ομοκυστεΐνης αποκαταστάθηκαν (Cushman, 2007). Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι η ομοκυστεΐνη αποτελεί δείκτη και όχι αίτιο αγγειακής νόσου. Παροξυσμική νυκτερινή αιμοσφαιρινουρία Ένα σχετικά σπάνιο αίτιο θρομβώσεων στη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει θρομβώσεις στα αγγεία των κάτω άκρων, του ήπατος και του κεντρικού νευρικού συστήματος (Rosse, EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 5

6 Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση Κυριακίδης και συν. Πίνακας 5. Εργαστηριακή διερεύνηση θρομβοφιλίας Αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C Αντιπηκτικό λύκου Αντικαρδιολιπινικά αντισώματα Δραστικότητα αντιθρομβίνης Δραστικότητα πρωτεΐνης C Δραστικότητα πρωτεΐνης S Ομοκυστεΐνη νηστείας Μετάλλαξη προθρομβίνης G20210A Δραστικότητα παράγοντα VIII 2001). Η διαταραχή είναι μια δυσκρασία των αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων προκαλούμενη από επίκτητη μετάλλαξη του γονιδίου Φωσφατιδυλ-ινοσιτόλη γλυκάνη Α (PIGA). Η εγκυμοσύνη επιδεινώνει την κλινική πορεία της πάθησης και αυξάνει τις αιμορραγικές κρίσεις. Η διάγνωση γίνεται με το Ham test, και για μεγαλύτερη ευαισθησία με κυτταρομετρία ροής με χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων. Άλλες επίκτητες διαταραχές Διάφορες παθήσεις στις οποίες επηρεάζεται δυσμενώς η πηκτική-ινωδολυτική ισορροπία συγκαταλέγονται στις επίκτητες αιτίες θρομβώσεως στην εγκυμοσύνη. Μεταξύ αυτών είναι ο καρκίνος, οι μυελοϋπερπλαστικές διαταραχές, το νεφρωτικό σύνδρομο, η καρδιακή ανεπάρκεια, φλεγμονώδεις νόσοι όπως η ελκώδης κολίτιδα, η νόσος Αδαμαντιάδη-Behcet και άλλες λιγότερο συχνές στην εγκυμοσύνη παθήσεις. Ακόμη, στην εγκυμοσύνη και το περιβάλλον υπερπηκτικότητας που τη συνοδεύει, ιδιαίτερη σημασία έχουν παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης καθώς και το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών στα πλαίσια μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Το σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών συσχετίζεται με θρομβώσεις στις φλέβες των άνω άκρων, κεφαλής και αυχένα. Κλινικές εκδηλώσεις Οι θρομβωτικές διαταραχές στην κύηση εμφανίζουν αξιόλογη ποικιλομορφία όσον αφορά την αιτιολογία, αλλά μοιράζονται παρόμοιες κλινικές εκδηλώσεις. Αυτές περιλαμβάνουν την εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, επιπολής θρομβοφλεβίτιδα και πνευμονική εμβολή (Kupferminc, 2003). Παράλληλα, διάφορες μορφές θρομβοφιλίας έχουν συσχετισθεί σε σημαντικό βαθμό με δυσμενείς εξελίξεις της κύησης όπως: προεκλαμψία, εκλαμψία και HELLP, ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης, αποκόλληση πλακούντα, καθ έξιν εκτρώσεις και ενδομήτριο θάνατο. Στον Πίνακα 3 καταγράφονται οι ισχυρότερες παρατηρούμενες συσχετίσεις μεταξύ δυσμενών εκβάσεων της κύησης και συγκεκριμένων θρομβοφιλιών. Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση εκδηλώνεται με οξεία εμφάνιση πόνου και οιδήματος κάτω άκρου, συνηθέστερα αριστερού, σημείο Homan και σε περίπτωση συνοδού αρτηριακού σπασμού με ωχρό, ψυχρό, άσφυγμο σκέλος. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με συμπιεστική υπερηχογραφία εγγύς φλεβών και επί αμφίβολων αποτελεσμάτων ή έντονης κλινικής υποψίας με απλή ή μαγνητική φλεβογραφία (Scarsbrook et al., 2006). Η επιπολής θρομβοφλεβίτιδα αντιθέτως διαγιγνώσκεται και αντιμετωπίζεται εύκολα με αναλγησία, ελαστικές κάλτσες και ξεκούραση (De Maeseneer, 2005). Πίνακας 6. Θεραπευτικές δόσεις ηπαρινών χαμηλού μοριακού βάρους και κλασικής ηπαρίνης στην κύηση Αρχική δόση Σωματικό βάρος στην έναρξη της κύησης (kg) < >90 Ενοξαπαρίνη 40mg x2 60mg x2 80mg x2 100mg x2 Δαλτεπαρίνη 5000iu x2 6000iu x2 8000iu x iu x2 Τινζαπαρίνη 175u/kg x1 Κλασική ηπαρίνη-ρυθμός έγχυσης ανάλογα με το aptt aptt Αλλαγή δόσης(u/kg/hr) Επιπρόσθετα Επόμενο aptt (hrs) <1,2 +4 Bolus 80u/kg 6 1,2-1,5 +2 Bolus 40u/kg 6 1,5-2,5-24 2,5-3,0-2 6 >3,0-3 Παύση για 1 ώρα 6 6

7 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 9, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 1-10, 2010 Πίνακας 7. Παράγοντες κινδύνου για φλεβική θρομβοεμβολή στην κύηση Χρονικό διάστημα Προϋπάρχοντες Μαιευτικοί Νέας έναρξης/ παροδικοί Δυνητικά αναστρέψιμοι Παράγοντες κινδύνου Προηγούμενη φλεβική θρομβοεμβολή Θρομβοφιλία, κληρονομική (Ανεπάρκεια ΑΤ-ΙΙΙ, πρωτεΐνης C και S, FVL, προθρομβίνη G20210A) και επίκτητη (επίμονο αντιπηκτικό λύκου, επίμονα αντικαρδιολιπινικά ή αντι-β2-γλυκοπρωτεϊνικά αντισώματα) Άλλες παθήσεις όπως καρδιολογικές ή πνευμονολογικές, νεφρωτικό σύνδρομο, συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, κακοήθεις νόσοι, στίγμα δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, φλεγμονώδης νόσος εντέρου, χρήση ουσιών Ηλικία>35, κάπνισμα, πολυτοκία(>3), παχυσαρκία, φλεβική ανεπάρκεια, παραπληγία Πολύδυμη κύηση, υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Προεκλαμψία. Καισαρική τομή ή σοβαρή αιμορραγία μετά τον τοκετό επί παρατεταμένου τοκετού ή μέσης εμβρυουλκίας Χειρουργική επέμβαση στην κύηση ή τη λοχεία (απόξεση, σκωληκοειδεκτομή, στειροποίηση μετά τον τοκετό) Υπερέμεση, αφυδάτωση. Σύνδρομο υπερδιέγερσης ωοθηκών. Παρατεταμένη ακινησία(>3 ημέρες), ταξίδι σε μεγάλη απόσταση(>4ώρες). Συστηματική λοίμωξη (πυελονεφρίτιδα, πνευμονία, επιμόλυνση τραύματος μετά τον τοκετό) Τα συμπτώματα πνευμονικής εμβολής περιλαμβάνουν: δύσπνοια, θωρακικό άλγος, βήχα, λιποθυμία και αιμόπτυση (Ros et al., 2002). Ο διαγνωστικός έλεγχος ξεκινά με σπινθηρογράφημα αερισμού-αιμάτωσης και σε περιπτώσεις αμφίβολων αποτελεσμάτων επιβεβαιώνεται με πνευμονική αγγειογραφία, ωστόσο νεότεροι αλγόριθμοι έχουν ενσωματώσει διαγνωστικές μεθόδους λιγότερο επίπονες ή επεμβατικές όπως τη συμπιεστική υπερηχογραφία ή το spiral CT. Ενδείξεις ελέγχου θρομβοφιλίας Δεν υπάρχει γενική συμφωνία μεταξύ των ερευνητικών ομάδων σχετικά με το αν και πότε ενδείκνυται να γίνεται εργαστηριακός έλεγχος θρομβοφιλίας στις εγκυμονούσες. Μελέτες όπως η CVTE και η LETS του 2003 αμφισβητούν έντονα τη χρησιμότητα του προληπτικού ελέγχου για θρομβοφιλία, καθώς απέτυχαν να αναδείξουν προβλεπτική αξία του προληπτικού ελέγχου για επανάληψη της θρόμβωσης στη διετία. Στην άποψη αυτή υπήρξε αντίλογος, καθώς αρκετοί ερευνητές θεωρούν ότι οι έρευνες αυτές έθεταν υπερβολικά αυστηρά κριτήρια ανάδειξης οφέλους. Περαιτέρω, τμήμα της μελέτης TREATS του 2006 που αφορούσε τις εγκύους συμπέρανε κατόπιν μετα- ανάλυσης προηγούμενων ερευνών ότι ο γενικός πληθυσμιακός έλεγχος όλων των εγκύων για θρομβοφιλία δεν συνιστάται με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία (Wu et al., 2006). Αντί του γενικού προληπτικού πληθυσμιακού ελέγχου προτείνεται επιλεκτικός έλεγχος. Παράγοντες που θεωρούνται ότι καθιστούν χρήσιμο τον προληπτικό έλεγχο είναι το ιστορικό προηγούμενης φλεβοθρόμβωσης, η παρουσία οικογενειακού ιστορικού, και η εμφάνιση φλεβοθρομβώσεως ελλείψει επιβαρυντικών παραγόντων κινδύνου. Στον Πίνακα 4 περιλαμβάνονται τα χαρακτηριστικά που θεωρούνται ενδείξεις ελέγχου θρομβοφιλίας από τους περισσότερους συγγραφείς. Δεδομένου ότι η κλινική βαρύτητα αρκετών από τις θρομβοφιλίες είναι υπό διερεύνηση, η λογικότερη προσέγγιση σχετικά με τον έλεγχο στις έγκυες φαίνεται να είναι η εξατομικευμένη, στην κάθε εγκυμονούσα, απόφαση για διενέργεια των σχετικών εξετάσεων. Αναμφίβολα, στοιχεία που είναι απαραίτητα από πλευράς του Μαιευτήρα-Γυναικολόγου είναι η επαρκής ενημέρωση, η ορθή κλινική κρίση, η σωστή λήψη ατομικού και οικογενειακού ιστορικού, για τον ορθό διαχωρισμό των περιπτώσεων όπου ενδείκνυται ή όχι η εργαστηριακή αναζήτηση θρομβοφιλίας (Cleary-Goldman et al., 2007). Ο κατάλληλος χρόνος διενέργειας των εξετάσεων EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 7

8 Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση Κυριακίδης και συν. Πίνακας 8. Προτεινόμενες θρομβοπροφυλακτικές δόσεις ηπαρίνης χαμηλού μοριακού βάρους πριν και μετά τον τοκετό Βάρος (kg) Ενοξαπαρίνη Δαλτεπαρίνη Τινζαπαρίνη (75u/kg/ημέρα) <50 20mg 2500u/ημ. 3500u/ημ mg 5000u/ημ. 4500u/ημ mg 7500u/ημ. 7000u/ημ mg 10000u/ημ. 9000u/ημ. >170 0,6mg/kg/ημ. 75u/kg/ημ. 75u/kg/ημ. Υψηλή προφυλακτική (ενδιάμεση) δόση για γυναίκες 50-90kg 40mg x2 5000u x2 4500u x2 Θεραπευτική 1mg/kg/12h πριν 100u/kg/12h ή 175u/kg/ημ. πριν δόση τον τοκετό, 200u/kg/ημ. στη και μετά τον τοκετό 1,5mg/kg/ημ. λοχεία στη λοχεία είναι ένα σημαντικό ζήτημα. Οι περισσότεροι ερευνητές θεωρούν ότι δεν πρέπει να γίνονται στην οξεία φάση του θρομβωτικού συμβάματος καθώς δεν αναμένεται να αλλάξουν τη θεραπευτική αντιμετώπιση (με την εξαίρεση της ανεπάρκειας αντιθρομβίνης και του αντιπηκτικού λύκου) και επίσης εμφανίζουν υψηλό ποσοστό ψευδών αποτελεσμάτων. Θεωρείται απαραίτητο να μεσολαβήσει διάστημα 3-4 εβδομάδων μετά τη διακοπή της αντιπηκτικής θεραπείας προτού ζητηθεί ο εργαστηριακός έλεγχος. Ο έλεγχος στη διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να ερμηνεύεται με προσοχή λόγω των φυσιολογικών αλλαγών (π.χ. τα επίπεδα της πρωτεΐνης S μειώνονται, ενώ αντίσταση στην ενεργοποιημένη πρωτεΐνη C παρατηρείται στο 40% των κυήσεων χωρίς παράγοντα V Leiden). Σχετικά με τον αριθμό και το είδος των εξετάσεων που θα διενεργηθούν δεν υπάρχει πλήρης ομοφωνία (Salvagno et al., 2007). Ο Πίνακας 5 παρουσιάζει έναν κατάλογο των πιο συχνά συνιστώμενων εξετάσεων ως μέρους της εργαστηριακής διερεύνησης θρομβοφιλίας. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της British Committee for Standards in Hematology (2009), τα επίπεδα αντιθρομβίνης και πρωτεΐνης C συνιστάται να μετρώνται με λειτουργικές δοκιμασίες. Η χρωμογονική μέθοδος προτιμάται για τη μέτρηση της δραστικότητας πρωτεΐνης C αντί δοκιμασιών πήξης. Η ελεύθερη πρωτεΐνη S προτείνεται να μετράται με ανοσοδραστική παρά με λειτουργική μέθοδο. Προκειμένου για τον παράγοντα V Leiden συνιστάται μέτρηση με τροποποιημένη δοκιμασία ευαισθησίας APC και στη συνέχεια επιβεβαίωση με DNA τεστ. Η διάγνωση ανεπάρκειας πρωτεΐνης C, S, ή αντιθρομβίνης πρέπει να επιβεβαιώνεται με επανάληψη της μέτρησης. Ο έλεγχος στην οικογένεια ατόμων με θρομβοφιλία είναι μια αμφιλεγόμενη διάσταση του προβλήματος με υποστηρικτές και επικριτές. Σύμφωνα με τους πρώτους ο έλεγχος αυτός αποκαλύπτει άλλους πάσχοντες, μειώνει τη συχνότητα φλεβοθρόμβωσης στην οικογένεια και στο γενικό πληθυσμό, βελτιώνει την επαρκή χημειοπροφύλαξη σε περιόδους κινδύνου, παρέχει παράπλευρα οφέλη όπως ευκαιρία προληπτικού ελέγχου για δυσλιπιδαιμίες και αρτηριακή υπέρταση και άλλα (Hunt et al., 2002). Οι επικριτές τονίζουν το ψυχολογικό στρες του ελέγχου, τον ψευδή εφησυχασμό ενός αρνητικού αποτελέσματος (καθώς τα άτομα πιθανότατα θα έχουν πράγματι αυξημένο κίνδυνο φλεβοθρόμβωσης παρά το αρνητικό αποτέλεσμα) και την επίδραση στο κόστος της ιατρικής ασφάλισης και ασφάλισης ζωής για τους πάσχοντες (Merriman and Greaves, 2006). Επίσης ορισμένοι συγγραφείς θεωρούν ότι η απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται με βάση και το είδος της θρομβοφιλίας, εστιάζοντας στις περισσότερο βαριές, όπως την ανεπάρκεια αντιθρομβίνης, παρά στις πιο ήπιες όπως η μετάλλαξη προθρομβίνης G20210A (Baglin, 2004). Θεραπευτική αντιμετώπιση Η θεραπευτική αντιμετώπιση των οξέων συμβαμάτων θρόμβωσης και εμβολής είναι επί θρομβοφιλίας πανομοιότυπη με την προτεινόμενη αντιμετώπιση απουσία θρομβοφιλικής τάσης. Εξαιρέσεις αποτελούν η ανεπάρκεια αντιθρομβίνης και το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο (Cushman et al., 8

9 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 9, TΕΥΧ. 1, ΣΕΛ. 1-10, ). Στην περίπτωση της ανεπάρκειας αντιθρομβίνης, η επιλογή αντιπηκτικού παράγοντα και πιθανώς συμπυκνωμένου υποκατάστατου αντιθρομβίνης, η δοσολογία και διάρκεια αγωγής εξαρτάται από τον τύπο της ανεπάρκειας, και απαραίτητη θεωρείται η συμβουλή ειδικού αιματολόγου (Cavenagh and Colvin, 1996). Η αντιμετώπιση φλεβικής θρομβοεμβολής επί αντιφωσφολιπιδικού συνδρόμου απαιτεί μεγαλύτερες δόσεις αντιπηκτικής αγωγής και για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι στις υπόλοιπες θρομβοφιλίες, και πιθανώς χορήγηση ασπιρίνης (Pauzner et al., 2001). Η βάση της θεραπευτικής προσέγγισης είναι η χορήγηση αντιπηκτικής αγωγής, στην εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση με ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους και στην πνευμονική εμβολή με κλασική ηπαρίνη (Paidas et al., 2005). Ο Πίνακας 6 παρουσιάζει τις συνιστώμενες θεραπευτικές δόσεις ηπαρινών χαμηλού μοριακού βάρους και κλασικής ηπαρίνης στην αντιμετώπιση της φλεβικής θρομβοεμβολής στην κύηση. Ενδείξεις θρομβοπροφύλαξης Η παρουσία θρομβοφιλίας αξιολογείται όχι μεμονωμένα, αλλά στα πλαίσια της εκτίμησης του κινδύνου θρόμβωσης που γίνεται σε όλες τις εγκυμονούσες στην αρχή της κύησης και επαναλαμβάνεται όταν υπάρχει ένδειξη καθώς και στον τοκετό (RCOG, 2009). Η διάγνωση μιας θρομβοφιλικής διαταραχής δεν συνιστά αφ' εαυτής ένδειξη για χημειοπροφύλαξη, με ορισμένες εξαιρέσεις. Οι σημαντικότερες εξαιρέσεις αφορούν ασυμπτωματικές έγκυες με ανεπάρκεια αντιθρομβίνης, με περισσότερες της μιας θρομβοφιλικές νόσους (συμπεριλαμβανομένης της ομοζυγωτίας για τον παράγοντα V Leiden), και αυτές με επιπρόσθετους παράγοντες κινδύνου, όπου ο αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης δικαιολογεί την έναρξη θρομβοπροφύλαξης το νωρίτερο δυνατό στην κύηση (Bates et al., 2008). Οι υπόλοιπες έγκυες με ασυμπτωματική θρομβοφιλία μπορούν να αντιμετωπισθούν προγεννητικά με στενή παρακολούθηση. Μετά τον τοκετό θεωρείται σκόπιμο για όλες τις γυναίκες με θρομβοφιλία να λαμβάνουν χημειοπροφύλαξη για μια εβδομάδα ή, εάν υπάρχουν περισσότεροι παράγοντες κινδύνου ή οικογενειακό ιστορικό, για έξι εβδομάδες. Στον Πίνακα 7 περιέχονται οι παράγοντες κινδύνου φλεβικής θρομβοεμβολής στην κύηση που πρέπει να αναζητώνται στην εκτίμηση κινδύνου θρομβώσεως. Με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, δεν μπορεί να υπολογιστεί ο ακριβής κίνδυνος για εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση από συνδυασμούς των παραγόντων κινδύνου που αναφέρει ο Πίνακας 7. Ωστόσο, η παρουσία πολλαπλών παραγόντων κινδύνου αυξάνει τον κίνδυνο θρόμβωσης. Εγκυμονούσες με θρομβοφιλία και ιστορικό φλεβοθρόμβωσης πρέπει να λαμβάνουν χημειοπροφύλαξη και στη διάρκεια της κύησης. Επί ιστορικού παλαιάς θρομβώσης απαιτείται η εκτίμηση κινδύνου νέας θρομβώσης για να καθοριστεί η ανάγκη ή μη προφύλαξης. Προτείνεται η χορήγηση θρομβοπροφύλαξης πριν τον τοκετό εάν υφίστανται τρεις ή περισσότεροι από τους προαναφερθέντες παράγοντες κινδύνου (πλην της θρομβοφιλίας και του ιστορικού εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης) και στη λοχεία εάν υφίστανται δύο τουλάχιστον (RCOG, 2007). Τα προφυλακτικά δοσολογικά σχήματα των ηπαρινών χαμηλού μοριακού βάρους παρουσιάζονται στον Πίνακα 8. Οι παρουσιαζόμενες δοσολογίες είναι οι προτεινόμενες από το RCOG ελλείψει δεδομένων βασισμένων στην τεκμηρίωση. Thrombophilic disorders in pregnacy: current trends in diagnosis and treatment Kyriakidis, D., Thanassas, I., Tziomaki, M. Dept of Obstetrics and Gynecology, General Hospital of Trikala, Greece Correspondence: Kyriakidis D., General Hospital of Trikala, Trikala, Greece, Tel: , Summary Pregnancy is characterized by increased risk for thromboembolic disease. A number of diseases, both inherited and acquired, included in the term thrombophilia, are implicated in the pathogenesis of thromboembolic disease as well as of pregnancy complications such as repeated abortions, intrauterine fetal demise, preeclampsia and abruption placentae. The clotting mechanism and its disorders are currently a field of intense research. The ideal approach in diagnosis, prevention and treatment of thrombophilia is evolving. In the present paper, after systematic study of current literature we describe the clinical entities included in the term thrombophilia, EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 9

10 Θρομβοφιλικές διαταραχές και κύηση Κυριακίδης και συν. their pathogenesis and clinical manifestations. Consequently, we present the current trends in diagnosis and treatment of thrombophilia in pregnancy, emphasizing in evidence based data, guidelines published, and expert opinion where available. Key words: pregnancy, thrombophilia, hypercoagulability, thromboprophylaxis. Βιβλιογραφία Baglin, T. (2004) Management of thrombophilia: Who to screen? Pathophysiol. Haemost. Thromb. 33, Bates, S.M., Greer, I.A. and Pabinger, I. (2008) Venous thromboembolism, thrombophilia, antithrombotic therapy, and pregnancy. Chest, 133,844S-886S. British Committee for Standards in Haematology (2009) Clinical guidelines for testing for heritable thrombophilia, Cavenagh, J.D. and Colvin, B.T. (1996) Guidelines for the management of thrombophilia. Postgrad. Med. J. 72, Cleary-Goldman, J., Bettes, B., Robinson, J.N. et al. (2007) Thrombophilia and the obstetric patient. Obstet. Gynecol. 110, Cushman, M. (2007) Epidemiology and risk factors for venous thrombosis. Semin. Hematol. 44, Cushman, M., Prandoni, P. Ortel, T.L. (2005) Inherited risk factors for venous thrombosis. Hematol De Maeseneer, M.G.R. (2005) Superficial thrombophlebitis of the lower limb: Practical recommendations for diagnosis and treatment. Acta Chir. Belg. 105, De Stefano, V., Rossi, E., Paciaroni, K. et al. (2002) Screening for inherited thrombophilia: Indications and therapeutic implications. Haematologica, 87, Den Heijer, M., Lewington, S. and Clarke, R. (2005) Homocysteine, MTHFR and risk of venous thrombosis: a meta-analysis of published epidemiological studies. J. Thromb. Haemost. 3, Hunt, B.J., Shannon, M., Bevan, D. et al. (2002) Is a nihilistic attitude to thrombophilia screening justified? Thromb. Haemost. 87,918. Khan, S. and Dickerman, J.D. (2006) Hereditary Thrombophilia. Thromb. J. 4,15. Kupferminc, M.J. (2003) Thrombophilia and pregnancy. Reproduct. Biol. Endocrinol. 1,111. Martinelli, I., Taioli, E., Cetin, I. et al. (2000) Mutations in coagulation factors in women with unexplained late fetal loss. N. Engl. J. Med. 343, McLeod, A. and Ellis, C. (2005) Prevention and treatment of venous thromboembolism in high risk situations in pregnancy. Fet. Matern. Med. Review, 16, Merriman, L. and Greaves, M. (2006) Testing for thrombophilia: An evidence-based approach. Postgrad. Med. J. 82, Ornstein, D.L. and Cushman, M. (2003) Factor V Leiden. Circulation, 107, Paidas, M.J., Ku D.W., Langhoff-Roos J. et al. (2005) Inherited thrombophilias and adverse pregnancy outcomes: screening and management. Semin. Perinatol. 29, Patnaik, M.M. and Moll, S. (2008) Inherited antithrombin deficiency: a review. Haemophil. 14, Pauzner, R., Dulitzki, M. and Langievitz, P. (2001) Low molecular weight heparin and warfarin in the treatment of patients with antiphospholipid syndrome during pregnancy. Thromb. Haemost. 86, Ros, H.S., Lichtenstein, P., Bellocco, R. et al. (2002) Pulmonary embolism and stroke in relation to pregnancy: how can high-risk women be identified? Am. J. Obstet. Gynecol. 186, Rosse, W.F. (2001) New insights in paroxysmal nocturnal hemoglobinuria. Curr. Opin. Hematol. 8, Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (2007) Thromboembolic disease in pregnancy and the puerperium: acute management. Green-top Guideline No.28. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (2009) Reducing the risk of thrombosis and embolism during pregnancy and the puerperium. Green-top Guideline No.37. Sacher, R.A. (1999) Thrombophilia: A genetic predisposition to thrombosis. Transactions of the American clinical and climatological association 110, Salvagno, G.L., Lippi, G. and Franchini, M. (2007) The cost-benefit ratio of screening pregnant women for thrombophilia. Blood Transfus. 5, Scarsbrook, A.F., Evans, A.L., Owen, A.R. et al. (2006) Diagnosis of suspected venous thromboembolic disease in pregnancy. Clin. Radiol. 61,1-12. Schafer, A.I., Levine, M. N., Konkle, B. A., et al. (2003) Thrombotic disorders: Diagnosis and treatment. Hematology, Varga, E.A. and Moll, S.M. (2004) Prothrombin mutation (Factor II mutation) Circulation. 110, Wahl, D.G., Guillemin, F, de Maistre, E. et al. (1998) Meta-analysis of the risk of venous thrombosis in individuals with antiphospholipid antibodies without underlying autoimmune disease or previous thrombosis. Lupus, 7, Wu, O., Robertson, L., Twaddle, S. et al. (2006) Screening for thrombophilia in high-risk situations: systematic review and cost-effectiveness analysis. The Thrombosis: Risk and Economic Assessment of Thrombophilia Screening (TREATS) study. Health Technol. Assess. 10(11). ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 6/11/2009 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 8/12/

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK

Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος. Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK ΙΜΕΘΑ Αθήνα 10 12/4/2014 Δρ Ελευθερία Ελμίνα Λευκού Αιματολόγος Εξειδικευθείσα στην Αιμόσταση Αιματολογία κυήσεως Στο Guy s & St Thomas hospital, London, UK Δεν υπάρχουν προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΩΝ Σ. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΣ 2 ή 3 αποβολές προ των 20 wks ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονομικές διαταραχές αιμόστασης και Θρομβοφιλία

Κληρονομικές διαταραχές αιμόστασης και Θρομβοφιλία Κληρονομικές διαταραχές αιμόστασης και Θρομβοφιλία Α. Μούγιου Αιματολόγος ΠΓΝΠ 27-02-2015 Κληρονομικές αιμορραγικές διαταραχές αιμόστασης Κληρονομικές διαταραχές πρωτογενούς αιμόστασης Νόσος von Willebrand

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (11-12/04/2014) Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο

Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο 10 η Ημερίδα Ελληνικής Εταιρίας Αιμαφαίρεσης Αντιφωσφολιπιδικό Σύνδρομο Δημήτριος Ε. Μπούτσης Διευθυντής Αιματολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών Ορισμός Αντιφωσφολιπιδικού Συνδρόμου Αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ»

Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS. Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» Νικόλαος Ε. Λιάσης PhD,ISNVD,IUA.AVF,EVF,ESVS Επιστημονικός Διευθυντής του ομίλου «ΕΥΡΩΙΑΤΡΙΚΗ» ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Εγκυμοσύνη-Λοχεία: τεκμηριωμένες καταστάσεις αυξημένου κινδύνου για θρομβοεμβολική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος;

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος; ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Πότε χρειάζεται έλεγχος; Σταυρούλα Κωσταρίδου-Νικολοπούλου Παιδίατρος-Αιματολόγος ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (Venous Thromboembolic Disease,VTE) Ετήσια συχνότητα: 0.07-1.4/100.000

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ

12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ 12. ΚΑΘ ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ Καθ έξιν αποβολές ορίζονται ως η απώλεια τριών ή περισσοτέρων διαδοχικών κυήσεων. Καθ έξιν αποβολές είναι μια ετερογενής κατάσταση που έχει πολλά πιθανά αίτια, ενώ πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή. Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή

Πνευμονική εμβολή. Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή Πνευμονική εμβολή Ενότητα 10: Πνευμονική εμβολή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Διάγνωση της πνευμονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ»

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ. ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΤΗΤΗ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΥΔΑ Επιμελήτρια Α Αιματολογικού Εργαστηρίου ΓΝΑ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ Σήμερα ο όρος θρομβοφιλία χρησιμοποιείται για να δηλώσει την τάση για θρόμβωση:

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

fondaparinux melagatran ximelagatran :

fondaparinux melagatran ximelagatran : ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟ ΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΙΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟ Ο Γ.Χαλµούκη, Ν. Σκάρπα, Ε. Παπασπύρου, Α. Μελά, Σ. Κωστάκη Αναισθησιολογικό τµήµα ΓΝΑ «Ασκληπιείο Βούλας» Οι χειρουργικοί ασθενείς έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή. Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση περιστατικού Πνευμονική εμβολή Ρέκλου Ανδρομάχη Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική κλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρούσα νόσος Ασθενής ηλικίας 48 ετών προσήλθε σε μέρα γενικής εφημερίας

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του(των) φύλλου(ων) οδηγιών χρήσης 40 Παράγραφος 4.1 Θεραπευτικές ενδείξεις [The currently approved

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΦΛΕΒΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Ο ετήσιος αριθμός των

Διαβάστε περισσότερα

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris

Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Παπαγεωργίου Χρυσούλα Αναισθησιολόγος Εντατικολόγος Praticien Hospitalier, Centre Hospitalier Universitaire Tenon, Paris Κολπική μαρμαρυγή και κίνδυνος θρομβωτικού επεισοδίου Εάν INR

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΩΟΘΥΛΑΚΙΟΡΡΗΞΙΑΣ ΛΗΨΗ ΩΑΡΙΩΝ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΜΒΡΥΟΜΕΤΑΦΟΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛIΑ ΣΤΗ ΗΝ ΚΛΙΝΙΚH ΠΡAΞΗ. . Βρυώνης αθολόγος Λοιμωξιολόγος Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛIΑ ΣΤΗ ΗΝ ΚΛΙΝΙΚH ΠΡAΞΗ. . Βρυώνης αθολόγος Λοιμωξιολόγος Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ .Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛIΑ ΣΤΗ ΗΝ ΚΛΙΝΙΚH ΠΡAΞΗ. Βρυώνης αθολόγος Λοιμωξιολόγος Ν ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Η τριάδα του Vircho ow Rudolf Virchow (1821-1902) Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Στο ακροατήριο θα διανεμηθεί ειδικό ενημερωτικό έντυπο με χρήσιμες συμβουλές. Αντώνης Μακρυγιαννάκης MD,PhD ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Με χαρά σας προσκαλούμε στην ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση στο ξενοδοχείο Aquila Atlantis, Ηράκλειο Κρήτης, στις 25 Απριλίου 2015, με θέμα: «Θρομβωτικές και Αιμορραγικές Διαταραχές στη Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές

Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; cardiotest. Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων. Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές Πρόληψη Καρδιαγγειακών Νοσημάτων Λαμβάνετε Plavix ή Sintrom; Το FDA προειδοποιεί: ελέγξτε άμεσα τη φαρμακογενετική σας ταυτότητα Ένα δείγμα σιέλου μπορεί να σώσει ζωές cardiotest Αθηρωμάτωση-Θρομβοεμβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ

Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Γκαναβίας Λάμπρος Επίατρος-Πνευμονολόγος Επιμελητής Πνευμονολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ Ελάττωση θνησιμότητας κατά 33% 1. Αυξημένη υπόνοια 2. Αυξημένος αριθμός εξετάσεων 3. Προφύλαξη σε ασθενείς υψηλού κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν»

ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Ανδρέας Μ. Λάζαρης ΠΓΝ «Αττικόν» Αντιπηκτική θεραπεία Βαλβιδοπάθειες προσθετικές βαλβίδες Κολπική μαρμαρυγή Φλεβική θρόμβωση πνευμονική εμβολή Γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων των αδειών κυκλοφορίας και λεπτομερής αιτιολόγηση των αποκλίσεων από τη σύσταση της PRAC Επιστημονικά πορίσματα και αιτιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC)

Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC) Η κλινική εµπειρία από τη χρήση του συµπυκνωµένου προθροµβινικού συµπλέγµατος (PCC) Μαριάννα Παπαϊωάννου, MD, MSc Επιµελήτρια Β Αναισθησιολόγος, Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» Σκοπός Ποια είναι τα σύγχρονα κλινικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΕΜΒΟΛΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΡΧΟΣ ΔΗΜΟΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΕΣΥ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΘ Η VTE είναι συχνή και σοβαρή πάθηση Ετήσιος αριθμός θανάτων 600 000 500 000 400 000 300 000 200 000 543 454 Ετήσια θνησιμότητα στην

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ. Α. Κομνού Π.Γ.Μ.Ν. ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ. Α. Κομνού Π.Γ.Μ.Ν. ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ Α. Κομνού Π.Γ.Μ.Ν. ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΚΥΗΣΗ ΥΠΕΡΠΗΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ινωδογόνου (από 2-4 gm/l σε 4-6 gm/l). VII, VIII, X 20-100%. πλασμινογόνου 100%, αλλά αναστολέα πλασμινογόνου επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ NO CONFLICT OF INTEREST ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πνευµονική υπέρταση είναι µια νοσολογική οντότητα που περιλαµβάνει µια ετερογενή οµάδα παθήσεων που χαρακτηρίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο

Parabensfree.gr. Πως κληρονομείται Αυτοσωμικό υπολειπόμενο Parabensfree.gr Τι είναι η κυστική ίνωση Η κυστική ίνωση είναι μια ασθένεια που οφείλεται σε μεταβολές μιας πρωτεΐνης που ρυθμίζει τη μεταφορά των αλάτων (ιόντων χλωρίου και νατρίου) στις μεμβράνες των

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ

ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΕΜΒΟΛΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΑΚΑΚΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ - ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΑΝ/ΚΗ ΠΝΕΥΜ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ν.Ν.Θ.Α «ΣΩΤΗΡΙΑ» Κλινική Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΙΣΜΟΣ. Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας. Θρόμβος ~90% Αέρας. Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV

ΟΡΙΣΜΟΣ. Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας. Θρόμβος ~90% Αέρας. Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV ΟΡΙΣΜΟΣ Απόφραξη ενός ή περισσοτέρων κλάδων της πνευμονικής αρτηρίας Θρόμβος ~90% Αέρας Λίπος (# μηριαίου οστού) Ενδοκαρδίτιδα TV-PV Μύξωμα δεξιού κόλπου Νεοπλασματικοί ιστοί Αμνιακό υγρό Ρήξη εχινοκόκκου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ - ΑΠΟΒΟΛΕΣ

ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ - ΑΠΟΒΟΛΕΣ ΘΡΟΜΒΟΦΙΛΙΑ - ΕΠΑΝΕΙΛΗΜΜΕΝΕΣ ΑΠΟΒΟΛΕΣ ΠΕΤΡΟΣ ΔΡΑΚΑΚΗΣ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΓΥΝ/ΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ Αποβολή είναι η εκβολή του κυήματος από την μήτρα Αποβολή

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Aνασκόπηση Θρομβοφιλία και προεκλαμψία

Aνασκόπηση Θρομβοφιλία και προεκλαμψία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑ 18(1):37-46, 2006 Aνασκόπηση Θρομβοφιλία και προεκλαμψία Γ. Π. Ταμπακούδης Ι.Ν. Μπόντης Α Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. Νοσοκομείο «Παπαγεωργίου»

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης

Στο Δήμο Παλλήνης Φλεβική Θρόμβωση Δήμος Παλλήνης Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας κος Αθανάσιος Ζούτσος κα Πόπη Ζινέλη κος Δημήτριος Χριστοδουλάκης Στο Δήμο Παλλήνης Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η Ενημερωτική Εκδήλωση που διοργάνωσαν για τη Φλεβική Θρόμβωση ο Δήμος Παλλήνης και το Διαδημοτικό Δίκτυο Υγείας τη Δευτέρα 18 Νοεμβρίου 2013, στο Δημαρχείο

Διαβάστε περισσότερα

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός

γονείς; neo screen Προγεννητικός Έλεγχος Σκέφτεστε να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Σκέφτεστε γονείς; να γίνετε Τα παιδιά αξίζουν μία ζωή γεμάτη υγεία, ελεύθερη από γενετικές ασθένειες Μοριακός Προγεννητικός Έλεγχος neo screen ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Κυστική Ίνωση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Σύμφωνα με τις πρόσφατες Κατευθυντήριες Οδηγίες (ESC/ERS 2009 και ACCF/AHA 2009) προκειμένου να αποφασιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία

Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ ΜΟΡΙΑΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ Σύγχρονες μεθοδολογίες μοριακής βιολογίας και γενετικής στη γυναικολογία ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΛΕΝΗ, Ph.D. Λέκτορας Εργαστήριο Βιολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά.

Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Κολονοσκόπηση σε ασθενή που λαμβάνει αντιπηκτικά-αντιαιμοπεταλιακά. Δηλώνω ότι δεν έχω σύγκρουση συμφερόντων Χρήση αντιαιμοπεταλιακών : REACH Registry Ασπιρίνη Αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα Θιενοπυριδίνες

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Ελένη Κομνηνού, Ρευματολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Ρευματολογικού Τμήματος ΙΑΣΩ General ΚΥΗΣΗ & ΡΕΥΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Οι ρευματικές παθήσεις αφορούν,σε ένα μεγάλο ποσοστό, νέες γυναίκες που βρίσκονται σε

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος θρομβοφιλίας σε ποιον, πότε και γιατί

Έλεγχος θρομβοφιλίας σε ποιον, πότε και γιατί Έλεγχος θρομβοφιλίας σε ποιον, πότε και γιατί Ανθή Γάφου, Αιματολόγος, ιευθύντρια ΕΣΥ ΝΥ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΟΝΚ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» Εργαστηριακός έλεγχος θρομβοφιλίας: «ο καλός, ο κακός και ο άσχημος» που προδιαθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ.

ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΓΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Β. Δρόσου-Αγακίδου Καθηγ. Νεογνολογίας Α Νεογνολογική Κλινική Α.Π.Θ. Φάσμα εκδηλώσεων συγγενών λοιμώξεων Μακροχρόνιες συνέπειες ενδοκρινοπάθειες ΠΡΟΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο

Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Εκπαιδευτικό Σεμινάριο στη Θρόμβωση & την Αντιθρομβωτική Αγωγή 4 & 5 Νοεμβρίου 2011 Ιωάννινα Ξενοδοχείο Epirus Palace ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Οργάνωση: Ινστιτούτο Αγγειακών Παθήσεων (Ι.Α.Π.) Αγγειοχειρουργική

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας

Διευθυντής: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ι. ΔΑΠΟΝΤΕ M.D., Dr Med (LMU Munich) F.C.O.G. (S.A.) Αν. Καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ MAIΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ Πιστοποιημένο Ευρωπαϊκό Κέντρο Εκπαίδευσης στη Μαιευτική και Γυναικολογία από το Ευρωπαϊκό Κολλέγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις

Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Διλήμματα underwriting: σχεδιάζοντας λύσεις Γιάννης Βασαλάκης Chief Uwr Ζωής & Υγείας Interamerican Τάσος Γαρυφαλλάκης Uwr Ζωής & Υγείας Αξίωμα Συνήθη ερωτήματα- προβληματισμοί Είναι παθολογικό το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ)

ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΑ ΑΠΟ ΗΠΑΡΙΝΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ (ΗΙΤ-ΙΙ) ΑΝΘΗ Σ. ΤΡΑΥΛΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΡΟΜΒΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΚΩΝ ΔΙΑΘΕΣΕΩΝ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΨΥΧΙΚΟΥ Η ΗΠΑΡΙΝΗ Ειναι το φάρμακο εκλογής όταν απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 14 Συνδυασμένη χορήγηση ενεργοποιημένου ανασυνδυασμένου παράγοντα VII και ενεργοποιημένου προθρομβινικού συμπλέγματος για την αντιμετώπιση απειλητικής αιμορραγίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙ Α ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΒΡΥΟ Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με Αναπλ. Καθηγητή Ν. Παπαντωνίου, Α Μαιευτική και Γυναικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d

Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Παρουσίαση ανοσοαιματολογικής εικόνας εγκύου και εμβρύου νεογνού με αιμολυτική νόσο από anti-d Ε. Λυδάκη, Αιματολόγος, επιμ Α Υπηρεσία αιμοδοσίας ΠΑΓΝΗ Γυναίκα, έγκυος, 37 ετών, Α (-), Kell (-) (σύζυγος

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σοβαρός ο κίνδυνος Πνευμονικής Εμβολής από τη Φλεβική Θρόμβωση τόνισαν έγκριτοι επιστήμονες στην ενημερωτική ημερίδα στο Δήμο Αμαρουσίου Το 93% των σχετικών με τη Φλεβική Θρόμβωση θανάτων

Διαβάστε περισσότερα