Ζ ΓΔΡΜΑΝΗΚΖ ΑΓΟΡΑ ΣΡΟΦΗΜΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ζ ΓΔΡΜΑΝΗΚΖ ΑΓΟΡΑ ΣΡΟΦΗΜΩΝ"

Transcript

1 ΓΔΝΗΚΟ ΠΡΟΞΔΝΔΗΟ TH EΛΛΑΓΟ ΣΟ ΝΣΤΔΛΝΣΟΡΦ ΓΡΑΦΔΗΟ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΩΝ & ΔΜΠΟΡΗΚΩΝ ΤΠΟΘΔΔΩΝ Νηύζζειληνξθ, 30 Γεθεκβξίνπ 2011 Ζ ΓΔΡΜΑΝΗΚΖ ΑΓΟΡΑ ΣΡΟΦΗΜΩΝ Αληί πξνιόγνπ ην θείκελν απηό ζπγθεληξώλνληαη έξεπλεο αγνξάο γηα ηε γεξκαληθή αγνξά ηξνθίκσλ θαη γηα επηκέξνπο θαηεγνξίεο πξντόλησλ πνπ έρνπλ γξαθηεί εληόο ηνπ Σν θείκελν ρσξίδεηαη ζε ηξία κέξε: Ζ εηζαγσγή πεξηιακβάλεη ηελ παξάζεζε βαζηθώλ καθξννηθνλνκηθώλ κεγεζώλ, κηα ζύληνκε παξνπζίαζε ηνπ γεξκαληθνύ εμσηεξηθνύ εκπνξίνπ ηξνθίκσλ θαζώο θαη κηα ζύληνκε αλαθνξά ζηηο δεκνγξαθηθέο εμειίμεηο θαη ζηηο παξαηεξνύκελεο κεηαβνιέο ζηηο δηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο ησλ Γεξκαλώλ θαηαλαισηώλ. Πεξηιακβάλεη αθόκα κηα ζύληνκε παξνπζίαζε ηεο εμέιημεο ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ ηξνθίκσλ πξνο ηε Γεξκαλία. Σν δεύηεξν κέξνο πεξηιακβάλεη ηελ αλάιπζε ηεο γεξκαληθήο αγνξάο αλά θαλάιη δηαλνκήο, κε ζηνηρεία γηα ηνπο κεγαιύηεξνπο νκίινπο ηνπ ιηαλεκπνξίνπ, ηηο αιπζίδεο discounters, ηα supermarket βηνινγηθώλ πξντόλησλ, ηα πνιπθαηαζηήκαηα θαη ηα θαηαζηήκαηα delicatessen. ην δεύηεξν κέξνο γίλεηαη επίζεο αλαθνξά ζηελ εμέιημε ηεο γαζηξνλνκίαο θαη ησλ αιπζίδσλ εζηίαζεο, θαζώο επίζεο θαη ζηελ ηξνθνδνζία ζρνιείσλ. ην ηξίην κέξνο ε αλάιπζε γίλεηαη αλά θαηεγνξία πξντόληνο. Ζ ζεηξά ησλ θεθαιαίσλ αθνινπζεί ζε γεληθέο γξακκέο ηελ νλνκαηνινγία ησλ δαζκνινγηθώλ θαηεγνξηώλ. Κάζε επηκέξνπο θεθάιαην έρεη ηελ ίδηα δνκή: ζηελ αξρή παξαηίζεληαη ηα βαζηθά κεγέζε θάζε αγνξάο (θαηαλάισζε, παξαγσγή, εηζαγσγέο) θαη ζηε ζπλέρεηα αθνινπζεί παξνπζίαζε ηεο δηαλνκήο θαη ησλ πσιήζεσλ. ην παξάξηεκα ησλ θεθαιαίσλ απηώλ ππάξρεη παξάξηεκα κε αλαιπηηθή παξνπζίαζε ζηαηηζηηθώλ ζηνηρείσλ εηζαγσγώλ, θαζώο θαη πίλαθεο κε ιηαληθέο ηηκέο πώιεζεο πξντόλησλ ζε θαηαζηήκαηα ηεο πεξηνρήο καο. ην ηέινο ηνπ θεηκέλνπ αθνινπζεί παξάξηεκα κε ηα ζηνηρεία ησλ 30 κεγαιύηεξσλ επηρεηξήζεσλ ηνπ γεξκαληθνύ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ, ησλ 100 κεγαιύηεξσλ αιπζίδσλ εζηίαζεο, θαζώο θαη ησλ θιαδηθώλ ζπλδέζκσλ εηζαγσγέσλ ηξνθίκσλ ζηε Γεξκαλία. ηόρνο ηεο ζπλνιηθήο απηήο παξνπζίαζεο είλαη λα δηεπθνιύλεη ηνπο Έιιελεο εμαγσγείο λα απνθηήζνπλ κηα νινθιεξσκέλε εηθόλα γηα ηε γεξκαληθή αγνξά, θαζώο απηή - παξά ηηο δπζθνιίεο πνπ παξνπζηάδεη θαη παξά ηελ αλάπηπμε λέσλ αγνξώλ ζε άιιεο ρώξεο - παξακέλεη ε θπξηόηεξε αγνξά-ζηόρνο ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ ηξνθίκσλ. Αληηγόλε Μαξηόιε Γξακκαηέαο ΟΔΤ Β

2 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ Μέξνο Η... 4 Δηζαγσγή Βαζηθά ζηνηρεία γηα ηε γεξκαληθή αγνξά ηξνθίκσλ... 4 Μαθξννηθνλνκηθά ζηνηρεία... 4 Δμσηεξηθό εκπόξην ηξνθίκσλ... 4 Δμέιημε ειιεληθώλ εμαγσγώλ ηξνθίκσλ πνηώλ πξνο ηε Γεξκαλία... 7 Δμέιημε αμίαο εμαγσγώλ Δμέιημε πνζόηεηαο εμαγσγώλ Γεκνγξαθηθά ζηνηρεία γηα ηε Γεξκαλία Βαζηθέο ηάζεηο Δμέιημε πιεζπζκνύ Ζιηθηαθέο νκάδεο - Γήξαλζε πιεζπζκνύ Ννηθνθπξηά Πιεζπζκόο κε μέλε ππεθνόηεηα Γηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο Μέξνο ΗΗ Καλάιηα δηαλνκήο ηξνθίκσλ ζηε Γεξκαλία I. Ληαλεκπόξην ηξνθίκσλ Αιπζίδεο Discounter Πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο Καηαζηήκαηα βηνινγηθώλ πξντόλησλ, Drogeriemärkte Πνιπθαηαζηήκαηα Καηαζηήκαηα delikatessen II. Δζηίαζε Αιπζίδεο Cash + Carry Γηαλνκείο ζηε γαζηξνλνκία Ο θιάδνο ηεο εζηίαζεο ζηε Γεξκαλία Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Δμέιημε πιήζνπο θαηαζηεκάησλ Αιπζίδεο εζηηαηνξίσλ Σξνθνδνζία ζρνιείσλ ζηε Γεξκαλία Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Πξόηππα πνηόηεηαο πηζηνπνίεζε Μέξνο ΗΗΗ Ζ αγνξά ηπξνθνκηθώλ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Πσιήζεηο Γηαλνκή Παξάξηεκα: Έξεπλα αγνξάο γηα ηε θέηα Ζ αγνξά γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Πσιήζεηο Γηαλνκή Παξάξηεκα Ζ αγνξά κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Γηαλνκή - Πσιήζεηο πζθεπαζία Παξάξηεκα Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Η. Ληαλεκπόξην ΗΗ. Δηζαγσγείο / Γηαλνκείο ΗΗΗ. Αγνξέο ρνλδξηθήο ΗV. Βηνκεραλία επεμεξγαζίαο ηξνθίκσλ V. Υξήζηκεο ηζηνζειίδεο Ζ αγνξά μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Δηζαγσγέο ΗΗ. Γηαλνκή Παξάξηεκα Ζ αγνξά θαηεςπγκέλσλ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Γηαλνκή

3 Παξάξηεκα Ζ αγνξά ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο Ζ αγνξά ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο Βαζηθά ζεκεία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο - Γηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο ΗΗ. Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ΗΗΗ. Πσιήζεηο IV. Γηαλνκή V. Φνξείο θαη νξγαληζκνί, δνθηκέο ειαηνιάδνπ θαη βξαβεία Παξάξηεκα Ζ αγνξά μπδηνύ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Σκεκαηνπνίεζε αγνξάο - Γηαλνκή Παξάξηεκα: Ληαληθέο ηηκέο πώιεζεο μπδηνύ Ζ αγνξά δαραξσδώλ πξντόλησλ θαη snacks ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Γηαλνκή Πσιήζεηο Παξάξηεκα: Ληαληθέο ηηκέο πώιεζεο ηαηηζηηθά ειιεληθώλ εμαγσγώλ Ζ αγνξά παξαζθεπαζκάησλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο ΗΗ. Γηαλνκή ηαηηζηηθό παξάξηεκα Ζ αγνξά καγεηξηθνύ αιαηηνύ ζηε Γεξκαλία Δηζαγσγέο καγεηξηθνύ αιαηηνύ Πσιήζεηο Γηαλνκή Παξάξηεκα Παξάξηεκα Οη 30 Μεγαιπηεξεο Δπηρεηξήζεηο Ληαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ ζηε Γεξκαλία - Γνκή ησλ Οκηιώλ θαη Γηεπζπλζεηο253 Οη 100 κεγαιύηεξεο αιπζίδεο εζηίαζεο ζηε Γεξκαλία Δμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ ησλ 60 κεγαιύηεξσλ αιπζίδσλ εζηίαζεο ύλδεζκνη Δηζαγσγέσλ Σξνθίκσλ Πνηώλ ζηε Γεξκαλία

4 Μέξνο Η Δηζαγσγή Βαζηθά ζηνηρεία γηα ηε γεξκαληθή αγνξά ηξνθίκσλ Μαθξννηθνλνκηθά ζηνηρεία ΑΔΠ (δηο, νλνκ.) Μεηαβνιή ΑΔΠ 1,3% -4,7% 3,6% Καηά θεθαιήλ ΑΔΠ ζε Πιεζσξηζκόο 2,8% 0,2% 1,1% Αλεξγία 7,3% 7,5% 7,3% Δμαγσγέο (δηο ) 984,1 803,3 959,5 Δηζαγσγέο (δηο ) 805,8 664,6 806,2 Δκπνξηθό ηζνδύγην (δηο ) 178,3 138,7 153,4 Πεγή: Germany Trade and Invest Δξωηεπικό εμπόπιο ηποθίμων Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δμαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δκπνξηθό ηζνδύγην EUR EUR EUR Kξέαο , , ,0 03. Φάξηα θαη καιαθόζηξαθα , , ,0 04. Γάια θαη πξντόληα γαιαθηνθνκίαο , , ,0 07. Λαραληθά , , ,0 08. Φξνύηα θαη θαξπνί , , ,0 09. Καθέο, Σζάη, Μάηε θαη Μπαραξηθά , , ,0 10. Γεκεηξηαθά , , ,0 11. Πξντόληα Αιεπξνπνίίαο , , ,0 12. πέξκαηα θαη θαξπνί ειαηώδεηο , , ,0 15. Λίπε θαη έιαηα, δσηθά θαη θπηηθά , , ,0 16. Παξαζθεπάζκαηα θξεάησλ θαη ηρζπεξώλ , , ,0 17. Εάραξα θαη δαραξώδε παξαζθεπάζκαηα , , ,0 18. Καθάν θαη παξαζθεπάζκαηα απηνύ , , ,0 19. Παξαζθεπάζκαηα κε βάζε ηα δεκεηξηαθά, ηα αιεύξηα, ηα άκπια θάζε είδνπο , , ,0 20. Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ θαη θξνύησλ , , ,0 21. Γηάθνξα παξαζθεπάζκαηα δηαηξνθήο , , ,0 22. Πνηά, αιθννινύρα πγξά θαη μύδη , , ,0 ύλνιν ηξνθίκσλ θαη πνηώλ , , ,0 Πεγή: Statistisches Bundesamt

5 Δμαγσγέο ηξνθίκσλ Γεξκαλίαο, 2010, ζε εθ. Γάια θαη π ξντόληα γαιαθηνθνκίαο 7.001,0 Kξέαο 6.435,2 Πνηά, αιθννινύρα πγξά θαη μύδη Παξαζθεπάζκαηα κε βάζε ηα δεκεηξηαθά, ηα αιεύξηα, ηα άκπια θάζε είδνπο 4.489, ,5 Γηάθνξα π αξαζθεπάζκαηα δηαηξνθήο 3.750,5 Καθάν θαη π αξαζθεπάζκαηα απηνύ 3.200,4 Παξαζθεπάζκαηα θξεάησλ θαη ηρζπεξώλ 2.253,6 Γεκεηξηαθά 2.134,9 Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ θαη θξνύησλ 1.949,3 Καθέο, Σζάη, Μάηε θαη Μπ αραξηθά 1.807,0 Λίπ ε θαη έιαηα, δσηθά θαη θπηηθά 1.799,2 Εάραξα θαη δαραξώδε π αξαζθεπάζκαηα 1.522,6 Φξνύηα θαη θαξπ νί 1.265,4 Φάξηα θαη καιαθόζηξαθα 1.077,9 π έξκαηα θαη θαξπ νί ειαηώδεηο 927,3 Πξντόληα Αιεπξνπ νίίαο 918,3 Λαραληθά 918,2 0, , , , , , , , ,0

6 Δηζαγσγέο ηξνθίκσλ Γεξκαλίαο, 2010, ζε εθ. Φξνύηα θαη θαξπ νί 6.238,1 Γάια θαη π ξντόληα γαιαθηνθνκίαο 5.867,5 Πνηά, αιθννινύρα πγξά θαη μύδη 5.648,1 Kξέαο 5.213,9 Λαραληθά 4.996,6 Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ θαη θξνύησλ 3.649,7 Καθέο, Σζάη, Μάηε θαη Μπ αραξηθά 3.162,7 Καθάν θαη π αξαζθεπάζκαηα απηνύ 3.122,1 Λίπ ε θαη έιαηα, δσηθά θαη θπηηθά 3.016,6 π έξκαηα θαη θαξπ νί ειαηώδεηο 3.010,6 Φάξηα θαη καιαθόζηξαθα 2.836,2 Γηάθνξα π αξαζθεπάζκαηα δηαηξνθήο Παξαζθεπάζκαηα κε βάζε ηα δεκεηξηαθά, ηα αιεύξηα, ηα άκπια θάζε είδνπο 2.606, ,5 Παξαζθεπάζκαηα θξεάησλ θαη ηρζπεξώλ 2.051,4 Γεκεηξηαθά 1.784,8 Εάραξα θαη δαραξώδε π αξαζθεπάζκαηα 1.226,5 Πξντόληα Αιεπξνπ νίίαο 413,0 0, , , , , , , ,0 Πεγή: Statistisches Bundesamt

7 Δμέιημε ειιεληθώλ εμαγσγώλ ηξνθίκσλ πνηώλ πξνο ηε Γεξκαλία Σν 2010 νη ειιεληθέο εμαγσγέο ηξνθίκσλ θαη πνηώλ πξνο ηε Γεξκαλία αλήιζαλ ζε 556 εθ. Καηά ηελ πεληαεηία ε πνξεία ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ ππήξμε ζπλερώο αλνδηθή (αύμεζε ηεο αμίαο θαηά 19%) Ζ άλνδνο ηεο αμίαο ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ ηξνθίκσλ - πνηώλ ην 2010 ζε ζρέζε κε ην 2009 ήηαλ νξηαθή (+0,6%) Σα ηξόθηκα πνηά απνηέιεζαλ ην 2010 πεξίπνπ ην 1/3 ηνπ ζπλόινπ ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ πξνο Γεξκαλία. Διιεληθέο εμαγσγέο ηξνθίκσλ-πνηώλ πξνο Γεξκαλία, , Αμία ζε εθ Αμία ζε εθ. Μεηαβνιή % Δμαγσγέο πξνο Γεξκαλία / /2010 Σξόθηκα-πνηά, ζύλνιν ,6% 18,7% ύλνιν ειιεληθώλ εμαγσγώλ ,5% -5,3% Πνζνζηό ηξνθίκσλ - πνηώλ επί ζπλόινπ ειιεληθώλ εμαγσγώλ 25,1% 24,9% 28,7% 32,6% 31,4% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ Διιεληθέο εμαγσγέο ηξνθίκσλ - πνηώλ ζηε Γεξκαλία, 2010, αμία ζε εθ., κεξίδην % Λίπε θαη έιαηα δσηθά ή θπηηθά; 21; 4% Ηρζείο θαη καιαθόζηξαθα; 22; 4% Παξαζθεπάζκαηα δεκεηξηαθώλ; 37; 7% Λνηπά; 27; 5% Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ, θξνύησλ; 143; 25% Πνηά; 54; 10% Λαραληθά; 59; 11% Φξνύηα, θαξπνί; 110; 20% Γαιαθηνθνκηθά πξντόληα; 76; 14% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ, πξνζσξηλά ζηνηρεία

8 Δξέλιξη αξίαρ εξαγωγών Αμία ζε εθ. Πεξηγξαθή θαηεγνξίαο /10 (%) 06/10 (%) 20 Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ, θξνύησλ ,1% 32,8% 8 Φξνύηα, θαξπνί ,6% 10,1% 4 Γαιαθηνθνκηθά πξντόληα ,7% 39,5% 7 Λαραληθά ,0% -25,3% 22 Πνηά ,9% 13,5% Παξαζθεπάζκαηα 19 δεκεηξηαθώλ ,5% 38,8% 3 Ηρζείο θαη καιαθόζηξαθα ,4% 41,8% Λίπε θαη έιαηα δσηθά ή 15 θπηηθά ,7% 36,8% 17 Εάραξα θαη δαραξώδε παξαζθεπάζκαηα ,3% 217,6% 21 Γηάθνξα παξαζθεπάζκαηα δηαηξνθήο ,6% -19,9% 12 πέξκαηα θαη θαξπνί ειαηώδεηο ,4% 259,3% 16 Παξαζθεπάζκαηα θξεάησλ, ηρζύσλ, καιάθηα ,8% 24,8% 10 Γεκεηξηαθά ,7% 66,3% Κξέαηα θαη παξαπξντόληα 2 ζθαγείσλ ,9% 93,4% 9 Καθέο, ηζάη, κπαραξηθά ,5% -21,9% Καθάν θαη παξαζθεπάζκαηα 18 απηνύ ,7% 16,4% 11 Πξντόληα αιεπξνπνηίαο ,0% -48,9% Σξόθηκα-πνηά, ζύλνιν ,6% 18,7% ύλνιν ειιεληθώλ εμαγσγώλ ,5% -5,3% Πνζνζηό ηξνθίκσλ - πνηώλ επί ζπλόινπ ειιεληθώλ εμαγσγώλ 25,1% 24,9% 28,7% 32,6% 31,4% Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, γηα ην 2010 ηα ζηνηρεία είλαη πξνζσξηλά

9 Δξέλιξη ποζόηηηαρ εξαγωγών Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Πεξηγξαθή θαηεγνξίαο /10 (%) 06/10 (%) 20 Παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ, θξνύησλ ,3% -5,5% 8 Φξνύηα, θαξπνί ,5% 19,9% 22 Πνηά ,4% -7,4% 7 Λαραληθά ,3% -12,7% Παξαζθεπάζκαηα 19 δεκεηξηαθώλ ,5% 39,9% 4 Γαιαθηνθνκηθά πξντόληα ,5% 10,0% 15 Λίπε θαη έιαηα δσηθά ή θπηηθά ,9% 110,5% 10 Γεκεηξηαθά ,3% 8,6% 12 πέξκαηα θαη θαξπνί ειαηώδεηο ,1% 291,0% 3 Ηρζείο θαη καιαθόζηξαθα ,8% 38,7% Γηάθνξα παξαζθεπάζκαηα 21 δηαηξνθήο ,9% -7,9% 17 Εάραξα θαη δαραξώδε παξαζθεπάζκαηα ,1% 140,6% 16 Παξαζθεπάζκαηα θξεάησλ, ηρζύσλ, καιάθηα ,7% 46,7% 2 Κξέαηα θαη παξαπξντόληα ζθαγείσλ ,8% 92,4% 9 Καθέο, ηζάη, κπαραξηθά ,4% -41,3% 11 Πξντόληα αιεπξνπνηίαο ,2% -66,9% 18 Καθάν θαη παξαζθεπάζκαηα απηνύ ,7% 6,8% ύλνιν ,9% 6,8% Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, γηα ην 2010 ηα ζηνηρεία είλαη πξνζσξηλά

10 Γεκνγξαθηθά ζηνηρεία γηα ηε Γεξκαλία Βαζικέρ ηάζειρ Οη βαζηθέο ηάζεηο πνπ παξαηεξνύληαη ζηελ εμέιημε ηνπ πιεζπζκνύ ηεο Γεξκαλίαο θαη πξνβιέπεηαη όηη ζα ζπλερηζηνύλ θαη ηηο επόκελεο δεθαεηίεο, είλαη Μείσζε ηνπ πιεζπζκνύ Γήξαλζε ηνπ πιεζπζκνύ Μεηαβνιή ησλ νηθνγελεηαθώλ πξνηύπσλ, κε αύμεζε ησλ λνηθνθπξηώλ ελόο θαη δύν αηόκσλ, θαη κείσζε ησλ λνηθνθπξηώλ 3 θαη άλσ αηόκσλ Δξέλιξη πληθςζμού Ο πιεζπζκόο ηεο Γεξκαλίαο αλέξρεηαη ζε 81,8 εθαηνκκύξηα θαηνίθνπο ( ). Μεηά ηελ επαλέλσζε, ν πιεζπζκόο ηεο ρώξαο αθνινύζεζε γηα ην δηάζηεκα απμεηηθή πνξεία, απμαλόκελνο από ηα 80,3 εθ. ην 1991 ζηα 82,5 εθ. ην Από ην 2003 θαη κεηά, ε ηάζε έρεη αληηζηξαθεί θαη ν πιεζπζκόο έρεη κεησζεί θαηά 700 ρηιηάδεο ζην δηάζηεκα ηεο επηαεηίαο Δμέιημε πιεζπζκνύ Γεξκαλίαο, Πεγή: Statistisches Bundesamt Γηα ηα επόκελα ρξόληα, ε γεξκαληθή ζηαηηζηηθή ππεξεζία πξνβιέπεη όηη ε ζπξξίθλσζε ηνπ πιεζπζκνύ ηεο ρώξαο ζα ζπλερηζηεί: γηα ηελ δεθαεηία ππνινγίδεηαη όηη ν πιεζπζκόο ηεο ρώξαο ζα κεησζεί θαηά 1-2 εθαηνκκύξηα θαηνίθνπο. Γηα ηελ πεληεθνληαεηία πξνβιέπεηαη ζπξξίθλσζε ηνπ πιεζπζκνύ ηεο ρώξαο θαηά 7 έσο 17 εθαηνκκύξηα θαηνίθνπο, αλαιόγσο ησλ ππνζέζεσλ γηα ηε γελλεηηθόηεηα, ην πξνζδόθηκν δσήο θαη ηε ξνή πιεζπζκνύ πξνο/από ηε Γεξκαλία. Έηζη, ην 2060 ππνινγίδεηαη όηη ε Γεξκαλία ζα έρεη 64 έσο 74 εθαηνκκύξηα θαηνίθνπο.

11 Πξόβιεςε εμέιημεο πιεζπζκνύ Γεξκαλίαο ελάξην κε ζηαζεξή γελλεηηθόηεηα, θαηώηεξν όξην ελάξην κε ζηαζεξή γελλεηηθόηεηα, αλώηεξν όξην ελάξην κε αύμεζε γελλεηηθόηεηαο ελάξην κε κείσζε γελλεηηθόηεηαο Πξόβιεςε εμέιημεο πιεζπζκνύ Γεξκαλίαο ελάξην κε ζηαζεξή γελλεηηθόηεηα, θαηώηεξν όξην ελάξην κε ζηαζεξή γελλεηηθόηεηα, αλώηεξν όξην ελάξην κε αύμεζε γελλεηηθόηεηαο ελάξην κε κείσζε γελλεηηθόηεηαο Πεγή: Statistisches Bundesamt Ηλικιακέρ ομάδερ - Γήπανζη πληθςζμού Σν πνζνζηό ησλ λέσλ θάησ ησλ 20 εηώλ ζηνλ πιεζπζκό ηεο Γεξκαλίαο αλέξρεηαη ζε 18,8%, ελώ ην κεξίδην ησλ αηόκσλ ειηθίαο 65 εηώλ θαη άλσ ζε 20,7%. Ζ ηάζε γήξαλζεο ηνπ πιεζπζκνύ ζηε Γεξκαλία πξόθεηηαη λα ζπλερηζηεί θαηά ηα επόκελα ρξόληα, κε ην κεξίδην ηνπ πιεζπζκνύ θάησ ησλ 20 εηώλ λα ζπξξηθλώλεηαη σο ην 2050 ζην 15% θαη αληηζηξόθσο ην κεξίδην ησλ αηόκσλ άλσ ησλ 65 εηώλ λα απμάλεηαη ζε 33%. Σν πνζνζηό ησλ αηόκσλ άλσ ησλ 80 εηώλ πξνβιέπεηαη όηη ζα απμεζεί από ην 5% ζήκεξα ζην 15% ην 2050.

12 Ηιηθηαθέο νκάδεο ζηε Γεξκαλία - Πνζνζηά %, Κάησ ησλ 18 εηώλ Άλσ ησλ 65 εηώλ Πεγή: Statistisches Bundesamt, ΒΗΒ Νοικοκςπιά Σν πιήζνο ησλ λνηθνθπξηώλ ζηε Γεξκαλία αλέξρεηαη ζε 40,2 εθαηνκκύξηα, έρνληαο απμεζεί θαηά 4 εθαηνκκύξηα κεηαμύ Σν πιήζνο ησλ λνηθνθπξηώλ έρεη απμεζεί επνκέλσο πνιύ πεξηζζόηεξν, από όηη ν πιεζπζκόο ηεο ρώξαο (θαηά 2 εθ. κεηαμύ ), γεγνλόο πνπ δείρλεη όηη ην κέζν κέγεζνο ελόο λνηθνθπξηνύ ζηε Γεξκαλία κεηώλεηαη. Ήδε, ην 2010 ηα λνηθνθπξηά ελόο αηόκνπ είλαη ε πην ζπρλά εκθαληδόκελε κνξθή λνηθνθπξηώλ, κε πνζνζηό 40% επί ηνπ ζπλόινπ ησλ λνηθνθπξηώλ. Πεξίπνπ έλαο ζηνπο ηξεηο Γεξκαλνύο δεη ζε λνηθνθπξηό ησλ δύν αηόκσλ, ελώ έλαο ζηνπο ηέζζεξηο ζε λνηθνθπξηό κε ηξία ή πεξηζζόηεξα άηνκα. Ζ αύμεζε ησλ λνηθνθπξηώλ ηνπ ελόο αηόκνπ εκθαλίδεηαη ζε όιεο ηηο ειηθηαθέο νκάδεο θαη νθείιεηαη ζε δηάθνξνπο ιόγνπο: κεγαιύηεξε δηάξθεηα ζπνπδώλ θαη εθπαίδεπζεο γεληθόηεξα, αύμεζε ησλ ζρέζεσλ κε δηαηήξεζε δύν μερσξηζηώλ λνηθνθπξηώλ, αύμεζε ησλ ζρέζεσλ/γάκσλ «εμ απνζηάζεσο», απμεκέλε θηλεηηθόηεηα γηα επαγγεικαηηθνύο ιόγνπο θαη κεγαιύηεξν πξνζδόθηκν δσήο γηα ηηο γπλαίθεο. Γηα ην δηάζηεκα , εθηηκάηαη όηη ν αξηζκόο ησλ λνηθνθπξηώλ ζηε Γεξκαλία ζα απμεζεί πεξαηηέξσ, θζάλνληαο ην 2030 ηα 41 εθαηνκκύξηα, θαζώο ην κέζν κέγεζνο λνηθνθπξηώλ ζα ζπλερίζεη λα κεηώλεηαη. Σν 2030 ιηγόηεξνη από έλαο ζηνπο πέληε Γεξκαλνύο ζα δνπλ ζε λνηθνθπξηά κε ηξία ή πεξηζζόηεξα άηνκα, ελώ πνζνζηό 43% ζα δεη ζε λνηθνθπξηά ηνπ ελόο αηόκνπ θαη 38% ζε λνηθνθπξηά ησλ δύν αηόκσλ.

13 Ννηθνθπξηά ελόο αηόκνπ αλά ειηθηαθή νκάδα, πνζνζηά % ,1 32, ,8 26,3 11,6 18, έσο 35 εηώλ 35 έσο 65 εηώλ 65 εηώλ θαη άλσ Δμέιημε πιήζνπο λνηθνθπξηώλ ελόο θαη δύν αηόκσλ ζηε Γεξκαλία, Πεγή: Statistisches Bundesamt, ΒΗΒ Δμέιημε πιήζνπο λνηθνθπξηώλ 3 θαη 4 αηόκσλ ζηε Γεξκαλία, Δλόο αηόκνπ Γύν αηόκσλ Σξηώλ αηόκσλ Σεζζάξσλ αηόκσλ

14 Πληθςζμόρ με ξένη ςπηκοόηηηα ηε Γεξκαλία δνπλ 7,1 εθαηνκκύξηα άηνκα κε μέλε ππεθνόηεηα. Σν πνζνζηό ησλ θαηνίθσλ κε μέλε ππεθνόηεηα αλέξρεηαη ζε 8,7% ηνπ πιεζπζκνύ ηεο ρώξαο θαη έρεη παξακείλεη πεξίπνπ ζηαζεξό ηελ ηειεπηαία δεθαηία. Δμέιημε πιεζπζκνύ Γεξκαλίαο κε μέλε ππεθνόηεηα, Πεγή: Statistisches Bundesamt Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Γεξκαληθήο ηαηηζηηθήο Τπεξεζίαο ( ), ζηε Γεξκαλία θαηνηθνύλ 1,66 εθ. Σνύξθνη (ζπλνιηθά 3 εθ. ηνπξθηθήο θαηαγσγήο, ζπλππνινγίδνληαο όζνπο έρνπλ ηελ γεξκαληθή ππεθνόηεηα), 517 ρηιηάδεο Ηηαινί, 362 ρηι. Πνισλνί θαη 278 ρηι. Έιιελεο. Κάηνηθνη Γεξκαλίαο κε μέλε ππεθνόηεηα, Σνπξθία Ηηαιία Πνισλία Διιάδα Κξναηία Ρσζία Απζηξία Βνζλία - Δξδεγνβίλε Οιιαλδία Οπθξαλία Πνξηνγαιία Γαιιία Ρνπκαλία Ηζπαλία ΖΠΑ ΖΒ εξβία Βηεηλάκ Κόζνλν Κίλα Πεγή: Statistisches Bundesamt

15 Ο πιεζπζκόο ησλ Διιήλσλ ζηε Γεξκαλία εκθαλίδεηαη λα έρεη κεησζεί πεξίπνπ θαηά 60 ρηιηάδεο άηνκα ζην δηάζηεκα , κεηνύκελνο από ηηο 337 ζηηο 278 ρηιηάδεο. Δμέιημε πιεζπζκνύ Διιήλσλ ζηε Γεξκαλία, Πεγή: Statistisches Bundesamt Πιεζπζκόο Διιήλσλ ζηε Γεξκαλία Δηήζηα κεηαβνιή % Οκνζπνλδηαθό θξαηίδην Πιεζπζκόο Διιήλσλ Βάδε Βπξηεκβέξγε ,7% Βαπαξία ,8% Βεξνιίλν ,0% Βξαδεκβνύξγν ,1% Βξέκε ,8% Ακβνύξγν ,2% Έζζε ,1% Μεθιεκβνύξγν-Πνκεξαλία ,2% Κάησ αμσλία ,3% Β. Ρελαλία -Βεζηθαιία ,7% Ρελαλία - Παιαηηλάην ,9% άαξιαλη ,3% αμσλία ,9% αμσλία-άλραιη ,0% ιέζβηρ - Υόιζηατλ ,9% Θνπξηγγία ,9% ύλνιν ,6% ,2% Πεγή: Statistisches Bundesamt ε όηη αθνξά ηελ θαηαλνκή ησλ Διιήλσλ ζηα νκνζπνλδηαθά θξαηίδηα, ην 30% απηώλ θαηνηθεί ζηε Βόξεηα Ρελαλία Βεζηθαιία, ην 24% ζηε Βάδε Βπξηεκβέξγε θαη ην 19% ζηελ Βαπαξία, ελώ ην ππόινηπν 26% θαηαλέκεηαη ζηα ππόινηπα 13 θξαηίδηα ηεο ρώξαο. εκεηώλεηαη όηη νη γεξκαληθέο αξρέο θαηαγξάθνπλ σο Έιιελεο κόλν εθείλνπο πνπ δελ θέξνπλ ηε γεξκαληθή ππεθνόηεηα. πλεπώο ν αξηζκόο ησλ Διιήλσλ πνπ πνπ έρεη ήδε ιάβεη ηε γεξκαληθή ππεθνόηεηα (θαηά πξνζέγγηζε 20% ηνπ ζπλόινπ) δελ ζπκπεξηιακβάλεηαη ζην ζπλνιηθό αξηζκό ησλ Διιήλσλ ζύκθσλα κε ηηο γεξκαληθέο απνγξαθέο.

16 Γηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο ην ρξνληθό δηάζηεκα ζεκεηώζεθαλ κεηαβνιέο ζηηο δηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο ησλ Γεξκαλώλ, νη νπνίεο ζεκαηνδνηνύλ κηα κεηαζηξνθή πξνο πγηεηλόηεξα πξόηππα δηαηξνθήο: κείσζε θαηαλάισζεο θόθθηλνπ θξέαηνο, αύμεζε θαηαλάισζεο ηρζπεξώλ, αύμεζε θαηαλάισζεο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ, κείσζε θαηαλάισζεο βνπηύξνπ, αύμεζε θαηαλάισζεο γαιαθηνθνκηθώλ θαη ηπξηνύ. Αμηνζεκείσηεο κεηαβνιέο είλαη επίζεο ε αύμεζε θαηαλάισζεο δαραξσδώλ θαη κεηαιιηθνύ λεξνύ. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε (ζε kg/ lt) Μεηαβνιή 1995/2007 (%) Κξέαο/πνπιεξηθά 61, ,0 59,5 61,6-0,32 Ηρζπεξά 13,5 13,7 14,7 15,5 16,4 21,48 Απγά (ηκρ.) ,25 Βνύηπξν 7,1 6,6 6,4 6,5 6, Γάια 68,9 63,4 60,9 62,6 62,7-9,00 Γαιαθηνθνκηθά 21,9 26,5 29,8 29,7 30,8 40,64 Σπξί 19,8 21,2 21,5 22,0 22,2 12,12 Παηάηεο 72, ,5 63,0 63,4-12,91 Γεκεηξηαθά 72,3 76,2 83,2 88,5 86,6 19,78 Εάραξε 33,1 32,8 37,4 35,9 32,1-3,02 Φξνύηα (θξέζθα θαη παξαζθεπαζκέλα) 92,2 109,7 117,8 124,9 121,5 31,78 Λαραληθά (θξέζθα θαη παξαζθεπαζκέλα) 72,7 81,2 86,3 86,4 88,2 21,32 Αιθννινύρα πνηά 161,3 154,2 145,7 145,6 141,7-12,15 Μεηαιιηθό θαη επηηξαπέδην λεξό ,8 134,2 141, ,27 Αλαςπθηηθά 92,7 105,7 113,5 115,3 115,7 24,81 Υπκνί θξνύησλ 41 40,6 40,0 39,8 38,3-7,04 Πηγή: ZMP Μείσζε θαηαλάισζεο θξέαηνο, ζηξνθή από ην θόθθηλν πξνο ην ιεπθό θξέαο Από ην 1990 θαη κεηά, νπόηε θαη ζεκεηώζεθε ην maximum ηεο θαηαλάισζεο θξέαηνο θαη αιιαληηθώλ (100,3 θηιά) ε θαηαλάισζε αθνινπζεί γεληθά θαζνδηθή πνξεία, ελώ κόλν ην 2007 ζεκείσζεθε άλνδνο ηεο θαηαλάισζεο ζηα 61,6 θηιά. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε (ζε kg) Μεηαβνιή 1995/2007 Κξέαο κνζραξίζην 11,4 9,6 8,3 8,2 8,5-25,44 Κξέαο ρνηξηλό 39,6 39, ,3 40,1 1,26 Πνπιεξηθά 8 9,5 10,4 10,0 10,7 33,75 Κξέαο ζύλνιν 61, ,5 61,6-0,32 Πεγή: ZMP

17 Αμηνζεκείσην είλαη όηη γηα ην θόθθηλν θξέαο ζεκεηώλεηαη κεγάιε πηώζε ηεο θαηαλάισζεο (θαηά 25,44% ζην ρξνληθό δηάζηεκα ), ελώ αληηζηξόθσο γηα ηα πνπιεξηθά ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε απμήζεθε ζην ίδην ρξνληθό δηάζηεκα θαηά 34%. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θξέαηνο (ζε θηιά) Κξέαο κνζραξίζην Πνπιεξηθά Αύμεζε θαηαλάισζεο ηρζπεξώλ Ζ θαηαλάισζε ηρζπεξώλ έρεη αλνδηθή ηάζε: παξά ηηο δηαθπκάλζεηο από ρξνληά ζε ρξνληά, ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε απμήζεθε θαηά 3 θηιά ζην δηάζηεκα (από ηα 13,5 θηιά ζηα 16,4 θηιά, αύμεζε θαηά 21,5%). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ηρζπεξώλ (ζε θηιά)

18 Γαιαθηνθνκηθά: Αύμεζε θαηαλάισζεο γαιαθηνθνκηθώλ θαη ηπξηνύ, κείσζε θαηαλάισζεο βνπηύξνπ Ζ θαηαλάισζε γαιαθηνθνκηθώλ (γηανύξηη, quark θηι) ζεκείσζε αύμεζε θαηά 40% από ην 1995 ζην 2007, νπόηε θαη έθηαζε ηα 30,8 θηιά. Ζ θαηαλάισζε γάιαθηνο ζεκείσζε κεγάιε πηώζε θαηά ηε δεθαεηία , σζηόζν θαηά ηα έηε 2006 θαη 2007 ε πνξεία είλαη αλνδηθή, κε απνηέιεζκα ε θαηαλάισζε γάιαθηνο λα αλέιζεη ην 2007 ζηα 62,7 θηιά. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε βνπηύξνπ (ζε θηιά) Ζ θαηαλάισζε βνπηύξνπ πεξηνξίζηεθε από ην 1995 ζην 2007 θαηά 10% πεξίπνπ (ζηα 6,4 θηιά), ελώ γηα ην ηπξί ζεκεηώζεθε ζην ίδην ρξνληθό δηάζηεκα άλνδνο θαηά 12% (ζηα 22,2 θηιά). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία, (ζε θηιά)

19 Αύμεζε θαηαλάισζεο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ Ζ θαηαλάισζε θξνύησλ θαη ιαραληθώλ, θξέζθσλ θαη παξαζθεπαζκέλσλ, ζεκείσζε αμηόινγε άλνδν θαηά ην δηάζηεκα (32% γηα ηα θξνύηα, 21% γηα ηα ιαραληθά). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θξνύησλ θαη ιαραληθώλ (ζε θηιά) Φξνύηα Λαραληθά Μείσζε θαηαλάισζεο παηάηαο, αύμεζε θαηαλάισζεο δπκαξηθώλ θαη δεκεηξηαθώλ Ζ θαηαλάισζε δεκεηξηαθώλ απμήζεθε θαηά 20% πεξίπνπ από ην 1995 ζην 2007, ελώ ε θαηαλάισζε παηάηαο θαη παξαζθεπαζκάησλ από παηάηα κεηώζεθε θαηά 13%. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε παηάηαο θαη δεκεηξηαθώλ (ζε θηιά) Παηάηεο Γεκεηξηαθά Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε δπκαξηθώλ αθνινπζεί ζπλερή αλνδηθή πνξεία (+40% κεηαμύ ), θηάλνληαο ην 2007 ηα 7 θηιά.

20 Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε δπκαξηθώλ (ζε θηιά) Μείσζε θαηαλάισζεο αιθνόι, ζηξνθή από ηε κπύξα πξνο ην θξαζί Ζ θαηαλάισζε αιθνόι κεηώζεθε ζην ρξνληθό δηάζηεκα θαηά 12% πεξίπνπ (από ηα 161,3 ιίηξα, ζηα 141,7). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε αιθννινύρσλ πνηώλ (ζε ιίηξα) Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε κπύξαο παξακέλεη ζεκαληηθά πςειόηεξε (πεξίπνπ πεληαπιάζηα) ζε ζρέζε κε ηελ θαηαλάισζε θξαζηνύ. Χζηόζν είλαη αμηνζεκείσην όηη ε ηάζε είλαη θαζνδηθή γηα ηε κπύξα (κείσζε θαηά πεξίπνπ 9 % ζε ρξνληθό δηάζηεκα κηαο νθηαεηίαο), ελώ είλαη ειαθξά αλνδηθή γηα ην θξαζί. Έηζη, ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε νίλνπ μεπέξαζε ην 2006 ηα 20 ιίηξα εηεζίσο, θαη ην 2007 ζεκείσζε εθ λένπ άλνδν, θηάλνληαο ηα 20,6 ιίηξα. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε αιθννινύρσλ πνηώλ (ζε ιίηξα) Μεηαβνιή 2001/2007 Μπύξα 122,6 121,9 117, , ,7-8,89 Οηλνπλεπκαηώδε 5,8 5,9 5,9 5,8 5,7 5,7 5,6-3,45 Οίλνο 19,7 20,3 19,8 20,1 19,9 20,1 20,6 4,57 Αθξώδεο νίλνο 4,2 3,9 3,8 3,8 3,8 3,8 3,8-9,52 Αιθννινύρα πνηά 152, ,3 145,7 144,7 145,6 141,7-6,96 Πεγή: BSI

21 Με αιθννινύρα πνηά Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε Μεηαβνιή 2002/2007 Μεηαιιηθό θαη επηηξαπέδην λεξό 134,5 132,6 134,2 141,3 138,0 2,60 Υπκνί θαη λέθηαξ θξνύησλ 42,03 40,65 40,04 39,83 38,30-8,87 Αλαςπθηηθά 114,8 113,4 113,5 115,3 115,7 0,78 Με αιθννινύρα πνηά 285,93 280,75 281,14 296, ,23 Ζ θαηαλάισζε κεηαιιηθνύ λεξνύ έρεη απμεζεί θαηά 42% από ην 1996 ζην Αμηόινγε είλαη θαη ε αύμεζε θαηαλάισζεο αλαςπθηηθώλ (θαηά 25% από ην 1996 ζην 2007), όκσο ε ηάζε απηή δείρλεη λα αλαθόπηεηαη από ην 2003 θαη εμήο. Σν 2003 ζεκεηώζεθε θαη ην maximum ηεο θαηαλάισζεο ρπκώλ (42 ιίηξα), ε νπνία ζηε ζπλέρεηα αθνινύζεζε θαζνδηθή πνξεία, κεηνύκελε ην 2007 ζηα 38,3 ιίηξα εηεζίσο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε κε αιθννινύρσλ πνηώλ Μεηαιιηθό θαη επηηξαπέδην λεξό Αλαςπθηηθά Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ρπκώλ θαη λέθηαξ θξνύησλ

22 νθνιάηα θαη δαραξώδε πξντόληα Αύμεζε ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ζεκεηώζεθε ηε δεθαεηία γηα ηε ζνθνιάηα θαη ην παγσηό, θπξίσο όκσο γηα ηα δαραξώδε πξντόληα (θαηά 40,6%). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ζνθνιάηαο, παγσηνύ θαη δαραξσδώλ πξντόλησλ (ζε θηιά) ,5 7,8 7,9 8,3 7,8 4,38 4,7 5,3 5,71 6,29 8,4 6,16 Παγσηό Εαραξώδε νθνιάηα 5 0 8,44 7,91 8,24 8,13 8,37 9,

23 Μέξνο ΗΗ Καλάιηα δηαλνκήο ηξνθίκσλ ζηε Γεξκαλία I. Ληαλεκπόξην ηξνθίκσλ Ο θύθινο εξγαζηώλ ηνπ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ απμήζεθε ην 2010 ζηα 166 δηο (+2,3% έλαληη ηνπ 2009) Κύθινο εξγαζηώλ γηα ηξόθηκα (ζε εθ. ) Δηήζηα κεηαβνιή (%) 2,1% 0,9% 2,3% Δμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ, ζε εθ., Πεγή: Trade Dimensions, LZ Οη ζεκαληηθόηεξεο επηρεηξήζεηο ζηνλ θιάδν ηνπ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ, κε βάζε ην κεξίδην αγνξάο ηνπο, είλαη νη όκηινη Edeka (supermarket Edeka, discounter Netto) θαη Rewe (supermarket Rewe, discounter Penny). Ο όκηινο Schwarz Gruppe (ζηνλ νπνίν αλήθνπλ ηα discounter Lidl θαη νη ππεξαγνξέο Kaufland) θαηαηάζζεηαη ηξίηνο, κε κεξίδην αγνξάο 13,8%, αθνινπζνύκελνο από ηελ αιπζίδα discounter Aldi (Aldi Nord, Aldi Süd) κε κεξίδην αγνξάο 12,1%. Ο όκηινο Metro, ν νπνίνο πεξηιακβάλεη ην Cash and Carry Metro, ηελ αιπζίδα ππεξαγνξώλ Real, θαη ηα πνιπθαηαζηήκαηα Kaufhof, βξίζθεηαη ζηελ 5 ε ζέζε, κε κεξίδην αγνξάο 7%. ηελ έθηε ζέζε βξέζεθε ην 2010 ε εηαηξεία δηαλνκήο ηξνθίκσλ ζε πεξίπηεξα θαη βελδηλάδηθα Lekkerland (4,7%), θαη αθνινπζνύλ ηα θαηαζηήκαηα drogerie Schlecker (2,4%), DM (2,2%) θαη Rossmann (9 ε ζέζε, 1,6%). ηελ 10 ε ζέζε, κε κεξίδην αγνξάο 1,4% βξέζεθε ε Bartels Langness, ελώ ν όκηινο Tengelmann (αιπζίδα supermarket Kaiser s) κεηά ηελ πώιεζε ησλ discounter plus βξέζεθε ζηελ 11 ε ζέζε ηεο θαηάηαμεο. TOP 10 ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ Μεξίδην αγνξάο (%) 2010 Κύθινο εξγαζηώλ γηα ηξόθηκα 2010 (ζε εθ. ) Μεηαβνιή 09/10 (%) Edeka - Gruppe 24,5% ,2 Rewe-Gruppe 16,2% ,9 Schwarz-Gruppe 13,8% ,7

24 Aldi Gruppe 12,1% ,1 Metro-Gruppe 7,0% ,2 Lekkerland 4,7% Schlecker 2,4% ,5 dm 2,2% ,7 Rossmann 1,6% ,5 Bartels-Langness 1,4% ,9 Λνηπνί 13,9% ύλνιν 100% ,3 Πεγή: Trade Dimensions, LZ Μεξίδηα αγνξάο ζην ιηαλεκπόξην ηξνθίκσλ 2010 (%) κε βάζε ηελ αμία Bartels-Langness; 1,4% Rossmann; 1,6% dm; 2,2% Schlecker; 2,4% ινηπνί; 13,9% Edeka - Gruppe; 24,6% Lekkerland; 4,7% Metro-Gruppe; 7,0% Rewe-Gruppe; 16,2% Aldi Gruppe; 12,1% Schwarz-Gruppe; 13,9% Πεγή: Trade Dimensions, BVE Σν 2010 ν βαζκόο ζπγθέληξσζεο ζηελ αγνξά ηξνθίκσλ παξέκεηλε πςειόο, κε ηνπο 5 κεγαιύηεξνπο νκίινπο λα θαιύπηνπλ ζρεδόλ ηα ¾ ηεο αγνξάο. πγθεθξηκέλα ην κεξίδην αγνξάο γηα ηηο 5 κεγαιύηεξεο επηρεηξήζεηο - Edeka, Rewe, Schwarz, Aldi θαη Metro - έθηαζε ην 73,8% ην 2010, έρνληαο απμεζεί θαηά ηέζζεξηο πνζνζηηαίεο κνλάδεο ζην δηάζηεκα κηαο ηεηξαεηίαο (69,7% ην 2007, 70,4% ην 2008, 73,4% ην 2009).

25 Δμέιημε κεξηδίσλ αγνξάο ησλ κεγαιύηεξσλ 5 επηρεηξήζεσλ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ (%), ,0% 74,0% 73,0% 72,0% 73,4% 73,8% 71,0% 70,0% 69,7% 70,4% 69,0% 68,0% ,0% Δμέιημε κεξηδίσλ αγνξάο ησλ κεγαιύηεξσλ 5 επηρεηξήζεσλ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ (%), ,0% 9,1% 12,5% 12,9% 8,3% 12,3% 13,4% 7,3% 11,9% 13,7% 7,0% 12,1% 13,9% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% Metro-Gruppe Aldi Gruppe Schw arz-gruppe 14,7% 15,3% 16,1% 16,2% 30,0% Rew e-gruppe Edeka - Gruppe 20,0% 20,6% 21,1% 24,4% 24,6% 10,0% ,0% Πεγή: Trade Dimensions Σν κεξίδην αγνξάο ησλ 10 κεγαιύηεξσλ επηρεηξήζεσλ αλήιζε ην 2010 ζε 86,1%, ελώ νη 30 κεγαιύηεξεο επηρεηξήζεηο θαιύπηνπλ πνζνζηό 97,4% ηεο αγνξάο, θαη νη ππόινηπεο πεξίπνπ 80 επηρεηξήζεηο ηνπ ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ έρνπλ ζπλνιηθά κεξίδην αγνξάο κόιηο 2,6%. Βαζκόο ζπγθέληξσζεο ζηε γεξκαληθή αγνξά ηξνθίκσλ Μεξίδην αγνξάο 5 κεγαιύηεξσλ επηρεηξήζεσλ, 2010 Μεξίδην αγνξάο 30 κεγαιύηεξσλ επηρεηξήζεσλ, 2010 ινηπνί 26,2% ινηπνί 2,6% top 5 73,8% top 30 97,4% Πεγή: Trade Dimensions

26 Μεηά ηε κεγάιε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηεο ην 2009 θαηά +16%, ιόγσ ηεο εμαγνξάο ηνπ κεγαιύηεξνπ κέξνπο ηεο discounter αιπζίδαο Plus ζην ηέινο ηνπ 2008 (2.340 θαηαζηήκαηα) θαη ηελ ελζσκάησζή ηεο ζηελ αιπζίδα Netto, ν όκηινο Edeka ζπλέρηζε ηε ζεηηθή ηνπ πνξεία (+3,8%) θαη ην 2010, απμάλνληαο πεξαηηέξσ ην κεξίδην αγνξάο ηνπ θαη ηελ απόζηαζε ηνπ από ηνλ δεύηεξν κεγαιύηεξν όκηιν ιηαλεκπνξίνπ ηεο ρώξαο, ηελ Rewe Gruppe. Άλνδνο ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ζεκεηώζεθε ην 2010 ηόζν γηα ηα discounter Netto ηεο Edeka (+4,8%), όζν θαη γηα ηα supermarket ηεο αιπζίδαο (+3,5%) αληηζηξέθνληαο ηελ αξλεηηθή ηάζε ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο. Ο όκηινο Rewe ζεκείσζε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπ θαηά 3,3% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. Πνιύ ζεηηθά εμειίρζεθε ε ρξνληά γηα ηα supermarket ηνπ νκίινπ (+5,9%), ελώ αληηζέησο ε αιπζίδα discounter Penny εκθάληζε πηώζε θαηά -1,7%. Ο όκηινο Metro εκθάληζε πηώζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπ θαηά -1,5%, ιόγσ ηεο ζπξξίθλσζεο ζε όια ηα θαλάιηα δηαλνκήο: -1,9% γηα ηα hypermarkets Real, -2,4% γηα ηα cash +carry Metro.Σα ζρέδηα πώιεζεο ησλ Real, πνπ δηαηίζεληαη πξνο πώιεζε ήδε από ην 2008, θαηλόηαλ όηη έρνπλ εγθαηαιεηθζεί, ηδίσο γηαηί δελ ππήξραλ ελδηαθεξόκελνη αγνξαζηέο: ε εμαγνξά ησλ Real από θάπνηα αληαγσληζηηθή γεξκαληθή επηρείξεζε θαηά πάζα πηζαλόηεηα δελ ζα επηηξεπόηαλ από ηε γεξκαληθή επηηξνπή αληαγσληζκνύ (Bundeskartellamt), ιόγσ ηνπ ήδε πςεινύ βαζκνύ ζπγθέληξσζεο ζηε γεξκαληθή αγνξά. Χζηόζν, πξόζθαηα έρεη εθδεισζεί ελδηαθέξνλ από πιεπξάο ρξεκαηννηθνλνκηθώλ επελδπηώλ (KKR, Apollo, Apax), θαη μέλσλ ζηξαηεγηθώλ επελδπηώλ (Walmart). Γηα ηα πνιπθαηαζηήκαηα Kaufhof, ελδηαθέξεηαη ν ηζπαληθόο όκηινο πνιπθαηαζηεκάησλ El Corte Ingles θαη νη δηαπξαγκαηεύζεηο γηα ηελ πώιεζε βξίζθνληαη ζύκθσλα κε πιεξνθνξίεο ηνπ ηύπνπ, ζε πξνρσξεκέλν ζηάδην. Ζ αιπζίδα supermarket Kaisers ηνπ νκίινπ Tengelmann εκθάληζε ην 2010 κείσζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηεο θαηά -9%, θπξίσο ιόγσ ηεο πώιεζεο ησλ θαηαζηεκάησλ ηεο ζηελ κία από ηηο ηέζζεξηο πεξηθέξεηεο όπνπ δξαζηεξηνπνηείηαη, ηελ πεξηνρή Rhein-Main-Neckar θνληά ζηε Φξαλθθνύξηε, ηνλ Μάξηην ηνπ Σα πεξηζζόηεξα θαηαζηήκαηα (65) εμαγνξάζηεθαλ από ηελ Rewe, ελώ 20 από απηά από ηελ αιπζίδα tegut. Ζ Kaiser s δηαηεξεί ζηελ θαηνρή ηεο ηα θαηαζηήκαηά ηεο ζηηο άιιεο ηξεηο πεξηθέξεηέο ηεο (Β. Ρελαλία-Βεζηθαιία, Βεξνιίλν θαη Μόλαρν). Πνιύ θαιή πνξεία είραλ ην 2010 νη πεξηθεξεηαθέο αιπζίδεο supermarket Bartels Langnes, Klaas + Kock θαη Kaes, πνπ ζπλαπνηεινύλ, καδί κε ηελ Wasgau, ηνλ ζύλδεζκν αγνξώλ Einkaufsverband Privates Handeshaus Deutschland. Privates Handeshaus Deutschland Πεξηνρή Κύθινο εξγαζηώλ 2010 (ζε εθ. ) Μεηαβνιή 09/10 (%) Bartels Langness Βόξεηα Γεξκαλία ,6% Kaes Βαπαξία 650 4,8 Klaas + Kock Βεζηθαιία 620 8,8 Wasgau Ρελαλία, άαξιαλη 532-2,9 Πεγή: Trade Dimensions, LZ, Καηά ην 2010 δελ πξαγκαηνπνηήζεθαλ κεγάιεο εμαγνξέο ή ζπγρσλεύζεηο, ηεο θιίκαθαο ησλ πξνεγνύκελσλ εηώλ. εκαληηθόηεξε κεηαβνιή ηεο ρξνληάο ήηαλ ε πώιεζε ησλ θαηαζηεκάησλ hypermarket / cash + carry ηεο αιπζίδαο Ratio ζε δηάθνξεο αιπζίδεο, όπσο ζηηο neukauf θαη Rheika Delta - hypermarket ηνπ νκίινπ Edeka, Kaufland - hypermarket ηνπ νκίινπ Schwarz,

27 famila - hypermarkets ηνπ νκίινπ Bünting. ην ηέινο ηνπ 2010 ν όκηινο Rewe πξνρώξεζε ζηελ πώιεζε ηνπ κεξηδίνπ ηνπ 50% ζην joint venture Transgourmet Holding ζηελ Coop Schweiz. Ζ ζπλαιιαγή επεηξάπε από ηελ Δπξσπατθή Δπηηξνπή Αληαγσληζκνύ ζηηο αξρέο ηνπ 2011 θαη πξαγκαηνπνηήζεθε έλαληη 750 εθ.. Έηζη, ε Coop Schweiz θαηέρεη πιένλ ην ζύλνιν ηεο Transgourmet Holding, κε βαζηθόηεξα θαλάιηα δηαλνκήο ηα C+C Fegro/Selgros δεύηεξε κεγαιύηεξε αιπζίδα cash+carry ζηε Γεξκαλία κεηά ηε Metro C+C - θαη ηελ εηαηξεία δηαλνκήο ζηε γαζηξνλνκία Rewe Foodservice (πξώελ Rewe GVS). Δμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ θαηά ην α εμάκελν 2011 Αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ θαηά 1,9% ζεκεηώζεθε ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην ηξνθίκσλ θαηά ην α εμάκελν ηνπ Ζ αύμεζε απηή νθείιεηαη θπξίσο ζε απμήζεηο ηηκώλ (+1,4%), θαη ζεσξείηαη ηθαλνπνηεηηθή, δεδνκέλσλ ησλ δηαηξνθηθώλ ζθαλδάισλ εληόο ηνπ εληνπηζκόο δηνμίλεο ζε γεξκαληθά πξντόληα, εληνπηζκόο βαθηεξίνπ E.coli ζε ιαραληθά - πνπ είραλ ζαλ απνηειέζκα ηνλ πεξηνξηζκό ησλ πσιήζεσλ. Σε κεγαιύηεξε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο πέηπραλ ηα supermarket (+2,8%), ελώ νη αιπζίδεο discounters ζεκείσζαλ αύμεζε θαηά 1,5%. Δμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ θαηά ην α εμάκελν 2011 (%) 0,0% 0,5% 1,0% 1,5% 2,0% 2,5% 3,0% 3,5% Supermarket 2,8% Discounter 1,7% Hypermarket 1,5% Drogerie 3,3% ύλνιν ιηαλεκπνξίνπ ηξνθίκσλ 2,8% Πεγή: GfK, LZ

28 Οη 30 κεγαιύηεξεο εηαηξείεο ζην ιηαλεκπόξην ηξνθίκσλ ηεο Γεξκαλίαο Κύθινο εξγαζηώλ 2010 γηα ηξόθηκα (ζε εθ. ) Edeka - Gruppe Rewe-Gruppe Schwarz-Gruppe Aldi Gruppe Metro-Gruppe Lekkerland Schlecker dm Rossmann Bartels-Langness Tengelmann Gruppe Norma Globus Bünting Dohle-Gruppe Toeller Gruppe Netto Nord Coop Müller Tegut Handelshof K+K Ratio Wasgau Dennree Alnatura Kaes Lüning Budnikowsky Feneberg ινηπνί Πεγή: Trade Dimensions

29 Αλςζίδερ Discounter Ζ ζεκαληηθόηεξε αιπζίδα discounter ηεο Γεξκαλίαο Aldi εθηηκάηαη όηη πξαγκαηνπνίεζε ην 2010 θύθιν εξγαζηώλ 24,5 δηο (20,09 δηο γηα ηξόθηκα, +1,6% έλαληη ηνπ 2009), ελώ ε δεύηεξε ζεκαληηθόηεξε αιπζίδα discounter Lidl είρε θύθιν εξγαζηώλ 15,5 δηο (12,7 δηο γηα ηξόθηκα, +2,5% έλαληη ηνπ 2009). Μεηά ηελ εμαγνξά ηεο Plus, ηελ ηξίηε ζέζε κεηαμύ ησλ discounter θαηαιακβάλεη πιένλ ε Netto (Edeka- Gruppe), ε νπνία εκθάληζε ην 2010 αύμεζε θαηά 4,8% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηεο, κεηώλνληαο ηελ απόζηαζε πνπ ηε ρσξίδεη από ηηο εγέηηδεο ηνπ θιάδνπ Aldi θαη Lidl. Ζ αιπζίδα Penny ηνπ νκίινπ Rewe έρεη ηελ ηέηαξηε ζέζε ζηελ θαηάηαμε, απνηειεί όκσο ην αδύλαην ζεκείν ηνπ νκίινπ, θαζώο ν θύθινο εξγαζηώλ ηεο κεηώζεθε ην 2010 ζηα 7,5 δηο (-1,7% έλαληη ηνπ 2009). Ζα αιπζίδα Norma, 5 ε αιπζίδα discounter ηεο Γεξκαλίαο, ζεκείσζε ην 2010 ηε κεγαιύηεξε αύμεζε θύθινπ εξγαζηώλ ζε ζρέζε κε ηηο αληαγσλίζηξηέο ηεο (+8,3%), θζάλνληαο ηα 2,6 δηο. Οη κεγαιύηεξεο αιπζίδεο discounter ηεο Γεξκαλίαο (θύθινο εξγαζηώλ ζε εθ., 2010) Aldi Lidl (Schw arz Gruppe) Netto Markendiscount (Edeka Gruppe) Penny (Rew e Gruppe) Norma Netto Supermarkt (Dansk Supermarked A/S) Πεγή: Trade Dimensions, LZ Σν δίθηπν θαηαζηεκάησλ ησλ αιπζίδσλ discounters έγηλε θαηά ην 2010 αθόκα πην ππθλό, μεπεξλώληαο ηα θαηαζηήκαηα, σζηόζν ν ξπζκόο ηεο επέθηαζήο ηνπο έρεη πιένλ επηβξαζπλζεί. Οη δύν κεγαιύηεξεο αιπζίδεο discounter Aldi θαη Lidl δελ πξαγκαηνπνίεζαλ ην 2010 ζεκαληηθέο κεηαβνιέο ζην δίθηπν ησλ θαηαζηεκάησλ ηνπο, ελώ αληηζέησο επεθηαηηθή πνιηηηθή αθνινύζεζε ε αιπζίδα Netto, κε ζηόρν λα θηάζεη ηα θαηαζηήκαηα ζην ζύλνιν ηεο ρώξαο. Ζ αιπζίδα Penny έρεη επίζεο ζρέδηα επέθηαζεο κε ζηόρν ηα θαηαζηήκαηα. Πιήζνο discounter θαηαζηεκάησλ Φεβξνπάξηνο 2011 Φεβξνπάξηνο 2010 Μεηαβνιή Aldi Nord Aldi Süd Lidl Netto Markendiscount Penny Norma Netto supermarkt ύλνιν Πεγή: Trade Dimensions,, LZ

30 Σν κεξίδην αγνξάο ησλ discounter εθηηκάηαη όηη ην 2010 ήηαλ ζην 44% (πεγή: BVE), όπσο θαη ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά, θαζώο ε απμεηηθή ηάζε ηεο δεθαεηίαο θαίλεηαη λα έρεη πιένλ ζηακαηήζεη (από ην 32,1% ην 2000 ζην 44,6% ην 2009). Μεξίδην αγνξάο discounter 2010 (%) Non-discounter 56% Discounter 44% Δμέιημε κεξηδίνπ αγνξάο discounter (% θύθινπ εξγαζηώλ) ,1 33,7 36,8 38,4 39,7 40,9 42,5 43, , Πεγή: Accenture, BE

31 Οη Γεξκαλνί θαηαλαισηέο πξαγκαηνπνηνύλ ηηο αγνξέο ηνπο ζε πεξηζζόηεξα από έλα θαηαζηήκαηα, ζπκπεξηιακβάλνληαο ζηηο επηινγέο ηνπο ηόζν ηα discounter, όζν θαη ηα supermarket/hypermarket. Σν Aldi είλαη ην βαζηθό θαηάζηεκα γηα ηηο αγνξέο κόλν γηα ην 16% ησλ Γεξκαλώλ θαηαλαισηώλ, ελώ γηα ην Lidl, θαη ηα supermarket Rewe θαη Edeka ην πνζνζηό απηό αλέξρεηαη ζε 14%. Καηαζηήκαηα ζηα νπνία πξαγκαηνπνίεζαλ αγνξέο (% θαηαλαισηώλ), Aldi Lidl Rewe Edeka Netto Penny Real Kaufland Norma Kaisers Globus Hit Tegut Famila Βαζηθό θαηάζηεκα γηα ηηο αγνξέο ηνπο (% θαηαλαισηώλ), Aldi Lidl Rewe Edeka Netto Penny Real Kaufland Norma Kaisers Globus Hit Tegut Famila Πεγή: Konzept + Markt, LZ εκεηώλεηαη, ηέινο όηη ην σξάξην ιεηηνπξγίαο ησλ discounter ηείλεη επίζεο λα δηεπξπλζεί, πξνθεηκέλνπ λα είλαη αληαγσληζηηθό πξνο απηό ησλ supermarket. Έηζη, ηα discounter Lidl ιεηηνπξγνύλ από ηηο σο ηηο 21.00, όπσο θαη ηα discounter Penny, ελώ κόλν ηα Aldi παξακέλνπλ ζην σξάξην 08: Γηα ηα πεξηζζόηεξα supermarket (Kaisers, Rewe, Edeka) ην σξάξην ιεηηνπξγίαο έρεη δηακνξθσζεί ζην 07:00-22:00 ή 08:00-22:00.

32 Πποϊόνηα ιδιωηικήρ εηικέηαρ Ο θύθινο εξγαζηώλ γηα πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο απνηειεί πεξηζζόηεξν από ην 1/3 ηνπ ζπλόινπ ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην, θαζώο ε παξνπζία ηνπο είλαη εθηεηακέλε ηόζν ζε αιπζίδεο discounters, όζν θαη ζε supermarkets/hypermarkets. Σν 2010, ην κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο (private labels) ζεκείσζε νξηαθή άλνδν σο πξνο ηελ αμία (+0,1% ζην 37,4%). Σν κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο κε βάζε ηελ πνζόηεηα, εθηηκάηαη πεξίπνπ ζην 41%. Μεξίδην αγνξάο πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο (%) σο πξνο ηελ αμία 38 37,5 37,6 37,3 37, ,8 36,5 36, , Πεγή: Nielsen, LZ, ππνινγηζκνί κε βάζε 29 θαηεγνξίεο πξντόλησλ Γηα ηα discounter, ην κεξίδην ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ζην ζύλνιν ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο είλαη ζαθώο πςειόηεξν, θαζώο πξαγκαηνπνηνύλ πάλσ από ηα 2/3 ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο κε private label, ελώ γηα ηηο εγέηηδεο εηαηξείεο ηνπ θιάδνπ ην πνζνζηό απηό είλαη αθόκα πςειόηεξν (ην Aldi πξαγκαηνπνηεί κόιηο ην 11,5% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπ κε επώλπκα πξντόληα, θαη ην Lidl πεξίπνπ ην δηπιάζην, 23,8%). Γηα ηα supermarket, ην κεξίδην (% αμίαο) ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο απμήζεθε ηελ ηειεπηαία πεληαεηία θαη έθηαζε ην 2010 ην 17,3%. Δμέιημε κεξίδηνπ αγνξάο πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο (%) σο πξνο ηελ αμία 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 27,1 27,1 28,1 28,3 28,7 28,7 40,1 38,7 36,9 35,2 35,6 34,9 8,8 9,1 9,3 10,2 10,9 11, ,1 25,7 26,3 24,8 25, Premium Μεζαίεο κάξθεο Ηδησηηθήο εηηθέηαο - κεζαίεο θαη premium Ηδησηηθήο εηηθέηαο - εθπ ησηηθά Πεγή: GfK, LZ, νη ππνινγηζκνί αθνξνύλ FMCG Καηά ην 2010 ζπλερίζηεθε θαη δηεπξύλζεθε ε ηάζε ηεο δεκηνπξγίαο πεξηζζόηεξσλ ζεηξώλ

33 πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο, νη νπνίεο ηνπνζεηνύληαη ζε δηαθνξεηηθό επίπεδν ηηκήο: γηα παξάδεηγκα ε αιπζίδα supermarket Rewe εθηόο από ηελ ζεηξά πξντόλησλ Ja!, ηα νπνία ηνπνζεηνύληαη από άπνςε ηηκήο αληαγσληζηηθά σο πξνο ηα discounter, εηζήγαγε ηελ Rewe Bio γηα ηα βηνινγηθά πξντόληα θαζώο θαη ηε ζεηξά πξντόλησλ Rewe Feine Welt, πνπ ηνπνζεηείηαη σο πξνο ηελ ηηκή ζαθώο ςειόηεξα. Ζ ζεηξά Rewe Feine Welt μεθίλεζε ην 2009, ελώ ην 2010 ν αξηζκόο ησλ θσδηθώλ πνπ πεξηιακβάλεη δηεπξύλζεθε ζηνπο 170. Αληίζηνηρε ζηξαηεγηθή αθνινπζνύλ θαη ηα hypermarkets Real, ηα νπνία έρνπλ ηε ζεηξά Tip (discount price level), θαζώο θαη ηηο Bio, Selection θαη Real-Quality, θαζώο ε εγέηηδα αιπζίδα supermarket Edeka (Gut & Günstig, Mibell, Selection). Με βάζε ηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία ηεο GfK, ε εηζαγσγή πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο, ηα νπνία ηνπνζεηνύληαη ζηε κεζαία θαη αλώηεξε θαηεγνξία ηηκώλ, ήηαλ επηηπρήο, θαζώο ην κεξίδην ηνπο δηεπξύλεηαη ζηαδηαθά, από ην 8,8% ην 2005 ζην 11,3% ην Ζ δηεύξπλζε ηνπ κεξηδίνπ αγνξάο ηνπο πξαγκαηνπνηείηαη ζε βάξνο θπξίσο ησλ επώλπκσλ πξντόλησλ πνπ ηνπνζεηνύληαη ζηε κεζαία θαηεγνξία ηηκώλ, θαη όρη ζε βάξνο ησλ εθπησηηθώλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο: γηα ηηο κεζαίεο κάξθεο ζεκεηώζεθε απώιεηα πέληε πνζνζηηαίσλ κνλάδσλ κέζα ζε κηα πεληαεηία (από ην 40,1% ην 2005 ζην 34,9% ην 2010), ελώ γηα ηα εθπησηηθά πξντόλησλ private labels ζεκεηώζεθε άλνδνο θαηά δύν κνλάδεο ζην δηάζηεκα , θαη κόλν ην 2009 ζεκεηώζεθε πηώζε. Ζ δεκηνπξγία δύν ή ηξηώλ βαζκίδσλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο απνηειεί ζηξαηεγηθή ησλ nondiscounters θαηαζηεκάησλ, πξνθεηκέλνπ αθελόο λα αληηκεησπίζνπλ ηα discounters ζηηο ρακειέο ηηκέο θαη αθεηέξνπ λα δηαθνξνπνηεζνύλ σο πξνο απηά, δηαζέηνληαο πεξηζζόηεξα θαη πνηνηηθόηεξα πξντόληα. Χζηόζν, ηα discounters έρνπλ αληηγξάςεη ηελ ζηξαηεγηθή απηή, δεκηνπξγώληαο επίζεο ζεηξέο πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο πεξηζζόηεξσλ βαζκίδσλ, ή αθόκα θαη premium, νη νπνίεο βεβαίσο πεξηιακβάλνπλ ιηγόηεξνπο θσδηθνύο πξντόλησλ από όηη νη αληίζηνηρεο ζεηξέο ησλ non-discounters. Έηζη, από ην 2009 έρνπλ εκθαληζηεί νη ζεηξέο Feine Kost ζηελ Penny, Freihofer Gourmet ζηα Aldi Nord, Gourmet ζηα Aldi Süd, Finest Gourmet ζηελ Norma, Deluxe ζηα Lidl θαη N-Premium ζηα Netto. ην πιαίζην ηεο επξύηεξεο ηάζεο γηα ηνπηθά πξντόληα, ηελ ηειεπηαία ηξηεηία έρνπλ επίζεο απμεζεί νη ζεηξέο πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο κε ηνπηθό ραξαθηήξα, όπσο είλαη ε Mein Land ζηελ Edeka Nordrhein Westfalen, πνπ πεξηιακβάλεη θξνύηα, ιαραληθά θαη απγά από ηελ επξύηεξε πεξηνρή ηεο Β. Ρελαλίαο Βεζηθαιίαο. Δηαηξεία εηξά πξντόλησλ Έλαξμε Bünting NaturWert regional 1994 Coop Unser Norden 2005 Edeka Nord Unsere Heimat - Echt & Gut 2010 Edeka Südwest Unsere Heimat - Echt & Gut 2006 Edeka Rhein-Ruhr Mein Land 2010 Feneberg Von Hier 1998 Lidl Ein gutes Stück Heimat 2010 Netto Markendiscount Ein Herz für Erzeuger 2008 Penny Echt Nordisch 2011 Penny Echt Bayrisch 2011 Rewe Aus Liebe zur Heimat 2011 Πεγή: SMK, LZ To 2010, ην κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο γηα ηα ηξόθηκα απμήζεθε νξηαθά ζην 38,6%, έλαληη 38,5% ην 2009 θαη 39,5% ην Οη θαηεγνξίεο ηξνθίκσλ κε ηα πςειόηεξα πνζνζηά πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο είλαη ηα ηπξνθνκηθά (55% κεξίδην αγνξάο ην 2010), ηα

34 θαηεςπγκέλα (50,1%), ηα γαιαθηνθνκηθά (48%), ηα παξαζθεπάζκαηα ηξνθίκσλ ζε θνλζέξβα (52%), ηα κε αιθννινύρα πνηά (37,9%), ηα ιίπε θαη έιαηα (41,5%), ηα πξντόληα delicatessen (40,2%), ην θξαζί θαη ηα νηλνπλεπκαηώδε (38,2% θαη 34,2% αληηζηνίρσο). Μεξίδηα αγνξάο % πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο 0,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% Σπξνθνκηθά Κνλζέξβεο Καηεςπγκέλα Γαιαθηνθνκηθά 55,0% 52,0% 50,1% 48,0% Λίπε θαη έιαηα Delikatessen Οίλνο Με αιθννινύρα πνηά 41,5% 40,2% 38,2% 37,9% Οηλνπλεπκαηώδε 34,2% Εαραξώδε 27,7% Πεγή: IFH, BBE, LZ Σν πιήζνο ησλ πξντόλησλ πνπ δηαηίζεληαη ζηα γεξκαληθά discounters/supermarkets έρεη απμεζεί ζεκαληηθά από ην 2000 θαη κεηά: ε αύμεζε είλαη εληππσζηαθή ζηελ θαηεγνξία ησλ λσπώλ πξντόλησλ (+2.708), θαη είλαη επίζεο ζεκαληηθή ζηελ θαηεγνξία ησλ μεξώλ ηξνθίκσλ ( πξντόληα) θαη ησλ πνηώλ ( πξντόληα). Σν εύξνο ησλ πξντόλησλ πνπ δηαηίζεληαη ζηα supermarkets/hypermarkets είλαη ζεκαληηθά κεγαιύηεξν έλαληη ησλ discounters, πξάγκα πνπ ηζρύεη γηα όιεο ηηο θαηεγνξίεο ηξνθίκσλ (λσπά θαη κε). Δύξνο πξντόλησλ πνπ δηαηίζεληαη ζηα discounters/supermarkets/hypermarkets Πιήζνο θσδηθώλ πξντόλησλ ,000 2,000 3,000 4,000 5,000 6,000 7,000 8,000 9,000 Νσπά πξντόληα 499 3,414 3,996 Ξεξά πξντόληα 606 6,678 7,779 Discounter Supermarket Hypermarket 187 Πνηά 2,094 3,982 Πεγή: IFH, BBE, LZ

35 Καηαζηήμαηα βιολογικών πποϊόνηων, Drogeriemärkte Καιή πνξεία θαηά ην 2010, όπσο θαη ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά, είραλ νη κεγάιεο αιπζίδεο πώιεζεο βηνινγηθώλ πξντόλησλ Dennree θαη Alnatura, νη νπνίεο παξέκεηλαλ ζηελ ίδηα ζέζε ζηελ θαηάηαμε ησλ εηαηξεηώλ ιηαλεκπνξίνπ (26 ε θαη 27 ε ζέζε αληηζηνίρσο), ζεκεηώλνληαο θαη πάιη δηςήθηνπο ξπζκνύο αύμεζεο ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο θαη θζάλνληαο ηα 428 θαη 420 εθ. θύθιν εξγαζηώλ αληηζηνίρσο. Αύμεζε ζεκεηώζεθε ην 2010 θαη γηα ηελ Basic, ν θύθινο εξγαζηώλ ηεο νπνίαο μεπέξαζε ηα 100 εθ. (+5% έλαληη ηνπ 2009), ελώ θαιή πνξεία έρεη θαη ε αιπζίδα Superbiomarkt, πνπ δηαζέηεη 15 θαηαζηήκαηα ζηε Β.Ρελαλία- Βεζηθαιία θαη πξαγκαηνπνηεί θύθιν εξγαζηώλ πεξί ηα 25 εθ.. Αληηζέησο, ην 2010, ν όκηινο Rewe απνθάζηζε λα θιείζεη ηελ αιπζίδα supermarket βηνινγηθώλ πξντόλησλ Vierlinden, ε νπνία είρε μεθηλήζεη ηε ιεηηνπξγία ηεο κόιηο ην 2005 θαη δηέζεηε πέληε θαηαζηήκαηα ζηελ πεξηνρή ηεο Κνισλίαο όπνπ βξίζθεηαη θαη ε έδξα ηνπ νκίινπ Rewe- ελώ έκθαζε ζηα βηνινγηθά δίλεη ε θαηλνύξηα αιπζίδα ηνπ νκίινπ Temma ε νπνία μεθίλεζε λα ιεηηνπξγεί ην 2010 θαη δηαζέηεη κέρξη ζηηγκήο 2 θαηαζηήκαηα ζηελ Κνισλία. Supermarket βηνινγηθώλ πξντόλησλ Κύθινο εξγαζηώλ 2010 (ζε εθ. ) Μεηαβνιή 2009/2010 (%) Αξηζκόο θαηαζηεκάησλ Dennree denn s biomarkt ,4% 48 Alnatura ,5% 64 Basic ,0% 24 Πεγή: Trade Dimensions / websites Basic, Alnatura, Dennree πλνιηθά γηα ηα supermarket θαη ηα θαηαζηήκαηα πώιεζεο βηνινγηθώλ πξντόλησλ ην 2010 ήηαλ κηα θαιή ρξνληά, κε αύμεζε θαηά 4,2% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ ζπλδέζκνπ ΒΝΝ Bundesverband Naturkost Naturwaren, Herstellung und Handel e. V. Δπίζεο ζεηηθή πνξεία ην 2010 είραλ νη αιπζίδεο drogerie, ζηηο νπνίεο - πέξαλ ησλ θαιιπληηθώλ/απνξξππαληηθώλ πνπ απνηεινύλ ηνλ ππξήλα ησλ πξντόλησλ ηνπο - πσινύληαη δηάθνξα είδε ηξνθίκσλ, κε έκθαζε ζηα βηνινγηθά, όπσο μεξνί θαξπνί θαη απνμεξακέλα θξνύηα, ειαηόιαδν θαη ειηέο, δαραξώδε, θξαζί, θαθέο θαη παηδηθέο ηξνθέο. Γηα παξάδεηγκα, ζηελ αιπζίδα drogerie Rossmann δηαηίζεληαη βηνινγηθά πξντόληα enerbio (ηδησηηθή εηηθέηα ηεο Rossmann), ελώ ζηελ dm πξντόληα ηεο Alnatura. Μόλε εμαίξεζε ζηε ζεηηθή πνξεία ηνπ θιάδνπ θαη θαηά ην 2010, όπσο θαη ην 2009, ήηαλ ε discounter αιπζίδα drogerie Schlecker, ηεο νπνίαο ν θύθινο εξγαζηώλ πεξηνξίζηεθε εθ λένπ θαηά -8,5% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο (-8,1% ην 2009 έλαληη ηνπ 2008). Κύθινο εξγαζηώλ 2010 (ζε εθ. ) Μεηαβνιή 2010/2009 (%) Αξηζκόο θαηαζηεκάησλ Schlecker , dm , Rossmann , Müller ,9 477 Budnikowsky 390 6,8 154 Πεγή: Trade Dimensions / Planet Retail, LZ net

36 Πολςκαηαζηήμαηα ηε Γεξκαλία ππάξρνπλ 2 αιπζίδεο πνιπθαηαζηεκάησλ, ε αιπζίδα Galeria Kaufhof ε νπνία αλήθεη ζηνλ όκηιν ηεο Metro Group θαη δηαζέηεη 125 θαηαζηήκαηα θαη ε αιπζίδα Karstadt κε 115 θαηαζηήκαηα. Σα Karstadt αλήθαλ παιαηόηεξα ζηνλ όκηιν Arcandor Πξν δηεηίαο, ε Arcandor κπήθε ζε δηαδηθαζία πηώρεπζεο, ε νπνία δελ έρεη νινθιεξσζεί. Σα πνιπθαηαζηήκαηα Karstadt πνπιήζεθαλ ζην πιαίζην ηεο δηαδηθαζίαο απηήο ζηνλ γεξκαλν-ακεξηθαλό επελδπηή Nicolas Bergruen. Tν food section ηεο αιπζίδαο Karstadt νλνκάδεηαη Perfetto θαη νη πξνκήζεηεο ησλ θαηαζηεκάησλ απηώλ γίλνληαη από ηελ Karstadt Feinkost GmbH & Co KG πνπ είλαη jointventure ηεο Karstadt θαη ηεο Rewe Group (ζηελ νπνία αλήθνπλ κεηαμύ άιισλ ηα supermarket Rewe). H Karstadt δηαζέηεη ηξία θαηαζηήκαηα λαπαξρίδεο, ηα Karstadt Premium, ζηηο κεγαινππόιεηο ηεο Γεξκαλίαο, Βεξνιίλν, Ακβνύξγν θαη Μόλαρ. Σα θαηαζηήκαηα απηά δηαζέηνπλ πην εθηεηακέλν ηκήκα gourmet ζε ζρέζε κε ηα ππόινηπα θαηαζηήκαηα ηεο Karstadt θαη είλαη ηα εμήο: Βεξνιίλν KaDeWe Μόλαρν Oberpollinger Ακβνύξγν Alsterhaus Παξά ην γεγνλόο όηη ε έδξα ηεο εηαηξείαο βξίζθεηαη ζην Έζζελ, ζε απόζηαζε κόιηο 30 ρικ από ην Νηύζζειληνξθ, είλαη αμηνζεκείσην όηη δελ ππάξρεη θαλέλα Karstadt Premium ζε όιε ηελ πεξηνρή ηεο Βόξεηαο Ρελαλίαο Βεζηθαιίαο, θαζώο δελ ππάξρεη θαη θακία κεγαινύπνιε ζηελ πεξηνρή απηή. Γελ ππάξρεη ηξίηε αιπζίδα πνιπθαηαζηεκάησλ ζηε Γεξκαλία σο κόλε άιιε αληίζηνηρε παξνπζία, κπνξεί λα αλαθεξζεί ην κνλαδηθό πνιπθαηάζηεκα ησλ Galeries Lafayette ζην Βεξνιίλν. Σν ζέκα εάλ ε γεξκαληθή αγνξά ρσξάεη έζησ απηά ηα δύν πνιπθαηαζηήκαηα, Karstadt θαη Kaufhof, επαλέξρεηαη ζπρλά ζηελ επηθαηξόηεηα. Έρνπλ ππάξμεη πάξα πνιιέο αλαθνξέο ζε πξνζπάζεηεο ηεο Metro λα πνπιήζεη ηα Kaufhof: ηνλ Οθηώβξην 2011 σο ππνςήθηνο αγνξαζηήο αλαθεξόηαλ ε αληίζηνηρε ηζπαληθή El Corte Ingles, ελώ ην δίκελν Ννεκβξίνπ- Γεθεκβξίνπ 2011 σο αγνξαζηέο ζπδεηώληαη ε νκάδα επελδπηώλ Blackstone ηνπ Nicolas Bergruen θαζώο θαη νκάδα επελδπηώλ κε ηε ζπκκεηνρή ηνπ εθνπιηζηή Γηώξγνπ Οηθνλόκνπ θαη ηνπ Rene Benko, επηθεθαιήο ηεο απζηξηαθήο εηαηξείαο αθηλήησλ Signa. Παιαηόηεξα είρε επίζεο ζπδεηεζεί ην ελδερόκελν ζπγρώλεπζεο ησλ 2 πνιπθαηαζηεκάησλ Karstadt + Kaufhof, νπόηε ζα πξνέθππηε ην «Γεξκαληθό Πνιπθαηάζηεκα». Σν ελδερόκελν απηό κέρξη ζηηγκήο δελ πξαγκαηνπνηήζεθε, αιιά θαίλεηαη θαη πάιη πηζαλό, ζε πεξίπησζε πνπ ν ίδηνο επελδπηήο κεηά ηα Karstadt εμαγνξάζεη θαη ηα Kaufhof.

37 Πεγή: Handelsblatt Τπόκλεκα: Warenhäuser in Deutschland: πιήζνο θαηαζηεκάησλ ζηε Γεξκαλία Mitarbeiter: πιήζνο εξγαδνκέλσλ Umsatz: θύθινο εξγαζηώλ Gewinn: θέξδε

38 Καηαζηήμαηα delikatessen ηε Γεξκαλία δελ ππάξρεη θακία αιπζίδα delicatessen θαηαζηεκάησλ, ε νπνία λα δξαζηεξηνπνηείηαη ζην ζύλνιν ηεο ρώξαο. Ζ πην θεκηζκέλε αιπζίδα delicatessen ηεο ρώξαο είλαη ε Käfer ζην Μόλαρν (3 θαηαζηήκαηα) ελώ νη κεγαιύηεξεο είλαη ε Frischeparadies, (9 θαηαζηήκαηα, ρνλδξεκπόξην, δηαλνκή ζηε γαζηξνλνκία θαη ε βεξνιηλέδηθε Lindner πνπ έρεη θαηαζηήκαηα θαη ζην Ακβνύξγν. Άιια γλσζηά θαηαζηήκαηα delicatessen είλαη ηα Oschaetzchen, Ακβνύξγν, Hoss an der Oper, Κνισλία, Muenstermann, Νηύζζειληνξθ, Faber Feinkost, Bad Kissingen Delikatessen Boy, Ahrensburg, Dallmayr Delikatessenhaus, Μόλαρν, Emilia κε 4 θαηαζηήκαηα (Ακβνύξγν, Μόλαρν, Sulzbach, Viernheim) Olioceto κε 3 delikatessen θαηαζηήκαηα (Koblenz, Wiesbaden, Αλλόβεξν) ύλδεζκνο ησλ θαηαζηεκάησλ delicatessen είλαη ν Corpus Culinario ζηελ ηζηνζειίδα ηνπ νπνίνπ είλαη δηαζέζηκα ηα ζηνηρεία επηθνηλσλίαο ησλ κειώλ ηνπ, επηιέγνληαο πάλσ ζην ράξηε πεξηνρή ηεο ρώξαο.

39 II. Δζηίαζε Ο θύθινο εξγαζηώλ γηα ηελ εζηίαζε (fast-foods, εζηηαηόξηα, θαληίλεο ζε ρώξνπο εξγαζίαο, μελνδνρεία) απμήζεθε νξηαθά ην 2010 ζηα 62,5 δηο (+0,2 % έλαληη ηνπ 2009), θαζώο ε ζπρλόηεηα θαηαλάισζεο γεπκάησλ εθηόο ζπηηηνύ αθνινπζεί θαζνδηθή πνξεία (140 γεύκαηα/snacks αλά θαηαλαισηή εηεζίσο ην 2010, -1,2% έλαληη ηνπ 2009). Κύθινο εξγαζηώλ ζε εθ Δζηηαηόξηα Fast food, Imbiss Event catering Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο ύλνιν Δηήζηα κεηαβνιή (%) Δζηηαηόξηα 1,3% -2,3% -0,2% Fast food, Imbiss 1,3% 0,2% 1,0% Event catering -2,8% -1,8% -1,3% Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο 5,8% -0,5% 2,3% ύλνιν 0,9% -1,3% 0,2% Πεγή: npdgroup Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ %, 2010, αλά θαηεγνξία θαηαζηεκάησλ εζηίαζεο Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο 9% Eventgastronomie 17% Δζηηαηόξηα 41% Fast food, Imbiss 33% εκαληηθόηεξε κεηαβνιή ζην ρώξν ησλ cash+carry θαη δηαλνκήο ζηε γαζηξνλνκία είλαη ε πώιεζε ηνπ κεξηδίνπ 50% ηεο Rewe ζην joint venture Transgourmet Holding πξνο ηελ Coop Schweiz. Ζ ζπλαιιαγή επεηξάπε από ηελ Δπξσπατθή Δπηηξνπή Αληαγσληζκνύ ζηηο αξρέο ηνπ 2011 θαη πξαγκαηνπνηήζεθε έλαληη 750 εθ.. Έηζη, ε Coop Schweiz θαηέρεη πιένλ ην ζύλνιν ηεο Transgourmet Holding, κε βαζηθόηεξα θαλάιηα δηαλνκήο ηα C+C Fegro/Selgros δεύηεξε κεγαιύηεξε αιπζίδα cash+carry ζηε Γεξκαλία κεηά ηε Metro C+C - θαη ηελ εηαηξεία δηαλνκήο ζηε γαζηξνλνκία Rewe Foodservice (πξώελ Rewe GVS). εκεηώλεηαη αθόκα όηη, ζην πιαίζην ησλ δνθηκώλ γηα λέα θαλάιηα δηαλνκήο, θαη δεδνκέλεο ηεο αλνδηθήο πνξείαο ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ηα fast food/snack restaurants, ε Rewe άλνημε ην 2011 ην πξώην ηεο θαηάζηεκα convenience shop ζηελ Κνισλία κε ηελ επσλπκία Rewe to go, θαηάζηεκα ην νπνίν πξνζθέξεη ειαθξά γεύκαηα γηα θαηαλάισζε θαζ νδόλ, όπσο ζάληνπηηο, ζνύζη, ρπκνύο θαη αξηνζθεπάζκαηα, θαη είλαη αληίζηνηρν κε ηελ πξνζπάζεηα ηεο Lekkerland, πνπ μεθίλεζε ηε ιεηηνπξγία δύν θαηαζηεκάησλ Frischwerk ζην Düsseldorf ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά.

40 Αλςζίδερ Cash + Carry Οη 10 κεγαιύηεξεο αιπζίδεο Cash and Carry ηεο Γεξκαλίαο, νη νπνίεο πξαγκαηνπνηνύλ πεξίπνπ ην 99% ηνπ ζπλόινπ ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ζην ηκήκα απηό ηεο αγνξάο, είλαη νη εμήο: Cash +Carry Κύθινο εξγαζηώλ ζε εθ. (2008) Μεξίδην αγνξάο (%) Metro C+C ,6 Rewe GC ,9 Edeka Gruppe ,3 Intergast, Gafateam 992 8,8 Handelshof 558 5,0 Stroetmann 87 0,8 Mattfeld 75 0,7 Service-Bund 54 0,5 Frische Paradies 44 0,4 Niggemann 42 0,4 Top ,1 ύλνιν ,0 Πεγή: Trade Dimensions Cash and Carry - Κύθινο εξγαζηώλ 2008, ζε εθ. 0 1,000 2,000 3,000 4,000 5,000 6,000 7,000 Metro C+C 6,258 Rewe GC Edeka Gruppe 1,381 1,675 Intergast, Gafateam 992 Handelshof 558 Stroetmann Mattfeld Service-Bund Frische Paradies Niggemann

41 Γιανομείρ ζηη γαζηπονομία Οη 10 κεγαιύηεξνη δηαλνκείο ηξνθίκσλ, νη νπνίνη αζξνηζηηθά θαιύπηνπλ ην 90% ηεο αγνξάο, είλαη: Γηαλνκείο ζηε γαζηξνλνκία Κύθινο εξγαζηώλ ζε εθ. (2008) Μεξίδην αγνξάο (%) Rewe ,1 Intergast-Gafateam ,5 GV-Partner ,2 Como 591 9,9 Service Bund 579 9,7 Edeka 477 8,0 Deutsche See 305 5,1 Vierlande 202 3,4 Metro C+C 195 3,3 Dewender 134 2,2 Top ,4 ύλνιν ,0 Πεγή: Trade Dimensions Γηαλνκείο ζηε γαζηξνλνκία - Κύθινο εξγαζηώλ 2008 (ζε εθ. ) Rewe 1021 Intergast-Gafateam GV-Partner Como Service Bund Edeka 477 Deutsche See 305 Vierlande Metro C+C Dewender 134 Σέινο, ζηε Γεξκαλία δξαζηεξηνπνηνύληαη θαη κηα ζεηξά εηαηξεηώλ θαη ζπλεηαηξηζκώλ αγνξώλ (Einkaufsgenosssenschaften), πνπ δηαλέκνπλ ηα πξντόληα ζηε γαζηξνλνκία, ζε μελνδνρεία, θαληίλεο επηρεηξήζεσλ, λνζνθνκεία θηι. Οη ζεκαληηθόηεξεο από απηέο ηηο εηαηξείεο είλαη: Für Sie EG (Rewe Group) HGK - Hotel und Gastronomie Kauf Lidega- Lieferanten der Gastronomie Progros Einkaufsgesellschaft Hogast

42 Ο θιάδνο ηεο εζηίαζεο ζηε Γεξκαλία Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Ο θύθινο εξγαζηώλ ζην ρώξν ηεο εζηίαζεο αλήιζε ην 2010 ζε 62,5 δηο, παξακέλνληαο νπζηαζηηθά ζηαζεξόο ζε ζρέζε κε ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά (+0,2%). Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ αθνξά εζηηαηόξηα (41%), ελώ ην 1/3 αθνξά fast food θαη imbiss, θαη κεξίδην αγνξάο 9% απνζπά ε εζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο. Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ %, 2010, αλά θαηεγνξία θαηαζηεκάησλ εζηίαζεο Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπ αίδεπζεο 9% Eventgastronomie 17% Δζηηαηόξηα 41% Fast food, Imbiss 33% Πεγή: npd group / food service Σε κεγαιύηεξε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηνπο ζεκείσζαλ ην 2010 ε εζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο (+1,9%) θαη ηα θαηαζηήκαηα fast food (+1%). Μεηαβνιή θύθινπ εξγαζηώλ 2009/2010 (%) αλά θαηεγνξία θαηαζηεκάησλ 2,5% 2,0% 1,9% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% -0,5% -1,0% 0,2% 1,0% Δζηίαζε, ζύλνιν Δζηηαηόξηα Fast food, Imbiss Eventgastronomie Δζηίαζε ζε ρώξνπο -0,2% εξγαζίαο θαη εθπ αίδεπζεο -1,5% Πεγή: npd group / BVE -1,3% Αληηζέησο, ε εμέιημε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ηα εζηηαηόξηα ήηαλ γηα δεύηεξε ζπλερόκελε

43 ρξνληά αξλεηηθή. Κύθινο εξγαζηώλ ζε εθ Δζηηαηόξηα Fast food, Imbiss Event catering Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο ύλνιν Δηήζηα κεηαβνιή (%) Δζηηαηόξηα 1,3% -2,3% -0,2% Fast food, Imbiss 1,3% 0,2% 1,0% Event catering -2,8% -1,8% -1,3% Δζηίαζε ζε ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο 5,8% -0,5% 2,3% ύλνιν 0,9% -1,3% 0,2% Δζηηαηόξηα - εμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ ζε εθ., Fast food, imbiss, snack restaurants - εμέιημε θύθινπ εξγαζηώλ ζε εθ., Πεγή: ndpgroup

44 Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο npdgroup, θαηά κέζν όξν, έλαο Γεξκαλόο ηξώεη εθηόο νηθίαο 138 θνξέο ην ρξόλν αξηζκόο πνπ αθνξά όια ηα είδε εζηίαζεο. Ζ ζπρλόηεηα ηεο θαηαλάισζεο γεπκάησλ εθηόο νηθίαο κεηώζεθε ην 2010, ελώ αληηζέησο απμήζεθε ειαθξά ε κέζε δαπάλε αλά γεύκα. Έηζη, ην ζπλνιηθό πιήζνο ησλ επηζθέςεσλ ζε εζηηαηόξηα, fast food θηι. έθηαζε ην 2010 ηα 11,7 δηζ (- 1,3% ζε ζρέζε κε ην 2009). Σν 20% ησλ Γεξκαλώλ δειώλεη, ζε έξεπλα ηεο GfK, όηη δελ ηξώεη πνηέ εθηόο ζπηηηνύ, είηε γηα ιόγνπο νηθνλνκίαο, είηε γηα ιόγνπο αξρήο. Με βάζε ηελ ίδηα έξεπλα, ε κέζε δαπάλε αλά γεύκα είλαη 5,72. Γηα ηα εζηηαηόξηα ε κέζε δαπάλε αλά γεύκα αλέξρεηαη ζε 11,94, γηα ηα fast food, imbiss, convenience stores ζε 3,71, ελώ ζε θαληίλεο ζηνπο ρώξνπο εξγαζίαο θαη εθπαίδεπζεο ην κέζν πνζό αλά γεύκα είλαη 2,50. Σπρλόηεηα επίζθεςεο εζηίαζεο (% θαηαλαισηώλ) π νηέ 20% ηνπιάρηζηνλ 3 θνξέο ην κήλα 15% 1 θνξά ην κήλα 38% 1 ή 2 θνξέο ην κήλα 27% Πεγή: GfK Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ηεο γεπκάησλ εθηόο νηθίαο αθνξά κεζεκεξηαλό γεύκα (35%) ή βξαδηλό (35%), ην 16% αθνξά ελδηάκεζα γεύκαηα, ελώ ην 14% πξσηλό. Καηαλάισζε γεπκάησλ αλά είδνο (%) π ξσηλό 14% ελδηάκεζα γεύκαηα 16% κεζεκεξηαλό 35% βξαδηλό 35% Πεγή: GfK

45 Δμέιημε πιήζνπο θαηαζηεκάησλ Σν πιήζνο ησλ εζηηαηνξίσλ ζηε Γεξκαλία αθνινπζεί ζπλερή θαζνδηθή πνξεία ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, κε ηνλ αξηζκό ηνπο λα ζπξξηθλώλεηαη θαηά πεξίπνπ ζην δηάζηεκα κηαο δεθαεηίαο. Έηζη ην 2009, ν αξηζκόο ησλ εζηηαηνξίσλ κεηώζεθε ζηηο 81 ρηιηάδεο πεξίπνπ. Restaurants- εμέιημε πιήζνπο θαηαζηεκάησλ Πεγή: Dehoga, Destatis Αληηζέησο, ζπλερή αλνδηθή πνξεία αθνινπζεί ην πιήζνο ησλ θαηαζηεκάησλ πξόρεηξνπ θαγεηνύ: αθόκα θαη ην έηνο ηεο θξίζεο 2009, ηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο θαηέγξαςαλ αύμεζε ησλ θαηαζηεκάησλ πξόρεηξνπ θαγεηνύ, πνπ πιεζίαζαλ έηζη ηηο Πξόρεηξν θαγεηό, snacks - εμέιημε πιήζνπο θαηαζηεκάησλ Πεγή: Dehoga, Destatis

46 Απμεηηθή είλαη επίζεο ε ηάζε γηα ηα cafes ( ην 20009), θαζώο θαη γηα ην catering, πνπ έρνπλ ζρεδόλ δηπιαζηαζηεί ζην δηάζηεκα , θζάλνληαο ηηο 6,5 ρηιηάδεο. Δζηίαζε Restaurants Pubs (Schankwirtschaft) Bars, Discos Cafes Ice cream Πξόρεηξν θαγεηό (Imbissstuben) Λνηπά ύλνιν εζηίαζεο Ξελνδνρεία Παλδνρεία Παλζηόλ Hotels garnis ύλνιν θαηαιπκάησλ Καληίλεο Caterer ύλνιν θαληίλεο/ catering Πεγή: Degoga, Destatis Αιπζίδεο εζηηαηνξίσλ Σν 2010, νη 100 κεγαιύηεξεο αιπζίδεο εζηηαηνξίσλ ηεο Γεξκαλίαο πξαγκαηνπνίεζαλ θύθιν εξγαζηώλ 10,6 δηο (αύμεζε 1,1% ζε ζρέζε κε ην 2009). ηηο 100 κεγαιύηεξεο αιπζίδεο εζηηαηνξίσλ πεξηιακβάλνληαη αιπζίδεο Fast food, όπσο ηα McDonalds θαη ηα Burger King, πνπ θαηαιακβάλνπλ ηηο δύν πξώηεο ζέζεηο ηεο θαηάηαμεο εζηηαηνξίσλ, όπσο ηα Block House, Maredo, θαη Vapiano. Σα Vapiano είλαη αιπζίδα εζηηαηνξίσλ κε ηηαιηθή θνπδίλα, πνπ ηδξύζεθε ην 2002 θαη ζεκείσζε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ηεο ην 2010 θαηά 30% (από ηηο πςειόηεξεο ηεο θαηάηαμεο), μεπεξλώληαο ην όξην ησλ 100 εθ.. εζηίαζεο ζε αεξνδξόκηα, ζηδεξνδξνκηθνύο ζηαζκνύο θαη απηνθηλεηνδξόκνπ εζηίαζεο ζε εκπνξηθνύο ρώξνπο θαη πνιπθαηαζηήκαηα, όπσο ηα Le Buffet ησλ Karstadt, ή ηα εζηηαηόξηα ζηα θαηαζηήκαηα ηεο ΗΚΔΑ catering θαη εζηίαζεο ζε ρώξνπο δηνξγάλσζεο εθζέζεσλ, όπσο ε Stockheim Σν κεγαιύηεξν κεξίδην αγνξάο κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ αθνξά ηηο αιπζίδεο fast food (56%), ελώ πεξίπνπ ην ¼ ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ πξαγκαηνπνηείηαη ζε ρώξνπο εζηίαζεο ζε αεξνδξόκηα, ζηδεξνδξνκηθνύο ζηαζκνύο θαη απηνθηλεηνδξόκνπο. Οη αιπζίδεο εζηηαηνξίσλ έρνπλ κεξίδην αγνξάο 6,4%, νη αιπζίδεο εζηίαζεο ζε ρώξνπο δηαζθέδαζεο θαη ειεύζεξνπ ρξόλνπ έρνπλ κεξίδην αγνξάο 5,5%, ελώ αθνινπζεί ε εζηίαζε ζε εκπνξηθά θαηαζηήκαηα κε κεξίδην 5,3% θαη ην event catering κε 4,2%.

47 Μεξίδην αγνξάο κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ %, 2010 Event catering Δκπ νξηθά θαηαζηήκαηα 4,2% 5,3% Διεύζεξνο ρξόλνο 5,5% Full Service 6,4% Fast food, Imbiss 54,6% Απηνθηλεηόδξνκνη, αεξνδξόκην, ζηδεξνδξνκηθνί ζηαζκνί 24,0% Μεηαβνιή θύθινπ εξγαζηώλ 2009/2010 (%) αλά θαηεγνξία αιπζίδσλ εζηίαζεο 8,0% 6,0% 4,0% 2,0% 5,9% 4,9% 3,1% 2,5% 0,0% -2,0% -4,0% -6,0% Event catering Απηνθηλεηόδξνκνη, αεξνδξόκην, ζηδεξνδξνκηθνί ζηαζκνί Full Service Fast food, Imbiss Διεύζεξνο ρξόλνο Δκπ νξηθά θαηαζηήκαηα -0,8% -8,0% -10,0% -12,0% -9,8% Πεγή: npd group/ food service Οη κεγαιύηεξεο πξννπηηθέο αλάπηπμεο, κε βάζε ηελ έξεπλα ηεο npd group, ππάξρνπλ γηα ηηο αιπζίδεο Take Away, ελώ αθνινπζεί ην Home Delivery θαη ηα Coffee Bars (όπσο ηα Starbucks θαη ηα Woyton). Καιέο πξννπηηθέο γηα ηελ ηνπνζέηεζε ησλ θαηαζηεκάησλ απηώλ πξνζθέξνπλ ηα εκπνξηθά θέληξα θαη νη ζηδεξνδξνκηθνί ζηαζκνί: ζηνπο 10 κεγαιύηεξνπο ζηδεξνδξνκηθνύο ζηαζκνύο ηεο Γεξκαλίαο ν θύθινο εξγαζηώλ ην 2010 έθηαζε ην 300 εθ. (+5%), ελώ ζηα εκπνξηθά θέληξα ηεο ECE, κεγαιύηεξεο εηαηξείαο shopping center ζηε Γεξκαλίαο, ηα 430 εθ. (+3,8%). εκεηώλεηαη αθόκα ε παξνπζία εζηηαηνξίσλ κε εζληθέο θνπδίλεο ζε όια ηα ηκήκαηα ηεο αγνξάο ηόζν ζην full service, όζν θαη ζην take away, κε ραξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα ηα ηαπσληθά εζηηαηόξηα Sushi Circle (θαη take away) θαη Moschmosch

48 Σξνθνδνζία ζρνιείσλ ζηε Γεξκαλία Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Ζ ηξνθνδνζία ζρνιείσλ ζηε Γεξκαλία απνηειεί έλαλ θιάδν πνπ αλαπηύζζεηαη κε γξήγνξν ξπζκό, θαζώο απμάλεηαη ν αξηζκόο ησλ νινήκεξσλ ζρνιείσλ (Ganztagsschulen), όπνπ νη καζεηέο κπνξνύλ λα θαηαλαιώλνπλ ην κεζεκεξηαλό ηνπο γεύκα. Σν πιήζνο ησλ νινήκεξσλ ζρνιείσλ απμήζεθε ζεκαληηθά ζην δηάζηεκα Με ην πξόγξακκα IZBB - Investitionsprogramm "Zukunft Bildung und Betreuung" πνπ ζπγρξεκαηνδνηήζεθε από ηελ νκνζπνλδηαθή θπβέξλεζε θαη ηηο θπβεξλήζεηο ησλ νκόζπνλδσλ θξαηηδίσλ, ηέζεθε σο ζηόρνο ε ρξεκαηνδόηεζε ζρνιείσλ, ώζηε λα κεηαηξαπνύλ ζε νινήκεξα. Με βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ νκνζπνλδηαθνύ Τπνπξγείνπ Παηδείαο BMBF ηα νινήκεξα ζρνιεία πνπ ρξεκαηνδνηήζεθαλ ζην δηάζηεκα αλήιζαλ ηειηθώο ζε πεξίπνπ επηά ρηιηάδεο. Ζ ρξεκαηνδόηεζε νινήκεξσλ ζρνιείσλ ζπλερίδεηαη θαη κεηά ηε ιήμε ηνπ IZBB, ώζηε ην πιήζνο ησλ νινήκεξσλ ζρνιείσλ λα απμεζεί, ρσξίο σζηόζν λα έρεη ηεζεί έλαο ζπκβνιηθόο ζηόρνο, όπσο ην όξην ησλ νινήκεξσλ ζρνιείσλ. Πιήζνο νινήκεξσλ ζρνιείσλ Πξόγξακκα IZBB Πεγή: BMBF Σν πξόγξακκα IZBB είρε σο απνηέιεζκα ην πνζνζηό ησλ καζεηώλ πνπ θνηηά ζε νινήκεξν ζρνιείν λα ππεξδηπιαζηαζηεί: από ηα πεξίπνπ 9 εθαηνκκύξηα καζεηέο θαηά ην ζρνιηθό έηνο 2002/2003, κόλν νη 860 ρηιηάδεο καζεηέο πνζνζηό (9,6%) θνηηνύζαλ ζε νινήκεξν ζρνιείν. Σν 2010 πεξίπνπ έλαο ζηνπο πέληε καζεηέο ζηε Γεξκαλία επηζθέπηεηαη νινήκεξν ζρνιείν (20,9%), πνζνζηό πνπ παξακέλεη ρακειό ζε ζρέζε κε άιιεο ρώξεο, όπσο ε Γαιιία θαη νη ζθαλδηλαβηθέο ρώξεο. Ζ πξνζθνξά γεπκάησλ ζηνπο καζεηέο είλαη ππνρξεσηηθή ζηα νινήκεξα ζρνιεία 1. Κάζε γεύκα πεξηιακβάλεη θπξίσο πηάην, ιαραληθά, θξνύην θαη πνηό (200ml) έλαληη ηηκήο πνπ αλέξρεηαη θαηά κέζν όξν ζηε Γεξκαλία, κόιηο ζηα 2,43. Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ησλ ζρνιείσλ ζηε Γεξκαλία, θαηόπηλ ησλ κεηνδνηηθώλ δηαγσληζκώλ πνπ πξνθεξύζζνπλ νη δήκνη/θνηλόηεηεο, ηξνθνδνηείηαη από εηαηξείεο catering (44%), ελώ έλα ζηα ηξία ζρνιεία από ηνπο δήκνπο/θνηλόηεηεο. Γηα έλα ζηα πέληε ζρνιεία ηελ ηξνθνδνζία αλαιακβάλνπλ νη ζύιινγνη γνλέσλ, ελώ πνζνζηό κόιηο 4% ησλ ζρνιείσλ δηαζέηεη θνπδίλα, όπνπ πξνεηνηκάδνληαη ηα γεύκαηα. 1

49 ύιινγνη γνλέσλ 20% Τξνθνδνζία ζρνιείσλ, % Κνπδίλα ζην ζρνιείν 4% Γήκνη, θνηλόηεηεο 32% Caterer 44% Πεγή: Uni Göttingen, FTD Ο θύθινο εξγαζηώλ ζηελ αγνξά ηξνθνδνζίαο ζρνιείσλ γηα ηηο εηαηξείεο catering αλήιζε ην 2009 ζε 158,7 εθ., απμαλόκελνο θαηά 7% ζε ζρέζε κε ην Σν ήκηζπ ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ πξαγκαηνπνηεί ε εηαηξεία Sodexo (79,5 εθ. ην 2009), ελώ αθνινπζνύλ νη εηαηξείεο Dussmann, θαη Apetito Catering. Κύθινο εξγαζηώλ caterer ηξνθνδνζίαο ζρνιείσλ, ζε εθ Μεξίδην αγνξάο % Sodexo 79,5 50,1% Dussmann 24 15,1% Apetito Catering 16,6 10,5% GVL 8,1 5,1% Sander 6 3,8% Schubert 3,2 2,0% Aramark 3 1,9% Avanti 2,8 1,8% Compass Group 1,5 0,9% Λνηπνί 14 8,8% ύλνιν 158,7 100,0% Πεγή: GV Praxis 2010, FTD Κύθινο εξγαζηώλ caterer ηξνθνδνζίαο ζρνιείσλ, ζε εθ., 2009 Sodexo Dussmann Apetito Catering GVL Sander Schubert Aramark ,2 3 8, ,6 79,5 Avanti Compass Group 2,8 1,5 Λνηπ νί 14 Πξόηππα πνηόηεηαο πηζηνπνίεζε Πξόηππα πνηόηεηαο γηα ηελ ζύζηαζε ησλ γεπκάησλ πνπ πξνζθέξνληαη ζηα νινήκεξα ζρνιεία θαζνξίζηεθαλ ην 2007, από ηελ Γεξκαληθή Δηαηξεία γηα ηε Γηαηξνθή Deutsche Gesellschaft für Ernährung e.v. θαη εληνιή ηνπ Οκνζπνλδηαθνύ Τπνπξγείνπ Γηαηξνθήο, Γεσξγίαο θαη Πξνζηαζίαο Καηαλαισηώλ BMELV. Σα πξόηππα απηά 2, πνπ ελαξκνλίδνπλ ηηο επηκέξνπο 2

50 ξπζκίζεηο ησλ θξαηηδίσλ, δελ έρνπλ δεζκεπηηθή ηζρύ, θαη εμππεξεηνύλ θπξίσο ην ζηόρν ηνπ ειέγρνπ θαη πηζηνπνίεζεο 3 ηεο ηξνθνδνζίαο ζρνιείσλ, κε ην ζήκα Schule+Essen = Note 1. Σα πξόηππα γηα ηε δηαηξνθή ζην ζρνιείν έρνπλ θαηαξηηζζεί κε βάζε ηηο αξρέο ηεο δηαηξνθνινγίαο θαη πξνβιέπνπλ κεηαμύ άιισλ ηελ θαηαλάισζε δεκεηξηαθώλ νιηθήο άιεζεο, αληί άιισλ δεκεηξηαθώλ, ηελ θαηαλάισζε νζπξίσλ θαη ηρζπεξώλ, θαζώο θαη ηελ θαζεκεξηλή θαηαλάισζε θξνύησλ θαη ιαραληθώλ. Γελ πξνβιέπεηαη αληηζέησο ε θαηαλάισζε δαραξσδώλ, αικπξώλ ζλαθο ή ρπκώλ θξνύησλ. Δίδνο ηξνθίκνπ Πνηά Γεκεηξηαθά Παηάηεο Φξνύηα θαη ιαραληθά Γάια θαη γαιαθηνθνκηθά Κξέαο θαη αιιαληηθά Θαιάζζηα ςάξηα Λίπε/ Έιαηα Μπξσδηθά θαη κπαραξηθά DGE, Qualitätsstandards für die Schulverpflegung Πνηόηεηα Νεξό βξύζεο Δπηηξαπέδην λεξό, λεξό πεγήο, κεηαιιηθό λεξό Σζάη θξνύησλ ή βνηάλσλ ρσξίο γιπθαληηθά Γεκεηξηαθά νιηθήο άιεζεο (π.ρ. ζε δύκεο, πίηζα) Φσκί κε πεξηεθηηθόηεηα ζε αιεύξη νιηθήο άιεζεο ηνπιάρηζηνλ 50% Ρύδη parboiled ή καύξν ξύδη Φξέζθα παξαζθεπάζκαηα παηάηαο Φξνύηα επνρήο, θαζεκεξηλά Λαραληθά σκά ή βξαζκέλα, θαζεκεξηλά Υξήζε ησλ νζπξίσλ ζε ζαιάηεο θαη ζνύπεο Οη ζαιάηεο σο θύξην πηάην κε μεξνύο θαξπνύο θαη ζπόξνπο Γάια κε πεξηεθηηθόηεηα ζε ιηπαξά max 1,5% Γηανύξηη, ρσξίο πξόζζεηα, κε πεξηεθηηθόηεηα ζε ιηπαξά max 1,5% Quark, κε πεξηεθηηθόηεηα ζε ιηπαξά επί μεξνύ max 20% Σπξί, κε πεξηεθηηθόηεηα ζε ιηπαξά επί μεξνύ max 48 % Κξέαο κε ιίγα ιηπαξά Δλαιιαγή εηδώλ θξέαηνο Φάξη, από αιηεπηηθνύο πόξνπο πνπ δελ έρνπλ ππνζηεί ππεξαιίεπζε, βι. Σν ιάδη θξάκβεο είλαη ην standard ιάδη γηα ηελ πξνεηνηκαζία ησλ θαγεηώλ Ζ ρξήζε ιαδηνύ από ζόγηα, ειαηνιάδνπ, ή ιαδηνύ από θαξύδη είλαη δπλαηή Υξήζε θξέζθσλ κπξσδηθώλ Ησδηνύρν αιάηη, δπλαηή είλαη επίζεο ε ρξήζε ησδηνύρνπ άιαηνο κε θζόξην (fluoride), Αιάηη κε κέηξν 3

51 Με βάζε ηα πιηθά απηά, ην κελνύ ζην δηάζηεκα ηεζζάξσλ εβδνκάδσλ (20 ζρνιηθέο κέξεο) δηακνξθώλεηαη σο εμήο: Δίδνο ηξνθίκνπ Ακπινύρα σο γαξληηνύξα Λαραληθά θαη όζπξηα Φξνύηα Κξέαο Θαιάζζηα ςάξηα DGE, Qualitätsstandards für die Schulverpflegung πρλόηεηα θαηαλάισζεο αλά 20 κέξεο 20 θνξέο, από ηηο νπνίεο ηνπιάρηζηνλ 8 θνξέο θξέζθεο παηάηεο (βξαζηέο παηάηεο, πνπξέο) ην πνιύ 4 θνξέο επεμεξγαζκέλεο παηάηεο/ πξντόληα παηάηαο (π.ρ. ηεγαλεηέο παηάηεο, θξνθέηεο) ηνπιάρηζηνλ 4 θνξέο ξύδη (parboiled/brown) ηνπιάρηζηνλ 2 θνξέο δπκαξηθά νιηθήο άιεζεο 20 θνξέο, από ηηο νπνίεο ηνπιάρηζηνλ 2 θνξέο όζπξηα 20 θνξέο Σν πνιύ 8 θνξέο, από ηηο νπνίεο 4 θνξέο μερσξηζηά, π.ρ. schnitzel 4 θνξέο ζε ζάιηζα, π.ρ. Bolognese, Gulasch από ηηο νπνίεο ην πνιύ 4 θνξέο θηκάο, επεμεξγαζκέλα πξντόληα θξέαηνο Σνπιάρηζηνλ 4 θνξέο, από ηηο νπνίεο ην πνιύ 2 θνξέο ζαιαζζηλό ςάξη κε πςειά ιηπαξά (π.ρ. ζνισκόο, ξέγγα) Οη ηηκέο αλαθνξάο όζνλ αθνξά ηα ζξεπηηθά ζπζηαηηθά ηνπ κεζεκεξηαλνύ γεύκαηνο είλαη: Σηκέο αλαθνξάο Πξσηνβάζκηα (παηδηά 7-9 εηώλ) Γεπηεξνβάζκηα (παηδηά εηώλ) Δλέξγεηα (kj) Δλέξγεηα (kcal) Πξσηεΐλεο (g) 22,5 31 Ληπαξά (g) Τδαηάλζξαθεο (g) Θξεπηηθέο ίλεο (g) 4,5 6 Βηηακίλε Δ (mg) 2,5 4 Βηηακίλε Β1 (mg) 0,3 0,4 Φνιηθό νμύ (κg) Βηηακίλε C (mg) Αζβέζηην (mg) Μαγλήζην (mg) ίδεξνο (mg) 3 4 DGE, Qualitätsstandards für die Schulverpflegung

52 Μέξνο ΗΗΗ Ζ αγνξά ηπξνθνκηθώλ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Σν 2010 ζπλερίζηεθε ε απμεηηθή ηάζε πνπ παξαηεξείηαη ζε όια ηα βαζηθά κεγέζε ηεο γεξκαληθήο αγνξάο ηπξνθνκηθώλ παξαγσγή, εηζαγσγέο, εμαγσγέο, θαηαλάισζε, θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε. Ζ θαηαλάισζε ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ μεπέξαζε ην 2010 ηνπο ρηιηάδεο ηόλλνπο, ζπλερίδνληαο ηελ αλνδηθή πνξεία ησλ ηειεπηαίσλ εηώλ (+2% έλαληη ηνπ 2009, +7,7% ζην δηάζηεκα 2000/2010). Καηαλάισζε ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία, Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , , , , , Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Καζώο ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ζπλερίδεη λα απμάλεηαη, θζάλνληαο ην 2010 ηα 22,8 θηιά εηεζίσο (+0,5 θηιό έλαληη ηνπ 2009), ε ζπξξίθλσζε ηνπ πιεζπζκνύ ηεο ρώξαο θαηά πεξίπνπ άηνκα ην ρξόλν από ην 2004 θαη κεηά, δελ έρεη επηθέξεη ζπξξίθλσζε ηεο αγνξάο ηπξνθνκηθώλ. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία, ,0 23,0 22,0 21,0 20,0 19,0 18,0 17,0 16,

53 Πιεζπζκόο ζηε Γεξκαλία, ζε εθ., ,000 82,500 82,000 81,500 81,000 80,500 80, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status εκεηώλεηαη όηη ε πξόβιεςε γηα ηελ εμέιημε ηνπ πιεζπζκνύ ζηε Γεξκαλία ηελ επόκελε 50εηία είλαη ζπξξίθλσζε θαηά 18 εθαηνκκύξηα από ηα 82 εθ. ζηα 64 εθ. άηνκα. Πεγή: BLE Ζ παξαγσγή ηπξνθνκηθώλ ηεο Γεξκαλίαο αλήιζε ην 2010 ζε ρηιηάδεο ηόλλνπο, απμαλόκελε θαηά 3,6% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο. Γηα ην δηάζηεκα 2000/2010 ε αύμεζε ηεο παξαγσγήο ππνινγίδεηαη ζε 26%. Παξαγσγή ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία, Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , , , , , Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

54 Ζ εμσζηξέθεηα ηεο γεξκαληθήο βηνκεραλίαο παξαγσγήο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ απμάλεηαη ζπλερώο, θαζώο όιν θαη κεγαιύηεξν ηκήκα ηεο παξαγσγήο θαηεπζύλεηαη πξνο αγνξέο ηνπ εμσηεξηθνύ: ν ιόγνο εμαγσγέο/παξαγσγή απμήζεθε από ην 23% ην 1992 ζην 30% ην 2000 θαη ζην 43% ην Ζ απμεηηθή πνξεία ησλ εμαγσγώλ ζπλερίζηεθε θαη ην 2010, μεπεξλώληαο γηα πξώηε θνξά ηηο ρηιηάδεο ηόλλνπο, έρνληαο ζρεδόλ δηπιαζηαζηεί ζην δηάζηεκα ηεο δεθαεηίαο 2000/2010 (από ηνπο 549 ρηιηάδεο ηόλλνπο ην 2010 ζηνπο ρηιηάδεο ηόλλνπο ην 2010, +84%). Οη εηζαγσγέο αθνινπζνύλ ηελ αλνδηθή πνξεία ηεο θαηαλάισζεο, θαιύπηνληαο πεξίπνπ ην 1/3 ηεο. Έηζη, ην 2010 νη εηζαγσγέο έθζαζαλ ηηο 616,5 ρηιηάδεο ηόλλνπο (+4,1% έλαληη ηνπ 2009, +23% ζην δηάζηεκα 2000/2010). Δηζαγσγέο θαη εμαγσγέο ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία, Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Δηζαγσγέο Δμαγσγέο 1.100, ,0 900,0 800,0 700,0 600,0 500,0 400,0 300, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

55 Καηαλαισηηθέο ζπλήζεηεο Σν κεγαιύηεξν κέξνο ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ηπξηώλ αθνξά λσπό θαη εκίζθιεξν ηπξί (Gouda, Tilsiter θ.α.). Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θαη γηα ηηο δύν απηέο θαηεγνξίεο αλήιζε ην 2010 ζε 6,7 θηιά/άηνκν σζηόζν, ε ηάζε είλαη δηαθνξεηηθή γηα θάζε κηα από ηηο δπν θαηεγνξίεο: ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε εκίζθιεξνπ ηπξηνύ αθνινπζεί ειαθξά αλνδηθή πνξεία ηελ ηειεπηαία δεθαεηία, ελώ αληηζέησο ε θαηαλάισζε ηνπ λσπνύ ηπξηνύ έρεη πεξηνξηζηεί θαηά 2 θηιά (-23%) από ηα 8,7 ζηα 6,7 θηιά ην Σξίηε ζεκαληηθόηεξε θαηεγνξία είλαη ην ηπξί pasta filata (mozzarella, provolone), ηνπ νπνίνπ ε θαηαλάισζε έρεη ζρεδόλ ηξηπιαζηαζηεί ζηε δεθαεηία 2000/2010, θζάλνληαο από ηα 1,2 θηιά ην 2000 ζηα 3,4 θηιά ην Γηα ην καιαθό ηπξί (Brie, Camembert θ.α) ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε έθζαζε ην 2010 ηα 2 θηιά, ελώ γηα ην ζθιεξό ηπξί (π.ρ. Emmental, Alpenkäse) παξέκεηλε ζηα 1,8 θηιά/έηνο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία - Μεξίδηα % πνζόηεηαο, 2010 Quark cheese 2% Λησκέλν ηπξί 7% θιεξό ηπξί 8% Pasta filata 15% Ζκίζθιεξν ηπξί 29% Νσπό ηπξί 30% Μαιαθό ηπξί 9% Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ζε θηιά/έηνο θιεξό ηπξί 1,3 1,8 1,7 1,7 1,8 1,8 1,8 Ζκίζθιεξν ηπξί 5,9 5,8 6,1 6,6 6,7 6,4 6,7 Μαιαθό ηπξί 1,9 2,0 2,0 2,0 1,8 1,9 2,0 Νσπό ηπξί 8,7 7,4 7,2 6,9 6,6 6,7 6,7 Pasta filata 1,2 2,4 2,8 2,9 3,2 3,4 3,4 Quark cheese 0,5 0,5 0,6 0,6 0,5 0,5 0,6 Λησκέλν ηπξί 1,5 1,6 1,6 1,6 1,6 1,5 1,6 Σπξί ζύλνιν 21,0 21,5 22,0 22,3 22,2 22,3 22,8 Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

56 Παξαγσγή γεξκαληθή βηνκεραλία ηπξνθνκηθώλ Πεξίπνπ ην 1/3 ηεο παξαγσγήο ηπξνθνκηθώλ ζηε Γεξκαλία αθνξά εκίζθιεξν ηπξί, ελώ άιιν 1/3 αθνξά λσπό ηπξί. Μηθξόηεξν κεξίδην ηεο παξαγσγήο έρνπλ ηα ηπξηά pasta filata (10%) - ησλ νπνίσλ ε παξαγσγή ηξηπιαζηάζηεθε ζηε δεθαεηία 2000/2010 από ηηο 81 ρηιηάδεο ηόλλνπο ζηηο 246 ρηιηάδεο ηόλλνπο - ην ζθιεξό ηπξί (9%), ην ιησκέλν (8%) θαη ην καιαθό ηπξί (6%). Παξαγσγή ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία - Μεξίδηα % πνζόηεηαο, 2010 Λησκέλν ηπξί 8% Quark cheese 1% Pasta filata 10% θιεξό ηπξί 9% Ζκίζθιεξν ηπξί 32% Νσπό ηπξί 34% Μαιαθό ηπξί 6% Παξαγσγή ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία - Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Ζκίζθιεξν ηπξί Νσπ ό ηπξί 850,0 800,0 750,0 700,0 650,0 600,0 550,0 500, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Παξαγσγή ηπξηνύ ζηε Γεξκαλία - Πνζόηεηα ζε t θιεξό ηπξί 187,8 208,3 205,2 195,5 209,8 204,3 208,2 Ζκίζθιεξν ηπξί 513,0 610,7 643,5 660,8 658,0 700,8 754,8 Μαιαθό ηπξί 113,3 136,9 141,7 141,4 136,0 139,3 145,0 Νσπό ηπξί 759,3 773,2 781,7 772,7 754,3 762,8 786,7 Pasta filata 81,2 170,6 194,2 219,9 240,9 254,6 246,4 Quark cheese 31,7 29,9 28,4 28,3 25,7 26,2 27,1 Λησκέλν ηπξί 170,7 177,1 185,1 183,2 180,6 181,4 182,8 Σπξί ζύλνιν 1 856, , , , , , ,0 Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

57 Ζ γεξκαληθή βηνκεραλία ηπξνθνκηθώλ ραξαθηεξίδεηαη από επηρεηξήζεηο κηθξνκεζαίεο, γηα ηα δεδνκέλα ηνπ παγθόζκηνπ αληαγσληζκνύ. Μόιηο ην 2011, κε ηελ πξαγκαηνπνίεζε ηεο ζπγρώλεπζεο ησλ Humana Milchindustrie GmbH θαη Nordmilch AG πξνέθπςε κηα εηαηξεία, ε νπνία βξίζθεηαη εληόο ησλ κεγαιύηεξσλ 20 εηαηξεηώλ γαιαθηνθνκηθώλ παγθνζκίσο. Ζ λέα εηαηξεία, κε ηελ επσλπκία DMK, Deutsches Milchkontor, ππνινγίδεηαη όηη έρεη θύθιν εξγαζηώλ πεξί ηα 4 δηο εηεζίσο, γεγνλόο πνπ ηελ θαηαηάζζεη ζηελ 13 ε ζέζε παγθνζκίσο, πίζσ από ηελ νιιαλδηθή Friesland Campina, ηηο γαιιηθέο Danone θαη Lactalis, ή ηε δαλέδηθε Arla. Οη κεγαιύηεξεο εηαηξείεο γαιαθηνθνκηθώλ ηνπ θόζκνπ Δηαηξεία Υώξα Κύθινο εξγαζηώλ 2010, ζε δηο 1 Nestlé Διβεηία 21,2 2 Danone Γαιιία 12,3 3 Fonterra Νέα Εειαλδία 9,1 4 Lactalis Γαιιία 9,1 5 FrieslandCampina Οιιαλδία 8,8 6 Dean Foods ΖΠΑ 8,2 Dairy Farmers of America ΖΠΑ 7,4 7 8 Arla Foods Γαλία 6,9 9 Kraft Foods ΖΠΑ 5,3 10 Unilever Οιιαλδία 5,1 11 Saputo Καλαδάο 4,3 12 Meiji Dairies Ηαπσλία 4,1 13 DMK Γεξκαλία 4,0 14 Sodiaal Γαιιία 4,0 15 Parmalat Ηηαιία 3,9 16 Morinaga Ηαπσλία 3,8 17 Bongrain Γαιιία 3,6 18 Mengniu Κίλα 3,4 19 Yili Κίλα 3,3 20 Schreiber Foods ΖΠΑ 3,0 Πεγή: LZ Σν 2010, ζην πιαίζην ηεο ηάζεο ζπγθέληξσζεο πνπ παξαηεξείηαη ζηε γεξκαληθή βηνκεραλία γαιαθηνθνκηθώλ, πξαγκαηνπνηήζεθε ε εμαγνξά ηεο Grünländer από ηελ Hochland, ηε 2 ε κεγαιύηεξε γεξκαληθή εηαηξεία γαιαθηνκηθώλ, ε νπνία πξνζέζεζε έηζη αθόκα κηα κάξθα ζηηο ήδε ππάξρνπζεο κάξθεο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ ηεο (Hochland, Patros, Almette, Valbrie). Σελ επέθηαζή ηεο ζηε γεξκαληθή αγνξά επηδηώθεη ζπζηεκαηηθά ε δαλέδηθε Arla Foods: εληόο ηνπ 2011 πξαγκαηνπνηήζεθε ε εμαγνξά ηεο Hansa Milch AG, ε νπνία παξάγεη θπξίσο γάια, γηανύξηη θαη quark, ελώ ζηόρνο ηεο Arla είλαη ε εμαγνξά θαη ησλ βαπαξέδηθσλ ηπξνθνκείσλ Allgäuer Käsereien GmbH

58 Δμαγσγέο Γηα ηηο εμαγσγέο ηπξνθνκηθώλ ηεο Γεξκαλίαο, ην 2010 ήηαλ κηα ρξνληά ξεθόξ, θαζώο μεπεξάζηεθε ην όξην ησλ 1 εθ. ηόλλσλ. Κπξηόηεξεο ρώξεο πξννξηζκνύ ησλ εμαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο είλαη ε Γαιιία θαη ε Ηηαιία. Δμασγέο ηπξηώλ από ηε Γεξκαλία, % πνζόηεηαο, 2010 Σπξηά λσπ ά 32% Άιια ηπξηά 57% Σπξηά π νπ έρνπλ ζηε κάδα ηνπο π ξάζηλα ζηίγκαηα 2% Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε 1% Σπξηά ιησκέλα 8% Δμασγέο ηπξηώλ από ηε Γεξκαλία, % αμίαο, 2010 Σπξηά λσπ ά 25% Άιια ηπξηά 62% Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε 2% Σπξηά π νπ έρνπλ Σπξηά ιησκέλα ζηε κάδα ηνπο 8% π ξάζηλα ζηίγκαηα 2% Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Ο κέζνο όξνο ηεο ηηκήο ησλ εμαγσγώλ ηπξνθνκηθώλ ηεο Γεξκαλίαο είλαη κόιηο 3 /kg, ζρεδόλ θαηά 30% ρακειόηεξε από ηε κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ ηεο ρώξαο, πνπ αλήιζε ην 2010 ζε 4,3 /kg.

59 Δηζαγσγέο Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο, νη εηζαγσγέο ηπξνθνκηθώλ ηεο Γεξκαλίαο ην 2010 έθζαζαλ ηηο 608 ρηιηάδεο ηόλλνπο θαη ηα 2,6 δηο (+2,2% έλαληη ηνπ 2009). Δηζαγσγέο ηπξηώλ ζηε Γεξκαλία, , πνζόηεηα ζε ηόλλνπο , , , , , , , , , Δηζαγσγέο ηπξηώλ ζηε Γεξκαλία, , αμία ζε , , , , , , , , , , , , , Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

60 Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ αθνξά ηελ επξύηαηε- δαζκνινγηθή θαηεγνξία «άιια ηπξηά» (77% ηεο πνζόηεηαο, 81% ηεο αμίαο ην 2010). Σν λσπό ηπξί απνηειεί πνζνζηό 13% ηεο πνζόηεηαο θαη 10% ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ, ελώ ην ππόινηπν 10% ησλ εηζαγσγώλ δηακνηξάδεηαη ζηηο θαηεγνξίεο ιησκέλν ηπξί, ηπξί ηξηκκέλν ή ζε ζθόλε, θαη ηπξηά ηύπνπ ξνθθόξ. Δηζαγσγέο ηπξηώλ ζηε Γεξκαλία, % πνζόηεηαο, 2010 Άιια ηπξηά 77% Σπξηά λσπ ά 13% Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε 4% Σπξηά ιησκέλα 4% Σπξηά π νπ έρνπλ ζηε κάδα ηνπο π ξάζηλα ζηίγκαηα 2% Δηζαγσγέο ηπξηώλ ζηε Γεξκαλία, % αμίαο, 2010 Σπξηά λσπ ά 10% Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε 4% Σπξηά ιησκέλα 3% Σπξηά π νπ έρνπλ ζηε κάδα ηνπο π ξάζηλα ζηίγκαηα 2% Άιια ηπξηά 81% Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Δηζαγσγέο Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Σπξηά λσπά , , , Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε , , , Σπξηά ιησκέλα , , , Σπξηά πνπ έρνπλ ζηε κάδα ηνπο πξάζηλα ζηίγκαηα , , , Άιια ηπξηά , , , ύλνιν , , ,6 Αμία ζε Σπξηά λσπά , , , Σπξηά ηξηκκέλα ή ζε ζθόλε , , , Σπξηά ιησκέλα , , , Σπξηά πνπ έρνπλ ζηε κάδα ηνπο πξάζηλα ζηίγκαηα , , , Άιια ηπξηά , , , ύλνιν , , ,0 Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

61 Ζ αλάιπζε αλά νθηαςήθηνπο δαζκνινγηθνύο θσδηθνύο δείρλεη όηη ην ζεκαληηθόηεξν εηζαγόκελν ηπξνθνκηθό πξντόλ ζηε Γεξκαλία είλαη ην ηπξί Gouda, κε κεξίδην ζρεδόλ 20% επί ηνπ ζπλόινπ ηεο πνζόηεηαο θαη 16% ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ ην Μεξίδην 20% επί ηεο πνζόηεηαο θαη 23% επί ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ έρνπλ αζξνηζηηθά νη δαζκνινγηθέο θαηεγνξίεο θαη.88 «Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62%» θαη « %», όπνπ πεξηιακβάλεηαη θαη ην ηπξί Tulum Peyniri. Κπξηόηεξεο ρώξεο πξνέιεπζεο ζηηο θαηεγνξίεο απηέο είλαη θαηά ζεηξάλ νη Οιιαλδία, Γαιιία, Γαλία, Διβεηία (.87) θαη Γαιιία, Γαλία, Λνπμεκβνύξγν (.88). Άιια ηπξηά κε ζεκαληηθά κεξίδηα αγνξάο είλαη θαηά ζεηξά (βι. παξάξηεκα, πίλαθεο 1 θαη 2): ην cheddar (5,5% πνζόηεηαο, 3,8% αμίαο), ην edam (4% πνζόηεηαο, 2,6% αμίαο), ην brie (2,8% πνζόηεηαο, 2,6% αμίαο), ην Appenzeller (2,6% πνζόηεηαο, 4% αμίαο), ην emmental (2,5% πνζόηεηαο, 2,6% αμίαο), ε θέηα (2,1% πνζόηεηαο, 2,6% αμίαο), ηα Grana Padano/Parmigiano Reggiano (1,5% πνζόηεηαο, 3,9% αμίαο) θαη ην camembert (1,5% πνζόηεηαο, 1,5% αμίαο). Ζ θαηεγνξία «ηπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα, ζε δνρεία κε άξκε» απνηειεί ην 1,2% ηεο πνζόηεηαο θαη ην 1,4% ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο, ελώ ε «Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40%» απνζπά αληηζηνίρσο ην 0,9% ηεο πνζόηεηαο θαη ην 1,3% ηεο αμίαο. Γηα ην θεθαινηύξη θαη ηελ θεθαινγξαβηέξα/θαζέξη ην κεξίδην επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ είλαη πεξίπνπ 0,01% θαη 0,02% αληηζηνίρσο.

62 Δηζαγσγέο θέηαο Οη εηζαγσγέο θέηαο ζηε Γεξκαλία ( ) αλήιζαλ ην 2010 ζε 13 ρηιηάδεο ηόλλνπο (+0,4%) θαη 68 εθ. ζεκεηώλνληαο αύμεζε θαηά 2% έλαληη ηνπ Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο, νη εηζαγσγέο θέηαο από ηελ Διιάδα αλήιζαλ ζε ηόλλνπο (+3,1%) θαη 59,8 εθ. (+4,4%). Απηό ζεκαίλεη όηη πνζνζηό 88% ηεο ησλ εηζαγσγώλ θέηαο πξνήιζε από ηελ Διιάδα, ελώ ην ππόινηπν 12% από ηηο Οιιαλδία, Γαλία, Βνπιγαξία θαη Γαιιία. Καηά ην ρξνληθό δηάζηεκα , νη εηζαγσγέο θέηαο από ηελ Διιάδα αθνινπζνύλ ζπλερή απμεηηθή πνξεία, γεγνλόο πνπ ζρεηίδεηαη κε ηελ αλαγλώξηζή ηεο σο πξντόλ ΠΟΠ. Δηζαγσγέο θέηαο από ηελ Διιάδα , Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο , , , , , , , , , , , , , , , Δηζαγσγέο θέηαο από ηελ Διιάδα , Αμία ζε , , , , , , , , , , Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Αληηζηξόθσο, νη εηζαγσγέο πξντόλησλ πνπ θαηαγξάθνληαη σο θέηα από ηηο ρώξεο Γαλία, Γαιιία θαη Λνπμεκβνύξγν κεηώλνληαη ζπλερώο, ελώ απμεηηθή είλαη ε πνξεία γηα ηε Βνπιγαξία (βι. πίλαθα 4). Ζ κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ θέηαο από ηε ρώξα καο ήηαλ 5,5 /θηιό ην 2010 έλαληη 4,9 /θηιό ην Γηα ηηο εηζαγσγέο από ηε Γαλία ε κέζε ηηκή εηζαγσγώλ ην 2010 ήηαλ 3,4 /θηιό, γηα ηε Γαιιία 5,9 /θηιό, γηα ηελ Οιιαλδία 3,3 /kg, θαη γηα ηε Βνπιγαξία αλήιζε ζε 4 /kg.

63 Δηζαγσγέο ηπξηώλ δαζκνινγηθήο θαηεγνξίαο Οη εηζαγσγέο ηπξηώλ ηεο θαηεγνξίαο αθνινπζνύλ επίζεο απμεηηθή πνξεία μεπεξλώληαο ην 2010 ηνπο 7,1 ρηι. ηόλλνπο θαη ηα 36,6 εθ.. Πεξίπνπ ηα 3/4 εηζαγσγώλ ζηελ θαηεγνξία απηή πξνέξρνληαη από ην Λνπμεκβνύξγν, ελώ ην ππόινηπν ¼ από ηελ Διιάδα (7% πνζόηεηαο, 6,7% αμίαο ην 2010), Κύπξν, Βνπιγαξία, Ηηαιία, Οιιαλδία θαη Γαιιία (βι. πίλαθεο 5 θαη 6). Δηζαγσγέο πξόβεησλ ηπξηώλ ( ) από ηελ Διιάδα- Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο 600,0 580,0 560,0 540,0 520,0 500,0 480,0 460,0 440,0 420,0 400,0 567,8 495,2 439, Δηζαγσγέο πξόβεησλ ηπξηώλ ( ) από ηελ Διιάδα- Αμία ζε ,0 2687,0 2600,0 2500,0 2400,0 2453,0 2300,0 2200,0 2100,0 2000,0 1900,0 1968, Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

64 ΗΗ. Πσιήζεηο Γηαλνκή Οη πσιήζεηο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην έθζαζαλ ην 2010 ηα 6,23 δηο. Δμαηηίαο ησλ ζπρλώλ πξνζθνξώλ ζηηο αιπζίδεο ιηαληθήο, ν θύθινο εξγαζηώλ κεηώζεθε θαηά 4,2% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο. Δμαίξεζε ζηελ θαζνδηθή πνξεία απνηέιεζε ε θέηα θαη ηα παξόκνηα ιεπθά ηπξηά, γηα ηα νπνία ν θύθινο εξγαζηώλ απμήζεθε θαηά 4,3%, μεπεξλώληαο ηα 250 εθ.. Κύθινο εξγαζηώλ ηπξνθνκηθώλ, ζε εθ., self service αιπζίδσλ ιηαληθήο Μεηαβνιή 2009/2010 (%) θιεξό θαη εκίζθιεξν 1998,5 1874,2-6,2% Μαιαθό 834,2 827,2-0,8% Νσπό 664,3 654,9-1,4% Λησκέλν 448,4 404,6-9,8% Σξηκκέλν 408,6 383,2-6,2% Μνηζαξέια 243,4 234,2-3,8% Ζκηκαιαθό 273,4 277,8 1,6% Φέηα θαη ηύπνπ θέηαο 241,0 251,4 4,3% Από μηλόγαιν 148,9 135,7-8,9% Σύπνπ ξνθθόξ 122,4 120,3-1,7% Λνηπά 109,2 99,9-8,5% ύλνιν 5492,3 5263,4-4,2% Πεγή: Nielsen, LZ Πσιήζεηο ηπξηνύ (ζε 1000 ηόλλνπο) self service αιπζίδσλ ιηαληθήο Α εμακ Α εμακ Μεηαβνιή 2009/2010 (%) θιεξό θαη εκίζθιεξν 145,3 151,5 4,30 Μαιαθό 50,3 51,6 2,60 Νσπό 56,4 61,5 9,00 Σεηεγκέλν 41,6 40,5-2,70 Σξηκκέλν 30,5 29,4-3,50 Μνηζαξέια 22,5 24,4 8,50 Ζκηκαιαθό 16,4 17,6 7,00 Φέηα θαη ηύπνπ θέηαο 18,8 21,1 12,20 Από μηλόγαιν 12,1 10,9-9,70 Σύπνπ ξνθθόξ 6,8 6,8-0,20 Λνηπά 7,8 7,5-4,05 ύλνιν 408,5 422,8 3,50 Πεγή: AC Nielsen, LZ Κπξηόηεξν θαλάιη δηαλνκήο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία είλαη ηα discounter: ην κεξίδην αγνξάο ηνπο απμήζεθε από ην 41% ησλ πσιήζεσλ ην 1997 ζε 54,7% ην 2004 θαη πεξίπνπ 58% ην εκαληηθόηεξε αιπζίδα ιηαληθήο ζηηο πσιήζεηο ηπξνθνκηθώλ είλαη ην Aldi, κε κεξίδην 26% ην 2010, ελώ ε discounter αιπζίδα Lidl έρεη κεξίδην 17%. Οη αιπζίδεο supermarket Edeka θαη Rewe έρνπλ καδί κεξίδην 13%, ελώ νη αιπζίδεο hypermarket Kaufland θαη Real 16%.

65 Πσιήζεηο αλά αιπζίδα ιηαληθήο - % πνζόηεηαο, 2003 θαη % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Λνηπά Netto / Plus Penny Kaufland Real Rewe Edeka Lidl Aldi Πεγή: LZ, GfK, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ self service πσιήζεηο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ Σα ζπζθεπαζκέλα από ηνλ παξαγσγό πξντόληα έρνπλ επηθξαηήζεη πιήξσο ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην ηξνθίκσλ, κε κεξίδην θνληά ζην 85% (5,26 δηο ην) Σν πνζνζηό ησλ ηπξηώλ πνπ πσινύληαη ζηνλ πάγθν ηπξηώλ ηνπ supermarket είλαη πεξίπνπ 15%. Δίλαη ελδηαθέξνλ όκσο λα ζεκεησζεί όηη ην ήκηζπ πεξίπνπ ηνπ πνζνζηνύ απηνύ είλαη ηπξηά ζπζθεπαζκέλα από ηελ αιπζίδα ιηαληθήο θαη ηνπνζεηεκέλα ζε ςπγεία, θαηά ηξόπν παξόκνην όπσο θαη γηα ηελ πεξίπησζε ησλ ζπζθεπαζκέλσλ από ηνλ παξαγσγό ηπξηά. Γεδνκέλνπ όηη γηα ηνλ θαηαλαισηή ε δηαθνξά κεηαμύ ησλ ηπξηώλ πνπ είλαη ζπζθεπαζκέλα από ηνλ παξαγσγό ή από ηελ αιπζίδα ιηαληθήο δελ είλαη εκθαλήο ή/θαη νπζηώδεο, κπνξεί θαλείο λα πεη όηη νη self-service αγνξέο πξνζεγγίδνπλ ζρεδόλ ην 93%, ελώ κόλν ην 7% πξαγκαηνπνηείηαη ζηνλ πάγθν αγνξώλ, νπόηε ππάξρεη ε δπλαηόηεηα ν πσιεηήο λα ζπκβνπιέςεη ηνλ θαηαλαισηή. Τξόπνο δηάζεζεο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ, Αμία ζε δηο, πνζνζηό % Πάγθνο ηπξηώλ ; 0,97; 15,6% Self service ; 5,26; 84,4%

66 Τξόπνο δηάζεζεο (%πνζόηεηαο) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 83,7 84,7 85,6 8 7,2 6,6 8,3 8,1 7, πζθεπαζκέλν από ηνλ παξαγσγό πζθεπζκέλν από ην θαηάζηεκα Υύκα πξντόλ Πεγή: LZ, Nielsen 2011/ ZMP, VTI Institut für Marktanalyse und Agrarhandelspolitik Σν κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ζην self service ηκήκα ησλ αιπζίδσλ ιηαληθήο πεξηνξίζηεθε ην 2010 ζην 55% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ (έλαληη 56,6% ην 2009), παξακέλεη σζηόζν ην πςειόηεξν ζε ζύγθξηζε κε νπνηαδήπνηε άιιε θαηεγνξία ηξνθίκσλ. Σηο ζεκαληηθόηεξεο πξννπηηθέο ζηελ αγνξά ηπξνθνκηθώλ ζεσξνύληαη όηη έρνπλ ηα πξντόληα convenience (έηνηκα γηα ζαιάηεο/ grill θ.ν.θ). Υαξαθηεξηζηηθά παξαδείγκαηα convenience πξντόλησλ γηα ηελ πεξίπησζε ησλ ηπξηώλ «ηύπνπ θέηαο» είλαη ηα πξντόληα Patros πνπ εκθαλίζηεθαλ ζηελ αγνξά εληόο ηνπ 2011: ιεπθό ηπξί ζε θύβνπο κε ειηά θαη βόηαλα, θαη ιεπθό ηπξί «ζε mini-θύβνπο, γηα πίηζα, δπκαξηθά θαη ζην θνύξλν» Patros zum Streuen. Καιέο πξννπηηθέο έρνπλ επίζεο ηα πξντόληα ρσξίο ιαθηόδε: είλαη ελδηαθέξνλ λα ζεκεησζεί όηη ε αγνξά πξντόλησλ ρσξίο ιαθηόδε δε ζπλδέεηαη απαξαίηεηα κε δπζαλεμία ζηε ιαθηόδε, θαζώο ππνινγίδεηαη όηη ην 70% ησλ αγνξαζηώλ απηώλ ησλ πξντόλησλ είλαη άηνκα ηα νπνία δελ αληηκεησπίδνπλ πξόβιεκα ηέηνηαο θύζεο.

67 Παξάξηεκα: Πίλαθαο 1 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, πνζόηεηα Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Πεξηγξαθή Emmental , , , Greyerzer, Sbrinz 3.487, , , Bergkäse, Appenzeller , , , Fromage Fribourgeois θ.α. 962,2 874,5 763, Σπξηά ηύπνπ glaris κε ρνξηαξηθά 52,0 71,6 91, Cheddar , , , Edam , , , Tilsit 1.837, , , Butterkäse 3.069, , , Kashkaval 185,9 352,8 279, Φέηα , , , Κεθαινηύξη 89,9 32,7 50, Finlandia Jarlsberg 624,6 771,3 418, Σπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ζε δνρεία πνπ πεξηέρνπλ άξκε ή ζε αζθνύο από δέξκα πξνβάηνπ ή θαηζίθαο 6.467, , , Grana Padano, Parmigiano Reggiano , , , Fiore Sardo, Pecorino 1.067,8 657,4 689, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% 5.352, , , Provolone 987,1 934, , Gouda , , , Cantal, Cheshire θ.α , , , Camembert 9.241, , , Brie , , , Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη 134,5 131,4 105, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 47-52% , , , Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% / Tulum Peyniri , , , Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% / Tulum Peiniri , , , Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε > 72% , , , Άιια ηπξηά , , , Άιια ηπξηά , , , ύλνιν , , ,6 Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

68 Πίλαθαο 2 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, αμία Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Αμία ζε Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Πεξηγξαθή Emmental , , , Greyerzer, Sbrinz , , , Bergkäse, Appenzeller , , , Fromage Fribourgeois θ.α , , , Σπξηά ηύπνπ glaris κε ρνξηαξηθά 440,0 607,0 709, Cheddar , , , Edam , , , Tilsit 9.561, , , Butterkäse , , , Kashkaval 1.036, , , Φέηα , , , Κεθαινηύξη 535,0 216,0 309, Finlandia Jarlsberg 2.859, , , Σπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ζε δνρεία πνπ πεξηέρνπλ άξκε ή ζε αζθνύο από δέξκα πξνβάηνπ ή θαηζίθαο , , , Grana Padano, Parmigiano Reggiano , , , Fiore Sardo, Pecorino 8.989, , , Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% , , , Provolone 5.362, , , Gouda , , , Cantal, Cheshire θ.α , , , Camembert , , , Brie , , , Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη 1.050, ,0 865, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 47-52% , , ,0 Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% / Tulum Peyniri , , ,0 Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% / Tulum Peiniri , , ,0 Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε > 72% , , , Άιια ηπξηά , , , Άιια ηπξηά , , , ύλνιν , , ,0 Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

69 Πίλαθαο 3 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, κέζε ηηκή Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Μέζε ηηκή ( /kg) Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Πεξηγξαθή Emmental 4,5 4,5 4, Greyerzer, Sbrinz 8,6 9,2 9, Bergkäse, Appenzeller 7,0 6,8 6, Fromage Fribourgeois θ.α. 11,1 11,8 12, Σπξηά ηύπνπ glaris κε ρνξηαξηθά 8,5 8,5 7, Cheddar 3,3 2,4 3, Edam 3,1 2,2 2, Tilsit 5,2 4,2 5, Butterkäse 4,8 5,4 4, Kashkaval 5,6 3,9 4, Φέηα 4,9 5,1 5, Κεθαινηύξη 6,0 6,6 6, Finlandia Jarlsberg 4,6 4,5 4, Σπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ζε δνρεία πνπ πεξηέρνπλ άξκε ή ζε αζθνύο από δέξκα πξνβάηνπ ή θαηζίθαο 4,9 5,1 5, Grana Padano, Parmigiano Reggiano 8,2 8,2 8, Fiore Sardo, Pecorino 8,4 9,2 8, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% 5,6 5,6 6, Provolone 5,4 5,2 5, Gouda 3,9 3,2 3, Cantal, Cheshire θ.α. 4,1 2,9 2, Camembert 4,4 4,3 4, Brie 4,3 4,3 4, Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη 7,8 7,7 8, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 47-52% 5,8 5,6 5, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% / Tulum Peyniri 4,9 4,9 5, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% / Tulum Peiniri 6,1 6,0 5, Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε > 72% 4,3 4,3 4, Άιια ηπξηά 4,5 4,3 4, Άιια ηπξηά 4,7 4,4 4, ύλνιν 4,5 4,2 4,3 Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

70 Πίλαθαο 4 Δηζαγσγέο θέηαο Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο: Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Φέηα Αμία Αμία Αμία Αμία Υώξα πξνέιεπζεο EUR EUR EUR EUR Υώξα πξνέιεπζεο Πνζόηεηα Πνζόηεηα Πνζόηεηα Πνζόηεηα t t t t Βνπιγαξία 174,0 739,0 755, ,0 Βνπιγαξία 46,7 198,5 185,8 311,3 Γαλία , , , ,0 Γαλία 4.205,0 760,9 470,7 425,8 Γαιιία 2.028, , ,0 869,0 Γαιιία 393,2 421,9 345,0 146,3 Διιάδα , , , ,0 Διιάδα , , , ,7 Ηηαιία 150, ,0 202,0 20,0 Ηηαιία 23,2 501,2 42,7 2,5 Λνπμεκβνύξγν , ,0 727,0 0,0 Λνπμεκβνύξγν 2.260,3 267,6 136,5 0,0 Οιιαλδία 2.274, , , ,0 Οιιαλδία 671, ,6 957,3 994,6 Απζηξία 1.854,0 427,0 360,0 194,0 Απζηξία 651,1 82,9 100,3 66,5 ύλνιν , , , ,0 ύλνιν , , , ,3 Δηήζηα κεηαβνιή % Δηήζηα κεηαβνιή % Βνπιγαξία 324,7% 2,2% 64,2% Βνπιγαξία 325,1% -6,4% 67,5% Γαλία -79,5% -42,4% -6,3% Γαλία -81,9% -38,1% -9,5% Γαιιία 3,2% -17,4% -49,7% Γαιιία 7,3% -18,2% -57,6% Διιάδα 4,5% 12,2% 4,4% Διιάδα -4,1% 8,5% 3,1% Ηηαιία 1195,3% -89,6% -90,1% Ηηαιία 2060,3% -91,5% -94,1% Λνπμεκβνύξγν -86,8% -49,7% -100,0% Λνπμεκβνύξγν -88,2% -49,0% -100,0% Οιιαλδία 71,2% -17,4% 2,1% Οιιαλδία 61,8% -11,9% 3,9% Απζηξία -77,0% -15,7% -46,1% Απζηξία -87,3% 21,0% -33,7% ύλνιν -18,4% -1,6% 2,0% ύλνιν -29,0% -5,2% 0,4% Μεξίδην % Μεξίδην % Βνπιγαξία 0,2% 1,1% 1,1% 1,8% Βνπιγαξία 0,2% 1,5% 1,4% 2,4% Γαλία 15,6% 3,9% 2,3% 2,1% Γαλία 21,8% 5,6% 3,6% 3,3% Γαιιία 2,4% 3,1% 2,6% 1,3% Γαιιία 2,0% 3,1% 2,7% 1,1% Διιάδα 59,0% 75,5% 86,0% 88,0% Διιάδα 52,2% 70,4% 80,6% 82,8% Ηηαιία 0,2% 2,9% 0,3% 0,0% Ηηαιία 0,1% 3,7% 0,3% 0,0% Λνπμεκβνύξγν 13,3% 2,1% 1,1% 0,0% Λνπμεκβνύξγν 11,7% 2,0% 1,1% 0,0% Οιιαλδία 2,7% 5,8% 4,8% 4,8% Οιιαλδία 3,5% 7,9% 7,4% 7,6% Απζηξία 2,2% 0,6% 0,5% 0,3% Απζηξία 3,4% 0,6% 0,8% 0,5% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

71 Πίλαθαο 5 Δηζαγσγέο ηπξηώλ δαζκνινγηθήο θαηεγνξίαο , πνζόηεηα Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο: Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Σπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ζε δνρεία πνπ πεξηέρνπλ άξκε ή ζε αζθνύο από δέξκα πξνβάηνπ ή θαηζίθαο Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Υώξα πξνέιεπζεο Βέιγην 525,0 675,6 63,9 28,4 26,0 Βνπιγαξία 276,3 60,7 159,0 182,2 260,8 Γαλία 115,6 357,9 444,9 56,8 52,7 Γαιιία 37,3 135,3 117,6 225,0 76,7 Διιάδα 138,4 151,8 439,9 567,8 495,2 Ηηαιία 220,9 317,5 238,2 234,2 228,0 Λνπμεκβνύξγν ,6 4356,5 5003,3 5529,5 Οιιαλδία 247,5 266,2 240,4 85,6 153,5 Απζηξία 5,6 8,9 1,8 1,1 8,1 Ηζπαλία - 0,5 22,8 180,1 1,4 Κύπξνο - 328,3 382,4 408,7 281,9 ύλνιν 1566,6 4612,3 6467,4 6973,2 7113,8 Δηήζηα κεηαβνιή % Βέιγην 28,7% -90,5% -55,6% -8,5% Βνπιγαξία -78,0% 161,9% 14,6% 43,1% Γαλία 209,6% 24,3% -87,2% -7,2% Γαιιία 262,7% -13,1% 91,3% -65,9% Διιάδα 9,7% 189,8% 29,1% -12,8% Ηηαιία 43,7% -25,0% -1,7% -2,6% Λνπμεκβνύξγν #VALUE! 88,6% 14,8% 10,5% Οιιαλδία 7,6% -9,7% -64,4% 79,3% Απζηξία 58,9% -79,8% -38,9% 636,4% Ηζπαλία #VALUE! 4460,0% 689,9% -99,2% Κύπξνο #VALUE! 16,5% 6,9% -31,0% ύλνιν 194,4% 40,2% 7,8% 2,0% Μεξίδην % Βέιγην 33,5% 14,6% 1,0% 0,4% 0,4% Βνπιγαξία 17,6% 1,3% 2,5% 2,6% 3,7% Γαλία 7,4% 7,8% 6,9% 0,8% 0,7% Γαιιία 2,4% 2,9% 1,8% 3,2% 1,1% Διιάδα 8,8% 3,3% 6,8% 8,1% 7,0% Ηηαιία 14,1% 6,9% 3,7% 3,4% 3,2% Λνπμεκβνύξγν 50,1% 67,4% 71,8% 77,7% Οιιαλδία 15,8% 5,8% 3,7% 1,2% 2,2% Απζηξία 0,4% 0,2% 0,0% 0,0% 0,1% Ηζπαλία 0,0% 0,4% 2,6% 0,0% Κύπξνο 7,1% 5,9% 5,9% 4,0% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

72 Πίλαθαο 6 Δηζαγσγέο πξόβεησλ ηπξηώλ δαζκνινγηθήο θαηεγνξίαο , αμία Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο: Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Σπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ζε δνρεία πνπ πεξηέρνπλ άξκε ή ζε αζθνύο από δέξκα πξνβάηνπ ή θαηζίθαο Αμία ζε Υώξα πξνέιεπζεο Βέιγην 3.303, ,0 400,0 164,0 143,0 Βνπιγαξία 823,0 217,0 593,0 735,0 976,0 Γαλία 482, , ,0 320,0 328,0 Γαιιία 245,0 900,0 844, ,0 561,0 Διιάδα 709,0 749, , , ,0 Ηηαιία 1.567, , , , ,0 Λνπμεκβνύξγν , , , ,0 Οιιαλδία 1.488, , ,0 653, ,0 Απζηξία 34,0 27,0 7,0 8,0 52,0 Ηζπαλία 6,0 123, ,0 9,0 Κύπξνο 1.731, , , ,0 ύλνιν 8.651, , , , ,0 Δηήζηα κεηαβνιή % Βέιγην 22,5% -90,1% -59,0% -12,8% Βνπιγαξία -73,6% 173,3% 23,9% 32,8% Γαλία 116,2% 11,6% -72,5% 2,5% Γαιιία 267,3% -6,2% 73,1% -61,6% Διιάδα 5,6% 162,8% 36,5% -8,7% Ηηαιία 19,4% -21,8% -2,8% 8,2% Λνπμεκβνύξγν 96,1% 16,5% 11,8% Οιιαλδία 6,7% -8,2% -55,2% 56,8% Απζηξία -20,6% -74,1% 14,3% 550,0% Ηζπαλία 1950,0% 718,7% -99,1% Κύπξνο 19,9% 17,2% -30,1% ύλνιν 166,8% 36,4% 13,7% 2,4% Μεξίδην % Βέιγην 38,2% 17,5% 1,3% 0,5% 0,4% Βνπιγαξία 9,5% 0,9% 1,9% 2,1% 2,7% Γαλία 5,6% 4,5% 3,7% 0,9% 0,9% Γαιιία 2,8% 3,9% 2,7% 4,1% 1,5% Διιάδα 8,2% 3,2% 6,3% 7,5% 6,7% Ηηαιία 18,1% 8,1% 4,6% 4,0% 4,2% Λνπμεκβνύξγν 0,0% 47,2% 67,9% 69,6% 76,0% Οιιαλδία 17,2% 6,9% 4,6% 1,8% 2,8% Απζηξία 0,4% 0,1% 0,0% 0,0% 0,1% Ηζπαλία 0,0% 0,0% 0,4% 2,8% 0,0% Κύπξνο 0,0% 7,5% 6,6% 6,8% 4,6% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

73 Πίλαθαο 7: Διιεληθέο εμαγσγέο ηπξνθνκηθώλ πξνο Γεξκαλία, Διιεληθέο εμαγσγέο γαιαθηνθνκηθώλ Αμία ζε Γαζκ. θιάζε Πεξηγξαθή Μεηαβνιή 2010/2009 % Σπξηά θαη πεγκέλν γάια γηα ηπξί ,9% Φέηα ,6% Άιια ηπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ,6% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% ,0% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% ,2% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% ,1% Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη ,4% Άιια ηπξηά ,3% Κεθαινηύξη ,2% Πνζόηεηα ζε kg Μεηαβνιή 2010/2009 % Σπξηά θαη πεγκέλν γάια γηα ηπξί ,3% Φέηα ,0% Άιια ηπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα ,7% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% ,2% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% ,5% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% ,9% Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη ,2% Άιια ηπξηά ,7% Κεθαινηύξη ,2% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ. Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

74 Πίλαθαο 8: Διιεληθέο εμαγσγέο ηπξνθνκηθώλ πξνο Γεξκαλία, , Μέζε ηηκή Γαζκ. θιάζε Μέζε ηηκή /kg Μεηαβνιή 2010/2009 % Σπξηά θαη πεγκέλν γάια γηα ηπξί 4,6 4,3 4,2 4,1 6,4% Φέηα 4,8 4,7 4,3 4,5 2,3% Άιια ηπξηά πξόβεηα ή βνπβαιίζηα 3,2 3,6 4,6 2,2-10,3% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 62-72% 2,9 3,1 3,3 3,6-5,6% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο ύιεο πνπ δελ ππεξβαίλεη ην 40% 4,2 5,5 4,6 5,0-23,6% Άιια ηπξηά, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε λεξό ζηε κε ιηπαξή ύιε 52-62% 5,9 6,1 3,7 5,7-2,6% Κεθαινγξαβηέξα θαη θαζέξη 5,0 5,4 6,9 6,9-8,6% Άιια ηπξηά 4,4 4,8 5,5 3,1-7,5% Κεθαινηύξη 8,0 7,8 8,1 7,7 2,5% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ. Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

75 Έξεπλα αγνξάο γηα ηε θέηα Βαζηθέο παξαηεξήζεηο θαη ζπκπεξάζκαηα πνπ πξνθύπηνπλ από ηελ έξεπλα αγνξά γηα ηε θέηα πνπ πξαγκαηνπνηήζακε ζηηο ζεκαληηθόηεξεο αιπζίδεο ιηαληθήο ηεο πεξηνρήο καο Aldi Süd, Lidl, Penny, Edeka, Kaiser s, Rewe, Food, Real, Kaufland, Metro, SuperBioMarkt, Kaufhof θαη Karstadt είλαη ηα εμήο: Ζ θέηα έρεη πιένλ ζπκπεξηιεθζεί ζηα ξάθηα ηνπ ζπλόινπ ησλ γεξκαληθώλ αιπζίδσλ ιηαληθήο Ζ παξνπζία ησλ πξντόλησλ ησλ θπξίαξρσλ εηαηξεηώλ Patros (Hochland) θαη Salakis (Lactalis) είλαη ζρεδόλ θαζνιηθή, ελώ επξύηαηε είλαη θαη ε παξνπζία πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο, ηόζν γηα ηε θέηα (Lyttos ζηα Aldi Süd, Eridanous ζηα Lidl, Edeka Feta ζηα Edeka), όζν θαη γηα ηα άιια ιεπθά ηπξηά άικεο Σν πιήζνο ησλ θσδηθώλ πξντόλησλ ηεο θαηεγνξίαο «θέηα θαη ηπξηά ηύπνπ θέηαο» αλά θαηάζηεκα πώιεζεο ηείλεη λα δηεπξπλζεί, πξνθεηκέλνπ λα ζπκπεξηιάβεη λέα, θαηλνηόκα πξντόληα κε πξνζηηζέκελε αμία. ε απηά ζπγθαηαιέγνληαη o ε θέηα ρσξίο ιαθηόδε, π.ρ. Greco Feta Lactosefrei, Minus L Feta o ε θέηα πνπ έρεη σξηκάζεη γηα ηνπιάρηζηνλ 3 κήλεο ζε μύιηλν βαξέιη, σο πξντόλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ηεο Kaufhof Edition Gourmet θαη ηεο Metro Fine Food Finestro FassFeta, ζε πιαζηηθή ζπζθεπαζία πεξηβεβιεκέλε από ραξηόλη o ην ηπξί ζε θύβνπο ηεο Patros κε πξόζζεηα ζε ηξεηο δηαθνξεηηθέο εθδνρέο - βόηαλα, ληνκάηα θαη βαζηιηθόο, ειηέο - ζε πιαζηηθή ζπζθεπαζία o ην ηπξί ζε ιάδη ηεο Patros ζε γπάιηλε ζπζθεπαζία, ζε δύν δηαθνξεηηθέο εθδνρέο (ιεπθό ηπξί ζε ιάδη/ ιεπθό ηπξί ζε ιάδη κε πηπεξηά). Αληίζηνηρν πξντόλ δηαζέηεη θαη ε Salakis, αιιά ζε αληίζεζε κε ηελ πεξίπησζε ηεο Patros, ε δηαλνκή ηνπ παξακέλεη πνιύ πεξηνξηζκέλε (κόλν ζηα Real). Αληίζηνηρν πξντόλ είλαη αθόκα ην Edeka Griechischer Salatkäse, ειιεληθήο παξαγσγήο, σο ηδησηηθή εηηθέηα ζηα Edeka, ην Aristides in Öl ηεο Rücker (ζηα Edeka), θαη ην Sirtakis im Glas ηεο Garmo ζηα Karstadt Ζ παξαηεξνύκελε δηεύξπλζε ηεο παξνπζίαο ηεο θέηαο θαη άιισλ ιεπθώλ ηπξηώλ άικεο ζηα ξάθηα ησλ αιπζίδσλ ιηαληθήο έξρεηαη ζε πιήξε αληηζηνηρία κε ηα ζηνηρεία ηεο εηαηξείαο εξεπλώλ αγνξάο AC Nielsen, ηα νπνία θαηέγξαςαλ γηα ην α εμάκελν 2011 αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ηε θέηα θαη ηα ζπλαθή πξντόληα θαηά 10,5% θαη ησλ πσιήζεσλ θαηά 6,5%. Ζ αύμεζε απηή είλαη πςειόηεξε από ηελ αύμεζε πνπ ζεκεηώζεθε γηα ην ζύλνιν ηεο θαηεγνξίαο ησλ ηπξνθνκηθώλ, πνπ ήηαλ 9,4%. Αληίζηνηρνο ξπζκόο αλόδνπ είρε θαηαγξαθεί θαη θαηά ην α εμάκελν 2010 έλαληη ηνπ αληίζηνηρνπ δηαζηήκαηνο ηνπ 2009 (+12,2% ζηηο πσιήζεηο θαη +8,7% ζηνλ θύθιν εξγαζηώλ). Δίλαη αμηνζεκείσην όηη ην κεγαιύηεξν ξπζκό αλόδνπ ζεκεηώλνπλ ε θέηα θαη ηα ιεπθά ηπξηά από πξόβεην γάια (+ 15%), ελώ γηα ηα ιεπθά ηπξηά από αγειαδηλό γάια ζεκεηώζεθε αύμεζε θαηά 3,7%. Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Nielsen, ε αύμεζε γηα ην α εμάκελν 2011 ζα ήηαλ αθόκα κεγαιύηεξε, αλ δελ είρε παξαηεξεζεί πηώζε ησλ πσιήζεσλ ηνλ Ηνύλην

76 εμαηηίαο ηνπ βαθηεξίνπ E.coli, πνπ έπιεμε θαη ηηο πσιήζεηο θέηαο, κνηζαξέιαο θαη άιισλ ιεπθώλ ηπξηώλ, ησλ νπνίσλ ε θαηαλάισζε ζπλδπάδεηαη κε ηελ θαηαλάισζε ζαιαηηθώλ. Κύθινο εξγαζηώλ (ζε εθ. ) Ηαλ - Ηνπλ 2010 Ηαλ- Ηνπλ Μεηαβνιή (%) Φέηα θαη ηύπνπ θέηαο 126,8 140,1 10,5% Νσπό ηπξί 327, ,0% Σξηκκέλν ηπξί ,6 6,1% θιεξό θαη εκίζθιεξν ηπξί 925, ,7% Μνηζαξέια 114,6 127,6 11,3% Λησκέλν ηπξί 207,4 203,8-1,7% Μαιαθό ηπξί 393,1 428,7 9,1% Λνηπά ,6 8,9% ύλνιν ηπξνθνκηθώλ (Self-service) 2583,7 2827,4 9,4% Πεγή: AC Nielsen, LZ Πεξαηηέξσ ζεκεηώλεηαη όηη: Ζ παξνπζία ησλ βνπιγαξηθώλ πξντόλησλ δείρλεη λα έρεη εδξαησζεί, κε έκθαζε πεξηζζόηεξν ζηελ πξνέιεπζε ηνπ πξντόληνο «απζεληηθό βνπιγαξηθό ηπξί»- παξά ζηελ θαζηέξσζε κηαο κάξθαο (κε κόλε εμαίξεζε ην πξντόλ κε ηελ επσλπκία Mariska). Ζ παξνπζία ησλ πξντόλησλ ηεο εηαηξείαο Rücker GmbH εμαθνινπζεί λα είλαη επξύηαηε: ηα πξντόληα ηεο δηαηίζεληαη ζηα Metro Cash + Carry, ζηα supermarket (Cremas ζηα Kaiser s, Real, Edeka, Kaufland, θαη Aristides ζηα Kaufland). Ζ εηαηξεία δξαζηεξηνπνηείηαη επίζεο ηδηαίηεξα ζηελ παξαγσγή πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο, όπσο πξνθύπηεη από ηνλ θσδηθό αξηζκό επί ησλ πξντόλησλ απηώλ Ζ καιαθή πιαζηηθή ζπζθεπαζία ησλ 200 gr παξακέλεη ε ζπλεζέζηεξε ζπζθεπαζία γηα ηε θέηα θαη ηα άιια ιεπθά ηπξηά άικεο ζηηο γεξκαληθέο αιπζίδεο ιηαληθήο. Καηλνηνκίεο απεπζπλόκελεο ζε ζπγθεθξηκέλν θνηλό, όπσο γηα παξάδεηγκα ε ζπζθεπαζία 2*75 gr ηεο Salakis, πνπ απεπζύλεηαη ζε κηθξέο θαηαλαιώζεηο, δελ έρνπλ δηαδνζεί: ε ζπγθεθξηκέλε ζπζθεπαζία πσιείηαη γηα παξάδεηγκα κόλν ζηα hypermarkets Real. Πεξηνξηζκέλε παξακέλεη θαη ε παξνπζία ηεο ζθιεξήο πιαζηηθήο ζπζθεπαζίαο ηπξηνύ ζε άικε: ηέηνηα είλαη πρ. ε ζπζθεπαζία ηνπ ηπξηνύ Cremas. Αλ θαη ε Salakis είρε θπθινθνξήζεη αληίζηνηρε ζπζθεπαζία κε βάζε παιαηόηεξν δειηίν ηύπνπ ηεο, απηή δελ πσιείηαη ζηα θαηαζηήκαηα ηεο πεξηνρήο καο. ε όηη αθνξά ηελ ηκεκαηνπνίεζε ηεο αγνξάο δελ παξαηεξνύληαη κεηαβνιέο: i. ηα ιεπθά ηπξηά άικεο από αγειαδηλό γάια ηηκνινγνύληαη από 4,45 / kg (ζηα Aldi) έσο πεξίπνπ 9-9,5 / kg γηα ηελ θπξίαξρε κάξθα (Patros Natur) θαη 10,23 / kg γηα ηελ πεξίπησζε ηνπ Cremas ii. ηα ιεπθά ηπξηά άικεο από πξόβεην γάια ηηκνινγνύληαη ζηα supermarket πεξίπνπ ζηα 9,5-10 / kg γηα ηα ηπξηά πξνέιεπζεο Βνπιγαξίαο έσο 11-12,5 / kg γηα ηελ θπξίαξρε κάξθα Salakis

77 iii. ε θέηα δηαηίζεηαη ζηα discounters Aldi, Lidl θαη Penny) ζηελ ηηκή ησλ 7,96-8,45 / kg, ηηκή αληίζηνηρε κε ηελ ζπλήζε ηηκή ησλ ηπξηώλ από αγειαδηλό γάια. ηα supermarket ε ηηκή ηεο θέηαο θπκαίλεηαη κεηαμύ 10-13,5 / kg, δελ μεπεξλά δειαδή ζεκαληηθά ηελ ηηκή ησλ άιισλ ιεπθώλ ηπξηώλ από πξόβεην γάια, ελώ ζε πνιιέο πεξηπηώζεηο είλαη ρακειόηεξε από ηελ ηηκή ηνπ Salakis iv. ε ηηκή γηα ηε βηνινγηθή θέηα θπκαίλεηαη από ηα 10,36 /kg γηα ηελ πεξίπησζε ηεο ηδησηηθήο εηηθέηαο Edeka Bio Wertkost Feta, έσο ηα 21 / kg γηα ηε βηνινγηθή θέηα πνπ πσιείηαη ζε supermarket βηνινγηθώλ. Τηκέο ιηαληθήο γηα ηε θέηα θαη άιια ιεπθά ηπξηά ( /kg) 18,00 16,00 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 Greco Feta Patros Feta Eridanous Feta Patros natur Salakis Ilios Griechischer Weichkäse Ja! Balkan Käse Filos Feta Edeka Feta Lyttos Safos Feta Notos Feta 4,00 Edeka Rewe Kaisers Aldi Lidl Metro Karstadt Kaufhof

78 Ζ αγνξά γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Καηά ηελ εηθνζαεηία 1991/2010 ε γεξκαληθή αγνξά γηανπξηηνύ ζεκείσζε γεληθά, παξά ηηο δηαθπκάλζεηο, απμεηηθή ηάζε ζε όια ηα βαζηθά κεγέζε ηεο παξαγσγή, εηζαγσγέο, εμαγσγέο, θαηαλάισζε, θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε. Ζ θαηαλάισζε γηανπξηηνύ έθζαζε ην 2010 ηνπο ρηι. ηόλλνπο, απμαλόκελε θαηά 2,3% έλαληη ηνπ πλνιηθά ζηελ εηθνζαεηία 1991/2010 ε θαηαλάισζε γηανπξηηνύ απμήζεθε θαηά 60%. Καηαλάισζε γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε ρηι. ηόλλνπο 1 500, , , , , ,0 900,0 800, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε γηανπξηηνύ έθζαζε ην 2010 ηα 17,8 θηιά εηεζίσο, έλαληη 17,4 θηιώλ θαη έηνο ην 2009, 14,9 θηιώλ ην 2001 θαη κόιηο 11,5 θηιώλ ην Ζ αύμεζε ηεο θαηαλάισζεο θαηά ην δηάζηεκα 1991/2010 νθείιεηαη επνκέλσο θαηά θύξην ιόγν ζηελ αύμεζε ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο γηανπξηηνύ θαη όρη ζε αύμεζε ηνπ πιήζνπο ησλ θαηαλαισηώλ. Μάιηζηα, παξά ην γεγνλόο όηη ν πιεζπζκόο ηεο Γεξκαλίαο έρεη αξρίζεη λα κεηώλεηαη από ην 2004 θαη κεηά, ε θαηαλάισζε δηαηεξεί ηελ απμεηηθή ηεο πνξεία. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε θηιά αλά έηνο 19,0 18,0 17,0 16,0 15,0 14,0 13,0 12,0 11,0 10,

79 Πιεζπζκόο ζηε Γεξκαλία, ζε εθ., ,000 82,500 82,000 81,500 81,000 80,500 80, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Ζ παξαγσγή γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο αλήιζε ην 2010 ζε ρηιηάδεο ηόλλνπο, απμαλόκελε θαηά 2,1% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο. Γηα ην δηάζηεκα 1991/2010 ε αύμεζε ηεο παξαγσγήο ππνινγίδεηαη ζε 60%. Παξαγσγή γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε ρηι. ηόλλνπο 1 800, , , , , , , , ,0 900,0 800, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

80 Ζ εμσζηξέθεηα ηεο γεξκαληθήο βηνκεραλίαο παξαγσγήο ηπξνθνκηθώλ πξντόλησλ αθνινπζεί γεληθά αλνδηθή πνξεία, θαζώο όιν θαη κεγαιύηεξν ηκήκα ηεο παξαγσγήο θαηεπζύλεηαη πξνο αγνξέο ηνπ εμσηεξηθνύ: ν ιόγνο εμαγσγέο/παξαγσγή απμήζεθε από ην 14% ην 1991 ζην 24% ην 2005, ελώ ηελ πεληαεηία εκθαλίδεηαη λα έρεη πεξηνξηζηεί ζην επίπεδν ηνπ 22%. Έηζη, νη εμαγσγέο γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο έθζαζαλ ην 2010 ηηο 371 ρηιηάδεο ηόλλνπο, ελώ ζην κέγηζην ζεκείν ηνπο είραλ θζάζεη ην 2005 κε 400 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Δμαγσγέο γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλία, , ζε ρηι. ηόλλνπο 450,0 400,0 350,0 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 0, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Οη εηζαγσγέο γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο βξίζθνληαη ζε ζαθώο ρακειόηεξα επίπεδα ζε ζρέζε κε ην επίπεδν παξαγσγήο, εμαγσγώλ θαη θαηαλάισζεο. Δίλαη αμηνζεκείσην σζηόζν, όηη νη εηζαγσγέο απμάλνληαη κε γξεγνξόηεξν ξπζκό από ηελ αύμεζε ηεο θαηαλάισζεο, κε απνηέιεζκα λα θαιύπηνπλ όιν θαη κεγαιύηεξν κεξίδην ηεο αγνξάο. πγθεθξηκέλα, νη εηζαγσγέο γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο ήηαλ κόιηο 4,8 ρηι. ηόλλνη ην 1991 (κεξίδην 0,5% ηεο θαηαλάισζεο), ελώ ην 2010 έθζαζαλ ζην πςειόηεξν ζεκείν ηνπο, ήηνη ζηνπο 144 ρηιηάδεο ηόλλνπο, θαιύπηνληαο κεξίδην 10% επί ηεο θαηαλάισζεο. Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε ρηι. ηόλλνπο 160,0 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

81 ρεδόλ ην 80% ηεο γεξκαληθήο αγνξάο γηανπξηηνύ αθνξά γηανύξηη κε θξνύηα, ελώ κόιηο ην 20% απηήο αθνξά ην θπζηθό γηανύξηη. Ζ δηαίξεζε απηή ηζρύεη ζε γεληθέο γξακκέο γηα όια ηα κεγέζε ηεο αγνξάο: παξαγσγή, θαηαλάισζε, εηζαγσγέο θαη εμαγσγέο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, 2010 κεξίδην % πνζόηεηαο Γηανύξηη θπζηθό 21% Γηανύξηη κε θξνύηα 79% Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Οη πξνηηκήζεηο ησλ θαηαλαισηώλ δε θαίλεηαη λα έρνπλ κεηαβιεζεί δηαρξνληθά, θαζώο ην κεξίδην ηνπ θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζην ζύλνιν ηεο θαηαλάισζεο γηανπξηηνύ θπκαίλεηαη θνληά ζην 20%, ζρεδόλ ζε όιν ην δηάζηεκα 1991/2010. Σελ ηεηξαεηία παξαηεξείηαη κηα κεηαηόπηζε πξνο ην θπζηθό γηανύξηη, κε ην κεξίδην ηνπ ζην ζύλνιν ηεο θαηαλάισζεο λα θζάλεη ηε κέγηζηε ηηκή 23,6% ην Χζηόζν, ε ηάζε απηή, κε βάζε ηα δηαζέζηκα πξνζσξηλά ζηαηηζηηθά ζηνηρεία, δε ζπλερίζηεθε ην Έηζη, ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θπζηθνύ γηανπξηηνύ έθζαζε ην πςειόηεξν επίπεδό ηεο, 4,1 θηιά εηεζίσο ζην δηάζηεκα , ελώ ην 2010 πεξηνξίζηεθε ζηα 3,7 θηιά/έηνο. Μεξίδην % θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε ζπλνιηθή θαηαλάισζε γηανπξηηνύ, ,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0%

82 Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε θηιά αλά έηνο 4,5 4,0 3,5 3,0 2,5 2, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Ζ παξαγσγή θπζηθνύ γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο κεηώζεθε ην 2010 ζηνπο 390 ρηιηάδεο ηόλλνπο, έλαληη 422 ρηι. ηόλλσλ ην 2009, ην νπνίν ήηαλ θαη ην πςειόηεξν επίπεδν ηεο εηθνζαεηίαο. Οη εμαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ αλήιζαλ ζε 100 ρηιηάδεο ηόλλνπο πεξίπνπ, ελώ νη εηζαγσγέο πιεζίαζαλ ηνπο 14 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Έηζη, ε θαηαλάισζε θπζηθνύ γηανπξηηνύ γηα ην 2010 ππνινγίδεηαη ζε 306 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Οη εηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο έρνπλ απμεζεί ζην δηάζηεκα 1991/2010 ζρεδόλ θαηά 2.000%, μεθηλώληαο από ηνπο 0,7 ρηιηάδεο ηόλλνπο ην 1991 θαη θζάλνληαο ηνπο 8,1 ρηιηάδεο ηόλλνπο ην 2001 θαη ηνπο 13,9 ρηι. ηόλλνπο ην Έηζη, νη εηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ θαιύπηνπλ ηελ ηειεπηαία δεθαεηία πνζνζηό πνπ θπκαίλεηαη κεηαμύ 3,5% θαη 4,5% ηεο θαηαλάισζεο θπζηθνύ γηανπξηηνύ. Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε ρηιηάδεο ηόλλνπο 16,0 14,0 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,

83 Παξαγσγή θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , ζε ρηιηάδεο ηόλλνπο 450,0 400,0 350,0 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 50,0 0, Δμαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ από ηε Γεξκαλία, , ζε ρηιηάδεο ηόλλνπο 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0, Πεγή: BLE, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

84 Αλάιπζε εηζαγσγώλ Γεξκαλίαο αλά πξντόλ θαη πξνκεζεύηξηεο ρώξεο Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο, νη εηζαγσγέο γηανπξηηώλ ηεο Γεξκαλίαο (δαζκνινγηθή θαηεγνξία ) έθζαζαλ ην 2010 ηηο 142 ρηιηάδεο ηόλλνπο θαη ηα 148 εθ, κεηνύκελεο θαηά 6,6% έλαληη ηνπ Οη εηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ, (δαζκνινγηθέο θαηεγνξίεο , , θαη ) απμήζεθαλ ζε πνζόηεηα πιεζηάδνληαο ηνπο 14 ρηιηάδεο ηόλλνπο, ελώ κεηώζεθαλ ζε αμία, πεξηνξηδόκελεο ζηα 15 εθ.. Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Αμία ζε Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα , , , , , , , , , , , , , , , , , , Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Αμία ζε Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

85 Πεξίπνπ ην ήκηζπ ησλ εηζαγσγώλ θπζηθνύ γηανπξηηνύ ηεο Γεξκαλίαο αθνξά ηελ θαηεγνξία πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά άλσ ηνπ 6%. Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, Μεξίδην % αμίαο, 2010 Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά <3% 11% Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά > 6% 53% Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά 3-6% 36% Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, Μεξίδην % πνζόηεηαο, 2010 Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά <3% 13% Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά > 6% 49% Γηανύξηη θπζηθό, ιηπαξά 3-6% 38% Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status

86 Φπζηθό γηανύξηη, πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά 3-6% Οη εμαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ κε ιηπαξά 3-6% έθζαζαλ ην 2010 ηνπο 5,3 ρηιηάδεο ηόλλνπο θαη ηα 5,5 εθ., επαλεξρόκελεο ζηα επίπεδα ηνπ Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , Γαζκνινγηθή θαηεγνξία ιηπαξά 3-6% Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Αμία ζε Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα 7.000, , , , , , ,0 0, , , , , , , , , , , Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Κπξηόηεξε ρώξα πξνέιεπζεο ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο ζηελ θαηεγνξία απηή είλαη ην Λνπμεκβνύξγν, από ην νπνίν πξνέξρεηαη πνζνζηό άλσ ηνπ 50% ησλ εηζαγσγώλ. Από ηε ρώξα καο πξνήιζε ην 2010 πνζνζηό 18% ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ (992 ρηιηάδεο ) θαη 8,8% ηεο πνζόηεηαο ηνπο (466,7 ηόλλνη). Άιιεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο είλαη ε Οιιαλδία, ε Απζηξία, ε Γαλία, ε Διβεηία θαη ε Γαιιία. Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά, 3-6%, θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο, % αμίαο, 2010 Απζηξία; 8,3% Διβεηία; 4,8% Γαλία; 2,9% Γαιιία; 5,3% Οιιαλδία; 7,0% Διιάδα; 18,0% Λνπμεκβνύξγν; 51,2%

87 Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά, 3-6%, θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο, % πνζόηεηαο, 2010 Διβεηία; 2,8% Απζηξία; 4,4% Οιιαλδία; 8,9% Γαλία; 2,7% Γαιιία; 3,5% Διιάδα; 8,8% Λνπμεκβνύξγν; 66,0% Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ, κε ιηπαξά 3-6% από ηελ Διιάδα, , Αμία ζε 1.000, Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο 1.200, ,0 968,0 992,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0,0 755,0 333,0 290,0 466,7 426,9 312,7 133,8 101, Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status Ζ κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ ζηελ θαηεγνξία απηή δηακνξθώζεθε ην 2010 ζην 1 /kg. Γηα ηηο εηζαγσγέο από ηε ρώξα καο ε ηηκή απηή ήηαλ 2,1 /kg, ελώ γηα ηηο εηζαγσγέο από ην Λνπμεκβνύξγν 0,8.

88 Φπζηθό γηανύξηη, πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά πνπ ππεξβαίλεη ην 6% Οη εμαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ κε ιηπαξά άλσ ηνπ 6% κεηώζεθαλ ην 2010 ζηνπο 6,8 ρηιηάδεο ηόλλνπο θαη ζηα 8,2 εθ.. Δηζαγσγέο θπζηθνύ γηανπξηηνύ ζηε Γεξκαλία, , Γαζκνινγηθή θαηεγνξία ιηπαξά > 6% Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Αμία ζε Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα , , , , , , , , , , , , , , , ,4 0, Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Κπξηόηεξε ρώξα πξνέιεπζεο ησλ εηζαγσγώλ ζηελ θαηεγνξία απηή είλαη ην Λνπμεκβνύξγν, από ην νπνίν πξνήιζε ην 2010 πνζνζηό 52% ηεο αμίαο ησλ εηζαγσγώλ θαη 66% ηεο πνζόηεηαο. Ζ Διιάδα είλαη ε δεύηεξε ζεκαληηθόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα κε κεξίδηα πνπ αλέξρνληαη αληηζηνίρσο ζε 36% ηεο αμίαο θαη 18% ηεο πνζόηεηαο. Άιιεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο, κε κνλνςήθηα κεξίδηα επί ησλ εηζαγσγώλ είλαη ε Οιιαλδία, ε Γαλία, ε Γαιιία θαη ε Ηηαιία. Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ , θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο κε βάζε ηελ αμία, κεξίδην % 2010 Οιιαλδία; 4,2% Γαλία; 2,3% Γαιιία; 2,0% Λνπμεκβνύξγν; 52,0% Διιάδα; 35,9% Ηηαιία; 1,8%

89 Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ , θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο κε βάζε ηελ πνζόηεηα, κεξίδην % 2010 Γαλία; 2,1% Οιιαλδία; 4,5% Γαιιία; 4,1% Διιάδα; 17,9% Ηηαιία; 3,2% Λνπμεκβνύξγν; 65,7% Πεγή: GENESIS-Online, Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά, status εκεηώλεηαη αθόκα όηη νη δηαθπκάλζεηο πνπ παξαηεξνύληαη ζηηο εηζαγσγέο ηεο θαηεγνξίαο απηήο αθνξνύλ δηαθπκάλζεηο ησλ εηζαγσγώλ από ην Λνπμεκβνύξγν, ελώ νη εηζαγσγέο από ηε ρώξα καο αθνινπζνύλ ζηαζεξά αλνδηθή πνξεία θαζ νιε ηε δηάξθεηα ηεο πεληαεηίαο : ε αμία ησλ εηζαγσγώλ από ηε ρώξα καο πιεζίαζε ηα 3 εθ. ην 2010 έρνληαο απμεζεί θαηά 76,6% ζε ζρέζε κε ην Ζ πνζόηεηα έθηαζε ηνπο ηόλλνπο, έρνληαο δηπιαζηαζηεί από ην Δηζαγσγέο γηανπξηηνύ , Αμία ζε 1.000, , , , , , , , , , , , , , , , , ,0 Διιάδα Λνπμεκβνύξγν 1.000,0 0, Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Ζ κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ ζηελ θαηεγνξία απηή δηακνξθώζεθε ην 2010 ζην 1,2 /kg. Γηα ηηο εηζαγσγέο από ηε ρώξα καο ε ηηκή απηή ήηαλ 2,4 /kg, ελώ γηα ηηο εηζαγσγέο από ην Λνπμεκβνύξγν 1,0 /kg

90 Αληηπαξαβνιή ζηαηηζηηθώλ ζηνηρείσλ ΔΛ. ΣΑΣ- Γεξκαληθήο ηαηηζηηθήο Τπεξεζίαο Με βάζε ηα πξνζσξηλά ζηνηρεία ηεο Διιεληθήο ηαηηζηηθήο Αξρήο, νη ειιεληθέο εμαγσγέο γηανπξηηνύ πιεζίαζαλ ην 2010 ηα 5 εθ., ελώ μεπέξαζαλ γηα πξώηε θνξά ηνπο 2 ρηι. ηόλλνπο. εκαληηθόηεξε θαηεγνξία εμαγσγώλ είλαη ην θπζηθό γηανύξηη κε ιηπαξά άλσ ηνπ 6% κε αμία εμαγσγώλ 3,6 εθ. ην 2010 (+20% έλαληη ηνπ 2009, +45% έλαληη ηνπ 2006). Γεύηεξε ζεκαληηθόηεξε θαηεγνξία είλαη ην θπζηθό γηανύξηη κε ιηπαξά 3-6%, κε αμία εμαγσγώλ ην ,94 εθ. (-1,7% έλαληη ηνπ 2009, -0,7% έλαληη ηνπ 2006). Δμαγσγέο γηανπξηηνύ πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά άλσ ηνπ 6% ( ) από ηελ Διιάδα πξνο ηε Γεξκαλία, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Δμαγσγέο γηανπξηηνύ πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά κεηαμύ 3-6% ( ) από ηελ Διιάδα πξνο ηε Γεξκαλία, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

91 Οη εμαγσγέο αξσκαηηζκέλσλ γηανπξηηώλ (δαζκνινγηθέο θαηεγνξίεο ) βξίζθνληαη ζε πνιύ ρακειά επίπεδα θαη έρνπλ κεησζεί ζην δηάζηεκα θάησ από ην έλα ηξίην ηεο αμίαο ηνπ 2006: από ηηο 390 ρηιηάδεο ζηηο 107 ρηιηάδεο ην Δμαγσγέο γηανπξηηώλ αξσκαηηζκέλσλ ( ) από ηελ Διιάδα πξνο ηε Γεξκαλία, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

92 ΗΗ. Πσιήζεηο Γηαλνκή Οη πσιήζεηο ιεπθώλ γαιαθηνθνκηθώλ πξντόλησλ ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην έθζαζαλ ην 2010 ηα 8,528 δηο. Έηζη, ν θύθινο εξγαζηώλ απμήζεθε κόιηο θαηά 0,4% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο, ελώ ε πνζόηεηα ησλ πσιήζεσλ πεξηνξίζηεθε θαηά 4,5%. Καηά ην α εμάκελν 2011, ν θύθινο εξγαζηώλ ζεκείσζε αύμεζε θαηά 2,8% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο, θζάλνληαο ηα 4,476 δηο, ελώ ε πνζόηεηα απμήζεθε θαηά 1,4%. Γηα ην γηανύξηη κε θξνύηα ζεκεηώζεθε πηώζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ θαηά 4% θαη ησλ πσιήζεσλ θαηά 2%. Αληηζηξόθσο γηα ην θπζηθό γηανύξηη ζεκεηώζεθε αύμεζε ηεο αμίαο θαη ηεο πνζόηεηαο ησλ πσιήζεσλ θαηά 4% πεξίπνπ, εμέιημε πνπ απνδίδεηαη ζε ζηξνθή ησλ θαηαλαισηώλ πξνο πγηεηλόηεξα πξόηππα δηαηξνθήο. Λεπθά γαιαθηνθνκηθά Κύθινο εξγαζηώλ ζε ρηι. α' εμακ α' εμακ Μεηαβνιή 2010/2011 (%) Γηανύξηη κε θξνύηα ,0 Φπζηθό γηανύξηη ,8 Ρεπζηό γηανύξηη - Trinkjoghurt ,3 Δπηδόξπηα ,2 Quark κε θξνύηα ,6 Quark θπζηθό ,3 Λεπθά γαιαθηνθνκηθά ζε εθ ,8 Πεγή: AC Nielsen, LZ Κπξηόηεξν θαλάιη δηαλνκήο ιεπθώλ γαιαθηνθνκηθώλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία είλαη ηα discounter, κε ην κεξίδην ηνπο λα έρεη ζηαζεξνπνηεζεί ηελ δηεηία ζην 44% ηεο αμίαο ηεο αγνξάο (2009: 44,4%, 2010: 43,9%). Θεηηθή εκθαλίδεηαη λα είλαη ε ηάζε γηα ηα hypermarkets, ησλ νπνίσλ ην κεξίδην αγνξάο απμήζεθε ην 2010 θαηά κία πνζνζηηαία κνλάδα, από ην 37% ζην 38%, ελώ ηα supermarkets απώιεζαλ κηζή πνζνζηηαία κνλάδα (από ην 18,5% ζην 18,1%). Καλάιηα δηαλνκήο γαιαθηνθνκηθώλ, κεξίδην % θύθινπ εξγαζηώλ, 2010 Supermarkets 18,1% Hypermarkets 38,0% Discounter 43,9% Πεγή: AC Nielsen, LZ

93 Σν κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ζηηο αιπζίδεο ιηαληθήο παξέκεηλε ην 2010 ζην 48% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ (έλαληη 47,8% ην 2009), θαη είλαη ζρεηηθά πςειό ζε ζρέζε κε άιιεο θαηεγνξίεο ηξνθίκσλ. Μεξίδηα αγνξάο % κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ Λεπθά γαιαθηνθνκηθά 47,8 48 Σπξνθνκηθά self service 56,6 55 ύλνιν ηξνθίκσλ 38,5 38,6 Πεγή: AC Nielsen, LZ Οη ζεκαληηθόηεξεο επηρεηξήζεηο πνπ δξαζηεξηνπνηνύληαη ζηνλ θιάδν ησλ ιεπθώλ γαιαθηνθνκηθώλ (γάια, γηανύξηη, επηδόξπηα, quark, βνύηπξν, θξέκα γάιαθηνο) ζηε Γεξκαλία είλαη νη εμήο: Δηαηξεία Website Μάξθεο Danone Danone (Actimel, Activia, Danacol, Dany Sahne, Fantasia, Fruchtzwerge, Obstgarten, Family Joghurt, Gervais) Molkerei Müller (Theo Müller Müller (Froop, Knüller, Minis) Unternehmensgroupe) Weihenstephan (Theo Müller Unternehmensgroupe) Sachsenmilch (Theo Müller Unternehmensgroupe) Weihenstephan Sachsenmilch Campina Campina, Fruttis, Strothmann, Mix it, Gastro Optiwell Landliebe Puddis Tuffi Mark Brandenbburg Südmilch Ehrmann Ehrmann (Almighurt, Fitvital, Grand Dessert, Bi ghurt, Allgäuer, Cremighurt, Träume, Monster Backe) Dr. Oetker Dr. Oetker Onken Zott Zott (Sahnejoghurt, Jogole, Jogole Diät)

94 Bauer Bauer, Bauer Fit & Aktiv, Bauer Fru Fru, Bauer Sahnejoghurt, Mövenpick (licence) Deutsches Milchkontor (ζπγρώλεπζε ησλ Νordmilch θαη Humana Milchunion) UBF Unilever Food Solutions Hochwald Nahrungsmittelwerke GmbH Allgäuer Alpenliebe Hochwald Tochter- Allgäuer Alpenmilch Milram Oldenburger Ravensberger Osterland Sanobub Eis Hochwald, Happy Drink, Elinas Bärenmarke Glücksklee Lünebest, Happy Joghurt, Nestle (license) Alpro Soya Alpro Soya - Joghurtalternativen Milchwerke Schwaben Weideglück Weideglück (Sahnejoghurt Griechischer Art, Früchte der Welt, Allgäuer Landjoghurt, Family Fruchtjoghurt) Karwendel Werke Exquisa Breisgaumilch GmbH Schwarzwälder (Bioland, LAC Lactosefrei, Breisgaumilch, Jogi) Garmo AG Sirtakis Gazi Ömur Bagazi, Bahar, Erzurum, Kars, Puma, Sardo Bianco Emmi Schweiz Emmi Bayrnland Yocous, nach griechischer Art Bayerische Milchindustrie EG - BMI EG Haydi, Joghurt nach türkischer Art, Tirestella, Sunny, Paladin, Thüringer Land, Frankenland, bad Kissinger Apostels GmbH Apostels Proto, Jogurti Bechtel Gruppe EMB, Milchunion Andechser Andechser Bio

95 Γεξκαληθέο εηαηξείεο πνπ παξάγνπλ γηανύξηη θξέκα Sahnejoghurt, πνπ δηαηίζεηαη ζε ηηκή πεξίπνπ ζην έλα ηξίην ηεο ηηκήο ησλ ειιεληθώλ πξντόλησλ είλαη (ζε παξέλζεζε αλαθέξνληαη ελδεηθηηθά ζεκεία δηάζεζεο ησλ πξντόλησλ απηώλ): ε Weihenstephan, κε ην πξντόλ Rahmjoghurt 10% Fett (δηαλνκή ζε Edeka, Rewe, Metro, Kaufhof), ζπζθεπαζία 500 gr, ηηκή ιηαληθήο 1,38 ε Hochwald, κε ην γηανύξηη θξέκα Sahnejoghurt κε ηελ επσλπκία Elinas (δηαλνκή ζε Edeka, Metro, Real), ζπζθεπαζία 4*150 gr, ηηκή ιηαληθήο 1,27-1,55 ε Weideglück κε ην γηανύξηη-θξέκα «ειιεληθνύ ηύπνπ» - Sahnejoghurt nach griechischer Art (δηαλνκή ζε Rewe, Metro, Karstadt), ζπζθεπαζία 1 kg, ηηκή ιηαληθήο 1,69-2,09 ε Bayernland κε ην πξντόλ Yocous, nach griechischer Art, ΓΟΜΠΗΣΕ ΓΑΛΑ, πνπ δηαηίζεηαη ζηα supermarket Kaiser s θαη ζηα discounter Netto, ηηκή ιηαληθήο 0,49 /150 gr πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο, όπσο Aro Joghurt nach grieschischer Art ζηα Metro (ζπζθεπαζία 5 kg, ηηκή 7,80 ) θαη Eridanous, Joghurt nach griechischer Art ζηα discounter Lidl (παξαγσγή Bechtel Gruppe, Euro Bavaria Mopro Vertriebs GmbH) ε Andechser κε ην πξντόλ Βηνγηανύξηη nach griechischer Art (δηαλνκή ζε Karstadt, 0,99 /200gr)

96 ε Bayerische Milchindustrie BMI EG, κε πξντόληα «ηνπξθηθνύ ηύπνπ» Haydi nach türkischer Art θαη γηανύξηη «ειιεληθνύ ηύπνπ» Joghurt nach griechischer Art (δηαλνκή ζηα Metro, ζπζθεπαζία 5 kg, ηηκή 9,62 ) ε Apostels GmbH κε ηε κάξθα Apostels Proto, ζηξαγγηζηό γηανύξηη (δηαλνκή ζηα Metro, ζπζθεπαζία 5 kg, ηηκή 12,49 ) Σν πξντόλ ηεο Garmo AG κε ηελ επσλπκία Sirtakis, ην νπνίν πξσηνπαξνπζηάζηεθε ζηελ ANUGA 2009, δηαλέκεηαη κε βάζε ηηο πιεξνθνξίεο πνπ είλαη δηαζέζηκεο ζην δηαδίθηπν, ζηα discounter Penny ηνπ νκίινπ Rewe ζε ηηκή 0,59 /150 gr ρσξίο σζηόζν λα ην έρνπκε εληνπίζεη ζηα ππνθαηαζηήκαηα ηεο Penny ζηελ πεξηνρή καο. Πεγή: εκεηώλεηαη αθόκα όηη ην πξντόλ ηεο Danone κε ηελ επσλπκία Danonis πνπ ιαλζαξίζηεθε πξηλ από πεξίπνπ έλα ρξόλν ζηελ Απζηξία, δελ θπθινθνξεί (αθόκα) ζηε γεξκαληθή αγνξά. Πεγή:

97 Παξάξηεκα: Πίλαθαο 1 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, πνζόηεηα Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα t t t t t Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 1.704, ,2 972, , ,9 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 3.871, , , , ,2 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 4.475, , , , ,4 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% , , , ,2 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 412,6 395,8 25,9 4,5 13,9 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 440,7 592,5 63,7 39,3 189,6 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο <1,5% 379,1 223,2 237,2 392,4 648,9 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% 1.189, , , , ,6 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% - 120, Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% , , , , ,7 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%- 6% 8.807, , , , ,0 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 631,5 979,8 411,4 427,7 698, Γηανύξηηα , , , , ,6 Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

98 Πίλαθαο 2 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, αμία Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία EUR EUR EUR EUR EUR Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 1.539,0 946, , , ,0 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 3.316, , , , ,0 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 5.546, , , , ,0 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% , , ,0 350,0 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 717,0 843,0 55,0 11,0 26,0 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 1.028, ,0 147,0 64,0 203,0 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο <1,5% 723,0 296,0 239,0 325,0 919,0 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% 1.612, , , , ,0 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% - 500, Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% , , , , ,0 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%-6% , , , , ,0 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 988, ,0 981,0 962, , Γηανύξηηα , , , , ,0 Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

99 Πίλαθαο 3 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο αλά νθηαςήθηα δαζκνινγηθή θαηεγνξία, κέζε ηηκή Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δηζαγσγέο: Μέζε ηηκή Δηζαγσγέο: Μέζε ηηκή Δηζαγσγέο: Μέζε ηηκή Δηζαγσγέο: Μέζε ηηκή Δηζαγσγέο: Μέζε ηηκή /kg /kg /kg /kg /kg Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 0,9 0,9 1,2 1,2 1,0 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 0,9 0,9 1,1 1,4 1,0 Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 1,2 1,2 1,4 1,2 1,2 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 1,5 1,5 0,7 0,3 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 1,7 2,1 2,1 2,4 1,9 Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 2,3 2,2 2,3 1,6 1,1 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο <1,5% 1,9 1,3 1,0 0,8 1,4 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% 1,4 1,2 1,1 1,3 1,7 Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% 4,1 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 1,1 1,0 1,1 1,0 1,0 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%- 6% 1,4 1,5 1,6 1,7 1,6 Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 1,6 1,8 2,4 2,2 1, Γηανύξηηα 1,1 1,1 1,2 1,1 1,0 Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

100 Πίλαθαο 4 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο δαζκνινγηθήο θαηεγνξίαο , Γηανύξηη θπζηθό κε ιηπαξά 3-6% Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Γηανύξηη, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο ζε ιηπαξά 3-6% Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Υώξεο πξνέιεπζεο Υώξεο πξνέιεπζεο EUR EUR EUR EUR EUR t t t t t Βέιγην 97,0 84,0 126,0 57,0 37,0 Βέιγην 137,8 114,1 115,7 71,1 47,1 Γαλία 92,0 46,0 59,0 88,0 159,0 Γαλία 96,9 43,2 33,8 70,0 140,7 Γαιιία 24,0 514,0 924,0 493,0 291,0 Γαιιία 14,9 488,6 793,9 346,4 185,2 Διιάδα 333,0 290,0 755,0 968,0 992,0 Διιάδα 133,8 101,7 312,7 426,9 466,7 Ηηαιία 19,0 32,0 29,0 9,0 18,0 Ηηαιία 10,9 17,0 23,9 3,5 9,7 Λνπμεκβνύξγν 1.444, , ,0 23, ,0 Λνπμεκβνύξγν 2.014, , ,3 28, ,6 Οιιαλδία 138,0 541,0 597,0 375,0 384,0 Οιιαλδία 146,9 779,0 711,2 388,0 470,4 Απζηξία 798, ,0 862,0 672,0 460,0 Απζηξία 809, ,1 782,9 604,0 234,3 Πνισλία 367,0 245, Πνισλία 502,4 339, Διβεηία ,0 101,0 267,0 Διβεηία ,6 60,5 149,0 ύλνιν αλσηέξσ ρσξώλ 3.312, , , , ,0 ύλνιν αλσηέξσ ρσξώλ 3.867, , , , ,7 Λνηπέο ρώξεο 4,0 11,0 64,0 45,0 83,0 Λνηπέο ρώξεο 3,5 7,4 59,1 46,8 99,5 ύλνιν 3.316, , , , ,0 ύλνιν 3.871, , , , ,2 Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

101 Πίλαθαο 5 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο δαζκνινγηθήο θαηεγνξίαο , Γηανύξηη θπζηθό κε ιηπαξά άλσ ηνπ 6% Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Γηανύξηη, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, κε πεξηεθηηθόηεηα ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ ππεξβαίλεη ην 6% Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Υώξεο πξνέιεπζεο EUR EUR EUR EUR EUR Υώξεο πξνέιεπζεο t t t t t Βέιγην 2,0 5,0 122,0 1,0 - Βέιγην 0,6 3,0 85,5 0,5 - Γαλία 108,0 99,0 142,0 72,0 185,0 Γαλία 79,4 68,5 98,7 64,6 141,3 Γαιιία 27,0 365,0 396,0 393,0 163,0 Γαιιία 8,8 292,8 551,2 541,9 278,8 Διιάδα 1.669, , , , ,0 Διιάδα 626,6 724,8 781, , ,9 Ηηαιία 6,0 26,0 7,0 49,0 146,0 Ηηαιία 4,5 14,7 6,3 90,9 221,8 Λνπμεκβνύξγν 3.522, , , , ,0 Λνπμεκβνύξγν 3.600, , , , ,8 Οιιαλδία 195,0 227,0 126,0 205,0 345,0 Οιιαλδία 147,2 169,9 86,0 167,9 306,1 Απζηξία 17,0 146,0 4,0 4,0 5,0 Απζηξία 7,5 171,5 4,7 2,3 4,0 ύλνιν θπξηόηεξσλ ρσξώλ 5.546, , , , ,0 ύλνιν θπξηόηεξσλ ρσξώλ 4.475, , , , ,7 Λνηπέο ρώξεο 0,0 191,0 357,0 104,0 157,0 Λνηπέο ρώξεο 0,0 188,7 252,5 56,1 168,7 ύλνιν 5.546, , , , ,0 ύλνιν 4.475, , , , ,4 Πεγή: Statistisches Bundesamt, ηα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

102 Πίλαθαο 6: Διιεληθέο εμαγσγέο γηανπξηηνύ πξνο Γεξκαλία, Αμία ζε Πεξηγξαθή Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%-6% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γιαούπηια Πνζόηεηα ζε kg Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%-6% Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% Γιαούπηια Πηγή: ΕΛ. ΣΤΑΤ, Επεξεπγαζία Γπ. ΟΕΥ Νηύζζελνηοπθ, Τα ζηοισεία για ηο 2010 είναι πποζυπινά

103 Πίλαθαο 7: Διιεληθέο εμαγσγέο γηανπξηηνύ πξνο Γεξκαλία, , Μέζε ηηκή Μέζε ηηκή /kg Πεξηγξαθή Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 2,6 2,9 2,7 3,0 1, Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% 2,3 2,3 2,4 2,3 2, Γηανύξηηα, κε αξσκαηηζκέλα, ρσξίο πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 2,4 2,5 2,5 2,5 2, Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 3-6% #DIV/0! 1,1 #DIV/0! 1,8 0, Γηανύξηηα, κε πξνζζήθε δάραξεο θαη πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 1,3 1,3 1,6 2,2 1, Γηανύξηηα, ζε ζθόλε πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο 1,5% - 27% 173,0 #DIV/0! #DIV/0! 2,2 #DIV/0! Γηανύξηηα, ζε ζθόλε, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 27% 5,1 7,3 3,3 0,9 1, Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο < 3% 2,2 2,2 2,6 3,4 3, Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο πνπ 3%-6% 3,3 1,0 1,3 2,2 1, Γηανύξηηα κε πξνζζήθε θξνύησλ θαη δάραξεο, πεξηεθηηθόηεηαο θαηά βάξνο ζε ιηπαξέο νπζίεο > 6% 3,3 3,4 3,7 3,0 3, Γηανύξηηα 2,4 2,4 2,5 2,5 2,4 Πηγή: ΕΛ. ΣΤΑΤ, Επεξεπγαζία Γπ. ΟΕΥ Νηύζζελνηοπθ, Τα ζηοισεία για ηο 2010 είναι πποζυπινά

104 Πίλαθαο 8: πρλόηεηα θαηαλάισζεο γηανπξηηνύ, αλά είδνο, % Σπρλόηεηα θαηαλάισζεο γηανπξηηνύ - θξέκα, "Sahnejoghurt", ,8% 1 6,6% 8,0% 14,2% 8,7% 19,9% 41,7% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Καζεκεξηλά Πνιιέο θνξέο ηελ εβδνκάδα Μία θνξά ηελ εβδνκάδα Πνιιέο θνξέο ην κήλα Μία θνξά ην κήλα παληόηεξα Πνηέ Σπρλόηεηα θαηαλάισζεο θπζηθνύ γηανπξηηνύ, ,0% 1 9,5% 8,4% 13,5% 7,4% 19,2% 39,0% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Καζεκεξηλά Πνιιέο θνξέο ηελ εβδνκάδα Μία θνξά ηελ εβδνκάδα Πνιιέο θνξέο ην κήλα Μία θνξά ην κήλα παληόηεξα Πνηέ Σπρλόηεηα θαηαλάισζεο γηανπξηηνύ κε θξνύηα, ,6% 1 20,1% 14,1% 21,9% 8,3% 13,9% 17,2% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Καζεκεξηλά Πνιιέο θνξέο ηελ εβδνκάδα Μία θνξά ηελ εβδνκάδα Πνιιέο θνξέο ην κήλα Μία θνξά ην κήλα παληόηεξα Πνηέ Πεγή: Axel Springer, VerbraucherAnalyse 2011

105 Ζ αγνξά κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Καηαλαισηηθέο ζπλήζεηεο Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε κειηνύ ζηε Γεξκαλία είλαη ε πςειόηεξε παγθνζκίσο, θαη θπκαίλεηαη κεηαμύ 1,1 θαη 1,2 θηιώλ εηεζίσο. Χζηόζν, θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία παξαηεξείηαη ειαθξά θαζνδηθή ηάζε, ε νπνία απνδίδεηαη ζηελ άλνδν ησλ ηηκώλ, θαη ππνινγίδεηαη όηη ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε έρεη πεξηνξηζηεί ζην 1 θηιό εηεζίσο. Ζ πησηηθή απηή ηάζε θαηαγξάθεηαη θαη ζηελ έξεπλα αγνξάο ηεο Axel Springer Marktforschung, πνπ πξαγκαηνπνηείηαη θάζε ρξόλν ζε δείγκα αηόκσλ πεξίπνπ. Βάζεη ηεο έξεπλαο πξνθύπηεη όηη, ην 2011 ην πνζνζηό ησλ Γεξκαλώλ γηα ην νπνίν ε θαηαλάισζε κειηνύ είλαη θαζεκεξηλή ζπλήζεηα παξέκεηλε ζηαζεξό ζην 12%, ελώ ην πνζνζηό εθείλσλ πνπ θαηαλαιώλνπλ κέιη κία ή πεξηζζόηεξεο θνξέο ηελ εβδνκάδα πεξηνξίζηεθε από 37% ζην 33%. Αληηζηξόθσο, ην πνζνζηό εθείλσλ πνπ θαηαλαιώλνπλ κέιη κεξηθέο θνξέο ην κήλα ή ζπαληόηεξα απμήζεθε από ην 29% ζην 33%. Σπρλόηεηα θαηαλάισζεο κειηνύ (2011) 1 12,08% 19,08% 13,95% 13,78% 19,47% 21,64% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Καζεκεξηλά Μεξηθέο θνξέο ηελ εβδνκάδα Μία θνξά ηελ εβδνκάδα Μεξηθέο θνξέο ην κήλα παληόηεξα Πνηέ Πηγή: Verbraucher Analyse, Axel Springer Marktforschung Παξαγσγή, εηζαγσγέο θαη εμαγσγέο Ζ εγρώξηα παξαγσγή κειηνύ θπκαίλεηαη κεηαμύ ηόλλσλ εηεζίσο θαη δελ επαξθεί γηα ηελ θάιπςε ηεο πςειήο εγρώξηαο δήηεζεο, πνπ αλέξρεηαη ζε πεξίπνπ ηόλλνπο. Έηζη, πεξηζζόηεξν από ηα ηξία ηέηαξηα ηεο δήηεζεο θαιύπηνληαη από εηζαγσγέο. Ζ εγρώξηα παξαγσγή ην 2010 ζεκείσζε αμηόινγε άλνδν, μεπεξλώληαο ην όξην ησλ ηόλλσλ, κεηά από ηε δηεηία θαηά ηελ νπνία ε ζνδεηά έθζαζε κόιηο ηνπο ηόλλνπο (- 20% ζε ζρέζε κε ηα επίπεδα ησλ εηώλ ).

106 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο: Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Υώξεο πξνέιεπζεο εηζαγσγώλ Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα t t t t t Βέιγην 34,9 125,4 64,9 242, ,1 Βνπιγαξία 2.301, , , , ,5 Γαλία 23,7 42,0 83,5 134,7 256,3 Γαιιία 540,0 542,2 318,0 608,8 397,4 Διιάδα 54,0 74,1 153,4 161,7 257,8 Ηηαιία 2.708, , , , ,7 Οιιαλδία 367,8 910,4 42,0 187,8 39,4 Απζηξία 209,6 244,6 144,8 286,8 263,0 Πνισλία 335,6 542,6 314,2 619,5 184,6 Πνξηνγαιία 9,8 3,8 14,4 289, ,5 Ρνπκαλία 5.429, , , , ,7 ινβαθία 254,1 329,3 702,4 435,0 174,4 Ηζπαλία 1.960, , , , ,4 Σζερία 1.427, ,1 533,0 802,1 221,8 Οπγγαξία 3.047, , , , ,2 Κξναηία 22,7 308,3 256,5 32,8 218,1 Ρσζία 25,2 19,8 1,4 85,5 65,4 Διβεηία 114,6 166,1 75,0 78,0 7,0 εξβία - 18,8 37,1 88,9 413,9 Σνπξθία 1.460,7 263,7 81,2 301,7 795,0 Οπθξαλία 1.516, , , , ,9 Αξγεληηλή , , , , ,0 Βξαδηιία 4.224,1 483, , , ,6 Υηιή 5.288, , , , ,0 Δι αιβαδόξ 850,2 506,6 728,7 950, ,2 Γνπαηεκάια 462,8 689,7 581,2 735,2 778,6 Καλαδάο 314,3 401,9 825,9 562,0 504,3 Κνύβα 1.524, , , , ,8 Μεμηθό 7.896, , , , ,0 Νηθαξάγνπα 316,7 121,8 399,2 261,2 224,3 Οπξνπγνπάε 6.740, , , , ,0 ΖΠΑ 22,8 8,4 37,5 5,0 6,2 Κίλα 1.029, , , , ,9 Ηλδία 4.175, , , , ,9 Σατιάλδε 256,5 89,1 171,3 172,0 478,5 Βηεηλάκ 395,9 122,4 24,2 1,0 0,7 Απζηξαιία 396,9 331,1 476,4 464,5 152,4 Νέα Εειαλδία 646,4 462,3 671,4 834,1 741,6 ύλνιν , , , , ,8 Πεγή: Statistisches Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

107 Οη εηζαγσγέο κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο ην 2010 αλέθακςαλ, κεηά από ηελ πηώζε ησλ εηώλ 2008 θαη 2009, νπόηε θαη ζεκεηώζεθε ην ρακειόηεξν επίπεδν ηεο ηειεπηαίαο δεθαεηίαο. πγθεθξηκέλα, ην 2010 νη εηζαγσγέο έθζαζαλ ηνπο 89,5 ρηιηάδεο ηόλλνπο, απμαλόκελεο θαηά 7% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. Δηζαγσγέο κειηνύ ζηε Γεξκαλία, Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Αμία , , , , , , , , , , Πεγή: Statistishes Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Ζ αμία ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ ζπλέρηζε ην 2010 ηελ αλνδηθή ηεο πνξεία, μεπεξλώληαο γηα πξώηε θνξά ηα 200 εθ.. πγθεθξηκέλα, ε αμία ησλ εηζαγσγώλ έθζαζε ηα 218,2 εθ., ζεκεηώλνληαο αύμεζε θαηά 17% έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο. ηελ πεληαεηία , ε αμία ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ απμήζεθε θαηά 75% από ηα 125 εθ. ην 2006 ζηα 218,2 εθ. ην Έηζη, ε κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ δηακνξθώζεθε ην 2010 ζηα 2,4 /kg έλαληη 2,2 /kg ην Έηζη ηελ πεληαεηία ε κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο απμήζεθε θαηά 1 /kg, από ηα 1,4 /kg ζηα 2,4 /kg. Μέζε ηηκή εηζαγσγώλ κειηνύ Γεξκαλίαο, ,6 2,4 2,2 2,0 2,2 2,4 1,8 1,6 1,4 1,2 1,4 1,5 1,9 1, Πεγή: Statistishes Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

108 εκαληηθό πνζνζηό ηεο πνζόηεηαο κειηνύ πνπ εηζάγεηαη ζηε Γεξκαλία επαλεμάγεηαη. Σν 2010 νη (επαλ)εμαγσγέο κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο κεηώζεθαλ ζηνπο 20,5 ρηιηάδεο ηόλλνπο, έλαληη ζρεδόλ 23 ρηιηάδσλ ηόλλσλ ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά (-10%). Δμαγσγέο κειηνύ από ηε Γεξκαλία, Δμαγσγέο: Πνζόηεηα Δμαγσγέο: Αμία 90000, , , , , , , , Πεγή: Statistishes Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη θαζαξέο εηζαγσγέο κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο αλήιζαλ επνκέλσο ζε 69 ρηιηάδεο ηόλλνπο (πνζνζηό 77% επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ), ζεκεηώλνληαο κεγαιύηεξε άλνδν (+13,6%) ζε ζρέζε κε ην ζύλνιν ησλ εηζαγσγώλ. Καζαξέο εηζαγσγέο κειηνύ ζηε Γεξκαλία, Καζαξέο εηζαγσγέο: Πνζόηεηα Καζαξέο εηζαγσγέο: Αμία , , , , , , , , , , Πεγή: Statistishes Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Ζ αμία ησλ θαζαξώλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο έθηαζε ην 2010 ηα 135 εθ., έρνληαο ππεξδηπιαζηαζηεί ζην δηάζηεκα ηεο πεληαεηίαο

109 Οη ρώξεο ηεο Λαηηληθήο Ακεξηθήο απνηεινύλ ηελ θπξηόηεξε πεξηνρή πξνέιεπζεο ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ: ε Αξγεληηλή ζπλήζσο θάιππηε πεξίπνπ ην έλα ηξίην ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ, ην πνζνζηό ηεο όκσο έρεη κεησζεί ηελ ηειεπηαία δηεηία, κε απνηέιεζκα ην 2010 λα θαιύςεη κόιηο ην ¼ ησλ εηζαγσγώλ. Ζ πνζόηεηα ησλ εηζαγσγώλ από ηελ Αξγεληηλή κεηώζεθε ηελ πεληαεηία θαηά πεξίπνπ 10 ρηιηάδεο ηόλλνπο, από ηνπο 31 ρηιηάδεο ζηνπο 21 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Αηηία γηα ηε κείσζε απηή ήηαλ θαηά θύξην ιόγν ε κείσζε ηεο ζνδεηάο ηα έηε απηά, αιιά θαη ην γεγνλόο όηη ζηαδηαθά νη εμαγσγέο ηεο Αξγεληηλήο ζηξέθνληαη πξνο ηελ αγνξά ησλ ΖΠΑ, κε ην πνζνζηό πνπ θαηεπζύλεηαη πξνο ηε Γεξκαλία λα πεξηνξίδεηαη. Μέρξη ηώξα, ην πνζνζηό ησλ εμαγσγώλ κειηνύ ηεο Αξγεληηλήο πξνο ηε Γεξκαλία έθζαλε ην 39%, βάζεη ησλ ζηνηρείσλ ηνπ πλδέζκνπ Γεξκαλώλ Δηζαγσγέσλ Μειηνύ Honigverband im Warenverein der Hamburger Börse. Μεγάιεο πνζόηεηεο κειηνύ εηζάγνληαη θαη από ην Μεμηθό (14,5% ην 2010), ηελ Οπξνπγνπάε (5,5%) θαη ηε Υηιή (8,3%). Αζξνηζηηθά, από ηηο ρώξεο ηεο Λαηηληθήο Ακεξηθήο πξνέξρεηαη πνζνζηό 65-70% ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο. Σν 2010 ην πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο από απηή ηελ νκάδα ρσξώλ ήηαλ 65%. εκαληηθή άλνδνο θαηά 40% ζεκεηώζεθε ην 2010 γηα ηηο εηζαγσγέο από ηε Υηιή, θαζώο απηέο δελ επηβαξύλνληαη πιένλ κε δαζκνύο. Μεηά ηελ εληππσζηαθή άλνδν θαηά 200% ησλ εηζαγσγώλ από ηε Βξαδηιία ην 2009, άλνδνο ζεκεηώζεθε θαη θαηά ην 2010, κηθξόηεξεο όκσο θιίκαθαο (+17,5%), νθεηιόκελε θπξίσο ζηελ απαγόξεπζε εηζαγσγώλ από ηελ Ηλδία. Ζ Βξαδηιία απνηειεί βαζηθό πξνκεζεπηή ηεο Γεξκαλίαο ζε βηνινγηθό κέιη. Από ηηο ρώξεο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο πξνήιζε ην 2010 ην 24,8% ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο. Κπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο ην 2010 ήηαλ θαηά ζεηξά ε Βνπιγαξία, ε Ηζπαλία θαη ε Ρνπκαλία. Οη εηζαγσγέο από ηε Βνπιγαξία απμήζεθαλ θαηά 43% ην 2010 έλαληη ηεο πξνεγνύκελε ρξνληάο, θζάλνληαο ηνπο 4,3 ρηιηάδεο ηόλλνπο (κεξίδην 4,8% επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ) θαη θέξλνληαο ηε Βνπιγαξία ζηελ πξώηε ζέζε κεηαμύ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ από ηελ ΔΔ. Οη εηζαγσγέο από ηελ Ηζπαλία απμήζεθαλ θαηά 15% ζηνπο 3,8 ρηιηάδεο ηόλλνπο (κεξίδην 4,2%), ελώ νη εηζαγσγέο από ηε Ρνπκαλία πεξηνξίζηεθαλ θαηά 20% ζηνπο 3,7 ρηιηάδεο ηόλλνπο (κεξίδην 4,1%). Άιιεο ζεκαληηθέο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο εληόο ΔΔ είλαη ε Οπγγαξία (κεξίδην 3,3% επί ηνπ ζπλόινπ εηζαγσγώλ 2010), ε Ηηαιία (2,2%) θαη ε Πνξηνγαιία (1,3%). Αμηνζεκείσηε είλαη ε άλνδνο ησλ εηζαγσγώλ κειηνύ από ην Βέιγην, πνπ δελ νθείιεηαη ζε αύμεζε ηεο παξαγσγήο ηνπ, αιιά, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ πλδέζκνπ Honigverband, ζην γεγνλόο όηη απνθηά όιν θαη ζεκαληηθόηεξν ξόιν σο θόκβνο δηακεηαθνκηζηηθνύ εκπνξίνπ γηα ην ζπγθεθξηκέλν πξντόλ. Έηζη, νη εηζαγσγέο κειηνύ από ην Βέιγην αλήιζαλ ην 2010 ζε ηόλλνπο, έλαληη κόιηο 243 ηόλλσλ ην Αμηνζεκείσην είλαη επίζεο, όηη ην 2010 ζπλερίζηεθε ε αλνδηθή πνξεία ησλ εηζαγσγώλ από ηελ Κίλα, θζάλνληαο ηνπο ηόλλνπο (+51,5% έλαληη ηνπ 2009). Χο θπξηόηεξνο ιόγνο γηα ηελ αύμεζε απηή ζεσξείηαη ε κεγάιε δηαθνξά ηηκήο: ε κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ από ηελ Κίλα αλέξρεηαη κόιηο ζε 1,3 /kg, έλαληη 2,2 /kg γηα ηηο εηζαγσγέο από ηελ Αξγεληηλή θαη 2,4 /kg κέζε ηηκή γηα ην ζύλνιν ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο ην Έηζη, ε Κίλα έθζαζε ζηελ 8 ε ζέζε κεηαμύ ησλ πξνκεζεπηώλ ηεο Γεξκαλίαο, θαιύπηνληαο ην 4,2% ηεο πνζόηεηαο ησλ εηζαγσγώλ ην Αλ θαη ζηαδηαθά απμαλόκελεο, νη εηζαγσγέο κειηνύ από ηελ Κίλα είλαη πην πεξηνξηζκέλεο ζηε Γεξκαλία ζε ζρέζε κε άιιεο ρώξεο ηεο ΔΔ: βάζεη ησλ ζηνηρείσλ ηνπ πλδέζκνπ Δηζαγσγέσλ Warenverein, ην 2008 ε Κίλα ήηαλ ν δεύηεξνο πξνκεζεπηήο ηεο ΔΔ, κεηά ηελ Αξγεληηλή, ελώ γηα ηε Γεξκαλία κόιηο ε δέθαηε πξνκεζεύηξηα ρώξα.

110 Κύξηεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο Γεξκαλίαο 2010 (% πνζόηεηαο) Ηλδία 2,4% Κνύβα Άιιεο ρώξεο 3,7% 7,7% Κίλα 4,2% Βξαδηιία 5,4% Αξγεληηλή 24,5% Οπξνπγνπάε 5,5% Υηιή 8,3% Μεμηθό 14,5% ΔΔ 23,8% Πεγή: Statistisches Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη εηζαγσγέο κειηνύ ηεο Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα ζεκείσζαλ αύμεζε ην 2010 θαηά ζρεδόλ 60% σο πξνο ηελ πνζόηεηα θαη θαηά 56% σο πξνο ηελ αμία, θζάλνληαο ηνπο 258 ηόλλνπο θαη ην 1,39 εθ.. Σν κεξίδην ηεο ρώξαο καο σο πνζνζηό επί ηνπ ζπλόινπ ηεο πνζόηεηαο ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο αλέξρεηαη ζε 6 ηνηο ρηιίνηο. Ζ κέζε ηηκή ησλ εηζαγσγώλ από ηε ρώξα καο αλήιζε ζε 5,4 /kg. Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Μεηαβνιή 2009/2010 Μεηαβνιή 2006/ Αμία ζε ,0 344,0 731,0 892, ,0 55,8% 428,5% Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο 54,0 74,1 153,4 161,7 257,8 59,4% 377,4% Πεγή: Statistisches Bundesamt, Δπεμεξγαζία Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Δηζαγσγέο κειηνύ Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα, Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα 1.600, , , ,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0, Πεγή: Statistisches Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

111 Αληηπαξαβνιή κε ηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία ηεο ΔΛ. ΣΑΣ. Με βάζε ηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία ηεο ΔΛ. ΣΑΣ., νη ειιεληθέο εμαγσγέο κειηνύ πξνο Γεξκαλία έθζαζαλ ην 2010 ηα 1,49 εθ. απμαλόκελεο θαηά 63% έλαληη ηνπ 2009 θαη ζπλερίδνληαο ηελ αλνδηθή πνξεία ησλ πξνεγνύκελσλ εηώλ. ε όξνπο πνζόηεηαο, νη εμαγσγέο καο αλήιζαλ ζε 291 ηόλλνπο, δηπιαζηαδόκελεο ζρεδόλ ζε ζρέζε κε ην Δμαγσγέο Διιάδαο πξνο ηε Γεξκαλία Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Μεηαβνιή 2009/2010 (%) Μεηαβνιή 2006/2010 (%) Αμία ( ) ,8% 312,2% Πνζόηεηα (kg) ,7% 326,1% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ., Δπεμεξγαζία Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Δμαγσγέο κειηνύ Διιάδαο πξνο Γεξκαλία, Αμία ( ) Πνζόηεηα (kg) Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

112 Απόθαζε Δπξσπατθνύ Γηθαζηεξίνπ γηα κέιη κε ίρλε γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλσλ νξγαληζκώλ Καηόπηλ πξνζθπγήο εθ κέξνπο ηνπ γεξκαληθνύ «πιιόγνπ γηα ηελ Πξνζηαζία ησλ Μειηζζώλ από ηελ Αγξνγελεηηθή κεραληθή» Βündnis zum Schutz der Bienen vor Agro-Gentechnik ελαληίνλ ηνπ θξαηηδίνπ ηεο Βαπαξίαο, ζρεηηθά κε ηελ αλεύξεζε ηρλώλ γύξεο από πεηξακαηηθή θαιιηέξγεηα ηνπ γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπ είδνπο θαιακπνθηνύ ηεο Monsanto MON810 4 ζην κέιη παξαγσγήο εξαζηηέρλε Γεξκαλνύ κειηζζνθόκνπ, ην Δπξσπατθό Γηθαζηήξην απνθάζηζε ζηηο 6 επηεκβξίνπ 2011, βάζεη ηνπ ηζρύνληνο Καλνληζκνύ 1829/2003 ηεο ΔΔ, ηα αθόινπζα 5 : εάλ ην κέιη πεξηέρεη ίρλε γύξεο από γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλα θπηά, πνπ δελ έρνπλ επηηξαπεί ζηελ ΔΔ σο ηξόθηκα (όπσο ην MON810), ηόηε ε πώιεζή ηνπ απαγνξεύεηαη εάλ ην κέιη πεξηέρεη ίρλε γύξεο από γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλα θπηά, πνπ έρνπλ επηηξαπεί ζηελ ΔΔ σο ηξόθηκα, ηόηε πξέπεη ζε πεξίπησζε πνπ ε ζπγθέληξσζε ηεο γύξεο ηνπ γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπ θπηνύ ππεξβαίλεη ην 0,9 επί ηνπ πνζνζηνύ ηεο γύξεο ζην κέιη, λα ππάξρεη ζρεηηθή επηζήκαλζε ζηελ εηηθέηα ηνπ πξντόληνο ε θάζε πεξίπησζε, αλεμάξηεηα από ηελ ζπγθέληξσζε ηεο γύξεο ζην πξντόλ, απαηηείηαη ζρεηηθή έγθξηζε γηα ηελ εκπνξία ηνπ. Ο ηξόπνο εθαξκνγήο ηεο απόθαζεο δελ έρεη αθόκα απνζαθεληζηεί από ην Οκνζπνλδηαθό Τπνπξγείν Γηαηξνθήο, Γεσξγίαο θαη Πξνζηαζίαο ησλ Καηαλαισηώλ Bundesministerium für Ernährung, Landwirtschaft und Verbraucherschutz BMELV Πξνθεηκέλνπ νη ππνρξεώζεηο πνπ απνξξένπλ από ηελ απόθαζε ηνπ Δπξσπατθνύ Γηθαζηεξίνπ λα πινπνηεζνύλ ην ζπληνκόηεξν δπλαηό, ην Τπνπξγείν βξίζθεηαη ζε ζπλελλόεζε ηόζν κε ηα αξκόδηα ππνπξγεία ζηα ππόινηπα θξάηε κέιε ηεο ΔΔ, όζν θαη κε ηηο αληίζηνηρεο ππεξεζίεο ησλ 16 θξαηηδίσλ ηεο Γεξκαλίαο, θαζώο ν έιεγρνο ησλ ηξνθίκσλ απνηειεί αξκνδηόηεηά ηνπο. Καζώο πνζνζηό πεξίπνπ 80% ηνπ κειηνύ πνπ πσιείηαη ζηε Γεξκαλία πξνέξρεηαη από εηζαγσγέο, θαη κάιηζηα από ρώξεο ζηηο νπνίεο ππάξρνπλ κεγάιεο εθηάζεηο θαιιηεξγεηώλ γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλσλ θπηώλ - θπξίσο ζηε Λαηηληθή Ακεξηθή εθηηκάηαη όηη κεγάιν κέξνο ηνπ κειηνύ πνπ θπθινθνξεί ζηε γεξκαληθή αγνξά εκπίπηεη ζηηο δηαηάμεηο ηεο απόθαζεο ηνπ Δπξσπατθνύ Γηθαζηεξίνπ. Με βάζε εθηηκήζεηο ηνπ Οιιαλδηθνύ Τπνπξγείνπ Γεσξγίαο, πνπ δεκνζηεύηεθαλ ζηνλ γεξκαληθό θιαδηθό ηύπν, ην 30% ηνπ παξαγόκελνπ ζηελ ΔΔ κειηνύ θαη ζρεδόλ ην ζύλνιν ηνπ εηζαγόκελνπ κειηνύ από ηξίηεο ρώξεο, ζίγεηαη από ηελ απόθαζε ηνπ Δπξσπατθνύ Γηθαζηεξίνπ. Ζ ύπαξμε κεηγκάησλ κειηνύ από δηάθνξεο ρώξεο κε ίρλε γύξεο γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλσλ θπηώλ είλαη γλσζηή εδώ θαη ηνπιάρηζηνλ δέθα ρξόληα ζηε Γεξκαλία, θαη απνηειεί ζέκα δεκόζηαο ζπδήηεζεο θαη δεκνζηεπκάησλ, όπσο γηα παξάδεηγκα ην ηεζη ηνπ γλσζηνύ πεξηνδηθνύ Ökotest ηνλ Ηαλνπάξην 2009: κε βάζε ηα επξήκαηα ηνπ ειέγρνπ, ζρεδόλ ηα κηζά από ηα πξντόληα πνπ θπθινθνξνύλ ζηελ αγνξά (ηα 11 από ηα 24 πξντόληα ζην ηεζη) πεξηέρνπλ ίρλε γύξεο από γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλα θπηά 6. Ο ύλδεζκνο Δηζαγσγέσλ Μειηνύ Honigverband 7, από ηελ πιεπξά ηνπ, πξνζπάζεζε κεηά ηε γλσζηνπνίεζε ηεο απόθαζεο, λα θαζεζπράζεη ηελ θνηλή γλώκε, όηη δελ ζα ππάξμεη απόζπξζε πξντόλησλ από ηα ξάθηα, θαζώο ειάρηζηα από ηα πξντόληα ζηε γεξκαληθή αγνξά έρνπλ ίρλε γύξεο από γελεηηθά ηξνπνηεκέλα θπηά πνπ δελ έρνπλ επηηξαπεί ζηελ ΔΔ, όπσο γηα παξάδεηγκα ην κέιη θξάκβεο (Rapshonig) από ηνλ Καλαδά. Δπεζήκαλε αθόκα, όηη από ηα ελ ιόγσ πξντόληα δελ πξνθύπηεη θαλέλαο θίλδπλνο γηα ηελ πγεία. 4 Ζ θαιιηέξγεηα γελεηηθά ηξνπνπνηεκέλνπ θαιακπνθηνύ απαγνξεύηεθε ζηε Γεξκαλία ην 2009, βι. θαη έγγξαθα Γξ. ΟΔΤ Βεξνιίλνπ ΑΠΦ 1001/2225/ θαη 1001/2029/ ρεηηθό Γειηίν Σύπνπ ηνπ Δπξσπατθνύ Γηθαζηεξίνπ 6 Ökotest, 7 Γειηίνπ Σύπνπ Honigverband Verband%20e%20V%20%20zu%20GVO-Urteil.pdf

113 ΗΗ. Γηαλνκή - Πσιήζεηο πζθεπαζία Ο θύθινο εξγαζηώλ γηα ην κέιη ζεκείσζε ην 2010 κηθξή πηώζε θαηά 0,2% θαη πεξηνξίζηεθε ζηα 272 εθ.. Ζ πηώζε απηή ζεκεηώζεθε παξά ηηο απμήζεηο ηηκώλ θαηά πεξίπνπ 32 ιεπηά /θηιό, θαζώο νη πσιήζεηο ζε όξνπο πνζόηεηαο ππνρώξεζαλ θαηά 5,4%. Κύθινο εξγαζηώλ γηα ην κέιη ( ) ζε εθ Πηγή: LZ, AC Nielsen Σα discounter απνηεινύλ ζεκαληηθό θαλάιη δηαλνκήο γηα ην κέιη, θαζώο ην κεξίδην αγνξάο ηνπο αλήιζε ην 2009 ζε 47,5 % (2008: 46,7%). Οη πσιήζεηο κειηώλ ζπεζηαιηηέ ζεκείσζαλ ην 2009 αύμεζε θαηά 2,5% (ζε όξνπο αμίαο), ελώ όπσο θαη ην 2008, αύμεζε ζεκείσζαλ θαη νη πσιήζεηο βηνινγηθνύ κειηνύ, ηνπ νπνίνπ ην κεξίδην αγνξάο ζε όξνπο αμίαο έθηαζε ην 10%, έλαληη 8% ηελ πξνεγνύκελε ρξνληά. Έηζη, θαίλεηαη όηη νη θαηλνηνκίεο όπσο ε ζεηξά ηνπηθώλ ζπεζηαιηηέ ηεο Breitsamer Honig πνπ θπθινθόξεζε ην 2008, (κέιη από εζληθά πάξθα ηεο Γεξκαλίαο), έρνπλ βξεη απήρεζε ζηνπο θαηαλαισηέο. Ζ ζεηξά πεξηιακβάλεη 5 θσδηθνύο, θαη είλαη από ηα ιίγα πξντόληα πνπ θπθινθνξνύλ ζε κεηαιιηθή ζπζθεπαζία, θαζώο ε πιένλ δηαδεδνκέλε ζπζθεπαζία γηα ην κέιη ζηε Γεξκαλία είλαη ην γπαιί (βι. θαη παξάξηεκα). Πηγή: Breitsamer Honig Ζ πιαζηηθή ζπζθεπαζία ρξεζηκνπνηείηαη θπξίσο γηα κέιηα ρακειήο ηηκήο (π.ρ ηδησηηθήο εηηθέηαο, discounters θαη ζηε ζεηξά Flotte Biene ηεο Langnese πνπ δίλεη έκθαζε ζηελ επρξεζηία ηεο ζπζθεπαζίαο θαη απεπζύλεηαη ζε παηδηά). Μεκνλσκέλεο πεξηπηώζεηο είλαη ε ρξήζε θεξακηθήο ή ράξηηλεο ζπζθεπαζίαο. Eπξεία δηαλνκή ζε supermarket θαη πνιπθαηαζηήκαηα έρνπλ ηα πξντόληα ηεο Bihophar, ζηα

114 νπνία ζπγθαηαιέγνληαη πεξίπνπ 60 δηαθνξεηηθά είδε κειηνύ. Σν 2009 ε Bihophar δηεύξπλε ηε ζεηξά ησλ δηεζλώλ πξντόλησλ ηεο, ε νπνία πεξηιακβάλεη πιένλ κέιη από 7 ρώξεο: Γαιιία Ηηαιία Ηζπαλία Απζηξία Σνπξθία Καλαδάο Απζηξαιία Πηγή: bihophar, Fürsten Reform Έκθαζε ζηελ πξνέιεπζε ηνπ κειηνύ δίλεη θαη ε premium ζεηξά πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ηεο αιπζίδαο supermarket Rewe (δεύηεξεο κεγαιύηεξεο αιπζίδαο ηεο Γεξκαλίαο) Rewe Feine Welt, ζηελ νπνία ζπκπεξηιήθζεθαλ ζην ηέινο ηνπ 2010 ηξεηο θσδηθνί κειηνύ: κέιη ιεβάληαο από ηελ Πξνβεγθία, κέιη αλζέσλ από ην Γηνπθαηάλ (Μεμηθό) θαη κέιη αλζέσλ από ηελ Κνύβα. Δλδηαθέξνλ είλαη όηη έρνπλ επηιεγεί γηα ηε ζεηξά απηή πξντόληα από δύν ρώξεο, από ηηο νπνίεο ε Γεξκαλία εηζάγεη κεγάιεο πνζόηεηεο κειηνύ, ην Μεμηθό θαη ε Κνύβα (δεύηεξε θαη δσδέθαηε πξνκεζεύηξηα ρώξα αληηζηνίρσο), γεγνλόο πνπ δελ είλαη σζηόζν γλσζηό ζηνλ ηειηθό θαηαλαισηή, δεδνκέλνπ όηη ζπλήζσο ην κέιη από απηέο ηηο ρώξεο θέξεη απιώο ηελ επηγξαθή «κέιη από ρώξεο εθηόο ΔΔ». Πξνβεγθία (Γαιιία) Γηνπθαηάλ (Μεμηθό) Κνύβα Πεγή: Rewe Feine Welt, εκεηώλεηαη, ηέινο, όηη νξηζκέλνη ζεκαληηθνί πξνκεζεπηέο κειηνύ (Breitsamer, Bihophar) έρνπλ ζπκπεξηιάβεη ζηα πξντόληα ηνπο θαη κέιη Transfair, πνπ θέξεη ηελ πηζηνπνίεζε ηνπ πλδέζκνπ Fairtrade (http://www.transfair.org/).

115 Παξάξηεκα 1 Σηκέο ιηαληθήο πώιεζεο εκείν πώιεζεο Super market Kaiser's Super market REWE Πνιπθαηάζηεκα Kaufhof C&C Metro Βάξνο πζθεπαζία Langnese Μέιη αλζέσλ 500 γξ γπαιί Μέιη αθαθίαο/δάζνπο/αλζέσλ 375 γξ γπαιί 3.73 Flotte Biene, Μέιη δάζνπο 500γξ πιαζηηθό Flotte Biene, Μέιη δάζνπο 250 γξ πιαζηηθό Nektar Duell Μέιη αλζέσλ 500 γξ πιαζηηθό 2.59 Μέιη δάζνπο 500 γξ πιαζηηθό 2.59 Breitsamer Μέιη δάζνπο/αθαθίαο 500 γξ γπαιί 4.49 Μέιη αλζέσλ νξεηλώλ πεξηνρώλ 500 γξ γπαιί Μέιη από εζληθά πάξθα ηεο Γεξκαλίαο 350 γξ κεηαιιηθή Clover Crest (Καλαδάο) 500 γξ γπαιί Tasmanian Leatherwood 350 γξ κεηαιιηθή 8.99 Bihophar Μέιη νξεηλό 500 γξ γπαιί Μέιη από ρώξεο εθηόο ΔΔ 250 γξ γπαιί 2.49 Γλήζην γεξκαληθό κέιη 500 γξ γπαιί Μέιη δάζνπο 500 γξ γπαιί Μέιη θηιύξαο 500 γξ γπαιί Μέιη αθαθίαο 500 γξ γπαιί Μέιη αλζέσλ πνξηνθαιηάο 500 γξ γπαιί 3.84 Μέιη δάζνπο από ην Πηεκόληε 500 γξ γπαιί Ηζπαληθό κέιη από δεληξνιίβαλν 500 γξ γπαιί Καλαδηθό κέιη θξάκβεοηξηθύιιεο 500 γξ γπαιί Απζηξηαθό κέιη 500 γξ γπαιί 5.49 Μέιη από ηελ Απζηξαιία 500 γξ γπαιί Μέιη από ηε Νόηηα Γαιιία 500 γξ γπαιί Σνπξθηθό κέιη από πεύθα 500 γξ γπαιί Μέιη ειάηνπ (από ρώξεο ΔΔ) 500 γξ γπαιί Βηνινγηθό κέιη δάζνπο/αθαθίαο 450 γξ γπαιί Βηνινγηθό κέιη αλζέσλ 450 γξ γπαιί Discounter Aldi

116 Wolfram Berge Delikatessen Μέιη ιεβάληαο από ηελ Πνξηνγαιία 500 γξ θεξακηθό Μέιη Αθαθίαο από ηελ Οπγγαξία 250 γξ γπαιί 5.98 Le Mas des Abeilles Μέιη δάζνπο/αθαθίαο 400 γξ γπαιί 5.99 Μέιη δεληξνιίβαλνπ/ιεβάληαο 400 γξ γπαιί 5.99 Honig Müngersdorff Μέιη δάζνπο/αλζέσλ, Γεξκαλία 500 γξ γπαιί 7.99 Μέιη θξάκβεο, Γεξκαλία 500 γξ γπαιί 4.99 Μέιη θαζηαληάο, Σηξόιν, Ηηαιία 500 γξ γπαιί 5.49 Aro Μέιη αλζέσλ/δάζνπο 500 γξ πιαζηηθό 2.59 Μέιη από ρώξεο εθηόο ΔΔ 500 γξ γπαιί 2.19 Goldland (Dr.Krieger's) Μέιη από ρώξεο εθηόο ΔΔ 500 γξ γπαιί 3.19 Μέιη δάζνπο/αλζέσλ (ρώξεο ΔΔ θαη εθηόο ΔΔ) 500 γξ πιαζηηθό 2.55 Βηνινγηθό κέιη αλζέσλ 500 γξ γπαιί 2.99 Naturkind Βηνινγηθό κέιη Αθαθίαο/αλζέσλ/δάζνπο 500 γξ γπαιί 4.29 Dr. Krieger's Μέιη από ρώξεο εθηόο ΔΔ 500 γξ γπαιί 2.19 Miel l'apiculeur de France Μέιη από ηε Γαιιία 250 γξ ραξηί 3.49 Rewe Bio Μέιη αθαθίαο 500 γξ γπαιί 4.99 Μέιη αλζέσλ 500 γξ γπαιί 2.99 Bio Gourmet Μέιη αθαθίαο 330 γξ γπαιί 4.29 Μέιη αλζέσλ 330 γξ γπαιί 3.79 Μέιη αλζέσλ ιεκνληάο 330 γξ γπαιί 4.49 GEPA - The Fair Trade Company Bio Campanilla (Μεμηθό, Νηθαξάγνπα) 500 γξ γπαιί 4.99 Σπραία δεηγκαηνιεςία, Νηύζζειληνξθ, 08/12/2009

117 Παξάξηεκα 2 Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Υώξεο πξνέιεπζεο εηζαγσγώλ Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία EUR EUR EUR EUR EUR Βέιγην 123,0 328,0 163,0 616, ,0 Βνπιγαξία 3.665, , , , ,0 Γαλία 97,0 164,0 285,0 511, ,0 Φηλιαλδία - 90,0 485,0 - - Γαιιία 1.805, , , , ,0 Διιάδα 263,0 344,0 731,0 892, ,0 Ηηαιία 6.265, , , , ,0 Οιιαλδία 612, ,0 171,0 507,0 197,0 Απζηξία 618,0 625,0 413,0 909,0 924,0 Πνισλία 672, ,0 914, ,0 426,0 Πνξηνγαιία 28,0 15,0 41,0 799, ,0 Ρνπκαλία 9.268, , , , ,0 ινβαθία 437,0 794, , ,0 439,0 ινβελία - 144,0 61,0 56,0 - Ηζπαλία 4.263, , , , ,0 Σζερία 2.417, , , ,0 572,0 Οπγγαξία 5.859, , , , ,0 ΖΒ 45,0 154,0 60,0 51,0 37,0 Λεπθνξσζία - - 5,0 8,0 - Βνζλία θαη Δξδεγνβίλε 48, Κξναηία 53,0 662,0 645,0 99,0 740,0 Μνιδαβία 21,0 90,0 59,0 - - Ννξβεγία 63,0 25,0 45,0 81,0 174,0 Ρσζία 7,0 28,0 7,0 257,0 122,0 Διβεηία 309,0 607,0 275,0 326,0 51,0 εξβία - 40,0 86,0 218, ,0 Σνπξθία 3.368, ,0 483, , ,0 Οπθξαλία 1.052, , , , ,0 Σαλδαλία - 50,0-302,0 210,0 Αξγεληηλή , , , , ,0 Βξαδηιία 5.483,0 667, , , ,0 Υηιή 6.645, , , , ,0 Δι αιβαδόξ 1.229,0 693, , , ,0 Γνπαηεκάια 636,0 904, , , ,0 Καλαδάο 480,0 711, , , ,0 Κνύβα 1.884, , , , ,0 Μεμηθό , , , , ,0 Νηθαξάγνπα 539,0 210,0 690,0 689,0 647,0 Οπξνπγνπάε 8.021, , , , ,0 ΖΠΑ 45,0 48,0 125,0 38,0 22,0 Κίλα 884, , , , ,0 Ηλδία 4.943, , , , ,0 Ηζξαήι 4,0 5,0 11,0 16,0 2,0 Σατιάλδε 275,0 110,0 242,0 271,0 811,0 Βηεηλάκ 434,0 125,0 24,0 1,0 2,0 Απζηξαιία 484,0 455,0 629,0 944,0 377,0 Νέα Εειαλδία 1.784, , , , ,0 ύλνιν Πεγή: (C)opyright Statistisches Bundesamt, Wiesbaden 2011

118 Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Υώξεο πξνέιεπζεο εηζαγσγώλ Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα t t t t t Βέιγην 34,9 125,4 64,9 242, ,1 Βνπιγαξία 2.301, , , , ,5 Γαλία 23,7 42,0 83,5 134,7 256,3 Φηλιαλδία - 44,1 212,8 - - Γαιιία 540,0 542,2 318,0 608,8 397,4 Διιάδα 54,0 74,1 153,4 161,7 257,8 Ηηαιία 2.708, , , , ,7 Οιιαλδία 367,8 910,4 42,0 187,8 39,4 Απζηξία 209,6 244,6 144,8 286,8 263,0 Πνισλία 335,6 542,6 314,2 619,5 184,6 Πνξηνγαιία 9,8 3,8 14,4 289, ,5 Ρνπκαλία 5.429, , , , ,7 ινβαθία 254,1 329,3 702,4 435,0 174,4 ινβελία - 90,6 20,4 23,4 - Ηζπαλία 1.960, , , , ,4 Σζερία 1.427, ,1 533,0 802,1 221,8 Οπγγαξία 3.047, , , , ,2 ΖΒ 7,2 66,1 10,8 12,8 7,0 Λεπθνξσζία ,1 20,9 - Βνζλία θαη Δξδεγνβίλε 44, Κξναηία 22,7 308,3 256,5 32,8 218,1 Μνιδαβία 18,3 59,1 31,5 - - Ννξβεγία 13,6 7,8 25,8 15,8 25,8 Ρσζία 25,2 19,8 1,4 85,5 65,4 Διβεηία 114,6 166,1 75,0 78,0 7,0 εξβία - 18,8 37,1 88,9 413,9 Σνπξθία 1.460,7 263,7 81,2 301,7 795,0 Οπθξαλία 1.516, , , , ,9 Σαλδαλία - 39,0-180,0 120,0 Αξγεληηλή , , , , ,0 Βξαδηιία 4.224,1 483, , , ,6 Υηιή 5.288, , , , ,0 Δι αιβαδόξ 850,2 506,6 728,7 950, ,2 Γνπαηεκάια 462,8 689,7 581,2 735,2 778,6 Καλαδάο 314,3 401,9 825,9 562,0 504,3 Κνύβα 1.524, , , , ,8 Μεμηθό 7.896, , , , ,0 Νηθαξάγνπα 316,7 121,8 399,2 261,2 224,3 Οπξνπγνπάε 6.740, , , , ,0 ΖΠΑ 22,8 8,4 37,5 5,0 6,2 Κίλα 1.029, , , , ,9 Ηλδία 4.175, , , , ,9 Ηζξαήι 0,7 0,8 2,1 2,8 0,3 Σατιάλδε 256,5 89,1 171,3 172,0 478,5 Βηεηλάκ 395,9 122,4 24,2 1,0 0,7 Απζηξαιία 396,9 331,1 476,4 464,5 152,4 Νέα Εειαλδία 646,4 462,3 671,4 834,1 741,6 ύλνιν 88439, , , , ,8 Πεγή: (C)opyright Statistisches Bundesamt, Wiesbaden 2011

119 Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέιη θπζηθό Υώξεο πξνέιεπζεο Σηκή Σηκή Σηκή Σηκή Σηκή εηζαγσγώλ /kg /kg /kg /kg /kg Βέιγην 3,5 2,6 2,5 2,5 2,5 Βνπιγαξία 1,6 1,9 2,6 2,5 2,7 Γαλία 4,1 3,9 3,4 3,8 4,1 Φηλιαλδία 2,0 2,3 Γαιιία 3,3 4,4 4,0 3,8 4,9 Διιάδα 4,9 4,6 4,8 5,5 5,4 Ηηαιία 2,3 2,3 2,7 3,4 3,5 Οιιαλδία 1,7 1,3 4,1 2,7 5,0 Απζηξία 2,9 2,6 2,9 3,2 3,5 Πνισλία 2,0 2,8 2,9 2,7 2,3 Πνξηνγαιία 2,9 3,9 2,8 2,8 2,9 Ρνπκαλία 1,7 2,0 2,6 2,8 2,9 ινβαθία 1,7 2,4 2,3 3,0 2,5 ινβελία 1,6 3,0 2,4 Ηζπαλία 2,2 2,3 2,5 2,8 2,9 Σζερία 1,7 1,7 2,3 2,4 2,6 Οπγγαξία 1,9 2,1 2,5 3,1 3,1 ΖΒ 6,3 2,3 5,6 4,0 5,3 Λεπθνξσζία 0,3 0,4 Βνζλία θαη Δξδεγνβίλε 1,1 Κξναηία 2,3 2,1 2,5 3,0 3,4 Μνιδαβία 1,1 1,5 1,9 Ννξβεγία 4,6 3,2 1,7 5,1 6,7 Ρσζία 0,3 1,4 5,0 3,0 1,9 Διβεηία 2,7 3,7 3,7 4,2 7,3 εξβία 2,1 2,3 2,5 3,5 Σνπξθία 2,3 4,1 5,9 3,6 3,0 Οπθξαλία 0,7 1,1 2,0 2,0 2,2 Σαλδαλία 1,3 1,7 1,8 Αξγεληηλή 1,2 1,2 1,6 2,0 2,2 Βξαδηιία 1,3 1,4 2,0 2,1 2,2 Υηιή 1,3 1,3 1,8 2,2 2,6 Δι αιβαδόξ 1,4 1,4 1,9 2,3 2,5 Γνπαηεκάια 1,4 1,3 1,9 2,3 2,5 Καλαδάο 1,5 1,8 1,8 2,3 2,9 Κνύβα 1,2 1,2 1,3 1,9 2,1 Μεμηθό 1,5 1,4 1,6 2,1 2,3 Νηθαξάγνπα 1,7 1,7 1,7 2,6 2,9 Οπξνπγνπάε 1,2 1,2 1,7 2,0 2,2 ΖΠΑ 2,0 5,7 3,3 7,6 3,5 Κίλα 0,9 1,0 1,2 1,3 1,3 Ηλδία 1,2 1,3 1,6 1,8 2,0 Ηζξαήι 5,7 6,3 5,2 5,7 6,7 Σατιάλδε 1,1 1,2 1,4 1,6 1,7 Βηεηλάκ 1,1 1,0 1,0 1,0 2,9 Απζηξαιία 1,2 1,4 1,3 2,0 2,5 Νέα Εειαλδία 2,8 2,8 2,9 2,8 4,0 ύλνιν 1,4 1,5 1,9 2,2 2,4 Πεγή: (C)opyright Statistisches Bundesamt, Wiesbaden 2011, Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ

120 Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Η. Ληαλεκπόξην Οη αιπζίδεο discounters θπξηαξρνύλ ζην ιηαλεκπόξην θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία, κε κεξίδηα αγνξάο πεξί ην 54% ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη 45% ζε όξνπο αμίαο. Οη nondiscounters αιπζίδεο (supermarkets, hypermarkets) έρνπλ κεξίδην αγνξάο πνπ πξνζεγγίδεη ην 35% ηεο πνζόηεηαο θαη ην 40% ηεο αμίαο ηεο αγνξάο. Αζξνηζηηθά, νη αιπζίδεο ιηαληθήο έρνπλ επνκέλσο κεξίδην πνπ πξνζεγγίδεη ην 90% ηεο πνζόηεηαο θαη ην 82-85% ηεο αμίαο ηεο αγνξάο. Σα καλάβηθα, νη ππαίζξηεο, ιατθέο αγνξέο θαη νη απεπζείαο πσιήζεηο ιηαληθήο ησλ παξαγσγώλ έρνπλ ζαθώο ρακειόηεξε ζεκαζία σο θαλάιη δηαλνκήο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ, πξαγκαηνπνηώληαο αζξνηζηηθά πεξί ην 11-13% ησλ πσιήζεσλ θαη 15-18% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ. Σελ ηεηξαεηία δελ ζεκεηώζεθαλ αμηόινγεο κεηαβνιέο ζε όηη αθνξά ηελ θαηαλνκή ησλ κεξηδίσλ αγνξάο κεηαμύ ησλ θαλαιηώλ δηαλνκήο ησλ θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ: ελώ πξηλ κηα δεθαεηία ηα discounters πξαγκαηνπνηνύζαλ πεξί ην 35% ησλ πσιήζεσλ, ηα ηειεπηαία ρξόληα ην κεξίδην ηνπο θπκαίλεηαη ζην επίπεδν ηνπ 53-54% ησλ πσιήζεσλ. εκαληηθόηεξνο όκηινο ζην ιηαλεκπόξην θξνύησλ θαη ιαραληθώλ είλαη ν όκηινο Edeka, ην κεξίδην αγνξάο ηνπ νπνίνπ είλαη πεξίπνπ 25% θαη αθνινπζεί αλνδηθή πνξεία ηελ ηειεπηαία ηεηξαεηία, μεπεξλώληαο ηνλ όκηιν discounter Aldi, κε κεξίδην πεξίπνπ 20%. ηελ ηξίηε θαη ηέηαξηε ζέζε ηεο θαηάηαμεο ηνπ γεξκαληθνύ ιηαλεκπνξίνπ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ βξίζθνληαη αληηζηνίρσο νη όκηινη Rewe θαη Lidl, κε κεξίδηα αγνξάο πεξίπνπ 15%. Ζ ζπγθέληξσζε ζην ιηαλεκπόξην θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ είλαη επνκέλσο πνιύ πςειή, κε ηνπο 4 κεγαιύηεξνπο νκίινπο λα ζπγθεληξώλνπλ ηα 2/3 ηεο αγνξάο ιαραληθώλ θαη πάλσ από ηα ¾ ηεο αγνξάο θξνύησλ. Ζ πςειή ζπγθέληξσζε ζην ιηαλεκπόξην έρεη ζαλ απνηέιεζκα αθελόο ηελ εκθάληζε αληίζηνηρεο ηάζεο ζπγθέληξσζεο θαη ζην πξνεγνύκελν ζηάδην ηεο εθνδηαζηηθήο αιπζίδαο - ηηο εηζαγσγέο/ρνλδξεκπόξην ησλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ θαη αθεηέξνπ ηελ ηάζε ηππνπνίεζεο ησλ θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ, κε ηελ θαζηέξσζε επώλπκσλ πξντόλησλ (όπσο ε βέιγηθε κάξθα Flandria, ε ηζπαληθή SanLucar, νη κπαλάλεο Chiquita θαη Dole, ηα αθηηλίδηα Zespri θαη ηα κήια Pink Lady) θαη πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο (π.ρ. Edeka Rio Grande γηα ηα θξνύηα, Edeka Gärtners Beste γηα ηα ιαραληθά).

121 Ληαλεκπόξην θξέζθσλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία Καλάιηα δηαλνκήο Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία - % αμίαο 2010 Λατθέο αγνξέο, καλάβηθα, παξαγσγόο, ινηπά; 14% Discounters; 46% Non-discounters; 39% Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ θξνύησλ - Μεξίδηα αγνξάο % αμίαο, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 23% 22% 22% 23% 16% 16% 16% 45% 47% 47% 4% 4% 4% 3% 6% 6% 3% 2% 6% 3% 5% 2% 3% 3% 4% 4% % 46% Supermarkets Hypermarkets Discounters Μαλάβηθα Λατθέο αγνξέο Παξαγσγόο Λνηπ νί Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ θξνύησλ - Μεξίδηα αγνξάο % πνζόηεηαο, % 90% 15% 15% 15% 15% 80% 70% 60% 20% 19% 19% 20% Supermarkets Hypermarkets Discounters 50% Μαλάβηθα 40% 30% 20% 10% 0% 3% 2% 54% 54% 54% 54% 3% 3% 2% 5% 5% 4% 4% 2% 2% 2% 3% 2% 3% 3% Λατθέο αγνξέο Παξαγσγόο Λνηπ νί Πεγή: GfK, Fruchthandel, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ 12κελε πεξίνδν MAT Ηνύιηνο Ηνύληνο επόκελνπ έηνπο.

122 Ληαλεκπόξην θξέζθσλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία Όκηινη επηρεηξήζεσλ Αγνξά θξέζθσλ θξνύησλ - Μεξίδηα αγνξάο % αμίαο, % 90% 80% 25% 25% 26% 27% Edeka Group 70% 60% 50% 40% 30% 16% 15% 15% 16% 12% 12% 12% 12% 6% 5% 5% 5% 22% 22% 21% 21% Rew e Group Markant Real Aldi Lidl Norma 20% Λνηπνί 10% 0% 2% 13% 14% 14% 14% 4% 2% 4% 2% 3% 2% 2% Αγνξά θξέζθσλ θξνύησλ - Μεξίδηα αγνξάο % πνζόηεηαο, % 90% 23% 23% 26% 26% 80% Edeka Group 70% 60% 50% 40% 30% 15% 14% 11% 11% 5% 5% 25% 25% 14% 15% 11% 11% 5% 4% 25% 24% Rew e Group Markant Real Aldi Lidl Norma 20% 10% 0% 2% 15% 16% 16% 15% 4% 3% 2% 3% 2% 2% 2% Λνηπνί Πεγή: GfK, Fruchthandel, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ 12κελε πεξίνδν MAT Ηνύιηνο Ηνύληνο επόκελνπ έηνπο.

123 Ληαλεκπόξην θξέζθσλ ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Καλάιηα δηαλνκήο Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία - % αμίαο 2010 Λατθέο, καλάβηθα, π αξαγσγνί, ινηπ ά; 18% Discounter; 45% Non-Discounters; 38% Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ ιαραληθώλ - Μεξίδηα αγνξάο % αμίαο, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 23% 22% 22% 22% 16% 16% 16% 16% 44% 44% 44% 45% 3% 3% 3% 3% 7% 7% 7% 7% 3% 3% 3% 3% 4% 4% 5% 5% Supermarkets Hypermarkets Discounters Μαλάβηθα Λατθέο αγνξέο Παξαγσγόο Λνηπ νί Καλάιηα δηαλνκήο θξέζθσλ ιαραληθώλ - Μεξίδηα αγνξάο % πνζόηεηαο, % 90% 20% 20% 19% 19% 80% 70% 60% 16% 16% 16% 16% Supermarkets Hypermarkets Discounters 50% Μαλάβηθα 40% 30% 20% 10% 0% 52% 53% 53% 54% 2% 2% 2% 2% 5% 2% 5% 2% 4% 4% 3% 2% 3% 3% 3% % Λατθέο αγνξέο Παξαγσγόο Λνηπ νί Πεγή: GfK, Fruchthandel, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ 12κελε πεξίνδν MAT Ηνύιηνο Ηνύληνο επόκελνπ έηνπο.

124 Ληαλεκπόξην θξέζθσλ ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Όκηινη επηρεηξήζεσλ Αγνξά θξέζθσλ ιαραληθώλ - Μεξίδηα αγνξάο % αμίαο, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2% 24% 25% 26% 27% 16% 15% 15% 16% 12% 12% 13% 6% 6% 6% 5% 21% 20% 20% 19% 15% 15% 15% 16% 5% 2% 2% 4% 3% 2% 2% % Edeka Group Rew e Group Markant Real Aldi Lidl Norma Λνηπ νί Αγνξά θξέζθσλ ιαραληθώλ - Μεξίδηα αγνξάο % πνζόηεηαο, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 23% 22% 24% 26% 14% 14% 14% 14% 12% 12% 12% 12% 5% 5% 4% 4% 23% 23% 22% 22% 17% 18% 18% 18% 2% 3% 2% 2% 4% 3% 3% 3% Edeka Group Rew e Group Markant Real Aldi Lidl Norma Λνηπνί Πεγή: GfK, Fruchthandel, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ 12κελε πεξίνδν MAT Ηνύιηνο Ηνύληνο επόκελνπ έηνπο.

125 ΗΗ. Δηζαγσγείο / Γηαλνκείο Οη ζεκαληηθόηεξνη εηζαγσγείο θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία, πνπ πξνκεζεύνπλ ηηο αιπζίδεο supermarket θαη discounter, είλαη νη εηαηξείεο Univeg (πξώελ Αtlanta)/Βξέκε, ηνπ βειγηθνύ νκίινπ Univeg, θύθινο εξγαζηώλ ζε Γεξκαλία θαη Απζηξία εθ. ην 2010 Cobana Fruchtring / Ακβνύξγν, ζπλεηαηξηζκόο 31 αλεμάξηεησλ εηαηξεηώλ, κε ζπλνιηθό θύθιν εξγαζηώλ εθ. ην 2010 Edeka Fruchtkontor / Ακβνύξγν, OGL Food Trade Lebensmittelvetrieb GmbH / Schwaig, Van Wylick / Düsseldorf, θύθινο εξγαζηώλ 200 εθ. (2010) Dürbeck / Φξαλθθνύξηε, ε νξηζκέλεο πεξηπηώζεηο ππάξρεη απνθιεηζηηθή ζρέζε ζπλεξγαζίαο κεηαμύ εηζαγσγηθήο επηρείξεζεο θαη αιπζίδαο ιηαλεκπνξίνπ: γηα κεγάιν δηάζηεκα ε ηηαιηθή Bocchi ήηαλ απνθιεηζηηθόο πξνκεζεπηήο ηεο Rewe, ελώ ην κεγαιύηεξν πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ ηεο αιπζίδαο πξνέξρεηαη πιένλ από ηελ Univeg. Παξνκνίσο, ε εηαηξεία OGL Food Trade πξνκεζεύεη απνθιεηζηηθά ηελ αιπζίδα discounter Lidl. Σα ηειεπηαία ρξόληα παξαηεξείηαη κηα ηάζε θαζεηνπνίεζεο, κε ηελ πξνζέγγηζε ιηαλεκπνξίνπ / παξαγσγώλ, θαηά ηξόπν ώζηε λα παξαθάκπηνληαη ηα ελδηάκεζα ζηάδηα ηεο εθνδηαζηηθήο αιπζίδαο (εηζαγσγείο, ρνλδξέκπνξνη). Πξνο απηή ηελ θαηεύζπλζε, νη επηρεηξήζεηο ηνπ ιηαλεκπνξίνπ είηε ρξεζηκνπνηνύλ ηηο δηθέο ηνπο εηαηξείεο πξνκεζείσλ πξνθεηκέλνπ λα πξαγκαηνπνηνύλ απεπζείαο εηζαγσγέο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ (θάηη πνπ θαίλεηαη λα επηδηώθεη εζράησο ε Rewe κε ηελ Eurogroup), είηε ζπλάπηνπλ ζπκβόιαηα κε παξαγσγνύο, ηόζν εληόο Γεξκαλίαο όζν θαη εθηόο ζπλόξσλ ( παξαγσγή θαηά παξαγγειία, Vetragsanbau), κε ραξαθηεξηζηηθόηεξν παξάδεηγκα ην πξόγξακκα Best alliance ηεο Rewe ζε Ηηαιία θαη Ηζπαλία, είηε απνθηνύλ κεξίδην ζε παξαγσγηθέο εηαηξείεο (π.ρ. ε Rewe εμαγόξαζε ην 2008 πνζνζηό 25% ηεο ηζπαληθήο εηαηξείαο βηνινγηθώλ πξντόλησλ Campina Verde). Παξόια απηά, είλαη ακθίβνιν θαηά πόζνλ ηα θαζεηνπνηεκέλα κνληέια πξνκεζεηώλ κπνξνύλ λα ρξεζηκνπνηεζνύλ ζε επξεία θιίκαθα, ώζηε νη απεπζείαο εηζαγσγέο ή ε παξαγσγή θαηά παξαγγειία λα απνζπάζνπλ ζεκαληηθό κεξίδην ηεο αγνξάο. Από ηελ άιιε πιεπξά, αμηνζεκείσηε είλαη ε επέθηαζε ησλ δξαζηεξηνηήησλ νξηζκέλσλ ζπλεηαηξηζκώλ παξαγσγώλ θαη ζην ρώξν ηνπ ρνλδξεκπνξίνπ. Υαξαθηεξηζηηθή πεξίπησζε είλαη απηή ηεο εηαηξείαο Landgard https://www.landgard.de/, ε νπνία αλήθεη θαηά 100% ζε παξαγσγνύο. Σν 2008 ε εηαηξεία εμαγόξαζε ηνλ όκηιν Vetter, ελώ ζηηο αξρέο ηνπ 2011 εμαγόξαζε ηελ εηζαγσγηθή Walter Pott GmbH / Leverkusen ηδξπηηθό κέινο ηνπ ζπλεηαηξηζκνύ Cobana Fruchtring, κε ζηόρν ηελ δηεύξπλζε ησλ εηζαγσγώλ θξνύησλ από ηε λόηηα Δπξώπε. ηελ ίδηα θαηεύζπλζε θηλείηαη θαη ε Gemüsering ζπλεηαηξηζκόο παξαγσγώλ θαη εηαηξεηώλ δηαλνκήο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ. Σν 2011 ε εηαηξεία εμαγόξαζε ην 1/3 ηεο εηαηξείαο VanWylick, κηαο από ηηο κεγαιύηεξεο εηαηξείεο εηζαγσγήο θαη δηαλνκήο ζηε Γεξκαλία, ελώ κεξίδην 1/3 απέθηεζε ν ηξιαλδηθόο όκηινο Fyffes Dublin πνπ ήδε δηαζέηεη παξνπζία ζηε Γεξκαλία κε ηελ Fyffes Interweichert, Hamburg γηα ηελ εηζαγσγή ηξνπηθώλ θξνύησλ.

126 ΗΗΗ. Αγνξέο ρνλδξηθήο ηε Γεξκαλία ιεηηνπξγνύλ 33 αγνξέο ρνλδξηθήο θξέζθσλ ηξνθίκσλ θπξίσο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ - νη νπνίεο είλαη θαηαλεκεκέλεο ζε όιε ηε ρώξα. Οη 17 ζεκαληηθόηεξεο από ηηο αγνξέο απηέο είλαη νξγαλσκέλεο ζην ζύλδεζκν GFI Frischemärkte Deutschland: αζξνηζηηθά νη αγνξέο απηέο αξηζκνύλ ρνλδξεκπνξηθέο/εηζαγσγηθέο εηαηξείεο θαη πεξίπνπ πειάηεο, θπξίσο επηρεηξήζεηο ιηαλεκπνξίνπ, εζηηαηόξηα/ catering θαη ππαίζξηνπο πσιεηέο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ όρη όκσο αιπζίδεο ιηαλεκπνξίνπ. Ο θύθινο εξγαζηώλ πνπ πξαγκαηνπνηνύλ νη αγνξέο ρνλδξηθήο αλέξρεηαη ζε 9,8 δηο, ηα ¾ εθ ησλ νπνίσλ (7,2 δηο ) αθνξνύλ θξνύηα θαη ιαραληθά. Οη κεγαιύηεξεο αγνξέο ρνλδξηθήο ηεο Γεξκαλίαο είλαη απηέο ζηα κεγάια αζηηθά θέληξα, Μόλαρν, Ακβνύξγν, Βεξνιίλν θαη Φξαλθθνύξηε, ελώ ζηελ πεξηνρή ηεο Β. Ρελαλίαο Βεζηθαιίαο ιεηηνπξγνύλ πνιιέο κηθξόηεξεο αγνξέο, ζηηο πόιεηο Düsseldorf, Duisburg, Essen, Dortmund, Köln. Πειάηεο αγνξώλ ρνλδξηθήο- πιήζνο; πνζνζηό % Ληαλεκπ όξην; ; 34% Δζηηαηόξηα, catering; ; 26% Τπ αίζξηνη π σιεηέο; ; 40% Κύθινο εξγαζηώλ αγνξώλ ρνλδξηθήο- ζε δηο ; πνζνζηό % Άλζε θαη θπηά; 0,4; 4% Ηρζπεξά θαη θξέαο; 1,0; 10% Άιια ηξόθηκα; 1,2; 12% Φξνύηα θαη ιαραληθά; 7,2; 74% Πεγή: GFI Frischemärkte Deutschland

127 Οη κεγαιύηεξεο αγνξέο ρνλδξηθήο θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ζηε Γεξκαλία Δπηθάλεηα (m2) Πιήζνο εηαηξεηώλ ζηελ αγνξά Πιήζνο πειαηώλ Δηήζηεο πσιήζεηο (ζε t) Δηήζηνο θύθινο εξγαζηώλ (αμία ζε εθ. ) Πιεζπζκόο ζηελ πεξηνρή αγνξάο (εθ. θαηαλαισηέο) Πόιε Berliner Grossmarkt Berlin Fruchthof Bremen ,5 Dortmund ,5 Düsseldorf ,5 Duisburg ,5 Essen ,5 Frankfurt a.m ,8 Hamburg Hannover ,5 Karlsruhe Köln ,5 Leipzig Mannheim ,8 München Rostock ,3 Saarbrücken ,5 Stuttgart Πεγή: Frischemärkte Deutschland

128 ΑΓΟΡΔ ΥΟΝΓΡΗΚΖ ΦΡΟΤΣΩΝ ΚΑΗ ΛΑΥΑΝΗΚΩΝ ΣΖ ΓΔΡΜΑΝΗΑ Πόιε Website 1 Aachen 2 Berlin Berlin Fruchthof 3 Berlin Berliner Grossmarkt 4 Bielefeld 5 Bonn 6 Braunschweig 7 Bremen 8 Dortmund 9 Dresden 10 Duisburg 11 Düsseldorf 12 Essen 13 Frankfurt a.m. 14 Freiburg 15 Gelsenkirchen 16 Hamburg 17 Hamm 18 Hannover 19 Karlsruhe 20 Kassel 21 Koblenz 22 Köln 23 Krefeld 24 Leipzig 25 Lübeck 26 Mainz 27 Mannheim 28 München 29 Nürnberg 30 Oldenburg 31 Rostock 32 Saarbrücken 33 Stuttgart εκ.: Με έληνλν καύξν ρξώκα νη αγνξέο κέιε ηνπ πλδέζκνπ GFI Frischemärkte Deutschland Tει , Fax ,

129 ΗV. Βηνκεραλία επεμεξγαζίαο ηξνθίκσλ Μηθξό κόλν πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ θξέζθσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ ηεο Γεξκαλίαο θαηεπζύλεηαη πξνο ηε βηνκεραλία γηα πεξαηηέξσ επεμεξγαζία. Σν πνζνζηό απηό ππνινγίδεηαη όηη αλέξρεηαη ζε 5% ησλ εηζαγσγώλ θξνύησλ θαη 5-10% ησλ εηζαγσγώλ ιαραληθώλ (Medfrol, 2007). V. Υξήζηκεο ηζηνζειίδεο ηελ ηζηνζειίδα ηνπ γεξκαληθνύ πλδέζκνπ εηζαγσγέσλ εκπόξσλ θξνύησλ θαη ιαραληθώλ Deutscher Fruchthandelsverband ππάξρεη πιήξεο θαηάινγνο ησλ κειώλ ηνπ πλδέζκνπ, πνπ θαιύπηνπλ πεξίπνπ ην 80% ηεο αγνξάο. [ Path: -> Mitglieder -> Mitgliedsunternehmen] ηνλ ζύλδεζκν Deutscher Fruchthandelsverband αλήθνπλ επίζεο πέληε επηκέξνπο, πεξηθεξεηαθνί ζύλδεζκνη εηζαγσγέσλ / ρνλδξεκπόξσλ: 1. ύλδεζκνο εηζαγσγέσλ/ρνλδξεκπόξσλ Β. Γεξκαλίαο, Fruchthandelsverband Nord, Καηάινγνο κειώλ ζην: 2. Fruchthof Berlin Καηάινγνο κειώλ ζην: 3. ύλδεζκνο εηζαγσγέσλ/ρνλδξεκπόξσλ Βάδεο Βπξηεκβέξγεο, Landesverband Baden- Württemberg des Früchte-Import- und Grosshandels e.v. Stuttgart, 4. ύλδεζκνο εηζαγσγέσλ/ρνλδξεκπόξσλ θεληξηθήο Γεξκαλίαο, Verband mitteldeutscher Frucht-Großhändler e.v. 5. ύλδεζκνο εηζαγσγέσλ /ρνλδξεκπόξσλ Βαπαξίαο, Verband des Bayerischen Frucht- Import- und -Großhandels e.v. Καηάινγνο κειώλ ζην: Ζ ηζηνζειίδα ηνπ γεξκαληθνύ ζπλδέζκνπ αγνξώλ ρνλδξηθήο είλαη Οη θπξηόηεξεο βηνκεραλίεο επεμεξγαζίαο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ αλήθνπλ ζην ζύλδεζκν BOGK Bundesverband der Obst-, Gemüse- und Kartoffelverarbateitenden Industrie e.v Καηάινγνο κειώλ βηνκεραληώλ επεμεξγαζίαο θξνύησλ Καηάινγνο κειώλ βηνκεραληώλ επεμεξγαζίαο ιαραληθώλ Ζ ηζηνζειίδα ηνπ γεξκαληθνύ ζπλδέζκνπ ησλ παξαγσγώλ ρπκώλ είλαη Ο θαηάινγνο ησλ κειώλ είλαη δηαζέζηκνο ζην link [ Path: Branche->Hersteller] Από ην Γεθέκβξην ηνπ 2010, ε γεξκαληθή ππεξεζία γηα ηελ γεσξγία θαη ηε δηαηξνθή BLE Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung δεκνζηεύεη εβδνκαδηαία δειηία γηα ηελ εμέιημε ησλ ηηκώλ ζηε γεξκαληθή αγνξά, ηα νπνία βαζίδνληαη ζε δεδνκέλα από ηηο πέληε κεγαιύηεξεο ιαραλαγνξέο ηεο ρώξαο - Ακβνύξγνπ, Μνλάρνπ, Βεξνιίλνπ, Φξαλθθνύξηεο θαη Κνισλίαο. Σα δειηία είλαη δηαζέζηκα ζην αθόινπζν link: Marktangelegenheiten/09 Marktbeobachtung/0 5 ObstGemuese/ObstGemuese node.html? nnn=true [ Path: Marktangelegenheiten -> Marktbeobachtung -> Obst und Gemüse ] Tει , Fax ,

130 ηαηηζηηθά γηα ηηο γεξκαληθέο εηζαγσγέο θξνύησλ θαη ιαραληθώλ, αλά θαηεγνξία πξντόλησλ θαη αλά ρώξα, γηα ην ρξνληθό δηάζηεκα , κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο είλαη δηαζέζηκα ζηελ ηζηνζειίδα ηεο ππεξεζίαο BLE, ζην link: Δλεκέξσζε γηα ηηο εμειίμεηο ζηε γεξκαληθή αγνξά θξνύησλ θαη ιαραληθώλ παξέρνπλ νη ηζηνζειίδεο: Fruchthandel Fruchtportal Tει , Fax ,

131 Ζ αγνξά μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Δηζαγσγέο Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε απνμεξακέλσλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία ππνινγίδεηαη όηη αλέξρεηαη ζε πεξίπνπ 1,5 θηιό εηεζίσο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε απνμεξακέλσλ θξνύησλ, , ζε θηιά 1,8 1,7 1,6 1,5 1,4 1,5 1,4 1,4 1,4 1,4 1,5 1,4 1,5 1,5 1,5 1,7 1,6 1,4 1,3 1,2 1,3 1, Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη εηζαγσγέο μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία θπκαίλνληαη ηελ ηειεπηαία δεθαεηία ζην επίπεδν ησλ ρηιηάδσλ ηόλλσλ εηεζίσο. Σν 2010, νη εηζαγσγέο, κεηά ηελ πηώζε ησλ εηώλ 2008 θαη 2009, ζεκείσζαλ αλάθακςε, θζάλνληαο ηνπο 127 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Δηζαγσγέο μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία ( ) ζε ηόλλνπο Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Από ηελ ζπλνιηθά εηζαγόκελε πνζόηεηα ζηε Γεξκαλία, πνζνζηό πεξίπνπ 15% επαλεμάγεηαη. Σν πνζνζηό ησλ επαλεμαγσγώλ βαίλεη απμαλόκελν θαηά ην ρξνληθό δηάζηεκα (7,12% ην 2002, 17,6% ην 2009, 15% ην 2010), γεγνλόο πνπ ζεκαίλεη όηη ε Γεξκαλία απνθηά κεγαιύηεξε βαξύηεηα σο ρώξα δηαθίλεζεο/ζπζθεπαζίαο μεξώλ θξνύησλ. Tει , Fax ,

132 Καζαξέο εηζαγσγέο θαη επαλεμαγσγέο μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία, , % πνζόηεηαο ζπλνιηθώλ εηζαγσγώλ Δπ αλεμαγσγέο (%) Καζαξέο εηζαγσγέο (%) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 92,9% 91,4% 89,9% 85,9% 84,0% 85,1% 86,6% 82,4% 85,0% 7,1% 8,6% 10,1% 14,1% 16,0% 14,9% 13,4% 17,6% 15,0% Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Πάλσ από ην ήκηζπ ηεο πνζόηεηαο ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ μεξώλ θξνύησλ αθνξά ζνπιηαλίλεο. Σν κεξίδην ηνπο επί ηνπ ζπλόινπ ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ απνμεξακέλσλ θξνύησλ αλήιζε ην 2010 ζε 57%. Γεύηεξν ζεκαληηθόηεξν εηζαγόκελν πξντόλ ήηαλ ην 2010 ηα μεξά δακάζθελα (13%), ελά αθνινπζνύλ ηα απνμεξακέλα βεξύθνθα, κήια θαη ρνπξκάδεο, κε κεξίδην 7%. Δηζαγσγέο μεξώλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία 2010 (%πνζόηεηαο) Ρνδάθηλα μεξά 1% Υνπξκάδεο μεξνί 7% ύθα μεξά 6% Αριάδηα μεξά 1% Βεξίθνθα μεξά 7% Μήια μεξά 7% νπιηαλίλεο 57% Γακάζθελα μεξά 13% Κνξίλζνπ 1% Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Γηαρξνληθά, δε θαίλεηαη λα ππάξρεη κεηαζηξνθή ησλ πξνηηκήζεσλ ησλ Γεξκαλώλ θαηαλαισηώλ, κε ηηο παξαηεξνύκελεο απμνκεηώζεηο ζηηο εηζαγόκελεο πνζόηεηεο λα ζπλδένληαη κε ηηο θαη έηνο ζνδεηέο, ηε δηακόξθσζε ησλ ηηκώλ, θαη ηνλ ζρεκαηηζκό απνζεκάησλ. Ζ αμία ησλ εηζαγσγώλ μεξώλ θξνύησλ ηεο Γεξκαλίαο έθζαζε ην 2010 ζρεδόλ ηα 300 εθ., ζεκεηώλνληαο κεγάιε αύμεζε έλαληη ηεο πξνεγνύκελεο ρξνληάο (263 εθ. ). Tει , Fax ,

133 Ζ αμία ησλ εηζαγσγώλ ζηαθίδσλ (δαζκνινγηθή θαηεγνξηά ) έθηαζε ην 2010 ηα 122,6 εθ. έλαληη 91,7 εθ. ην 2009, ελώ ε αμία ησλ εηζαγσγώλ απνμεξακέλσλ ζύθσλ κεηώζεθε ζηα 24,3 εθ. έλαληη 25,1 εθ. ην Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία Δηζαγσγέο: Αμία EUR EUR EUR Υνπξκάδεο , , , ύθα μεξά , , , ηαθίδεο , , , Βεξύθνθα μεξά , , , Γακάζθελα μεξά , , , Μήια μεξά , , , Άιια θξνύηα (ξνδάθηλα, αριάδηα θ.α.) μεξά , , , Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ , , ,0 ύλνιν , , ,0 Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα Δηζαγσγέο: Πνζόηεηα t t t Υνπξκάδεο , , , ύθα μεξά 7.967, , , ηαθίδεο , , , Βεξύθνθα μεξά 8.757, , , Γακάζθελα μεξά , , , Μήια μεξά 9.391, , , Άιια θξνύηα (ξνδάθηλα, αριάδηα θ.α.) μεξά , , , Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ 1.552, , ,8 ύλνιν , , ,0 Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Μέζε ηηκή Μέζε ηηκή Μέζε ηηκή /kg /kg /kg Υνπξκάδεο 2,0 2,0 2, ύθα μεξά 3,6 3,0 2, ηαθίδεο 1,3 1,3 1, Βεξύθνθα μεξά 2,6 2,5 3, Γακάζθελα μεξά 2,6 2,7 2, Μήια μεξά 2,7 2,4 2, Άιια θξνύηα (ξνδάθηλα, αριάδηα θ.α.) μεξά 1,8 3,1 3, Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ 8,1 6,9 5,9 Πεγή: Statistisches Bundesamt, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

134 νπιηαλίλεο Οη εηζαγσγέο ζνπιηαλίλαο ζηε Γεξκαλία θπκαίλνληαη γύξσ από ην επίπεδν ησλ ηόλλσλ εηεζίσο. Σν 2010, κεηά ηελ πηώζε ησλ εηώλ 2008 θαη 2009, νη εηζαγσγέο ζεκείσζαλ αμηόινγε άλνδν, μεπεξλώληαο ηνπο 72 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Δηζαγσγέο ζνπιηαλίλαο ζηε Γεξκαλία ( ) ζε ηόλλνπο Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Ζ θπξηόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα ηεο Γεξκαλίαο ζε ζνπιηαλίλα είλαη κε δηαθνξά ε Σνπξθία, από ηελ νπνία πξνέξρνληαη ζρεδόλ ηα 2/3 ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ ζνπιηαλίλαο ηδίσο ιακβάλνληαο ππόςηλ όηη θαη νη εηζαγσγέο πνπ εκθαλίδνληαη ζηα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία σο εηζαγσγέο από ηελ Οιιαλδία θαη ην Βέιγην, αθνξνύλ πηζαλόηαηα θπξίσο ζνπιηαλίλεο από ηελ Σνπξθία. Γεύηεξε ζεκαληηθόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα είλαη νη ΖΠΑ θαη αθνινπζνύλ ην Ηξάλ, ε Ν. Αθξηθή, ε Απζηξαιία θαη ζηαδηαθά θαη ε Κίλα, ην πξντόλ ηεο νπνίαο δελ ζεσξείηαη αθόκα θαιήο πνηόηεηαο, όπσο επηζεκαίλεη ν ύλδεζκνο Δηζαγσγέσλ Warenverein. Από ηελ Διιάδα πξνέξρεηαη πνζνζηό κόιηο 1% ησλ εηζαγσγώλ ζνπιηαλίλαο ηεο Γεξκαλίαο (640 ηόλλνη ην 2010). Δηζαγσγέο ζνπιηαλίλαο ζηε Γεξκαλία 2010 (% πνζόηεηαο) Κίλα 2% Απζηξαιία 2% Ν.Αθξηθή 4% Ηξάλ 7% Υηιή 2% Οιιαλδία 4% Διιάδα 1% Βέιγην 2% ΖΠΑ 17% Σνπξθία 59% Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

135 ηαθίδεο Κνξίλζνπ Γηα ηηο ζηαθίδεο Κνξίλζνπ, ε Διιάδα απνηειεί κε δηαθνξά ηελ θπξηόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα ηεο Γεξκαλίαο. Άιιεο ζεκαληηθέο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο είλαη ε Ν. Αθξηθή θαη ε Γαιιία, ελώ νη εηζαγσγέο από ηελ Υηιή θαη ηελ Σνπξθία ηελ ηειεπηαία πεληαεηία έρνπλ κεησζεί θαη ην 2010 πξαθηηθώο κεδελίζηεθαλ. Δηζαγσγέο ζηαθίδσλ Κνξίλζνπ ζηε Γεξκαλία 2010 (% πνζόηεηαο) Λνηπέο ρώξεο 43% Διιάδα 57% Δηζαγσγέο θνξηλζηαθήο ζηαθίδαο ζε ηόλλνπο Διιάδα ύλνιν εηζαγσγώλ Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

136 Απνμεξακέλα ζύθα Κπξηόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα απνμεξακέλσλ ζύθσλ είλαη ε Σνπξθία, από ηελ νπνία πξνήιζαλ ην 2010 ην 95% ησλ εηζαγσγώλ, ήηνη ηόλλνη επί ζπλόινπ ηόλλσλ. Σν ππόινηπν 5% ησλ εηζαγσγώλ πξνέξρεηαη από ην Ηξάλ (0,7% ηεο εηζαγόκελεο πνζόηεηαο ην 2010), ηελ Ηζπαλία (1%) θαη ηελ Διιάδα (2,6%). Δηζαγσγέο ζύθσλ ζηε Γεξκαλία 2010 (%πνζόηεηαο) Λνηπέο ρώξεο 0,7% Ηξάλ 0,7% Διιάδα 2,6% Ηζπαλία 1,0% Σνπξθία 95,1% Δηζαγσγέο μεξώλ ζύθσλ από ηελ Διιάδα ( ) ζε ηόλλνπο Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

137 Διιεληθέο εμαγσγέο μεξώλ θξνύησλ - Αληηπαξαβνιή ζηνηρείσλ ΔΛ.ΣΑΣ Destatis Με βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Διιεληθήο ηαηηζηηθήο Αξρήο, νη ειιεληθέο εμαγσγέο μεξώλ θξνύησλ πιεζίαζαλ ην 2010 ηα 10 εθ., ζεκεηώλνληαο αύμεζε θαηά 22% έλαληη ηνπ Ζ πςειόηεξε επίδνζε ηεο ηειεπηαίαο πεληαεηίαο παξαηεξήζεθε ην 2008, νπόηε νη ειιεληθέο εμαγσγέο είραλ πιεζηάζεη ηα 11 εθ.. Σν ζεκαληηθόηεξν εμαγόκελν πξντόλ καο είλαη νη ζηαθίδεο: ην 2010 εμήρζεζαλ πξνο ηε Γεξκαλία ζρεδόλ 9,5 εθ ζηαθίδεο, κεξίδην δειαδή 95% επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εμαγσγώλ απνμεξακέλσλ θξνύησλ. Δμ απηώλ ηα 8,6 εθ. αθνξνύζαλ ζνπιηαλίλεο (5,3 ρηιηάδεο ηόλλνη), ελώ 860 ρηιηάδεο (437 ηόλλνη) ζηαθίδεο Κνξίλζνπ. Οη εμαγσγέο άιισλ μεξώλ θξνύησλ, θπξίσο ξνδάθηλσλ, κεηώζεθαλ ην 2010 ζε πεξίπνπ 200 ρηιηάδεο, έλαληη πεξίπνπ 300 ρηιηάδσλ ην 2009, ελώ γηα ηηο εμαγσγέο απνμεξακέλσλ ζύθσλ ζεκεηώζεθε αύμεζε, πιεζηάδνληαο ηηο 200 ρηιηάδεο, έλαληη 179 ρηι. ην Οη εμαγσγέο μεξώλ βεξύθνθσλ, κεηά ηε κεγάιε αύμεζε πνπ ζεκείσζαλ ην 2008, νπόηε θαη έθζαζαλ πεξίπνπ ηηο 825 ρηιηάδεο θαη ηνπο 575 ηόλλνπο, έρνπλ κεησζεί ζεκαληηθά θαηά ηε δηεηία Δμαγσγέο ζνπιηαλίλσλ ζηε Γεξκαλία, από ηελ Διιάδα, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Δμαγσγέο ζηαθίδαο καύξεο θνξηλζηαθήο πξνο ηε Γεξκαλία, από ηελ Διιάδα, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Tει , Fax ,

138 Δμαγσγέο ζύθσλ μεξώλ πξνο ηε Γεξκαλία από ηελ Διιάδα, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Δμαγσγέο άιισλ θξνύησλ (ξνδαθίλσλ θ.α.) μεξώλ πξνο ηε Γεξκαλία από ηελ Διιάδα, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Δμαγσγέο βεξύθνθσλ μεξώλ ζηε Γεξκαλία από ηελ Διιάδα, Αμία ζε Πνζόηεηα ζε kg Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ. Δπεμεξγαζία: Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

139 ΗΗ. Γηαλνκή Οη θπξηόηεξεο κάξθεο ζηε γεξκαληθή αγνξά, πνπ δηαλέκνληαη ζηηο αιπζίδεο ιηαληθήο, C+C, θαη πνιπθαηαζηήκαηα, είλαη νη: Seeberger κε ηηο κάξθεο Seeberger, Fit for Fun, θαη Seeberger Mini γηα ηα παηδηά Farmer s Snack κε ηα νκώλπκα πξντόληα θαη δηάθνξεο επηκέξνπο εηηθέηεο, π.ρ Vital Snack, Balance Snack, Fitness Snack, Asia Snack, African Snack Kluth κε ηηο ζεηξέο πξντόλησλ World of Nuts, World of fruits, Fit Food, Bio Farm Maryland Trockenfrucht Vetriebs Meienburg Δπξέσο δηαδεδνκέλν ζηε γεξκαληθή αγνξά είλαη ην κείγκα ζηαθίδσλ κε μεξνύο θαξπνύο, πνπ είλαη γλσζηό σο Studentenfutter «ηξνθή ηνπ θνηηεηή». Πέξαλ ησλ εηαηξείσλ πνπ αλαθέξζεθαλ παξαπάλσ, ην κείγκα Studentenfutter απνηειεί βαζηθό πξντόλ θαη ησλ εηαηξεηώλ μεξώλ θαξπώλ θαη snacks, όπσο: Ültje Pittjes Lorenz Mr Knabbits, Lekkerland Ξεξά θξνύηα θαη μεξνί θαξπνί δηαηίζεληαη ζηηο αιπζίδεο ιηαληθήο θαη σο πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο, γηα παξάδεηγκα ζηα supermarket Rewe κε ηελ ίδηα επσλπκία, ζηα Kaisers κε ηελ επσλπκία Star Marke, ζηα Penny κε ηελ εηηθέηα Golden Valley, ζηε Norma κε ηελ εηηθέηα Ardilla. Βηνινγηθά απνμεξακέλα θξνύηα πνπ δηαλέκνληαη ζε αιπζίδεο ιηαληθήο είλαη: Bio Gourmet Rinatura Stellisch Flores Farm Della Natura, εηζαγσγή, δηαλνκή από ηελ εηαηξεία Richard Jannsen εκαληηθό θαλάιη δηαλνκήο γηα ηα απνμεξακέλα θξνύηα είλαη ηα θαηαζηήκαηα βηνινγηθώλ πξντόλησλ, ηα θαηαζηήκαηα Reformhaus, όπσο επίζεο θαη ηα θαηαζηήκαηα drogerie: DM, όπνπ δηαηίζεληαη ηα πξντόληα ηεο εηαηξίαο βηνινγηθώλ Alnatura Rossmann, κε ηελ ηδησηηθή εηηθέηα EnerBio θαη Bleib Gesund («δηαηεξήζνπ πγηήο») Δπίζεο, έλα θαλάιη δηαλνκήο ησλ απνμεξακέλσλ θξνύησλ, είλαη κέζσ ησλ αγνξώλ ρνλδξηθήο πνπ ππάξρνπλ ζηε Γεξκαλία ησλ νπνίσλ όκσο ε ζεκαζία κεηώλεηαη. Κύξηνη πειάηεο ησλ αγνξώλ απηώλ είλαη ε γαζηξνλνκία, ηα καλάβηθα, νη πσιεηέο ζε ππαίζξηεο/ιατθέο αγνξέο, θαηά θαλόλα όκσο όρη νη αιπζίδεο ιηαληθήο. Ζ παξνπζία εηζαγόκελσλ πξντόλησλ κε ηελ εηηθέηα ηνπ παξαγσγνύ είλαη πεξηνξηζκέλε. Χο παξαδείγκαηα κπνξνύλ λα αλαθεξζνύλ ε κάξθα Sunsweet - δακάζθελα από ηελ Καιηθόξληα ή ηα γιπθίζκαηα από απνμεξακέλα θξνύηα (θπξίσο ζύθα) ηεο ηζπαληθήο κάξθαο Bonvallis, Tει , Fax ,

140 Παξάξηεκα Πίλαθαο 1 : Δηζαγσγέο απνμεξακέλσλ θξνύησλ ζηε Γεξκαλία, Δηζαγσγέο ζηε Γεξκαλία (ζε ηόλλνπο) νπιηαλίλεο Κνξίλζνπ Γακάζθελα μεξά Βεξίθνθα μεξά Αριάδηα μεξά Μήια μεξά Ρνδάθηλα μεξά ύθα μεξά Υνπξκάδεο μεξνί ύλνιν Δπαλεμαγσγέο Πνζνζηό επαλεμαγσγώλ (%) 16,0% 14,9% 13,4% 17,6% 15,0% Δηήζηα κεηαβνιή (%) νπιηαλίλεο 3,2-5,1-6,4 8,5 Κνξίλζνπ -22,3-7,5-8,3 4,7 Γακάζθελα μεξά 10,7-15,1-13,5 13,4 Βεξίθνθα μεξά 5,4-12,7 7,1-7,4 Αριάδηα μεξά 12,0 0,1-19,0 17,6 Μήια μεξά 4,4 3,0-20,1 25,2 Ρνδάθηλα μεξά 8,7-8,8 6,0 5,6 ύθα μεξά -10,5-17,2 4,1-0,1 Υνπξκάδεο μεξνί 13,2-0,4-4,6-10,6 ύλνιν 3,8-7,0-6,7 6,6 Μεξίδην % νπιηαλίλεο 54,6 54,2 55,3 55,5 56,5 Κνξίλζνπ 1,4 1,1 1,1 1,0 1,0 Γακάζθελα μεξά 13,2 14,1 12,8 11,9 12,7 Βεξίθνθα μεξά 7,2 7,3 6,8 7,8 6,8 Αριάδηα μεξά 0,9 1,0 1,1 0,9 1,0 Μήια μεξά 6,6 6,6 7,3 6,3 7,4 Ρνδάθηλα μεξά 0,6 0,6 0,6 0,7 0,7 ύθα μεξά 8,1 7,0 6,2 6,9 6,5 Υνπξκάδεο μεξνί 7,5 8,1 8,7 8,9 7,5 ύλνιν 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

141 Πίλαθαο 2 : Δηζαγσγέο ζνπιηαλίλαο ζηε Γεξκαλία, Δηζαγσγέο (ζε ηόλλνπο) νπιηαλίλεο Οιιαλδία Διιάδα Βέιγην Απζηξία Σνπξθία ΖΠΑ Ηξάλ Απζηξαιία Κίλα Ν.Αθξηθή Υηιή Αθγαληζηάλ Λνηπέο ρώξεο ύλνιν εηζαγσγώλ Δπαλεμαγσγέο Καζαξέο εηζαγσγέο Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Πίλαθαο 3 : Δηζαγσγέο απνμεξακέλσλ ζύθσλ ζηε Γεξκαλία, Δηζαγσγέο (ζε ηόλλνπο) ύθα μεξά Διιάδα Γαιιία Ηζπαλία Σνπξθία Ηξάλ Λνηπέο ρώξεο ύλνιν εηζαγσγώλ Δπαλεμαγσγέο Καζαξέο εηζαγσγέο Πεγή: Statistisches Bundesamt, Warenverein der Hamburger Boerse, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει , Fax ,

142 Πίλαθαο 4: Διιεληθέο εμαγσγέο απνμεξακέλσλ θξνύησλ πξνο Γεξκαλία Αμία ζε Πνζόηεηα ζε θηιά Γαζκ. Κ. Πεξηγξαθή ύθα ηαθίδεο ηαθίδα καύξε θνξηλζηαθή νπιηαλίλεο Βεξύθνθα Γακάζθελα Άιινη θαξπνί θαη θξνύηα Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ ύλνιν Δηήζηα κεηαβνιή % ύθα -19,7% 12,4% 85,4% 8,7% -41,1% 5,8% 70,7% 2,2% ηαθίδεο 167,6% 49,4% -24,6% 26,2% 67,1% 29,6% -7,3% 7,0% Βεξύθνθα -85,3% 40957,9% -84,3% -99,6% -87,4% 45325,7% -79,4% -99,9% Γακάζθελα -75,3% 71,7% -74,2% 354,5% -79,4% -72,5% -80,9% 1422,2% Άιινη θαξπνί θαη θξνύηα 256,5% -58,4% 303,8% -33,4% 396,4% -46,8% 38,7% 79,3% Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ -90,5% 506,9% 109,2% 436,6% -94,3% 515,8% 108,1% 507,4% ύλνιν 160,0% 58,0% -25,9% 21,7% 66,8% 40,1% -12,9% 5,7% Πνζνζηό % ύθα 4,0% 1,2% 0,9% 2,2% 2,0% 1,7% 0,6% 0,4% 0,9% 0,8% ηαθίδεο 93,4% 96,1% 90,9% 92,4% 95,8% 97,0% 97,2% 89,9% 95,7% 96,8% Βεξύθνθα 0,5% 0,0% 7,5% 1,6% 0,0% 0,4% 0,0% 8,8% 2,1% 0,0% Γακάζθελα 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% Άιινη θαξπνί θαη θξνύηα 1,9% 2,6% 0,7% 3,7% 2,0% 0,7% 2,2% 0,8% 1,3% 2,3% Μείγκαηα απνμεξακέλσλ θαξπώλ θαη θξνύησλ 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά

143 Ζ αγνξά θαηεςπγκέλσλ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία αθνινπζεί ζπλερή αλνδηθή πνξεία, έρνληαο ζρεδόλ δηπιαζηαζηεί ζην δηάζηεκα ηεο ηειεπηαίαο εηθνζαεηίαο: από ηα 20,4 θηιά ην 1990 έθηαζε ηα 40,2 θηιά ην 2010 (αύμεζε θαηά 97%), μεπεξλώληαο ην όξην ησλ 40 θηιώλ θαη άηνκν θαη έηνο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία (ζε θηιά) ,2 39,3 40, , , Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut Ο θύθινο εξγαζηώλ ησλ θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ έθηαζε ην 2010 ηα 11,42 δηο, απμαλόκελνο εθ λένπ θαηά 1,3% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. Ο όγθνο ησλ πσιήζεσλ έθηαζε ην 2010 ηνπο 3,286 εθ. ηόλλνπο, απμαλόκελνο θαηά 1,9% πεξίπνπ έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. πλνιηθά ζην δηάζηεκα ηεο εηθνζαεηίαο ν όγθνο ησλ πσιήζεσλ δηπιαζηάζηεθε (+103%, από ηα 1,615 εθ. ηόλλνπο ζηα 3,285 εθ. ηόλλνπο).

144 Εξέλιξη πωλήσεων κατεψςγμένων στη Γεπμανία ( ), σε τόννοςρ Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut Αλά θαηεγνξία πξντόλησλ, ν κεγαιύηεξνο όγθνο ησλ πσιήζεσλ αθνξνύζε αξηνζθεπάζκαηα (21%), ελώ αθνινπζνύλ ηα ιαραληθά (14%), ηα παξαζθεπάζκαηα παηάηαο (13%) θαη ηα έηνηκα θαγεηά (13%). Πνζνζηό % πσιήζεσλ θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ (2010) Λαραληθά 0% 13% 6% 9% 13% 21% 14% 0% 2% 9% 13% Φξνύηα θαη ρπκνί θξνύησλ Ηρζπεξά θαη καιάθηα Παξαζθεπάζκαηα παηάηαο Παξαζθεπάζκαηα δεκεηξηαθώλ Αξηνζθεπάζκαηα Έηνηκα θαγεηά Πίηζα λάθο Γαιαθηνθνκηθά Κξέαο Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut εκεηώλεηαη όηη γηα ηα ιαραληθά, ν κεγαιύηεξνο όγθνο πσιήζεσλ αθνξά ηα σκά. Σν 2010 νη πσιήζεηο ηνπο έθηαζαλ ηνπο 318 ρηιηάδεο ηόλλνπο (+2,2%), ελώ νη πσιήζεηο ησλ εκηέηνηκσλ ιαραληθώλ απμήζεθαλ κόιηο θαηά 0,7%, θζάλνληαο ηνπο 156 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θαηεςπγκέλσλ ιαραληθώλ αλήιζε έηζη ην 2010 ζε 5,8 θηιά (έλαληη κόιηο 4 θηιώλ ην 1992) θαη αληηζηνηρεί πεξίπνπ ζην 25% ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ιαραληθώλ.

145 ΗΗ. Γηαλνκή Ο θύθινο εξγαζηώλ ησλ θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ αλήιζε ην 2010 ζε 11,42 δηο, απμαλόκελνο θαηά 1,3% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. Γηαθνξεηηθή ήηαλ ε εμέιημε αλά θαλάιη δηαλνκήο, θαζώο παξαηεξήζεθε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ζηελ εζηίαζε (+3,7%), ελώ αληηζέησο κείσζε ζην ιηαλεκπόξην (-0,3%), ιόγσ ηνπ έληνλνπ αληαγσληζκνύ θαη ηεο κείσζεο ηηκώλ. Κύθινο εξγαζηώλ (ζε εθ. ) Μεηαβνιή 09/10 (%) Μεξίδην αγνξάο 2010(%) Ληαλεκπόξην ,3 58,8 Δζηίαζε ,7 41,2 ύλνιν , Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut Οη πσιήζεηο θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ έθηαζαλ ην 2010 ηνπο ρηι. ηόλλνπο, ζεκεηώλνληαο αύμεζε θαη ζηα δύν θαλάιηα δηαλνκήο (1.751 ρηι. ηόλλνη ζην ιηαλεκπόξην, +0,8% θαη ρηι. ηόλλνη ζηελ εζηίαζε, +3,2% ζε ζρέζε κε ην 2009). Σν κεξίδην αγνξάο ηνπ ιηαλεκπνξίνπ κεηώζεθε ην 2010 θαηά κία πνζνζηηαία κνλάδα ζην 58,8% ζε όξνπο αμίαο, ελώ παξέκεηλε ζηαζεξό ζην 53,3% ζε όξνπο πνζόηεηαο. Καλάιηα δηαλνκήο θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία (2010) - Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηελ αμία πσιήζεσλ Δζηίαζε 41,2% Ληαλεκπ όξην 58,8% Καλάιηα δηαλνκήο θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ ζηε Γεξκαλία (2010) - Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηελ πνζόηεηα πσιήζεσλ Δζηίαζε 46,7% Ληαλεκπ όξην 53,3% Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut

146 Πεξίπνπ ην 1/5 ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ζην ιηαλεκπόξην αθνξά ηρζπεξά, ελώ άιιν 1/5 αθνξά πίηζα. Σα αξηνζθεπάζκαηα έρνπλ κεξίδην αγνξάο 12%, όπσο θαη ηα θαηεςπγκέλα ιαραληθά, ελώ γηα ηα έηνηκα θαγεηά ην κεξίδην αγνξάο θηάλεη ην 8%. Μεξίδηα αγνξάο % αμίαο πσιήζεσλ θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ (2010) ζην ιηαλεκπόξην 7% 1% 20% 12% 2% 4% 12% 21% 13% 8% Αξηνζθεπάζκαηα Κξέαο Έηνηκα θαγεηά Ηρζπεξά Φξνύηα Λαραληθά Σπξί Παξαζθεπάζκαηα παηάηαο Πίηζα λαθο Πεγή: Nielsen, LZ Πεξίπνπ ην ήκηζπ ησλ πσιήζεσλ θαη ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ησλ θαηεςπγκέλσλ ηξνθίκσλ ζην ιηαλεκπόξην πξαγκαηνπνηείηαη ζηα discounter supermarket, κε ην Aldi λα έρεη κεξίδην αγνξάο 16% θαη νη ππόινηπεο αιπζίδεο discounter κεξίδην 29%. Ζ άλνδνο ησλ discounter απνηειεί ηνλ θύξην ιόγν πνπ ην κεξίδην αγνξάο ησλ εηαηξεηώλ παξάδνζεο θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ ζην ζπίηη έρεη πεξηνξηζηεί ζεκαληηθά, από ην 30% ην 2000 ζην 23% ην 2007 θαη ζην 9% ην 2010 (πεγή: Nielsen). Κπξίαξρε ζην ηκήκα απηό ηεο αγνξάο είλαη ε εηαηξεία Bofrost, ε νπνία έρεη κεξίδην αγνξάο 70%, θαη εμππεξεηεί 2,7 εθ. πειάηεο. Γεύηεξε ζεκαληηθόηεξε εηαηξεία είλαη ε Eismann ζηελ νπνία αλήθεη από ην 2007 θαη ε Family Frosta. Ζ εηαηξεία εμππεξεηεί πεξίπνπ 2 εθ. λνηθνθπξηά ζηελ Δπξώπε, από ηα νπνία ην 1 εθ. λνηθνθπξηά ζηε Γεξκαλία.

147 Σν κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο παξέκεηλε ην 2010 ζηαζεξό, ζην 50,1% θαη είλαη από ηα πςειόηεξα ζηε γεξκαληθή αγνξά ηξνθίκσλ, καδί κε ηα ηπξνθνκηθά/γαιαθηνθνκηθά πξντόληα θαη ηα παξαζθεπάζκαηα ηξνθίκσλ ζε θνλζέξβεο. Μεξίδηα αγνξάο % πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο, ,0% 10,0% 20,0% 30,0% 40,0% 50,0% 60,0% Σπξνθνκηθά Κνλζέξβεο Καηεςπγκέλα Γαιαθηνθνκηθά 55,0% 52,0% 50,1% 48,0% Λίπε θαη έιαηα Delikatessen Οίλνο Με αιθννινύρα πνηά 41,5% 40,2% 38,2% 37,9% Οηλνπλεπκαηώδε 34,2% Εαραξώδε 27,7% Πεγή: AC Nielsen, LZ Οη ζεκαληηθόηεξεο εηαηξείεο πνπ δξαζηεξηνπνηνύληαη ζηε γεξκαληθή αγνξά θαηεςπγκέλσλ είλαη νη: Dr. Oetker θαη Wagner - πίηζα θαη ζλαθ McCain θαη Agrarfrost - παξαζθεπάζκαηα παηάηαο Iglo - παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ, ηρζπεξώλ, πνπιεξηθώλ Frenzel-Gruppe - παξαζθεπάζκαηα ιαραληθώλ Costa (κάξθα ηεο Apetito) ηρζπεξά Frosta έηνηκα θαγεηά, ιαραληθά Apetito - έηνηκα θαγεηά Σönnies Fleisch, Vossko, Vestey Foods Germany θαη Vion Convenience - παξαζθεπάζκαηα θξέαηνο, ζλαθο εκεηώλεηαη ηέινο, όηη ην Γεξκαληθό Ηλζηηηνύην γηα ηα θαηεςπγκέλα πξντόληα (Deutsches Tiefkühlinstitut DTI) μεθίλεζε ην επηέκβξην ηνπ 2009 ηελ θακπάληα Frischer als frisch («πην θξέζθν από ην θξέζθν», κε θεληξηθό κήλπκα ηα πιενλεθηήκαηα ησλ θαηεςπγκέλσλ ζηε δηαηήξεζε ηεο θξεζθάδαο θαη ηεο γεύζεο ησλ ηξνθίκσλ.

148 Παξάξηεκα: Διιεληθέο εμαγσγέο θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ πξνο ηε Γεξκαλία Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Αμία ζε Μεηαβνιή 2010/2009 (%) Ηρζπεξά θαηεςπγκέλα ,3% Χάπια καηετςγμένα, με εξαίπεζη ηα θιλέηα και άλλη ζάπκα ταπιών ηηρ καηηγοπίαρ ,7% Μαλακόζηπακα καηετςγμένα, γαπίδερ ,6% Σοςπιέρ και καλαμάπια καηετςγμένα ,3% Φηαπόδια καηετςγμένα ,6% Λαραληθά άβξαζηα ή βξαζκέλα ζηνλ αηκό, θαηεςπγκέλα ,9% Ελιέρ ,7% Σπαπάγγια ,6% Καξπνί θαη θξνύηα, θαηεςπγκέλα ,1% Κεπάζια ,1% Τποπικά θπούηα, ανανάδερ ,5% Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Πνζόηεηα ζε kg Μεηαβνιή 2010/2009 (%) Ηρζπεξά θαηεςπγκέλα ,0% Χάπια καηετςγμένα, με εξαίπεζη ηα θιλέηα και άλλη ζάπκα ταπιών ηηρ καηηγοπίαρ ,7% Μαλακόζηπακα καηετςγμένα, γαπίδερ ,4% Σοςπιέρ και καλαμάπια καηετςγμένα ,5% Φηαπόδια καηετςγμένα ,2% Λαραληθά άβξαζηα ή βξαζκέλα ζηνλ αηκό, θαηεςπγκέλα ,5% Ελιέρ ,3% Σπαπάγγια ,1% Καξπνί θαη θξνύηα, θαηεςπγκέλα ,3% Κεπάζια ,8% Τποπικά θπούηα, ανανάδερ ,8% Πεγή: ΔΛ.ΣΑΣ, Δπεμεξγαζία: Γξαθείν ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ

149 Γεξκαληθή αγνξά θαηεςπγκέλσλ πξντόλησλ Πσιήζεηο ζε ηόλλνπο Ληαλεκπόξην ηξνθίκσλ Δζηίαζε, catering θιπ. ύλνιν Ληαλεκπόξην Δζηίαζε Μεηαβνιή 2009/2010 (%) Μεηαβνιή 2009/2010 (%) Μεηαβνιή 2009/2010 (%) Μεξίδην αγνξάο 2010 (%) Μεξίδην αγνξάο 2010 (%) Λαραληθά σκά ,8 48,3% 51,7% 1, ,2 48,3% 51,7% Ζκηέηνηκα ιαραληθά ,1 87,1% 12,9% 4, ,7 87,1% 12,9% Λαραληθά ,5 61,1% 38,9% 2, ,7 61,1% 38,9% Φξνύηα θαη ρπκνί θξνύησλ ,4 29,2% 70,8% -1, ,2 29,2% 70,8% Ηρζπεξά θαη καιάθηα ,0 67,1% 32,9% 3, ,7 67,1% 32,9% Παξαζθεπάζκαηα παηάηαο ,6 53,4% 46,6% 2, ,1 53,4% 46,6% Παξαζθεπάζκαηα δεκεηξηαθώλ ,1 44,9% 55,1% -4, ,8 44,9% 55,1% Αξηνζθεπάζκαηα ,3 31,5% 68,5% 7, ,8 31,5% 68,5% Έηνηκα θαγεηά ,4 71,6% 28,4% 1, ,6 71,6% 28,4% Πίηζα ,1 94,6% 5,4% 0, ,8 94,6% 5,4% λάθο ,3 29,2% 70,8% 1, ,6 29,2% 70,8% Γαιαθηνθνκηθά ,8 42,9% 57,1% 2, ,4 42,9% 57,1% Κξέαο ,9 39,7% 60,3% 1, ,6 39,7% 60,3% ύλνιν ,8 53,3% 46,7% 3, ,9 53,3% 46,7% Πεγή: Deutsches Tiefkühlinstitut

150 Ζ αγνξά ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο Ζ αγνξά ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο Βαζηθά ζεκεία Καηά ηελ εηθνζαεηία έρεη ζπληειεζηεί κεηαζηξνθή ησλ δηαηξνθηθώλ ζπλεζεηώλ ησλ Γεξκαλώλ θαηαλαισηώλ, κε κείσζε ηεο πξόζιεςεο δσηθώλ ιηπώλ θαη αύμεζε ηεο πξόζιεςεο θπηηθώλ ιηπώλ Ζ θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ ζεκείσζε εληππσζηαθή άλνδν κεηαμύ , νπόηε θαη έθζαζε ζην αλώηεξν ζεκείν ηεο Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ, παξά ηνλ ηεηξαπιαζηαζκό ηεο ζην δηάζηεκα , παξέκεηλε ζε ρακειά επίπεδα, ηδίσο ζε ζύγθξηζε κε ηηο κεζνγεηαθέο ρώξεο Καηά ηελ ηειεπηαία πεληαεηία , ηα βαζηθά κεγέζε ηεο γεξκαληθήο αγνξάο ειαηνιάδνπ εκθαλίδνπλ ζπξξίθλσζε: θαηαλάισζε, θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε, αμία εηζαγσγώλ, πνζόηεηα θαη αμία πσιήζεσλ. Ζ πνζόηεηα εηζαγσγώλ εκθαλίδεη δηαθπκάλζεηο ±10 έσο 20% Αύμεζε εκθαλίδνπλ νη εμαγσγέο ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο, πνπ θαηεπζύλνληαη θπξίσο πξνο ηηο γεηηνληθέο ηεο ρώξεο Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο αθνξά παξζέλν ειαηόιαδν. Σελ ηειεπηαία ηξηεηία παξαηεξείηαη σζηόζν αύμεζε ησλ εηζαγσγώλ άιινπ ειαηνιάδνπ Κπξηόηεξε πξνκεζεύηξηα ρώξα ηεο Γεξκαλίαο είλαη κε δηαθνξά ε Ηηαιία (3/4 ησλ εηζαγσγώλ). Ζ Διιάδα θαη ε Ηζπαλία δηαζέηνπλ κεξίδηα πεξίπνπ 10% ε θάζε κία επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ Οη ειιεληθέο εμαγσγέο επσθειήζεθαλ από ηελ αλάπηπμε ηεο αγνξάο ζην δηάζηεκα , ζεκεηώλνληαο κεγαιύηεξνπο ξπζκνύο αλόδνπ από ην ζύλνιν ηεο αγνξάο, θαη δηεπξύλνληαο έηζη ην κεξίδην ηνπο επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ. Σελ πεληαεηία νη ειιεληθέο εμαγσγέο εκθαλίδνπλ πηώζε, αθνινπζώληαο ηελ θάκςε ηεο αγνξάο, δηαηεξώληαο σζηόζν ην κεξίδην ηνπο επί ηνπ ζπλόινπ Ο κεγαιύηεξνο όγθνο πσιήζεσλ ειαίσλ ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην αθνξά ειηέιαην, ελώ ζηε δεύηεξε ζέζε βξίζθεηαη ην θξακβέιαην. Σν ειαηόιαδν έρεη ηελ ηξίηε ζέζε ζηηο πξνηηκήζεηο ησλ θαηαλαισηώλ. Ο πςειόο βαζκόο ζπγθέληξσζεο θαη ε ππεξνρή ησλ discounters ζην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην έρεη σο απνηέιεζκα κεγάιν κέξνο ησλ πσιήζεσλ ειαηνιάδνπ λα αθνξά πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο Tει Fax ,

151 Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο - Γηαηξνθηθέο ζπλήζεηεο i. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ιηπώλ θαη ειαίσλ Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ιηπώλ θαη ειαίσλ ζηε Γεξκαλία κεηά ηελ αύμεζε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990, αθνινπζεί θαζνδηθή πνξεία από ην 2000 θαη εμήο: ην 2000 ε θαηαλάισζε ήηαλ 26,7 θηιά/άηνκν εηεζίσο (29,7 θηιά/άηνκν θαζαξό ιίπνο), ελώ ην 2009 ε θαηαλάισζε είρε πεξηνξηζηεί ζηα 22,1 θηιά/άηνκν (20,9 θηιά/άηνκν θαζαξό ιίπνο). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαίσλ θαη ιηπώλ, ζε θηιά/έηνο, ύλνιν ιίπε θαη έιαηα ύλνιν θαζαξνύ ιίπνπο Πεγή: BMELV, ηα ζηνηρεία γηα ην 2009 είλαη πξνζσξηλά Ζ κεηαζηξνθή ησλ δηαηξνθηθώλ ζπλεζεηώλ πξαγκαηνπνηήζεθε ζε δύν θάζεηο. πγθεθξηκέλα: ε αύμεζε ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ιηπώλ θαη ειαίσλ θαηά ηε δεθαεηία ηνπ 1990 αληηζηνηρνύζε θπξίσο ζε αύμεζε ηεο θαηαλάισζεο ειαίσλ, κε ζηαζεξή ηελ θαηά θεθαιή θαηαλάισζε δσηθώλ ιηπώλ, ε κείσζε ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ιηπώλ θαη ειαίσλ θαηά ηελ δεθαεηία αληηζηνηρνύζε ζε κείσζε ηεο θαηαλάισζεο δσηθώλ ιηπώλ θαη καξγαξίλεο, ελώ ε θαηαλάισζε ειαίσλ παξέκεηλε πεξίπνπ ζηαζεξή Αλαιπηηθά, γηα ηε καξγαξίλε ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε κεηώζεθε από ηα 7,9 θηιά/έηνο ην 1990 ζηα 6,7 θηιά/έηνο ην 2000 θαη ζηα 5,3 θηιά/έηνο ην Γηα ην βνύηπξν ε θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε απμήζεθε από ηα 6,6 θηιά/έηνο ην 1990 ζηα 6,8 θηιά/έηνο ην 2000 θαη πεξηνξίζηεθε ζηα 5,6 θηιά/έηνο ην Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαίσλ, κεηά ηελ κεγάιε αύμεζε ηεο δεθαεηίαο ηνπ 90 (+88%), έρεη παξακείλεη θαηά ηελ ηξέρνπζα δεθαεηία ζηαζεξή ζην επίπεδν ησλ 11,2-11,3 θηιώλ/έηνο. Έηζη, ην κεξίδην ησλ ειαίσλ επί ηνπ ζπλόινπ ηεο ζπξξηθλνύκελεο - θαηαλάισζεο ιηπώλ θαη ειαίσλ έρεη απμεζεί από ην 1/3 ην1990 ζην ½ ην Tει Fax ,

152 Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαίσλ θαη ιηπώλ, ζε θηιά/έηνο, Έιαηα Μαξγαξίλε Βνύηπξν Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαίσλ θαη ιηπώλ, κεξίδηα %, % 90% 80% 30,7% 25,5% 27,3% 27,6% 28,0% 28,9% 27,4% 28,0% 27,7% 27,0% 25,3% 70% 60% 50% 36,7% 25,1% 26,5% 25,1% 23,5% 24,1% 24,4% 23,3% 23,4% 24,3% 24,0% Βνύηπξν Μαξγαξίλε 40% Έιαηα 30% 20% 10% 32,6% 49,4% 46,1% 47,3% 48,6% 47,0% 48,3% 48,7% 48,9% 48,7% 50,7% 0% Πεγή: BMELV, ηα ζηνηρεία γηα ην 2009 είλαη πξνζσξηλά Χο απνηέιεζκα ηεο κεγάιεο αύμεζεο ηεο θαηαλάισζεο ειαίσλ θαηά ηε δεθαεηία ηνπ 1990 θαη ηεο βαζκηαίαο κείσζεο ηεο θαηαλάισζεο βνπηύξνπ ηα ηειεπηαία ρξόληα, παξαηεξείηαη κεηαηόπηζε ηεο πξόζιεςεο θαζαξνύ ιίπνπο από ηα δσηθά πξνο ηα θπηηθά ιίπε: ην πνζνζηό πξόζιεςεο θαζαξνύ ιίπνπο από δσηθά ιίπε πεξηνξίζηεθε από ην 43% ην 1990 ζην 23% ην 2009, ελώ αληηζηξόθσο ην πνζνζηό πξόζιεςεο ιίπνπο από θπηηθά ιίπε απμήζεθε από ην 57% ζην 77%. Tει Fax ,

153 Φπηηθά θαη δσηθά ιίπε - θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε θαζαξνύ ιίπνπο ζε θηιά/έηνο, , ,9 5,1 4,6 Εσηθά ιίπε Φπηηθά ιίπε ,5 18,9 15,6 15, Πεγή: BMELV, ηα ζηνηρεία γηα ην 2009 είλαη πξνζσξηλά ii. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ Ζ θαηά θεθαιήλ εηήζηα θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία ηξηπιαζηάζηεθε θαηά ην δηάζηεκα , αλεξρόκελε από ηα 0,20 θηιά/έηνο ζηα 0,59 θηιά/έηνο. Καηά ηελ πεληαεηία δηάζηεκα θαίλεηαη όκσο όηη ε αλνδηθή πνξεία έρεη αλαθνπεί, κε ηελ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε λα πεξηνξίδεηαη ζην επίπεδν ησλ 0,55 kg/ έηνο ηα ηειεπηαία δύν ρξόληα. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ ζε kg, ,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0, Πεγή: International Olive Oil Council, BLE Tει Fax ,

154 Έηζη, ε θαηαλάισζε ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία ηξηπιαζηάζηεθε θαηά ην δηάζηεκα , θζάλνληαο από ηνπο 16,1 ζηνπο 48,3 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Σελ πεληαεηία παξαηεξείηαη θάκςε ζηελ θαηαλάισζε, ε νπνία έρεη πεξηνξηζηεί ζηνπο 44,9 ρηιηάδεο ηόλλνπο. Καηαλάισζε ειαηνιάδνπ Καηαλάισζε (ζε 1000 ηόλλνπο) 10,3 36,3 38,6 40,0 38,5 46,3 45,3 48,3 48,0 47,7 44,9 44,9 Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε (ζε kg) 0,13 0,44 0,47 0,48 0,47 0,56 0,55 0,59 0,58 0,58 0,55 0,55 Πιεζπζκόο (ζε εθ ) 79,8 82,2 82,3 82,5 82,5 82,5 82,5 82,4 82,3 82,1 81,9 81,8 Πεγή: International Olive Oil Council/ BLE, Statistisches Bundesamt Καηαλάισζε ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, ζε ηόλλνπο, ,0 50,0 45,0 40,0 35,0 30,0 25,0 20,0 15,0 10,0 5, Πεγή: International Olive Oil Council Σν πνζνζηό ηνπ ειαηνιάδνπ επί ηεο θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ειαίσλ ζεκείσζε επίζεο άλνδν από ην 1,8 % ην 1990, ζην 3,3% ην 2000 θαη 5,2% ην 2008 παξακέλεη σζηόζν ζε ρακειό επίπεδν. Πνζνζηό % θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζεο ειαηνιάδνπ θαη άιισλ ειαίσλ, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 98,2 96,7 95,9 95,8 96,0 94,9 95,1 94,8 94,8 94,8 95,1 Άιια έιαηα Διαηόιαδν 30% 20% 10% 0% 1,8 3,3 4,1 4,2 4,0 5,1 4,9 5,2 5,2 5,2 4, Πεγή: International Olive Oil Council, BLE, BMELV. Οη ππνινγηζκνί ζπκπεξηιακβάλνπλ ηε βηνκεραλία ηξνθίκσλ Tει Fax ,

155 ΗΗ. Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ Οη εηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο κεηώζεθαλ ην 2010 ζηνπο 58,5 ρηι. ηόλλνπο θαη 178,5 εθ. πεξίπνπ, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. Δμέιίμε εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Διαηόιαδν π αξζέλν, άιιν ύλνιν , , , , , , , , , , Δμέιίμε εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, αμία ζε 1.000, Διαηόιαδν π αξζέλν, άιιν ύλνιν , , , , , , , , , Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά ε όξνπο πνζόηεηαο, ε κείσζε ησλ εηζαγσγώλ ππνινγίδεηαη ζε 2,6% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο, ελώ ζε όξνπο αμίαο ζε 9,2% ζπλερίδνληαο ηελ θαζνδηθή πνξεία ησλ ηειεπηαίσλ εηώλ. πλνιηθά θαηά ηελ δεθαεηία , ε πνζόηεηα ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο απμήζεθε θαηά 80,2%, κε κεγάινπο ξπζκνύο αύμεζεο ηεο ηάμεο ηνπ +20% έσο +40% ζηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο θαη δηαθπκάλζεηο ηεο ηάμεο ηνπ ±10 έσο 20% ηελ πεληαεηία Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Διαηόιαδν, ζύλνιν Διαηόιαδν π αξζέλν , , , , , , , Πεγή: Medfrol 2007 / Destatis 2011 Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

156 Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό ησλ εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο αθνξά παξζέλν ειαηόιαδν (δαζκνινγηθή θαηεγνξία ). Σν 2010, ην κεξίδην ηνπ παξζέλνπ ειαηνιάδνπ επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ ήηαλ 85,3% ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη 86,4% ζε όξνπο αμίαο. Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, % πνζόηεηαο 2010 Διαηόιαδν, άιιν, 14,5% Διαηόιαδν π αξζέλν, κεηνλεθηηθό, 0,2% Διαηόιαδν π αξζέλν, άιιν, 85,3% Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, % αμίαο 2010 Διαηόιαδν, άιιν, 13,4% Διαηόιαδν π αξζέλν, κεηνλεθηηθό, 0,3% Διαηόιαδν π αξζέλν, άιιν, 86,4% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Καηά ηε δεθαεηία , ην πνζνζηό ηνπ παξζέλνπ ειαηνιάδνπ επί ηνπ ζπλόινπ ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ ζεκείσζε αλνδηθή πνξεία θαη έθζαζε ζην πςειόηεξν ζεκείν ηνπ (94,9%) ην Σα ηειεπηαία ηξία ρξόληα σζηόζν, ε ηάζε έρεη αληηζηξαθεί, κε ην κεξίδην ηνπ παξζέλνπ ειαηνιάδνπ λα κεηώλεηαη ζην 85,3% ην Πνζνζηό παξζέλνπ ειαηνιάδνπ (% πνζόηεηαο) ζηηο γεξκαληθέο εηζαγσγέο Πνζνζηό άιισλ ειαηνιάδσλ (%) Πνζνζηό παξζέλνπ ειαηνιάδνπ (%) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 64,8% 57,5% 94,2% 86,8% 90,3% 89,8% 94,5% 94,9% 94,2% 87,4% 85,3% 35,2% 42,5% 5,8% 9,7% 10,2% 5,5% 5,1% 5,8% 12,6% 14,7% 13,2% Πεγή: Medfrol 2007, Destatis 2011, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

157 Έηζη, θαηά ηελ ηειεπηαία ηξηεηία νη εηζαγσγέο άιινπ ειαηνιάδνπ (δ.θ ) ζηε Γεξκαλία έρνπλ απμεζεί, ηόζν σο πξνο ηελ πνζόηεηα όζν θαη σο πξνο ηελ αμία. Δμέιίμε εηζαγσγώλ άιινπ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Αμία ζε , , , , , ,0 0, Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Γ. Κ. Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 37,3 159,0 150,1 150,0 127, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν , , , , , Διαηόιαδν, άιιν 2.781, , , , ,4 ύλνιν , , , , ,2 Αμία ζε Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 213,0 542,0 487,0 446,0 462, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν , , , , , Διαηόιαδν, άιιν , , , , ,0 ύλνιν , , , , ,0 Μεξίδην πνζόηεηαο % Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 0,1% 0,3% 0,3% 0,2% 0,2% Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν 94,5% 94,9% 94,2% 87,4% 85,3% Διαηόιαδν, άιιν 5,4% 4,8% 5,6% 12,4% 14,5% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Μεξίδην αμίαο % Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 0,1% 0,2% 0,2% 0,2% 0,3% Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν 95,3% 95,8% 95,1% 88,3% 86,4% Διαηόιαδν, άιιν 4,6% 4,0% 4,6% 11,4% 13,4% ύλνιν 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Δηήζηα κεηαβνιή πνζόηεηαο % Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 326,3% -5,6% -0,1% -15,3% Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν 19,2% -12,8% 4,0% -4,9% Διαηόιαδν, άιιν 5,9% 1,3% 148,9% 13,9% ύλνιν 18,7% -12,1% 12,0% -2,6% Δηήζηα κεηαβνιή αμίαο % Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 154,5% -10,1% -8,4% 3,6% Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν -0,6% -11,1% -8,4% -11,2% Διαηόιαδν, άιιν -13,6% 3,7% 143,7% 6,1% ύλνιν -1,1% -10,5% -1,3% -9,2% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

158 Πξνκεζεύηξηεο ρώξεο - Δηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ Οη θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο είλαη ε Ηηαιία, ε Διιάδα θαη ε Ηζπαλία. Ζ Ηηαιία θαιύπηεη πεξίπνπ ηα ¾ ηεο πνζόηεηαο ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ, ελώ ε Ηζπαλία θαη ε Διιάδα πνζνζηό πεξίπνπ 10% ε θάζε κία. Καηά ηελ πεληαεηία , παξά ηηο δηαθπκάλζεηο πνπ παξαηεξήζεθαλ - κε ην πνζνζηό ηεο Ηηαιίαο λα πεξηνξίδεηαη ην 2009 θαηά πέληε πνζνζηηαίεο κνλάδεο ζην 71,5% - δε θαίλεηαη λα ππάξρεη κόληκε κεηαηόπηζε ησλ κεξηδίσλ αγνξάο κεηαμύ ησλ ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ. Δηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, , πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , ,0 5000,0 0, Διιάδα Ηηαιία Ηζπαλία Δηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία, , αμία ζε 1.000, Διιάδα Ηηαιία Ηζπαλία 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 3,2% 9,1% Βαζηθέο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ - πνζνζηό % πνζόηεηαο εηζαγσγώλ, ,6% 8,5% 10,0% 11,7% 78,3% 72,8% 76,6% 71,5% 76,3% 9,4% 6,3% 11,2% 4,7% 10,2% 8,3% 10,2% 2,1% ,8% Λνηπέο ρώξεο Ηζπαλία Ηηαιία Διιάδα Tει Fax ,

159 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Βαζηθέο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ - πνζνζηό % αμίαο εηζαγσγώλ, ,2% 4,5% 3,9% 4,9% 2,7% 8,6% 7,9% 7,1% 8,4% 9,1% 76,9% 73,4% 76,3% 73,4% 75,3% 11,3% 14,2% 12,7% 13,3% 12,9% Λνηπέο ρώξεο Ηζπαλία Ηηαιία Διιάδα Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη εηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα πεξηνξίζηεθαλ ην 2010 ζηνπο ηόλλνπο (-8,6% έλαληη ηνπ 2009) θαη ζηα 19,8 εθ. (-13,8%), κεηνύκελεο γηα πξώηε θνξά ζηελ πεληαεηία θάησ από ηα 20 εθ.. Δηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ από ηελ Διιάδα ζηε Γεξκαλία, , πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, ,0 6500,0 6513,4 6000,0 5500,0 5144,8 5343,1 5000,0 4500,0 4000,0 4555, ,9 Δηζαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ από ηελ Διιάδα ζηε Γεξκαλία, , αμία ζε 1.000, Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

160 Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο - Γαζκνινγηθή θαηεγνξία Διαηόιαδν παξζέλν Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Διιάδα 4.555, , , , ,9 Ηηαιία , , , , ,1 Ηζπαλία 4.438, , , , ,6 ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ , , , , ,6 ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ , , , , ,8 Λνηπέο ρώξεο 1.535, , , , ,2 Πνζνζηό επί ζπλόινπ εηζαγσγώλ (%) Διιάδα 9,4% 11,2% 10,2% 10,2% 9,8% Ηηαιηα 78,3% 72,8% 76,6% 71,5% 76,3% Ηζπαλία 9,1% 9,6% 8,5% 10,0% 11,7% ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 96,8% 93,7% 95,3% 91,7% 97,9% ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Λνηπέο ρώξεο 3,2% 6,3% 4,7% 8,3% 2,1% Δηήζηα κεηαβνιή (%) Διιάδα 43,0% -21,0% 3,9% -8,6% Ηηαιηα 10,8% -8,3% -2,9% 1,5% Ηζπαλία 25,3% -22,5% 21,6% 11,8% ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 15,3% -11,3% 0,0% 1,5% ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 19,2% -12,8% 4,0% -4,9% Λνηπέο ρώξεο 139,2% -35,8% 84,8% -75,4% Aμία ζε Διιάδα , , , , ,0 Ηηαιία , , , , ,0 Ηζπαλία , , , , ,0 ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ , , , , ,0 ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ , , , , ,0 Λνηπέο ρώξεο 6.934, , , , ,0 Πνζνζηό επί ζπλόινπ εηζαγσγώλ (%) Διιάδα 9,4% 11,2% 10,2% 10,2% 9,8% Ηηαιηα 78,3% 72,8% 76,6% 71,5% 76,3% Ηζπαλία 9,1% 9,6% 8,5% 10,0% 11,7% ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 96,8% 93,7% 95,3% 91,7% 97,9% ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Λνηπέο ρώξεο 3,2% 6,3% 4,7% 8,3% 2,1% Δηήζηα κεηαβνιή (%) Διιάδα 25,1% -20,5% -4,0% -13,8% Ηηαιηα -5,1% -7,7% -11,8% -8,9% Ηζπαλία -9,1% -19,9% 8,5% -3,6% ύλνιν ηξηώλ βαζηθώλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ -2,0% -10,6% -9,3% -9,2% ύλνιν όισλ ησλ πξνκεζεπηξηώλ ρσξώλ -0,6% -11,1% -8,4% -11,2% Λνηπέο ρώξεο 38,4% -22,1% 13,5% -51,7% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

161 Πξνκεζεύηξηεο ρώξεο - Δηζαγσγέο άιινπ ειαηνιάδνπ Όπσο θαη γηα ην παξζέλν ειαηόιαδν, νη θπξηόηεξεο πξνκεζεύηξηεο ρώξεο άιινπ ειαηνιάδνπ (δαζκνινγηθή θαηεγνξία ) είλαη ε Ηζπαλία, ε Ηηαιία θαη ε Διιάδα. Καηά ηελ πεληαεηία παξαηεξήζεθε κεγάιε αύμεζε ηεο εηζαγόκελεο πνζόηεηαο άιινπ ειαηνιάδνπ από ηελ Ηηαιία, κε απνηέιεζκα ην κεξίδην ηεο επί ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο ζηελ θαηεγνξία απηή λα αλέιζεη από ην 1,1% ην 2006 ζην 51,6% ην Οη εηζαγσγέο από ηελ Ηζπαλία θαη από ηελ Διιάδα αθνινύζεζαλ πησηηθή πνξεία, θαη ην κεξίδην ηνπο πεξηνξίζηεθε ην 2010 ζε 22,6% θαη 4% αληηζηνίρσο. Δμέιημε εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ, άιινπ , αλά ρώξα πξνέιεπζεο, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , , ,0 500,0 0, Διιάδα Ηηαιία Ηζπαλία Δμέιημε εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ, άιινπ , αλά ρώξα πξνέιεπζεο, αμία ζε 1.000, , , , , , , , ,0 0, Διιάδα Ηηαιία Ηζπαλία Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ άιινπ, πνζνζηό % πνζόηεηαο εηζαγσγώλ, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 6,8% 9,5% 19,3% 75,9% 74,5% 59,9% 14,0% 22,4% 59,0% 21,8% 22,6% 51,6% Λνηπέο ρώξεο Ηζπαλία Ηηαιηα Διιάδα 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1,1% 2,6% 7,4% 16,2% 13,4% 13,3% 4,6% ,0% 20% 10% 0% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Tει Fax ,

162 Οη εηζαγσγέο άιινπ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα πεξηνξίζηεθαλ ην 2010 ζηνπο 341,2 ηόλλνπο (-1,1% έλαληη ηνπ 2009) θαη ζηα 1,18 εθ. (-2,6%). Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ άιινπ από ηελ Διιάδα ζηε Γεξκαλία, , πνζόηεηα ζε ηόλλνπο 460,0 440,0 420,0 400,0 380,0 360,0 340,0 320,0 300,0 449,3 394,3 396,7 345,1 341, Δηζαγσγέο ειαηνιάδνπ άιινπ από ηελ Διιάδα ζηε Γεξκαλία, , αμία ζε , , , , , , , , ,0 500,0 0, Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Αληηπαξαβνιή ζηαηηζηηθώλ ζηνηρείσλ ΔΛ.ΣΑΣ Statistisches Bundesamt (Destatis) Σα ζηαηηζηηθά ζηνηρεία πνπ δεκνζηεύνπλ νη ζηαηηζηηθέο ππεξεζίεο Διιάδνο θαη Γεξκαλίαο παξνπζηάδνπλ ζεκαληηθή απόθιηζε κεηαμύ ηνπο. Γηα ηηο εμαγσγέο ειαηνιάδνπ ηεο ρώξαο καο πξνο ηε Γεξκαλία, ηα κεγέζε πνπ δεκνζηεύεη ε γεξκαληθή ζηαηηζηηθή ππεξεζία είλαη θαηά θαλόλα πςειόηεξα από ηα αληίζηνηρα ζηνηρεία ηεο ΔΛ.ΣΑΣ. Δπηζεκαίλεηαη σζηόζν όηη από ην 2009 ε γεξκαληθή ζηαηηζηηθή ππεξεζία Destatis ρξεζηκνπνηεί λέν ζύζηεκα ππνινγηζκνύ, ηδίσο γηα ηηο ζπλαιιαγέο θάησ από ην θαηώθιη εμνκνίσζεο, κε απνηέιεζκα ηα ζηνηρεία γηα ηα πξνεγνύκελα έηε λα είλαη ελ κέξεη κόλν ζπγθξίζηκα κε ηα πξόζθαηα ζηνηρεία. Δπηζεκαίλεηαη αθόκα όηη Tει Fax ,

163 Σα ηειηθά ζηνηρεία πνπ δεκνζηεύεη ε γεξκαληθή ζηαηηζηηθή ππεξεζία (δει. ηα ζηνηρεία έσο θαη ην 2009 ζην παξόλ ζεκείσκα) είλαη πιεζηέζηεξα πξνο ηα ζηνηρεία ηεο Eurostat. Ζ απόθιηζε κεηαμύ ησλ ζηνηρείσλ ΔΛ.ΣΑΣ. θαη Destatis έρεη κεησζεί θαηά ηελ πεληαεηία Διιεληθέο εμαγσγέο ειαηνιάδνπ Πεξηγξαθή Γαζκ. θιάζε Αμία ζε Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν Άιια ειαηόιαδα ύλνιν Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 261,1 621,6 387,2 422,7 688, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν 1.426, , , , , Άιια ειαηόιαδα 1.222, , ,7 686,4 821, ύλνιν 2.910, , , , ,7 Πεγή: ΔΛΣΑΣ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Διιεληθέο εμαγσγέο ειαηνιάδνπ Πεξηγξαθή Γαζκ. θιάζε Αμία ζε Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 14,0 12,0 2,0 7,0 0, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν , , , , , Άιια ειαηόιαδα 1.933, , , , , ύλνιν Πνζόηεηα ζε ηόλλνπο Διαηόιαδν παξζέλν, κεηνλεθηηθό 3,2 3,7 0,3 1,1 0, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν 4.555, , , , , Άιια ειαηόιαδα 449,3 394,3 396,7 345,1 341, ύλνιν 5.008, , , , ,1 Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Δμαγσγέο ειαηνιάδνπ Οη εμαγσγέο ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο απμήζεθαλ ην 2010 ζηνπο 5,85 ρηι. ηόλλνπο (+26,2% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο) θαη 18,9 εθ. πεξίπνπ (+11,6%). Ζ πνζόηεηα απηή αληηζηνηρεί ζε πνζνζηό 10% επί ηεο πνζόηεηαο ησλ εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο, ελώ ην 2006 ην αληίζηνηρν πνζνζηό ήηαλ 5%. Tει Fax ,

164 Δμέιημε εμαγσγώλ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , , , , , , , , , Δμέιημε εμαγσγώλ ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο, αμία ζε 1.000, , , , , , , , , , , , , , , , , Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Ηδηαίηεξα αλνδηθή ήηαλ ε ηάζε ζηηο εμαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ, ε πνζόηεηα ησλ νπνίσλ ζρεδόλ ηξηπιαζηάζηεθε κεηαμύ , από ηνπο ηόλλνπο ζηνπο ηόλλνπο. Δμέιημε εμαγσγώλ παξζέλνπ θαη άιινπ ειαηνιάδνπ από ηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, , , , , , , , , ,0 500,0 0, , , , , , , , ,7 887,0 997, Διαηόιαδν παξζέλν, άιιν Διαηόιαδν, άιιν Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη θπξηόηεξεο ρώξεο πξνο ηηο νπνίεο πξννξίδνληαη νη γεξκαληθέο εμαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ είλαη νη γεηηνληθέο, Οιιαλδία, Διβεηία θαη Απζηξία. Πξνο ηηο ηξεηο απηέο ρώξεο θαηεπζύλζεθαλ ην 2010 πεξίπνπ ηα ¾ ησλ γεξκαληθώλ εμαγσγώλ παξζέλνπ ειαηνιάδνπ, ελώ ην ππόινηπν ¼ θαηαλεκήζεθε ζε δηάθνξεο ρώξεο ηεο ΔΔ (Γαιιία, ΖΒ, Πνισλία, ινβελία). Tει Fax ,

165 Δμαγσγέο παξζέλνπ ειαηνιάδνπ από ηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, ,0 1800,0 1600,0 1400,0 1200,0 1000,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0, Οιιαλδία Απζηξία Διβεηία Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Αληίζηνηρε είλαη ε εηθόλα θαη ζε όηη αθνξά ηηο εμαγσγέο άιινπ ειαηνιάδνπ, κε ην ήκηζπ ηεο εμαγόκελεο πνζόηεηαο λα θαηεπζύλεηαη ζε Οιιαλδία, Διβεηία θαη Απζηξία, 15% πξνο ην Βέιγην θαη κηθξόηεξα πνζνζηά πξνο άιιεο ρώξεο ηεο ΔΔ θαη ηεο Αλαηνιηθήο Δπξώπεο (Ρσζία, Οπθξαλία). Δμαγσγέο άιινπ ειαηνιάδνπ από ηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, ,0 500,0 400,0 300,0 200,0 Βέιγην Οιιαλδία Απζηξία Διβεηία 100,0 0, Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Οη εμαγσγέο ηεο Γεξκαλίαο ζηελ θαηεγνξία ειαηόιαδν παξζέλν κεηλεθηηθό θηλνύληαη ζε πνιύ ρακειά επίπεδα (93 ηόλλνη θαη 283 ρηι. ην 2010) θαη θαηεπζύλνληαη ζρεδόλ ζην ζύλνιν ηνπο πξνο ηελ Οιιαλδία (κεξίδην 80-90%). Δμαγσγέο ειαηνιάδνπ παξζέλνπ κεηνλεθηηθνύ ( ), από ηε Γεξκαλία, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Οιιαλδία ύλνιν Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Καζαξέο εηζαγσγέο Οη θαζαξέο εηζαγσγέο ειαηνιάδνπ ηεο Γεξκαλίαο κεηώζεθαλ ην 2010 ζηνπο 52,7 ρηι. ηόλλνπο θαη 159,5 εθ. πεξίπνπ, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο. ε όξνπο Tει Fax ,

166 πνζόηεηαο, ε κείσζε ησλ θαζαξώλ εηζαγσγώλ ππνινγίδεηαη ζε 5% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο, ελώ ζε όξνπο αμίαο ζε 11,2%. Καζαξέο εηζαγσγέο ειαηνιάδνπ Γεξκαλίαο, πνζόηεηα ζε ηόλλνπο, Δηζαγσγέο: πνζόηεηα Καζαξέο εηζαγσγέο: Πνζόηεηα , , , , , , , , , , Καζαξέο εηζαγσγέο ειαηνιάδνπ Γεξκαλίαο, αμία ζε 1.000, Δηζαγσγέο: Αμία θαζαξέο εηζαγσγέο: Αμία , , , , , , , , , Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Σν πνζνζηό ησλ θαζαξώλ εηζαγσγώλ επί ηνπ ζπλόινπ ησλ εηζαγσγώλ πεξηνξίζηεθε ην 2010 ζην 90% έλαληη 95% ην Μεξίδην θαζαξώλ εηζαγσγώλ ειαηνιάδνπ (% πνζόηεηαο) ζηε Γεξκαλία, % 90% 5,1% 6,8% 6,5% 7,7% 10,0% 80% 70% 60% 50% 40% 94,9% 93,2% 93,5% 92,3% 90,0% Δμαγσγέο Καζαξέο εηζαγσγέο 30% 20% 10% 0% Πεγή: Destatis, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά ΗΗΗ. Πσιήζεηο Tει Fax ,

167 Με βάζε ηα ζηνηρεία πνπ δεκνζηεύεη ν ζύλδεζκνο παξαγσγώλ θξακβέιαηνπ UFOP (έξεπλα αγνξάο AMI/GfK), ε αγνξά ειαίσλ θαη ιηπώλ ηεο Γεξκαλίαο έρεη αμία 2,35 δηο (2009): ην κεγαιύηεξν πνζνζηό αθνξά βνύηπξν (0,95 δηο ) θαη καξγαξίλε (0,64 δηο ), ελώ πνζνζηό 20% ηεο αγνξάο, ήηνη 0,46 δηο, αθνξά θπηηθά έιαηα. Ο θύθινο εξγαζηώλ ηεο αγνξάο θπηηθώλ ειαίσλ ζηε Γεξκαλία κεηώζεθε ην 2009 ζηα 456,5 εθ., ζεκεηώλνληαο θάκςε θαηά 3,7% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. ην δηάζηεκα 2005/2009, ν θύθινο εξγαζηώλ γηα ηα θπηηθά έιαηα έρεη απμεζεί θαηά 13,1%. Ο θύθινο εξγαζηώλ γηα ην ειαηόιαδν ζεκείσζε πηώζε γηα ηξίηε ζπλερή ρξνληά θαη πεξηνξίζηεθε ζηα 149 εθ. (-10,7% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο). Έηζη, ζηελ πεληαεηία 2005/2009 ζεκεηώζεθε ζπλνιηθά κείσζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ην ειαηόιαδν θαηά 5,7%. Κύθινο εξγαζηώλ ειαηνιάδνπ θαη ζπλόινπ ειαίσλ ζε 1.000, Διαηόιαδν ύλνιν ειαίσλ Πεγή: GfK, AMI, UFOP. ε όξνπο πνζόηεηαο, ε αγνξά ειαίσλ θαη ιηπώλ ππνινγίδεηαη ζηα 839 εθ. ιίηξα (2009), κε ην κεξίδην ησλ θπηηθώλ ειαίσλ λα αλέξρεηαη ζε πνζνζηό 21,3%. Οη πσιήζεηο θπηηθώλ ειαίσλ πεξηνξίζηεθαλ ην 2009 ζηα 179 εθ. ιίηξα, κεηνύκελεο γηα ηέηαξηε ζπλερή ρξνληά. πλνιηθά, νη πσιήζεηο ειαίσλ κεηώζεθαλ ζηελ πεληαεηία θαηά 8 εθ. ιίηξα (-4,2%). Οη πσιήζεηο ειαηνιάδνπ έκεηλαλ ζηαζεξέο ην 2009 ζηα 29,5 ρηι. ιίηξα. ηελ πεληαεηία 2005/2009, νη πσιήζεηο ειαηνιάδνπ έρνπλ ζπλνιηθά πεξηνξηζηεί θαηά 5 εθ. ιίηξα (κείσζε θαηά 15,2%). Πσιήζεηο ειαηνιάδνπ θαη ζπλόινπ ειαίσλ ζε ιίηξα, Διαηόιαδν ύλνιν ειαίσλ Πεγή: GfK, AMI, UFOP. Tει Fax ,

168 Σν κεγαιύηεξν πνζνζηό - πεξίπνπ 1/3 - ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ ζηε γεξκαληθή αγνξά θπηηθώλ ειαίσλ αθνξά ην ειαηόιαδν, ελώ αθνινπζεί ην ιάδη θξάκβεο (Rapsöl), κε κεξίδην αγνξάο 24,4% ην Μεξίδηα αγνξάο ειαίσλ κε βάζε ηελ αμία, 2009, % Άιια έιαηα; 12,8% Λάδη θξάκβεο; 24,4% Αξαβνζηηέιαην; 2,9% Διαηόιαδν; 32,6% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ; 6,5% Ζιηέιαην; 23,3% Πεγή: GfK, AMI, UFOP Από ην 2006 θαη κεηά, ην κεξίδην αγνξάο ηνπ ειαηνιάδνπ ζε όξνπο αμίαο αθνινπζεί θαζνδηθή πνξεία, έρνληαο απσιέζεη ζην δηάζηεκα κηαο ηεηξαεηίαο 9 πνζνζηηαίεο κνλάδεο. θαη πεξηνξηδόκελν από ην 41,5% ζην 32,6%. Μεξίδηα αγνξάο % κε βάζε ηελ αμία, % 90% 15,9% 14,2% 13,5% 12,4% 12,8% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 39,1% 41,5% 39,9% 35,1% 32,6% 18,8% 23,3% 17,6% 16,5% 17,1% 8,7% 6,5% 8,1% 7,3% 7,2% 3,2% 3,8% 4,5% 3,2% 2,9% 14,8% 17,0% 19,1% 21,3% 24,4% Άιια έιαηα Διαηόιαδν Ζιηέιαην Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ Αξαβνζηηέιαην Λάδη θξάκβεο Πεγή: GfK, AMI, UFOP Απμεηηθή ηάζε έρεη ζεκεησζεί γηα ην ιάδη θξάκβεο (+10%) θαη ην ειηέιαην(+5%), ελώ πησηηθή ηάζε παξαηεξήζεθε γηα ην αξαβνζηηέιαην θαη ηα άιια έιαηα. Tει Fax ,

169 ε όξνπο πνζόηεηαο, ην κεξίδην αγνξάο ηνπ ειαηνιάδνπ ήηαλ ην ,1%, αθνινπζώληαο πησηηθή ηάζε ζηελ πεληαεηία 2005/2010 θαη έρνληαο πεξηνξηζηεί ζην δηάζηεκα απηό θαηά 2,5 πνζνζηηαίεο κνλάδεο, από ην 18,6% ζην 16,1%. Έηζη, ην ειαηόιαδν έρεη ηελ ηξίηε ζέζε ζηηο πξνηηκήζεηο ησλ θαηαλαισηώλ. Μεξίδηα αγνξάο ειαίσλ κε βάζε ηελ πνζόηεηα, 2010, % Άιια έιαηα 7,6% Διαηόιαδν 16,1% Λάδη θξάκβεο 35,1% Ζιηέιαην 33,8% Αξαβνζηηέιαην 2,6% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 4,8% Πεγή: GfK, AMI, UFOP, status Γηα πξώηε θνξά ην 2010 ην κεγαιύηεξν κεξίδην αγνξάο θαηέρεη ην ιάδη θξάκβεο, μεπεξλώληαο ην ειηέιαην (33,9% ην 2009, 33,8% ην 2010). Έηζη, ην κεξίδην ηνπ θξακβέιαηνπ ππεξδηπιαζηάζηεθε εληόο ηεο πεληαεηίαο 2005/2010 μεπεξλώληαο ην 2010 ην 35%. Μεξίδηα αγνξάο % κε βάζε ηελ πνζόηεηα, % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 10,6% 10,3% 9,2% 8,7% 8,4% 7,6% 18,6% 17,2% 17,5% 16,4% 16,5% 16,1% 30,8% 33,9% 33,8% 36,1% 35,8% 35,5% 4,8% 15,5% 8,9% 2,6% 14,9% 13,9% 15,7% 3,1% 3,7% 2,3% 4,0% 3,2% 35,1% 30,1% 14,9% 18,5% 20,8% 24,9% Άιια έιαηα Διαηόιαδν Ζιηέιαην Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ Αξαβνζηηέιαην Λάδη θξάκβεο Πεγή: GfK, AMI, UFOP, status Tει Fax ,

170 Ζ πηώζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ην ειαηόιαδν ην 2009 νθείιεηαη ζε πηώζε ηεο ηηκήο ηνπ, πνπ ππνρώξεζε θαηά 0,60 ζηα 5,05 /ιίηξν. Ζ παξαηήξεζε απηή δελ ηζρύεη σζηόζν γηα ην ζύλνιν ηεο πεληαεηίαο 2005/2009, θαζώο ε θαζνδηθή ηάζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ην ειαηόιαδν ζπλδέεηαη θαη κε κείσζε ηεο πσινύκελεο πνζόηεηαο. Ληαληθή ηηκή πώιεζεο ειαηνιάδνπ θαη άιισλ ειαίσλ, ζε /ιίηξν, ,00 6,00 5,00 4,00 4,54 5,87 5,46 5,65 5,05 Διαηόιαδν Μέζνο όξνο ειαίσλ 3,00 2,00 1,00 2,64 2,55 2,16 2,43 2, Πεγή: GfK, AMI, UFOP Σν ειαηόιαδν έρεη ηελ πςειόηεξε ηηκή ιηαληθήο πώιεζεο έλαληη όισλ ησλ άιισλ θπηηθώλ ειαίσλ. Σν ειηέιαην, παξά ηελ ζπλερή αύμεζε ηεο ηηκήο ηνπ ηελ ηειεπηαία πεληαεηία, παξακέλεη ην θζελόηεξν έιαην, κε ιηαληθή ηηκή πώιεζεο πνπ αλήιζε ζε 1,75 /ιίηξν ην εκαληηθά θζελόηεξν από ην ειαηόιαδν είλαη θαη ην ιάδη θξάκβεο (εγρσξίσο παξαγόκελν θαη εηζαγόκελν θπξίσο από γεηηνληθέο ρώξεο, όπσο ε Απζηξία), ηνπ νπνίνπ ε ιηαληθή ηηκή πώιεζεο ήηαλ ην ,07 /ιίηξν έλαληη 5,05 /ιίηξν γηα ην ειαηόιαδν. Ληαληθή ηηκή πώιεζεο ειαηνιάδνπ θαη άιισλ ειαίσλ, ζε /ιίηξν, ,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 Λάδη θξάκβεο Αξαβνζηηέιαην Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ Ζιηέιαην Διαηόιαδν Άιια έιαηα 1, Πεγή: GfK, AMI, UFOP Tει Fax ,

171 Σα ζηνηρεία πνπ δεκνζηεύεη ν ζύλδεζκνο παξαγσγώλ θξακβέιαηνπ UFOP θαίλεηαη όηη ππεξεθηηκνύλ ην πνζνζηό ηνπ θξακβέιαηνπ ζηελ αγνξά: κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Nielsen γηα ην γεξκαληθό ιηαλεκπόξην, ην πνζνζηό ηνπ θξακβέιαηνπ ζηελ αγνξά δελ μεπεξλά ην 14% ηεο αμίαο θαη ην 11% ηεο πνζόηεηαο (ζην ζπλεκκέλν παξάξηεκα παξαηίζεληαη αλαιπηηθά ηα ζηνηρεία). Από ηα ζηνηρεία ηεο Nielsen πξνθύπηεη όηη ην κεγαιύηεξν κεξίδην αγνξάο έρεη ην ειαηόιαδν (35% αμίαο, 16,7% πνζόηεηαο ην 2010), αθνινπζνύκελν από ην ειηέιαην (20,5% αμίαο, 34,8% πνζόηεηαο), ηα κείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ (13,9% αμίαο, 26,4% πνζόηεηαο) θαη ζηελ ηέηαξηε ζέζε ην θξακβέιαην (13,7% αμίαο, 11,2% πνζόηεηαο). Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηελ πνζόηεηα 2010 (%) Λνηπ ά; 10,9% Διαηόιαδν; 16,7% Κξακβέιαην; 11,2% Ζιηέιαην; 34,8% Φπηηθά έιαηα; 26,4% Μεξίδηα αγνξάο κε βάζε ηνλ θύθιν εξγαζηώλ 2010 (%) Λνηπά; 16,9% Διαηόιαδν; 35,0% Κξακβέιαην; 13,7% Φπηηθά έιαηα; 13,9% Ζιηέιαην; 20,5% Πεγή: Nielsen, LZ Βαζηθό ζπκπέξαζκα ζην νπνίν ζπκθσλνύλ ηα ζηνηρεία ησλ εηαηξεηώλ εξεπλώλ αγνξάο Nielsen θαη GfK είλαη ε ζπξξίθλσζε ηεο αγνξάο ειαίσλ ην 2010, κε κείσζε ηεο πνζόηεηαο πσιήζεσλ. Tει Fax ,

172 IV. Γηαλνκή Σν θύξην ραξαθηεξηζηηθό ηεο αγνξάο ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία είλαη ε ηκεκαηνπνίεζή ηεο. Δμαηξεηηθά παξζέλν ειαηόιαδν δηαθηλείηαη ηόζν ζηα supermarket θαη ηα discounters, όζν θαη ζηα πνιπθαηαζηήκαηα θαη ηα θαηαζηήκαηα delicatessen, κε απνηέιεζκα ην θάζκα ηηκώλ ζην νπνίν δηαηίζεηαη λα είλαη επξύηαην. Σν κεξίδην αγνξάο ησλ supermarkets (ζπκπεξηιακβαλνκέλσλ ησλ discounters) ζηελ αγνξά ειαηνιάδνπ ππνινγίδεηαη ζε 77% πεξίπνπ ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη 64,4% ζε όξνπο αμίαο. Σα θαηαζηήκαηα delicatessen πσινύλ πνζνζηό κόλν 8% ηεο ζπλνιηθήο πνζόηεηαο ειαηνιάδνπ, όκσο ην κεξίδην αγνξάο ηνπο ζε όξνπο αμίαο είλαη ηξηπιάζην (24%) από όηη ζε όξνπο πνζόηεηαο. Καλάιηα δηαλνκήο ειαηνιάδνπ (ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη αμίαο) 100% % % Δπ αλεμαγσγέο Δζηίαζε 40% Delikatessen Supermarket, discounters 20% 0% Πνζόηεηα Αμία Πεγή: MEDFROL, Uni Giessen, 2007 Σν κεξίδην αγνξάο ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο γηα ηελ θαηεγνξία «ιίπε θαη έιαηα» αλέξρεηαη, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Nielsen, ζε 41,5% (2010, έλαληη 40,2% ην 2009) επί ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ πνζνζηό πνπ πξνζεγγηζηηθά ζα πξέπεη λα ηζρύεη θαη γηα ην ειαηόιαδν, δεδνκέλνπ όηη θάζε αιπζίδα ιηαληθήο δηαζέηεη ηνπιάρηζηνλ κία δηθή ηεο εηηθέηα ειαηνιάδνπ, π.ρ. Ζ αιπζίδα Rewe δηαζέηεη ηελ εηηθέηα ja! (Discount price segment), ηελ εηηθέηα Rewe ζην κεζαίν ηκήκα ηηκώλ (ειαηόιαδν από ηε εηεία Κξήηεο) θαζώο θαη ηελ ζεηξά delicatessen πξντόλησλ Rewe Feine Welt, πνπ πεξηιακβάλεη απνθιεηζηηθά DOP ειαηόιαδα από ηελ Ηηαιία H αιπζίδα Edeka δηαζέηεη ηελ εηηθέηα Gut & Günstig (discount) θαη ηελ Edeka (κεζαίν ηκήκα ηηκώλ), θαζώο θαη ηηο ζεηξέο πξντόλησλ αλά ρώξα Edeka Italia, La France θαη España, γηα ηηο Ηηαιία, Γαιιία θαη Ηζπαλία αληηζηνίρσο (κόλν ε πξώηε πεξηιακβάλεη πξνο ην παξόλ ειαηόιαδν) θαη Edeka Bio (βηνινγηθά) Ζ αιπζίδα Kaisers έρεη ηελ εηηθέηα A&P (discount price segment), ηελ Naturkind (βηνινγηθά) θαη ηελ De Niro (ζεηξά ηηαιηθώλ πξντόλησλ) Ζ cash+carry Metro έρεη ηηο εηηθέηεο Aro (discount price segment) θαη Fine Food Finestro Ζ discounter αιπζίδα Aldi Süd δηαζέηεη ηηο Cucina, Castello, Alles Bio (γηα ηα βηνινγηθά), Lyttos (ζεηξά πξντόλησλ από ηελ Διιάδα πνπ δηαηίζεηαη ζε εβδνκάδεο πξνζθνξώλ, πρ. Ζ discounter αιπζίδα Lidl δηαζέηεη ηηο Luccese Tει Fax ,

173 H discounter αιπζίδα Penny δηαζέηεη ηηο Mitakos (ειιεληθό ειαηόιαδν) θαη Orto Mio Ζ αιπζίδα discounter Norma έρεη ηηο εηηθέηεο Costa Delicata, Villa Gusto, Belluccino Ζ αιπζίδα drogerie Rossmann δηαζέηεη ηελ εηηθέηα EnerBio (βηνινγηθά) ελώ ε αιπζίδα dm ζπλεξγάδεηαη κε ηελ εηαηξεία βηνινγηθώλ Alnatura Από ηνπο θπξηόηεξνπο πξνκεζεπηέο ειαηνιάδνπ ζηε γεξκαληθή αγνξά είλαη: ε ηζπαληθή SOS Cuetara, κε ηε κάξθα Carbonell θαη ηε Sasso o όκηινο Unilever κε ηηο κάξθεο Bertolli θαη Mazola ε γεξκαληθή εηαηξεία Kölln, ε νπνία εμαγόξαζε ην 2006 ηε κάξθα Livio από ηε Unilever. H Kölln δηαζέηεη ηζρπξή παξνπζία ζηε γεξκαληθή αγνξά κε ηηο κάξθεο Biskin θαη Becht s (άιια θπηηθά έιαηα θαη ιίπε) ε γεξκαληθή εηζαγσγηθή εηαηξεία Importhaus Wilms (Zertus Gruppe) κε ηηο κάξθεο Gaea (Διιάδα), Pons (Ηζπαλία), PrimOli (Ηηαιία), Raineri (Ηηαιία), Le Chiuse fra I Cipressi (Ηηαιία), θαη ε βξεηαληθή κάξθα The International Collection (άιια έιαηα, όπσο ζεζακέιαην, ιάδη ηξνύθαο θνθ.) ε γεξκαληθή εηζαγσγηθή Feinkost Dittmann κε ηηο κάξθεο Olyssos (Διιάδα), Olitalia (Ηηαιία), La Española (Ηζπαλία), La Tourangelle (Γαιιία, άιια έιαηα) ε γεξκαληθή εηζαγσγηθή εηαηξεία Kattus, κε πξντόληα κε ηε δηθή ηεο εηηθέηα, θαη έκθαζε ζηελ Ηηαιία, ε Rila Feinkost Importe εηαηξεία πνπ ζπλζέηεη ζεηξέο πξντόλησλ από δηάθνξεο ρώξεο (Γαιιία, Μεμηθό, Ηλδία, Αξαβηθέο ρώξεο, αζηαηηθέο ρώξεο θνθ.). Διαηόιαδν πεξηιακβάλεηαη ζηηο ζεηξέο πξντόλησλ Liakada (Διιάδα), Rinatura Bio (βηνινγηθά), Ibero (Ηζπαλία) ε γεξκαληθή εηζαγσγσγηθή Dunekacke & Wilms κε ηε κάξθα Basso, πνπ πεξηιακβάλεη ειαηόιαδα από κεζνγεηαθέο ρώξεο (Διιάδα, Ηηαιία, Ηζπαλία, Σνπξθία), ηελ ηηαιηθή κάξθα Bartolini, ηε κάξθα Apicorno θαη ηε κάξθα La Comtesse (άιια έιαηα) ε γεξκαληθή εηζαγσγηθή HMF (MDS Gruppe) κε ηε κάξθα San Centino θαη πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο, όπσο ηα Lyttos γηα ηα Aldi Süd θαη Daidalos γηα ηα Aldi Nord ε γεξκαληθή Henry Lamotte Oils GmbH ε γεξκαληθή παξαγσγηθή θαη εηζαγσγηθή εηαηξεία Brändle κε ηα νκώλπκα πξντόληα θαη πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο. Ζ εηαηξεία έρεη κόιηο θπθινθνξήζεη ζηελ αγνξά κηα ζεηξά πξντόλησλ κε ηελ επσλπκία Vita - Öle aus aller Welt «Λάδηα από όιν ηνλ θόζκν» πνπ πεξηιακβάλεη είδε όπσο ζεζακέιαην, ιάδη από θαξύδηα, από ηξνύθα θα. εηζαγσγηθέο εηαηξείεο όπσο o ε Importhaus Hellriegel κε ηε δηθή ηεο κάξθα Bella Donna πνπ πεξηιακβάλεη ειαηόιαδα από Ηηαιία θαη Ηζπαλία o ε ΔΜΑ Delikatessen Importhaus κε πιήζνο ειαηνιάδσλ από Ηηαιία, Ηζπαλία, Πνξηνγαιία θαη Διιάδα, είηε κε ηε δηθή ηεο εηηθέηα, είηε κε ηελ εηηθέηα ηνπ παξαγσγνύ o ε BioGourmet πνπ δηαζέηεη κόλν βηνινγηθά πξντόληα κε ηε δηθή ηεο εηηθέηα Tει Fax ,

174 εκεηώλεηαη όηη ε Nestle/ Maggi, παξά ην γεγνλόο όηη δηαλέκεη ζηε Γεξκαλία πξντόληα ηεο ζεηξάο Thomy δελ δηαλέκεη ειαηόιαδν, παξά κόλν ειηέιαην, έλα κείγκα ειαηνιάδνπ/ειηειαίνπ θαη έλα κείγκα ειηειαίνπ/θξακβειαίνπ. Σάζεηο πνπ κπνξεί λα παξαηεξήζεη θαλείο ζηελ αγνξά είλαη ε δηεύξπλζε ηεο παξνπζίαο ειαηνιάδσλ κε ζαθή ηελ αλαθνξά ζε πξνέιεπζε από ζπγθεθξηκέλε γεσγξαθηθή πεξηνρή, ΠΓΔ/ΠΟΠ αθόκα θαη ζε πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο. Ζ ηάζε απηή γίλεηαη όιν θαη εληνλόηεξε, ηδίσο από ηε ζηηγκή πνπ νη ζεηξέο πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο δελ πεξηνξίδνληαη ζην discount price segment, αιιά δηαθξίλνληαη ζε επίπεδα ηηκώλ. Σν παξάδεηγκα ηεο ζεηξάο Rewe Feine Welt είλαη πνιύ ραξαθηεξηζηηθό, θαζώο πεξηιακβάλεη ηέζζεξα ειαηόιαδα από ηηο πεξηνρέο ηεο Ηηαιίαο Σνζθάλε (ΠΓΔ), ηθειία Valli Trapanesi (ΠΟΠ), Απνπιία Terra di Bari (ΠΟΠ), θαη Οπκπξηα ΠΟΠ Colli Assisi Spoleto, ηα νπνία δηαηίζεληαη μερσξηζηά ζε γπάιηλεο ζπζθεπαζίεο ηνπ κηζνύ ιίηξνπ, θαζώο θαη όια καδί ζε mini θηάιεο κέζα ζε ραξηνλέληα ζπζθεπαζία ε δηεύξπλζε ηεο παξνπζίαο άιισλ ειαίσλ, όπσο αξσκαηηθώλ θαη από μεξνύο θαξπνύο. Ζ παξνπζία ησλ πξντόλησλ απηώλ δελ πεξηνξίδεηαη ζην ηκήκα gourmet ησλ πνιπθαηαζηεκάησλ, ή ζε θαηαζηήκαηα delicatessen αιιά επεθηείλεηαη θαη ζε αιπζίδεο supermarket. Με βάζε νξηζκέλεο εθηηκήζεηο, ε εμέιημε απηή ζπλδέεηαη κε ην γεγνλόο όηη ην πνζνζηό ησλ λνηθνθπξηώλ πνπ ρξεζηκνπνηνύλ ηνπιάρηζηνλ ηξία είδε ειαίσλ ζηελ θνπδίλα ηνπο αλέξρεηαη ζε 80%. ρεηηθά κε ηελ εμάπισζε ησλ βηνινγηθώλ ειαίσλ, απηή εκθαλίδεηαη λα είλαη ζπλερήο, κε ζρεηηθά βξαδείο όκσο ξπζκνύο. Με βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ ζπλδέζκνπ βηνινγηθώλ BÖLW, ην 2010 ε αύμεζε ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ γηα ηα βηνινγηθά ήηαλ 2%, θαη γηα ηελ θαηεγνξία ιίπε/έιαηα ηεο ηάμεο ηνπ 5%, ελώ ην πξνεγνύκελν έηνο ε αγνξά βηνινγηθώλ είρε εκθαλίζεη ζηαζηκόηεηα ζην ζύλνιό ηεο θαη ξπζκό αλάπηπμεο 1,5% γηα ηα ιίπε/έιαηα. V. Φνξείο θαη νξγαληζκνί, δνθηκέο ειαηνιάδνπ θαη βξαβεία Σν κνλαδηθό πηζηνπνηεκέλν δεκόζην πάλει νξγαλνιεπηηθνύ ειέγρνπ ζηε Γεξκαλία είλαη απηό ηεο ππεξεζίαο αζθάιεηαο ηξνθίκσλ ηεο Βαπαξίαο -Olivenöl Sensorik Panel des Bayerischen Landesamtes für Gesundheit und Lebensmittelsicherheit (LGL), ην νπνίν ηδξύζεθε ην 1999 θαη αλαγλσξίζηεθε από ην IOOC ην Πέξαλ απηνύ, ππάξρνπλ αθόκα δύν πάλει όρη δεκόζηα γηα ηε δηεμαγσγή νξγαλνιεπηηθνύ ειέγρνπ ειαηνιάδσλ: Deutsches Olivenöl Panel DOP, ηεο «νκάδαο ελεκέξσζεο γηα ην ειαηόιαδν» Informationsgemeinschaft Olivenöl - DGF-Olivenöl-Panel ηεο γεξκαληθήο έλσζεο γηα ηελ επηζηήκε ιηπώλ θαη ειαίσλ - Deutsche Gesellschaft für Fettwissenschaft ε νπνία είλαη κέινο ηεο Euro Fed Lipid. To DGF-Olivenöl-Panel ιεηηνπξγεί ζε ζπλεξγαζία κε ην νκνζπνλδηαθό εξεπλεηηθό ηλζηηηνύην Max Rubner Institut Ζ «Οκάδα ελεκέξσζεο γηα ην Διαηόιαδν» - Informationsgemeinschaft Olivenöl - ζπζηήζεθε ην 1998 γηα ηε δηάδνζε θαη πξνώζεζε ηνπ ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία. Καηά ηελ πξώηε δεθαπεληαεηία ηεο ιεηηνπξγίαο ηεο ( ), ε Δπηηξνπή ππνζηεξίρζεθε από πόξνπο ηεο Δπξσπατθήο Έλσζεο, ελώ έθηνηε ην έξγν ηεο Δπηηξνπήο ζπλερίδεηαη από ηα κέιε ηεο θαηά θύξην ιόγν εηαηξείεο πνπ δξαζηεξηνπνηνύληαη σο εηζαγσγείο θαη δηαλνκείο ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία. Βαζηθέο δξαζηεξηόηεηεο ηεο Δπηηξνπήο είλαη ε Tει Fax ,

175 δηνξγάλσζε ζεκηλαξίσλ γεπζηγλσζίαο γηα ην ειαηόιαδν θαη ε δηεμαγσγή νξγαλνιεπηηθώλ ειέγρσλ από ην αξκόδην πάλει (Deutsches Olivenöl Panel - DOP) γηα ηελ θαηεγνξηνπνίεζε ηνπ ειαηνιάδνπ κε βάζε ηα θξηηήξηα ηνπ IOOC θαη ηεο ΔΔ. Σα γλσζηόηεξα ηεζη θαη βξαβεία ειαηνιάδνπ ζηε Γεξκαλία είλαη ηεζη ηνπ ηδξύκαηνο Stiftung Warentest. Σν ίδξπκα Stiftung Warentest ηδξύζεθε ην 1964 κε απόθαζε ηνπ γεξκαληθνύ θνηλνβνπιίνπ, σο αλεμάξηεηνο θνξέαο γηα ηελ δηεμαγσγή δνθηκώλ πξντόλησλ θαη ππεξεζηώλ, κε ζηόρν ηελ θαζνδήγεζε θαη πξνζηαζία ηνπ θαηαλαισηή. Βαζηθή πεγή εζόδσλ ηνπ ηδξύκαηνο είλαη νη πσιήζεηο ησλ ηεπρώλ ηνπ πεξηνδηθνύ κε ηα απνηειέζκαηα ησλ δνθηκώλ. Σν 2010, ην πεξηνδηθό είρε ζπλδξνκεηέο θαη πξαγκαηνπνηνύζε πεξαηηέξσ πσιήζεηο ηεπρώλ θάζε κήλα, πιεζηάδνληαο έηζη ην κηζό εθαηνκκύξην αληίηππα. Σα ηεζη ηνπ Stiftung Warentest ζεσξείηαη όηη έρνπλ κεγάιε επίδξαζε ζηηο πσιήζεηο θαη γηα ην ιόγν απηό ζπρλά ππξνδνηνύλ αληηδξάζεηο. Σν πην πξόζθαην ηεζη γηα ην ειαηόιαδν δηεμήρζε ην Μάξηην 2010 (βι. έγγξαθν Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ ΑΠΦ 3085/334/ ), ελώ ηα πξνεγνύκελα είραλ δηεμαρζεί ην Μάην 2006 θαη Οθηώβξην Σα θξηηήξηα αμηνιόγεζεο ησλ ηεζη απηώλ είλαη ηα νξγαλνιεπηηθά θαη ρεκηθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ πξντόληνο, ε απνπζία επηβιαβώλ νπζηώλ, ε θαηαιιειόιεηα ηεο ζπζθεπαζίαο θαη ε πιεξόηεηα ησλ αλαγξαθόκελσλ ζηελ εηηθέηα πιεξνθνξηώλ. ηεζη ηνπ πεξηνδηθνύ Ökotest, κε πιένλ πξόζθαηα ηα ηεζη ηνπ Μαΐνπ θαη Οθησβξίνπ ηεζη ηνπ πεξηνδηθνύ Guter Rat - «θαιή ζπκβνπιή», πεξίπνπ αληίηππα ην κήλα. Σν πην πξόζθαην ηεζη γηα ην ειαηόιαδν δεκνζηεύηεθε ην Μάξηην ηεζη θαη βξαβείν ειαηνιάδνπ Olio Award ηνπ πεξηνδηθνύ γεπζηγλσζίαο θαη καγεηξηθήο Der Feinschmecker (πεξίπνπ ηεύρε κεληαίσο). Σν βξαβείν Olio Award απνλέκεηαη εηεζίσο από ην 2009 θαη κεηά, θαηόπηλ δνθηκήο πνπ δηεμάγεηαη από θξηηηθή επηηξνπή απνηεινύκελε από 14 εηδηθνύο από δηάθνξεο ρώξεο (Γεξκαλία, Διιάδα, Ηηαιία, Ηζπαλία, Γαιιία, ΖΠΑ θαη Απζηξαιία). εκεηώλεηαη ηέινο όηη ε πξνώζεζε ηνπ θξακβέιαηνπ από ηνλ ζύλδεζκν ησλ παξαγσγώλ UFOP πεξηιακβάλεη κεηαμύ άιισλ ζπλερή παξνπζία ζηελ έθζεζε Grüne Woche, ζπκκεηνρή ζηα ζπλέδξηα δηαηξνθνιόγσλ θαη δηαβεηνινγηθήο εηαηξείαο, έθδνζε δηαθεκηζηηθνύ πιηθνύ (πεξηνδηθό, ζπληαγέο, δηθηπαθνί ηόπνη), θαηαρσξήζεηο advertorials, πξνζθιήζεηο δεκνζηνγξάθσλ ζε πεξηνρέο παξαγσγήο, απνλνκή βξαβείνπ ζε ζπλεξγαζία κε ηε DFG. Ζ πξνώζεζε ηνπ θξακβέιαηνπ δίλεη έκθαζε ζηελ πνηόηεηα ηνπ πξντόληνο, ζηελ θαηαιιειόηεηα ηνπ γηα πγηεηλή δηαηξνθή θαη ζηε ζπκβαηόηεηα ηνπ κε ηε κεζνγεηαθή θνπδίλα. Πεγή: UFOP Τπόκλεκα: κε θίηξηλν ρξώκα: κνλναθόξεζηα ιηπαξά νμέα κε κπιε ρξώκα: πνιπαθόξεζηα ιηπαξά νμέα κε κσβ ρξώκα: θνξεζκέλα ιηπαξά νμέα Tει Fax ,

176 Παξάξηεκα Πίλαθαο 1 Πσιήζεηο - πνζόηεηα ζε ιίηξα Λάδη θξάκβεο Αξαβνζηηέιαην Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ Ζιηέιαην Διαηόιαδν Άιια έιαηα ύλνιν ειαίσλ Μεξίδην αγνξάο % πνζόηεηαο Λάδη θξάκβεο 14,9% 18,5% 20,8% 24,9% 30,1% 35,1% Αξαβνζηηέιαην 4,0% 3,2% 3,1% 3,7% 2,3% 2,6% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 15,7% 14,9% 13,9% 15,5% 8,9% 4,8% Ζιηέιαην 36,1% 35,8% 35,5% 30,8% 33,9% 33,8% Διαηόιαδν 18,6% 17,2% 17,5% 16,4% 16,5% 16,1% Άιια έιαηα 10,6% 10,3% 9,2% 8,7% 8,4% 7,6% ύλνιν ειαίσλ 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Δηήζηα κεηαβνιή πνζόηεηαο % Λάδη θξάκβεο 21,8% 11,4% 18,2% 20,1% 15,2% Αξαβνζηηέιαην -21,1% -4,8% 19,1% -38,5% 12,2% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ -6,5% -7,6% 9,6% -42,8% -46,6% Ζιηέιαην -2,4% -1,8% -14,6% 9,7% -1,6% Διαηόιαδν -9,0% 0,5% -7,3% -0,1% -3,2% Άιια έιαηα -4,4% -12,2% -6,9% -3,0% -10,5% ύλνιν ειαίσλ -1,6% -1,0% -1,4% -0,3% -1,2% Πεγή: UFOP Geschäftsbericht / AMI, GfK Haushaltspanel 2010 Γηα ηα ζηνηρεία 2010, UFOP Pressemitteilung vom / AMI, GfK Haushaltspanel Tει Fax ,

177 Πίλαθαο 2 Κύθινο εξγαζηώλ ζε επξώ Λάδη θξάκβεο Αξαβνζηηέιαην Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ Ζιηέιαην Διαηόιαδν Άιια έιαηα ύλνιν ειαίσλ Μεξίδην αγνξάο % κε βάζε ηελ αμία Λάδη θξάκβεο 14,8% 17,0% 19,1% 21,3% 24,4% Αξαβνζηηέιαην 4,5% 3,2% 3,2% 3,8% 2,9% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 8,1% 7,3% 7,2% 8,7% 6,5% Ζιηέιαην 17,6% 16,5% 17,1% 18,8% 23,3% Διαηόιαδν 39,1% 41,5% 39,9% 35,1% 32,6% Άιια έιαηα 15,9% 14,2% 13,5% 12,4% 12,8% ύλνιν ειαίσλ 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% Δηήζηα κεηαβνιή % Λάδη θξάκβεο 27,5% 9,0% 21,5% 10,5% Αξαβνζηηέιαην -21,4% -4,0% 29,2% -27,0% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 0,3% -4,5% 31,9% -28,1% Ζιηέιαην 4,2% 0,8% 19,5% 19,2% Διαηόιαδν 17,7% -6,5% -4,1% -10,7% Άιια έιαηα -1,1% -7,4% -0,6% -0,7% ύλνιν ειαίσλ 10,7% -2,6% 8,9% -3,7% Πεγή: UFOP Geschäftsbericht / AMI, GfK Haushaltspanel 2010 Πίλαθαο 3 Σηκή ιηαληθήο πώιεζεο ζε επξώ/ιίηξν Λάδη θξάκβεο 2,14 2,24 2,19 2,25 2,07 Αξαβνζηηέιαην 2,46 2,45 2,47 2,68 3,18 Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 1,11 1,19 1,23 1,48 1,86 Ζιηέιαην 1,05 1,12 1,15 1,61 1,75 Διαηόιαδν 4,54 5,87 5,46 5,65 5,05 Άιια έιαηα 3,24 3,35 3,53 3,77 3,86 Μέζνο όξνο ειαίσλ 2,16 2,43 2,39 2,64 2,55 Δηήζηα κεηαβνιή ηηκήο ιηαληθήο πώιεζεο % Λάδη θξάκβεο 4,7% -2,2% 2,7% -8,0% Αξαβνζηηέιαην -0,4% 0,8% 8,5% 18,7% Μείγκαηα θπηηθώλ ειαίσλ 7,2% 3,4% 20,3% 25,7% Ζιηέιαην 6,7% 2,7% 40,0% 8,7% Διαηόιαδν 29,3% -7,0% 3,5% -10,6% Άιια έιαηα 3,4% 5,4% 6,8% 2,4% Μέζνο όξνο ειαίσλ 12,5% -1,6% 10,5% -3,4% Πεγή: UFOP Geschäftsbericht / AMI, GfK Haushaltspanel 2010 Tει Fax ,

178 Πίλαθαο 4 Κύθινο εξγαζηώλ ζε Πσιήζεηο ζε Λίηξα Μέζε ηηκή /ιίηξν Διαηόιαδν , ,07 Διαηόιαδν , ,56 Διαηόιαδν 5,21 5,16 Ζιηέιαην , ,77 Ζιηέιαην , ,95 Ζιηέιαην 1,46 1,45 Φπηηθά έιαηα , ,89 Άιια θπηηθά έιαηα , ,34 Άιια θπηηθά έιαηα 1,35 1,30 Κξακβέιαην , ,65 Κξακβέιαην , ,02 Κξακβέιαην 3,51 3,03 Λνηπά , ,41 Λνηπά , ,70 Λνηπά 3,80 3,82 ύλνιν , ,79 ύλνιν , ,57 ύλνιν 2,47 2,46 Δηήζηα κεηαβνιή (%) 2009/2010 Δηήζηα κεηαβνιή (%) 2009/2010 Δηήζηα κεηαβνιή (%) 2009/2010 Διαηόιαδν -1,2% Διαηόιαδν -0,3% Διαηόιαδν -0,9% Ζιηέιαην -8,9% Ζιηέιαην -8,3% Ζιηέιαην -0,6% Φπηηθά έιαηα -11,7% Άιια θπηηθά έιαηα -8,0% Άιια θπηηθά έιαηα -4,1% Κξακβέιαην -5,1% Κξακβέιαην 10,2% Κξακβέιαην -13,9% Λνηπά 0,6% Λνηπά 0,1% Λνηπά 0,5% ύλνιν -4,7% ύλνιν -4,3% ύλνιν -0,5% Μεξίδην % Μεξίδην % Διαηόιαδν 33,8% 35,0% Διαηόιαδν 16,0% 16,7% Ζιηέιαην 21,4% 20,5% Ζιηέιαην 36,4% 34,8% Φπηηθά έιαηα 15,0% 13,9% Άιια θπηηθά έιαηα 27,5% 26,4% Κξακβέιαην 13,8% 13,7% Κξακβέιαην 9,7% 11,2% Λνηπά 16,0% 16,9% Λνηπά 10,4% 10,9% ύλνιν 100,0% 100,0% ύλνιν 100,0% 100,0% Πεγή: LZ, Nielsen, ηα ζηνηρεία αθνξνύλ MAT πεξίνδν Μάηνο-Απξίιηνο επόκελνπ έηνπο Tει Fax ,

179 Ζ αγνξά μπδηνύ ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε μπδηνύ ζηε Γεξκαλία αλήιζε ην 2009 ζε 2,1 ιίηξα εηεζίσο, ζεκεηώλνληαο άλνδν ζε ζρέζε κε ην πξνεγνύκελν έηνο. Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε μπδηνύ ζηε Γεξκαλία ζε ιίηξα, ,5 2,2 2,39 2,47 2,56 2,32 2,35 2,44 2,09 2,1 2 1,82 1,86 1,5 1 0, Πηγή: VKL Ο θύθινο εξγαζηώλ γηα ην μύδη αλήιζε ην 2009 ζε πεξίπνπ 130 εθ. (+7,1% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο), ελώ νη πσιήζεηο έθηαζαλ ηα hl (+9%). Πσιήζεηο μπδηνύ ζηε Γεξκαλία, Πνζόηεηα ζε hl Κύθινο εξγαζηώλ ζε Πηγή: VKL Έηζη, ε κέζε ηηκή δηακνξθώζεθε ην 2009 ζε 68,93 /hl. Tει Fax , 179

180 Μέζε ηηκή πώιεζεο μπδηνύ ( /hl) 75,00 70,00 70,14 68,93 65,00 67,23 60,00 55,00 50,00 53,12 52,05 50,42 53,84 52,28 53,50 53,09 45,00 40, Πηγή: VKL Σν κεγαιύηεξν κέξνο ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ αθνξά μύδη balsamico (55%), ελώ ην κεξίδην αγνξάο ηνπ μπδηνύ από θξαζί είλαη πεξίπνπ 26% θαη ηνπ κειόμπδνπ (5%). Κύθινο εξγαζηώλ γηα μύδη ζε εθ., 2009 Μειόμπδν 5% Λνηπά 6% Ξύδη κε βόηαλα 8% Ξύδη από θξαζί 26% Βalsamico 55% Πηγή: LΖ Ζ αμία ησλ εηζαγσγώλ μπδηνύ ηεο Γεξκαλίαο αλήιζε ην 2009 ζε πεξίπνπ 45,5 εθ. (-5% έλαληη ηνπ 2008), ελώ ε πνζόηεηα έθζαζε ηα hl (+8,4% έλαληη ηνπ 2008) Οη εμαγσγέο ηεο Γεξκαλίαο ην 2009 έθζαζαλ ζε αμία ηα 19,3 εθ. θαη ζε πνζόηεηα ηα hl. Tει Fax , 180

181 Δηζαγσγέο μπδηνύ ζηε Γεξκαλία ( ) Πνζόηεηα ζε hl Αμία ζε Πηγή: VKL Οη θπξηόηεξεο ρώξεο πξνέιεπζεο ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο είλαη ε Ηηαιία από ηελ νπνία πξνέξρεηαη πνζνζηό 63% ηεο εηζαγόκελεο πνζόηεηαο - ε Οιιαλδία (κεξίδην 17%), ε Διιάδα (7,4%) θαη ε Γαιιία (4,7%). Δηζαγσγέο μπδηνύ Γεξκαλίαο 2009 Πνζόηεηα ζε hl Αμία ζε Μέζε ηηκή /hl έσο 2 lt άλσ ησλ 2 lt έσο 2 lt άλσ ησλ 2 lt έσο 2 lt άλσ ησλ 2 lt Γαιιία ,41 49,55 Οιιαλδία ,59 27,76 Ηηαιία ,29 90,64 ΖΒ ,10 58,76 Γαλία ,24 60,42 Διιάδα ,69 32,04 Πνξηνγαιία ,38 Ηζπαλία ,42 81,66 Απζηξία ,30 57,40 Βέιγην ,20 200,00 Πνισλία ,91 18,78 Σζερία ,70 19,70 ΔΔ Σνπξθία ,07 ΖΠΑ ,33 76,27 Κίλα ,49 41,67 Ηαπσλία ,09 81,82 Λνηπέο ,77 464,57 ύλνιν Πεγή: Destatis Tει Fax , 181

182 Σν κεγαιύηεξν κέξνο ησλ εηζαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο αθνξά εηζαγσγέο ζε δνρεία έσο 2 lt. πγθεθξηκέλα ην 70% πεξίπνπ ηεο εηζαγόκελεο πνζόηεηαο εηζάγεηαη ζπζθεπαζκέλν, ελώ ην 30% ζε δνρεία άλσ ησλ 2 ιίηξσλ. ε όξνπο αμίαο, ην κεξίδην ησλ εηζαγσγώλ ζε δνρεία έσο 2 ιίηξα θζάλεη ην 85% ηεο ζπλνιηθήο αμίαο ησλ εμαγσγώλ, ελώ κόιηο ην 15% αθνξά εηζαγσγέο μπδηνύ ρύκα (ζε δνρεία άλσ ησλ 2 ιίηξσλ). Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Πνζόηεηα Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Αμία άλσ ησλ 2 lt 31% άλσ ησλ 2 lt 15% έσο 2 lt 69% έσο 2 lt 85% Πηγή: VKL Αμηνζεκείσην είλαη όηη νη εηζαγσγέο από ηε ρώξα καο αθνξνύλ ζρεδόλ ζην ζύλνιό ηνπο εηζαγσγέο ρύκα ζε αληίζεζε κε όηη ηζρύεη γηα άιιεο ρώξεο. Σν κεξίδην ησλ εηζαγσγώλ ρύκα θζάλεη ην 99% ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη ην 91% ζε όξνπο αμίαο. Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο από ηε Διιάδα Πνζόηεηα Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο από ηελ Διιάδα Αμία έσο 2 lt 1% έσο 2 lt 9% άλσ ησλ 2 lt 99% άλσ ησλ 2 lt 91% Πηγή: VKL Tει Fax , 182

183 ΗΗ. Σκεκαηνπνίεζε αγνξάο - Γηαλνκή ηε γεξκαληθή αγνξά κπνξεί λα δηαθξίλεη θαλείο ηξία βαζηθά ηκήκαηα: ην discount ηκήκα, πνπ αθνξά θπξίσο μύδη πξόζκεημε θξαζηνύ θαη κπξάληπ θαη κειόμπδν. Οη ηηκέο ησλ πξντόλησλ απηώλ θπκαίλεηαη κεηαμύ 0,39 /lt θαη 0,95 /lt θαη ε ζπζθεπαζία ηνπο είλαη πιαζηηθή. Κπξηόηεξν θαλάιη δηαλνκήο είλαη ηα discounter supermarket, όκσο ηέηνηα πξντόληα δηαηίζεληαη επίζεο θαη supermarket θαη Cash+Carry. ην κεζαίν ηκήκα ηεο αγνξάο., πνπ αθνξά μύδη από θξαζί θαη μύδη balsamico. Κπξίαξρεο κάξθεο ζην ηκήκα απηό ηεο αγνξάο, κε επξύηαηε παξνπζία ζε όια ηα θαλάιηα δηαλνκήο, είλαη νη γεξκαληθέο Kühne θαη Hengstenberg (νη νπνίεο παξάγνπλ επίζεο μύδη από κπξάληπ θαη κειόμπδν), θαζώο θαη νη κάξθεο Mazzetti, Maille (Unilever) θαη Ponti (πνπ εηζάγνληαη από ηνπο κεγαιύηεξνπο εηζαγσγείο delicatessen ηεο Γεξκαλίαο Importhaus Wilms θαη Feinkost Dittmann, αληηζηνίρσο), θαη ηα πξντόληα ηεο εηαηξείαο Kattus. ην ηκήκα απηό ηεο αγνξάο κπνξνύλ λα εληαρζνύλ επίζεο θαη ηα balsamico πξντόληα ηδησηηθήο εηηθέηαο ησλ αιπζίδσλ supermarket (π.ρ. ja! ηεο REWE θαη gut & günstig ηεο Edeka), θαζώο θαη νξηζκέλα πξντόληα ηηαιηθήο πξνέιεπζεο (π.ρ. Villa Grimelli, Antiqua Aceteria di Modena) ηα νπνία πσινύληαη ζε supermarket θαη cash+carry. Οη ηηκέο ησλ πξντόλησλ απηώλ θηλνύληαη κεηαμύ 3-6 /lt θαη σο πιηθό ζπζθεπαζίαο ρξεζηκνπνηείηαη ην γπαιί. ην premium ηκήκα ηεο αγνξάο πεξηιακβάλεη πξντόληα ησλ νπνίσλ ε ηηκή πώιεζεο ππεξβαίλεη ηα 10 /lt. ηελ θαηεγνξία απηή ππάγνληαη νξηζκέλα πξντόληα ησλ εηαηξεηώλ πνπ δξαζηεξηνπνηνύληαη θαη ζην κεζαίν ηκήκα ηεο αγνξάο (π.ρ. Mazzetti, Maille), θαζώο θαη πξντόληα ηηαιηθήο πξνέιεπζεο (Ortalli, Fini, Giusti) πνπ έρνπλ εμαζθαιίζεη ηε δηαλνκή ηνπο ζε κεγάιν βαζκό ζηα ηκήκαηα gourmet ησλ πνιπθαηαζηεκάησλ, αιιά επίζεο ζε κηθξόηεξν βαζκό θαη ζε supermarket θαη C+C. ηελ θαηεγνξία απηή ζπκπεξηιακβάλνληαη μέλσλ εηαηξεηώλ, όπσο ηα πξντόληα ησλ απζηξηαθώλ Mautner θαη Pölzner, ησλ ηζπαληθώλ Pedro Jimenez θαη Torres, θαζώο θαη ηα πξντόληα ηεο γεξκαληθήο Brennerei Ziegler, θαη ηνπ εηζαγσγηθνύ νίθνπ EMA Importhaus, πνπ δηαηίζεληαη κε ηελ εηηθέηα ηνπ. Αμηνζεκείσηε εμέιημε ηεο ηειεπηαίαο δηεηίαο είλαη ε δξαζηεξηνπνίεζε ησλ supermarket ζηε δεκηνπξγία premium πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο (όπσο ε De Niro ζηελ αιπζίδα supermarket Edeka θαη ε Rewe Feine Welt ζηελ αιπζίδα Rewe) κε ηηκέο πνπ αλέξρνληαη ζε 14 θαη 40 /lt αληηζηνίρσο. Ζ ζπζθεπαζία ησλ πξντόλησλ απηώλ είλαη γπάιηλε, ζπλήζσο κηθξήο πεξηεθηηθόηεηαο (250 ή 100 ml), ελώ ζε πνιιέο πεξηπηώζεηο ην ζρήκα ηεο θηάιεο είλαη πξσηόηππν, ή ε θηάιε είλαη ηνπνζεηεκέλε ζε θνπηί (όπσο ηα νηλνπλεπκαηώδε). Βηνινγηθά πξντόληα δηαηίζεληαη ηόζν ζηα supermarket θαη ζε κηθξό βαζκό ζε πνιπθαηαζηήκαηα θαη C+C όζν θαη ζε θαηαζηήκαηα βηνινγηθώλ πξντόλησλ, όπσο επίζεο θαη ζε drogeriemärkte (dm, Rossmann, Müller). Οη θπξηόηεξεο κάξθεο βηνινγηθώλ πξντόλησλ είλαη νη Bio Gourmet, Rapunzel, θαη Alnatura, ελώ βηνινγηθά πξντόληα δηαηίζεληαη ζε κηθξό βαζκό θαη από ηηο «ζπκβαηηθέο» κάξθεο (πρ. Mazzetti). Αμηνζεκείσην είλαη όηη, ε «αλαβάζκηζε» ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο ηα ηειεπηαία ρξόληα ζεκαηνδόηεζε όρη κόλν ηελ είζνδό ηνπο ζην premium ηκήκα ηεο αγνξάο, αιιά θαη ηε δεκηνπξγία ηδησηηθήο εηηθέηαο θαη γηα ηα βηνινγηθά πξντόληα (Rewe Bio, Edeka Bio Wertkost, Naturkind ζηα supermarket Kaiser s). Οη ηηκέο ησλ πξντόλησλ απηώλ θπκαίλνληαη κεηαμύ 7-8 /lt γηα ην balsamico θαη πεξί ηα 4,5 /lt γηα ην μύδη από θξαζί. Έηζη, ηα βηνινγηθά ηνπνζεηνύληαη από άπνςε ηηκήο ζην κεζαίν ηκήκα ηεο αγνξάο. Tει Fax , 183

184 Παξάξηεκα: Ληαληθέο ηηκέο πώιεζεο μπδηνύ Λιανικζσ τιμζσ πώληςησ ξυδιοφ ςτην Γερμανία Επωνυμία Είδοσ Ειςαγωγζασ/Διανομζασ Συςκευαςία Τιμή ςε Κατάςτημα πώληςησ Hengstenberg ξφδι από 1/3 κραςί, 2/3 μπράντυ 0,75 lt, πλαςτική 0,95 Metro C+C Hengstenberg ξφδι από κόκκινο κραςί 0,75 lt, πλαςτική 1,70 Metro C+C ξφδι από κόκκινο κραςί 0,5 lt, γυάλινη 1,99 Edeka Rhein Ruhr 2,19 Karstadt Hengstenberg ξφδι από λευκό κραςί 0,75 lt, πλαςτική 1,92 Metro C+C 0,5 lt, γυάλινη 2,19 Karstadt 2,29 Kaufhof Hengstenberg Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 1,99 Penny 1,99 Lidl 2,29 Edeka Rhein Ruhr Κühne Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 2,30 Metro C+C 2,29 REWE 2,49 Edeka Rhein Ruhr Κühne ξφδι από ιταλικό λευκό/κόκκινο κραςί 0,5 lt, γυάλινη 1,66 Metro C+C 2,29 Rewe 2,39 Karstadt 0,25 lt, γυάλινη 1,39 Kaiser's Κühne Balsamico Bianco 0,5 lt, γυάλινη 2,30 Metro C+C 2,29 REWE 2,49 Edeka Rhein Ruhr 2,99 Karstadt 184

185 0,25 lt, γυάλινη 1,59 Kaiser's Κühne ξφδι με χυμό ροδιοφ 0,5 lt, γυάλινη 2,30 Metro C+C 0,75 lt, Κühne Κühne μηλόξυδο γυάλινη 1,66 Metro C+C 0,75 lt, γυάλινη 1,02 Metro C+C ξφδι από 1/3 κραςί, 2/3 μπράντυ ξφδι από ιταλικό λευκό/κόκκινο κραςί Theodor Kattus GmbH 2 lt, γυάλινη 3,73 Metro C+C Kattus Kattus Aceto Balsamico di Modena Theodor Kattus GmbH 0,5 lt, γυάλινη 3,59 REWE 3,89 Edeka Rhein Ruhr Kattus Balsamico Bianco Theodor Kattus GmbH 0,5 lt, γυάλινη 3,79 REWE 3,89 Edeka Rhein Ruhr 0,25 lt, γυάλινη 2,49 REWE Kattus ξφδι με framboises/bärlauch/pikant Theodor Kattus GmbH Ponti Aceto di Vino Rosso/Bianco Feinkost Dittmann 1lt, γυάλινη 1,38 Metro C+C 1,99 Edeka Rhein Ruhr Ponti Aceto Balsamico di Modena Feinkost Dittmann 0,5 lt, γυάλινη 3,49 Edeka Rhein Ruhr 0,5 lt, γυάλινη 2,99 Karstadt 2,99 Kaiser's 2,99 Kaufhof Ponti Balsamico Bianco Feinkost Dittmann 0,5lt, γυάλινη 2,99 Karstadt 2,99 Kaiser's Rossini Aceto Balsamico di Modena Feinkost Dittmann 0,5 lt, γυάλινη 2,79 REWE 3,99 Karstadt Mazzetti Aceto Balsamico di Modena Importhaus Wilms 1lt, γυάλινη 5,34 Metro C+C 0,5 lt, γυάλινη 3,15 REWE 3,49 Edeka Rhein Ruhr 3,99 Karstadt 3,69 Kaiser's 3,49 Kaufhof Mazzetti Balsamico Bianco Importhaus Wilms 1lt, γυάλινη 5,34 Metro C+C 185

186 0,5 lt, γυάλινη 3,49 Kaiser's 3,49 Kaufhof Mazzetti Aceto Balsamico Tradizionale Importhaus Wilms 01,lt, ςε κουτί 106,88 Metro C+C Mazzetti Aceto Selezione Privata Importhaus Wilms 0,25 lt, γυάλινη 25,88 Metro C+C Maille (Unilever) Vinaigret du Vin Blanc Importhaus Wilms 0,5 lt, γυάλινη 2,66 Metro C+C 3,29 Karstadt 2,99 Kaiser's 0,25 lt, γυάλινη 1,99 Kaufhof Maille (Unilever) ξφδι από κόκκινο κραςί Importhaus Wilms 0,5 lt, γυάλινη 3,29 Karstadt 2,99 Kaiser's 0,25 lt, γυάλινη 1,99 Kaufhof Maille (Unilever) Vinaigret de Cidre Importhaus Wilms 0,5 lt, γυάλινη 2,66 Metro C+C Maille (Unilever) Vinaigret de Vin a l' estragon Importhaus Wilms 0,5 lt, γυάλινη 2,66 Metro C+C 0,25lt, γυάλινη 2,49 Kaiser's Maille (Unilever) Vinaigret au jus du framboise Importhaus Wilms 0,5 lt, γυάλινη 3,80 Metro C+C 0,25 lt, γυάλινη 2,49 Kaiser's Maille (Unilever) Sherry vinaigret Importhaus Wilms 0,5lt, γυάλινη 4,49 Kaiser's Bertolli Aceto Balsamico di Modena/Bianco 0,5 lt, γυάλινη 3,79 Kaufhof 0,25lt, De Cecco Aceto Balsamico di Modena γυάλινη 2,49 Edeka Rhein Ruhr A & P Aceto Balsamico di Modena Kaiser's Tengelmann GmbH 0,5 lt, γυάλινη 0,85 Kaiser's A & P ξφδι από 1/4 κραςί, 3/4 μπράντυ Kaiser's Tengelmann GmbH 1 lt, πλαςτική 0,39 Kaiser's De Niro Aceto Balsamico di Modena Kaiser's Tengelmann GmbH 0,25 lt, γυάλινη 3,59 Kaiser's ja! Aceto Balsamico di Modena Rewe GmbH 0,5 lt, γυάλινη 1,59 Rewe Gut & Günstig Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 1,09 Edeka Rhein Ruhr 186

187 Aro ξφδι από μπράντυ 1 lt, πλαςτική 0,39 Metro C+C Horeca Balsamico Bianco 5lt, πλαςτική 7,48 Metro C+C Horeca Balsamico di Modena 5lt, πλαςτική 7,48 Metro C+C Cascina Verdesole Balsamico Bianco ALC Warenvertriebsgesellschaft 0,5lt, γυάλινη 1,38 Metro C+C Cascina Verdesole Aceto Balsamico di Modena ALC Warenvertriebsgesellschaft 0,5 lt, γυάλινη 1,38 Metro C+C Ortalli Aceto Balsamico 0,25lt, γυάλινη 6,41 Metro C+C Ortalli Aceto Balsamico REWE Feine Welt 0,25lt, γυάλινη 9,99 REWE Orto Mio Balsamico di Modena Penny Markt GmbH 0,5 lt, γυάλινη 0,85 Penny Culinaria Aceto Balsamico di Modena/Bianco 1lt, γυάλινη 3,63 Metro C+C Culinaria ξφδι από Sherry / χυμό framboises 1lt, γυάλινη 5,98 Metro C+C Timbu ξφδι από 1/4 κραςί, 3/4 μπράντυ 1lt, πλαςτική 0,39 Penny De Burg ξφδι από μπράντυ 1lt, πλαςτική 0,55 REWE De Burg μηλόξυδο 1lt, πλαςτική 0,95 REWE Kim ξφδι από 1/4 κραςί, 3/4 μπράντυ 1lt, πλαςτική 0,39 Aldi Süd Acentino Balsamico Bianco/di Modena 0,5 lt, γυάλινη 0,85 Lidl Cucina Balsamico Bianco/ di Modena 0,5lt, γυάλινη 0,85 Aldi Süd Villa Grimelli Balsamico Bianco 0,5 lt, γυάλινη 1,99 REWE Fini Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 5,29 Edeka Rhein Ruhr 5,99 Karstadt Antiqua Aceteria di Modena Aceto Balsamico di Modena 1lt, γυάλινη 2,99 Metro C+C 0,5 lt, γυάλινη 2,99 Edeka Rhein Ruhr Antiqua Aceteria di Modena Prima Selezione, Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 12,99 Edeka Rhein Ruhr Medici Ermete Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 5,99 Edeka Rhein Ruhr Cavazza 1898 Balsamico di Modena με μζλι 0,25 lt, γυάλινη 5,99 Edeka Rhein Ruhr 187

188 Lorenza de Medici Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 13,99 Edeka Rhein Ruhr Due Vittorie Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 9,99 Edeka Rhein Ruhr Del Duca Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 4,99 Edeka Rhein Ruhr Monari Federzoni Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 2,29 Edeka Rhein Ruhr Giusti Aceto Balsamico di Modena EMA Importhaus 0,25 lt, γυάλινη 12,99 Karstadt 15,99 Kaufhof Torre Real, Miguel Torres ξφδι από κόκκινο/λευκό κραςί 0,5 lt, γυάλινη 6,99 Karstadt Prosecco ξφδι από Prosecco EMA Importhaus 0,5 lt, γυάλινη 5,99 Karstadt Mengazolli ξφδι από κόκκινο κραςί Dunekacke & Wilms 0,25 lt, ςε κουτί 19,99 Karstadt Vinagre du Jerez ξφδι από Sherry 0,25 lt, γυάλινη 3,99 Karstadt Selestane Vinaigre de la Champagne 0,5 lt, γυάλινη 4,49 Karstadt Manicardi Aceto Balsamico di Modena Raoul Rousso GmbH 0,25 lt, γυάλινη 6,99 Karstadt Santa Vigna Aceto Balsamico di Modena EMA Importhaus 0,25 lt, γυάλινη 15,99 Karstadt Aceto del Podesta Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 6,59 Karstadt La vecchia dispensa Aceto Balsamico di Modena Wolfram Berge GmbH 0,1 lt, γυάλινη 16,99 Karstadt Pölzer Spezialitäten Balsam από μήλο/ holunder etc. 0,25 lt, γυάλινη 5,49 Karstadt 6,59 Kaufhof Acetaia La benissima Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, ςε κουτί 14,5 Kaufhof Olmeda Originale Sherry Vinegar de Jerez 0,25 lt, γυάλινη 4,99 Kaufhof Johann Lafer Aceto Balsamico di Modena/Bianco Hengstenberg 0,25 lt, γυάλινη 4,99 Kaufhof Montosco Balsamico Bianco 0,25 lt, γυάλινη 4,99 Kaufhof 188

189 Pedro Jimenez Vinagre de Jerez Manolos Foodbroker GmbH 0,5 lt, γυάλινη 4,5 Kaufhof sotaroni, P.Jimenez Vinagre de Vino Manolos Foodbroker GmbH 0,25 lt, γυάλινη 7,99 Kaufhof El Majuelo Vinagre de Jerez 0,25 lt, γυάλινη 1 Kaufhof Di Gennaro Aceto Balsamico di Modena Di Gennaro Feinkosthandelsgesellschaft mbh 0,25 lt, γυάλινη 14,99 Kaufhof Pelzmann μηλόξυδο από τη Στυρία (Αυςτρία) 0,5 lt, γυάλινη 3,84 Metro C+C ξφδι από 1/3 κραςί, 2/3 μπράντυ, με βότανα (schweizerisches Rezept) 0,75 lt, γυάλινη 0,95 Metro C+C Kaufmann Kressi Carl Kühne Wiberg Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 4,27 Metro C+C Wiberg Balsamico Bianco 0,5 lt, γυάλινη 6,41 Metro C+C Wiberg ξφδι με χυμό βατόμουρων/passionsfrucht 0,5 lt, γυάλινη 9,08 Metro C+C Wiberg Sherry 0,5 lt, γυάλινη 6,94 Metro C+C Wiberg ξφδι με χυμό αχλαδιοφ 0,5 lt, γυάλινη 5,45 Metro C+C Mutti s.p.a ξφδι με χυμό τομάτασ 0,5 lt, γυάλινη 3,48 Metro C+C Mautner ξφδι με χυμό δαμάςκηνου/ροδάκινου/ framboise 0,25 lt, γυάλινη 5,08 Metro C+C 5,99 Kaufhof Ziegler Brennerei ξφδι με χυμό βερφκοκου/μήλου/αχλαδιοφ/framboise 0,1 lt, γυάλινη 6,94 Metro C+C Schneekoppe μηλόξυδο 0,75 lt, πλαςτική 1,55 REWE Edeka Rhein Ruhr BioTrend μηλόξυδο 0,75 lt, πλαςτική 0,99 Lidl Bio Apfelessig μηλόξυδο Rila Bio Vollwertkost 0,75 lt, πλαςτική 1,59 Edeka Rhein Ruhr Rinatura μηλόξυδο Rila Bio Vollwertkost 0,75 lt, πλαςτική 2,19 Edeka Rhein Ruhr Edeka Bio Wertkost Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 3,99 Edeka Rhein Ruhr 189

190 Gut & Gerne Aceto Balsamico di Modena/Bianco BZ Bio Zentrale GmbH 0,25 lt, γυάλινη 2,39 Edeka Rhein Ruhr 2,79 Karstadt Bio Gourmet Aceto Balsamico di Modena Bio Gourmet GmbH 0,5 lt, γυάλινη 4,49 Edeka Rhein Ruhr 4,99 Karstadt 4,49 Müller Drogeriemarkt Bio Gourmet Balsamico Bianco Bio Gourmet GmbH 0,5 lt, γυάλινη 4,79 Edeka Rhein Ruhr 4,59 REWE Bio Gourmet ξφδι από κόκκινο κραςί Bio Gourmet GmbH 0,5 lt, γυάλινη 2,49 Edeka Rhein Ruhr Bio Gourmet ξφδι από ιταλικό κόκκινο κραςί Bio Gourmet 0,5 lt, γυάλινη 2,39 REWE 2,79 Karstadt Bio Gourmet Apfel Balsamico (Αυςτρία) Bio Gourmet 0,25 lt, γυάλινη 3,89 REWE 3,99 Edeka Rhein Ruhr Rapunzel Aceto Balsamico di Modena Rapunzel Naturkost GmbH 0,5lt, γυάλινη 3,79 SuperBioMarkt Rapunzel Balsamico Bianco Rapunzel Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 3,99 SuperBioMarkt Rapunzel ξφδι από λευκό/κόκκινο κραςί Rapunzel Naturkost GmbH 0,5lt, γυάλινη 2,39 SuperBioMarkt Byodo Aceto Balsamico di Modena Byodo Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 5,49 SuperBioMarkt Byodo Balsamico Bianco Byodo Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 5,29 SuperBioMarkt Byodo ξφδι από λευκό κραςί Byodo Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 2,89 SuperBioMarkt Byodo ξφδι από κόκκινο κραςί Byodo Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 2,99 SuperBioMarkt Byodo μηλόξυδο Byodo Naturkost GmbH 0,5 lt, γυάλινη 2,49 SuperBioMarkt La Selva Aceto Balsamico di Modena 0,5lt, γυάλινη 4,99 SuperBioMarkt Lima Aceto Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 7,69 SuperBioMarkt Lima Balsamico Bianco 0,25 lt, γυάλινη 7,49 SuperBioMarkt Alnatura Aceto Balsamico di Modena/Bianco 0,5 lt, γυάλινη 2,99 dm drogeriemarkt Alnatura origin Crema di Balsamico 0,25 lt, γυάλινη 4,79 dm drogeriemarkt Ener Bio Balsamico Bianco/ d'oro Rossmann 0,5 lt, γυάλινη 2,99 Rossmann 190

191 Hengstenberg Bio Balsamico di Modena 0,25 lt, γυάλινη 2,00 Kaufhof BIO, Landkelterei Höhl Hochstadt μηλόξυδο 0,5 lt, γυάλινη 1,99 Karstadt Naturkind Aceto Balsamico di Modena Naturkind Lebensmittelvertriebs GmbH 0,5 lt, γυάλινη 3,29 Kaiser's μηλόξυδο Naturkind Lebensmittelvertriebs GmbH 0,5 lt, γυάλινη 1,29 Kaiser's Mazzetti BIO Aceto Balsamico di Modena Importhaus Wilms 0,25 lt, γυάλινη 4,44 Metro C+C 4,99 Karstadt Rewe BIO Aceto Balsamico di Modena 0,5 lt, γυάλινη 3,39 REWE 2,99 Karstadt Rewe Bio μηλόξυδο με μζλι 0,5 lt, γυάλινη 2,89 REWE Macatela Vinagre Balsamico (Spain) 0,25 lt, γυάλινη 2,49 Karstadt Grünes Land Bio μηλόξυδο ALC Warenvertriebsgesellschaft 0,75lt, γυάλινη 1,99 Kaufhof 191

192 Ζ αγνξά δαραξσδώλ πξντόλησλ θαη snacks ηεο Γεξκαλίαο Η. Βαζηθά κεγέζε ηεο αγνξάο Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε Ζ θαηά θεθαιήλ θαηαλάισζε δαραξσδώλ πξντόλησλ θαη snacks ζηε Γεξκαλία απμήζεθε ην 2010 θαηά 2% έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο, θηάλνληαο ηα 31,34 θηιά. Ζ κεγαιύηεξε άλνδνο ζεκεηώζεθε εθ λένπ ζηελ θαηαλάισζε snacks (+10,7%), ελώ ε θαηαλάισζε αξηνζθεπαζκάησλ ππνρώξεζε ειαθξά (-0,4%). H θαηά θεθαιήλ δαπάλε γηα δαραξώδε πξντόληα απμήζεθε ην 2010 ζηα 112,5. Αύμεζε θαηά πεξίπνπ 20% ζεκεηώζεθε γηα ηα ζλαθο, ελώ γηα ηα αξηνζθεπάζκαηα ζεκεηώζεθε κηθξή πηώζε (- 0,4%). Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε δαραξσδώλ πξντόλησλ Πνζνζηό κεηαβνιήο % Πνζόηεηα (ζε kg) νθoιάηεο 9,18 9,32 1,5 Άιια πξντόληα κε θαθάν 2,14 2,22 3,7 Εαραξσηά 5,49 5,73 4,4 Αξηνζθεπάζκαηα 7,50 7,47-0,4 Snacks 2,71 3,00 10,7 Παγσηό 3,75 3,60-4,0 ύλνιν 30,76 31,34 1,9 Αμία (ζε ) Πνζνζηό κεηαβνιήο % νθαιάηεο 45,86 46,00 0,3 Άιια πξντόληα κε θαθάν 4,86 4,89 0,6 Εαραξσηά 18,23 18,59 2,0 Αξηνζθεπάζκαηα 22,94 22,85-0,4 Snacks 6,97 8,33 19,5 Παγσηό 11,78 11,82 0,3 ύλνιν 110,60 112,48 1,7 Πεξίπνπ ην 1/3 ηεο θαηαλάισζεο δαραξσδώλ πξντόλησλ αθνξά ζνθνιάηεο, ελώ ην 24% αθνξά αξηνζθεπάζκαηα θαη ην 10% ζλαθο.

193 Καηά θεθαιήλ θαηαλάισζε δαραξσδώλ 2010 (ζε θηιά) Παγσηό 11% νθoιάηεο 30% Snacks 10% Αξηνζθεπάζκαηα 24% Εαραξσηά 18% Άιια πξντόληα κε θαθάν 7% Πηγή: BDSI Δμσηεξηθό εκπόξην Γεξκαλίαο 1. Δηζαγσγέο Γεξκαλίαο Οη εηζαγσγέο ηεο Γεξκαλίαο απμήζεθαλ ην 2010 θαηά 6% ζε όξνπο πνζόηεηαο θαη θαηά 8,7% ζε ζε όξνπο αμίαο, θζάλνληαο ηα 3,35 δηο. Δηζαγσγέο δαραξσδώλ Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) Πνζόηεηα (ζε 1000 ηόλνπο) νθνιάηεο 192,0 207,0 7,8 Καθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 301,1 336,6 11,8 Άιια πξντόληα κε θαθάν 17,3 18,3 6,0 Εαραξσηά 134,9 133,8-0,8 Αξηνζθεπάζκαηα 172,2 177,4 3,0 Snacks 94,0 97,9 4,2 Παγσηό 86,9 87,8 1,0 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 11,6 12,3 5,9 ύλνιν 1.009, ,1 6,1 Αμία (ζε εθ. ) Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) νθνιάηεο 818,7 891,6 8,9 Καθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 912, ,9 20,8 Άιια πξντόληα κε θαθάν 53,4 51,3-3,9 Εαραξσηά 394,7 387,6-1,8 Αξηνζθεπάζκαηα 447,6 448,9 0,3 Snacks 250,9 256,2 2,1 Παγσηό 192,7 196,7 2,1 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 16,9 18,0 6,6 ύλνιν 3.086, ,2 8,6

194 νθνιάηεο Καθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο Άιια πξντόληα κε θαθάν Εαραξσηά Αξηνζθεπάζκαηα Snacks Παγσηό Πξώηεο ύιεο (rohmassen) Δηζαγσγέο δαραξσδώλ ζηε Γεξκαλία 2010 (% αμίαο) 1% νθνιάηεο 8% 6% 26% Καθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο Άιια πξντόληα κε θαθάν 13% Εαραξσηά Αξηνζθεπάζκαηα 12% 2% 32% Snacks Παγσηό Πξώηεο ύιεο (rohmassen) Πηγή: BDSI Δηζαγσγέο δαραξσδώλ ζηε Γεξκαλία (ζε 1000 ηόλλνπο) 400,0 350,0 300,0 250,0 200,0 150,0 100,0 192,0 207,0 301,1 336,6 134,9 133,8 172,2 177,4 94,0 97,9 86,987, ,0 0,0 17,3 18,3 11,6 12,3 Πηγή: BDSI Οη θπξηόηεξεο ρώξεο πξνέιεπζεο ησλ εηζαγσγώλ δαραξσδώλ ηεο Γεξκαλίαο είλαη νη γεηηνληθέο ηεο: Οιιαλδία, Βέιγην, Γαιιία, Διβεηία, Πνισλία, Απζηξία θαη Ηηαιία. Βι. παξάξηεκα γηα ηελ αλάιπζε ησλ γεξκαληθώλ εηζαγσγώλ αλά εμαθήθηεο/νθηαςήθηεο δαζκνινγηθέο θαηεγνξίεο κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο γεξκαληθήο ζηαηηζηηθήο ππεξεζίαο γηα ηηο θαηεγνξίεο πξντόλησλ: Εαραξώδε πξντόληα ρσξίο θαθάν νθνιάηα θαη άιια παξαζθεπάζκαηα δηαηξνθήο πνπ πεξηέρνπλ θαθάν Πξντόληα αξηνπνηίαο, δαραξνπιαζηηθήο ή κπηζθνηνπνηίαο

195 2. Διιεληθέο εμαγσγέο πξνο ηε Γεξκαλία Οη ειιεληθέο εμαγσγέο δαραξσδώλ πξντόλησλ πξνο ηε Γεξκαλία αλήιζαλ ην 2010 ζε 26,8 εθ. πεξίπνπ, παξακέλνληαο ζην ίδην επίπεδν κε ην πξνεγνύκελν έηνο (26,8 εθ. ην 2009, 21,8 εθ. ην 2008 θαη 18,4 εθ. ην 2007). ε όξνπο πνζόηεηαο, νη εμαγσγέο απμήζεθαλ θαηά 4% πεξίπνπ, μεπεξλώληαο ηνπο 10 ρηι. ηόλλνπο. Διιεληθέο εμαγσγέο δαραξσδώλ πξνο Γεξκαλία Αμία ζε Πξντόληα αξηνπνηίαο, κπηζθνηνπνηίαο, ή δαραξνπιαζηηθήο Εαραξώδε πξντόληα ρσξίο θαθάν Καθάν θαη παξαζθεπάζκαηα απηνύ ύλνιν Πνζόηεηα ζε kg Πξντόληα αξηνπνηίαο, κπηζθνηνπνηίαο, ή δαραξνπιαζηηθήο Εαραξώδε πξντόληα ρσξίο θαθάν Καθάν θαη παξαζθεπάζκαηα απηνύ ύλνιν Πεγή: ΔΛ. ΣΑΣ, Γξ. ΟΔΤ Νηύζζειληνξθ, Σα ζηνηρεία γηα ην 2010 είλαη πξνζσξηλά Σν κεγαιύηεξν κέξνο ησλ ειιεληθώλ εμαγσγώλ αθνξά πξντόληα αξηνπνηίαο, δαραξνπιαζηηθήο θαη κπηζθνηνπνίαο (δαζκνινγηθή θαηεγνξία 19.05), ε αμία ησλ νπνίσλ αλήιζε ην 2010 ζε ζρεδόλ 18 εθ (έλαληη 18,5 ην 2009 θαη 18, 8 εθ. ην 2008). Σν θπξηόηεξν εμαγόκελν πξντόλ ζηε θαηεγνξία απηή είλαη ηα αξηνζθεπάζκαηα κε πξνζζήθε γιπθαληηθώλ ( ), κε αμία εμαγσγώλ ην ,8 εθ. (-3% έλαληη ηνπ 2009). Γεύηεξν ζεκαληηθόηεξν εμαγόκελν πξντόλ είλαη ηα ςεκέλα πξντόληα ηεο θαηεγνξίαο Σν 2010 ην ύςνο ησλ εμαγσγώλ ζηελ θαηεγνξία απηή απμήζεθε ζηα 5,5 εθ., ρσξίο όκσο λα επαλέιζεη ζην επίπεδν ηνπ 2008 (5 εθ. ην 2009, 5,9 εθ ην 2008). ηελ θαηεγνξία ησλ δαραξσδώλ πξντόλησλ ρσξίο θαθάν (ηζίριεο, θαξακέιεο, θηι - δαζκνινγηθή θιάζε 17.04) νη ειιεληθέο εμαγσγέο κεηά ηε κεγάιε αύμεζε ηνπ 2009 (8,2 εθ. έλαληη 2,7 εθ. ην 2008), ζπλέρηζαλ ην 2010 ηελ αλνδηθή ηνπο πνξεία, μεπεξλώληαο ηα 8,6 εθ.. ρεδόλ ζην ζύλνιό ηνπο νη ειιεληθέο εμαγσγέο ηεο θαηεγνξίαο απηήο αθνξνύλ πξντόληα ηεο θαηεγνξίαο (8,47 εθ. ην 2010). ηελ θαηεγνξία «θαθάν θαη παξαζθεπάζκαηα απηνύ» (δαζκνινγηθή θιάζε 18) ην επίπεδν ησλ εμαγσγώλ καο είλαη πνιύ ρακειό θαη ην 2010 αλήιζε ζε 183 ρηι. (έλαληη 150 ρηι. ην 2009). Βλ. ανάλςζη ηυν εξαγυγών ανά οκηατήθια καηηγοπία ζηο παπάπηημα, πίνακερ 12,13

196 3. Δμαγσγέο Γεξκαλίαο Οη εμαγσγέο ηεο Γεξκαλίαο ζεκείσζαλ ην 2010 αύμεζε θαηά 7,5% ζε πνζόηεηα θαη θαηά 10% ζε αμία, θζάλνληαο ηα 5,32 δηο. Δμαγσγέο δαραξσδώλ Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) Πνζόηεηα (ζε 1000 ηόλνπο) νθνιάηεο 419,4 456,7 8,9 θαθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 263,6 319,2 21,1 Άιια πξντόληα κε θαθάν 76,9 85,4 11,0 Εαραξσηά 187,2 188,5 0,7 Αξηνζθεπάζκαηα 304,6 321,4 5,5 Snacks 140,1 130,6-6,8 Παγσηό 151,7 158,7 4,6 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 14,9 15,5 3,9 ύλνιν 1.559, ,0 7,5 Αμία (ζε εθ. ) Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) νθνιάηεο 1.861, ,7 11,1 θαθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 608,6 889,1 46,1 Άιια πξντόληα κε θαθάν 151,1 176,3 16,7 Εαραξσηά 520,8 527,6 1,3 Αξηνζθεπάζκαηα 866,1 889,5 2,7 Snacks 433,4 383,6-11,5 Παγσηό 360,7 356,7-1,1 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 26,1 30,3 15,9 ύλνιν 4.828, ,8 10,2 Οη θπξηόηεξεο ρώξεο πξννξηζκνύ ησλ εμαγσγώλ ηεο Γεξκαλίαο είλαη ε Γαιιία, ε Απζηξία θαη ην ΖΒ. Οη εηζαγσγέο δαραξσδώλ θαιύπηνπλ κηθξό ηκήκα ηεο πξνζθνξάο, θαζώο απηή θαιύπηεηαη ζην κεγαιύηεξν βαζκό από ηελ εγρώξηα παξαγσγή. Σν 2010 ε παξαγσγή απμήζεθε θαηά 3% ζε πνζόηεηα έλαληη ηνπ πξνεγνύκελνπ έηνπο. Παξαγσγή δαραξσδώλ Πνζόηεηα (ζε 1000 ηόλνπο) Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) νθνιάηεο 979, ,5 3,3 θαθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 462,0 494,8 7,1 Άιια πξντόληα κε θαθάν 234,9 248,8 5,9 Εαραξσηά 510,0 527,8 3,5 Αξηνζθεπάζκαηα 753,6 759,6 0,8 Snacks 252,4 261,2 3,5 Παγσηό 372,2 365,1-1,9 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 59,1 61,5 4,1 ύλνιν 3.625, ,3 2,9 Αμία (ζε εθ. ) Πνζνζηό κεηαβνιήο 09/10 (%) νθνιάηεο 4.799, ,0 2,8 θαθάν θαη εκηέηνηκα παξαζθεπάζκαηα ζνθνιάηαο 878, ,6 23,0 Άιια πξντόληα κε θαθάν 495,9 524,7 5,8 Εαραξσηά 1.654, ,6 1,7 Αξηνζθεπάζκαηα 2.309, ,8 0,3 Snacks 717,2 774,6 8,0 Παγσηό 1.133, ,6-0,7 Πξώηεο ύιεο (rohmassen) 153,3 174,9 14,1 ύλνιν , ,8 3,9

197 Ζ εμέιημε ηεο αγνξάο δαραξσδώλ πξντόλησλ ηεο Γεξκαλίαο, βάζεη ησλ ζηνηρείσλ ηνπ ζπλδέζκνπ BDSI, ηα ηειεπηαία 25 ρξόληα ππήξμε αλνδηθή: ε παξαγσγή ππεξδηπιαζηάζηεθε (αύμεζε θαηά 168% από ην 1985 ζην 2010), νη εηζαγσγέο ηεηξαπιαζηάζηεθαλ (297% αύμεζε), ελώ νη εμαγσγέο ππέξ-εμαπιαζηάζηεθαλ (546% αύμεζε). Δμέιημε ηεο αγνξάο δαραξσδώλ πξντόλησλ (ζε 1000 ηόλνπο) 4.000, , , , , , ,0 500,0 0, , ,4 269,4 259, , ,9 353,1 367, , ,4 661, , ,9 783, ,0 976, ,7 475,2 567,5 610, , , , ,1 Παξαγσγή Δηζαγσγέο Δμαγσγέο Καηαλάισζε Πηγή: BDSI

198 ΗΗ. Γηαλνκή Πσιήζεηο Σν θπξηόηεξν θαλάιη δηαλνκήο ησλ δαραξσδώλ πξντόλησλ είλαη, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηεο Nielsen, ηα supermarkets/hypermarkets (56,5% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ θαη 52,3% ησλ πσιήζεσλ), ελώ ηα discounters έρνπλ κεξίδην αγνξάο 32% ηεο αμίαο θαη 42% ηεο πνζόηεηαο ησλ πσιήζεσλ δαραξσδώλ. Σα πεξίπηεξα/βελδηλάδηθα έρνπλ κεξίδην αγνξάο πεξίπνπ 7%, ελώ νη drogerie 5%. Καλάιηα δηαλνκήο δαραξσδώλ πξντόλησλ - % θύθινπ εξγαζηώλ, 2010 Πεξίπηεξα, βελδηλάδηθα θηι.; 6,8% Drogeriemärkte; 4,8% Discounter; 31,9% Supermarket; 56,5% Καλάιηα δηαλνκήο δαραξσδώλ πξντόλησλ - % πσιήζεσλ, 2010 Πεξίπ ηεξα, βελδηλάδηθα θηι.; 3,0% Drogeriemärkte; 2,9% Discounter; 41,8% Supermarket; 52,3% Πεγή: The Nielsen Company, Rundschau für den Lebensmittelhandel, Februar Σα ζηνηρεία αθνξνύλ ην δηάζηεκα Ηαλ.- επη Σν 2010, νη πσιήζεηο δαραξσδώλ πξντόλησλ ζπλνιηθά ζεκείσζαλ κηθξή κείσζε θαηά -0,8% ζε όξνπο αμίαο θαη θαηά -0,6% ζε όξνπο πνζόηεηαο έλαληη ηνπ Δμαίξεζε απνηέιεζε ε θαηεγνξία ησλ αικπξώλ ζλαθο, γηα ηελ νπνία θαηαγξάθεθε αύμεζε θαηά 2,6% ηνπ θύθινπ εξγαζηώλ θαη 1,8% ησλ πσιήζεσλ. Ζ αύμεζε απηή σζηόζν δε ζεσξείηαη ηθαλνπνηεηηθή, δεδνκέλνπ όηη ην θαινθαίξη ηνπ 2010 δηνξγαλώζεθε ην παγθόζκην πξσηάζιεκα πνδνζθαίξνπ, αζιεηηθό-ηειενπηηθό γεγνλόο κε κεγάιε επίδξαζε ζηηο πσιήζεηο ησλ αικπξώλ ζλαθο. Κύθινο εξγαζηώλ (ζε εθ. ) Πνζνζηό κεηαβνιήο % νθνιάηεο 4.382, ,5-0,7 Εαραξσηά 2.385, ,3-3,0 Αικπξά snacks 1.710, ,1 2,6 Αξηνζθεπάζκαηα 1.251, ,0-1,9 ύλνιν δαραξσδώλ πξντόλησλ 9.729, ,9-0,8 Πεγή: AC Nielsen Σα ζηνηρεία αθνξνύλ ην ρξνληθό δηάζηεκα σο ηελ 48ε εβδνκάδα.

199 Γηα ην πξώην εμάκελν ηνπ 2011, κε βάζε ηα ζηνηρεία ηνπ BDSI θαη ηεο AC Nielsen, ππνινγίδεηαη όηη ν θύθινο εξγαζηώλ ζηελ αγνξά δαραξσδώλ κεηώζεθε θαηά 1,5% θαη νη πσιήζεηο ζε όξνπο πνζόηεηαο ειαηηώζεθαλ θαηά 1,9%, εμέιημε ε νπνία απνδίδεηαη ζηνπο ζρεηηθά ζεξκνύο κήλεο Απξίιην θαη Μάην, νπόηε θαη ζεκεηώζεθε κεγάιε πηώζε ησλ πσιήζεσλ ηδίσο γηα ηηο ζνθνιάηεο. Κύθινο εξγαζηώλ (ζε εθ. ) Α εμάκ Α εμάκ Πνζνζηό κεηαβνιήο % νθνιάηεο 2.758, ,3-1,7 Εαραξσηά 1.279, ,8-3,6 Αικπξά snacks 982,3 995,1 1,3 Αξηνζθεπάζκαηα 709,2 701,1-1,1 ύλνιν δαραξσδώλ πξντόλησλ 5.279, ,3-1,5 Πσιήζεηο (ζε ρηι. ηόλλνπο) Α εμάκ Α εμάκ Πνζνζηό κεηαβνιήο % νθνιάηεο 585,6 575,7-1,7 Εαραξσηά 187,4 181,6-3,1 Αικπξά snacks 153,8 150,7-2,0 Αξηνζθεπάζκαηα 143,7 141,9-1,3 ύλνιν δαραξσδώλ πξντόλησλ 1.070, ,8-1,9 Πεγή: Nielsen, BDSI Ζ αγνξά ησλ δαραξσδώλ πξντόλησλ θπξηαξρείηαη από κεγάιεο κάξθεο, κε απνηέιεζκα ε παξνπζία ησλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο λα είλαη ιηγόηεξν έληνλε ζε απηή ηελ θαηεγνξία ηξνθίκσλ ζε ζύγθξηζε κε άιιεο, όπσο π.ρ. ηα γαιαθηνθνκηθά. Σν κεξίδην αγνξάο ησλ δαραξσδώλ πξντόλησλ ηδησηηθήο εηηθέηαο αλέξρεηαη ζε 27,7% (2010), θαη είλαη ζαθώο ρακειόηεξν από όηη θαηά κέζν όξν γηα ηα ηξόθηκα (38,6%). Υαξαθηεξηζηηθό ηεο γεξκαληθήο αγνξάο είλαη επίζεο ην γεγνλόο όηη θπξηαξρείηαη από κηθξνκεζαίεο εγρώξηεο επηρεηξήζεηο, θαη όρη από δηεζλείο νκίινπο. Γεδνκέλεο ηεο θπξηαξρίαο νξηζκέλσλ γεξκαληθώλ παξαδνζηαθώλ επηρεηξήζεσλ νηθνγελεηαθήο ηδηνθηεζίαο ζε ζπγθεθξηκέλα ηκήκαηα ηεο αγνξάο (π.ρ. δαραξώδε ηεο Haribo, ζνθνιάηεο Ritter, αξηνζθεπάζκαηα Bahlsen), ε γεξκαληθή αγνξά έρεη παξακείλεη εθηόο ηνπ δηεζλνύο θύκαηνο εμαγνξώλ θαη ζπγρσλεύζεσλ ησλ ηειεπηαίσλ εηώλ. Αθελόο, νη εηαηξείεο απηέο είλαη ζρεηηθά κηθξέο, γηα λα απνηεινύλ ζηόρν εμαγνξάο ησλ νκίισλ όπσο ε Mars, αθεηέξνπ, νη εηαηξείεο απηέο δελ δηαηίζεληαη πξνο πώιεζε, θαζώο έρνπλ θαιή πνξεία ζηελ εγρώξηα αγνξά θαη αμηόινγεο εμαγσγηθέο επηδόζεηο. Κύθινο εξγαζηώ&lambda