Σύγκριση των επιπέδων σεληνίου και χαλκού πλάσματος μεταξύ ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με και χωρίς στεφανιαία νόσο

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σύγκριση των επιπέδων σεληνίου και χαλκού πλάσματος μεταξύ ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με και χωρίς στεφανιαία νόσο"

Transcript

1 : , 2013 Πρωτότυπη εργασία Σύγκριση των επιπέδων σεληνίου και χαλκού πλάσματος μεταξύ ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με και χωρίς στεφανιαία νόσο A.Κ. Παπαζαφειροπούλου Α. Σωτηρόπουλος Α. Κοκολάκη Μ. Καρδαρά Α. Κουτσοβασίλης Σ. Παππάς Γʹ Παθολογικό Τμήμα & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝ Νίκαιας «Άγιος Παντελεήμων» Πειραιάς Περίληψη Τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα δείχνουν την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ συγκεκριμένων ιχνοστοιχείων και του σακχαρώδους διαβήτη. Σύμφωνα με πειραματικές μελέτες και κλινικές δοκιμές, το σελήνιο και ο χαλκός ενδέχεται να έχουν σημαντικό ρόλο στην παθογένεια του σακχαρώδους διαβήτη (ΣΔτ2), συμβάλλοντας στην ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη και στην εμφάνιση και εξέλιξη των διαβητικών επιπλοκών. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να διερευνηθεί εάν τα επίπεδα σεληνίου και χαλκού πλάσματος διαφέρουν μεταξύ ατόμων με ΣΔτ2 ανάλογα με την παρουσία ή όχι στεφανιαίας νόσου (ΣΝ). Μελετήθηκαν 100 άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ και 100 άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ που επιλέχθηκαν τυχαία από το σύνολο των διαβητικών ατόμων που παρακολουθούνται στο Διαβητολογικό Κέντρο της Γ Παθολογικής Κλινικής του ΓΝ Νίκαιας. Τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ διαβητικών ατόμων με και χωρίς ΣΝ (102,40 ± 31,10 έναντι 108,86 ± 33,88 microg/l, αντίστοιχα, P=0,16). Στα άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι το φύλο (beta=0,21, P=0,03) και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (beta=0,25, P=0,008) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος. Στα άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι η παρουσία περιφερικής αγγειακής νόσου (beta=0,16, P=0,05) και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (beta= 0,09, P=0,05) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος. Όμοια, τα επίπεδα χαλκού πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ διαβητικών ατόμων με και χωρίς ΣΝ (115,60 ± 33,68 έναντι 117,58 ± 33,79 microg/l, αντίστοιχα, P=0,67). Στα άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι το φύλο (beta= 0,22, P=0,05), το BMI (beta=0,25, P=0,01) και η παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου (beta= 0,22, P=0,01) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος. Στα άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι ο αιματοκρίτης (P=0,05) σχετιζόταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι τα επίπεδα σεληνίου και χαλκού πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ των ατόμων με ΣΔτ2 με και χωρίς ΣΝ.

2 Εισαγωγή Τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα δείχνουν την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων σεληνίου και χαλκού πλάσματος και αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου 1,2. Είναι γνωστό ότι ο χαλκός προκαλεί οξείδωση της LDL (low density lipoprotein)-χοληστερόλης με αποτέλεσμα τον σχηματισμό ελευθέρων ριζών οξυγόνου και πιθανώς με τον τρόπο αυτό ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου 3. Επίσης, αρκετές προοπτικές μελέτες στον γενικό πληθυσμό έδειξαν ότι οι αυξημένες συγκεντρώσεις χαλκού στον ορό σχετίζονται θετικά με τη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιαγγειακή νόσο 3. Όσον αφορά το σελήνιο, παρά τις υπάρχουσες μελέτες που δείχνουν ότι τα χαμηλά επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονται με αυξημένη καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα, ο προστατευτικός ρόλος του έναντι της καρδιαγγειακής νόσου παραμένει ακόμα αδιευκρίνιστος 4. Όμοια, η ακριβής συσχέτιση των επιπέδων σεληνίου πλάσματος με την παρουσία σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 (ΣΔτ2) παραμένει ασαφής 5-7. Έτσι, ενώ σε μερικές μελέτες βρέθηκαν χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου πλάσματος στα διαβητικά έναντι των μη διαβητικών ατόμων, σε άλλες μελέτες βρέθηκε ότι τα υψηλά επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν θετικά με την εμφάνιση ΣΔτ Για τους παραπάνω λόγους σχεδιάσθηκε η παρούσα μελέτη προκειμένου να διερευνηθεί εάν τα επίπεδα σεληνίου και χαλκού πλάσματος διαφέρουν μεταξύ ατόμων με ΣΔτ2 ανάλογα με την παρουσία ή όχι στεφανιαίας νόσου (ΣΝ). Υλικό Μέθοδοι Μελετήθηκαν 100 άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ και 100 άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ που επιλέχθηκαν τυχαία από το σύνολο των διαβητικών ατόμων που παρακολουθούνται στο Διαβητολογικό Κέντρο της Γʹ Παθολογικής Κλινικής του ΓΝ Νίκαιας. O εργαστηριακός έλεγχος έγινε μεταξύ 8-10 π.μ. σε περιβάλλον σταθερής θερμοκρασίας (22-24 ο C). Όλοι υποβλήθηκαν σε πλήρη αντικειμενική εξέταση το πρωί της μελέτης και από όλους ελήφθη λεπτομερές ιστορικό για την ύπαρξη νοσημάτων και χρήσης φαρμάκων. Oι μετέχοντες στη μελέτη ταξινομήθηκαν βάσει των καπνιστικών τους συνηθειών σε καπνιστές, πρώην καπνιστές και μη καπνιστές (ως καπνιστές ορίσθηκαν όσοι κάπνιζαν τουλάχιστον ένα τσιγάρο την ημέρα). Μετρήθηκε το ύψος και το βάρος και υπολογίστηκε ο δείκτης μάζας σώματος (Βody Μass Ιndex, BMI σε Κg/m 2 ). Από τους εξεταζόμενους ελήφθησαν δείγματα αίματος το πρωί, μετά από ολονύκτια νηστεία διάρκειας τουλάχιστον 12 ωρών. Προσδιορίστηκαν το σάκχαρο νηστείας, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA 1c ), η ουρία, η κρεατινίνη και τα λιπίδια, το ουρικό οξύ, η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, τα επίπεδα χαλκού και σεληνίου στο πλάσμα, ο αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων και των αιμοπεταλίων καθώς και ο αιματοκρίτης. Η αρτηριακή πίεση μετρήθηκε τρεις διαδοχικές φορές με μεσοδιάστημα ενός λεπτού στην καθιστή θέση, με τη χρήση περιχειρίδος κατάλληλου μεγέθους. Στη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε η μέση τιμή των τελευταίων δύο μετρήσεων. Αρτηριακή υπέρταση θεωρήθηκε η ανεύρεση συστολικής πίεσης (ΣΑΠ)³ 140 mmhg ή και διαστολικής πίεσης (ΔΑΠ)³ 90 mmhg ή η λήψη αντιυπερτασικής αγωγής. Ως ΣΝ ορίσθηκε η ύπαρξη στηθάγχης, ιστορικού εμφράγματος του μυοκαρδίου, θετικής δοκιμασίας κοπώσεως, ιστορικού επέμβασης επαναιμάτωσης ή στένωσης >50% στις στεφανιαίες αρτηρίες ή και συμβατών ηλεκτροκαρδιογραφικών ευρημάτων. Όσα άτομα δεν πληρούσαν τα παραπάνω χαρακτηριστικά θεωρήθηκαν ελεύθερα ΣΝ. Η διάγνωση του ΣΔτ2 βασίστηκε στα στοιχεία του ατομικού φακέλου των ασθενών. Η μελέτη πληρούσε τις αρχές διακήρυξης του Ελσίνκι και εγκρίθηκε από το Επιστημονικό Συμβούλιο του ΓΝ Νίκαιας. O σκοπός της μελέτης εξηγήθηκε με λεπτομέρεια σε όλα τα άτομα, τα οποία συμμετείχαν εθελοντικά. Όλοι οι εξεταζόμενοι έδωσαν γραπτή συγκατάθεση, προτού συμπεριληφθούν στη μελέτη. Στατιστική μεθοδολογία Όλα τα στοιχεία που συλλέχθηκαν κωδικοποιήθηκαν και μηχανογραφήθηκαν για να είναι δυνατή η στατιστική επεξεργασία τους. Η στατιστική ανάλυση έγινε με τη χρήση του στατιστικού προγράμματος SPSS statistical package (SPSS 19.0, Chicago, IL, ΗΠΑ). Όλες οι μεταβλητές εξετάστηκαν για την κανονική κατανομή των τιμών με τη χρήση της δοκιμασίας Kolmogorov-Smirnov. Για τη σύγκριση των ποσοτικών χαρακτηριστικών με κανονική κατανομή των τιμών μεταξύ των διαφόρων ομάδων που συγκρίθηκαν, χρησιμοποιήθηκε η δοκιμασία t-test για ανεξάρτητα ζεύγη παρατηρήσεων. Oι συγκρίσεις μεταξύ των ποιοτικών χαρακτηριστικών έγιναν με τη δοκιμασία x 2. O συντελεστής συσχέτισης (Pearson s correlation coeffi- 244

3 cient, r) χρησιμοποιήθηκε για τον έλεγχο των συσχετίσεων μεταξύ των μελετηθεισών ποσοτικών παραμέτρων. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε η απλή γραμμική ανάλυση εξάρτησης, για τη μελέτη της σχέσης των τιμών του σεληνίου και του χαλκού πλάσματος και μιας σειράς παραμέτρων στα άτομα της μελέτης. Στη συνέχεια, έγινε πολυπαραγοντική ανάλυση με τη χρήση της πολλαπλής γραμμικής ανάλυσης εξάρτησης για την αναζήτηση ανεξάρτητων συσχετίσεων μεταξύ των τιμών του σεληνίου και του χαλκού πλάσματος και των μεταβλητών που βρέθηκαν να έχουν στατιστική συσχέτιση (P<0,05) ή τάση για συσχέτιση (P<0,10) με το σελήνιο και τον χαλκό πλάσματος στις μονοπαραγοντικές αναλύσεις. Όλες οι ανεξάρτητες μεταβλητές στα μοντέλα πολυπαραγοντικής ανάλυσης ελέγχθηκαν για συγγραμμικότητα. Τιμές P<0,05 θεωρήθηκαν στατιστικά σημαντικές. Αποτελέσματα Όπως φαίνεται από τον πίνακα 1, τα διαβητικά άτομα με και χωρίς ΣΝ δεν διέφεραν ως προς το φύλο (52 άνδρες / 48 γυναίκες έναντι 52 ανδρών / 48 γυναικων), την ηλικία (65,60± 8,16 έναντι 66,68 Πίνακας 1. Συνοπτικά δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά των ατόμων της μελέτης. ΣΝ ( ) ΣΝ (+) P Φύλο (Άνδρες / Γυναίκες) (n) 52 / /48 Ηλικία (έτη) 66,68 ± 9,52 65,60 ± 8,16 0,38 Δείκτης μάζας σώματος (kg/m 2 ) 32,66 ± 5,20 33,20 ± 5,53 0,48 Περίμετρος μέσης (cm) 104,31 ± 12,51 106,62 ± 12,10 0,18 ΣΑΠ (mmhg) 148,65 ± 19,34 142,75 ± 18,24 0,02 ΔΑΠ (mmhg) 80,74 ± 9,68 77,70 ± 9,27 0,02 Διάρκεια ΣΔΤ2 (έτη) 11,83 ± 8,28 13,23 ± 8,27 Κάπνισμα (ναι) (%) 21,8 35,7 0,03 Κατανάλωση αλκοόλ (ναι) (%) 38,6 35,7 0,67 Χρήση βιταμινών (ναι) (%) 15,0 5,1 0,02 Αρτηριακή υπέρταση (ναι) (%) 86,1 93,4 0,07 Δυσλιπιδαιμία (ναι) (%) 89,1 93,4 0,22 Αμφιβληστροειδοπάθεια (ναι) (%) 14,9 27,6 0,03 Νευροπάθεια (ναι) (%) 5,9 9,2 0,67 Μικρολευκωματινουρία (ναι) (%) 52,7 61,1 0,24 ΠΑΝ (ναι) (%) 5,9 14,3 0,09 AEE (ναι) (%) 6,0 11,0 0,18 ΧΝΑ (ναι) (%) 5,0 8,0 0,46 Νευροπάθεια (ναι) (%) 6,0 9,0 0,67 Θεραπεία ΣΔΤ2 Δισκία (ναι) (%) 80,2 67,3 0,04 Ινσουλίνη (ναι) (%) 44,6 51,5 0,32 HbA1c (%) 7,58 ± 1,72 7,74 ± 1,74 0,51 Σάκχαρο (mg/dl) 159,83 ± 53,63 160,74 ± 58,53 0,90 Oλική χοληστερόλη (mg/dl) 181,56 ± 40,80 168,48 ± 43,85 0,03 HDL-χοληστερόλη (mg/dl) 46,52 ± 10,99 43,40 ± 10,38 0,04 LDL-χοληστερόλη (mg/dl) 106,13 ± 37,92 94,26 ± 37,25 0,03 Τριγλυκερίδια (mg/dl) 153,14 ± 82,00 158,08 ± 87,97 0,68 Oυρία (mg/dl) 44,91 ± 23,34 45,77 ± 21,00 0,78 Κρεατινίνη (mg/dl) 1,00 ± 0,55 0,99 ± 0,24 0,88 Oυρικό οξύ (mg/dl) 5,54 ± 1,61 5,65 ± 1,68 0,64 CRP (mg/dl) 4,32 ± 1,16 3,7 ± 1,8 0,52 Ht (%) 40,16 ± 3,66 40,41 ± 3,55 0,11 Αριθμός WBC (n) 7.561,68 ± 2.038, ,91 ± 2.196,38 0,11 Αριθμός PLT (n) ,20 ± , ,07 ± ,47 0,66 Σελήνιο (microg/l) 108,86 ± 33,88 102,40 ± 31,10 0,16 Διαιτητικό σελήνιο (microg/l) 1,04 ± 0,47 1,15 ± 0,65 0,19 Χαλκός (microg/l) 117,58 ± 33,79 115,60 ± 33,68 0,67 Διαιτητικός χαλκός (microg/l) 9,29 ± 3,86 10,09 ± 3,60 0,64 Παρουσιάζονται οι μέσες τιμές (± 1 σταθερή απόκλιση). ΣΝ: στεφανιαία νόσος, ΣΑΠ: συστολική αρτηριακή πίεση, ΔΑΠ: διαστολική αρτηριακή πίεση, ΠΑΝ: περιφερική αγγειακή νόσος, ΑΕΕ: αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ΧΝΑ: χρόνια νεφρική ανεπάρκεια, HbA1c: γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, CRP: C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, Ht: αιματοκρίτης, WBC: λευκά αιμοσφαίρια, PLT: αιμοπετάλια. 245

4 Πίνακας 2. Ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης: η επίδραση στα επίπεδα σεληνίου πλάσματος του φύλου, της περιφερικής αγγειακής νόσου και των επιπέδων γλυκόζης πλάσματος στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με και χωρίς στεφανιαία νόσο. Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και στεφανιαία νόσο Φύλο (άνδρες έναντι γυναικών) 0,21 0,03 Επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (mg/dl) 0,25 0,008 Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς στεφανιαία νόσο Περιφερική αγγειακή νόσος (ναι έναντι όχι) 0,16 0,05 Επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (mg/dl) 0,09 0,06 ± 9,52 ετών, P=0,39) και το ΒΜΙ (33,20 ± 5,53 έναντι 32,66 ± 5,20 Kg/m 2, P=0,23). Τα διαβητικά άτομα χωρίς ΣΝ είχαν υψηλότερες τιμές συστολικής αρτηριακής πίεσης (148,65 ± 19,34 έναντι 142,75 ± 18,24 mmhg, P=0,02) και διαστολικής αρτηριακής πίεσης (80,74 ± 9,68 έναντι 77,70 ± 9,27 mmhg, P=0,02) σε σχέση με τα διαβητικά άτομα με ΣΝ. Τα διαβητικά άτομα με ΣΝ είχαν συχνότερα αμφιβληστροειδοπάθεια (27% έναντι 15%, P=0,03), χαμηλότερες συγκεντρώσεις ολικής χοληστερόλης (168,48 ± 43,85 έναντι 181,56 ± 40,80 mg/dl, P=0,03), χαμηλότερες τιμές LDL-χοληστερόλης πλάσματος (94,26 ± 37,25 έναντι 106,13 ± 37,92 mg/dl, P=0,03) και κάπνιζαν συχνότερα έναντι των διαβητικών ατόμων χωρίς ΣΝ (35% έναντι 22%, P=0,03). Τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ διαβητικών ατόμων με και χωρίς ΣΝ (102,40 ± 31,10 έναντι 108,86 ± 33,88 microg/l, αντίστοιχα, P=0,16). Όμοια, τα επίπεδα χαλκού πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ διαβητικών ατόμων με και χωρίς ΣΝ (115,60 ± 33,68 έναντι 117,58 ± 33,79 microg/l, αντίστοιχα, P=0,67). Στη συνέχεια προχωρήσαμε σε μονοπαραγοντική ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιώντας ως εξαρτημένη μεταβλητή τα επίπεδα σεληνίου και τα επίπεδα χαλκού πλάσματος. Ανάλογα με τα αποτελέσματα της μονοπαραγοντικής ανάλυσης δημιουργήσαμε μοντέλα πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης προκειμένου να διερευνήσουμε την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων σεληνίου και χαλκού πλάσματος και των υπό μελέτη μεταβλητών. Στα άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ η μονοπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν σημαντικά με το φύλο (P=0,009), το BMI (P=0,02), τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (P=0,03), τον αριθμό των αιμοπεταλίων (P=0,05) και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (P=0,04). Στη συνέχεια δημιουργήσαμε ένα μοντέλο πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης που περιελάμβανε τις μεταβλητές που βρέθηκαν να συσχετίζονται σημαντικά με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος στη μονοπαραγοντική ανάλυση και περιελάμβαναν: το φύλο, το BMI, τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος, τον αριθμό των αιμοπεταλίων και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι το φύλο (P=0,03) και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (P=0,008) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος (Πίν. 2). Στα άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ η μονοπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετιζόταν σημαντικά με τη συστολική αρτηριακή πίεση (P=0,01), την περιφερική αγγειακή νόσο (P=0,05) και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (P=0,05). Και εδώ δημιουργήσαμε ένα μοντέλο πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης που περιελάμβανε τις παρακάτω μεταβλητές: συστολική αρτηριακή πίεση, περιφερική αγγειακή νόσο και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος. Η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι η παρουσία περιφερικής αγγειακής νόσου (P=0,05) και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (P=0,05) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος (Πίν. 2). Στα άτομα με ΣΔτ2 και ΣΝ η μονοπαραγοντική ανάλυση όπου ως εξαρτημένη μεταβλητή χρησιμοποιήθηκαν τα επίπεδα του χαλκού στο πλάσμα έδειξε ότι αυτά σχετίζονταν σημαντικά με το φύλο (P<0,001), το BMI (P<0,001), την κατανάλωση αλκοόλ (P=0,02), την παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου (P=0,02), τα επίπεδα χοληστερόλης πλάσματος (P=0,01), τα επίπεδα της LDL-χοληστερόλης πλάσματος (P=0,003), τον αιματοκρίτη (P=0,03) και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (P<0,001). Το μοντέλο πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης περιελάμβανε τις μεταβλητές που βρέθηκαν να συσχετίζονται σημαντικά με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος στη μονοπαραγοντική ανάλυση και περιελάμβαναν: το φύλο, το BMI, την κατανάλωση αλκοόλ, την παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου, τα επίπεδα χοληστερόλης πλάσματος, τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης πλάσματος, τον αιματοκρίτη και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι το φύλο (P=0,05), το BMI (P=0,01) και η παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου (P=0,01) σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος (Πίν. 3). β P 246

5 Πίνακας 3. Ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης: η επίδραση στα επίπεδα σεληνίου πλάσματος του φύλου, της περιφερικής αγγειακής νόσου και των επιπέδων γλυκόζης πλάσματος στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με και χωρίς στεφανιαία νόσο. Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και στεφανιαία νόσο Φύλο (άνδρες έναντι γυναικών) 0,22 0,05 ΒΜΙ (mg/dl) 0,25 0,01 Χρόνια νεφρική νόσος (ναι) 0,22 0,01 Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χωρίς στεφανιαία νόσο Αιματοκρίτης (%) 0,19 0,05 Στα άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ η μονοπαραγοντική ανάλυση έδειξε ότι τα επίπεδα χαλκού πλάσματος σχετίζονταν σημαντικά με το φύλο (P=0,008), το BMI (P=0,07), τα επίπεδα της HbA1c (P=0,01), τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (P=0,09), τον αιματοκρίτη (P=0,003), τον αριθμό των αιμοπεταλίων (P=0,001) και τη C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (P=0,01). Και εδώ δημιουργήσαμε ένα μοντέλο πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης που περιελάμβανε τις παρακάτω μεταβλητές: φύλο, BMI, HbA1c, γλυκόζη πλάσματος, αιματοκρίτη, αριθμό των αιμοπεταλίων και C-αντιδρώσα πρωτεΐνη. Η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι ο αιματοκρίτης (P=0,05) σχετιζόταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος (Πίν. 3). Συζήτηση Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ των ατόμων με ΣΔτ2 και ΣΝ έναντι των διαβητικών ατόμων χωρίς ΣΝ. Στα διαβητικά άτομα με ΣΝ τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν με το φύλο και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος. Στα διαβητικά άτομα χωρίς ΣΝ τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν με την παρουσία περιφερικής αρτηριακής νόσου και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, τα υπάρχοντα βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με τη συσχέτιση των επιπέδων σεληνίου πλάσματος και του ΣΔτ2 είναι αντικρουόμενα 5-7. Μία μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Ασία έδειξε ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στα επίπεδα σεληνίου πλάσματος β P μεταξύ των ατόμων με ΣΔτ2 και των μη διαβητικών ατόμων 8. Συγκεκριμένα, στη μελέτη συμμετείχαν 126 διαβητικά άτομα που ελάμβαναν αγωγή με δισκία και 530 μη διαβητικά άτομα ηλικίας ετών. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν διαφορές ως προς τους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου μεταξύ των δύο ομάδων όπως ήταν η αρτηριακή υπέρταση και η δυσλιπιδαιμία. Ωστόσο, ανάμεσα στις δύο ομάδες της μελέτης δεν παρατηρήθηκε διαφορά όσον αφορά τα επίπεδα των βιταμινών A, C και E, καθώς και του σεληνίου πλάσματος 8. Ωστόσο, δύο άλλες μελέτες έδειξαν ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος ήταν χαμηλότερα στα άτομα με ΣΔτ2 έναντι των μη διαβητικών ατόμων Στη μία μελέτη των Ruíz και συν., βρέθηκε ότι τα επίπεδα του νικελίου, του χαλκού και του χρωμίου ήταν υψηλότερα στα άτομα με ΣΔτ2 έναντι των μη διαβητικών ατόμων (P<0,05) και, μάλιστα, οι τιμές τους ήταν υψηλότερες στα άτομα με διαταραχή της γλυκόζης νηστείας (P<0,05). Τέλος, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων πλάσματος των τριών παραπάνω ιχνοστοιχείων και της HbA1c 9. Στη μελέτη των Navarro-Alarcín και συν., τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος στα άτομα με ΣΔτ2 (64,9±22,8 micrograms/l) ήταν σημαντικά χαμηλότερα σε σύγκριση με τα μη διαβητικά άτομα (74,9±27,3 micrograms/l) (P<0,05). Στη μελέτη αυτή δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στα επίπεδα σεληνίου πλάσματος μεταξύ των δύο φύλων και στις δύο ομάδες (P>0,05) 10. Σε άλλες μελέτες, ωστόσο, βρέθηκε ότι τα άτομα με ΣΔτ2 είχαν υψηλότερα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σε σχέση με τα μη διαβητικά άτομα 11,12. Η ανάλυση των δεδομένων από τη μεγάλη επιδημιολογική μελέτη Third National Health and Nutrition Examination Survey, που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ σε σύνολο ενηλίκων ηλικίας άνω των 20 ετών, έδειξε ότι τα υψηλά επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν ισχυρά με τον επιπολασμό του ΣΔτ2 11. Μετά από προσαρμογή ως προς την ηλικία, το φύλο, τη φυλή και το ΒΜΙ τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος ήταν 126,8 ng/ml στα διαβητικά άτομα έναντι 124,7 ng/ml στα μη διαβητικά άτομα (P=0,02). Σε μία υπο-ανάλυση στα πλαίσια της ίδιας μελέτης βρέθηκε ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν θετικά με τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος νηστείας και την HbA1c 12. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα της μελέτης Supplementation with Antioxidant Vitamins and Minerals 247

6 (SU.VI.MAX) trial στην οποία βρέθηκε ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν θετικά με τα επίπεδα γλυκόζης νηστείας τόσο κατά την έναρξη της περιόδου παρακολούθησης όσο και μετά από 7,5 έτη παρακολούθησης των ατόμων της μελέτης 13. Σε μία άλλη μελέτη, που διερεύνησε τη σχέση των επιπέδων του σεληνίου με την παρουσία ΣΝ σε διαβητικούς άνδρες, βρέθηκε ότι οι διαβητικοί άνδρες με και χωρίς γνωστή ΣΝ είχαν χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου σε σύγκριση με τους υγιείς μάρτυρες 14. Ωστόσο, η μελέτη απέτυχε να δείξει την ύπαρξη οποιασδήποτε σχέσης μεταξύ των επιπέδων του σεληνίου και της ΣΝ σε διαβητικούς άνδρες, εύρημα που έρχεται σε συμφωνία με αυτά της παρούσας μελέτης 14. Μία άλλη μελέτη σε υγιή πληθυσμό δεν έδειξε καμία συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων σεληνίου και του κινδύνου ΣΝ 15. Συγκεκριμένα, σε ανάλυση ασθενών-μαρτύρων στα πλαίσια της μελέτης Health Professionals Follow-up Study μεταξύ των ετών 1987 και 1992 παρατηρήθηκαν 470 νέες περιπτώσεις ΣΝ. Τα επίπεδα του σεληνίου, μετά από προσαρμογή ως προς την ηλικία, τις καπνιστικές συνήθειες και άλλους παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, δεν σχετίζονταν με αυξημένο κίνδυνο ΣΝ (σχετικός κίνδυνος: 0,86, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,55-1,32, Ρ=0,75), μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου (σχετικός κίνδυνος: 0,54, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,31-0,93, Ρ=0,07), θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου (σχετικός κίνδυνος: 0,79, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,39-1,60, Ρ=0,61), ενώ σχετίζονταν με τη συχνότητα επέμβασης επαναγγείωσης των στεφανιαίων αγγείων (σχετικός κίνδυνος: 2,38, 95% όρια αξιοπιστίας: 1,11-5,09, Ρ=0,02) 15. Μελέτη σε 130 άνδρες με ΣΝ και ίσο αριθμό υγιών μαρτύρων έδειξε ότι τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος ήταν χαμηλότερα στα άτομα με ΣΝ (Ρ<0,001) και σημαντικό ποσοστό των ατόμων της μελέτης (52%) είχε επίπεδα σεληνίου κάτω από 79 mug/l έναντι της ομάδας ελέγχου (22%, Ρ<0,0001) 16. Σε πρόσφατη μετα-ανάλυση της Cochrane που διερεύνησε τον ρόλο των συμπληρωμάτων σεληνίου στην πρωτογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου και στην εμφάνιση ΣΔτ2 χρησιμοποιήθηκαν 12 κλινικές δοκιμές στις οποίες συμμετείχαν συνολικά άτομα 17. Η μετα-ανάλυση των κλινικών δοκιμών έδειξε ότι τα συμπληρώματα σεληνίου δεν συνδέονται με αύξηση της ολικής θνητότητας (σχετικός κίνδυνος: 0,97, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,88-1,08), την καρδιαγγειακή θνητότητα (σχετικός κίνδυνος: 0,97, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,79-1,2), τα μη θανατηφόρα καρδιαγγειακά συμβάματα (σχετικός κίνδυνος: 0,96, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,89-1,04) ή τα καρδιαγγειακά συμβάματα (θανατηφόρα και μη) (σχετικός κίνδυνος: 1,03, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,95-1,11). Όσον αφορά την εμφάνιση του ΣΔτ2 παρατηρήθηκε μία μικρή, αλλά όχι στατιστικά σημαντική, αύξηση (σχετικός κίνδυνος: 1,06, 95% όρια αξιοπιστίας: 0,97-1,15). Oι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα υπάρχοντα δεδομένα των κλινικών μελετών, αν και είναι περιορισμένα, δεν δείχνουν κάποιο όφελος στην πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου από τη χορήγηση των συμπληρωμάτων σεληνίου 17. Σε μία πρόσφατη μελέτη εξετάστηκε η σχέση μεταξύ των επιπέδων σεληνίου πλάσματος και της λειτουργίας των αγγείων σε άτομα υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου 18. Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 306 άτομα (35% με στεφανιαία νόσο, 40% με ιστορικό αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου και 54% με σακχαρώδη διαβήτη). Η εκτίμηση της λειτουργίας των αγγείων έγινε με τη μέθοδο της ταχύτητας του κύματος σφυγμού (Pulse wave velocity, PWV). Μετά από προσαρμογή προς πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες βρέθηκε ότι τα άτομα της μελέτης με χαμηλά επίπεδα διατροφικής πρόσληψης σεληνίου παρουσίαζαν υψηλές τιμές PWV, που αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου 18. Όπως παρατηρήθηκε με τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος, όμοια και τα επίπεδα του χαλκού δεν διέφεραν μεταξύ των διαβητικών ατόμων με και χωρίς ΣΝ. Στα διαβητικά άτομα με ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι το φύλο, το BMI και η παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου σχετίζονταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος. Αντίθετα, στα άτομα με ΣΔτ2 χωρίς ΣΝ η ανάλυση πολλαπλής γραμμικής εξάρτησης έδειξε ότι μόνο ο αιματοκρίτης σχετιζόταν σημαντικά και ανεξάρτητα με τα επίπεδα χαλκού πλάσματος. Είναι γνωστό ότι η οξειδωτική καταπόνηση αποτελεί έναν από τους κυριότερους παθογενετικούς παράγοντες των επιπλοκών του ΣΔτ2. Πρόσφατα πειραματικά δεδομένα σε διαβητικά ποντίκια μετά από χορήγηση στρεπτοζοτοκίνης 19 έδειξαν ότι ο χαλκός διαθέτει αντιοξειδωτικές ικανότητες οι οποίες δρουν προστατευτικά έναντι των διαβητικών επιπλοκών. Όμοια, σε άλλη μελέτη σε διαβητικά πο- 248

7 ντίκια βρέθηκε ότι δίαιτα φτωχή σε χαλκό είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη υπεργλυκαιμίας με πιθανό παθογενετικό μηχανισμό τη δυσλειτουργία των μιτοχονδρίων των β-κυττάρων του παγκρέατος 20. Σε πρόσφατη μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 132 άτομα με ΣΔτ2, βρέθηκε ότι τα επίπεδα χαλκού πλάσματος σχετίζονταν θετικά με την HbA1c (Ρ=0,044). Στην ίδια μελέτη βρέθηκε ότι η μείωση της HbA1c από 8,7% σε 6,8% (Ρ<0,001) συνοδεύτηκε από αντίστοιχη μείωση των επιπέδων χαλκού πλάσματος (από 105,7 μg/dl σε 101,8 μg/dl, Ρ=0,069) 21. Όμοια, σε άλλη μελέτη μετρήθηκαν τα επίπεδα του χαλκού σε 60 άτομα με ΣΔτ2 (χωρίς διαβητικές επιπλοκές) και 60 μη διαβητικά άτομα. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι τα διαβητικά άτομα είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα χαλκού στο πλάσμα (144,00 ± 12,87 μg/dl) έναντι των μη διαβητικών ατόμων (138,50 ± 11,00 μg/dl) 22. Παρόμοια ήταν τα ευρήματα και σε άλλη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 20 διαβητικά άτομα νεαρής ηλικίας έναντι αντίστοιχου αριθμού υγιών μαρτύρων 23. Όμοια, μία άλλη μελέτη έδειξε υψηλότερα επίπεδα χαλκού στα διαβητικά άτομα έναντι των μη διαβητικών και την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και της HbA1c 24. Ωστόσο, σε άλλη μελέτη βρέθηκε ότι τα διαβητικά άτομα είχαν υψηλότερα επίπεδα χαλκού έναντι των μη διαβητικών ατόμων αλλά όχι σε βαθμό στατιστικά σημαντικό 25. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι τα επίπεδα του χαλκού σχετίζονται με την παρουσία διαβητικών επιπλοκών. Συγκεκριμένα, σε μελέτη στην οποία μετρήθηκαν τα επίπεδα του χαλκού σε συλλογή ούρων 24ώρου σε 42 διαβητικά άτομα με μικρολευκωματινουρία και 40 διαβητικά άτομα χωρίς μικρολευκωματινουρία βρέθηκε ότι η μέση συγκέντρωση (95% όρια αξιοπιστίας) του χαλκού στα ούρα ήταν 36,14 (14,54-57,74) και 14,77 μcg /L (10,17-19,37), αντίστοιχα (P=0,003) 26. Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων του χαλκού στα ούρα και της διάρκειας του διαβήτη ή της HbA1c 26. Τα παραπάνω ευρήματα συμφωνούν με αυτά της παρούσας μελέτης. Όμοια, άλλη μελέτη σε 76 διαβητικά άτομα [(μέσης ηλικίας 52 ± 8 ετών, διάρκειας διαβήτη 5-16 έτη) 52 άτομα με ήπιες διαβητικές επιπλοκές και 24 άτομα με σοβαρές διαβητικές επιπλοκές] έδειξε την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και της παρουσίας διαβητικών επιπλοκών 27. Ωστόσο, σε άλλη μελέτη στην οποία εκτιμήθηκαν τα επίπεδα του χαλκού σε 40 άτομα με διαβητική νεφροπάθεια έναντι 40 υγιών μαρτύρων δεν βρέθηκε διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων (165,42 ± 5,71 έναντι 166,6 ± 5,48 μg/dl, Ρ>0,05) 28. Όσον αφορά τις επιδράσεις του χαλκού στο καρδιαγγειακό σύστημα, η μελέτη Prospective Investigation of the Vasculature in Uppsala Seniors (PIVUS) study έδειξε ότι τα υψηλά επίπεδα χαλκού πλάσματος σχετίζονταν με διαταραχή της λειτουργίας της αριστερής κοιλίας σε ηλικιωμένα άτομα ακόμα και μετά από προσαρμογή για γνωστούς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου 29. Σε άλλη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 30 ασθενείς με ΣΝ και 20 υγιείς μάρτυρες βρέθηκε ότι τα επίπεδα του χαλκού ήταν χαμηλότερα στα άτομα με ΣΝ, σε βαθμό, όμως, μη στατιστικά σημαντικό (1,0164 ± 0,2672 έναντι 1,1934 ± 0,4164 μg/di, Ρ=0,073) 30. Ωστόσο, σε άλλη μελέτη σε 33 ασθενείς με ΣΝ (14 με νόσο ενός αγγείου και 19 με νόσο πολλών αγγείων) στην οποία μελετήθηκε η ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των συγκεντρώσεων του καδμίου, του χαλκού, του ψευδαργύρου και του σεληνίου και της διαστολικής δυσλειτουργίας της αριστερής κοιλίας βρέθηκε ότι μόνο το κάδμιο σχετίζεται σε βαθμό στατιστικά σημαντικό με την παρουσία ΣΝ 31. Σε μελέτη, στην οποία συμμετείχαν 67 ασθενείς με ΣΝ και 26 υγιείς μάρτυρες, εκτιμήθηκε η ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και του βαθμού των αθηρωματικών αλλοιώσεων. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και της παρουσίας αθηρωματικών αλλοιώσεων αλλά όχι μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και της βαρύτητας των αλλοιώσεων 32. Στη μελέτη Prospective Investigation of the Vasculature in Uppsala Seniors (PIVUS) study εκτιμήθηκε ο κίνδυνος ΣΝ σε άτομα μέσης ηλικίας 70 ετών με τη χρήση του Framingham Risk Score σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση 11 διαφορετικών ιχνοστοιχείων. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι στις γυναίκες το κάδμιο ήταν ο κυριότερος προβλεπτικός παράγοντας του Framingham Risk Score (Ρ<0,0001) ενώ στους άνδρες ο χαλκός (Ρ<0,0001) 33. Σε άλλη μελέτη σε άτομα, ηλικίας ετών [1.106 (49,5%) άνδρες και (50,5%) γυναίκες], βρέθηκε ότι τα επίπεδα χαλκού πλάσματος ήταν υψηλότερα στα παχύσαρκα άτομα και τα άτομα με αρτηριακή υπέρταση (Ρ<0,001). Επίσης, παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ των επιπέδων του χαλκού και του ΒΜΙ (Ρ<0,001) καθώς και 249

8 του 10ετή κινδύνου θανάτου από ΣΝ (Ρ<0,001) 34. Σε άλλη μελέτη στην οποία συμμετείχαν 30 ασθενείς με ισχαιμική καρδιοπάθεια έναντι 27 υγιών μαρτύρων, βρέθηκε ότι υπήρχε διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες όσον αφορά τα επίπεδα χαλκού πλάσματος (1,54 ± 0,52 έναντι 1,31 ± 0,24 mg/, Ρ = 0,048, αντίστοιχα) 35. Μάλιστα τα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια σταδίου NYHA III είχαν υψηλότερα επίπεδα χαλκού πλάσματος σε σύγκριση με τα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια σταδίου NYHA II. Σε άλλη μελέτη βρέθηκε ότι οι αθηρωματικές αλλοιώσεις ασθενών με ΣΝ παρουσίαζαν υψηλές συγκεντρώσεις χαλκού 36. Αντίθετα με τα παραπάνω ευρήματα, μελέτη που έγινε στο Ιράν έδειξε ότι τα άτομα που παρουσίαζαν αλλοιώσεις των στεφανιαίων αγγείων είχαν χαμηλότερα επίπεδα χαλκού πλάσματος σε σύγκριση με τα άτομα με φυσιολογική στεφανιογραφία 37. Σε άλλη μελέτη σε ασθενείς με εκτασία των στεφανιαίων αγγείων δεν παρατηρήθηκε διαφορά στα επίπεδα του χαλκού πλάσματος έναντι της ομάδας ελέγχου, που περιελάμβανε υγιείς μάρτυρες και άτομα με ΣΝ. Αντίθετα, τα άτομα με εκτασία των στεφανιαίων αγγείων είχαν χαμηλότερα επίπεδα σεληνίου έναντι της ομάδας ελέγχου 38. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης έδειξαν ότι τα επίπεδα σεληνίου και χαλκού πλάσματος δεν διέφεραν μεταξύ των ατόμων με ΣΔτ2 με και χωρίς ΣΝ. Στα διαβητικά άτομα με ΣΝ τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν με το φύλο και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος, ενώ τα επίπεδα χαλκού πλάσματος σχετίζονταν με το φύλο, το ΒΜΙ και την παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου. Στα διαβητικά άτομα χωρίς ΣΔτ2 τα επίπεδα σεληνίου πλάσματος σχετίζονταν με την παρουσία περιφερικής αρτηριακής νόσου και τα επίπεδα γλυκόζης πλάσματος, ενώ τα επίπεδα χαλκού πλάσματος σχετίζονταν μόνο με τον αιματοκρίτη. Abstract Papazafiropoulou AK, Sotiropoulos A, Kokolaki A, Kardara MS, Koutsovasilis A, Pappas S. Serum selenium and copper levels between subjects with type 2 diabetes with and without coronary artery disease. Hellenic Diabetol Chron 2013; 4: Τhe existing literature data show a relationship between specific trace element and diabetes mellitus. According to experimental and human studies, selenium and copper may have a key role in the pathogenesis of diabetes mellitus contributing to the insulin resistance and development of diabetic complications. Therefore the aim of the present study was to investigate whether selenium and copper levels differ between type 2 diabetes (T2D) subjects with and without coronary artery disease (CAD). A total of 200 subjects with T2D (100 with CAD and 100 without CAD), consecutively selected from the diabetes outpatient clinic of our hospital were enrolled into the study. Serum selenium levels did not differ between diabetic subjects with and without CAD ( ± vs ± microg/l, P=0.16). In diabetic subjects with CAD multivariate linear regression analysis demonstrated significant independent as sociations between selenium and sex (beta=0.21, P=0.03) and glucose levels (beta=0.25, P=0.008). In diabetic subjects without CAD multivariate linear regression analysis demonstrated significant inde pendent associations between selenium and peripheral artery disease (beta=0.16, P=0.05) and glucose levels (beta= 0.09, P=0.05). In accordance, copper levels did not differ between diabetic subjects with and without CAD ( ± vs ± microg/l, P=0.67). In diabetic subjects with CAD multivariate linear regression analysis demonstrated significant independent associations between copper and sex (beta= 0.22, P=0.05), body mass index (beta=0.25, P=0.01) and chronic kidney disease (beta= 0.22, P=0.01). In diabetic subjects without CAD multi - variate linear regression analysis demon strated signi - ficant independent associations between copper and hematocrit (beta= 0.19, P=0.05). In conclusion, serum selenium and copper levels did not differ between diabetic subjects with and without CAD. Βιβλιογραφία 1. Kilander L, Berglund L, Boberg M, Vessby B, Lithell H. Education, lifestyle factors and mortality from cardiovascular disease and cancer. A 25-year follow-up of Swedish 50- year-old men. Int J Epidemiol 2001; 30: Wei WQ, Abnet CC, Qiao YL, et al. Prospective study of serum selenium concentrations and esophageal and gastric cardia cancer, heart disease, stroke, and total death. Am J Clin Nutr 2004; 79: Ford ES. Serum copper concentration and coronary heart disease among US adults. Am J Epidem 2000; 15: Thomson CD. Assessment of requirements for selenium and adequacy of selenium status: a review. Eur J Clin Nutr 2004; 58: Stranges S, Marshall JR, Natarajan R, et al. Effects of longterm selenium supplementation on the incidence of 250

9 type 2 diabetes: A randomized trial. Ann Intern Med 2007; 147: Kornhauser C, Garcia-Ramirez JR, Wrobel K, Pérez-Luque EL, Garay-Sevilla ME, Wrobel K. Serum selenium and glutathione peroxidase concentrations in type 2 diabetes mellitus patients. Primary Care Diabetes 2008; 2: Marcason W. What is the latest research on the connection between selenium and diabetes? J Am Diet Assoc 2008; 108: Hughes K, Choo M, Kuperan P, Ong CN, Aw TC. Cardiovascular risk factors in non-insulin-dependent diabetics compared to non-diabetic controls: a population-based survey among Asians in Singapore. Atherosclerosis 1998; 136: Ruíz C, Alegría A, Barberá R, Farré R, Lagarda J. Selenium, zinc and copper in plasma of patients with type 1 diabetes mellitus in different metabolic control states. J Trace Elem Med Biol 1998; 12: Navarro-Alarcόn M, Lόpez-G de la Serrana H, Pérez-Valero V, Lόpez-Martínez C. Serum and urine selenium concentrations as indicators of body status in patients with diabetes mellitus. Sci Total Environ 1999; 228: Bleys J, Navas-Acien A, Guallar E. Serum selenium and diabetes in U.S. adults. Diabetes Care 2007; 30: Laclaustra M, Navas-Acien A, Stranges S, Ordovas JM, Guallar E. Serum selenium concentrations and diabetes in U.S. adults: National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) Environ Health Perspect 2009; 117: Czernichow S, Couthouis A, Bertrais S, et al. Antioxidant supplementation does not affect fasting plasma glucose in the Supplementation with Antioxidant Vitamins and Minerals (SU.VI.MAX) study in France: association with dietary intake and plasma concentrations. Am J Clin Nutr 2006; 84: Rajpathak S, Rimm E, Morris JS, Hu F. Toenail selenium and cardiovascular disease in men with diabetes. J Am Coll Nutr 2005, 24: Yoshizawa K, Ascherio A, Morris JS, et al. Prospective study of selenium levels in toenails and risk of coronary heart disease in men. Am J Epidemiol 2003; 158: Alissa EM, Bahijri SM, Ferns GA. The controversy surrounding selenium and cardiovascular disease: a review of the evidence. Med Sci Monit 2003, 9: RA Rees K, Hartley L, Day C, Flowers N, Clarke A, Stranges S. Selenium supplementation for the primary prevention of cardiovascular disease. Cochrane Database Syst Rev 2013; 1: CD Chan YH, Siu CW, Yiu KH, et al. Adverse systemic arterial function in patients with selenium deficiency. J Nutr Health Aging 2012; 16: Qazzaz M, Abdul-Ghani R, Metani M, Husein R, Abu-Hijleh AL, Abdul-Ghani AS. The antioxidant activity of copper(ii) (3,5-diisopropyl salicylate)4 and its protective effect against streptozotocin-induced diabetes mellitus in rats. Biol Trace Elem Res 2013; 154: Weksler-Zangen S, Jörns A, Tarsi-Chen L, et al. Dietary copper supplementation restores β-cell function of Cohen diabetic rats: a link between mitochondrial function and glucose-stimulated insulin secretion. Am J Physiol Endocrinol Metab 2013; 304: E Naka T, Kaneto H, Katakami N, et al. Association of serum copper levels and glycemic control in patients with type 2 diabetes. Endocr J 2013; 60: Ferdousi S, Mia AR. Serum levels of copper and zinc in newly diagnosed type-2 diabetic subjects. Mymensingh Med J 2012; 21: Basaki M, Saeb M, Nazifi S, Shamsaei HA. Zinc, copper, iron, and chromium concentrations in young patients with type 2 diabetes mellitus. Biol Trace Elem Res 2012; 148: Viktorínová A, Toserová E, Krizko M, Duracková Z. Altered metabolism of copper, zinc, and magnesium is associated with increased levels of glycated hemoglobin in patients with diabetes mellitus. Metabolism 2009; 58: Kazi TG, Afridi HI, Kazi N, et al. Copper, chromium, manganese, iron, nickel, and zinc levels in biological samples of diabetes mellitus patients. Biol Trace Elem Res 2008; 122: Talaei A, Jabari S, Bigdeli MH, Farahani H, Siavash M. Correlation between microalbuminuria and urinary copper in type two diabetic patients. Indian J Endocrinol Metab 2011; 15: Flores CR, Puga MP, Wrobel K, Garay Sevilla ME, Wrobel K. Trace elements status in diabetes mellitus type 2: possible role of the interaction between molybdenum and copper in the progress of typical complications. Diabetes Res Clin Pract 2011; 91: Prabodh S, Prakash DS, Sudhakar G, Chowdary NV, Desai V, Shekhar R. Status of copper and magnesium levels in diabetic nephropathy cases: a case-control study from South India. Biol Trace Elem Res 2011; 142: Lind PM, Olsén L, Lind L. Elevated circulating levels of copper and nickel are found in elderly subjects with left ventricular hypertrophy. Ecotoxicol Environ Saf 2012; 86: Cebi A, Kaya Y, Gungor H, et al. Trace elements, heavy metals and vitamin levels in patients with coronary artery disease. Int J Med Sci. 2011; 8: Kosmala W, Kuliczkowski W, Jolda-Mydlowska B, Przewlocka-Kosmala M, Kucharski W, Antonowicz- Juchniewicz J. Relation between heavy metals and left ventricular diastolic function in patients with coronary artery disease. Toxicol Mech Methods. 2004; 14: Islamoglu Y, Evliyaoglu O, Tekbas E, et al. The relationship between serum levels of Zn and Cu and severity of coronary atherosclerosis. Biol Trace Elem Res 2011; 144: Olsén L, Lind PM, Lind L. Gender differences for associations between circulating levels of metals and coronary risk in the elderly. Int J Hyg Environ Health 2012; 215: Ghayour-Mobarhan M, Taylor A, Kazemi-Bajestani SM, et al. Serum zinc and copper status in dyslipidaemic patients with and without established coronary artery disease. Clin Lab. 2008; 54: Shokrzadeh M, Ghaemian A, Salehifar E, Aliakbari S, Sar- 251

10 avi SS, Ebrahimi P. Serum zinc and copper levels in ischemic cardiomyopathy. Biol Trace Elem Res. 2009; 127: Stadler N, Lindner RA, Davies MJ. Direct detection and quantification of transition metal ions in human atherosclerotic plaques: evidence for the presence of elevated levels of iron and copper. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2004; 24: Kazemi-Bajestani SM, Ghayour-Mobarhan M, Ebrahimi M, et al. Serum copper and zinc concentrations are lower in Iranian patients with angiographically defined coronary artery disease than in subjects with a normal angiogram. J Trace Elem Med Biol 2007; 21: Kosar F, Taskapan C, Kucukbay Z. Serum levels of selenium, zinc and copper in patients with coronary artery ectasia. Indian Heart J. 2007; 59: Λέξεις-κλειδιά: Σελήνιο Χαλκός Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 Στεφανιαία νόσος Key-words: Selenium Copper Type 2 diabetes mellitus Coronary artery disease 252

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Μ. ΧΑΝΤΑΝΗΣ Διευθυντής Καρδιολογίας Τζάνειο Νοσοκομείο Πειραιάς Μεταβολικό Σύνδρομο Γλυκόζης νηστείας 110mg/dl Σπλαχνική παχυσαρκία [>102cm (m) >88cm (f)] TG 150mg/dl αρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ

Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ 24o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ Κ.ΚΙΤΣΙΟΣ, Ε.ΓΕΩΡΕΛΗ, Ν.ΚΑΔΟΓΛΟΥ 1, Β.ΣΤΟΥΠΑΣ, Ι.ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ, Ν.ΣΑΙΛΕΡ 2, Α.ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ, ΓΕΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, EUROMEDICA

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ

Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Μεικτή αθηρογόνος δυσλιπιδαιμία: βελτιώνοντας το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ LDL-C : μείζων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου 23ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΕΒΕ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΠΛΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΒΗΤΟ-ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ (DIABESITY) Α. Γαλλή-Τσινοπούλου Τσινοπούλου¹, Μ. Γραμματικοπούλου¹, Ε. Εμμανουηλίδου¹,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010)

Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Επιδημιολογία αιτιών θανάτου ςε δφο Καποδιςτριακοφσ δήμουσ του Ν. Πιερίασ (πληθυςμιακή μελζτη 20ετίασ 1991-2010) Καραγιάννη Δ. 1, Μπάμπα Α. 2, Σουμανίδησ τ. 2, Ρίζοσ Π 2., Μπαλτζήσ Δ. 3, κούτασ Δ., ΚοτςαμίδηΙ.

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων

Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Ποιοτική και ποσοτική ανάλυση ιατρικών δεδομένων Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ 1 ο βήμα : καταγραφή δεδομένων Το πιο πρακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης

Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Παχυσαρκία και Σακχαρώδης Διαβήτης Τι είναι ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 (ΣΔ2) Ο Σακχαρώδης Διαβήτης γενικά είναι μια πάθηση κατά την οποία ο οργανισμός και συγκεκριμένα το πάγκρεας δεν παράγει ή δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ»

ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» 11 0 Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης ΤΟ ΔΙΔΥΜΟ ΥΠΝΙΚΗΣ ΑΠΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΥΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΥΠΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΡΟΘΡΟΜΒΩΣΗ: ΕΝΑ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ «ΕΥΑΛΩΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ» Α. Κασιακόγιας, Κ. Τσιούφης, Κ. Θωμόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΙΡΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ, ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΑ ΑΤΟΜΑ. ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΥ. Καφαντάρης Ι., Μεϊμέτη Ε., Δόνου Α., Βογιατζόγλου Δ. Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη

Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου. Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Ενημέρωση & Πρόληψη Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό Σύνδρομο Παχυσαρκία Υπερλιπιδιαμία Υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης Παράγοντες Καρδιαγγειακού Κινδύνου Μεταβολικό

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία

Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία Μελέτη της οξείας επίδρασης της κατανάλωσης μπύρας στην ενδοθηλιακή λειτουργία και την αρτηριακή σκληρία υγιών εθελοντών Κ. Καράτζη, PhD (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο) Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ»

«ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ομάδα Εργασίας: «ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ» Συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες από τους μεγάλους οργανισμούς (ADA 2007,ESC 2007, EASD 2007) «ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟ ΑΥΓΟ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΑΡ ΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Το αυγό αποτελεί ένα από τα πλέον αµφιλεγόµενα τρόφιµα των τελευταίων δεκαετιών, καθώς µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1970, εθεωρείτο τρόφιµο µε

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις 267 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την θεραπεία της χοληστερόλης: Οριοθετήσεις και επισημάνσεις Χ. Βέρρας 1, Α. Μελιδώνης 2 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής και 2 Α Παθολογική Κλινική &

Διαβάστε περισσότερα

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη

ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη ΗbA1c Διάγνωση Σακχαρώδη Διαβήτη Δρ. Χ. Μανές Παθολόγος Eξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη Διευθυντής Ε.Σ.Υ Π/Θ. Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» Σακχαρώδης ιαβήτης Κλινικές εκδηλώσεις ιάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ

Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ Π.ΠΑΣΧΟΣ, Ε.ΜΠΕΚΙΑΡΗ, Ε.ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΟΥ, Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ, Α. ΤΣΑΠΑΣ, Κ. ΠΑΛΕΤΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ, Β ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ, ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το 20 30% του γενικού πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης

Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. Ζαφειρίδης Ανδρέας, Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών, Α.Π.Θ. (Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η

Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η Σύσταση 1. Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους άλλους ιατρούς στην ΠΦΥ να θέτουν διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη (ΣΔ) όταν στο φλεβικό αίμα: η τιμή της γλυκόζης νηστείας είναι 126mg/dl (7.0 mmol/l),

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Δρ. Δώρος Γ. Λοΐζου MD Παθολόγος- Διαβητολόγος ΙΑΤΡΟΔΙΑΓΝΩΣΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ 15/05/2009 ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αποτελεί μια συνάθροιση αλληλοσχετιζόμενων παραγόντων που

Διαβάστε περισσότερα

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης

Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Παραρτημα III Μεταβολες στις περιληψεις των χαρακτηριστικων του προϊοντος και στα φυλλα οδηγιων χρησης Σημείωση: Οι εν λόγω τροποποιήσεις της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου

ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ. ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα. Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου ΕΓΚΑΙΡΗ ΙΑΓΝΩΣΗ & ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ρ. Μυλωνάκη Θεοχαρούλα ιευθύντρια Β Παθολογικής Κλινικής Γ.Ν. Χανίων Υπεύθυνη ιαβητολογικού Ιατρείου Πινακοθήκη ήµου Χανίων, 17/02/2012 Συχνότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Διατροφή και Σακχαρώδης Διαβήτης: Η θέση της Κορινθιακής σταφίδας στη διατροφή ασθενών με Σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 Νικόλαος Τεντολούρης Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αθήνα, 2014 1 Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: FRAMINGHAM RISK SCORE vs Π. Τσατραφύλλιας, Δ. Θεοδωράκης, Ευδοξία Μπουτμπάρα, Δήμητρα Κεσίδου, Θ. Γεωργιάδης, Σ. Παραστατίδης, Γεωργία Θεοδωροπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά

Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα. ά ς ό ς.. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Σεξουαλική δραστηριότητα ά ς ό ς. ής ί ς ή ή ά ώ ά ής ί ς ά Ιούνιος 2011 Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική δυσλειτουργία έ ς ή ς έ. ό. ί ς ός ί ς ί ά Μεταβολικό Σύνδροµο και Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες

Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης σε άντρες και γυναίκες Slide 1 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο Υπέρτασης 5 7 Μαρτίου 2009, Ξενοδοχείο Divani Caravel, Αθήνα. Η διαφορετική επίδραση της κατανάλωσης αλκοόλ στα επίπεδα της συστολικής και διαστολικής αρτηριακής πίεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ)

Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Ινσουλινοθεραπεία (Βασική +ΑΔ) Δήλωση Συμφερόντων Το περιεχόμενο της παρουσίασης αντανακλά τις απόψεις του ομιλητή.ο ομιλητής έχει λάβει τιμητικές αμοιβές για ομιλίες από τις ακόλουθες φαρμακευτικές εταιρείες

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ Ι ΡΥΣΕΩΣ 1942 Επιδημιολογικά δεδομένα καρδιοαγγειακής νόσου στον σακχαρώδη διαβήτη Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 22ο ΕτήσιοΣυνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ.

ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ. ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΤΑΙ ΚΑΙ ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΔΩΡΟΘΕΑ «ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ» ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΣΦΥΡΟΒΡΑΧΙΟΝΙΟΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (ABI) Σφυροβραχιόνιος δείκτης=ankle-brachial Index (ABI) Ο λόγος της συστολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας

Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων. Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Υπερλιπιδαιµίες Μεταβολισµός λιπιδίων Μαρίνα Νούτσου Επιµελήτρια Α Παν. Παθολογικής Κλινικής Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αθήνας Καρδιαγγειακά Επεισόδια : Πρώτη αιτία θανάτου στις αναπτυγµένες χώρες Πολλοί παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΣΚΛΗΡΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Σπυρίδωνας Μαντζανίκας 1, Μαρία Αγαπίου 1, Ελένη Τριανταφυλλίδη 2, Χαρίλαος Κούτης 3, Ιωάννης Λεκάκης 4 1 RN, Γ.Ν. Αθηνών «Ιπποκράτειο» 2

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. 14 ο Βορειοελλαδικό Καρδιολογικό Συνέδριο ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗ ΝΟΣΟ. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Κ. ΤΣΙΟΥΦΗΣ, Α. ΜΑΝΩΛΗΣ, Ι. ΖΑΡΙΦΗΣ, Ε. ΚΑΛΛΙΣΤΡΑΤΟΣ, Β. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΥ, Α. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακές Παθήσεις

Καρδιαγγειακές Παθήσεις Καρδιαγγειακές Παθήσεις Cardiovascular Disease is the Leading Cause of Death Worldwide 1 HIV/AIDS 5 Pulmonary disease 7 Injuries 9 Cancer 13 Infectious and parasitic diseases 19 Cardiovascular disease*

Διαβάστε περισσότερα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα

Πηγή: Πρόγραμμα ΥΔΡΙΑ (MIS 346816) 6/10/2015. Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Δείκτες υγείας αντιπροσωπευτικού δείγματος του πληθυσμού στην Ελλάδα Υπέρταση Υπερχοληστερολαιμία Χρόνια Κατάθλιψη Φαρμακοληψία Ελένη-Μαρία Παπατέστα, Iατρός Επιστημονική Συνεργάτις Ελληνικού Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες

Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χοληστερόλη και διατροφή: ο ρόλος τους στις καρδιοπάθειες Χρήστος Πίτσα6ος Αναπλ. Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο ν αναρωτηθούμε ποια είναι η νόσος που

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D.

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ. Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ Θανάσης Ζ. Τζιαμούρτας, Ph.D. Τι είναι σακχαρώδης διαβήτης; Παθοφυσιολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από αυξημένη συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα Καμπύλη σακχάρου (75

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Διατροφή

Υπέρταση και Διατροφή Υπέρταση και Διατροφή Αντώνης Ζαμπέλας Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συχνότητα εμφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής

& Xρόνια. Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο. Τρόπος Zωής. Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Τρόπος Zωής & Xρόνια Nοσήματα: Το Μεταβολικό Σύνδρομο στα παιδιά και τους έφηβους Νένη Περβανίδου Παιδίατρος Ιατρείο Παιδικής-Εφηβικής Παχυσαρκίας Α Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Nοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας

Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών. Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο και Άσκηση στην παιδική ηλικία: Ο Ρόλος των Αδικοπινών Θανάσης Τζιαμούρτας ΤΕΦΑΑ Παν. Θεσσαλίας Μεταβολικό Σύνδρομο Δεν είναι ασθένεια αλλά ένα σύμπλεγμα από ιατρικές διαταραχές που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ:

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΜΩΝΥΜΟ (Α' ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΑΙΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟΥΣΟΥΛΗΣ Ο ρόλος του ινωδογόνου

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης

Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών και Σακχαρώδης Διαβήτης Βασίλης Κ. Ταρλατζής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας και Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική ESHRE/ASRM PCOS Consensus

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών 26 2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών Β. Δραγουμάνος 1, Δ. Αθανασόπουλος 2, Ε. Φουστέρης 1, Δ. Αναστασόπουλος 2, Π. Φουρλεμάδης

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά

Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Μεταβολικό Σύνδρομο και Καρδιά Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Διάγνωση του

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου

Αγγελική Βουτσά. Παθολόγος-Διαβητολόγος. Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Αγγελική Βουτσά Παθολόγος-Διαβητολόγος Τ. Συν/στρια Δ/ντρια Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Λήμνου Τι είναι ο διαβήτης; Μεταβολική διαταραχή αυξημένα επίπεδα σακχάρου στο αίμα Ο διαβήτης οφείλεται σε

Διαβάστε περισσότερα

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΡΩΤΕΪΝΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΕΣΤΕΡΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ (CETP) ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ HDL ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΝΙΚΟΤΙΝΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΣΕ ΙΑΒΗΤΙΚΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Θ. Τζώτζας, Σ. Καρράς, Θ. Καλτσάς, Κ. Τζιόμαλος,T.Gautier* Ζ. Κελεπούρης,

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου

Σχεδιασμοί ερευνών. Βαγγέλης Ευαγγέλου Σχεδιασμοί ερευνών Βαγγέλης Ευαγγέλου Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Figure 2. Box Plots for Total Citation Counts for Various Study Designs for Articles Published in 1991 and 2001 Box length

Διαβάστε περισσότερα

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών

Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων. αντιπηκτικών Περιορισμοί στη χρήση των νεότερων αντιπηκτικών Στέλιος Τζέης MD, PhD, FESC Επιμελητής A - Καρδιολογική Κλινική Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΥΠΕΡ νεότερων αντιπηκτικών γιατί. Προβλέψιμη φαρμακοκινητική /

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ>> «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2» Διευθυντής Γ Παθολογικού Τμήματος & Διαβητολογικού Κέντρου.

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ>> «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων Αυτοέλεγχος στο ΣΔτ2» Διευθυντής Γ Παθολογικού Τμήματος & Διαβητολογικού Κέντρου. Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού Διαβητολογικό ΚέντροΓ.Π.Ν. Θεσσαλονίκης Εκπαιδευτικά Διαδικτυακά Μαθήματα για το Σακχαρώδη Διαβήτη. «Διάγνωση Εξατομίκευση στόχων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ Αρτηριακή Υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της αρτηριακής πίεσης πάνω από τα φυσιολογικά όρια και ενώ το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία, συστολική πάνω από 150 mmhg και διαστολική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Πότε συστήνεται έλεγχος για διαλογή Σύσταση 1: Συστήνεται στους γενικούς ιατρούς και στους

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Περιγραφική και ημιπειραματική έρευνα Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Σποραδικές παρατηρήσεις Σειρά παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων

Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Παραδοσιακή Ελληνικη Διατροφή στην Ανάπτυξη των Παιδιών και την Πρόληψη των Χρόνιων Νοσημάτων Ευφιλήτου, 6 ος αιώνας πχ Αντώνης Καφάτος, Ομότιμος καθηγητής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης Κλινική Προληπτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING MINISTRY OF NATIONAL EDUCATION AND RELIGIOUS AFFAIRS MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING EUROPEAN COMMUNITY Co financing European Social Fund (E.S.F.)

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD

ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ. Μαρία Σκουρολιάκου, PhD ΙΑΒΗΤΗΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΟΦΗ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΟ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ Μαρία Σκουρολιάκου, PhD Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκοπείου Πανεπιστηµίου ιαβήτης Ελλάδα: 1,000,000 ασθενείς Αδιάγνωστοι? Παγκοσµίως µια από τις κυριότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος

Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Εργασιακό stress και στεφανιαία νόσος Χαράλαμπος Γ. Πλατής (Διοικητής Πρόεδρος ΔΣ ΓΝ Σύρου) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θεσσαλονίκη, 18-20 Φεβρουαρίου 2010 1 Εργασιακό stress

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ. Μεταβολικό Σύνδρομο. Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΩΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 9 Μεταβολικό Σύνδρομο Νεδελκοπούλου Ναταλία Τριανταφύλλου Παναγιώτα Εισαγωγή Το Μεταβολικό Σύνδρομο (ΜΣ) αποτελεί ένα οργανικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από την

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Η Μεταγευματική Γλυκαιμία Ανεξάρτητος Δείκτης Έκβασης του Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου των Διαβητικών Ασθενών

ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Η Μεταγευματική Γλυκαιμία Ανεξάρτητος Δείκτης Έκβασης του Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου των Διαβητικών Ασθενών 20 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ΙΙ. ΠΡΩΤΟΤΥΠΑ ΑΡΘΡΑ 1. Η Μεταγευματική Γλυκαιμία Ανεξάρτητος Δείκτης Έκβασης του Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου των Διαβητικών Ασθενών Β. Δραγουμάνος 1, Δ. Αθανασόπουλος 2, Δ.

Διαβάστε περισσότερα