International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE"

Transcript

1 DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012

2 Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου O r g a n i z i n g C o m m i t t e e Z o e G a v r i i l i d o u A n g e l i k i E f t h y m i o u E v a n g e l i a T h o m a d a k i Penelop e Kambakis -Vougiou klis Γραμματειακή Υποστήριξη S e c r e t a r i a l S u p p o r t Ioannis Anagnostopoulos M a r i a G e o r g a n t a P o l y x e n i I n t z e N i k o s M a t h i o u d a k i s L i d i j a M i t i t s E l e n i P a p a d o p o u l o u A n n a S a r a f i a n o u E l i n a C h a dji p a p a ISBN Τ υ π ο γ ρ α φ ι κ ή ε π ι μ έ λ ε ι α Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ η ς Ε λ έ ν η Π α π α δ ο π ο ύ λ ο υ Ε λ ί ν α Χ α τ ζ η π α π ά Σ χ ε δ ι α σ μ ό ς ε ξ ώ φ υ λ λ ο υ Ν ί κ ο ς Μ α θ ι ο υ δ ά κ ης Copyright 2012 Δ η μ ο κ ρ ί τ ε ι ο Π α ν ε π ι σ τ ή μ ι ο Θ ρ ά κ η ς D e m o c r i t u s U n i v e r s i t y o f T h r a c e Ε ρ γ α σ τ ή ρ ι ο Σ ύ ν τ α ξ η ς, Μ ο ρ φ ο λ ο γ ί α ς, Φ ω ν η τ ι κή ς, Σ η μ α σ ι ο λ ο γ ί α ς, L a b o ra to r y o f S y n ta x, M o r pho l o g y, P h o n e t i c s, S e m a n t i c s, Δ ι ε θ ν έ ς Σ υ ν έ δ ρ ι ο Ε λ λ η ν ι κ ή ς Γ λ ω σ σ ο λ ο γ ί α ς I n t er n a ti o n a l C o n fe r e n c e o f G r e e k L inguist ic s +Μ όρφωση Δ Π Θ +M orp ho SE D U T H

3 ΔΙΑΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Μαρία Ανδριά Universitat de Barcelona, Spain Ιmma Miralpeix Universitat de Barcelona, Spain M.Luz Celaya Universitat de Barcelona, Spain ABSTRACT The present study explores Crosslinguistic Influence (CLI) in verbal tenses and in vocabulary in the acquisition of Greek as a Foreign Language (FL). Spanish L1 learners with knowledge of English took a variety of tests designed to explore CLI between these languages. Results evidenced that CLI was present, although no correlation was found between CLI and variables such as age, English proficiency, metalinguistic awareness and exposure to Greek. However, a moderate negative correlation was observed between lexical CLI and proficiency in Greek. Spanish was the predominant source of CLI, probably due to psychotypology. Λέξεις Κλειδιά: Διαγλωσσική Επίδραση, Ελληνική ως Ξένη Γλώσσα, ισπανόφωνοι, ψυχοτυπολογία 1. Εισαγωγή Η παρούσα μελέτη, η οποία αποτελεί τμήμα μιας μεγαλύτερης έρευνας (Andria 2010), επιθυμεί να εμβαθύνει στο φαινόμενο της Διαγλωσσικής Επίδρασης (ΔΕ) στην Πολύγλωσση Εκμάθηση (ΠΕ) μέσα από έναν συνδυασμό γλωσσών που δεν έχει μελετηθεί αρκετά: Ισπανόφωνοι μαθητές με γνώση της αγγλικής οι οποίοι μαθαίνουν μια τυπολογικά διαφορετική γλώσσα, τα νέα ελληνικά (ΝΕ), ως Ξένη Γλώσσα (ΞΓ). Στόχος της εργασίας είναι να ερευνήσει, αρχικά, αν υπάρχουν περιπτώσεις ΔΕ κατά τη διάρκεια της εκμάθησης της ΝΕ ως ΞΓ, αν η ΔΕ σχετίζεται με παράγοντες όπως η ηλικία, η γλωσσική επάρκεια στα αγγλικά, η μεταγλωσσική επίγνωση (ME) και η έκθεση στα ελληνικά και τέλος, ποια από τις προηγούμενα κατακτημένες γλώσσες (ισπανικά ή αγγλικά) είναι πιο συχνά γλώσσα-πηγή ΔΕ. 2. Επισκόπηση Προηγούμενης Έρευνας 2.1 Πολύγλωσση Εκμάθηση και Διαγλωσσική επίδραση Τα τελευταία χρόνια, η μελέτη του φαινομένου της πολυγλωσσίας (multilingualism) έχει γίνει ένας πολύ διαδεδομένος κλάδος στον τομέα της γλωσσικής κατάκτησης. Η Πολύγλωσση Εκμάθηση (ΠΕ) (multilingual acquisition) έχει οριστεί (Cenoz 2000) ως η διαδικασία εκμάθησης περισσότερων της μίας γλώσσας. Η κύρια διαφορά ανάμεσα στην εκμάθηση μιας Δεύτερης Γλώσσας (Γ2) και στην εκμάθηση μιας Γ3 (Γ4, Γ5, κλπ.) έγκειται στη μεγαλύτερη πολυπλοκότητα που χαρακτηρίζει την εκμάθηση της τελευταίας, διότι όσο πιο πολλές γλώσσες αναμειγνύονται, τόσο ο αριθμός των παραγόντων που αλληλεπιδρούν αυξάνεται. Έχει τονιστεί ότι τα «κατακτημένα γλωσσικά συστήματα δεν συνυπάρχουν το ένα δίπλα στο άλλο σε αμοιβαία αρμονία» (Herdina & Jessner 2000:90), αλλά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Η επίδραση από τη μητρική γλώσσα, αλλά και από όλες τις γλώσσες που κατέχει ένας ομιλητής κατά τη διαδικασία In Z. Gavriilidou, A. Efthymiou, E. Thomadaki & P. Kambakis-Vougiouklis (eds), 2012, Selected papers of the 10th ICGL, pp Komotini/Greece: Democritus University of Thrace.

4 [ ΔΙΑΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ] εκμάθησης μίας νέας γλώσσας- στόχου (ΓΣ) ονομάζεται Διαγλωσσική Επίδραση (ΔΕ) (Odlin 1989, Jarvis & Pavlenko 2008). 2.2 Παράγοντες που επηρεάζουν τη Διαγλωσσική Επίδραση (ΔΕ) Η αλληλεπίδραση παραγόντων στη ΔΕ κατά την πολυγλωσσία είναι ένα θεμελιώδες θέμα και έχει ερευνηθεί από ένα πλήθος μελετών (Murphy 2003). Ένας από τους πιο συχνά ερευνώμενους παράγοντες που μπορούν να προβλέψουν τη ΔΕ είναι η γλωσσική επάρκεια (proficiency) στη ΓΣ. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η ΔΕ είναι πιθανότερο να λάβει χώρα σε αρχικά επίπεδα γλωσσομάθειας (Hammarberg 2001) και συνήθως εμφανίζεται ως στρατηγική αναπλήρωσης (compensatory strategy). Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έλλειψη επαρκών μέσων έκφρασης στη ΓΣ μπορεί να καλυφθεί με τη χρήση της Γ2. Ωστόσο, η επάρκεια στη Γ2 αποτελεί έναν εξίσου θεμελιώδη παράγοντα. Στην μελέτη της για το ρόλο της γλωσσικής επάρκειας της Γ2 στη ΕΓ3 η Tremblay (2006: 109) συμπεραίνει ότι «μέχρι να επιτευχθεί ένα βασικό επίπεδο (threshold level) στη Γ2, η ΔΕ από τη Γ2 στη Γ3 είναι πολύ περιορισμένη». Στη μελέτη της, οι συμμετέχοντες από ένα χαμηλό/μέσο επίπεδο επάρκειας στη Γ2 δεν εμφανίστηκαν να ανατρέχουν στην Γ2 κατά την εκμάθηση της Γ3. Ένας εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η έκθεση και χρήση στη ΓΣ. Η συγκεκριμένη μεταβλητή συχνά μετράται με γνώμονα τη Διάρκεια Παραμονής (Length of Stay) στην κοινότητα όπου ομιλείται η ΓΣ ή ως το ποσό των ωρών διδασκαλίας στη ΓΣ. Αυξημένη έκθεση στη ΓΣ συνήθως οδηγεί σε λιγότερη ΔΕ, αν και υψηλή έκθεση στη Γ2 μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη επίδραση από τη Γ2 κατά τη διάρκεια της εκμάθησης της Γ3. Έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει σημαντική αλληλεπίδραση ανάμεσα σε αυτή τη μεταβλητή, την ηλικία και τη γλωσσική επάρκεια (Ringböm 2001). Μεγάλης σημασίας είναι επίσης η Μεταγλωσσική επίγνωση (ΜΕ), η οποία είναι μία ικανότητα συνυφασμένη με τον πολύγλωσσο ομιλητή και διαφέρει από αυτήν ενός μονόγλωσσου που μαθαίνει την πρώτη του Γ2. Στη μελέτη της η Jessner (1999), ανακάλυψε ποιοτικές διαφορές στις στρατηγικές μάθησης των πολύγλωσσων μαθητών, λόγω της ΔΕ. Οι συμμετέχοντες αποκάλυψαν ότι είχαν αναπτύξει στρατηγικές ικανότητες όπως η εναλλαγή γλωσσών, η χρήση ξενισμών και η κατά λέξη μετάφραση, προκειμένου να αναπληρώσουν την έλλειψη γνώσης στη ΓΣ. Ο παράγοντας «ηλικία» έχει υπάρξει σημαντικό αντικείμενο έρευνας στις μελέτες ΕΓ3. Ωστόσο, τα αντικρουόμενα αποτελέσματα αυτών, δεν έχουν διασαφηνίσει τον ρόλο της. Σε ορισμένες έρευνες (Cenoz 2001) μεγαλύτερης ηλικίας μαθητές έδειξαν μεγαλύτερα ποσοστά ΔΕ από ό, τι οι μικρότεροι, παρά την μεγαλύτερη γλωσσική τους επάρκεια στη ΓΣ, γεγονός που ερμηνεύτηκε ως αποτέλεσμα της υψηλότερης μεταγλωσσικής επίγνωσης των μεγαλύτερων παιδιών. Αντίθετα αποτελέσματα παρατηρήθηκαν από τις Navés, Miralpeix και Celaya (2005), όπου μεγαλύτερης ηλικίας μαθητές έδειξαν μικρότερες περιπτώσεις ΔΕ. Άλλες μεταβλητές είναι η σειρά εκμάθησης των διαφόρων γλωσσών καθώς και το πρόσφατο της χρήσης (recency of use) της κάθε γλώσσας. Η πρώτη αναφέρεται στην επίδραση που μπορεί αν έχει στη ΔΕ η σειρά με την οποία μαθεύτηκαν οι διάφορες Γ2. Η δεύτερη σχετίζεται με την ιδέα του ότι οι μαθητές ενδέχεται να ανατρέχουν περισσότερο στη γλώσσα την οποία χρησιμοποιούν ενεργά, παρά σε άλλες γλώσσες που γνωρίζουν αλλά ίσως δεν τις χρησιμοποιούν. Οι τυπολογικές ομοιότητες ανάμεσα στις γλώσσες φαίνεται να παίζουν έναν θεμελιώδη ρόλο στον καθορισμό της έκτασης της ΔΕ. Οι πρώιμες έρευνες σε αυτόν τον τομέα εστίαζαν στην τυπολογική εγγύτητα και στις συγκλίνουσες δομές ανάμεσα στις γλώσσες, αλλά πρόσφατες έρευνες τείνουν να δίνουν έμφαση περισσότερο στη σημασία της ψυχοτυπολογίας (psychotypology: Kellerman 1983). Ο όρος ψυχοτυπολογία αφορά στην εκλαμβανόμενη από τον μαθητή απόσταση ανάμεσα στη Γ1 (ή τις Γ2) και τη ΓΣ. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι μαθητές συνήθως ανατρέχουν στη Γ2 αν την εκλαμβάνουν ως πιο κοντινή στη ΓΣ σε σχέση με τη Γ1 (Cenoz 2001). Επιπλέον, έχει βρεθεί ότι η ψυχοτυπολογία αλληλεπιδρά σημαντικά με άλλους παράγοντες, όπως η ηλικία και ΜΕ. 2.3 Παρελθοντικοί χρόνοι και λεξιλόγιο στα ελληνικά, ισπανικά και αγγλικά Στη συγκεκριμένη μελέτη, η ΔΕ θα ερευνηθεί μέσα από τους παρελθοντικούς χρόνους και το λεξιλόγιο. Όσον αφορά τους παρελθοντικούς χρόνους, στόχος είναι να μελετηθεί μια διάκριση στους ελληνικούς χρόνους, η οποία είναι όμοια στο ένα γλωσσικό σύστημα (αγγλικά), αλλά διαφορετική στο άλλο (ισπανικά). Αυτή η διάκριση αφορά στην διαφορετική χρήση του Παρακειμένου έναντι του Αορίστου. Ένας μεγάλος αριθμός μελετών στην Ελληνική Γλωσσολογία (Μόζερ 1986, μεταξύ άλλων) έχει ασχοληθεί με τη σχέση ανάμεσα στον Παρακείμενο και τον Αόριστο στη ΝΕ. Ο κατάλληλος [ 655 ]

5 [ ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΙΑ, ΙMMA MIRALPEIX & M.LUZ CELAYA ] «χειρισμός» των συγκεκριμένων διαφορών ανάμεσα στους χρόνους είναι ουσιαστικής σημασίας γιατί έτσι μπορούν να αποφευχθούν περιπτώσεις αρνητικής ΔΕ. Πιο συγκεκριμένα, στα ελληνικά, όπως και στα αγγλικά, δεν γίνεται χρήση του Παρακειμένου για αναφορά στο κοντινό παρελθόν, όπως γίνεται στα ισπανικά (Πίνακας 1): Γλώσσα Χρόνος Παράδειγμα Ισπανικά παρακείμενος Εsta mañana me he levantado pronto. Ελληνικά αόριστος Σήμερα το πρωί σηκώθηκα νωρίς. Αγγλικά αόριστος This morning I woke up early. Πίνακας 1 Παράδειγμα χρήσης Παρακειμένου-Αορίστου σε ισπανικά, ελληνικά και αγγλικά Στην περιγραφή της για την αντιστοιχία των ρηματικών συστημάτων στα ισπανικά και στα ελληνικά, η Álvarez (1999) παρατηρεί ότι, παρά το γεγονός ότι οι δυο γλώσσες έχουν παρεμφερείς δομές, σε κάποιες περιπτώσεις ένας συγκεκριμένος χρόνος στα ισπανικά ενδέχεται να μην αντιστοιχεί στον αναμενόμενο χρόνο στα ελληνικά, και αντίθετα. Τέτοια είναι η περίπτωση της διαφοράς στη χρήση του Pretérito Indefinido και Pretérito Perfecto στα ισπανικά με τον αντίστοιχο στα ελληνικά Αόριστο και Παρακείμενο. Χαρακτηριστικό της ισπανικής γλώσσας 1 είναι η αποφυγή χρήσης αορίστου για πράξεις που συνέβησαν στο εγγύς παρελθόν ή, τουλάχιστον, για πράξεις που ομιλητής τις αισθάνεται κοντινότερες. Συνεπώς, όταν αναφέρεται κανείς σε κάτι που συνέβη τώρα ή σήμερα το πρωί ή αυτήν την εβδομάδα/ αυτόν τον μήνα κλπ., χρησιμοποιείται ο παρακείμενος αντί του αορίστου. Λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω διαφορές ανάμεσα στα τρία γλωσσικά συστήματα, στόχος μας είναι να ερευνήσουμε αν κατά την εκμάθηση μιας χρονικής δομής στη ΓΣ (εδώ, τα ελληνικά) η οποία είναι ίδια στη Γ2 (εδώ, στα αγγλικά) αλλά διαφορετική στη Γ1 (εδώ, τα ισπανικά) α) υπάρχουν περιπτώσεις ΔΕ και αν ναι, β) από ποια γλώσσα. Όσον αφορά το λεξιλόγιο, επιθυμούμε να εξετάσουμε αν οι πολύγλωσσοι μαθητές θα ανατρέξουν περισσότερο στη Γ1 τους (ισπανικά) ή στη Γ2 τους (αγγλικά) όταν καλούνται να αναμετρηθούν με άγνωστο λεξιλόγιο. 2.4 Στόχοι της παρούσας μελέτης Η συγκεκριμένη μελέτη επιθυμεί να απαντήσει τα παρακάτω ερευνητικά ερωτήματα: 1. Υπάρχουν περιπτώσεις ΔΕ κατά την εκμάθηση της ελληνικής από Ισπανόφωνους μαθητές; 2. Υπάρχει κάποια σχέση ανάμεσα στη ΔΕ και στους ακόλουθους παράγοντες: α) ηλικία β) γλωσσική επάρκεια στα αγγλικά γ) γλωσσική επάρκεια στα ελληνικά δ) μεταγλωσσική επίγνωση ε) έκθεση στα ελληνικά; 3. Σε ποια γλώσσα-πηγή ανατρέχουν περισσότερο οι μαθητές της ελληνικής; Γιατί; 3. Μεθοδολογία 3.1 Συμμετέχοντες Τριανταπέντε (Ν=35) μαθητές της NE ως ΞΓ έλαβαν μέρος στην έρευνα. Η Γ1 τους ήταν τα ισπανικά και 26 από αυτούς ήταν δίγλωσσοι ισπανικών και καταλανικών. Όλοι τους είχαν ως Γ2 τα αγγλικά. Πέντε συμμετέχοντες που δεν είχαν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (Γ1 Ισπανικά, Γ2 αγγλικά) αποκλείστηκαν από το αρχικά μεγαλύτερο δείγμα (40 μαθητές). Οι συμμετέχοντες ήταν πολύγλωσσοι ομιλητές, με τουλάχιστον 4 κατεκτημένες γλώσσες. Πιο συγκεκριμένα, 12 από αυτούς γνώριζαν 4 γλώσσες, 21 από αυτούς 5 γλώσσες και 2 από αυτούς 6 γλώσσες. Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν τη ΓΣ σε ένα επίσημο περιβάλλον μάθησης, στην Επίσημη Σχολή Γλωσσών της Βαρκελώνης (Escola Oficial 1 Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή η χρήση διαφοροποιείται σημαντικά στα Ισπανικά της Λατινικής Αμερικής, καθώς και σε κάποιες περιοχές της Βόρειας Ισπανίας, όπου η χρήση του αορίστου είναι πιο συνήθης από ό, τι του παρακειμένου. [ 656 ]

6 [ ΔΙΑΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ] d Idiomes, Barcelona-Drassanes 2 ), στην Ισπανία. Ανήκουν σε τέσσερα επίπεδα: 3Α, 3Β, 4 και 5, τα οποία για τις ανάγκες της συγκεκριμένης μελέτης θα αναφέρονται ως Επίπεδο 1, 2, 3 και 4 αντίστοιχα. Ο λόγος για τον οποίο περιλήφθηκαν επίπεδα μόνο από το 3 και πάνω οφείλεται στο γεγονός ότι η γραμματική μορφή που επιθυμούσαμε να εξετάσουμε διδάσκεται από το επίπεδο 3Α και πάνω. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη μορφή, ακόμα και αν εισάγεται σε αυτό το επίπεδο, δεν χρησιμοποιείται σε μεγάλη συχνότητα μέχρι το επίπεδο 3Β. Όλοι οι συμμετέχοντες διέθεταν πανεπιστημιακά πτυχία. Οι ηλικίες τους κυμαίνονταν από 22 ως 74 χρονών (Μ.Ο. Ηλικίας: 39,31), 19 από αυτούς ήταν άνδρες και 16 γυναίκες. Επίσης έλαβε μέρος μία ομάδα από 12 μονόγλωσσους φυσικούς ομιλητές της ΝΕ. Ο λόγος για τον οποίο συμπεριλάβαμε μία ομάδα φυσικών ομιλητών ήταν διπλός: αφενός, για να εδραιώσουμε μία βάση για τα τεστ στους χρόνους, αφετέρου δε για να λάβουμε ανατροφοδότηση όσον αφορά το σχεδιασμό των εργαλείων. Επιπλέον, ένας Ισπανός μαθητής της ελληνικής συμμετείχε στην πιλοτική μελέτη των εργαλείων (βλ ). 3.2 Εργαλεία και Διαδικασία Εργαλεία Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη σχεδιάστηκαν εξ αρχής, ειδικά για τους σκοπούς της συγκεκριμένης μελέτης. (Για αναλυτική περιγραφή των εργαλείων και πλήρη παράθεση αυτών, βλ. Andria 2010.) Τα εργαλεία αυτά ήταν τα εξής: 1. Τεστ στους χρόνους: προκειμένου να εξετάσουμε τη ΔΕ στους χρόνους, χρησιμοποιήσαμε δύο ήδη τεστ: α. Τεστ Γραμματικότητας (Grammaticality Judgment Test) (TΓΡ), β. Άσκηση Συμπλήρωσης Κενών (Fill-in-the-Blanks) 2. Τεστ Λεξιλογίου: ένα τεστ πολλαπλής επιλογής που περιελάμβανε δέκα σπάνιες ελληνικές λέξεις, ώστε οι μαθητές να μην τις ξέρουν και να πρέπει να μαντέψουν. Στόχος μας ήταν να ερευνήσουμε αν ανατρέχουν περισσότερο στη Γ1 ή στη Γ2 όταν μαντεύουν 3. Ερωτηματολόγιο: διανεμήθηκε στους μαθητές προκειμένου να συλλεχθούν πληροφορίες σχετικά με το γλωσσικό υπόβαθρο των μαθητών, αλλά και τις μεταβλητές τις οποίες επιθυμούσαμε να εξετάσουμε 4. Προφορικό Πρωτόκολλο (Oral Protocoll): στην έρευνα συμπεριλάβαμε ένα προφορικό πρωτόκολλο προκειμένου να φωτίσουμε τις αιτίες που οδήγησαν τους συμμετέχοντες να βασιστούν στη μία ή στην άλλη γλώσσα. Ο πολύ σημαντικός παράγοντας που επηρεάζει τη ΔΕ, η ψυχοτυπολογία, ερευνήθηκε μέσω του προφορικού πρωτοκόλλου. Αυτό το εργαλείο έρευνας έδωσε μια πιο σαφή εικόνα των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στο μυαλό ενός πολύγλωσσου ομιλητή κατά την εκμάθηση μιας νέας ΓΣ. Επιπλέον, το προφορικό πρωτόκολλο μας βοήθησε να εξετάσουμε αν όταν οι μαθητές χρησιμοποιούσαν αόριστο, στηρίζονταν στο αγγλικό σύστημα χρόνων ή όντως γνώριζαν τον σωστό τύπο στα ελληνικά 5. Συνεντεύξεις: τον Απρίλιο του 2010, συλλέχθηκαν επιπλέον δύο συνεντεύξεις από τη Διευθύντρια και Καθηγήτρια της Σχολής γλωσσών. Σε αυτές τις συνεντεύξεις, μας δόθηκε ανατροφοδότηση σχετικά με την καταλληλότητα των εργαλείων Πιλοτική Μελέτη και Συλλογή Δεδομένων Η πιλοτική μελέτη διεξήχθη σε δύο μέρη: το πρώτο μέρος έλαβε χώρα τον Μάρτιο του 2011 προκειμένου να ελεγχθεί η εγκυρότητα των τεστ. Ένας μαθητής νέων ελληνικών από το επίπεδο 2, ο οποίος μελετάει τη ΓΣ εδώ και πέντε χρόνια σε ένα επίσημο περιβάλλον εκμάθησης, μας παρείχε ανατροφοδότηση σχετικά με τα τεστ, τα οποία τροποποιήθηκαν ανάλογα. Το δεύτερο μέρος της πιλοτικής μελέτης έλαβε χώρα στην Ελλάδα, τον Απρίλιο του Οι συμμετέχοντες ήταν οι 12 μονόγλωσσοι της ομάδας φυσικών ομιλητών. Τα σχόλιά τους ελήφθησαν επίσης υπόψη για περαιτέρω τροποποιήσεις πριν από τη συλλογή δεδομένων. Η συλλογή των δεδομένων έλαβε χώρα τον Μάιο του 2010 στην Επίσημη Σχολή Γλωσσών της Βαρκελώνης, στην Ισπανία. Τα τεστ μοιράστηκαν στους μαθητές στις τάξεις τους από τους ερευνητές. Ο χρόνος ήταν ελεγχόμενος για κάθε άσκηση και ήταν ο ίδιος για κάθε επίπεδο. Στην ίδια ώρα, μετά το πέρας των ασκήσεων, οι μαθητές κλήθηκαν να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο. Οι οδηγίες δόθηκαν στα ισπανικά και στα ελληνικά προς αποφυγή παρεξηγήσεων. Τα προφορικά πρωτόκολλα συλλέχθηκαν σε διαφορετικές μέρες και συμμετέχοντες είχαν την επιλογή να τα δώσουν σε όποια γλώσσα προτιμούσαν. 2 Ευχαριστούμε θερμά τις καθηγήτριες της Σχολής Teresa Magadán και Κλαίρη Σκανδάμη, καθώς και τους μαθητές τους, για την πολύτιμη βοήθειά τους. [ 657 ]

7 [ ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΙΑ, ΙMMA MIRALPEIX & M.LUZ CELAYA ] 4. Αποτελέσματα Tο πρώτο μας ερευνητικό ερώτημα διερευνούσε αν υπάρχουν περιπτώσεις ΔΕ κατά την εκμάθηση της ελληνικής από ισπανόφωνους μαθητές. Όσον αφορά στα τεστ στους χρόνους, το ΤΓΡ έδειξε πράγματι περιπτώσεις ΔΕ. Αντίθετα, η άσκηση συμπλήρωσης κενών δεν παρουσίασε περιπτώσεις ΔΕ, συνεπώς τα αποτελέσματα από αυτήν την άσκηση δεν μετρήθηκαν στην τελική στατιστική ανάλυση. Περιπτώσεις ΔΕ βρέθηκαν επίσης στο τεστ λεξιλογίου και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Ν Ελάχιστο Μέγιστο Μ.Ο. Τυπική Απόκλιση ΔΕ-ΤΓΡ ΔΕ-ΛΕΞ Πίνακας 2 Περιγραφικές στατιστικές των μεταβλητών ΔΕ (στο ΤΓΡ και Λεξιλογίου) Το δεύτερο ερευνητικό ερώτημα επιθυμούσε να ερευνήσει τη σχέση ανάμεσα στη ΔΕ και στις ακόλουθες μεταβλητές: ηλικία, γλωσσική επάρκεια στα αγγλικά, επάρκεια στα ελληνικά, έκθεση στα ελληνικά και ΜΕ. Η ομαλότητα (normality) αξιολογήθηκε και βρέθηκε ότι οι μεταβλητές «ΔΕ στο ΤΓΡ» και «ΔΕ στο Τεστ λεξιλογίου» δεν ήταν ομαλά κατανεμημένες σύμφωνα με το τεστ Kolnogorοv- Smirnof (.003 και.000 αντίστοιχα). Ως εκ τούτου, διεξήχθη μία συσχέτιση (correlation) Spearman, η οποία έδειξε ότι δεν υπήρχε συσχέτιση ανάμεσα στη ΔΕ και στην ηλικία, την επάρκεια στα αγγλικά, την έκθεση στα ελληνικά και τη ΜΕ. Ωστόσο, βρέθηκε μια μέτρια συσχέτιση ανάμεσα στο ποσό ΔΕ στο τεστ λεξιλογίου και στην επάρκεια στα ελληνικά [r=. 356, n=35, p.05], δηλαδή όσο μεγαλύτερη ήταν η επάρκεια στα ελληνικά, τόσο λιγότερη η επίδραση στον τομέα του λεξιλογίου. Ωστόσο, ένα τεστ Kruskal-Wallis έδειξε ότι η σχέση ανάμεσα στη λεξική ΔΕ και την επάρκεια στα ελληνικά δεν ήταν σημαντική (significant) (0.057). Ο παρακάτω πίνακας δείχνει πως όσο η επάρκεια στα ελληνικά βελτιώνεται, τόσο μειώνεται η παρουσία ΔΕ στο λεξιλόγιο. Αντίθετα, η ΔΕ στους χρόνους που χρησιμοποιήθηκαν στην παρούσα μελέτη δεν επηρεάστηκε από την επάρκεια στη ΓΣ. 3,5 3 2,5 2 1,5 ΔΕ στο Λεξιλόγιο ΔΕ στους Χρόνους (ΤΓΡ) 1 0,5 0 Επίπεδο 1 Επίπεδο 2 Επίπεδο 3 Επίπεδο 4 Πίνακας 3 Ποσό ΔΕ σύμφωνα με το επίπεδο γλωσσομάθειας και τον υπό μελέτη τομέα (Γραμματική και Λεξιλόγιο) Το τελευταίο ερευνητικό μας ερώτημα είχε ως στόχο να εξετάσει τη γλώσσα-πηγή ΔΕ. Στο ΤΓΡ εντοπίστηκε ΔΕ μόνο από τα ισπανικά. Στο τεστ λεξιλογίου, υπήρξε επίδραση και από τις δύο γλώσσες και κατά τον υπολογισμό του ποσοστού των περιπτώσεων βρέθηκε ότι υπήρξε μεγαλύτερη επίδραση από τα ισπανικά (Πίνακας 4 και Σχήμα 1). Ωστόσο, δεν βρέθηκαν σημαντικές συσχετίσεις ανάμεσα στη γλώσσα-πηγή της ΔΕ και στις ανεξάρτητες μεταβλητές που εξετάστηκαν. [ 658 ]

8 [ ΔΙΑΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ] Ν Ελάχιστο Μέγιστο Μ.Ο. Τυπική Απόκλιση ΔΕ-Ισπανικά ΔΕ-Αγγλικά Πίνακας 4 Περιγραφικές στατιστικές των μεταβλητών που δείχνουν τη γλώσσα-πηγή ΔΕ στο λεξιλόγιο ΔΕ στο Λεξιλόγιο 39% 61% Ισπανικά Αγγλικά Σχήμα 1 Ποσοστό ΔΕ από τα ισπανικά και από τα αγγλικά στο Τεστ Λεξιλογίου Η ποιοτική ανάλυση των δεδομένων επιβεβαίωσε την τάση που παρουσιάστηκε στο Σχήμα 1, δηλαδή την ισχυρότερη επίδραση από τα ισπανικά. Στο τεστ λεξιλογίου παρατηρήθηκε ότι σε περιπτώσεις όπου η λέξη στα ελληνικά ήταν άγνωστη, οι μαθητές είχαν την τάση να ανατρέχουν περισσότερο στη Γ1 τους, προκειμένου να καλύψουν το λεξικό κενό. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της λέξης «σπυρί», η πλειοψηφία των μαθητών διάλεξε την λεξική επινόηση *γρανάκι από την ισπανική λέξη grano έναντι της αγγλικής *πιμπλίδιο (από την αγγλική λέξη pimple) που επίσης δινόταν. Αντίθετα, η επιλογή αγγλικών λεξικών επινοήσεων ήταν πολύ περιορισμένη. Μόνο στην περίπτωση της λέξης «μαγκούρα», η πλειοψηφία των μαθητών βασίστηκε στα αγγλικά και διάλεξε την επιλογή *στίκι (από την αγγλική λέξη stick). Επιπρόσθετα, η ανάλυση των προφορικών πρωτοκόλλων αποκάλυψε ότι οι επιλογές αυτές εκ μέρους των μαθητών ήταν αποτέλεσμα μια στρατηγικής αναπλήρωσης. Όλοι οι συμμετέχοντες επιβεβαίωσαν ότι κατά τη διαδικασία μαντέματος επηρεάστηκαν πιο πολύ από τη Γ1 τους. Σε περιπτώσεις όπου κλήθηκαν να εξηγήσουν παραδείγματα όπως τα παραπάνω, δήλωσαν ξεκάθαρα ότι ανέτρεξαν στο ισπανικό λεξιλόγιο για να μαντέψουν την άγνωστη λέξη. 5. Συζήτηση Ο πρώτος στόχος αυτής της εργασίας πάνω στη ΔΕ κατά την εκμάθηση της ελληνικής ως ΞΓ από ισπανόφωνους μαθητές ήταν να ερευνηθεί αν υπάρχουν περιπτώσεις ΔΕ. Ως απάντηση στο πρώτο αυτό ερευνητικό ερώτημα, βρέθηκε ότι πράγματι υπήρχαν περιπτώσεις ΔΕ τόσο στους χρόνους, όσο και στο λεξιλόγιο. Ωστόσο, εντοπίσαμε ότι στις ασκήσεις πάνω στους χρόνους, μόνο το TΓΡ εμφάνισε περιπτώσεις ΔΕ, ενώ η άσκηση συμπλήρωσης κενών όχι. Είναι πιθανό αυτό το είδος τεστ ως μεθοδολογικό εργαλείο εντοπισμού ΔΕ να είναι πιο αποτελεσματικό στα αρχικά επίπεδα, αλλά όχι στα πιο προχωρημένα. Ενδέχεται, επίσης, η διερεύνηση της διάκρισης «Αόριστος/ Παρακείμενος» να ήταν πιο παραγωγική με τη χρήση διαφορετικών, πιο απαιτητικών εργαλείων. Συνεπώς, θα ήταν καλό να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα, η οποία να εστιάζει στο σχεδιασμό πιο απαιτητικών ασκήσεων-εργαλείων γι αυτόν τον σκοπό. Το δεύτερο αποτέλεσμα αυτής της μελέτης δείχνει ότι δεν υπήρξε κάποια συσχέτιση ανάμεσα στη ΔΕ και τις ακόλουθες μεταβλητές: ηλικία, επάρκεια στα αγγλικά, ΜΕ και έκθεση στα ελληνικά. [ 659 ]

9 [ ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΙΑ, ΙMMA MIRALPEIX & M.LUZ CELAYA ] Μολαταύτα, μια μέτρια αρνητική συσχέτιση εντοπίστηκε ανάμεσα στη ΔΕ στο λεξιλόγιο και την επάρκεια στα ελληνικά. Δύο λόγοι μπορούν να εξηγήσουν την έλλειψη συσχέτισης με τις παραπάνω μεταβλητές, αλλά και την μέτρια συσχέτιση με την τελευταία μεταβλητή: αφενός, η φύση της ίδιας της ΓΣ, δεδομένου ότι είναι μια τυπολογικά διαφορετική γλώσσα από όσες συνήθως έχουν μελετηθεί μέχρι σήμερα. Αφετέρου, οι διαφορετικές μεθοδολογικές τεχνικές και το διαφορετικό ερευνητικό σχέδιο της παρούσας εργασίας τα οποία ήταν διαφορετικά σε σχέση με τις άλλες έρευνες στο τομέα αυτό. Όσον αφορά τον παράγοντα «ηλικία», αντίθετα με προηγούμενες έρευνες (Cenoz 2001, Νavés et al. 2005) στις οποίες ευρέθη συσχέτιση ανάμεσα στη ΔΕ και στην ηλικία, η συγκεκριμένη μελέτη δεν εντόπισε κάτι ανάλογο. Οι προαναφερθέντες λόγοι ενδέχεται να είναι υπεύθυνοι γι αυτή τη διαφορά με προηγούμενες μελέτες. Το γεγονός ότι δε βρέθηκε καμία συσχέτιση ανάμεσα στην επάρκεια στη Γ2 και στη ΔΕ μπορεί να οφείλεται πρωτίστως στο επίπεδο στα αγγλικά, το οποίο ενδεχομένως να ήταν πολύ χαμηλό για να οδηγήσει σε εμφάνιση ΔΕ από την εν λόγω γλώσσα (Tremblay 2006), όπως επίσης και στη περιορισμένη έκθεση στα αγγλικά. Έχει εξάλλου αποδειχθεί ότι όταν η έκθεση και η χρήση στη Γ2 είναι πολύ περιορισμένες, είναι αμφίβολο αν η γλώσσα αυτή θα έχει κάποιον αντίκτυπο στη ΓΣ. Αυτό μπορεί επιπρόσθετα να εξηγήσει γιατί δε βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ ΔΕ και έκθεσης στα ελληνικά, δεδομένου ότι σε όλες οι περιπτώσεις η έκθεση στη ΓΣ ήταν μικρότερη του ενός έτους. Περαιτέρω έρευνα χρειάζεται να διεξαχθεί για να ερευνηθεί αν μαθητές με περισσότερη έκθεση στη ΓΣ εμφανίζουν διαφορετικές τάσεις ΔΕ. Μια μέτρια συσχέτιση βρέθηκε ανάμεσα στην επάρκεια στη ΓΣ και στη λεξιλογική ΔΕ. Όσο η επάρκεια στα ελληνικά μεγαλώνει, τόσο μειώνεται η παρουσία λεξικής ΔΕ. Αυτό το εύρημα συνάδει με αυτά προηγούμενων ερευνών (Ringböm 2001, Navés et al. 2005). Μέσα από την ποιοτική ανάλυση των δεδομένων εντοπίστηκε ότι όλοι οι μαθητές που εμφάνισαν πολύ λίγες περιπτώσεις ΔΕ μοιράζονται όλοι ένα κοινό προφίλ: χαρακτηρίζονται όλοι από μία αφοσίωση στη γλώσσα (devotion to language 3 ), πρόκειται δηλαδή για μαθητές οι οποίοι τρέφουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη γλώσσα και την εκμάθηση γλωσσών (γλωσσολόγοι, καθηγητές γλωσσών, μεταφραστές κλπ). Οι συγκεκριμένοι μαθητές δήλωσαν ότι ήταν πολύ προσεκτικοί όταν έκαναν τα τεστ. Παρά το γεγονός ότι οι στατιστικές αναλύσεις δεν έδειξαν σημαντικές διαφορές όσον αφορά τη ΜΕ 4 και τη ΔΕ, αυτό το σχόλιο κατά τα προφορικά πρωτόκολλα μπορεί αναμφίβολα να συσχετιστεί με μια υψηλή ΜΕ 5 από μέρους των συγκεκριμένων μαθητών. Οι μαθητές δήλωσαν ότι, ειδικά στο τεστ λεξιλογίου, ήταν πολύ επιφυλακτικοί και είχαν την τάση να αποκλείουν ένα στοιχείο που τους φαινόταν «πολύ ισπανικό», που το θεωρούσαν «ψευδόφιλη λέξη» (false friend) ή λεξική επινόηση (lexical invention), ακόμα και αν αυτό το στοιχείο ήταν η σωστή ελληνική λέξη που όντως προέρχεται από τα ισπανικά. Όσον αφορά τη ΔΕ στους χρόνους, η επάρκεια στα ελληνικά δε φαίνεται να την επηρέασε. Ο παρόμοιος μέσος όρος περιπτώσεων ΔΕ στους χρόνους (σε όλα τα επίπεδα) αποκάλυψε ότι το ΤΓΡ ήταν εξίσου απαιτητικό για όλους τους μαθητές του δείγματος. Η εξήγηση του γιατί η επάρκεια στα ελληνικά δεν επηρέασε τη ΔΕ στους χρόνους ίσως να έγκειται στο γεγονός ότι οι δομές που εξετάστηκαν στη συγκεκριμένη μελέτη χρησιμοποιούνταν συχνά στην τάξη. Σε περιπτώσεις πιο «προχωρημένων φράσεων», η δυσκολία ήταν η ίδια για όλα τα επίπεδα. Συνεπώς, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι το πόσο πρόσφατα έχει χρησιμοποιηθεί μια συγκεκριμένη μορφή χρόνων, αλλά και η συχνότητα χρήσης της, φαίνεται να είναι ένας σημαντικός παράγοντας που μειώνει την πιθανότητα ΔΕ. Σχετικά με το τρίτο ερευνητικό ερώτημα, η περιγραφική ανάλυση των αποτελεσμάτων αποκαλύπτει ότι υπήρξε μεγαλύτερη επίδραση από τα ισπανικά. Στην ανάλυση των χρόνων, όλες οι περιπτώσεις ΔΕ προέρχονταν από τη Γ1. Στο ΤΓΡ κάθε γραπτό είχε έστω μία περίπτωση ΔΕ από τα ισπανικά, ακόμα και αυτά των μαθητών στα υψηλότερα επίπεδα. Επιπλέον, όλοι οι μαθητές τόνισαν στα πρωτόκολλα ότι, όσον αφορά το ρηματικό σύστημα, πάντα επηρεάζονται από τη Γ1 τους, ποτέ από τη Γ2. Το συγκεκριμένο εύρημα έρχεται να επιβεβαιώσει αυτά προηγούμενων μελετών (Bouvy 3 Όρος που χρησιμοποιήθηκε από τους Abrahamsson & Hyltenstam (2008:500) για μαθητές με «δυνατό και συχνά υψηλά ακαδημαϊκό ενδιαφέρον σε θέματα που αφορούν τη γλώσσα και την εκμάθηση γλωσσών», οι οποίοι είθισται να θεωρούνται «προικισμένοι μαθητές» δείχνοντας υψηλότερη γλωσσική ικανότητα (language aptitude) κατά τη διαδικασία εκμάθησης μιας Γ2. 4 Στην παρούσα μελέτη η ΜΕ μετρήθηκε μέσω του αριθμού ομιλούμενων γλωσσών. Ωστόσο, η ποιοτική ανάλυση έδειξε ότι η συγκριμένη μεταβλητή θα μπορούσε να προέρχεται όχι μόνο από τον αριθμό γλωσσών, αλλά επιπλέον από το είδος των σπουδών που έχουν κάνει οι μαθητές και τη στάση τους απέναντι στη γλώσσα και στη γλωσσική εκμάθηση. 5 Αναφερόμαστε εδώ σε μαθητές με υψηλότερη ΜΕ υπό την έννοια ότι έδειξαν έναν προσεκτικό στοχασμό για τη γλωσσική δομή, χρήση, κλπ. η οποία παρατηρήθηκε καθαρά μέσα από τις επιλογές τους στα τεστ και στις προσωπικές τους δηλώσεις μέσω των προφορικών πρωτοκόλλων. [ 660 ]

10 [ ΔΙΑΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΠΟ ΙΣΠΑΝΟΦΩΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ] 2000, Ringböm 2001) που υποστηρίζουν ότι η γραμματική μεταφορά (transfer) προέρχεται σχεδόν πάντα από τη Γ1. Στο λεξιλόγιο υπήρξαν περιπτώσεις ΔΕ και από τις δύο γλώσσες, αλλά η επιρροή της Γ1 ήταν πιο δυνατή από αυτή της Γ2. Ο παράγοντας που εξηγεί αυτήν την τάση δύναται να είναι η ψυχοτυπολογία. Οι μαθητές ισχυρίστηκαν ότι εκλάμβαναν τα ισπανικά ως μια γλώσσα πιο κοντινή στα ελληνικά και γι αυτό στηρίζονταν σε αυτήν. Το αποτέλεσμα αυτό συμφωνεί με αυτά προηγούμενων ερευνών (Bouvy 2000, Cenoz 2001, De Angelis & Selinker 2001, Odlin & Jarvis 2004) για τη σημασία της ψυχοτυπολογίας ως παράγοντα-κλειδί για την προώθηση της ΔΕ. Σύμφωνα με τον Ringböm (2001) σε περιπτώσεις που οι γλώσσες δεν μοιράζονται το ίδιο αλφάβητο, η ψυχοτυπολογία φαίνεται να παίζει έναν αποφασιστικό ρόλο. Η παρούσα μελέτη φαίνεται να επιβεβαιώνει αυτόν τον ισχυρισμό. Τα προφορικά πρωτόκολλα αποκάλυψαν επιπλέον ότι οι εκλαμβανόμενες ομοιότητες ανάμεσα στα ελληνικά και στα ισπανικά δεν είναι μόνο γλωσσικές, αλλά και πολιτισμικές. Αυτό το γεγονός υποδηλώνει την ύπαρξη μιας δια-πολιτισμικής επίδρασης, η οποία πάει πέρα από τη διαγλωσσική και φαίνεται να παίζει ρόλο κατά τη διάρκεια της εκμάθησης της ελληνικής. Μελλοντικές έρευνες θα ήταν καλό να ερευνήσουν πώς η εκλαμβανόμενη πολιτισμική εγγύτητα και οι διαπολιτισμικές ομοιότητες μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία εκμάθησης μιας Γ2. Η περιορισμένη επίδραση από τα αγγλικά στο λεξιλόγιο μπορεί να οφείλεται, αρχικά στην ψυχοτυπολογία. Οι μαθητές την εκλάμβαναν ως πιο μακρινή στη ΓΣ, επομένως δεν ανέτρεχαν σε αυτήν. Επιπρόσθετα, όπως έχει καταδειχθεί σε προηγούμενες μελέτες πιο εκτεταμένη έκθεση και μεγαλύτερη επάρκεια στη Γ2 είναι απαραίτητες συνθήκες προκειμένου να εντοπιστεί επίδραση από τη Γ2. Μόνο σε μεμονωμένες περιπτώσεις όπου οι μαθητές ελληνικών ήταν καθηγητές αγγλικών και είχαν καθημερινή επαφή με τη Γ2, παρατηρήθηκε ΔΕ από τα αγγλικά. Η Ανδριά (2009) βρήκε ότι τα αγγλικά έπαιζαν ένα πιο σημαντικό ρόλο κατά την εκμάθηση της νέας ελληνικής, πιθανόν γιατί οι συμμετέχοντες εκείνης της μελέτης χρησιμοποιούσαν αγγλικά στην καθημερινή τους ζωή, επομένως είχαν τη Γ2 ενεργοποιημένη και μπορούσαν να τη χρησιμοποιήσουν ως πηγή επίδρασης. Εντούτοις, στην ίδια μελέτη παρατηρήθηκε επίσης ότι στην περίπτωση μαθητών με Γ1 τα ισπανικά, η επίδραση ήταν αποκλειστικά από τη Γ1. Συνεπώς, θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι στην περίπτωση των Ισπανόφωνων μαθητών της ελληνικής, η ψυχοτυπολογία επισκιάζει άλλους παράγοντες που προωθούν τη ΔΕ. 6. Συμπεράσματα και Μελλοντική Έρευνα Η παρούσα μελέτη επιθυμεί να συνεισφέρει στον τομέα της Εκμάθησης της Ελληνικής ως ΞΓ από Ισπανόφωνους μαθητές, χρησιμοποιώντας ένα συνδυασμό γλωσσών που μέχρι τώρα δεν έχει μελετηθεί αρκετά. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν την ύπαρξη ΔΕ κατά την εκμάθηση της ελληνικής, καθώς και μία μέτρια αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στη λεξιλογική ΔΕ και την επάρκεια στα ελληνικά. Ωστόσο, δε βρέθηκε συσχέτιση ανάμεσα στη ΔΕ και την ηλικία, την επάρκεια στα αγγλικά, τη ΜΕ, και την έκθεση στα ελληνικά. Η ψυχοτυπολογία εμφανίστηκε να αποτελεί πρωταρχικής σημασίας παράγοντα, στον οποίο οφειλόταν κατά κύριο λόγο η μεγάλη επίδραση από τα ισπανικά. Δεδομένου του μικρού αριθμού του δείγματος, τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας δε θα μπορούσαν να θεωρηθούν εύκολα γενικεύσιμα μία μελλοντική επανάληψη της μελέτης με μεγαλύτερο δείγμα, θα μπορούσε να συμβάλει προς αυτήν την κατεύθυνση. Εντούτοις, πιστεύουμε ότι μπορούν να αναδείξουν σημαντικές πτυχές της εκμάθησης της ΝΕ από ισπανόφωνους ομιλητές. Μελλοντικές έρευνες καλό θα ήταν να επικεντρωθούν στο σχεδιασμό κατάλληλων μεθοδολογικών εργαλείων για την εξέταση της ΔΕ, όπως επίσης και στο να επεκτείνουν το πεδίο μελέτης τους σε γλωσσικούς τομείς πέραν των χρόνων και του λεξιλογίου. Ακόμη, θα ήταν σκόπιμο να διεξαχθούν παρόμοιες έρευνες στη ΔΕ κατά την εκμάθηση της ελληνικής ως ΞΓ, με άλλους συνδυασμούς γλωσσών Γ1 και Γ2. Η ΔΕ είναι ένας κλάδος με περιορισμένη έρευνα στην Ελληνική Γλωσσολογία, ως εκ τούτου περαιτέρω μελέτη στον τομέα αυτό, θα φώτιζε σημαντικές πλευρές της γλώσσας και της γλωσσικής εκμάθησης γενικότερα. Τελειώνοντας, πιστεύουμε ότι τα ευρήματα της παρούσας μελέτης θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογές στη διδασκαλία της ελληνικής ως ΞΓ, με την έννοια ότι θα μπορούσαν πρωτίστως να βοηθήσουν τους καθηγητές να κατανοήσουν τα διαγλωσσικά φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκμάθησης μιας Γ2. Ακόμη, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν το σχεδιασμό κατάλληλου διδακτικού υλικού για τα ελληνικά ως ΞΓ από ισπανόφωνους μαθητές και ενδεχομένως στο μέλλον να μπορούσαν να ληφθούν υπόψη κατά το σχεδιασμό προγραμμάτων σπουδών. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να συνεισφέρουν στη βελτίωση της ποιότητα και της [ 661 ]

11 [ ΜΑΡΙΑ ΑΝΔΡΙΑ, ΙMMA MIRALPEIX & M.LUZ CELAYA ] αποτελεσματικότητας της διδασκαλίας της ελληνικής ως ξένης σε δίγλωσσους και πολύγλωσσους μαθητές. Βιβλιογραφία Abrahamsson, Niclas, and Hyltenstam, Kenneth The Robustness of Aptitude Effects In Near-Native Second Language Acquisition. Studies in Second Language Acquisition, 30: 4, Álvarez, Carmen Dolores Αντιστοιχία των Ρηματικών Χρόνων στην Ισπανική και στη Νέα Ελληνική Γλώσσα. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, 19. Πρακτικά της 19 ης Ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας του Φιλολογικού Τμήματος του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη: Α.Π.Θ., Andria, Maria Crosslinguistic Influence in Multilingual Acquisition: A study on the Acquisition of Modern Greek as a Foreign Language by Spanish Speakers. MA Thesis, Universitat de Barcelona. Ανδριά, Μαρία Εκμάθηση και Διδασκαλία της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας: Λάθη στον Τομέα του Λεξιλογίου σε Παραγωγές Γραπτού Λόγου Μαθητών της Ελληνικής ως Δεύτερης Γλώσσας. Πτυχιακή Εργασία, Πανεπιστήμιο Αθηνών. Bouvy, Christine Towards the Construction of a Theory of Cross- Linguistic Transfer. In English in Europe: the Acquisition of a Third Language edited by Jasone Cenoz and Ulrike Jessner, Clevedon, UK: Multilingual Matters. Cenoz, Jasone Research on Multilingual Acquisition. In English in Europe: the Acquisition of a Third Language edited by Jasone Cenoz and Ulrike Jessner, Clevedon, UK: Multilingual Matters. Cenoz, Jasone The effect of linguistic distance, L2 status and age on cross-linguistic influence and third language acquisition. In Cross-linguistic Influence in Third Language Acquisition edited by Jasone Cenoz, Britta Hufeisen and Ulrike Jessner, Clevedon: Multilingual Matters. De Angelis, Gessica., and Selinker, Larry Interlanguage transfer and competing linguistic systems in the multilingual mind. In J In Cross-linguistic Influence in Third Language Acquisition edited by Jasone Cenoz, Britta Hufeisen and Ulrike Jessner, Clevedon: Multilingual Matters. Hammarberg, Björn Role of L1 and L2 in L3 Production and Acquisition. In Cross-linguistic Influence in Third Language Acquisition edited by Jasone Cenoz, Britta Hufeisen and Ulrike Jessner, Clevedon: Multilingual Matters. Herdina Philip, and Jessner, Ulrike The dynamics of Third Language Acquisition. In English in Europe: the Acquisition of a Third Language edited by Jasone Cenoz and Ulrike Jessner, Clevedon, UK: Multilingual Matters. Jarvis, Scott, and Pavlenko, Aneta Crosslinguistic Influence in Language and Cognition. New York: Routledge. Jessner, Ulrike Metalinguistic Awareness in Multilinguals: Cognitive Aspects of Third Language Learning. Language Awareness, 8: 3, Jessner, Ulrike Learning and Using a Third Language. In Linguistic Awareness in Multilinguals edited by Ulrike Jessner: Edinburgh: Edinburgh University Press. Kellerman, Eric Now you see it, now you don t. In Language Transfer in Language Learning edited by Susan M. Gass and Larry Selinker, Rowley: Newbury House. Mόζερ, Αμαλία Προβλήματα που προκύπτουν από τη διαχρονική εξέλιξη και τη συγχρονική χρήση του παρακειμένου. Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 7. Πρακτικά της 9 ης Ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας του Φιλολογικού Τμήματος του Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, Murphy, Shirin Second Language Transfer during Third Language Acquisition. Columbia University Working Papers in TESOL & Applied Linguistics 3(2) Navés, Teresa, Miralpeix, Immaculada and Celaya, M.Luz Who transfers more... and what? Crosslinguistic influence in relation to school grade and language dominance in EFL. International Journal of Multilingualism 2: Odlin, Terence Language Transfer. Cambridge: Cambridge University Press. Odlin, Terence, and Jarvis, Scott Same Sources, Different Outcomes: A Study of Swedish Influence on the Acquisition of English in Finland. International Journal of Multilingualism, 1, Ringböm, Håkan Lexical Transfer in L3 Production. In J. Cenoz, B. Hufeisen and U. Jessner (Eds) Crosslinguistic Influence in Third Language Acquisition, Clevedon: Multilingual Matters. Tremblay, Marie-Claude Cross- Linguistic Influence in Third Language Acquisition: The Role of L2 Proficiency and L2 Exposure. CLO/ OPL Ottawa, 34: [ 662 ]

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com

Λύδια Μίτιτς. Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή. Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Λύδια Μίτιτς Αβέρωφ 6, 691 00, Κομοτηνή Τηλέφωνο: 25310-36839, 6937131484 Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: lydiamitits@gmail.com Βιογραφικό σημείωμα: Λύδια Μίτιτς Εκπαίδευση Διδάκτορας του Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για το νέο HSK

Πληροφορίες για το νέο HSK Πληροφορίες για το νέο HSK Μετάφραση από την ιστοσελίδα http://www.chinesetesting.cn/gosign.do?id=1&lid=0# Το νέο HSK δημιουργήθηκε από το Χανπάν σε μια προσπάθεια καλύτερης εξυπηρέτησης των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη

Μαρίνα Ματθαιουδάκη. Περίληψη Μαρίνα Ματθαιουδάκη Περίληψη Τα Ηλεκτρονικά Σώματα Κειμένων (ΗΣΚ) αποτελούνται από σειρά κειμένων (γραπτών ή προφορικών) και είναι αποθηκευμένα σε ηλεκτρονική μορφή και προσβάσιμα με τη χρήση εργαλείων

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών)

ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΤΥΧΙΑΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ROWPVT & EOWPVT 3 rd Edition (Μια συνδυαστική πιλοτική μεταφορά και αξιολόγηση τους στην ηλικιακή ομάδα των 2 ετών έως 2 ετών και 11 μηνών) Κουμούλλη Τσαμπίκα (Α.Μ.: 10155)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ Δρ. ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ Κ. ΣΠΑΝΑΚΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΚΠ65 Η ΤΡΙΓΩΝΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ Τι είναι η τριγωνοποίηση; Ποια είδη τριγωνοποίησης υπάρχουν; Πώς να επιλέξουμε το κατάλληλο είδος; Τι μας προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικά Ερωτήματα

Ερευνητικά Ερωτήματα ΣΤΟΧΟΣ Στόχος της προτεινόμενης έρευνας ήταν η διερεύνηση ύπαρξης διαφορών στην εκπαίδευση των εργαζομένων μεταναστών σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας της εργασίας σε σχέση με το πολιτισμικό τους υπόβαθρο

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού

Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Στρατηγική Αξιολόγησης κατά την Υλοποίηση Εκπαιδευτικού Λογισμικού Μαρία Καραβελάκη, Γεώργιος Παπαπαναγιώτου, Γιάννα Κοντού INTE*LEARN Αγν.Στρατιώτη 46, Καλλιθέα τηλ. 95 91 853, fax. 95 72 098, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP

Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Συµφωνία Επιχορήγησης No: 2008 4466 / 001 001 Έργο No. 143512-BG-2008-KA2-KA2MP Αυτό το έργο έχει χρηµατοδοτηθεί µε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ευρωπαϊκό Χαρτοφυλάκιο Γλωσσών για Κωφούς και

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου

Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές. Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου Τριγωνοποίηση: Σύντομη θεωρητική εισαγωγή και υποδειγματικές εφαρμογές Μαρία Καλλέρη και Άννα Σπύρτου 1 Ορισμός Μπορεί να οριστεί ως η χρήση δύο ή περισσοτέρων μεθόδων συλλογής δεδομένων Ονομάζεται και

Διαβάστε περισσότερα

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12

Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας. Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Η εκμάθηση μιας δεύτερης/ξένης γλώσσας Ασπασία Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε 2011-12 Βασικοί όροι και έννοιες- Δεύτερη # Ξένη γλώσσα Δεύτερη γλώσσα είναι οποιαδήποτε γλώσσα κατακτά ή μαθαίνει ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο.

Το πρόγραμμα PETALL. Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο. Το πρόγραμμα PETALL Πανευρωπαϊκές Δραστηριότητες για την Εκμάθηση Γλωσσών Πρόταση διεξαγωγής σεμιναρίου σε εθνικό επίπεδο Τίτλος σεμιναρίου Ανακαλύψτε το δικό σας μονοπάτι μέσω της εργασιοκεντρικής διδασκαλίας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής

Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Προχωρημένα Θέματα Διδακτικής της Φυσικής Ενότητα 6η: Το γενικό μεθοδολογικό πλαίσιο Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης

Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Η οικολογία μάθησης για τους υπολογιστές ΙII: Η δική σας οικολογία μάθησης Παλαιγεωργίου Γιώργος Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Ιανουάριος 2011 Ψυχομετρία Η κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr

«Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη. και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr «Η ελληνική γλώσσα στην ανώτατη εκπαίδευση, στην επιστήμη και στην τεχνολογία Εθνική και διεθνής διάσταση» Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη ansym@lit.auth.gr th 9ο διεθνές συνέδριο «Ελληνική γλώσσα και Ορολογία»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel Advanced Interactive Graphic Novels on Mobile Touchscreen Devices ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Πρόγραμμα σπουδών του AGnovel Περιεχόμενο και Δεξιότητες πίσω από την ιστορία το έργου AGnovel (ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΝΟ 23) Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση

Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Επιμορφωτικό Σεμινάριο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου 21-22/3/2014, Λευκωσία 16-17/5/2014, Λεμεσός Διδάσκοντας την ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στη Δημοτική Εκπαίδευση Άννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομότιμη Καθηγήτρια

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας

Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας A. Montgomery Θεμελιώδεις αρχές επιστήμης και μέθοδοι έρευνας Καρολίνα Δουλουγέρη, ΜSc Υποψ. Διαδάκτωρ Σήμερα Αναζήτηση βιβλιογραφίας Επιλογή μεθοδολογίας Ερευνητικός σχεδιασμός Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 6 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Ο ΠΡΟΩΡΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ Όνομα Φοιτήτριας: Χρυσοστομή Αγαθοκλέους Αριθμός φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. Πτυχίο του Τµήµατος Ελληνικής Φιλολογίας. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοµ/νυµο: Αµβράζης Νικόλαος Πατρώνυµο: Παύλος Έτος Γέννησης: 1971 Διεύθυνση: Αγ. Μαρίνας 61 ΤΚ: 54 351 Θεσσαλονίκη Επικοινωνία: amvrazis@smg.auth.gr Σπουδές: 1. Διδακτορικό δίπλωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΡΘΡΟΥ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ. Το άρθρο αυτό έχει ως σκοπό την παράθεση των αποτελεσμάτων πάνω σε μια έρευνα με τίτλο, οι ιδέες των παιδιών σχετικά με το

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης

Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Εκτίμηση Αξιολόγηση της Μάθησης Ορισμοί Ο διδάσκων δεν αρκεί να κάνει μάθημα, αλλά και να διασφαλίζει ότι πετυχαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα της μάθησης Η εκτίμηση της μάθησης αναφέρεται στην ανατροφοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1 Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Α. (1984) «-έ: ένα νέο επίθημα της Νέας Ελληνικής», Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα 5, Θεσσαλονίκη: Κυριακίδης, 89-110. 1. ----------------------------------

Διαβάστε περισσότερα

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου

Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές. Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Η αυθεντική ηγεσία και ο ρόλος της στις αλλαγές Ονοματεπώνυμο: Μουμτζής Ευάγγελος- Δημήτριος Σειρά: 9 Επιβλέπων Καθηγητής: Ολίβια Κυριακίδου Δεκέμβριος 2012 Στόχος Έρευνας Στόχος της έρευνας είναι να σκιαγραφηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ (ΠΕΣ) Το Κέντρο Ερευνών Science-to-Marketing του Munster University (Γερμανία) πραγματοποίησε έρευνα με θέμα τη συνεργασία μεταξύ Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΒΑΣΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες

Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή. 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή 6-10 Απριλίου 2012, 24 ώρες Εκπαιδεύοντας τον εκπαιδευτή Το σεμινάριο παρουσιάζει τις βασικές αρχές σχεδίασης και ανάπτυξης ενός εκπαιδευτικού προγράμματος. Εστιάζει επίσης

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών

Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Μεθοδολογία Έρευνας Κοινωνικών Επιστημών Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Ποιός είναι ο σκοπός του μαθήματος μας? Στο τέλος του σημερινού μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης

Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης Η ερευνητική διαδικασία: Προετοιμασία ερευνητικής πρότασης και συγγραφή ερευνητικής έκθεσης / διατριβής. Δρ. Ηλίας Μαυροειδής Σ.Ε.Π.,., Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Τα στάδια της ερευνητικής διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά

Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Πανεπιστήμιο Πατρών Π.Τ.Δ.Ε. - Κέντρο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Θέμα εργασίας : «Η επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών» Μπούτσκου Λεμονιά Αμύνταιο 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 1. Εισαγωγή 2 2. Θεωρία 3

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Επιστήμη Τμήμα ς 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο»

Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα στο Δημοτικό Σχολείο» Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Επιμορφωτικό σεμινάριο «Διδάσκοντας την Ελληνική ως δεύτερη γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας. Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το

Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας. Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το Aviation English Language Proficiency Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας Αγγλικής Γλώσσας Η διεθνώς αναγνωρισµένη πιστοποίηση της αγγλικής γλώσσας στην αεροπορία ήταν το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον

Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον Διερεύνηση του προφίλ του Έλληνα καταναλωτή υπηρεσιών ψυχαγωγίας στο πολυκαναλικό περιβάλλον Ονοματεπώνυμο: Σουλιώτης Κωνσταντίνος Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Βρεχόπουλος Αδάμ Δεκέμβριος 2014 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Αξιολόγηση των Προεπαγγελματικών Προγραμμάτων που Εφαρμόζονται στα Ειδικά Σχολεία και στις Ειδικές Μονάδες Μέσης και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016

Erasmus + EUROPEAN LANGUAGE LABEL ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ 2016 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ (Ι.Κ.Υ.) ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Erasmus

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή

πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή πρωτοσελιδα_layout 1 8/5/2015 5:24 μμ Page 11 Ε ι σ α γ ω γ ή Το εγχειρίδιο «Τα λέμε... Ελληνικά» συνιστά ενισχυτικό υλικό για την καλλιέργεια και την εξάσκηση της δεξιότητας της παραγωγής προφορικού λόγου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ονοματεπώνυμα Σπουδαστριών: Μποτονάκη Ειρήνη (5422), Καραλή Μαρία (5601) Μάθημα: Β06Σ03 Στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools

Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools Enhancing the Teaching and Learning of Early Statistical Reasoning in European Schools SOCRATES-COMENIUS Action Project 226573-CP-1-2005-1-CY-COMENIUS-C21 Διδακτικό Σενάριο 9 Συγγραφική Ομάδα: Universidad

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores.

Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων _v.1. Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων. τηλέφωνα επικοινωνίας: 211.403-7682 & 690.9012085 email: info@valores. 2013 Πληροφορίες τμημάτων & επιπέδων ΒΑΣΙΚΟ Επίπεδο A Περιγραφή βασικού επιπέδου Α1 Ολοκληρώνοντας το επίπεδο Α1 της Ισπανικής γλώσσας, ο σπουδαστής θα είναι ικανός να κατανοήσει και να χρησιμοποιήσει

Διαβάστε περισσότερα

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική

Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Μεθοδολογία των Επιστημών του Ανθρώπου: Στατιστική Ενότητα 1: Βασίλης Γιαλαμάς Σχολή Επιστημών της Αγωγής Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Περιεχόμενα ενότητας Παρουσιάζονται βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό

Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Προσκήνιο 1 Οι φορητοί υπολογιστές στην εκπαίδευση: Μελέτη περίπτωσης ως προς τις συνέπειες στη διδασκαλία και το μιντιακό γραμματισμό Δημήτρης Σπανός 1 dimitris.spanos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς

Πρόγραμμα_SPA. Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς Πρόγραμμα: Πρόληψη άγχους στους Εκπαιδευτικούς οργανισμούς 1. Εισαγωγή 1.1. Γενική εισαγωγή στο εργασιακό άγχος Η φύση της εργασιακής ζωής έχει αλλάξει σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών.

Διαβάστε περισσότερα

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL)

International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) International English for Speakers of Other Languages (IESOL) International Spoken English for Speakers of Other Languages (ISESOL) Short Product Description Οι Εξετάσεις City & Guilds IESOL και ISESOL

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι

Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στη Γλωσσολογία Ι Εισαγωγικά: τι είναι γλώσσα, τι είναι γλωσσολογία Διδάσκοντες: Επίκ. Καθ. Μαρία Λεκάκου, Λέκτορας Μαρία Μαστροπαύλου Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση:

Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜ Α ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Παχυσαρκία και κύηση: επιπτώσεις στην έκβαση της κύησης και στο έμβρυο Ονοματεπώνυμο: Στέλλα Ριαλά Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Οικοδομούμε μια νέα ζωή στο Οντάριο Οδηγός για τους καινούργιους μετανάστες Μαθαίνουμε να: ΒΕΛΤΙΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ Μόλις έχετε μεταναστεύσει στο Οντάριο και είναι πολύ φυσικό να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ

Α ΜΕΡΟΣ 1.ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Οι αντιλήψεις - θέσεις των εκπαιδευτικών για την ειδική εκπαίδευση όπως αυτή προσφέρεται σήμερα στα συνηθισμένα σχολεία : πραγματικότητα, δυνατότητες, εμπόδια και προοπτικές ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Βασικός σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Πέτρος Γαλάνης, MPH, PhD Εργαστήριο Οργάνωσης και Αξιολόγησης Υπηρεσιών Υγείας Τμήμα Νοσηλευτικής, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχέση μεταξύ εμβολίων και αυτισμού Θέση ύπνου των βρεφών και συχνότητα εμφάνισης του

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ηλεκτρολόγοι Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών 1 2 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση

ΜΕ -9900 3 η Εισήγηση ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ9900 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Έρευνα και Συγγραφή Βασιλική Ζήση, PhD

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis

Μετάφραση. Οδηγός Αγοράς. metaphrasis Μετάφραση Οδηγός Αγοράς metaphrasis Ποιος βρίσκεται πίσω από το metaphrasis: Κυριακή Παπακωνσταντίνου Ήδη από τη φοίτηση στο Τμήμα της Αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας της Φιλοσοφικής Αθηνών, τις σπουδές

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ.

Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Σπουδαστές Γιαννουλάκης Αντρέας Α.Μ. 11796 Τσουρουνάκης 'Αγγελος Α.Μ. 12133 Μουτουσίδου Πόπη Α.Μ. 12279 Εισηγητής: Ταφιάδης Χρ. Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ

Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων. Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Εκπαιδευτική Έρευνα: Μέθοδοι Συλλογής και Ανάλυσης εδομένων Επιμέλεια: Άγγελος Μάρκος, Λέκτορας ΠΤ Ε, ΠΘ Περιεχόμενο μαθήματος (γενικά) Μέρος Ι: Εισαγωγή στην Εκπαιδευτική Έρευνα Μέρος ΙΙ: Ποσοτικές Προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Επώνυμο / Όνομα: Δρ. Τριανταφυλλίδου Λήδα Τηλέφωνο (γραφείου): 2310 99 77 66, 99 75 69, 99 75 75 Διεύθυνση e-mail: trilida@smg.auth.gr, trilida@gmail.com ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης

Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας. Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Η στοχοθεσία της Ελληνικής ως δεύτερης και ως ξένης γλώσσας Α. Χατζηδάκη, Επ. Καθηγήτρια Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μίου Κρήτης Δεύτερη γλώσσα (1/2) Όταν ένας ομιλητής μαθαίνει ή/και χρησιμοποιεί μια Χ γλώσσα ως δεύτερη,

Διαβάστε περισσότερα

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την

Στο πλαίσιο του Ερευνητικού Προγράμματος «Αναμόρφωση του Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του ΠΤΔΕ» (ΕΠΕΑΕΚ/ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ) και με την ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΕ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΒΑΘΜΟΥ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΤΟ ΠΤΔΕ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων

Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Ενότητα Γ. Ερευνητικές Μέθοδοι και Τεχνικές Συλλογής και Παραγωγής Δεδομένων Υποενότητα Γ.α Ερωτηματολόγιο (είδη, σχεδιασμός). Ανάλυση και καλές πρακτικές Κώστας Ρόντος Σκοπός Σκοποί της υποενότητας αυτής

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού

Παραδοτέο Π.1 (Π.1.1) Εκθέσεις για προµήθεια εκπαιδευτικού υλικού 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ Μέτρο 2.2 Αναµόρφωση Προγραµµάτων Προπτυχιακών Σπουδών ιεύρυνση Τριτοβάθµιας Κατ. Πράξης 2.2.2.α Αναµόρφωση Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE

International Conference of Greek Linguistics. the 10th. DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE DEMOCRITUS UNIVERSITY of THRACE the 10th International Conference of Greek Linguistics Edited by Zoe Gavriilidou Angeliki Efthymiou Evangelia Thomadaki Penelope Kambakis-Vougiouklis Komotini 2012 Οργανωτική

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των ετών 2005 & 2006 Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Ψυχολογία 1 Μελέτη απορρόφησης του ΑΠΘ στην αγορά εργασίας των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Χαράλαμπος Χαραλάμπους Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης Παρά την πληθώρα ερευνών που τεκμηριώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η χρήση της σωματικής τιμωρίας από τους γονείς σε ποικίλους τομείς της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

«Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα

«Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα «Βύθιση/Πλεύση»: Διδακτικές πρακτικές των νηπιαγωγών και Αναλυτικό Πρόγραμμα Παρασκευή Καβαλάρη Υποψήφια διδάκτορας Δόμνα-Μίκα Κακανά Καθηγήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H παρούσα έρευνα έχει συγχρηματοδοτηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

Ηποσοτικήέρευνα. (Θεμελιώδεις έννοιες)

Ηποσοτικήέρευνα. (Θεμελιώδεις έννοιες) Ηποσοτικήέρευνα (Θεμελιώδεις έννοιες) 1 Πειραματική έρευνα Ποσοτική έρευνα Πειραματική Ημι-πειραματική Αντιστροφής Περιγραφική Σύγκρισης Συσχέτισης Διαδοχικων Μ. 2 Μη Ισοδ..Ομ. Αντιστροφής Πειραματική

Διαβάστε περισσότερα

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy

EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy Μεθοδολογία Αντιστοίχισης των Προσόντων με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Επαγγελματικών Προσόντων (EQF) EC-ASE: European Certificate for Consultants of Social Economy «European Certificate for Consultants of Social

Διαβάστε περισσότερα