ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ"

Transcript

1 ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ: ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΒΕΡΝΑ ΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑ: ΑΝΤΩΝΙΑ ΑΜΑΡΓΙΩΤΑΚΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007

2 Στην Οδύσσεια (9.5) ο Όµηρος βεβαιώνει : Τι πιο χαριτωµένη εγώ ζωή δεν ξέρω κι' άλλη, παρ' όταν όλος ο λαός τριγύρω αναγαλλιάζη, και στα παλάτια οι σύδειπνοι αράδα καθισµένοι ακούνε τον τραγουδιστή, µε τα τραπέζια οµπρός τους, γεµάτα κρέας και ψωµί, κι ο κεραστής σαν παίρνη απ' το κροντήρι το κρασί και χύνη στα ποτήρια. Στον κόσµο τ' οµορφότερο λογιάζω αυτό πως είναι. Μετάφραση Αργ. Εφταλιώτη

3 ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑ ΡΟΜΗ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ Η λέξη "κρασί" αντικατέστησε τη λέξη "οίνος" στους βυζαντινούς χρόνους -η αντικατάσταση αυτή επιταχύνθηκε ίσως από το ότι ο "οίνος" (όπως και ο "άρτος") αποτελούσε πλέον όρο του χριστιανικού λειτουργικού-θρησκευτικού λεξιλογίου, µετατράπηκε δηλαδή σε "λέξη ταµπού". Η λέξη κατάγεται, µε µεσολάβηση των τύπων κρασίν<κρασίον, από τη λέξη κράσις=ανάµειξη, που µε τη σειρά της είναι παράγωγο του ελληνικού θέµατος κρα-<ινδοευρωπαϊκό θέµα kera- (πρβλ. το ρήµα κεράννυµι=αναµειγνύω και το ουσ. κρατήρ=σκεύος ανάµειξης). Η ετυµολογία της λέξης αντανακλά τη συνήθεια των αρχαίων Ελλήνων να πίνουν το κρασί τους ανακατεµένο µε νερό. Η λέξη "οίνος" µαρτυρείται στην ελληνική γλώσσα ήδη από τους µυκηναϊκούς χρόνους (στη γραµµική Β: wo-no, µεταγραφόµενο: οίνος), ωστόσο δεν είναι γνωστή η προέλευσή της. Η λέξη απαντάται σε όλες σχεδόν τις γλώσσες της Μεσογείου καθώς και στις περισσότερες της ινδοευρωπαϊκής οικογένειας. Οι τύποι των σηµιτικών γλωσσών (εβρ. jajin, αραβ. wain) θεωρούνται δάνεια από γειτονικούς λαούς. Οι κελτικοί τύποι (αρχ. ιρλανδ. fin, γαλατ. gwin) θεωρούνται δάνειο από τη λατινική γλώσσα (vinum), κάτι που ορισµένοι δέχονται και για το γοτθικό-γερµανικό wein, από το οποίο µε τη σειρά τους κατάγονται πιθανότατα οι τύποι των σλαβικών και βαλτικών γλωσσών. Υποστηρίχθηκε ότι η καταγωγή της λέξης είναι ινδοευρωπαϊκή, από τη ρίζα uei- ή wei- "κάµπτω, στρέφω" µε αναφορά στη χαρακτηριστική µορφολογία της αµπέλου (πρβλ. λατιν. vitis=άµπελος, επίσης ελλ. ιτύς, λατιν. vitus και γερµ. weide=ιτιά). Πιθανότερη εκδοχή θεωρείται ωστόσο ότι η λέξη προήλθε από µια άγνωστη γλώσσα της περιοχής του νοτίου Καυκάσου-Εύξεινου Πόντου, από όπου επίσης δείχνει να κατάγεται η σύγχρονη άµπελος. Σύµφωνα µε τους παλαιοντολόγους, η ιστορία της αµπέλου αρχίζει το πρώτο µισό του Καινοζωικού αιώνα. Πριν από την εποχή των παγετώνων ευδοκιµούσε στην πολική ζώνη στις περιοχές της Ισλανδίας, της Βόρειας Ευρώπης, της Βορειοδυτικής Ασίας ακόµη και στην Αλάσκα. Οι παγετώνες όµως περιόρισαν την εξάπλωση του και επέβαλαν γεωγραφική αποµόνωση µεταξύ των ποικιλιών, που τελικά εξελίχθηκαν σε διαφορετικά είδη. Τα είδη αυτά «απωθήθηκαν» σε περιοχές µε θερµότερο κλίµα, όπως την κεντρική-ανατολική Ασία, την κεντρική νότια Ευρώπη, αλλά και προς την ευρύτερη περιοχή του νότιου Καυκάσου. Εκεί, µεταξύ Ευξείνου Πόντου, Κασπίας θάλασσας και Μεσοποταµιάς, γεννήθηκε το είδος Άµπελος η οινοφόρος (Vitis vinifera, υποείδος caucasica), που σχεδόν αποκλειστικά σε διάφορες ποικιλίες και υβρίδια καλλιεργείται και σήµερα. Τα αρχαιότερα γνωστά ίχνη κρασιού ανακαλύφθηκαν σε πήλινα αγγεία από την Κίνα ηλικίας ετών, σχεδόν τέσσερις χιλιετίες παλαιότερα από το αµέσως νεώτερο δείγµα, που είχε βρεθεί στο Ιράν. Τα δοχεία περιείχαν ρυζόκρασο αρωµατισµένο µε φρούτα και µέλι. ιάφορα κουκούτσια αγριοστάφυλων έχουν βρεθεί ακόµη και σε σπηλιές που κατοικήθηκαν από νοµαδικά προϊστορικά φυλά. Η τέχνη της αµπελουργίας εικάζεται

4 ότι ξεκίνησε µε την αγροτική επανάσταση και την σταθερή εγκατάσταση πληθυσµών µε σκοπό την καλλιέργεια, γύρω στο 5000 π.χ. Από τους πρώτους γνωστούς αµπελοκαλλιεργητές θεωρούνται οι Αρίοι (πρόγονοι των Ινδών που ζούσαν στην περιοχή Καυκάσου-Κασπίας), οι αρχαίοι Πέρσες, οι Σηµιτικοί λαοί και οι Ασσύριοι. Κατόπιν η τέχνη της αµπελουργίας και οινοποιίας πέρασε στους Αιγύπτιους, τους λαούς της Παλαιστίνης-Φοινίκης και τους µη Έλληνες εκείνα τα χρόνια κατοίκους της Μικρασίας και του Ελλαδικού χώρου. Την ίδια εποχή πάντως το κρασί αναφέρεται και στην αρχαία Κίνα. Όλοι αποδέχονται πως οι Έλληνες οι πρωτοπόροι αµπελοκαλλιεργητές της Ευρώπης, εισήγαγαν την τέχνη της οινοποίησης περίπου µια χιλιετία πριν από την δική µας εποχή, στην Ιταλία, τη Βόρεια Αφρική, την Ανδαλουσία και την Προβηγκία. Οι Ρωµαίοι συνέβαλαν και αυτοί στην επέκταση και τη διάδοση της αµπελουργίας µέσω των πολεµικών τους κατακτήσεων. Οι Έλληνες οι οποίοι διέπρεψαν στη οινοποιία, µονοπωλώντας σχεδόν την αγορά για αιώνες, γνώρισαν το κρασί πιθανότατα από την αρχή της εγκατάστασης τους στο σηµερινό τους τόπο, δηλαδή τουλάχιστον πριν το 1700 π.χ. εν έχει διευκρινιστεί από πού διδάχθηκαν την οινοποιία. Σύµφωνα µε µια θεωρία, έµαθαν το κρασί από τους ανατολικούς λαούς (Φοίνικες ή Αιγύπτιους), µε τους οποίους τόσο οι Μυκηναΐοι, όσο οι Μινωίτες και οι Κυκλαδίτες είχαν ανεπτυγµένες εµπορικές σχέσεις. Η σχετική µε το κρασί µυθολογία (διονυσιακοί, ορφικοί κ.α µύθοι) είναι πλουσιότατη, δεν δίνει όµως συγκεκριµένες ενδείξεις. Αλλού το αµπέλι εµφανίζεται ξαφνικά από µόνο του ή το χαρίζει ο θεός ιόνυσος στους ελλαδίτες (π.χ στην Αιτωλία), µε τον τρόπο που δηµιουργεί σκέψεις για παρουσία της αµπέλου στον ελλαδικό χώρο πολύ πριν την έλευση των Ελλήνων. Σε άλλη περίπτωση το κρασί συνδέεται µε την Κρήτη και τη Νάξο (µύθος ιόνυσος και Αριάδνη ), ενισχύοντας την εκδοχή περί φοινικικής ή αιγυπτιακής προέλευσης, αλλού πάλι το αµπέλι φέρεται ερχόµενο από τη Θράκη, που σύµφωνα µε κάποιες πηγές ίσως ήταν ο βασικός προµηθευτής των Ελλήνων στους Μυκηναϊκούς χρόνους*(ιλιάδα 71-72)-άλλωστε η λατρεία του ιονύσου θεωρείται θρακικής καταγωγής. Οι Έλληνες αγάπησαν το ιόνυσο και το κρασί, εκτιµώντας το γεγονός ότι τους βοηθούσε ανάλογα µε την περίσταση να ξεχνούν τα βάσανα της ζωής, να έρχονται σε έκσταση ή να δηµιουργούν ευχάριστη ατµόσφαιρα και κέφι στην συντροφιά. Το εκτιµούσαν λαός και άρχοντες, καθώς και οι φιλόσοφοι όλων σχεδόν των ρευµάτων, από τους Προσωκρατικούς και τους Ιδεαλιστές (Πλάτων, Σωκράτης κ.ο.κ) µέχρι τους Επικούριους, ενώ και οι ποιητές δεν παρέλειψαν να το υµνήσουν. Οι πρόγονοί µας έπιναν το κρασί τους µε διάφορους τρόπους. Γενικός κανόνας ήταν η ανάµειξη του κρασιού µε νερό, σε αναλογία συνήθως 1/3 ή 2/3, είχαν δε ειδικά σκευή τόσο για την ανάµειξη(κρατήρες και κύανθους, δηλ µακριές, βαθιές κουτάλες)όσο και για την ψύξη του πριν την κατανάλωση(ψυκτήρες), αν και το έπιναν συχνά και ζεστό- η ψύξη του κρασιού µε πάγο από τα βουνά θεωρείτο πολυτέλεια. Η πόση ανέρωτου κρασιού ( άκρατου οίνου ) θεωρούνταν βαρβαρότητα. Αναφέρεται µάλιστα ότι κάποιος νοµοθέτης την είχε απαγορεύσει επί ποινή θανάτου και συνηθίζονταν µόνο από αρρώστους ή κατά τη διάρκεια ταξιδιών ως τονωτικό-δυναµωτικό, περιστάσεις στις οποίες καθώς και στα γεύµατα ήταν επίσης διαδεδοµένη η κατανάλωση κρασιού µε µέλι. Συχνά αρωµάτιζαν το κρασί τους µε διάφορα µυρωδικά. Η προσθήκη αψινθίου στο κρασί (δηλ. η παρασκευή βερµούτ)ήταν γνωστή µέθοδος(αποδίδεται µάλιστα στον Ιπποκράτη και το βερµούτ της εποχής ονοµάζονταν και Ιπποκράτειος Οίνος καθώς και η προσθήκη ρητίνης (δηλ. η παρασκευή ρετσίνας)που γινόταν αν και µάλλον σπάνια όχι µόνο χάριν της ιδιάζουσας γεύσεως

5 αλλά και της συντήρησης. Ενίοτε προσέθεταν και άλλα µπαχαρικά, όπως π.χ θυµάρι, µέντα, γλυκάνισο, πιπέρι ή σµύρνα. Σχετικά, µε την αµπελουργία και την οινοπαραγωγή, δηµιουργήθηκαν και ορισµένα εξειδικευµένα επαγγέλµατα, εκτός των συνηθισµένων. Έτσι υπήρχε ο απογραφεύς και ο εξισωτής που έργο τους ήταν η καταγραφή του µεταβολισµού στην κατοχή αµπελώνων ώστε να γίνεται διόρθωση και στη φορολογία. Ο πιγκέρνης ήταν ο αυτοκρατορικός οινοχόος, ο υπεύθυνος δηλ. για τα κρασιά. Ο επί της τραπέζης ή τραπεζάριος ήταν ο υπεύθυνος για τη διευθέτηση των σχετικών µε τα συµπόσια ή δείπνα. Υπήρχαν επίσης υπεύθυνοι, για την είσπραξη του οινοµετρίου του φόρου σε είδος, για την πληρωµή των απογραφέων και των εξισωτών. Ο αµπελοφύλαξ ή δραγάτης, φύλαγε τα αµπέλια από τους κλέπτες και από τα διάφορα πουλιά και ζώα που έκαναν ζηµιές. Όπως και σήµερα, οι δραγάτες, για να διώχνουν τα πουλιά, τοποθετούσαν κουρέλια ή οµοιώµατα κακάσχηµων ανθρώπων, και για τα ζώα έβαζαν παγίδες. Τέλος, αναφερόµενοι στα νεότερα ελληνικά πράγµατα, να πούµε ότι η ελληνική αµπελουργία υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή κατά την επανάσταση του 1821, αλλά κατόπιν γρήγορα οι καλλιεργούµενες εκτάσεις αποκαταστάθηκαν και µάλιστα αυξήθηκαν. Μεγάλο µέρος αυτών όµως, κυρίως στην Πελοπόννησο, φυτεύτηκε πλέον όχι µε άµπελο για οινοποιία, αλλά µε σταφιδάµπελο* η κορινθιακή σταφίδα ήταν το κύριο εξαγωγικό προϊόν και στύλος της εθνικής οικονοµίας του νεοσύστατου κράτους, µε ανοδικές τάσεις µέχρι και το τέλος του 19 ου αιώνος. Ας σηµειωθεί ότι η σταφίδα αυτή συνήθως προοριζόταν για παραγωγή ξηροσταφιδίτη οίνου στο εξωτερικό-κυρίως στη Γαλλία, που εκείνα τα χρόνια, όπως είδαµε, έχανε τα αµπέλια της από τη φυλλοξήρα. Σε αυτές και τις επόµενες δεκαετίες η αµπελουργία συνολικά αναπτύχθηκε όπως και οι αντίστοιχες εκτάσεις στην Ελληνική επικράτεια αυξήθηκαν, ειδικά µε τις προσαρτήσεις της Θεσσαλίας, της Μακεδονία και της Κρήτης. Έως τα µέσα όµως του 20 ου αιώνα είχε επέλθει ξανά σηµαντική πτώση, οφειλόµενη στην επιδηµία φυλλοξήρας που έπληξε τη Μακεδονία, αλλά και στις πολυτάραχες ιστορικές συγκυρίες. Σηµαντικό πάντως για την ελληνική οινοποιία από την επανάσταση και ένθεν είναι ότι στην περίοδο αυτή µπήκαν οι βάσεις της ελληνικής οινολογίας και της-επιστηµονικού πλέον επιπέδου-παραγωγής κρασιού ελεγχόµενης και υψηλής ποιότητας, που ξέφυγε από τα δεδοµένα του πατροπαράδοτου σπιτικού κρασιού και του-συχνά άθλιου εκείνα τα χρόνια-κρασιού των καπηλειών. Τα βήµατα για την οινοποίηση

6 Ας κάνουµε µια επίσκεψη σε ένα οινοποιείο για να µπορούµε να καταλάβουµε τα στάδια παραγωγής του κρασιού και το πώς αυτά επιδρούν στον τύπο και στην ποιότητα του κάθε κρασιού. Η αισθητική του οινοποιείου όσο άσχετη και να φαίνεται µε την ποιότητα του κρασιού αποκαλύπτει τις οικονοµικές δυνατότητες του παράγωγου αλλά και την αισθητική του. ύο πράγµατα που σίγουρα έχουν σχέση µε το κρασί που παράγει. Ένα παλιό οινοποιείο θα µας δείξει την µεγάλη ιστορία του, τεράστιες δεξαµενές θα µας οδηγήσουν σε κρασί µε µικρότερη τυπικότητα χαρακτήρων. Τα πρώτα βήµατα µέσα στο οινοποιείο ακόµη και µε κλειστά µάτια θα οδηγήσουν σε πολύτιµα συµπεράσµατα για την ποιότητα του κρασιού, χάρη στην οσµή που πλανιέται στο χώρο. Βαριές οσµές µούχλας ή ξινισµένου είναι πολύ πιθανόν να τις ανιχνεύσουµε και στο κρασί. Ανυπαρξία οσµών στο χώρο του οινοποιείου είναι το καλύτερο πρώτο σηµάδι για ένα σωστό κρασί. Εκείνο που είναι σηµαντικό να γνωρίζουµε είναι ότι το κρασί έχει ανάγκη να φυλάσσεται σε σταθερές θερµοκρασίες που δεν ξεπερνούν τους 20 βαθµούς. Μια πρώτη µατιά λοιπόν µας δίνει στοιχεία για την ποιότητα του κρασιού όταν είναι εύκολο να συµπεράνετε ότι υπαίθριες δεξαµενές φτάνουν το καλοκαίρι πάνω από τους 35 βαθµούς, µε ολέθριες συνέπειες για την ποιότητα του κρασιού. Το ιδανικό οινοποιείο

7 έχει µονωµένους χώρους και κλιµατισµό. Ας ρίξουµε µια µατιά στο αµπέλι να δούµε τι γίνεται µε το σταφύλι. υο, τρεις µήνες πριν τον τρύγο, στο αµπέλι η φύση εργάζεται ακατάπαυστα. Κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου, που αρχίζει από το σχηµατισµό του καρπού, η ρόγα είναι πράσινη και η σάρκα της σκληρή. Σ όλη αυτή την περίοδο έχουµε αύξηση του βάρους και του όγκου. Η δεύτερη περίοδος (περκασµός) είναι η περίοδος όπου η ρόγα αλλάζει χρώµα, φουσκώνει και γίνεται ελαστική. Τα κουκούτσια αλλάζουν όψη και δοµή. Οι ερυθρές χρωστικές εµφανίζονται στις ερυθρές ποικιλίες καθώς και αντίστοιχες στις λευκές ποικιλίες. Έχουµε µείωση της οξύτητας και έναρξη της συσσώρευσης των σακχάρων, µε απότοµη αύξηση τους. Η γλυκιά γεύση του σταφυλιού οφείλεται στην παρουσία των οξέων. Τέλος, ωρίµανση θεωρείται η περίοδος από την αλλαγή του χρώµατος της ρόγας µέχρι την πλήρη ωρίµανση. Η πρόβλεψη και ο προσδιορισµός της ηµέρας έναρξης του τρυγητού είναι µια δύσκολη απόφαση γιατί απαιτεί τη δειγµατοληψία και ανάλυση από την περίοδο αλλαγής του χρώµατος και την σύγκριση µε δεδοµένα παλαιότερων ετών για την ίδια περιοχή σε συνάρτηση µε τις κλιµατολογικές συνθήκες. Γι αυτό και σε γειτονικούς αµπελώνες είναι δυνατόν να ξεκινούν τον τρύγο διαφορετική ηµέρα. Στις θερµές περιοχές, που επιδιώκουµε σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε οξέα, είναι δυνατόν να τρυγήσουµε πρώιµα, δηλαδή πριν από τη χρονική στιγµή που τα σάκχαρα φτάνουν στο µέγιστο. Αντίθετα, στις ψυχρές περιοχές, είναι δυνατόν να τρυγήσουµε αργοπορηµένα (όψιµα), µε σκοπό να πετύχουµε ελαφριά συµπύκνωση των σακχάρων, λόγω µερικής εξάτµισης του νερού της ρόγας και µείωσης της οξύτητας, λόγω µερικής ελάττωσης του µηλικού οξέος. Σε ορισµένες περιοχές, όπως στη Σαντορίνη, ακολουθεί υπερωρίµανση µε έκθεση των σταφυλιών στον ήλιο, αφού κοπούν και απλωθούν σε κατάλληλα διαµορφωµένους χώρους. Οι συστάδες σταφυλιών κόβονται από την άµπελο και τοποθετούνται σε κάδους ή σε κουτιά και έπειτα µεταφέρονται σε µεγαλύτερα εµπορευµατοκιβώτια (µεγάλα βαρέλια στην Ευρώπη, µεταλλικά ανοιχτά βαγόνια φορτίου στην Καλιφόρνια) για τη µεταφορά στην οινοποιία. Τα µηχανικά συστήµατα συγκοµιδής, βασισµένα στο τίναγµα των καρπών από τις συστάδες ή στο σπάσιµο των µίσχων, χρησιµοποιούνται ευρέως στην Καλιφόρνια, Αυστραλία, Γαλλία, και αλλού. Στην οινοποιία τα σταφύλια µπορούν να πεταχτούν άµεσα στο θραυστήρα ή µπορούν να ξεφορτωθούν σε ένα φρεάτιο και να φερθούν στο θραυστήρα από ένα συνεχές σύστηµα µεταφορέων.

8 Θραύση Στη σύγχρονη µηχανοποιηµένη παραγωγή κρασιού, τα σταφύλια συνήθως συνθλίβονται και αποσπάται το κοτσάνι τους συγχρόνως από έναν θραυστήρα, που αποτελείται από ένα διάτρητο κύλινδρο που περιέχει πτερύγια που περιστρέφονται µε 600 έως στροφές το λεπτό. Τα σταφύλια συνθλίβονται και πέφτουν µέσα από τις οπές του κυλίνδρου, οι περισσότεροι από τους µίσχους περνούν από το τέλος του κυλίνδρου. Ένας κυλινδρικός θραυστήρας µπορεί επίσης να χρησιµοποιηθεί. Οι αρχαίες µέθοδοι µε τα πόδια ή µε τα παπούτσια εφαρµόζονται σπάνια. Όταν κόκκινα σταφύλια χρησιµοποιούνται για την παραγωγή άσπρου χυµού, όπως στην περιοχή της Καµπανίας στη Γαλλία, η θραύση ολοκληρώνεται µε τη συµπίεση. Τα κόκκινα σταφύλια µερικές φορές εισάγονται ολόκληρα στις δεξαµενές, οι οποίες στη συνέχεια παραµένουν κλειστές. Η προκύπτουσα αναπνοή στα φρούτα καταναλώνει οξυγόνο και παράγει διοξείδιο του άνθρακα, µε αποτέλεσµα την θανάτωση των κυττάρων του φλοιού, ο οποίος χάνει την ηµι-διαπερατότητά του και επιτρέπει την εύκολη εξαγωγή χρώµατος. Υπάρχει επίσης κάποια ενδοκυτταρική αναπνοή του µηλικού οξέος. Αυτή η διαδικασία αναπνοής είναι αργή και στις θερµές περιοχές µπορεί να οδηγήσει στα κρασιά χαµηλού χρώµατος και οξύτητας, µε διακριτικό άρωµα. Ο διαχωρισµός του χυµού Όταν ο χυµός των άσπρων σταφυλιών υποβάλλεται σε επεξεργασία ή όταν είναι επιθυµητή η παραγωγή ενός λευκού κρασιού, ο χυµός είναι συνήθως διαχωρισµένος από τους φλοιούς και τους σπόρους αµέσως µετά από τη θραύση. Σε ορισµένες περιπτώσεις όταν είναι επιθυµητή η αύξηση της εξαγωγής γεύσης, οι φλοιοί των λευκών σταφυλιών αφήνονται σε επαφή µε το χυµό για 12 έως 24 ώρες, αυτή όµως η διαδικασία αυξάνει επίσης την εξαγωγή χρώµατος που συχνά είναι ανεπιθύµητη.

9 ύο κύριες διαδικασίες υιοθετούνται ώστε να διαχωριστεί ο χυµός από τα στερεά. Ένα µεγάλο µέρος του χυµού µπορεί να εξαχθεί µε την τοποθέτηση των συντετριµµένων σταφυλιών σε ένα κοντέηνερ που έχει ένα ψεύτικο κατώτατο σηµείο και συχνά ψεύτικες πλευρές. Η µάζα των συντετριµµένων σταφυλιών ονοµάζεται µούστος, ένας όρος που χρησιµοποιείται επίσης για να αναφερθεί στο µη ζυµωµένος χυµό σταφυλιών, µε ή χωρίς το φλοιό. ιάφορες συµπιέσεις µπορούν να γίνουν χωρίς εκτενή χειρονακτική εργασία. Οι συνεχείς πρέσες είναι περισσότερο αποτελεσµατικές για την παραγωγή κόκκινων κρασιών, στα οποία ο φλοιός, οι σπόροι και ο χυµός ζυµώνονται µαζί. Ο διαχωρισµός του χυµού είναι απλούστερη διαδικασία διότι η ζύµωση έχει ως αποτέλεσµα ο φλοιός να είναι λιγότερο γλιστερός και η ποσότητα του χυµού που λαµβάνεται είναι πολύ µεγαλύτερη σε σχέση µε το µη ζυµωµένο µούστο. Ο διαχωρισµός λιγότερο γλιστερών στερεών από το χυµό µε εφαρµογή πίεσης είναι επίσης απλούστερος. Το ξηρό υπόλειµµα που παραµένει µετά από την εξαγωγή του χυµού από τα σταφύλια, από τις ζυµώσεις άσπρων ή κόκκινων σταφυλιών, µπορεί να χρησιµοποιηθεί για να παρέχει το απόσταγµα για την παραγωγή των άλλων ειδών αλκοολούχων ποτών. Συνήθως προστίθεται νερό, η ζύµωση ολοκληρώνεται, και το χαµηλής περιεκτικότητας κρασί αποχετεύεται. Το ξηρό υπόλειµµα µπορεί να πλυθεί περαιτέρω και να πιεστεί ή µπορεί να αποσταχτεί άµεσα σε ειδικούς αποστακτήρες. Η κατεργασία του µούστου Οι λευκοί µούστοι είναι συχνά θολοί και είναι απαραίτητη η κατακάθιση των αιωρούµενων σωµατιδίων ώστε να γίνει ο διαχωρισµός τους. Μέτρα όπως η προσθήκη διοξειδίου του θείου και η ελάττωση της θερµοκρασίας κατά τη διάρκεια της καθίζησης βοηθούν ώστε να αποτραπεί η ζύµωση και επιτρέπουν στο αιωρούµενο υλικό να καθιζάνει κανονικά. Σε πολλές περιοχές οι οινοποιίες υποβάλλουν το λευκό µούστο σε φυγοκέντριση ώστε να αφαιρεθούν τα στερεά. Σε αυτήν την διαδικασία µια ισχυρή έλκουσα δύναµη δηµιουργείται από την κυκλική κίνηση. Οι µούστοι είναι µερικές φορές παστεριωµένοι, αδρανοποιώντας τα ανεπιθύµητα ένζυµα που προκαλούν την αµαύρωση. Η προσθήκη ενζύµων που διασπούν την πηκτίνη στους µούστους για να διευκολύνουν την πίεση, είναι ασυνήθης. Ο βεντονίτης, ένας τύπος αργίλου, µπορεί να προστεθεί στους µούστους για να µειώσει τη συνολική περιεκτικότητα σε άζωτο και να διευκολύνει τη διευκρίνιση. Τελευταία έχει ανανεωθεί το ενδιαφέρον για τη θερµική επεξεργασία των κόκκινων µούστων πριν τη ζύµωση ώστε να εξαχθεί χρώµα και να απενεργοποιηθούν τα ένζυµα. Αυτή η διαδικασία όταν εκτελείται γρήγορα σε µέτριες θερµοκρασίες και χωρίς υπερβολική οξείδωση µπορεί να είναι ιδιαίτερα επιθυµητή στην παραγωγή των κόκκινων γλυκών κρασιών, υιοθετώντας µικρές χρονικές περιόδους ζύµωσης στο φλοιό. Είναι επίσης κατάλληλη για τη χρήση στα κόκκινα σταφύλια που έχουν προσβληθεί από το παρασιτικό µύκητα Botrytis cinerea, ο οποίος περιέχει µεγάλη ποσότητα ενζύµων πολυφενολυκής οξυδάσης που προκαλούν την αµαύρωση. Ζύµωση

10 Η διεργασία της αλκοολικής ζύµωσης απαιτεί προσεκτικό έλεγχο για την παραγωγή κρασιών υψηλής ποιότητας. Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι ο περιορισµός της ανάπτυξης των ανεπιθύµητων µικροοργανισµών, η παρουσία ικανού αριθµού επιθυµητών ζυµών, η παρουσία κατάλληλου υποστρώµατος για την ανάπτυξη των ζυµών, η θερµοκρασία της θερµοκρασίας για την αποφυγή υπερθέρµανσης, η αποτροπή της οξείδωσης και σωστή διαχείριση των επιπλεόντων φλοιών στους κόκκινους µούστους. Η φλούδα των σταφυλιών καλύπτεται συνήθως από βακτηρίδια, µύκητες και ζύµες. Οι άγριες ζύµες όπως οι Pichia, Kloeckera, και Torulopsis είναι σε µεγαλύτερη περίσσεια από τη ζύµη του κρασιού Saccharomyces. Παρά το γεγονός ότι είδη του Saccharomyces γενικά θεωρούνται πιο επιθυµητά για αποτελεσµατική αλκοολική ζύµωση, είναι ζύµες από άλλα γένη να συνεισφέρουν στη γεύση, ιδιαιτέρα στα αρχικά στάδια της ζύµωσης. Η ζύµη Saccharomyces προτιµάται γιατί είναι ιδιαίτερα αποτελεσµατική στη µετατροπή της ζάχαρης σε αλκοόλ και επίσης είναι λιγότερο ευπαθής στην ανασταλτική λειτουργία του αλκοόλ. Υπό ευνοϊκές συνθήκες ζύµες Saccharomyces cerevisiae έχουν παράγει µέχρι 18 τοις εκατό (κατά όγκο) αλκοόλ, εντούτοις 15 µε 16 τοις εκατό είναι το σύνηθες όριο. Η χρήση της ζύµης Schizosaccharomyces pombe έχει προταθεί για τα αρχικά στάδια της αλκοολικής ζύµωσης. Επειδή µεταβολίζει το µηλικό οξύ η ζύµη αυτή θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιµη σε περιπτώσεις ιδιαίτερα όξινων µούστων, όµως σε περιπτώσεις κατά τις οποίες έχει χρησιµοποιηθεί τα αποτελέσµατα δεν ήταν ιδιαίτερα θετικά. Η προσθήκη βακτηριδίων γαλακτικού οξέος στους µούστους, µε γένη τα οποία µεταβολίζουν µηλικό οξύ είναι ιδιαίτερα διαδεδοµένη. Ο αριθµός των ανεπιθύµητων µικροοργανισµών είναι ακόµα µεγαλύτερος σε µερικώς σαπισµένα ή χτυπηµένα σταφύλια. Αυτό µπορεί να συµβεί κατά την συγκοµιδή ή τη µεταφορά ιδιαίτερα στα θερµά κλίµατα. Ο περιορισµός της ανάπτυξης των ανεπιθύµητων µικροοργανισµών είναι απαραίτητος και η πιο διαδεδοµένη µέθοδος είναι η προσθήκη διοξειδίου του θείου στα φρέσκα χτυπηµένα σταφύλια µε αναλογία περίπου 100 µε 150 mg ανά λίτρο. Το διοξείδιο του θείου είναι περισσότερο τοξικό για τους ανεπιθύµητους µικροοργανισµούς από ότι για τους επιθυµητούς. Όταν χρησιµοποιείται στο µούστο γίνεται εµβολιασµός µε το επιθυµητό γένος ζύµης. Οι µούστοι σπάνια παστεριώνονται, όµως η διεργασία αυτή µπορεί να εφαρµοστεί όταν αυτοί περιέχουν ιδιαίτερα υψηλά ποσά ανεπιθύµητων οξειδωτικών ενζύµων από µουχλιασµένα σταφύλια. Οι οινολόγοι και οι τεχνικοί στην επιστήµη της οινοποιίας δεν συµφωνούν σχετικά µε το ποια είναι τα πιο επιθυµητά είδη ζυµών, εντούτοις τα γένη S. cerevisiae χρησιµοποιούνται γενικά. Το επιλεγµένο είδος επιτρέπεται να πολλαπλασιάσει όσο το δυνατόν περισσότερο στον αποστειρωµένο χυµό σταφυλιών και µεταφέρεται έπειτα στα µεγαλύτερα δοχεία του αποστειρωµένου χυµού σταφυλιών, όπου συνεχίζει να αυξάνεται έως ότου επιτυγχάνεται ο επιθυµητός όγκος. Κατάλληλες ζύµες µε τα απαιτούµενα γένη προστίθενται απευθείας ώστε να αποφευχθεί η προβληµατική διαδικασία της ανάπτυξης και διατήρησης ενός είδους ζύµης. Χρησιµοποιείται 1 µε 3 τοις εκατό καθαρής ζύµης ή ικανοποιητική ποσότητα πεπιεσµένης ζύµης ώστε να προκύψει πληθυσµός 1,000,000 µονάδων ανά ml. O έλεγχος της θερµοκρασίας κατά την αλκοολική ζύµωση είναι απαραίτητος ώστε (1) να διευκολύνει την ανάπτυξη της ζύµης, (2) να εξαχθούν τα αρωµατικά συστατικά και το χρώµα από τη φλούδα, (3) να επιτρέψει τη συσσώρευση των επιθυµητών παραπροϊόντων, και (4) να αποτρέψει την υπερβολική αύξηση της θερµοκρασία που έχει ως αποτέλεσµα την καταστροφή των ζυµών. Η βέλτιστη θερµοκρασία για την ανάπτυξη των πιο κοινών ζυµών που χρησιµοποιούνται στην οινοποιία είναι περίπου

11 25 C, και σε πολλές αµπελουργικές περιοχές µε ψυχρότερα κλίµατα, τα σταφύλια συνθλίβονται σε αυτή τη θερµοκρασία. Η ζύµωση σπάνια ξεκινά σε τόσο υψηλή θερµοκρασία γιατί είναι πολύ δύσκολη η διατήρησή της σε επίπεδα κάτω των 30 C κατά τη διάρκεια της. Η εξαγωγή των γεύσεων και των χρωµάτων δεν είναι ιδιαιτέρα προβληµατική στους λευκούς µούστους, η συντετριµµένη µάζα σταφυλιών είναι συνήθως χωρισµένη από τις φλούδες πριν από τη ζύµωση. Η ζύµωση των λευκών µούστων στις σχετικά ψυχρές θερµοκρασίες (περίπου 10 µε 15 C) οδηγεί σε µεγαλύτερους σχηµατισµό και διατήρηση των επιθυµητών παραπροϊόντων. Ένα ανεπιθύµητο χαρακτηριστικό γνώρισµα τέτοιων σχετικά χαµηλής θερµοκρασίας ζυµώσεων είναι η πιο µεγάλη περίοδος που απαιτούνται για την ολοκλήρωση (έξι έως δέκα εβδοµάδες έναντι µιας έως τέσσερις εβδοµάδες στις υψηλότερες θερµοκρασίες) και η τάση για τη ζύµωση να σταµατήσει ενώ η υπόλοιπη ζάχαρη παραµένει. (Αυτό θεωρείται όχι πάντα ανεπιθύµητο- π.χ στην παραγωγή κρασιού στη Γερµανία.) Στην πράξη τα λευκά επιτραπέζια κρασιά είναι συνήθως ζυµωµένα στους 20 C. Στους µούστους κόκκινου κρασιού, η βέλτιστη εξαγωγή χρώµατος ταυτόχρονα µε την ανάπτυξη ζύµης εµφανίζεται στους περίπου 22 µε 28 C. Η αλκοολική ζύµωση παράγει όµως θερµότητα και ο προσεκτικός έλεγχος της θερµοκρασίας απαιτείται για να αποτρέψει τη θερµοκρασία από την αύξησή της στα επίπεδα των περίπου 30 C όπου η ανάπτυξη της ζύµης είναι ιδιαίτερα περιορισµένη. Στις ακόµα υψηλότερες θερµοκρασίες, η ανάπτυξη θα σταµατήσει εντελώς. Ο σύγχρονος έλεγχος θερµοκρασίας πραγµατοποιείται µε την χρήση εναλλακτών θερµότητας. Οι παλαιότερες µέθοδοι περιλαµβάνουν την τοποθέτηση των δοχείων όπου πραγµατοποιείται η ζύµωση σε ένα κρύο δωµάτιο, τη χρήση κρύων σωλήνων µέσα στο δοχείο, την άντληση του µούστου µέσω σωληνώσεων µε διπλό τοίχωµα µε κρύο νερό στον περιβάλλοντα σωλήνα, την άντληση του µούστου σε δοχείο που περιέχει ψυκτικές σπείρες και την άντληση ψυκτικού στο µανδύα που περιβάλει το δοχείο. Η επαφή µε τον αέρα πρέπει να περιοριστεί ώστε να αποφευχθεί η οξείδωση κατά τη διάρκεια της ζύµωσης. Σε πολύ µεγάλα δοχεία ο όγκος του διοξειδίου του άνθρακα που αποβάλλεται είναι ικανός ώστε να αποτρέψει την είσοδο του αέρα. Σε µικρά δοχεία τοποθετούνται παγίδες που αποτρέπουν την είσοδο του αέρα αλλά αποτρέπουν και την έξοδο του διοξειδίου του άνθρακα. Οι παγίδες αυτές είναι ιδιαίτερα χρήσιµες κατά τη διάρκεια των τελευταίων σταδίων της ζύµωσης όπου τα επίπεδα του αποβαλλοµένου διοξειδίου του άνθρακα είναι χαµηλά. Μετά τη ζύµωση µικρές ποσότητες διοξειδίου του θείου προστίθενται ώστε να αποτρέψουν την οξείδωση. Ασκορβικό οξύ (50 µε 100 mg ανά λίτρο) χρησιµοποιείται µερικές φορές ώστε να ελαττωθεί η οξείδωση µε αποτέλεσµα και τη µείωση του απαιτούµενου θειικού οξέος ως αντιοξειδωτικό, αλλά δεν συνιστάται γενικά. Οι φλούδες που επιπλέουν πάνω από το χυµό στη ζύµωση των κόκκινων σταφυλιών αναστέλλουν την εξαγωγή του αρώµατος και του χρώµατος και µπορεί να οδηγήσουν στην αύξηση της θερµοκρασίας σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα και µπορεί να οξοποιηθούν αν αφεθούν να ξηραθούν. Αυτά τα προβλήµατα µπορούν να αποφευχθούν µε την καταβύθιση των φλοιών που επιπλέουν τουλάχιστον δύο φορές τη µέρα κατά τη διάρκεια της ζύµωσης. Η λειτουργία αυτή αν και σχετικά εύκολη σε µικρά δοχεία, µπορεί να γίνει ιδιαίτερα δύσκολη σε µεγάλα δοχεία µε χωρητικότητα της τάξης των 100,000 γαλονιών (380,000 λίτρα). Σε µεγάλες µονάδες ο µούστος πρέπει να βυθιστεί σχεδόν στον πάτο και να αντληθεί πάλι επάνω. Η χρήση µικρών δοχείων επιτρέπει µεγαλύτερες απώλειες θερµότητας στο περιβάλλοντα χώρο γεγονός που απλοποιεί τον έλεγχο της θερµοκρασίας.

12 Επεξεργασία µετά την ζύµωση Με κατάλληλη σύνθεση του µούστου, είδος ζύµης, θερµοκρασία και άλλους παράγοντες, η αλκοολική ζύµωση σταµατά όταν το διαθέσιµο ποσό της ζάχαρης που µπορεί να ζυµωθεί γίνεται πολύ χαµηλό (περίπου 0,1 τοις εκατό). Η ζύµωση δεν θα φθάσει σε αυτό το στάδιο όταν (1) ζυµώνονται µούστοι πολύ υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη, (2) χρησιµοποιούνται είδη ζύµης δυσανεκτικά στην αλκοόλη, (3) οι ζυµώσεις πραγµατοποιούνται σε πάρα πολύ χαµηλές ή υψηλές θερµοκρασίες και (4) η ζύµωση γίνεται υπό πίεση. Η ζύµωση των κανονικών µούστων ολοκληρώνεται συνήθως σε δέκα έως τριάντα ηµέρες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το σηµαντικότερο µέρος των κυττάρων της ζύµης θα βρεθεί σύντοµα στο ίζηµα, ή στα κατακάθια. Ο διαχωρισµός του επιπλέοντος κρασιού από τα κατακάθια καλείται racking. Τα δοχεία διατηρούνται πλήρη από αυτήν την περίοδο µε "topping," µια διαδικασία που εκτελείται συχνά, γιατί η θερµοκρασία του κρασιού και κατά συνέπεια ο όγκος του, µειώνονται. Κατά τη διάρκεια των αρχικών σταδίων, το topping είναι απαραίτητο κάθε εβδοµάδα ή δύο. Αργότερα, µηνιαία ή οι διµηνιαία γεµίσµατα είναι επαρκή. Κανονικά, το πρώτο racking πρέπει να εκτελεστεί µέσα σε µια έως δύο εβδοµάδες µετά από την ολοκλήρωση της ζύµωσης, ιδιαίτερα στις θερµές κλιµατολογικά περιοχές ή στα θερµά κελάρια, όπου οι ζύµες στην παχιά κατάθεση των κατακαθιών µπορούν να αυτολυθούν, δηµιουργώντας ανεπιθύµητες οσµές. Πρόωρο racking δεν απαιτείται για κρασιά υψηλής συνολικής οξύτητας - δηλ., εκείνα που παράγονται σε δροσερές κλιµατολογικά περιοχές ή από ποικιλίες υψηλές οξύτητας. Τέτοια κρασιά µπορούν να παραµείνουν σε επαφή µε τουλάχιστον ένα µέρος των κατακαθιών µέχρι δύο έως τέσσερις µήνες, επιτρέποντας µερική αυτόλυση της ζύµης προκειµένου να απελευθερωθούν αµινοξέα και άλλοι πιθανοί παράγοντες ανάπτυξης που ευνοούν την ανάπτυξη των οξυγαλακτικών βακτήρια. Αυτά τα βακτήρια προκαλούν έπειτα τη δεύτερη (ή µηλονικογαλακτική) ζύµωση. Μηλονικογαλακτική Ζύµωση Οι οινολόγοι ξέρουν εδώ και κάποιο χρόνο ότι τα νέα κρασιά έχουν συχνά µια δευτεροβάθµια εξέλιξη του διοξειδίου του άνθρακα, που εµφανίζεται µερικές φορές µετά από την ολοκλήρωση της αλκοολικής ζύµωσης. Αυτό προκύπτει από την µηλονικογαλακτική ζύµωση, στην οποία το µηλικό οξύ αποικοδοµείται σε γαλακτικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα. Η ζύµωση προκαλείται από ένζυµα που παράγονται από ορισµένα οξυγαλακτικά βακτήρια. Υποπροϊόντα γεύσης άγνωστης σύνθεσης παράγονται επίσης κατά τη διάρκεια αυτής της ζύµωσης. Η µηλονικογαλακτική ζύµωση είναι επιθυµητή όταν τα νέα κρασιά έχουν πολύ υψηλή συγκέντρωση µηλικού οξέος, όπως στη Γερµανία, ή όταν επιδιώκονται ιδιαίτερες διαφορές στη γεύση, όπως στα κόκκινα κρασιά Βουργουνδίας και Μπορντό στη Γαλλία. Σε άλλες περιοχές, µερικοί παραγωγοί µπορούν να παρακινήσουν την µηλονικογαλακτική ζύµωση και άλλοι µπορούν να την εµποδίσουν, ανάλογα µε τον ιδιαίτερο χαρακτήρα που επιδιώκεται στο κρασί. Σε όλες τις περιοχές, αυτή η δεύτερη ζύµωση είναι κάπως ιδιαίτερη. Ένα προϊόν, το διακετύλιο (ένας παράγοντας γεύσης και

13 αρώµατος), είναι προφανώς ευεργετικό σε χαµηλά επίπεδα και ανεπιθύµητο σε υψηλά επίπεδα. Σε χαµηλές θερµοκρασίες, η µηλονικογαλακτική ζύµωση προχωρά αργά, έως καθόλου. Τα γερµανικά κελάρια είναι συχνά εξοπλισµένα µε σωλήνες ατµού, αυξάνοντας τη θερµοκρασία για να παρακινήσουν αυτήν την ζύµωση. Τα βακτήρια µπορούν να αποτύχουν να αναπτυχθούν λόγω ανεπάρκειας ή πλήρους απουσίας των απαραίτητων αµινοξέων. Η ανάπτυξη των περισσότερων οξυγαλακτικών βακτηρίων µπορεί να εµποδιστεί από την παρουσία 70 έως 100 χιλιοστογράµµων ανά λίτρο διοξειδίου του θείου. Υπερβολική µηλονικογαλακτική ζύµωση µπορεί να παράγει κρασιά µε πάρα πολύ χαµηλή οξύτητα (επίπεδη γεύση) ή µε ανεπιθύµητες οσµές (σαν ξινολάχανο ή διακετύλιο). Τέτοια ελαττώµατα µπορούν να αποτραπούν µε νωρίτερο racking, διήθηση και προσθήκη του διοξειδίου του θείου. ιαχωρισµός Μερικά κρασιά αποβάλλουν µέρος τους (κύτταρα ζύµης, κοµµάτια από τα σταφύλια, κ.λπ.) πολύ γρήγορα, και το επιπλέον κρασί παραµένει σχεδόν λαµπερό. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν χρησιµοποιούνται τα ξύλινα βαρέλια των πενήντα γαλονιών που έχουν µεγαλύτερη αναλογία επιφάνειας όγκου από τα µεγαλύτερα δοχεία. Το τραχύ εσωτερικό του ξύλινου βαρελιού διευκολύνει την εναπόθεση του αποβαλλοµένου υλικού. Άλλα κρασιά, ιδιαίτερα στις θερµές περιοχές ή όταν χρησιµοποιούνται οι µεγάλες δεξαµενές, µπορούν να παραµείνουν κάπως νεφελώδη για µεγάλες περιόδους. Η αφαίρεση του αποβαλλοµένου υλικού κατά τη διάρκεια της ωρίµανσης καλείται διαχωρισµός. Οι σηµαντικότερες διαδικασίες που συµπεριλαµβάνονται είναι ο εξευγενισµός, η διήθηση, η φυγοκέντριση, η ψύξη, η ιονική ανταλλαγή και η θέρµανση. Εξευγενισµός Ο εξευγενισµός είναι µια αρχαία πρακτική στην οποία ένα υλικό που βοηθά τον διαχωρισµό προστίθεται στο κρασί. Οι κύριες διαδικασίες που συµπεριλαµβάνονται είναι η προσρόφηση, χηµική αντίδραση και προσρόφηση και ενδεχοµένως φυσική κίνηση. Οι πρωτεΐνες και τα κύτταρα ζύµης προσροφώνται στους εξευγενιστικούς παράγοντες όπως ο βεντονίτης (ένας τύπος αργίλου, πυλού, που παράγεται κυρίως από ένα ορυκτό) ή η ζελατίνη. Οι χηµικές αντιδράσεις που γίνονται µε τις τανίνες και τη ζελατίνη µπορούν να ακολουθηθούν από την προσρόφηση των αποβαλλόµενων ενώσεων. Εάν ένα αδρανές υλικό, όπως το πυρίτιο, προστεθεί σε ένα νεφελώδες κρασί, κάποιος διαχωρισµός θα γίνει απλά από τη µετακίνηση των µορίων του αδρανούς πυριτίου µέσα στο κρασί. Αυτή η δράση εµφανίζεται πιθανώς µέχρι ένα σηµείο µε την προσθήκη οποιουδήποτε εξευγενιστικού παράγοντα. Ο βεντονίτης έχει αντικαταστήσει κατά ένα µεγάλο µέρος όλους τους άλλους εξευγενιστικούς παράγοντες. Εξευγενιστικοί παράγοντες όπως τη ζελατίνη, η καζεΐνη, η µίκα, η αλβουµίνη, το ασπράδι, το νάιλον, και το PVPP (πολυβινυλικό πυρολιδόνιο) µπορούν να χρησιµοποιηθούν για ειδικούς λόγους, συµπεριλαµβανοµένης της αφαίρεσης της υπερβολικής τανίνης ή του χρώµατος.

14 Υπερβολικά ποσά µετάλλων, ιδιαίτερα σιδήρου και χαλκού, µπορούν να είναι παρόντα στο κρασί, συνήθως από την επαφή µε τις επιφάνειες σιδήρου ή µετάλλων. Αυτά οδηγούν σε επίµονο θόλωµα και απαιτούν αφαίρεση από τέτοια ειδικά εξευγενιστικά υλικά όπως το σιδηροκυανιούχο κάλιο (µπλε εξευγενιστικό), που συστήνεται πολύ στη Γερµανία. Το Cufex, ένα ιδιόκτητο προϊόν που περιέχει το σιδηροκυανιούχο κάλιο, µπορεί χρησιµοποιηθεί στις Ηνωµένες Πολιτείες υπό αυστηρό έλεγχο. Φυτοχηµικά έχουν χρησιµοποιηθεί για την αφαίρεση του σιδήρου. Σε σύγχρονες οινοποιητικές διαδικασίες η υπερβολική περιεκτικότητα σε µέταλλα είναι σπάνια, κυρίως εξ αιτίας της χρήσης του εξοπλισµού από ανοξείδωτο χάλυβα. Φιλτράρισµα- ιήθηση Η διήθηση είναι µια άλλη αρχαία πρακτική, και τα αρχικά φίλτρα αποτελούνταν από τις τραχιές καλυµµένες µε ύφασµα οπές µέσω των οποίων χυνόταν το κρασί. Τα σύγχρονα ταµπόν των φίλτρων αποτελούνται από ίνες κυτταρίνης των διάφορων πορωδών υλικών ή αποτελούνται από µεµβράνες φίλτρων, επίσης σε µια σειρά πορωδών υλικών. Το µέγεθος των πόρων µερικών φίλτρων είναι αρκετά µικρό για να αφαιρέσει τα κύτταρα της ζύµης και τα περισσότερα βακτηριακά κύτταρα, αλλά τα φίλτρα λειτουργούν όχι µόνο λόγω του µεγέθους των πόρων αλλά και από ένα ορισµένο ποσό προσρόφησης. Οι διατοµικές ενισχύσεις των γήινων φίλτρων, που προστίθενται συνήθως στο κρασί κατά τη διάρκεια της διήθησης, αυξάνουν τη λειτουργική ζωή ενός φίλτρου καθυστερώντας την απόφραξης των πόρων. Φυγοκέντριση Η φυγοκέντριση, ή περιστροφή σε µεγάλη ταχύτητα, που χρησιµοποιείται για να διαχωρίσει τους µούστους, εφαρµόζεται επίσης στα κρασιά που είναι δύσκολο να διαχωριστούν µε άλλα µέσα. Αυτή η λειτουργία απαιτεί προσεκτικό έλεγχο για να αποφευχθούν η αδικαιολόγητη οξείδωση και η απώλεια αλκοόλης κατά τη διάρκεια της διαδικασίας Ψύξη Η ψύξη βοηθά το διαχωρισµό του κρασιού µε διάφορους τρόπους. Η µείωση της θερµοκρασίας αποτρέπει συχνά και την ανάπτυξη ζύµης και την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα, η οποία τείνει να κρατήσει τα κύτταρα ζύµης ανασταλµένα. Το διοξείδιο του άνθρακα είναι πιο διαλυτό στις χαµηλότερες θερµοκρασίες. Μια σηµαντική αιτία θόλωσης είναι η αργή καταβύθιση του τρυγικού καλίου (κρέµα του τρυγικού) όπως ωριµάζει το κρασί. Η γρήγορη καταβύθιση προκαλείται µε την πτώση της θερµοκρασίας σε εύρος από -7 έως -5 C για µια ή δύο εβδοµάδες. Εάν το κρασί που προκύπτει φιλτραριστεί από το ίζηµα του τρυγικού, η καταβύθιση του τρυγικού δεν θα προκαλέσει συνήθως να θόλωµα αργότερα. Ιοντική ανταλλαγή

15 Μια άλλη µέθοδος σταθεροποίησης του τρυγικού είναι να περαστεί ένα µέρος του κρασιού µέσα από µία συσκευή αποκαλούµενη ιονικός εναλλάκτης. Εάν αυτός ο ιονικός εναλλάκτης εφοδιαστεί µε νάτριο, θα αντικαταστήσει το κάλιο στο τρυγικό κάλιο µε το νάτριο, δηµιουργώντας ένα πιο διαλυτό τρυγικό. Συνήθως, εάν η περιεκτικότητα σε κάλιο του µίγµατος είτε του επεξεργασµένου είτε του µη επεξεργασµένου κρασιού µειωθεί σε περίπου 500 χιλιοστόγραµµα ανά λίτρο, καµία περαιτέρω καταβύθιση δεν θα εµφανιστεί. Εξαιρέσεις µπορεί να υπάρχουν, εντούτοις, και για να είναι ασφαλές, το περιεχόµενο σε τρυγικό και σε κάλιο και το ph συµπεριλαµβάνονται στον υπολογισµό. Η χρήση της ιονικής ανταλλαγής είναι παράνοµη σε µερικές χώρες. Θέρµανση Πολλά κρασιά περιέχουν µικρές ποσότητες πρωτεϊνών που µπορούν να προκαλέσουν θόλωµα είτε µε καταβύθιση είτε µε την αντίδραση µε το χαλκό ή µε άλλα µέταλλα που σχηµατίζουν συναθροίσµατα τα οποία µε τη σειρά τους δηµιουργούν θολώµατα. Η χρήση του βεντονίτη αφαιρεί κάποια πρωτεΐνη και η πρωτεϊνική προσρόφηση αυξάνεται εάν το κρασί είναι ζεστό όταν εξευγενίζεται. Η παστερίωση στους 70 µε 82 C µπορεί επίσης να χρησιµοποιηθεί για να κατακρηµνίσει τις πρωτεΐνες, αλλά στη σύγχρονη πρακτική αυτή η διαδικασία υιοθετείται σπάνια για να βοηθήσει το διαχωρισµό. Λευκή οινοποίηση Κύρια χαρακτηριστικά της λευκής οινοποίησης είναι η απουσία εκχύλισης και ο διαχωρισµός του γλεύκους σε κλάσµατα. Σηµαντικό σηµείο της λευκής οινοποίησης είναι η αποµάκρυνση κάθε στερεού συστατικού του γλεύκους πριν από τη ζύµωση, όπως και η πραγµατοποίηση της ζύµωσης σε χαµηλή θερµοκρασία. Η µηλογαλακτική ζύµωση συνήθως δεν επιδιώκεται, γιατί στα λευκά κρασιά η οξύτητα είναι περισσότερο επιθυµητή για οργανοληπτικούς λόγους. Στην περίπτωση αυτή αφού τα σταφύλια περάσουν από το πιεστήριο, ο µούστος τον οποίο παράγουν µαζί µε τις σπασµένες ρόγες και τις κοτσίδες µπαίνει στο αποστραγγιστήριο όπου γίνεται ο διαχωρισµός και αποµακρύνονται µεταξύ τους ώστε να µην δηµιουργηθεί µεγαλύτερη από όσο πρέπει ποσότητα τανίνης. Στη συνέχεια αποχωρίζεται ο µούστος από τις ρόγες. Το προϊόν της πρώτης πίεσης είναι καλύτερης ποιότητας συγκριτικά µε αυτό των επόµενων πιέσεων, γιατί µετά την πρώτη πίεση βγαίνουν πολλές χρωστικές ουσίες και τα κρασιά σκουραίνουν. Ο µούστος µεταφέρεται σε ειδικές δεξαµενές για να κατακαθίσουν τα ανεπιθύµητα στερεά συστατικά όπως µικρά κοµµάτια από φλούδες, κουκούτσια κ.τ.λ. Αν δεν κατακαθίσουν τα συστατικά αυτά, θα αιωρούνται µέσα στο µούστο, δεν θα µπορεί να έρθει σε επαφή µε τους µύκητες και φυσικά θα τον εµποδίζουν στη ζύµωση. Το επόµενο στάδιο είναι η µεταφορά του µούστου στις δεξαµενές ζύµωσης. Στην πράξη υπάρχουν δύο δυνατότητες : Να αφήσουµε το µούστο να ζυµωθεί από µόνος του

16 ή να επέµβουµε και να επηρεάσουµε τη ζύµωση από την αρχή, ούτως ώστε να µπορούµε και στη συνέχεια να επέµβουµε και πιο εύκολα στην ωρίµανση του κρασιού. Η επιλογή είναι αποτέλεσµα αφ ενός µεν της ποιότητας του κρασιού που θα παραχθεί από το συγκεκριµένο µούστο, αφετέρου, της υγιεινής ή όχι κατάστασης στην οποία βρίσκεται. Γενικά ο υγιής µούστος που προέρχεται από άρρωστα η ανώµαλα σταφύλια έχει σχεδόν πάντα ανάγκη από µια ιδιαίτερη προεργασία. Ερυθρή οινοποίηση Θα παρακολουθήσουµε µαζί µια σειρά από µηχανικές κατεργασίες του σταφυλιού(έκθλιψη, απορραγισµό, µεταφορά σε δεξαµενή), ζύµωση στη δεξαµενή, διαχωρισµό των υγρών(γλεύκος σε ζύµωση ή κρασί ανάλογα µε τη διάρκεια εκχυλίσεως) από τα στερεά(στέµφυλα), παραµονή στη δεξαµενή όπου θα τελειώσει η αλκοολική ζύµωση και πιθανόν να γίνει η µηλογαλακτίκη ζύµωση. Ορισµένα κρασιά που προορίζονται για παλαίωση, θα ωριµάσουν για ένα χρονικό διάστηµα σε δρύινα βαρέλια. Οι περισσότερες ποικιλίες δίνουν κρασιά που επωφελούνται της παραµονής µέσα σε βαρέλι. Το καλά ώριµο ελληνικό σταφύλι δεν έχει ιδιαίτερη ανάγκη από οξειδωτική φάση µέσα σε βαρέλι. Αυτό που δίνει ο ήλιος στην πατρίδα µας, είναι αναγκασµένοι σε βόρειες χώρες, να το εξασφαλίσουν µε τη συνδροµή του βαρελιού. Το σπάσιµο του σταφυλιού, γίνεται σε σπαστήρες-απορραγιστήρες(µηχανήµατα που βρίσκονται συνήθως µετά την σταφυλοδόχο), έχει σκοπό να ελευθερώσει το χυµό της ρόγας και να την µετατρέψει σε σταφυλοπολτό, ο οποίος ταυτόχρονα αερίζεται ελαφρά και αναµιγνύεται µε τις ζύµες που βρίσκονται στην επιφάνεια του σταφυλιού. Ακολουθεί απορραγισµός. ηλαδή, ο διαχωρισµός των ρογών από τα τσάµπουρα, τα οποία και αποµακρύνονται. Η µεγαλύτερη επιφάνεια του οινοποιείου, καταλαµβάνει ανοξείδωτες δεξαµενές. Παλιότερα ήταν φτιαγµένες από τσιµέντο. Σε αυτές τις δεξαµενές ο σταφυλοπολτός µεταφέρεται µε τη βοήθεια αντλίας και µε πλαστικούς ή ανοξείδωτους σωλήνες που διατρέχουν όλα τα σηµεία του οινοποιείου, εξασφαλίζοντας την µεταφορά του κρασιού από δεξαµενή σε δεξαµενή και από µηχάνηµα σε µηχάνηµα. Οι δεξαµενές ζυµώσεως δεν γεµίζουν µέχρι την οροφή τους για να µην ξεχειλίσουν, επειδή προβλέπεται η αύξηση του όγκο, αποτέλεσµα της έκλυσης διοξειδίου του άνθρακα κατά τη διάρκεια της ζύµωσης. Κατά το γέµισµα της δεξαµενής προστίθεται θειώδης ανυδρίτης µε στόχο την προστασία του γλεύκους από τις οξειδώσεις. Ο θειώδης ανυδρίτης δρα επίσης πάνω σε όλους τους µικροοργανισµούς του κρασιού, ζύµες, οξικά βακτήρια και βακτήρια της γαλακτικής ζύµωσης, παρεµποδίζοντας ανεπιθύµητες δραστηριοποιήσεις. Στις εξαιρετικά µικρές δόσεις που προστίθεται το γλεύκος, αναστέλλει τη δράση των βακτηρίων, χωρίς να παρεµποδίζει τη δράση των ζυµών. Το χρώµα του κόκκινου κρασιού Αν πάρετε στα χέρια σας µία ρόγα σταφυλιών και ξεχωρίσετε τη φλούδα θα δείτε ότι σ αυτή βρίσκεται το χρώµα ενώ η σάρκα είναι καθόλου ή ελάχιστα χρωµατισµένη. Το χρώµα των κόκκινων κρασιών οφείλεται, σχεδόν αποκλειστικά, σε χρωστικές που

17 βρίσκονται στη φλούδα των κόκκινων σταφυλιών. Η παραλαβή(εκχύλιση)των γευστικών και αρωµατικών συστατικών από τα στερεά µέρη του σταφυλιού, είναι το κύριο χαρακτηριστικό της ερυθρής οινοποίησης. Αυτό σηµαίνει ότι τη µεγαλύτερη σηµασία σ αυτό το είδος οινοποίησης έχει η ποιότητα του σταφυλιού. Αντίθετα, µπορούµε να πούµε ότι για τη λευκή οινοποίηση τη µεγαλύτερη σπουδαιότητα έχει η τεχνολογία(πιεστήριο, απολάσπωση), που µας επιτρέπει την παραλαβή των επιθυµητών µόνον κλασµάτων του χυµού του σταφυλιού και η ζύµωση σε χαµηλή θερµοκρασία(ψύξη). Στην περίπτωση της ερυθρής οινοποίησης σηµαντικό ρόλο παίζει η φλούδα της ρόγας, της οποίας η ποιότητα εξαρτάται από τις εξωτερικές κλιµατολογικές συνθήκες, περισσότερο απ όσο εξαρτάται η σάρκα. Ο σχηµατισµός των χρωστικών στη φλούδα προϋποθέτει ηλιοφάνεια και θερµοκρασία µεγαλύτερη από αυτή που είναι αναγκαία για την ωρίµανση του εσωτερικού της ρόγας. Εκχύλιση Με την έναρξη της ζύµωσης, τα στέµφυλα (φλούδες και κουκούτσια) ανεβαίνουν στο επάνω µέρος της δεξαµενής σπρωγµένα από το παραγόµενο CO2. Σχηµατίζουν έτσι το γνωστό στους οινοποιούς "καπέλο". Επειδή η κατάσταση αυτή εµποδίζει την εκχύλιση, µε τη Βοήθεια µιας αντλίας, το γλεύκος αντλείται από το κάτω µέρος της δεξαµενής και οδηγείται ξανά στην κορυφή. Εκεί αφήνετε να πέσει και να διαβρέξει τα στέµφυλα, Η διαδικασία αυτή, που λέγεται διαβροχή, επαναλαµβάνεται πολλές φορές κατά τη διαδικασία της ζύµωσης. ιάρκεια εκχύλισης είναι ο χρόνος που πρέπει να παραµείνει το γλεύκος στην ίδια δεξαµενή µε τα στέµφυλα. Αυτός ο χρόνος συµπαραµονής είναι καθοριστικός παράγοντας της ποιότητας του κόκκινου κρασιού και των χαρακτηριστικών του. Ο βέλτιστος χρόνος παραµονής είναι συνάρτηση της ποικιλίας που οινοποιούµε, του τύπου κρασιού που θέλουµε να παράγουµε, των συνθηκών της χρονιάς ( δηλαδή της ωρίµανσης), της θερµοκρασίας και του τρόπου δεξαµενισµού. Όταν θέλουµε να φτιάξουµε κρασί µε σκοπό να καταναλωθεί νέο, η εκχύλιση πρέπει να είναι σύντοµη (2-3 µέρες). Τα κρασιά παλαίωσης έχουν ανάγκη από µεγαλύτερο χρόνο συµπαραµονής (8-1 5 µέρες), ώστε να έχουµε µεγαλύτερο χρόνο εκχύλισης. ιαχωρισµός και πίεση Το γλεύκος σε ζύµωση (ή το κρασί ανάλογα µε τη διάρκεια εκχύλισης) διαχωρίζεται µε τη Βοήθεια της Βαρύτητας για να µεταφερθεί σε µια άλλη δεξαµενή, όπου θα ολοκληρωθεί η αλκοολική ζύµωση και πιθανόν θα ακολουθήσει η µηλογαλακτική

18 ζύµωση, ανάλογα µε την κατάσταση του γλεύκους τη στιγµή του διαχωρισµού. Το κρασί που θα πάρουµε είναι το «κρασί χωρίς πίεση». Τα σταφύλια, απαλλαγµένα από το υγρό, µεταφέρονται έξω από τη δεξαµενή και πιέζονται σε ένα πιεστήριο για να δώσουν µια άλλη ποσότητα κρασιού που ονοµάζεται κρασί πίεσης. Η δεξαµενή όπου ολοκληρώνεται η ζύµωση µπορεί να έχει οποιοδήποτε µέγεθος, µπορεί να είναι ξύλινα βαρέλια. Για την πίεση των σταφυλιών, µπορούν να χρησιµοποιηθούν αρκετά είδη πιεστηρίων, όπως οριζόντιο ασυνεχές, οριζόντιο πνευµατικό, οριζόντιο συνεχές, κάθετο υδραυλικό. Η πίεση των σταφυλιών πρέπει να γίνεται κατά τρόπο ώστε να παίρνουµε το σύνολο σχεδόν του χυµού που περιέχουν. Το κρασί πίεσης είναι το 15 /ο περίπου του συνόλου του κρασιού και συνήθως δεν χρησιµοποιείται στα κρασιά που προορίζονται για σχετικά γρήγορη κατανάλωση. Είναι δυνατόν να προστεθεί κατά ένα µεγάλο ποσοστό σε κρασιά που προορίζονται για παλαίωση. Μηλικογαλακτική ζύµωση Μετά την αλκοολική ζύµωση Πολλές φορές µετά την αλκοολικά ζύµωση. ακολουθεί η µήλο γαλακτική ζύµωση που είναι π µετατροπή του µηλικού οξέος από τα γαλακτικά Βακτήρια σε γαλακτικό οξύ. Η µηλογαλακτική ζύµωση οδηγεί σε µείωση της οξύτητας, διότι το γαλακτικό οξύ είναι λιγότερο όξινο από το µηλικό. Μετάγγιση των νέων κρασιών Με το τέλος της αλκοολικής ζύµωσης, δηλαδή την εξαφάνιση των σακχάρων, ακολουθεί θείωση και προσεκτικό απογέµισµα της δεξαµενής, µε σκοπό να αποφευχθούν οι οξειδώσεις. Τους πρώτους µήνες που ακολουθούν, το κρασί έχει ανάγκη µεταγγίσεων που σκοπό έχουν να το απαλλάξουν από τα στερεά υπολείµµατα (οινολάσπη) που κατακάθονται φυσιολογικά κατά τη διάρκεια παραµονής Ροζέ κρασιά Τα ροζέ κρασιά ορίζονται µε µόνο κριτήριο το χρώµα τους. Πρόκειται για µια κατηγορία ενδιάµεση, ανάµεσα στα λευκά και τα ερυθρά κρασιά. Προέρχονται από τις ίδιες ποικιλίες από τις οποίες προέρχονται και τα ερυθρά κρασιά. Η παραγωγή ροζέ κρασιών γίνεται µε εκχύλιση που µπορεί να διαρκέσει 5-24 ώρες. Μπορεί να γίνει και µε απ' ευθείας συµπίεση όταν τα ερυθρά σταφύλια έχουν αρκετές χρωστικές. Οινοποίηση µε εκχύλιση σε ατµόσφαιρα CO2 Ονοµάζουµε έτσι µια τεχνική οινοποίησης που εκµεταλλεύεται την δυνατότητα της ανέπαφης ρόγας να αρχίσει να ζυµώνει τα σάκχαρα που περιέχει όταν βρίσκεται σε περιβάλλον διοξειδίου του άνθρακα. Επειδή είναι απαραίτητο οι ρόγες να παραµείνουν χωρίς να σπάζουν, το γέµισµα της δεξαµενής πρέπει να γίνεται µε τρόπο που θα αφήνει

19 άθικτο το σταφύλι Η δεξαµενή πρέπει να κλείνει ερµητικά και να γεµίζει µε διοχέτευση διοξειδίου του άνθρακα που παράγεται από τη ζύµωση άλλης δεξαµενής. Από τη µέθοδο αυτής της οινοποίησης παραλαµβάνουµε κρασί δύο ποιοτήτων; Αυτό που προέρχεται από τα σπασµένα σταφύλια και αυτό που προέρχεται από την πίεση, µε µηχανικά µέσα, της υπόλοιπης σταφυλοµάζας. Το κρασί πίεσης προέρχεται από ρόγες που µέχρι τέλος έχουν µείνει χωρίς να σπάσουν και είναι αυτό που έχει τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρασιού ζύµωσης, σε ατµόσφαιρα διοξειδίου του άνθρακα. Η τεχνολογία αυτή χρησιµοποιείται στην παραγωγή κρασιών nouveau. Αφρώδη κρασιά Τα αφρώδη κρασιά διακρίνονται σε εκείνα που παρασκευάζονται µε τη µέθοδο της δεύτερης ζύµωσης µέσα στη φιάλη, και σε αυτά που παρασκευάζονται µε τη µέθοδο της κλειστής δεξαµενής (κατά την οποία η δεύτερη ζύµωση γίνεται µέσα στη δεξαµενή). Με την παραγωγή αφρωδών κρασιών µε τη µέθοδο ζύµωσης στη φιάλη, µετά το τέλος της αλκοολικής ζύµωσης ακολουθείται η κλασική πορεία κατεργασίας των λευκών κρασιών, δηλαδή µετάγγιση, απογέµισµα, κολλάρισµα και σταθεροποίηση µε διήθηση. Το κρασί βάσης, όπως ονοµάζεται, εµφιαλώνεται, αφού προστεθεί ορισµένη ποσότητα διαλύµατος σακχαρόζης και ζύµες Sacoharomyces bayanus. Οι φιάλες τοποθετούνται σε οριζόντιες παλέτες, για να αποφεύγεται η διαφυγή του εκλυόµενου διοξειδίου του άνθρακα, της ζύµωσης που επακολουθεί µέσα στην καλά κλειστή φιάλη και η οποία απαιτεί αρκετούς µήνες, δεδοµένου ότι γίνεται σε θερµοκρασία µικρότερη των C.1 5 Με τη δηµιουργία του διοξειδίου του άνθρακα, το κρασί µένει σε επαφή µε την υποστάθµη που έχει δηµιουργήσει η ζύµωση. Η υποστάθµη αυτή αποτελείται κυρίως από ζύµες κα\ η επαφή εµπλουτίζει το κρασί µε επιπλέον αρωµατικές ενώσεις. Σταδιακά η υποστάθµη αυτή, οδηγείται προς το πώµα και συγκεντρώνεται στο λαιµό της φιάλης, χάρη στη χρησιµοποίηση ειδικών εδράνων µε κλίση. Ακολουθεί αποπωµατισµός και αφαίρεση της υποστάθµης που έχει συγκεντρωθεί στο λαιµό της φιάλης. Αµέσως µετά γίνεται προσθήκη σακχαροδιαλύµατος, σε ποσότητες που εξαρτώνται από την τελική περιεκτικότητα του προϊόντος σε σάκχαρα, η οποία κυµαίνεται µεταξύ 10 και 100 g/l. Η προηγούµενη διαδικασία ακολουθείται για την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας. Για προϊόντα µε µικρότερο Βιοµηχανικό κόστος χρησιµοποιείται η τεχνική της ζύµωσης σε κλειστή δεξαµενή. Οι ποιοτικές διαφορές που παρατηρούνται µε την κλασική µέθοδο οφείλονται στη µεγάλη ταχύτητα ζύµωσης και στο µικρό χρόνο επαφής του κρασιού µε τη λάσπη. Γλύκα κρασιά Γλυκά κρασιά είναι αυτά που παράγονται µε -προσθήκη οινοπνεύµατος (αλκοόλης 96% vol) σε γλεύκος, πριν, από ή κατά, τη ζύµωση του κρασιού. Η προστιθέµενη αιθανόλη σταµατά την αλκοολική ζύµωση έτσι µέρος των σακχάρων του σταφυλιού παραµένει αζύµωτο. Τα σάκχαρα αυτά δίνουν τη γλυκιά γεύση. Η χρονική στιγµή της προσθήκης και η ποσότητα αλκοόλης εξαρτώνται από τον τύπο του γλυκού κρασιού που θέλουµε να παράγουµε Γλυκά κρασιά είναι δυνατόν να παραχθούν χωρίς προσθήκη αίθανόλης, από γλεύκη πλούσια σε σάκχαρα κατά φυσικό τρόπο, µε υπερωρίµανση των σταφυλιών. Τα γλυκά κρασιά παράγονται µε ή χωρίς εκχύλιση, ανάλογα µε τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Ιδιαίτερη κατηγορία

20 αποτελούν τα ηµίγλυκα κρασιά, που παράγονται µε σταµάτηµα της ζύµωσης µε µεθόδους όπως θείωση, ψύξη, και αποµάκρυνση των µυκήτων, µε διήθηση. Υπάρχουν επίσης και ηµίγλυκα κρασιά, που παράγονται µε προσθήκη συµπυκνωµένου γλεύκους σε ξηρά κρασιά. Τα ηµίγλυκα κρασιά παθαίνουν πολύ συχνά αναζυµώσεις και η συντήρησή τους χύµα, όπως και η εµφιάλωση τους, απαιτεί µεγάλες φροντίδες. Επειδή πολλοί αναρωτιούνται για τη χρήση συντηρητικών στο κρασί, καλό είναι να διευκρινιστεί ότι σαν συντηρητικό χρησιµοποιείται ο θειώδης ανυδρίτης, σε δόσεις που η νοµοθεσία επιτρέπει (160 mg/l στα κόκκινα, 210 mg/l στα λευκά κρασιά). Ορισµένες φορές επίσης, κυρίως στα ηµίγλυκα κρασιά, για την αδρανοποίηση των ζυ- µών, χρησιµοποιείται και το σορβικό οξύ σε επιτρεπόµενες δόσεις. Αυτά τα δύο είναι τα µόνα συντηρητικά που χρησιµοποιούνται για τη συντήρηση του κρασιού. Ρετσίνα Η διαδικασία παρασκευής της ρετσίνας δε διαφέρει από αυτήν ενός άλλου λευκού κρασιού, µε τη µόνη διαφορά ότι κατά την έναρξη της ζύµωσης προστίθεται στο µούστο µικρή ποσότητα από ρετσίνι πεύκου (περίπου 1,5 γραµµ. για κάθε λίτρο). Η ρετσίνα ήταν γνωστή και στους αρχαίους Έλληνες, που µάλλον την ανακάλυψαν κατά λάθος, χρησιµοποιώντας ρετσίνι για να σφραγίσουν αµφορείς αεροστεγώς. Καλύτερο ρετσίνι θεωρείται µέχρι και σήµερα αυτό των πεύκων της Αττικής. Αφρώδεις οίνοι Τα αφρώδη κρασιά, µε διασηµότερο εκπρόσωπο τη σαµπάνια (δηλ. τον αφρώδη οίνο της Γαλλικής Καµπανίας),χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη διοξειδίου του άνθρακα (ανθρακικού) εντός της φιάλης, η οποία τελεί υπό πίεση. Στο διοξείδιο οφείλουν τον αφρό, τις φυσαλίδες και τη δροσερή αίσθηση που αφήνουν στο στόµα. Το διοξείδιο αυτό δεν εισάγεται επιπρόσθετα στο µπουκάλι, όπως γίνεται στα αναψυκτικά-στα κρασιά αυτή η πρακτική απαγορεύεται δια νοµού. Το διοξείδιο των αφρωδών οίνων παράγεται κατά την αλκοολική ζύµωση και για να µείνει εγκλωβισµένο στη φιάλη, χρησιµοποιούνται διάφορες µέθοδοι. Μια από αυτές συνίσταται στην εµφιάλωση του κρασιού πριν ολοκληρωθεί η ζύµωση, οπότε το διοξείδιο που παράγεται κατά τη συνέχεια της ζύµωσης µένει στο µπουκάλι. Στη σαµπάνια η µέθοδος είναι παρόµοια, µόνο που εδώ δεν πρόκειται για συνέχεια της ζύµωσης, αλλά για νέα δεύτερη ζύµωση µετά την ολοκλήρωση της αρχικής. Για την δεύτερη αυτή ζύµωση προστίθενται στη φιάλη σάκχαρα και ζυµοµύκητες του γένους Scharomyces.

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος

Οινολογία Ι. Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Οινολογία Ι Ενότητα 7: Ερυθρή Οινοποίηση (1/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι Εκχύλιση συστατικών Οινοποιητής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ.

ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΤΥΡΝΑΒΟΥ ΤΜΗΜΑ : B3 B ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 2013 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ. ΠΑΡΑ ΟΣΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ ΑΝΑ ΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ Στην Ελλάδα άρχισε η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ

ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗ ΑΠΟΛΑΣΠΩΣΗ ΤΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ Τα γλεύκη που προορίζονται για τη παραγωγή λευκών οίνων, πρέπει απαραίτητα να διαυγάσουν πριν την έναρξη της αλκοολικής ζύμωσης, προκειμένου να αποκτήσουν και διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ

Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ Τοπικά παραδοσιακά τρόφιμα : Oίνος OΡΘΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΟΙΝΩΝ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΣΕΡΙΔΗΣ Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής του Ανθρώπου Τοπικά Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

1 Μηλογαλακτική Ζύµωση Ως µηλογαλακτική ζύµωση θεωρείται η µετατροπή του L-µηλικού οξέος προς L- γαλακτικό οξύ και διοξείδιο του άνθρακα µε την επίδραση µικροοργανισµών. Κατά συνέπεια, το αποτέλεσµα της

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ

Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ Project 2 2014-15 ΟΜΑΔΑ Δ ΜΑΘΗΤΕΣ : ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΟΥΡΛΑΥΤΗ ΝΙΚΗ ΜΕΛΕΑΣ ΗΛΙΑΣ ΠΑΡΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αμπέλι : Το αμπέλι είναι πολυετές φυτό και αναπτύσσεται γρήγορα. Ο κορμός του έχει πολλαπλές διακλαδώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (4/5), 1ΔΩ

Οινολογία Ι. Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (4/5), 1ΔΩ Οινολογία Ι Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (4/5), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Χυµού Φρούτων Εισαγωγή Αναφερόµαστε κυρίως σε εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, λεµόνια, κίτρο), σε πυρηνόκαρπα (βερίκοκα, ροδάκινα, δαµάσκηνα, αχλάδια) και µήλα.

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα της Τεχνολογίας. Οινοποιία Ρέντη. Ομάδα Εργασίας

Εργασία στο μάθημα της Τεχνολογίας. Οινοποιία Ρέντη. Ομάδα Εργασίας 2 ο Γυμνάσιο Αγ.Ι.Ρέντη Εργασία στο μάθημα της Τεχνολογίας Μεθέξ Οινοποιία Ρέντη Ομάδα Εργασίας 1.Πιτσάρη Ευθυμία 2.Μπεκάκου Ειρήνη 3.Ντινόπολους Θέμης 4.Παυλοπούλου Κυριακή 5.Παζαράκης Δημήτρης 7.Νομικού

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 6: Λευκή Οινοποίηση (3/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος

Οινολογία Ι. Ενότητα 6: Λευκή Οινοποίηση (3/3), 1ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου. Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Οινολογία Ι Ενότητα 6: Λευκή Οινοποίηση (3/3), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι Πνευματικό πιεστήριο γλευκοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο

Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Σηµειώσεις για τον καθηγητή Γάλα ιατηρήστε το στο ψυγείο Βασικές γνώσεις Ο όρος γάλα, ως βασικό τρόφιµο, χωρίς κανένα προστεθειµένο επίθετο, ισχύει συνήθως για το αγελαδινό γάλα που είναι φρέσκο, πλήρες,

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Στάφυλος ήταν γιος του Διονύσου και τηςαριάδνης. Σε άλλο μύθο ο Στάφυλος ήταν βοσκός του βασιλεία της ΑιτωλίαςΟινέα. Καθώς έβοσκε τις κατσίκες του, παρατήρησε ότι μια

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των

Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Στα πλαίσια του μαθήματος της Ευέλικτης ζώνης οι μαθητές των ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ Σχολικό έτος: 2013-2014 Τάξεις: Β, Γ. Υπεύθυνες προγράμματος: Μπλούχου Στεφανία, Πουγαρίδου Παρασκευή. Θέμα: «Πραγματοποίηση εκπαιδευτικής επίσκεψης». Στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

CH 3 CH 2 OH + 3O 2 2CO 2 + 3H 2 O CH 3 COOH + 2O 2 2CO 2 + 2H 2 O

CH 3 CH 2 OH + 3O 2 2CO 2 + 3H 2 O CH 3 COOH + 2O 2 2CO 2 + 2H 2 O 1 Οι ασθένειες οφείλονται κυρίως στη δράση µικροοργανισµών. Οι παράγοντες που καθορίζουν το πόσο επιρρεπής είναι ο οίνος στη βακτηριακή προσβολή είναι: 1. Ο αλκοολικός βαθµός, 2. Η οξύτητα και το ph, 3.

Διαβάστε περισσότερα

1 Παραγωγή Λευκού Κρασιού Λευκό κρασί µπορεί να παρασκευαστεί είτε από λευκά, είτε από κόκκινα σταφύλια. Για την παραγωγή λευκού κρασιού άριστης ποιότητας πρέπει: 1. Να χρησιµοποιηθούν σταφύλια χωρίς µούχλες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

1 Τρύγος Η εποχή του τρύγου, η ποιότητα του σταφυλιού και η καταλληλότητά του για ζύµωση επηρεάζονται από το κλίµα κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης των σταφυλιών. Κρύος και υγρός καιρός οδηγεί σε σταφύλι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ : ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ: 2. Θέμα : ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΣΙΟΥ. Dr ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΕΤΡΩΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ : ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ: 2. Θέμα : ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΣΙΟΥ. Dr ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΕΤΡΩΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΝΟ: 2 Θέμα : ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΡΑΣΙΟΥ Dr ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΕΤΡΩΤΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΌΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ, ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΟΙΝΩΝ ΡΗΤΙΝΙΤΩΝ ΟΙΝΩΝ Παυλής Βασίλης Γεωπόνος Διεύθυνση Αγρ. Ανάπτυξης Θεσσαλονίκης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009 A. Ορισμοί 1. Αμπελοοινική περίοδος: η περίοδος παραγωγής των προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Η ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΉ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟΥ ΣΤΟ Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ: ΣΚΟΥΛΗ ΑΝΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015

ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α ΤΑΞΗ ΓΕΛ ΣΕΡΒΙΩΝ ΣΧ. ΕΤΟΣ 2014-2015 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η καταγραφή και ανάδειξη των τοπικών προϊόντων Η μελέτη παραγωγής, συντήρησης, μεταποίησης, τυποποίησης, διακίνησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΣΧ0ΛΗ ΤΕΧΝ0Λ0ΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΤΑΛΕΛΛΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΡΟΥΤΑ-ΛΑΧΑΝΙΚΑ Τα φρούτα-λαχανικά δεν είναι τροφές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της

Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της ΕΚΦΕ Εύβοιας Προσδιορισµός βιταµίνης C σε χυµούς φρούτων και λαχανικών και µελέτη διάφορων παραγόντων που επιδρούν στη ποσότητα της Απαραίτητα όργανα Προχοϊδα Σιφώνι Κωνική φιάλη Απαραίτητα υλικά 10 ml

Διαβάστε περισσότερα

Οι σταφυλοδόχοι είναι κατασκευασμένες από ανοξείδωτο μέταλλο (asi 304 ή 316).

Οι σταφυλοδόχοι είναι κατασκευασμένες από ανοξείδωτο μέταλλο (asi 304 ή 316). ΣΤΑΦΥΛΟΔΟΧΟΣ Οι σταφυλοδόχοι είναι κατασκευασμένες από ανοξείδωτο μέταλλο (asi 304 ή 316). Το μέγεθός τους κυμαίνεται ανάλογα με τις ανάγκες του οινοποιείου και είναι προσαρμοσμένο στη ποσότητα παραλαβής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΙΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΟΙΝΟΧΟΩΝ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΙΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΟΙΝΟΧΟΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΙΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΟΙΝΟΧΟΩΝ ΕΝΟΤΗΤΕΣ: ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΡΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΙΔΑΝΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΣΕΡΒΙΡΙΣΜΑΤΟΣ ΚΡΑΣΙΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΣ ΛΟΥΚΑΚΗΣ ΤΙΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΡΑΣΙΩΝ ΣΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΕΛΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΓΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΑΝΑΛΥΣΗΣ Επιστηµονικός υπεύθυνος : Δρ. Αντώνιος Τσαρµπόπουλος Τίτλος διδακτορικής διατριβής: Προσδιορισµός και µελέτη πτητικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012

L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012 L 71/42 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 9.3.2012 ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 203/2012 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 8ης Μαρτίου 2012 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 889/2008 σχετικά με

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Οινολογία Ι. Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Οινολογία Ι Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΜΕΛΕΤΗ ΟΙΝΟΠΕΔΙΟΥ (TERROIR) ΣΤΗ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ. ΠΡΩΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ, Dr ΤΑΒΕΡΝΑΡΑΚΗ ΝΙΚΗ 1. 1 ΑΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Με τον ορισμό terroir αναφέρονταν,

Διαβάστε περισσότερα

Ωρίµανση του Σταφυλιού

Ωρίµανση του Σταφυλιού 1 Ωρίµανση του Σταφυλιού H ωρίµανση του σταφυλιού περνά από διάφορα στάδια-περιόδους: 1. Στο πρώτο στάδιο, η ρόγα είναι πράσινη από την παρουσία της χλωροφύλλης, ενώ η γεύση της έντονα ξινή, λόγω αυξηµένης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων

Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων Έρευνα και Καινοτομία στην παραγωγή αφρωδών οίνων Δρ Κοτσεριδης Γιωργος Christophe Gerland Eξέλιξη παγκόσμιας παραγωγής σε αφρώδη Source OIV, 2013 Κατανομή ανά χώρα της παγκόσμιας παραγωγής σε αφρώδη 5

Διαβάστε περισσότερα

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες

ενζυμική αμαύρωση. Η ενζυμική αμαύρωση είναι το μαύρισμα τις μελανίνες Ενζυμική αμαύρωση Όταν καθαρίζουμε ή κόβουμε λαχανικά και φρούτα συμβαίνουν μια σειρά αντιδράσεων που μεταβάλουν το χρώμα της σάρκας τους σε σκούρο. Αυτές οι μεταβολές ονομάζονται ενζυμική αμαύρωση. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά της διεργασίας της

Τα βασικά της διεργασίας της Τα βασικά της διεργασίας της ενεργού ιλύος Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων 1 Γιατί είναι απαραίτητη η επεξεργασία Για

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΣΤΟ ΓΛEYKOΣ Τα σάκχαρα είναι το σημαντικότερο συστατικό του γλεύκους, καθώς η περιεκτικότητά του σε αυτά καθορίζει τον αλκοολικό βαθμό του οίνου που θα προκύψει μετά την αλκοολική

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν µια ξεχωριστή κατηγορία τροφίµων. Ο λόγος που ξεχωρίζουν είναι ότι τα προϊόντα αυτά είναι ζωντανά, δηλαδή αναπνέουν και µεταβολίζονται και µετά τη συγκοµιδή

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΞΕΥ Α. ΤΟΥ Χ. ΚΑΚΑΡΟΥΓΚΑ (Ma) www.touristikiekpaideysi.gr

ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΞΕΥ Α. ΤΟΥ Χ. ΚΑΚΑΡΟΥΓΚΑ (Ma) www.touristikiekpaideysi.gr ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΝΟΛΟΓΙΑ ΞΕΥ Α ΤΟΥ Χ. ΚΑΚΑΡΟΥΓΚΑ (Ma) www.touristikiekpaideysi.gr ΟΤΕΚ 2011-2012 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΣΙΟΥ Αίγυπτος : Είχε μακρότατη παράδοση οινοποιίας, με τις αρχές της να χάνονται πριν

Διαβάστε περισσότερα

Καπνός βγαίνει από. κάτω σηµείο της. Τα συστατικά δεν αναµιγνύονται ή το ψωµί δεν ψήνεται σωστά. οθόνη παρουσιάζει H:HH

Καπνός βγαίνει από. κάτω σηµείο της. Τα συστατικά δεν αναµιγνύονται ή το ψωµί δεν ψήνεται σωστά. οθόνη παρουσιάζει H:HH Πρόβληµα Αιτία Λύση Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό στο κάτω σηµείο Είναι δύσκολο να βγάλετε το ψωµί από τον κάδο ψησίµατος Τα συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ

Του Α. Καστρίωτη TouristikiEkpaideysi.gr ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ ΟΙ ΞΕΝΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΣΤΑΦΥΛΙΩΝ Ερυθρές ποικιλίες Cabernet Sauvignon Syrah Merlot Pinot Noir Grenache Λευκές ποικιλίες Chardonnay Gewürztraminer Riesling Sauvignon Blanc Sylvaner

Διαβάστε περισσότερα

Λ Ερωτήσεις & απαντήσεις για τον αρτοπαρασκευαστή Πρόβληµα Αιτία Λύση Η συσκευή ή η οθόνη δεν λειτουργούν Καπνός βγαίνει από τον κάδο ψησίµατος ή τις διεξόδους Το ψωµί βουλιάζει στη µέση και είναι υγρό

Διαβάστε περισσότερα

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc

Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας. Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Επίτευξη και προσδιορισμός της βέλτιστης τεχνολογικής ωριμότητας Κανάκης Γιάννης Γεωπόνος Οινολόγος Mc Ποιότητα Σταφυλιών Στάδια Ανάπτυξης της Ράγας Δυνατότητα Επίτευξης Βέλτιστης Τεχνολογικής Ωριμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου

Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Επίσκεψη στο κτήμα του Γεροβασιλείου Στα πλαίσια του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού επισκεφτήκαμε την Δευτέρα, 11.01.2010 και Τρίτη, 12.01.2010 το κτήμα Γεροβασιλείου λίγο έξω από την Επανομή.

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες

Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Οινοποιία Δαρεμά Βιολογικοί αμπελώνες Ιστορικό Η Οινοποιία Δαρεμά αποτελεί τη φυσική συνέχεια μιας οικογενειακής παράδοσης γενεών στο Μαρκόπουλο Μεσογαίας Αττικής που ξεκινά πριν από πολλές δεκαετίες.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη

Θέμα: Φαινολικό & αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο. Περίληψη φαινολικό και αρωματικό δυναμικό των οίνων της ποικιλίας ξινόμαυρο Μαρία Κυραλέου Yποψήφια Διδάκτωρ Οινολογίας Tμήμα Eπιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών τηλ. 215294719 mkyrleou@u.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗΣ ΚΡΥΟΕΚΧΥΛΙΣΕΩΣ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗΣ ΚΡΥΟΕΚΧΥΛΙΣΕΩΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΖΥΜΩΤΙΚΗΣ ΚΡΥΟΕΚΧΥΛΙΣΕΩΣ Το σύστημα αυτό χαρακτηρίζεται από τρείς βασικές λειτουργίες. Η πρώτη είναι η δυνατότητα προζυμωτικής κρυοεκχύλισης. Βασική ιδέα αυτής της τεχνικής, η οποία προηγείται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ.

ΜΕΛΗ: Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον. Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. ΜΕΛΗ: Γεωργόπουλος Παναγιώτης Αραμπατζάκης Βασίλης Αντωνοπούλου Ακριβή Γιάτα Κλίντον Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Παρασκευόπουλο Ιστορικό Πλαίσιο: - Πρωτοεμφανίστηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Αφρική.

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21

Συντάχθηκε απο τον/την Administrator Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:19 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 13 Φεβρουάριος 2010 19:21 Αποστάγματα O γλυκάνισος στα ποτήρια μας Ούζο από την Ελλάδα, παστίς από την Γαλλία, αράκ από τη Μέση Ανατολή, ρακί από την Τουρκία, σαμπούκα από την Ιταλία. Η παγκοσμιοποίηση έχει γεύση γλυκάνισου...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός

6 η Οκτωβρίου 2013. Παρουσίαση της. Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός 6 η Οκτωβρίου 2013 Παρουσίαση της Σουντουρλής Μιχάλης, Διπλωματούχος Χημικός Μηχανικός Εικόνα 1: Εγκατάσταση μονάδας «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.» στο Παραλίμνιο Σερρών (2011) Α. Η Εταιρεία Η «ΦΥΤΟΕΝΕΡΓΕΙΑ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12

ΒΟΥΤΥΡΟ ΕΥΤΥΧΙΑ ΝΤΟΥΓΙΑ ΖΑΧ Α 21/05/12 ΒΟΥΤΥΡΟ Το βούτυρο είναι μία πολύ σημαντική πρώτη ύλη για τη ζαχαροπλαστική διότι τα περισσότερα γλυκά περιέχουν βούτυρο, άλλα σε μικρές και άλλα σε μεγάλες ποσότητες. Τι είναι όμως το βούτυρο, πώς δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES

Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Καλώς ήλθατε στη VAKAKIS WINES Η εταιρεία μας Η εταιρεία μας ιδρύθηκε το 2011. Όραμα και οδηγός των Vakakis Wines είναι η δημιουργία περιορισμένου αριθμού φιαλών κρασιών υψηλής ποιότητας. Στην παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΜΕΡΑ: ΤΡΙΤΗ 11-11-2014 ΩΡΑ: 11:00-14:00 OMADA 3 Name: Celia Koutrafouri ΆΣΚΗΣΗ 10 (p.107-114) Εργαστηριακές Σημειώσεις Τίτλος Άσκησης: Φασματοφωτομετρικός Προσδιορισμός Σορβικού

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 11:11 - Τελευταία Ενημέρωση Δευτέρα, 16 Νοέμβριος 2009 18:07 Τα χαρακτηριστικά από τα οποία διακρίνεται ένα κρασί εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Κατά κύριο λόγο όμως οφείλονται στην (ή στις) ποικιλία σταφυλιών από την οποία προέρχεται, στην περιοχή και τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1

Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ 1 Νίκος Χαριτωνίδης Η ΩΡΙΜΑΝΣΗ ΤΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΘΥΛΕΝΙΟ Τα φρούτα και λαχανικά υφίστανται µια φυσιολογική διεργασία, η οποία ονοµάζεται ωρίµανση. Η ωρίµανση συχνά είναι επιθυµητή για το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος

ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ ΕΞΑΤΜΙΣΗ Θοδωρής Καραπάντσιος ΕΞ.1 Εισαγωγή Αντικείµενο της συµπύκνωσης είναι κατά κύριο λόγο η αποµάκρυνση νερού, µε εξάτµιση, από ένα υδατικό διάλυµα που περιέχει µια ή περισσότερες διαλυµένες ουσίες,

Διαβάστε περισσότερα

V = (D 2 x g /18η) ρ. ΤΗΛ.: 2310 383222, 2310-476 244 FAX : 2310-383223 E-mail: info@ampelooeniki.gr

V = (D 2 x g /18η) ρ. ΤΗΛ.: 2310 383222, 2310-476 244 FAX : 2310-383223 E-mail: info@ampelooeniki.gr Η ΧΡΗΣΗ ΟΙΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΠΛΕΥΣΗ Άννα Γκουλιώτη, Χηµικός - Οινολόγος, ΑΜΠΕΛΟΟΙΝΙΚΗ ΕΠΕ Εισαγωγή Η µηχανική κατεργασία των σταφυλιών οδηγεί στην απελευθέρωση του χυµού τους. Ο χυµός αυτός είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης

Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Προϊόντων Φυτικής Προέλευσης Τεχνολογία Επιτραπέζιας Ελιάς Ιστορικά Η Ελιά (Olea europea) είναι από τις σηµαντικότερες καλλιέργειες στην χώρα µας όπως και στην Μεσόγειο γενικότερα. Τα ελαιόδεντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα Αμπελοοινική Τεχνογνωσία και Επιχειρηματικότητα Στόχοι Να προσεγγίσουμε την διαχρονική ελληνική αμπελουργική και οινοποιητική παράδοση. Να μελετήσουμε το κρασί ως μέρος των διατροφικών μας συνηθειών, της

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου

Οινολογία Ι. Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ. Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Οινολογία Ι Ενότητα 9: Ειδικές Οινοποιήσεις Οίνοι γλυκείς- Αφρώδης οίνοι (1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης Γιώργος Καλλίθρακα Τίνα Μαθησιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Β1 Λυκείου Ειρηνούπολης

Β1 Λυκείου Ειρηνούπολης Β1 Λυκείου Ειρηνούπολης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Η ιστορία του κρασιού της Νάουσας. σελ: 4 2. Οι ποικιλίες του κρασιού. σελ: 5 3. Η παραγωγή του κρασιού. σελ: 14 4. Η εμφιάλωση του κρασιού. σελ: 19 5. Οι εξαγωγές

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Χημεία Α Λυκείου 1 ο Κεφάλαιο Όλα τα θέματα του 1 ου Κεφαλαίου από τη Τράπεζα Θεμάτων 25 ερωτήσεις Σωστού Λάθους 30 ερωτήσεις ανάπτυξης Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά)

Διακρίνονται σε: λίπη (είναι στερεά σε συνήθεις θερμοκρασίες) έλαια (είναι υγρά) ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Λίπη και έλαια: Βασική κατηγορία θρεπτικών υλών που αποτελούν σημαντική πηγή ενέργειας. Είναι ενώσεις που προκύπτουν από την αντίδραση οργανικών οξέων με γλυκερίνη και λέγονται γλυκερίδια

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ

ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΑΖΙΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Το κρασί και η παραγωγή του. Από το σταφύλι στο τραπέζι μας ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΖΙΟΥΖΙΑ ΧΑΡΙΔΗΜΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ ΟΜΑΔΑ 1: ΓΕΜΙΣΤΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία της ζάχαρης

Η ιστορία της ζάχαρης ΖΑΧΑΡΗ Η ιστορία της ζάχαρης H λέξη ζάχαρη προέρχεται ετυμολογικά από την σανσκριτική λέξη śarkara, που αρχικά σήμαινε άμμος ή χαλίκι. Το αρχαίο ινδικό όνομά της γκάουρα προφανώς προήλθε από την ονομασία

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου

Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων Χημεία Α Λυκείου ΟΛΑ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΗ ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 11 ερωτήσεις με απάντηση Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός 1. Σε ορισμένη ποσότητα ζεστού νερού διαλύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ 3ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΑΜΠΕΛΙ ΚΑΙ ΚΡΑΣΙ Το αμπέλι ή κλήμα ανήκει στην οικογένεια των Αμπελοειδών με πολλές ποικιλίες που καλλιεργούνται στις εύκρατες περιοχές της γης Το αμπέλι και η οικογένειά του ήταν γνωστά από την παλαιολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ 1 Σχολή Τεχνολογίας Τροφίμων & Διατροφής Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΧΥΜΟΙ ΦΡΟΥΤΩΝ Δρ. Μαρία Χ. Γιαννακούρου Χυμοί φρούτων 1. Αγορανομική διάταξη 2 2. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΘΕΜΑ: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ-ΠΑΡΕΛΘΟΝ,ΠΑΡΟΝ & ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευαγγελοπούλου Αλεξάνδρα Κεπέογλου Τριανταφυλλιά, Φωτσεινού Αικατερίνη ΠΟΤΟΠΟΙΪΑ ΝΑΟΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Θερινό εξάμηνο 2011 Ο ρόλος του νερού στο φυτό Βασικότερο συστατικό των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ

ΣΤΑΔΙΟ 1 : ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΡΠΟ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΑΠΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ Η διαμόρφωση της ποιότητας του ελαιολάδου αρχίζει από τον χρόνο που αυτό σχηματίζεται στον ελαιόκαρπο και επηρεάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Οινολογία Ι. Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (2/5), 1ΔΩ

Οινολογία Ι. Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (2/5), 1ΔΩ Οινολογία Ι Ενότητα 5: Το σταφύλι στο οινοποιείο: Κοινές φυσικοχημικές κατεργασίες - Βελτίωση πρώτης ύλης- Ρυθμίσεις (2/5), 1ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Του Ανθρώπου Διδάσκοντες: Κοτσερίδης

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /14 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1604 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Ήπειρος (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα:

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΑΡΤΕΜΗ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ

ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΑΡΤΕΜΗ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ ΟΙΝΟΠΟΙΕΙΟ ΑΡΤΕΜΗ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ Με ρίζες στον ηφαιστειακό αμπελώνα της Σαντορίνης και παράδοση στην οινοποίηση που ξεκινάει από το 1952, το οινοποιείο του Αρτέμη

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ

Μάρτιος 2014 ΜΟΝΟ ΓΙΑ 1 15 ΜΑΡΤΙΟΥ Μάρτιος 2014 Αγαπητοί φίλοι, όσο κι αν φαίνεται ότι πέρασε ο χειμώνας, ο μήνας που ξεκινάει είναι ορισμένες φορές αρκετά επικίνδυνος. Η αλλαγή του καιρού αλλά και οι έντονες εναλλαγές της Θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος

Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος ΤΕΧΝΙΚΌΣ ΦΆΚΕΛΟΣ 1 /16 Αριθμός πρωτοκόλλου: PGI-GR-A1569 Υφιστάμενες ονομασίες οίνων Τεχνικός φάκελος I. ΌΝΟΜΑ (Ή ΟΝΌΜΑΤΑ) ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΧΏΡΗΣΗ Αττική (el) II. ΣΤΟΙΧΕΊΑ ΑΙΤΟΎΝΤΑ Όνομα και τίτλος αιτούντα: Νομικό

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ

Λευκωσία, 6/5/2014. Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Λευκωσία, 6/5/2014 Γιώργος Οικονόμου Γ. Διευθυντής ΣΕΒΙΤΕΛ Η ιστορία της ελιάς, η καλλιέργειά της, ο καρπός & ο χυμός της το ελαιόλαδο, συνδέθηκαν άρρηκτα με τους λαούς της Μεσογείου. Η ελιά αγαπάει τη

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Η ψύξη είναι σήµερα η πιο διαδοµένη µέθοδος διατήρησης των ευπαθών προϊόντων, όπως είναι τα τρόφιµα. Η επιστήµη της Βιοµηχανικής Ψύξης έχει σήµερα ξεχωριστή θέση και παίζει σηµαντικό ρόλο στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα