Dr. Dr. Ελευθέριος Γ. Βαϊρακτάρης Καθηγητής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Πλαστικής Χειρουργικής Προσώπου Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Dr. Dr. Ελευθέριος Γ. Βαϊρακτάρης Καθηγητής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Πλαστικής Χειρουργικής Προσώπου Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών"

Transcript

1 ΠΕΡΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Ι...9 Πρόλογος ΙΙ...11 Εισαγωγή...13 Προϊστορική περίοδος...25 Πρώτα βήματα...27 Ελληνική (αρχαία) περίοδος...29 Ελληνιστική περίοδος, Ρωμαϊκοί χρόνοι...33 Μεσαιωνικοί χρόνοι...35 Αναγέννηση...39 Δέκατος έβδομος αιώνας...45 Δέκατος όγδοoς αιώνας...49 Δέκατος ένατος αιώνας...53 Τέλος 19ου - 20ος αιώνας...85 Σχιστίες Κατάγματα του προσώπου Κροταφογναθική άρθρωση Ορθογναθική χειρουργική Προπροσθετική χειρουργική Λοίμωξη Προσωπαλγίες Ογκοχειρουργική Βιβλιογραφία Ευρετήριο...355

2 ΠΡΟΛΟΓΟΣ I Είναι ιδιαίτερη τιμή για μένα να προλογίσω το βιβλίο του Καθηγητή Χρήστου Μάρτη «AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ». Ο Καθηγητής Μάρτης με την άσβεστη φλόγα της προσφοράς πρoς τους νεώτερους που τον χαρακτήριζε και συνεχίζει να τον χαρακτηρίζει επανέρχεται συγγραφικά με μία εξαιρετικά εμπεριστατωμένη αναφορά με το παρόν βιβλίο στα ιστορικά γεγονότα που διαμόρφωσαν την Γναθοπροσωπική Χειρουργική σε διεθνές και εθνικό επίπεδο. Ο Καθηγητής Μάρτης, για μιά ακόμη φορά, με την συγγραφική του δεινότητα τιμά την Επιστήμη της Ιστορίας αλλά και την Ιστορία της Επιστήμης. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας με το γλαφυρό τρόπο που διακρίνει τη γραφή του προσφέρει στον αναγνώστη μια πλήρως ολοκληρωμένη εικόνα της ιστορικής διαδρομής της ειδικότητας από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερα ενδιαφέροντα είναι τα εν πολλοίς άγνωστα στοιχεία που εμπλουτίζουν το κείμενο και αφορούν τις επιτεύξεις των στηλοβατών της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής πάνω στις οποίες η ειδικότητα ανδρώθηκε και διεκδίκησε τη περίοπτη θέση στην οποία βρίσκεται σήμερα. Η όλη μέχρι τώρα πορεία της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής στο διεθνή χώρο και στην Ελλάδα συμπληρώνεται με ειδική αναφορά σε σημαντικά κεφάλαια όπως των σχιστιών, των καταγμάτων του προσώπου, της κροταφογναθικής άρθρωσης, της ορθογναθικής χειρουργικής, της προπροσθετικής χειρουργικής, των λοιμώξεων, των προσωπαλγιών και της ογκοχειρουργικής, που αποτελούν τη σπονδυλική στήλη του φάσματος της ειδικότητας. Ειδικότερα, για την εξέλιξη της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής στην Ελλάδα, η λαϊκή ρήση «όσα ξέρει ο νοικοκύρης δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος» που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας για να προσανατολίσει τον αναγνώστη στη θεματολογία του βιβλίου, είναι σε απόλυτη αντιστοιχία με την προσφορά του Καθηγητή Μάρτη στη μορφοποίηση της ειδικότητας στη χώρα μας. Ο συγγραφέας αναφέρεται σε όσους συμμετείχαν στη διαμόρφωση της ειδικότητας στον εθνικό χώρο και σε όσους συ-

3 10 ΠΡΟΛΟΓΟΣ νέβαλαν έμμεσα ή άμεσα σε αυτή τη προσπάθεια μέσα από μία κατά καιρούς ταραχώδη πορεία. Ο Καθηγητής Μάρτης σαν πρωτοπόρος και θεμελιωτής της σύγχρονης Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής του πλήρους φάσματος είναι η πλέον αξιόπιστη πηγή για την άντληση της ιστορικής αλήθειας, που αφορά την εξέλιξη της ειδικότητας στην Ελλάδα. Η αναγνώριση της αναμφισβήτητης προσφοράς του, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, με αποκορύφωμα την εκλογή και θητεία του στη Προεδρία της ΕΑCMFS αποτελεί το εχέγγυο της πλήρους και «εκ των έσω» γνώσης όλων των ιστορικών στοιχείων που συνέθεσαν την σημερινή εικόνα της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής στη χώρα μας. Το βιβλίο αυτό είναι μια θαυμάσια ιστορική πραγματεία, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, που αξίζει να διαβαστεί «Για να μαθαίνουν οι νέοι και να μη ξεχνούν οι παλιοί». Με την ευκαιρία που μου έδωσε ο Καθηγητής Μάρτης να προλογίσω την νέα συγγραφική προσφορά του στην ελληνική βιβλιογραφία, θα ήθελα να τον ευχαριστήσω από καρδιάς γιατί, ανεξάρτητα απο την κοινωνική σχέση που μας συνδέει, και παρ ότι δεν υπήρξα ένας απο τους άμεσους μαθητές του, με περιέβαλε πάντοτε με την εκτίμηση του από τότε που ολοκλήρωσα την ειδίκευσή μου στη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική στις ΗΠΑ. Χρήστος Α. Σκουτέρης Αναπληρωτής Καθηγητής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Assistant Clinical Professor Department of Surgery Section of Oral and Maxillofacial Surgery University of Michigan School of Medicine Ann Arbor, Michigan, USA

4 ΠΡΟΛΟΓΟΣ II Αποτελεί για μένα ιδιαίτερη χαρά, τιμή, αλλά και συγκίνηση να αναφερθώ με την ευκαιρία του νέου βιβλίου του καθηγητή Μάρτη «Από τη Χειρουργική Στόματος στη Γναθοπροσωπική Χειρουργική», στο επιστημονικό έργο ενός χαρισματικού δασκάλου που ανέπτυξε στο έπακρον την ειδικότητα μας. Το βιβλίο αυτό ήρθε να εμπλουτίσει ακόμα περισσότερο το τόσο πληθωρικό και εντυπωσιακά ποιοτικό συγγραφικό έργο του στο πεδίο της Ιατρικής και ειδικότερα της Χειρουργικής σε επίπεδο πράξης και έρευνας. Με το γνωστό ύφος και τη γλαφυρότητα που διακρίνει το λόγο του ο καθηγητής Μάρτης, ο δάσκαλος αυτός της φιλοσοφημένης ιατρικής σκέψης, σκιαγραφεί την πορεία της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής με την καταγραφή των δεδομένων που όρισαν οι «πρωτοπόροι» της ειδικότητας στους ιστορικούς χρόνους (από τον Ιπποκράτη έως τις αρχές του 20ου αιώνα) ως Γενικοί Χειρουργοί και ως Χειρουργοί Στόματος στην Αμερική και στην Ευρώπη. Ξαφνιάζει πραγματικά η διαπίστωση ότι πρώτοι διδάξαντες και καταγράψαντες τις γναθοπροσωπικές και τραχηλικές επεμβάσεις (γναθεκτομές, γλωσσεκτομές, σχιστίες, κατάγματα κ.α.) υπήρξαν οι Γενικοί Χειρουργοί του 18ου, 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, όπως οι Paré, Heister, Wiseman, Langenbeck, Dupuytren, Mott, Roux, Dieffenbach, Chassaignac, Hullihen, Macewen, Billroth και πολλοί άλλοι, που το βασικό τους φάσμα ήταν τα χειρουργικά νοσήματα του προσώπου κυρίως, αφού η παρέμβαση τους στους εσωτερικούς χώρους (κοιλία, θώρακας) ήταν απαγορευμένη λόγω της έλλειψης αναισθησίας και ασηψίας. Καταγράφοντας μέχρι τη σύγχρονη εποχή την πορεία εξέλιξης των επιμέρους κεφαλαίων της ειδικότητας μας (κακώσεις, όγκοι, ορθογναθική κ.α.) ο καθηγητής Μάρτης σκιαγραφεί και το χρονοδιάγραμμα της εμπέδωσης και καταξίωσης της ΓναθοΠροσωπικής Χειρουργικής, όπως αυτή άρχισε να διαμορφώνεται μετά τις δεκαετίες του 1950 και 1960 (κυρίως στην κεντρική Ευρώπη). Ο ίδιος συμμετέχοντας στα δρώμενα της εποχής διαδραμάτισε προσωπικό ρόλο

5 12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ τόσο για τα συμβαίνοντα στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς, δεδομένου ότι ήταν σημαντικός παράγοντας κατά τα κρίσιμα χρόνια ( ) της διαμόρφωσης της Γναθοχειρουργικής Χειρουργικής ως Διοικητικό Στέλεχος της European Association for (Cranio) Maxillofacial Surgery και Πρόεδρός της κατά τα έτη Στην Ελλάδα ο Καθηγητής Μάρτης παρά τις αρνητικές αντιδράσεις και την πολεμική που δέχτηκε για την προσπάθεια αναμόρφωσης της Χειρουργικής Στόματος, κατόρθωσε χάριν της πληρότητας των ιατρικών του γνώσεων και τη μεγάλη χειρουργική πείρα του, αλλά και την παροιμιώδη μαχητικότητα και επιμονή του να πετύχει την εμπέδωση του μεγάλου φάσματος της ειδικότητας. Συνοδά όπλα του στην επίτευξη αυτού του οράματος ήταν η ακούραστη εργατικότητά του, η πληθωρική συμμετοχή του στα εθνικά και διεθνή συνέδρια και κυρίως η δραστηριότητά του στους νοσοκομειακούς χώρους (κρατικούς και ιδιωτικούς), επιτυγχάνοντας τελικά στην πράξη τη μετατροπή της Χειρουργικής Στόματος σε Γναθοπροσωπική Χειρουργική. Δικαίως αποκαλείται «ο Πατέρας της ΓναθοΠροσωπικής Χειρουργικής», διότι χωρίς την παρουσία του πιθανώς να μην υπήρχε σήμερα Γναθοπροσωπική Χειρουργική. Είχα την τιμή και την ευτυχία (από φοιτητής του στη Θεσσαλονίκη) να υπάρξω μαθητής του (μετά την επιστροφή μου από την Γερμανία το 1980) και συνεργάτης του αργότερα (Κλινική Ευαγγελισμού ). Ο Καθηγητής Μάρτης είναι ο δάσκαλος που ξέρει να εμπνέει και να δημιουργεί στην κυριολεξία άξιους μαθητές. Η εμπειρία κοντά του είναι όχι μόνο επιστημονική, αλλά και φιλοσοφία ζωής. Αποτελεί πάντα για μένα αστείρευτη γνώση η κάθε συζήτηση με τον πολυτάλαντο δάσκαλο. Παρακολούθησα το πάθος του καθηγητή Μάρτη για την επιστημονική εξέλιξη της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής και την καταξίωση της τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας, όπου την κατέστησε ανταγωνιστική και ισάξια των ευρωπαϊκών επιδόσεων. Το βιβλίο αυτό καταγράφει τα όσα συνέβησαν αναφορικά με την ειδικότητα της ΓναθοΠροσωπικής Χειρουργικής, που επιβεβαιώνουν και δικαιολογούν την ρήση που αναφέρεται στο εμπροσθόφυλλο «Για να μαθαίνουν οι νέοι και να μην ξεχνούν οι παλιοί». Dr. Dr. Ελευθέριος Γ. Βαϊρακτάρης Καθηγητής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής Πλαστικής Χειρουργικής Προσώπου Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών

6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Γναθοπροσωπική Χειρουργική γεννήθηκε και ξεκίνησε μέσα από τη Γενική Χειρουργική, όταν αυτή αυθόρμητα και αυτόματα άρχισε να λειτουργεί στα πλαίσια της πρωτόγονης ακόμη προϊστορικά Ιατρικής. Ο αρχέγονος "ιατρός" εκτελούσε πάντα χειρουργικές πράξεις που κατά βάση ήταν και οι μόνες ίσως που στηρίζονταν σε πρακτικές αντικειμενικές, η ωφελιμότητα των οποίων είχε προκύψει από εμπειρίες αποδεδειγμένα χρήσιμες, όπως π.χ. η διάνοιξη και παροχέτευση ενός επιφανειακού αποστήματος, η αφαίρεση ξένου σώματος (τμήμα βέλους), ο ακρωτηριασμός άκρου, η εξαγωγή κάποιου δοντιού κ.ά. Με δεδομένο ότι η τραχηλοπροσωπική χώρα και τα άκρα (χέρια, πόδια) στο ανθρώπινο σώμα ήταν τα πλέον εκτεθειμένα σε κακώσεις και βλαπτικές γενικώς επιδράσεις, τουλάχιστον από χειρουργικής πλευράς, κατέστη ευνόητο γιατί οι εγχειρητικές διαδικασίες και τα μέσα κάθε εποχής (εργαλεία) για πράξεις "χειρουργικές" σχετικές με το πρόσωπο και το κρανίο υπήρξαν οι πλέον προηγμένες. Μελετώντας την ιστορία της Ιατρικής και ιδίως τα αφορώντα στη Χειρουργική, παρατηρούμε ότι τόσο οι ιατροί γενικώς, όσο και ειδικότερα, αυτοί που με την πάροδο του χρόνου "εξειδικεύθηκαν", μετά τους 17ο-18ο αιώνες στη Χειρουργική (κουρείς-χειρουργοί, ιατροί-χειρουργοί) κατ εξοχήν ασχολήθηκαν με προβλήματα της τραχηλοπροσωπικής χώρας (τραύματα, κατάγματα, όγκοι, λοιμώξεις, ανωμαλίες συγγενείς ή επίκτητες κ.ά.) που ήταν κατορθωτό (εφικτό) να αντιμετωπισθούν με τις δυνατότητες και τα εγχειρητικά μέσα των χρονικών περιόδων της προ-αναισθητικής και προ-ασηπτικής εποχής. Όπως είναι απόλυτα κατανοητό, ο άνθρωπος από "καταβολής" του είχε συνηθίσει να ανέχεται τον πόνο στις αναπόφευκτες γι αυτόν καταστάσεις,

7 14 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ όπως συμβαίνει στη γέννα-τοκετό, σε τραυματισμούς (τυχαίους ή σκόπιμους), στις επώδυνες νοσήσεις (φλεγμονές, νευραλγίες, νεοπλασματικές επεκτάσεις κ.ά.). Όσο και αν είχε "εθιστεί" ωστόσο στον πόνο και στη βαναυσότητα ο άνθρωπος των περασμένων (εκατοντάδων, χιλιάδων) χρόνων πριν από τα μέσα του 19ου αιώνα και την είσοδο της αναισθησίας στη Χειρουργική (δεκαετία του 1840μ.Χ.), αφού σε όλες τις φάσεις της ατομικής και κοινωνικής του ζωής, αυτόματα ή σκόπιμα, αντιμετώπιζε συμβατικά και αναντίρρητα τον κάθε προέλευσης πόνο, όπως στις περιπτώσεις που προαναφέρθηκαν (τοκετός κ.ά.) ή σε κάποια "θεραπευτικής" παρέμβασης καθημερινή προσφορά, όπως η διάνοιξη αποστήματος, η αφαίρεση ξένου σώματος, η εξαγωγή δοντιού κ.ά., υπήρχαν καταστάσεις σοβαρότερες που επιβαλλόταν κάποια μεγαλύτερης βαρύτητας επέμβαση στην οποία ο ασθενής θα αντιμετώπιζε υψηλότερης έντασης πόνο. Στις περιπτώσεις αυτές που εθεωρείτο απαραίτητη η σκόπιμη χειρουργική παρέμβαση, για αποφυγή του άμεσα επερχόμενου θανάτου, όπως ο ακρωτηριασμός ενός άκρου λόγω γάγγραινας ή η σύγκλειση της χειλεοσχιστίας ενός νεογνού, έπρεπε ο ασθενής θελητά (ενήλικας) ή αθέλητα (νεογνό, παιδί) να υποστεί μια φοβερά επώδυνη επέμβαση, η επιτυχία της οποίας εξαρτιόταν τόσο από τη βιωματική αντοχή (ιδιοσυγκρασία, συστηματική επάρκεια) του χειρουργούμενου, όσο και κυρίως από τις εγχειρητικές ικανότητες του χειρουργού. Όπως ο άνθρωπος ανεχόταν τον πόνο της γέννας, που ήταν προαιώνια ανεκτός και φυσιολογικά αναμενόμενος, συμβατός με τη ζωή αλλά και θρησκευτικά επιβεβλημένος ακόμη, με τον ίδιο τρόπο είχε σχεδόν συνηθίσει και σε άλλες πηγές πόνου, που είχε αποδεχθεί ως αναπόφευκτες με μια συγκατάβαση πολύ διαφορετική από ότι η σημερινή ανθρώπινη κοινωνία. Ο χειρουργικός πόνος βέβαια (ο πόνος από τη σκόπιμα προγραμματισμένη επέμβαση) που δεν προκαλείται αυτόματα και απροειδοποίητα (όπως συνέβαινε με τα τραύματα από βέλος ή βλήμα) προδιέθετε και ψυχολογικά (όπως και σήμερα σχετικά συμβαίνει) στην αυξημένη ανησυχία και το άγχος του ασθενή, που ανεχόταν έντρομος την επικείμενη "επίθεση" των χειρουργικών εργαλείων (νυστέρια και πριόνια) και χωρίς τη βοήθεια της αναισθησίας στηριζόταν μόνο στο βαθμό αντοχής του (ψυχική, σωματική) στον πόνο και στην εμπειρία και επιδεξιότητα του χειρουργού.

8 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 15 Αναφορικά με το θέμα αυτό είναι γνωστό ότι ο ουδός διέγερσης και ευερεθιστότητας, διάφορος από άτομο σε άτομο, διαφορετικός δε και στους ανθρώπους των περασμένων εποχών (ευρισκόμενος σε υψηλότερο επίπεδο) είχε διαμορφωθεί τόσο ψυχικά στους ασθενείς για την ανοχή στον πόνο (θρησκευτικοί λόγοι-ιδεολογική πίστη), όσο και σωματικά στους ανθρώπους των εποχών εκείνων αλλά και στους σύγχρονους άλλωστε φυσιολογικά γυμνασμένους και σκληραγωγημένους (αθλητές πάλης, αγρότες κλπ). Ως προς την επάρκεια και ικανότητα των ιατρών-χειρουργών εύκολα μπορούν να δικαιολογηθούν κάποιες απαιτήσεις για ιδιότητες που έπρεπε να πληρούν αυτοί προκειμένου να τελεστούν υπό τις τότε υφιστάμενες συνθήκες επεμβάσεις όπως η απεξάρθρωση ή ο ακρωτηριασμός ενός άκρου, η περινεοτομία για εκτομή λίθων από την ουροδόχο κύστη, η αφαίρεση όγκων από την τραχηλοπροσωπική χώρα, η αποκατάσταση χειλεοϋπερωϊοσχιστιών σε νεογνά και άλλες πολλές πράξεις που απαιτούσαν ορισμένο (αυξημένο) χειρουργικό χρόνο. Κεφαλαιώδους σημασίας προσόντα, αποτελούσαν φυσικά η τεχνική επιδεξιότητα και η γνώση της ορθής διαγνωστικά ένδειξης (που και σήμερα ακόμη ισχύουν) με δεδομένη και την ταχύτητα εγχειρητικής δράσης του επεμβαίνοντoς, που τη θεωρούσαν απαραίτητη ώστε ο χειρουργικός χρόνος να μειωθεί στο έπακρο και ταυτόχρονα να ελαχιστοποιηθεί το νευροψυχικό shock και η απώλεια αίματος. Ενδεικτικά έλεγαν ότι ο χειρουργός έπρεπε να διαθέτει "αετήσιο" σε ταχύτητα "χέρι" αναφέροντας ότι "η εξυπνάδα της ορθής ένδειξης και η ταχύτητα των εγχειρητικών χειρισμών αλλά και η δεξιοτεχνία του επεμβαίνοντος" αναπλήρωναν τη νάρκωση. Εντυπωσιακές υπήρξαν επεμβάσεις όπως η απεξάρθρωση του ώμου που τελούσε εντός δευτερολέπτων ο C.Langenbeck ( ) στη δεκαετία του 1830, ενώ προγενέστερα ο W.Cheselden ( ), μείωσε το χρόνο της διαπερινεολιθεκτομής σε 1-2 λεπτά! Ας σκεφτούμε τη δερματική τομή των O. Weber, J. Dieffenbach ( ) και Fergusson W. ( ) στο πρόσωπο (μέση χειλική-πλαγιορινική-βλεφαρική) για εκτομή όγκων (καρκίνου) της άνω γνάθου, της υπερώας και του ιγμορείου άντρου. Ποία επιδεξιότητα έπρεπε να διαθέτει ο χειρουργός για να πραγματοποιήσει τέτοια επέμβαση με τα μέσα της εποχής εκείνης για να μειώσει, όπως προαναφέρθηκε, το χειρουργικό shock του ασθενή και τη θανατηφόρα συχνά αιμορραγική πλημμυ-

9 16 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ρίδα που για να την εξουδετερώσουν (ελαττώσουν) χρησιμοποιούσαν πυρακτωμένα εργαλεία και εκτεταμένο σηπτικό πωματισμό; Αναφερόταν ότι το 50% των χειρουργημένων τους χρόνους εκείνους για περιφερικά προβλήματα (μη ενδοκοιλιοθωρακικές νοσήσεις) πέθαιναν από το χειρουργικό shock αμέσως ή λίγο μετά την επέμβαση. Εντυπωσιακά υπερβολικό ίσως φαίνεται αυτό που έλεγε ο πολύς Bern. Show (κατά το 1910) μετά την καθιέρωση της γενικής αναισθησίας με την τότε χρήση μάλιστα του χλωροφορμίου, στη χειρουργική: "Το χλωροφόρμιο επέτρεψε σε όλους τους ηλίθιους να γίνουν χειρουργοί"! Η χειρουργική δεν αποτελούσε "κυρίως ειπείν" πραγματική θεραπευτική παρέμβαση (ακόμη και στις περιπτώσεις εκείνες που έσωζε άμεσα τη ζωή), διότι ουσιαστικά κατέστρεφε το χώρο επέμβασης. Αποτελούσε ακρωτηριαστική αγωγή στο βαθμό που δεν συνέβαλλε (πλην εξαιρέσεων) στη διόρθωση κάποιων βλαβών (κήλες) ή συγγενών ανωμαλιών (χειλεοϋπερωϊοσχιστίες). Το ουσιαστικό θεραπευτικό αποτέλεσμα της Χειρουργικής προέκυψε από τη στιγμή που εισήλθε στην πράξη η επανορθωτική της δράση, με τις επεμβάσεις αποκατάστασης των περιοχών τις οποίες το χειρουργικό νυστέρι είχε ήδη λεηλατήσει. Στον τομέα αυτό αποφασιστικό ρόλο διεδραμάτισαν οι απαιτήσεις, για λειτουργικούς και μορφολογικούς (αισθητικούς) λόγους, η αποκατάσταση της περιοχής του προσώπου που αποτέλεσε πόλο έλξης των καινοτόμων χειρουργών αλλά και των μέσων και τεχνικών της πρωτοποριακής Χειρουργικής. Οι τεχνικές αυτές κατά κόρον υιοθετήθηκαν από τις κλινικές και τη σύγχρονη βιοτεχνολογία τα τελευταία χρόνια όπως υλικά αποκατάστασης, διαγνωστικά όργανα (εγχειρητικά εργαλεία, διορθωτικοί κρημνοί κ.ά.), ενώ σε συνδυασμό με τις προηγμένες ανοσολογικές μεθόδους και την επανάσταση των μεταμοσχευτικών μεθόδων, και με την ενδοσκοπική και τη ρομποτική προσπέλαση των εσωτερικών βλαβών, η χειρουργική έφθασε στο απόγειό της στις μέρες μας. Το πρόσωπο κυρίως αλλά και ο τράχηλος, σαν νοσολογικό πεδίο, απετέλεσαν χώρο δράσης της χειρουργικής από πολύ παλαιά διότι ως οι πλέον προέχουσες περιοχές του ανθρωπίνου σώματος δέχονταν συχνότερα τις δυσμενείς επιδράσεις του περιβάλλοντος από τραυματισμούς, λοιμώξεις, φλεγμονές, ρινοστοματικές λειτουργικές διαταραχές (αγκυλώσεις, νεοπλάσματα κ.ά.), ενώ ως άκρως περιφερική περιοχή ήταν εύκολα προσιτή στο χειρουργό

10 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 17 και απαλλαγμένη από το φόβο της λοίμωξης που αναπόφευκτα συνέβαινε στις κλειστές κοιλότητες. Προσφέρονταν σε εκτεταμένες επεμβάσεις στην περιοχή αυτή που άφηναν τραύματα ανοικτά, ή ημιανοικτά, ελεγχόμενα και εύκολα παροχετευόμενα, σε αντίθεση με τα νοσολογικά προβλήματα του εσωτερικού περιβάλλοντος (ενδοκοιλιακά όργανα) που ως άσηπτη περιοχή, αποτελούσε "ιερό και απαραβίαστο χώρο", αφού η είσοδος των σηπτικών εργαλείων σ αυτήν, προϋπέθετε τη βαρειά και (κατά κανόνα) θανατηφόρα λοίμωξη του ασθενή. Εκτός αυτού, οι σοβαρές εγχειρήσεις της κοιλίας π.χ. ή του θώρακος (γαστρεκτομή, πνευμονεκτομή) απαιτούσαν αυξημένο χειρουργικό χρόνο, που καθιστούσε σχεδόν αδύνατες τέτοιες επεμβάσεις χωρίς αναισθησία. Τουλάχιστον μέχρι τη δεκαετία του 1890, μετά την οποία και πάλι, έστω και αν είχε δειλά εφαρμοσθεί η άσηπτη εγχειρητική διαδικασία (Macewen 1879, Schimmelbuch 1880, Terrillon 1883) η χειρουργική θνησιμότητα βρισκόταν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Με βάση τα προαναφερθέντα δεν είναι περίεργο ότι μεγάλα κεφάλαια της ιστορικής πορείας της χειρουργικής αφορούσαν σε νοσολογικά προβλήματα της τραχηλοπροσωπικής χώρας και ειδικότερα στις προαναισθητικές και προασηπτικές, όπως προαναφέρθηκε χρονικές περιόδους, όπου σημαντικά ονόματα της Ιατρικής και της Γενικής Χειρουργικής (οι επιμέρους ειδικότητες αναπτύχθηκαν ουσιαστικά μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο) μεγαλούργησαν και διέπρεψαν στο επιστημονικό στερέωμα. Η γναθοπροσωποτραχηλική χώρα δεν αποτελεί ανατομοφυσιολογική περιοχή με αυτόνομες νοσολογικές ιδιαιτερότητες. Ακόμη δε και αν ενσωματώνονται σ αυτόν ενότητες μορφολογικά και λειτουργικά ανεξάρτητες όπως οι οφθαλμοί, η ρινική και η φαρυγγική κοιλότητα, τα δόντια και το στόμα, η κροταφογναθική άρθρωση, τα αυτιά, οι σιελογόνοι αδένες, ο λάρυγγας και ο θυρεοειδής και οι παραθυρεοειδείς αδένες με διαφορετικό για κάθε νόσημα παθολογοφυσιολογικό υπόστρωμα, με διαγνωστικές και θεραπευτικές απαιτήσεις που ποικίλουν κατά περίπτωση, σύμπασα η παθολογοκλινική εικόνα της ανθρώπινης υπόστασης μπορεί να εκφραστεί αφού τεράστιος αριθμός νοσημάτων εκδηλώνονται με τη συμμετοχή κυρίως και του προσώπου. Ας σημειωθεί ακόμη ότι η κρανιακή κάψα με τον εγκέφαλο βρίσκεται δίπλα και πάνω ακριβώς από το πρόσωπο σε άμεση σχέση με τα αισθητήρια όργανα και τα αντίστοιχα νεύρα όπως τα οφθαλμικό, ακουστικό, οσφρυτικό, αιθουσαίο, γλωσσικό και

11 18 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ τις άλλες εγκεφαλικές συζυγίες (προσωπικό, τρίδυμο, υπογλώσσιο κ.λ.π. νεύρα) που επηρεάζουν όχι μόνο την τραχηλοπροσωπική χώρα αλλά ολόκληρο τον ανθρώπινο οργανισμό, αισθητικά, κινητικά, νοητικά και "ψυχικά". Η στενή γειτνίαση των νοσούντων τμημάτων (οργάνων) της τραχηλοπροσωπικής χώρας με τη συγχεόμενη συχνά μείξη των παθολογικών συμπτωμάτων δυσκόλεψε από παλαιά την ακριβή και ορθή διάγνωση και εμπόδισε τους ιατρούς να εξειδικεύσουν τα νοσήματα ώστε να καθοριστούν ακριβείς ειδικότητες (από χειρουργικής ιδίως άποψης) ξέχωρες από τη Γενική Χειρουργική, όπως η Νευροχειρουργική, η Ωτορινολαρυγγολογία, η Οφθαλμολογία, η Πλαστική Χειρουργική και ακόμη η Χειρουργική στόματος που αποτέλεσε κανονικά εξειδίκευση της Οδοντιατρικής. Η εξειδίκευση αν και είχε άτυπα καθιερωθεί κάπως σε ορισμένους κλινικούς χώρους, όπως στην Οφθαλμολογία, την Ωτορινολαρυγγολογία, τη Μαιευτική και την Ορθοπεδική ή τη Νευροψυχιατρική, στην ουσία τελικά έλαβε χώρα κατά προσέγγιση, μετά το 1920 με το γνωστό κλασικό τρόπο ταξινόμισης (Γενική Χειρουργική, Ορθοπεδική, Μαιευτική-Γυναικολογία, Καρδιοχειρουργική, Θωρακοχειρουργική κλπ), ενώ έκτοτε και μέχρι το τέλος σχεδόν του 20ου αιώνα, και μέχρι σήμερα οι χειρουργικές ειδικότητες έχουν αυξηθεί σε δεκάδες, τόσο επίσημα (πανεπιστημιακά, με κρατική άδεια), όσο και ανεπίσημα, ανάλογα με την προσωπική πείρα του χειρουργού και το βαθμό της καθιέρωσης και αποδοχής της από την κλινική πρακτική (χειρουργός άκρας χειρός, ωτοχειρουργός, χειρουργός σαρκωμάτων-μελανωμάτων, αγγειοχειρουργός κλπ). Η Γναθοπροσωπική Χειρουργική σαν "εξειδίκευση", ανεπίσημα είχε καθιερωθεί σποραδικά (διάσπαρτα) παγκοσμίως αλλά σε ορισμένες μόνο χώρες μετά τη δεκαετία του 1920 και κυρίως στην Ευρώπη, τελούμενη από ιατρούς που διέθεταν τόσο ιατρική (πτυχίο) όσο και οδοντιατρική (πτυχίο) εκπαίδευση, και εξειδικεύονταν στη συνέχεια ασκούμενοι σε ειδικές κλινικές που αντιμετώπιζαν (νοσήλευαν) ασθενείς με σοβαρές κρανιοπροσωπικές κακώσεις (εκτεταμένα κατάγματα), βαριές λοιμώξεις, κακοήθη νεοπλάσματα, (και καλοήθη), της τραχηλοπροσωπικής χώρας, ανωμαλίες (συγγενείς ή επίκτητες) του γναθοπροσωπικού συνόλου και άλλες νοσολογικές (χειρουργικής φύσης) καταστάσεις (νευραλγίες του τριδύμου, διαταραχές της κροταφικής άρθρωσης κ.ά.) που δεν ήταν δυνατόν να αντιμετωπισθούν από τις τυπικά

12 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 καθιερωμένες ειδικότητες της Γενικής Χειρουργικής, την ΩΡΛ, την οφθαλμολογία, την Πλαστική Χειρουργική, την Ορθοπεδική ή τη Νευροχειρουργική. Χώρες όπου κατεξοχήν εφηρμόζετο ο τρόπος αυτός της ειδίκευσης, μετά ιδίως το 1950, ήταν αυτές της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης και ειδικά η Γερμανία, η Αυστρία και η Ελβετία περισσότερο και λιγότερο συχνά η Μ. Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο ενώ στην Ελλάδα λειτούργησε μετά το 1970 με τις προτροπές ενός των συγγραφέων (Χρ. Μάρτη) που τότε στη Θεσσαλονίκη επέβαλλε την άτυπη μορφοποίηση και εφαρμογή της μελλοντικής ειδικότητας της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής στην πράξη, διδάσκοντάς την στο Πανεπιστήμιο, χειρουργώντας το μεγάλο φάσμα της στα νοσοκομεία ("Δημοτικό", "Κεντρικό") και στις ιδιωτικές κλινικές ("Γαληνός", "Σαραφιανού", "Ανδρεάδη") και εκδίδοντας το πρώτο επίσημο σύγγραμμα με τον τίτλο "Εισαγωγή εις την Γναθοπροσωπικήν Χειρουργικήν" το Μερικώς ηπιότερα νοσολογικά προβλήματα στη γναθοπροσωπική περιοχή αντιμετώπιζε στον οδοντοστοματικό ειδικά χώρο η Χειρουργική Στόματος (Oral Surgery) ή γναθοχειρουργική, κλάδος της οδοντιατρικής που ανεπίσημα ησκείτο σε όλες σχεδόν τις χώρες στον κόσμο, από τη δεκαετία περίπου του 1920 με τη μεγαλύτερη έξαρσή της στις Ηνωμένες Πολιτείες ιδίως, και στη Μεγάλη Βρετανία όπου και επίσημα είχε καθιερωθεί ως οδοντιατρική ειδικότητα. Πρέπει να τονισθεί ότι ενώ πάρα πολλοί, σημαντικά μεγάλοι, γενικοί χειρουργοί για να καλύ ψουν επαρκώς την αποκατάσταση των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν στη τραχηλοπρο σω πική χώρα, κατέφευγαν συμπληρωματικά και σε οδοντιατρικές σπουδές (ο- δο ντιατρικό πτυχίο), περισσότερο σύνηθες υπήρξε (ιδίως στις χώρες της Ευρώπης) οι ασχολούμενοι με τη Χειρουργική Στόματος φιλόδοξοι οδοντίατροι Στο χειρουργείο ο Χρ. Μάρτης με 2 βοηθούς (Θεσσαλονίκη 1970).

13 20 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ να επιδιώξουν τη λήψη και του πτυχίου της Ιατρικής. Αυτό δε για να μπορέσουν τόσο για λόγους ουσιαστικούς (εγχειρητικές ικανότητες αποκτημένες με ιατροχειρουργική παιδεία)όπου έπρεπε θεραπευτικά να επεκταθούν σε περιπτώσεις εκτός της στοματικής κοιλότητας (οφθαλμικοί κόγχοι, κροταφική χώρα, παρωτίδα, τράχηλος) όσο και για λόγους ιατρονομικούς, να επιτελέσουν ένα έργο καθαρά ιατρικό, αφού το επέβαλε ο θεραπευτικός στόχος. Η Γναθοπροσωπική Χειρουργική λοιπόν υπήρξε το σημείο συνάντησης της Ιατρικής και Οδοντιατρικής διαμορφώνοντας ένα πεδίο δράσης στο οποίο αλληλοεφάπτονταν και ασαφοποιούνταν τα όρια της τυπικής Οδοντιατρικής και της Χειρουργικής Στόματος αφ ενός και αφετέρου οι κλασικές ειδικότητες της Γενικής Χειρουργικής, της Ωτορινολαρυγγολογίας, της Οφθαλμολογίας, της Πλαστικής Χειρουργικής και της Ορθοπεδικής. Αυτός ακριβώς ο συλλογισμός επικράτησε στις σκέψεις του γράφοντος Χρ. Μάρτη όταν αποφάσισε ασχολούμενος (δεκαετία του 1960) και με τη Χειρουργική του Στόματος, αφού απέκτησε και το πτυχίο της Ιατρικής, να εκπαιδευθεί σε δύο από τις πλέον σχετικές με την τραχηλοπροσωπική περιοχή ιατρικές ειδικότητες και μάλιστα με τη Γενική Χειρουργική (τραχηλική χώρα) και την Ωτορινολαρυγγολογία (φάρυγγας, μύτη, παραρρίνιες κοιλότητες, λάρυγγας) όταν προσωπικά διαπίστωσε ότι προβλήματα όπως οι κακώσεις των οφθαλμικών κόγχων και του άνω τριτημορίου του σπλαχνικού κρανίου του προσώπου, βλάβες των κροταφογναθικών αρθρώσεων, των ζυγωματικών οστών, νοσήματα των σιελογόνων αδένων, οι ανωμαλίες των προσωπικών οστών (συγγενείς ή επίκτητες), οι βαριές λοιμώξεις, οι νευραλγίες του τριδύμου και οι τραχηλικές μεταστάσεις και επεκτάσεις των νεοπλασματικών βλαβών του στόματος και των γνάθων, ουδόλως αντιμετωπίζονταν ή έστω μόνο πλημμελώς αφού δεν υπήρχαν στο επίσημο πρόγραμμα ειδίκευσης των ιατρικών αυτών ειδικοτήτων. Η Γναθοπροσωπική Χειρουργική λοιπόν σε διαγνωστικό και θεραπευτικό επίπεδο έπρεπε να καλύψει τεράστιο φάσμα νοσολογικών προβλημάτων, που στην κλινική πράξη αντιμετωπιζόταν από κάποιους σημαντικούς Ευρωπαίους κυρίως αλλά και Αμερικανούς χειρουργούς οι οποίοι τελικά εφάρμοζαν την "ειδικότητα" της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής περιστασιακά και ανεπίσημα. Ενδεικτικά μπορεί να σημειωθεί ότι τα κατάγματα π.χ. του οφθαλμικού κόγχου, ανατομικό μόριο που ανήκει στην αρμοδιότητα της Οφθαλμολογίας, αντιμετωπίζονται ορθόδοξα μόνο από τους γναθοπροσωπικούς χειρουργούς,

14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 21 όπως άλλωστε και οι παθολογικές καταστάσεις των σιελογόνων αδένων που άμεσα συνδέονται με την "οικονομία" του στόματος, οι κατά συνέχεια μεταστατικές επεκτάσεις προς τον τράχηλο, του καρκίνου του στόματος και των γνάθων και όλες οι ανωμαλίες του προσώπου που παρεμβαίνουν στη διαταραχή της οδοντικής σύγκλεισης. Ακόμη οποιεσδήποτε αποκαταστάσεις στην προσωπική χώρα λόγω ελλειμμάτων π.χ. τραυματικών, χειρουργικών ή συγγενούς προέλευσης που σχεδόν πάντοτε σχετίζονται με τη στοματική κοιλότητα και τις γνάθους, απαιτούν απαραίτητα τη συμμετοχή του γναθο προσωπικού χειρουργού, όπου ως κτήτορας τόσο της ιατρικής όσο και της οδοντιατρικής παιδείας (δύο πτυχία) κατέχει μόνο αυτός τις ικανότητες και τις γνώσεις και δη μετά από πενταετή συναφή εκπαίδευση (με μετεκπαίδευση στη συνέχεια) να αντιμετωπίζει θεραπευτικά με επιτυχία τα προβλήματα αυτά. Ο τρόπος αυτός σκέψης για τη διαμόρφωση της νέας αυτής ειδικότητας, δηλ. της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, ως διεύρυνση και επέκταση του φάσματος της Χειρουργικής Στόματος με την προσθήκη της ιατρικής μόρφωσης, για την κάλυψη των σοβαρότερων και ευρύτερων νοσολογικών αναγκών της τραχηλοπροσωπικής χώρας, ενέπνευσε τους στόχους μας και εδώ στην Ελλάδα ώστε να ταυτιστούν με αυτών από τους τότε σπουδαίους γναθοχειρουργούς της Ευρώπης. Σημαντικό βήμα για την υλοποίηση αυτού του σκοπού (τη δημιουργία δηλ. της μεγάλης διπλοπτυχιακής Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής) απετέλεσε η ίδρυση στο 1970 της "Ευρωπαϊκής Εταιρείας της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής" (European Association for Maxillofacial Surgery) που στο 1988 μετονομάστηκε σε European Association for Cranio- Maxillofacial Surgery, όντας τότε πρόεδρός της ο εκ των συγγραφέων του κειμένου αυτού Χρ. Μάρτης. Τα τακτικά μέλη της ένωσης (εταιρείας) αυτής έπρεπε να είναι κάτοχοι και των δύο πτυχίων (Ιατρικής, Οδοντιατρικής) και να ασκούν έστω ανεπίσημα το ευρύ φάσμα της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής. Βασικό στόχο της ένωσης (E.A.M.E.S.) αποτελούσε, εκτός από την προαγωγή, βελτίωση, εξέλιξη και μετεκπαίδευση των μελών της σε κλινικό και ερευνητικό επίπεδο, η καθιέρωση με επίσημη θεσμοθέτηση και σε διεθνές επίπεδο της "Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής" σαν ειδικότητας της Ιατρικής αλλά με την απαραίτητη κτήση και του πτυχίου της Οδοντιατρικής. Παρά τις απεγνωσμένες ωστόσο προσπάθειες της εταιρείας για συνεννόηση, τόσο με τους εθνικούς οδοντιατρικούς φορείς των ευρωπαϊκών κρα-

15 22 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ τών και των Η.Π.Α. (ενώσεις συνδικαλιστικές, Οδοντιατρικές σχολές) όσο και με την τότε Διεθνή Ένωση των Χειρουργών Στόματος (International Association of Oral Surgery) κατά τα έτη κυρίως , αυτοί με πρωταγωνιστές τους Αμερικανούς αρνήθηκαν να συνεναίσουν στη διεύρυνση της Οδοντιατρικής "Χειρουργικής Στόματος" μη αποδεχόμενοι την ενσωμάτωση του πτυχίου της Ιατρικής. Έτσι το 1989 επετεύχθη μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση η θεσμοθέτηση της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής με την ονομασία "Στοματο-Γναθοπροσωπική Χειρουργική" (Oral Maxillofacial Surgery) εντασσόμενη στην "Ευρωπαϊκή Ένωση Ιατρικών Ειδικοτήτων" (U.E.M.S.) ως ιατρική ειδικότητα με προϋπόθεση, για την είσοδο σε αυτή των ειδικευομένων, την κατοχή των πτυχίων Ιατρικής και Οδοντιατρικής και την υποχρέωση πενταετούς εκπαίδευσης-άσκησης στα κεφάλαια που προβλέπει το φάσμα δράσης της. Σε όσα εκ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποδέχθηκαν, νομοθετικά τη "Στοματική-Γναθοπροσωπική Χειρουργική" με τους όρους που έχει θέσει η U.E.M.S. (νομικά) ισχύει η αμοιβαιότητα υποχρεώσεων όπως η αναγνώριση της ειδικότητας, η άσκηση επαγγελματική και κυρίως η δυνατότητα μετεκπαίδευσης στα ευρωπαϊκά νοσοκομειακά κέντρα άσκησης για την ειδικότητα αυτή. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση η "Χειρουργική Στόματος" έχει επίσης θεσμοθετηθεί, αλλά ως καθαρά οδοντιατρική ειδικότητα (Oral Surgery) σε όσα δε κράτη επιθυμούν, να ασκείται αυτή στην επικράτειά τους μπορεί να υπάρχει επίσημα μόνη ή και ως ανεξάρτητη από τη "Στοματο-Γναθοπροσωπική Χειρουργική", αλλά τα μέλη της δεν επιτρέπεται να ασκούν αυτή την τελευταία τη μεγάλη δηλ. ειδικότητα αφού δεν είναι ιατροί. Η "Χειρουργική" ενασχόληση υφίσταται στην υπηρεσία του Homo Sapiens (όρος που θεσμοθετήθηκε από τον C. Linné ) από τις προϊστορικές εποχές, με τη μορφή "ιατρικής" βοήθειας υποτυπωδώς και στοιχειωδώς (πρωτόγονα) σ όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη του πλανήτη μας, ανεξάρτητα και αυτόματα. Έκτοτε προοδευτικά και πιο οργανωμένα μετά τους χρόνους της αναγέννησης οι χειρουργικές πράξεις εμφανίστηκαν επιθετικά κυρίως στην τραχηλογναθοπροσωπική περιοχή με τολμηρές επεμβάσεις που στη συνέχεια με την ανάπτυξη του πολιτισμού (γνώση, παιδεία) και της επιστήμης (χημείας, φυσικής, βιολογίας, κ.α.) και την είσοδο της μικροβιολογίας, της ασηψίας και προπαντός της αναισθησίας με κορύφωση την ενδοτραχειακή

16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 23 διασωλήνωση (στεγανότητα του λαρυγγοτραχειοβρογχικού πεδίου) ανδρώθηκε το όραμα της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής, που στο τέλος πια του 20ου αιώνα όπως αναφέρθηκε ήδη (στο έτος 1989), ολοκληρώθηκε επίσημα σαν ιατρική ειδικότητα υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (U.E.M.S.), πλην όμως τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη που προσφέρει η ενάσκησή της έχουν καρποφορήσει μόνο για ορισμένες από τις προηγμένες χώρες της Ευρώπης που έχουν αποδεχθεί τον τρόπο θεσμοθέτησής της. Ελπίζουμε ότι σύντομα αυτό θα συμβεί και στη χώρα μας η οποία άλλωστε πρωταγωνίστησε στη Ευρώπη για τη διαμόρφωση και άνδρωσή της μετά το Αναξάρτητα ωστόσο από το πώς και πόσοι ασκούν το ολοκληρωμένο ευρύ φάσμα της Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής και σε ποιες χώρες του πλανήτη έχει επίσημα ή όχι θεσμοθετηθεί, αυτή υπάρχει σαν κλινική οντότητα και η πορεία της μαζί με την ανθρωπότητα με νηπιακή έστω μορφή από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα έχει αποτυπωθεί και καταγραφεί στην ιστορία της Ιατρικής. Δεν πρέπει να εκπλήξει το γεγονός της αναφοράς τόσων περιόνυμων και πολλών πρωταγωνιστών, που όπως θα φανεί στη συνέχεια συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της πορείας της Ιατρικής και της Χειρουργικής κατ' επέκταση δια μέσου των αιώνων. Η ιστορία, σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής δεν καταγράφηκε μόνη της, αλλά από τους ανθρώπους, μερικοί των οποίων έγραψαν με πιο έντονα γράμματα το όνομά τους στις σελίδες των κεφαλαίων της. Στο κεφάλαιο της Ιατρικής, που δεν υπήρξε ποτέ ξεχωριστά από τον πολιτισμό, τη φιλοσοφία και την επιστήμη διέπρεψαν κάποιοι, που ερμηνεύοντας ορθά τα μηνύματα της εποχής τους καθόρισαν το τότε παρόν αλλά και το μέλλον μιας Ιατρικής όπως η σημερινή. Τα ονόματα των διαπρεπών αυτών πρωταγωνιστών, συνοδεύουν σε όλη τη διάρκεια των σπουδών του, τον ιατρό και στην κλινική μετέπειτα πράξη βρίσκονται στο χειρουργείο ή στο εργαστήριο συνεχώς μαζί του κατά τη διαγνωστική και θεραπευτική του δραστηριότητα. Ποιος ιατρός δεν συγκινείται συναντώντας λέξει και φράσεις όπως το σημείο Bell (περιφερική παράλυση του προσωπικού νεύρου), την ευσταχιανή σάλπιγγα (από τον Eustachius ), το τρίγωνο Piroggof (τράχηλος), τη δοκιμασία Valsava (ρινικολπικός-ωτικός χώρος), τον πόρο του Stenon (παρωτίδα), το σημείο McBurney (σκωληκοειδίτιδα), τους αδένες (υπερκλείδιοι) Virchow, το βάκιλλο του Koch, την τομή Kocher (θυρεοειδεκτομή), τη λαβίδα Pean, τη βελόνη

17 24 AΠO TH ΧΕΙΡΟΥΡΧΙΚΗ ΣΤΟΜΑΤΟΣ ΣΤΗ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Reverdin, το άγκυστρο Langenbeck, το νόσημα του Addisson (επινεφρίδια), το σύνδρομο Adams-Stokes (καρδιά), την παράλυση Dupuytren (άκρα χείρα), το κάταγμα Pouteau, Kolles, τη μαστεκτομή κατά Halsted, την πλαστική Bassini(κήλες), τη γαστρεκτομή κατά Billroth I και II, τη Λουδοβίκεια κυνάγχη (Ludwig ), τη χοπάρτεια άρθρωση (Chopart) , (ποδοκνημική άρθρωση), τη λιπώδη σφαίρα του Bichat ( ), το φύμα του Chassaignac (αυχενικοί σπόνδυλοι), το εντύπωμα Meckel (λιθοειδές οστούν), το λέμφωμα Hodgin, το αλυσσοπρίoνο Gigli, την εξέταση Wassermann (σύφιλη), τη θέση Trendelemburg (ύπτια), τα κατάγματα Le Fort I,II,III, το δουγλάσειο χώρο (Douglas), τους ιπποκρατικούς δάκτυλους (καρδιοπάθεια), τον καθετήρα Folley και εκατοντάδες ακόμη προσωπικότητες της κλινικής, της έρευνας και της Χειρουργικής. Στο κείμενο που έπεται όπως είναι ευνόητο κύρια προσοχή και ενδιαφέρον επιδεικνύεται στους παράγοντες (χειρουργούς) που, ανεξάρτητα από ποια επιμέρους ειδίκευσή τους ακολουθούσαν, ασχολήθηκαν με τα προβλήματα και της τραχηλοπροσωπικής χώρας, προβλήματα που κατεξοχήν συνθέτουν το νοσολογικό υπόστρωμα και το φάσμα άσκησης των κατά καιρούς αυτών ιατρών- "χειρουργών". Πρέπει να τονιστεί πάντως, ότι η ιατροποίηση της Γναθοχειρουργικής διασφάλισε, εμπέδωσε το μεγάλο φάσμα της ειδικότητας και τυπικά οδήγησε στην ολοκλήρωσή της, ας μη λησμονείται όμως ότι η ουσιαστική κατάρτιση και ικανότητα των χειρουργών δεν καθορίζεται από την παρουσία του πτυχίου της Ιατρικής, αφού είναι γνωστό ότι πολλοί γναθοχειρουργοί και σήμερα ακόμη φυσικά, ασκούν με μεγάλη επιτυχία την πλήρη γναθοπροσωπική χειρουργική καλύτερα από πολλούς που κατέχουν το πτυχίο αυτό. Ο Χρ. Μάρτης με την μετέπειτα Γναθοχειρουργό Κυρ. Μάρτη (Θεσσαλονίκη 1984).

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ» Θ.Ε. ΔΕΟ 10 Βασικές Αρχές Δικαίου και Διοίκησης Τρίτη Γραπτή Εργασία στο Αστικό και Εργατικό Δίκαιο Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής

Επαρχιακός Γραμματέας Λ/κας-Αμ/στου ΠΟΑ Αγροτικής Πρόεδρος Αίγλη Παντελάκη Γενική Διευθύντρια Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Αντιπρόεδρος Χάρης Ζαννετής Πρώτος Λειτουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος Μέλη Χρίστος Κουρτελλάρης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Εισαγωγή Βασικός σκοπός του μαθήματος είναι η καλλιέργεια ιστορικής σκέψης και η διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης. Με τη διδασκαλία του μαθήματος της Ιστορίας,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σημειώσεις με θέμα «Πιστωτικοί Τίτλοι» Πιστωτικοί τίτλοι καλούνται τα έγγραφα εκείνα με τα οποία αποδεικνύεται τόσο η ύπαρξη της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 4 Μαρτίου 2012 Α. α) η απάντηση βρίσκεται στη σχολικό βιβλίο: Εισαγωγή των «Ποιημάτων για την Ποίηση», σελίδες

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α.

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Πτυχιακή εργασία Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ Ι.Κ.Α. Ονοματεπώνυμο: Νταμπο Αρτεμίσια Αρ. Μ ητρώου:2007058 Επιβλέπουσα κ αθη γή τρια: Ρόη Γεωργιλά \Ί\6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: ΦΟΥΣΚΑΡΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς

«Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς «Ειρήνη» Σημειώσεις για εκπαιδευτικούς Το «Ειρήνη» αποτελεί ένα εκπαιδευτικό υλικό απευθυνόμενο σε παιδιά ηλικίας 5 έως 8 ετών. Περιλαμβάνει: Μια ταινία κινουμένων σχεδίων (διάρκειας 7 λεπτών) Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ. 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΑ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ 2 ο ΓΕΛ ΚΑΜΑΤΕΡΟΥ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-13 ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΚΠΟΝΗΣΑΝ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ ΛΥΔΙΑ ΓΙΑΤΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα. (Κομφούκιος, 551-479 πχ)

Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα. (Κομφούκιος, 551-479 πχ) Αυτός που δεν μπορεί να δει τα μικρά πράγματα είναι τυφλός και για τα μεγαλύτερα (Κομφούκιος, 551-479 πχ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο παιχνίδι αυτό, κάθε παίκτης έχει το ρόλο ενός Κινέζου πρίκγιπα, προσπαθώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ 2015 1 Το επιστημονικό περιεχόμενο του παρόντος βιβλίου έχει υποβληθεί σε κριτική ανάγνωση και εγκριθεί με το σύστημα των κριτών. Η κριτική ανάγνωση πραγματοποιήθηκε από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΣΚΕΠΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ

ΟΙ ΣΚΕΠΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ 1 Εισαγωγικές υποτυπώσεις ΟΙ ΣΚΕΠΤΙΚΟΙ ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ Ο Σκεπτικισμός των ελληνιστικών χρόνων υποστήριζε ότι το μη προφανές δεν μπορεί να εξηγείται μέσα από το προφανές. Υπό ένα γενικότερο πνεύμα τούτο παραπέμπει

Διαβάστε περισσότερα

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει

Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει Ένας Τιτανικός θεσμός επιβράβευσης επιτυχιών νέων ανθρώπων Από το ξεκίνημά του ο ΤΙΤΑΝ εκφράζει έμπρακτα και πολύπλευρα το ενδιαφέρον του για τους νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα δε για τα παιδιά, κάθε ηλικίας,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Συνάντηση εκπροσώπων του Δ.Σ. του Σ.Κ.Φ.Ε. με την Επόπτρια των Σχολείων της Φ.Ε.

Θέμα: Συνάντηση εκπροσώπων του Δ.Σ. του Σ.Κ.Φ.Ε. με την Επόπτρια των Σχολείων της Φ.Ε. Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου 2014 Αρ. πρωτ. 213 Προς: Τους καθηγητές των Σχολείων μας Θέμα: Συνάντηση εκπροσώπων του Δ.Σ. του Σ.Κ.Φ.Ε. με την Επόπτρια των Σχολείων της Φ.Ε. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Την Τετάρτη 20 Αυγούστου

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ

Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα. Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Καθηγητές στο μικροσκόπιο, ιδιώτες στην έρευνα Ο νέος νόμος-πλαίσιο για τα πανεπιστήμια Εφημερίδα: ΤΟ ΒΗΜΑ Ρεπορτάζ: ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ Δημοσίευση: 12/06/2011, 05:45 Αθήνα «Κατακλυσμός» έρχεται στην ανώτατη

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ»- ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΧΕΛΙΔΟΝΑΣ

«ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΣΜΑΤΑ»- ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΧΕΛΙΔΟΝΑΣ Αγαπητοί μας αναγνώστες, Σας καλωσορίζουμε στην εφημερίδα μας, «Τα Χελιδονίσματα» με ένα γλυκό χαμόγελο. Θελήσαμε να πλουτίσουμε την εφημερίδα μας με πολλά θέματα, αφιερώματα και δραστηριότητες που πιστεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 109(Ι)/2014 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ ΕΓΓΥΗΜΕΝΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΧΩΝ ΤΟΥ 2014 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ 1. Συνοπτικός τίτλος. 2. Ερμηνεία. 3. Μητρώο. 4. Υποβολή αίτησης. 5. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιοί και οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος στα παιδιά

Οι ιοί και οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος στα παιδιά Οι ιοί και οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος στα παιδιά Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Οι ιογενείς λοιμώξεις αποτελούν τη συχνότερη αιτία από την οποία αρρωσταίνουν τα παιδιά και ο άνθρωπος γενικά.

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012.

Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Πρακτικό 6/2012 της συνεδρίασης της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής, του Δήμου Λήμνου, της 4ης Μαΐου 2012. Στη Μύρινα, σήμερα στις 4 του μήνα Μαΐου του έτους 2012, ημέρα Παρασκευή και ώρα 12:00 στο Δημοτικό Κατάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΉ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11 Ο ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΑΠΕΖΕΣ 11.1 Από τον αντιπραγματισμό στην οικονομία του χρήματος 11.1 ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΑΓΜΑΤΙΣΜΟ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Robot. Από τον Τάλω στα σύγχρονα προγραμματιζόμενα Robot. Δήμητρα-Παρασκευή Γαβαλά. Μαθήτρια Γ3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης

Τα Robot. Από τον Τάλω στα σύγχρονα προγραμματιζόμενα Robot. Δήμητρα-Παρασκευή Γαβαλά. Μαθήτρια Γ3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Τα Robot Από τον Τάλω στα σύγχρονα προγραμματιζόμενα Robot Δήμητρα-Παρασκευή Γαβαλά Μαθήτρια Γ3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΜΑΡΙΑ ΣΙΟΜΠΟΤΗ-ΣΑΜΣΑΡΗ Φιλόλογος Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΣΕ ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Προλεγόμενα Τα Τμήματα Ένταξης, αν και λειτουργούν στην Α/βάθμια Εκπαίδευση από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΗΜΕΙΩΣΗ 02/03/2015 Με "μαύρα" γράμματα είναι το Σχέδιο Κανονισμού Καθηγητών,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Σελίδα 5 από 9 ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Α. Α. Από το κείμενο που σας δίνεται να μεταφράσετε το απόσπασμα: «περὶ δὲ τῶν κοινῶν εἰς τοιούτους ἀγῶνας καθεστηκότας». Σε ό,τι αφορά όμως το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει

ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει ΠΤΥΧΕΣ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΖΩΟΛΑΤΡΙΑΣ! ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου - καθηγητού Δε χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός για να διαπιστώσει την τραγικότητα του σημερινού ανθρώπου, η οποία οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΣΦΑΛΩΣ ΚΑΤΟΙΚΕΙΝ» ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΑΡΘΡΟ 1. ΟΡΙΣΜΟΙ Αξία καινούργιου: Είναι το ποσό που απαιτείται για την ανακατασκευή του κτιρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογία της παιδείας και η παιδεία της διαθεματικότητας

Η βιολογία της παιδείας και η παιδεία της διαθεματικότητας ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Α Κεντρικές Ομιλίες Η βιολογία της παιδείας και η παιδεία της διαθεματικότητας Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης

Διαβάστε περισσότερα

«Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο»

«Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Πολιτική του συστήματος των πόλεων στο Βυζάντιο» Μπαστάκης Φώτης Μυτιλήνη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 4 1. Η ΠΟΛΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2008 ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΡΟΣ κ. ΓΕΩΡΓΙΟ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΑΡΧΗΓΟ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ Θέμα: Θέσεις της ΚΕΕΕ για την ελληνική οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος Ενότητα: Διαχείριση Σχολικής Τάξης

Τίτλος Μαθήματος Ενότητα: Διαχείριση Σχολικής Τάξης Τίτλος Μαθήματος Ενότητα: Διαχείριση Σχολικής Τάξης Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή Φιλοσοφίας Τμήμα Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας Σελίδα 2 1. Κατάθλιψη... 4 2. Τύποι κατάθλιψης... 5 2.1 Λανθάνουσα Κατάθλιψη...

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ

Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ Εκπαιδευτήρια Δούκα Δημοτικό Ιούνιος 2013 Η ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗΣ Επιμέλεια : Γ. Τσούκας ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ 1. Εννοιολογική Οριοθέτηση 8. Κριτική θεώρηση Σύνοψη Διαθεματικότητα Διεπιστημονικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΡΕΒΕΖΑΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΙΑΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΣΚΟΠΟΣ- ΜΕΣΑ ΑΡΘΡΟ 2 ο ΣΚΟΠΟΙ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΣΚΟΠΟΣ- ΜΕΣΑ ΑΡΘΡΟ 2 ο ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Του σωματείου με την επωνυμία «ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΘΕΑΤΡΟΥ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ- ΕΔΡΑ- ΕΠΩΝΥΜΙΑ ΑΡΘΡΟ 1 ο Ιδρύεται σήμερα στην Ιεράπετρα μη κερδοσκοπικό σωματείο με την επωνυμία «ΣΥΛΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων

03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Κεφάλαιο 03-00 σελ. 1 03-00: Βιομάζα για παραγωγή ενέργειας Γενικά ζητήματα εφοδιαστικών αλυσίδων Μια από τις κύριες διαφορές μεταξύ της βιομάζας και των ορυκτών καυσίμων είναι ότι η βιομάζα παραμένει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ)

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ (ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ) ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Με τον όρο δικαίωµα εκφράζεται η εξουσία που παρέχεται από το σύστηµα δικαίου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ''ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΟΥΣ'' ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΤΑΛΑΟΥΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3561, 21/12/2001

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.3561, 21/12/2001 Ο περί του Ελέγχου της Παραγωγής και Εμπορίας Γενετικού Υλικού των Ζώων και για τα Συναφή Θέματα Νόμος του 2001 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας σύμφωνα με το Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί θεωρεί ότι είναι μια ευκαιρία για να κάνει επίδειξη της τέχνης του και να εντυπωσιάσει (σ. 103, ΥΑΠ).

Γιατί θεωρεί ότι είναι μια ευκαιρία για να κάνει επίδειξη της τέχνης του και να εντυπωσιάσει (σ. 103, ΥΑΠ). ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ-Κεφ. Η Θέμα: Συνάντηση Σωκράτη-Πρωταγόρα Προπαρασκευή συζήτησης Σωκράτης Πώς παρουσιάζει τον Ιπποκράτη: -είναι ντόπιος -είναι από πλούσιο και μεγάλο σπίτι -δεν έχει λιγότερα προσόντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΝΕΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η πρόσφατη οικονομική κρίση έχει δείξει ότι οι χώρες οι οποίες δεν έχουν προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, επηρεάστηκαν περισσότερο. Παράλληλα,

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα

Συνοπτική Παρουσίαση. Ελλάδα Ελλάδα Συνοπτική Παρουσίαση Η θρησκευτική ελευθερία προστατεύεται από το Σύνταγμα και άλλους νόμους και πολιτικές, με κάποιους περιορισμούς. Γενικώς, η κυβέρνηση σεβάστηκε εμπράκτως τη θρησκευτική ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ο ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1 Ο ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Κατερίνα Τσολακίδου Σχολικό έτος 2008-2009 Τάξη Γ Σελίδα 1 από 31

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 58/ 2014 ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΠΡΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Δ.Ε ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΟ ΕΠΕΑΕΚ: «ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» ΥΠΟΕΡΓΟ «ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ» ΔΡΑΣΗ 6: ΚΕΝΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 26/5/2010

ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 26/5/2010 ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 26/5/2010 Α1. Η αρετή αναφέρεται στα «πάθη» και στις «πράξεις», στα οποία η υπερβολή αποτελεί λάθος και ψέγεται, το ίδιο και η έλλειψη, ενώ το μέσον επαινείται και είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ

Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Τρίτη, 23 Μαΐου 2006 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟ Έχει παρατηρηθεί ότι οι πέρα από τα κοινά µέτρα δηµιουργικοί άνθρωποι στον τοµέα του πνεύµατος έχουν σιδερένιαν αντοχή και µπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια

Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Σοφία Γιουρούκου, Ψυχολόγος Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια Η αντίδραση στο άγχος είναι μία φυσιολογική, ζωτική αντίδραση στην απειλή. Το άγχος είναι ένα συναίσθημα δυσθυμίας που προέρχεται από την υποκειμενική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ A1. Ο συγγραφέας ορίζει το φαινόμενο του ανθρωπισμού στη σύγχρονη εποχή. Αρχικά προσδιορίζει την έννοια της ανθρωπιάς ως συμμετοχής στα προβλήματα των

Διαβάστε περισσότερα

Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο

Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Α (αρχάριο) Πρώτη διδακτική πρόταση Χρωματίζοντας ένα σκίτσο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: 1-2 διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Παναγοπούλου: Δημιουργώντας κοινωνικό κεφάλαιο την εποχή της κρίσης

Κατερίνα Παναγοπούλου: Δημιουργώντας κοινωνικό κεφάλαιο την εποχή της κρίσης Κατερίνα Παναγοπούλου Πρέσβυς της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ευρώπης, πρόεδρος του σωματείου γυναικών «Καλλιπάτειρα». Πρώτο βραβείο «Γυναίκα και Αθλητισμός» 2012 για την Ευρώπη. Δημιουργώντας κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα

Τρίτη, 2 Σεπτεμβρίου 2014 Αριθ. Τεύχους: 200 Περιεχόμενα Περιεχόμενα Σχετικά με την εφημερίδα ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά... 2 Κατάργηση της υποβολής επικυρωμένων αντιγράφων... 3 Υπόμνηση της κατάργησης της υποχρέωσης υποβολής πρωτότυπων ή επικυρωμένων αντιγράφων εγγράφων...

Διαβάστε περισσότερα

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010

Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη. για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Τοποθέτηση Δημάρχου Γ. Πατούλη για τεχνικό πρόγραμμα 2010 Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι Η διοίκηση του Δήμου φέρνει σήμερα προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμαρουσίου για

Διαβάστε περισσότερα

Οι μαθητές της ομάδας λογοτεχνίας της βιβλιοθήκης ασχολήθηκαν με το έργο πέντε γυναικών συγγραφέων: Ζωρζ Σαρή, Λότη Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου,

Οι μαθητές της ομάδας λογοτεχνίας της βιβλιοθήκης ασχολήθηκαν με το έργο πέντε γυναικών συγγραφέων: Ζωρζ Σαρή, Λότη Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου, ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 1ΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΛΑΥΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2006-2007 Οι μαθητές της ομάδας λογοτεχνίας της βιβλιοθήκης ασχολήθηκαν με το έργο πέντε γυναικών συγγραφέων: Ζωρζ Σαρή, Λότη Πέτροβιτς- Ανδρουτσοπούλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Λ. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Λ ν.λ >/ ΑΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΣΠΑΝΟΣΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑ,2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή......1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Ελαιόλαδα, από το χθες στο σήμερα...3

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Προσοχή: Επειδή πολλοί χρήστες πιθανόν να μην έχουν εγκατεστημένη την κατάλληλη γραμματοσειρά για να διαβάσουν Αρχαία Ελληνικά, δίνουμε το κείμενο της εκφώνησης σκαναρισμένο και το υπόλοιπο σε μονοτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Κύπρο έχει οργανωθεί σε τομείς που υπόκεινται στις ακόλουθες ρυθμίσεις:

Η Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας στην Κύπρο έχει οργανωθεί σε τομείς που υπόκεινται στις ακόλουθες ρυθμίσεις: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΛΩΣΗ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΤΙΜΗΣΕΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Η ΡΑΕΚ θέτει και δημοσιεύει την παρούσα πρόταση ως προς τις αρχές και τη Μεθοδολογία που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΠΑ/ΕΠ-6489/2012

ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΠΑ/ΕΠ-6489/2012 Διεύθυνση Περιφέρειας Αττικής ΣΥΜΒΑΣΗ ΔΠΑ/ΕΠ-6489/2012 ΑΠΟΚΟΠΕΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΦΟΡΕΣ ΛΟΓΩ ΧΡΕΟΥΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΕΛΙΚΟΥ ΔΙΑΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άρθρο 1: Αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

και ενδυόμενος με θεία αγάπη την ποδιά του ιατρού έδενε με τα γυμνά του χέρια τις πληγές των πασχόντων και έπειτα τις ασπαζόταν.

και ενδυόμενος με θεία αγάπη την ποδιά του ιατρού έδενε με τα γυμνά του χέρια τις πληγές των πασχόντων και έπειτα τις ασπαζόταν. Κάθε φορά που πάμε να μιλήσουμε για το προνοιακό έργο της Εκκλησίας μας, ο νους μας σταματά στη λέξη «φιλανθρωπία», μια λέξη τόσο όμορφη αλλά και τόσο παρεξηγημένη. Όμορφη γιατί φιλανθρωπία σημαίνει αγάπη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας Α.Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρώτες βοήθειες και αντιλήψεις του πληθυσμού στους Νομούς Χανίων, Ηρακλείου, Λασιθίου και Μεσσηνίας ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ Δημητρακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο. Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο. Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης Γραφείο Τύπου Θεσσαλονίκη, 12 Απριλίου 2010 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ελλείψεις στο φορολογικό νομοσχέδιο Σοβαρές ελλείψεις στη νέα μορφή του φορολογικού νομοσχεδίου διαπιστώνει

Διαβάστε περισσότερα

Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Τ. Ε. Ι. ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΤΑ ΑΞΙΟΓΡΑΦΑ ΣΤΙΣ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΕΡΡΕΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271. Αγαπητέ κ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ Προς: Δημάρχους της Χώρας Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2013 Α.Π.:2271 Αγαπητέ κ. Δήμαρχε Σας στέλνω συνημμένη την μελέτη στελέχωσης του δήμου σας,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 10: Φιλοσοφική Συμβουλευτική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 10: Φιλοσοφική Συμβουλευτική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 10: Φιλοσοφική Συμβουλευτική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοπός ενότητας Θα εξετάσουμε πώς θα μπορούσαμε να αντιμετωπίσουμε βιοτικές καταστάσεις μέσα από τον κλάδο της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Τίτλος προγράμματος: «Ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης» Τάξη: Α Εκπαιδευτικός: Βασιλική Αντωνογιάννη Σχολικό έτος: 2013-14 Σύνολο μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Πρέσβη της Γαλλίας στην Κύπρο, κυρία Florent, Κύριε Επίτροπε Εθελοντισμού και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων κυρία Γενική Γραμματέας Ισότητας των

Κύριε Πρέσβη της Γαλλίας στην Κύπρο, κυρία Florent, Κύριε Επίτροπε Εθελοντισμού και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων κυρία Γενική Γραμματέας Ισότητας των Κύριε Πρέσβη της Γαλλίας στην Κύπρο, κυρία Florent, Κύριε Επίτροπε Εθελοντισμού και μη Κυβερνητικών Οργανώσεων κυρία Γενική Γραμματέας Ισότητας των Φύλων Κύριε Πρέσβη της Ελλάδας στην Κύπρο Κύριε Διευθυντή

Διαβάστε περισσότερα

1ο Γυμνάσιο Πατρών. Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010.

1ο Γυμνάσιο Πατρών. Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010. 1ο Γυμνάσιο Πατρών Ημερολόγιο Πολιτιστικού προγράμματος Σχολ. Έτος 2009-2010. Η επίδραση της Δυτικής- Αναγεννησιακής τέχνης στην εικονογραφία των Πατρών. Στόχοι του προγράμματος: Να έρθουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο Πέμπτο Εθνοπολιτισμική Ζωή και Εμπειρίες Ελληνικότητας των Ελληνοαυστραλών Εφήβων

Κεφάλαιο Πέμπτο Εθνοπολιτισμική Ζωή και Εμπειρίες Ελληνικότητας των Ελληνοαυστραλών Εφήβων Κεφάλαιο Πέμπτο Εθνοπολιτισμική Ζωή και Εμπειρίες Ελληνικότητας των Ελληνοαυστραλών Εφήβων Στο πλαίσιο του παρόντος κεφαλαίου εξετάζονται οι κοινές ενδοοικογενειακές δραστηριότητες και η γλωσσική αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΞΗΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ: ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ-ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: Δ/ΚΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΞΗΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ: ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ-ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: Δ/ΚΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΞΗΡΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ: ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ-ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ: Δ/ΚΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΔΕΥΑΜΒ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ - ΑΡΘΡΟ Σελίδα Κεφάλαιο Α' Αντικείμενο Γενικοί Όροι 1. Αντικείμενο του

Διαβάστε περισσότερα

O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Α Λυκείου Όνομα: Επώνυμο: Τμήμα: Ημερομηνία: 13.04.2014 Κείμενο Α O ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΕΦΗΒΟΥ ΓΙΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ Ανησυχώντας για την απειρία των παιδιών τους, που μπαίνουν στον κόσμο των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο Λύκειο Καισαριανής ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: Κείμενα Προβληματισμού

ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο Λύκειο Καισαριανής ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ: Κείμενα Προβληματισμού Τι θα πρέπει να λάβει υπόψη του ο νέος, πριν τελικά επιλέξει το επάγγελμα που θα ασκήσει Το επάγγελμα, είτε είναι λειτούργημα είτε όχι, έχει ζωτική σημασία για τον άνθρωπο. Συντελεί στην προσωπική του

Διαβάστε περισσότερα

Σύνταγμα, Εργασία και Συναφή Δικαιώματα ( Συνδικαλιστική Ελευθερία, Απεργία )

Σύνταγμα, Εργασία και Συναφή Δικαιώματα ( Συνδικαλιστική Ελευθερία, Απεργία ) Προπτυχιακή Εργασία Αθανασοπούλου Ιωάννα Σύνταγμα, Εργασία και Συναφή Δικαιώματα ( Συνδικαλιστική Ελευθερία, Απεργία ) ΕΙΣΑΓΩΓΗ -------------------- Ιστορικά Η Γέννηση του εργατικού δικαίου Η εργασία ως

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα

Σκοπός του παιχνιδιού. Περιεχόμενα Ένα συνεργατικό παιχνίδι μνήμης για 3 έως 6 παίκτες, 7 ετών και άνω. Ο Τομ σκαρφάλωσε στην κορυφή ενός δέντρου, για να δεί αν μπορούσε να ανακαλύψει κάτι. Κοιτάζοντας προς κάθε μεριά, είδε τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ (Τ.Ε.Ι.Κ.) ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ (ΣΤΕΓ) ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Φ.Π.) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ (Τ.Ε.Ι.Κ.) ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ (ΣΤΕΓ) ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Φ.Π.) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ (Τ.Ε.Ι.Κ.) ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ (ΣΤΕΓ) ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ (Φ.Π.) ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Συγκριτική αξιολόγηση μεθόδων συλλογής ελαιοκάρπου και

Διαβάστε περισσότερα

Οι 99 θέσεις του Ποταμιού

Οι 99 θέσεις του Ποταμιού Οι 99 θέσεις του Ποταμιού 1. Πνεύμα αλλαγών Οι κοινωνίες μπορούν και πρέπει να εξελίσσουν τους θεσμούς τους. Μέσα από αυτή την αλλαγή αλλάζουν οι άνθρωποι, ο κόσμος και η εικόνα των ανθρώπων για τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ISSN 1986-2709 Περιοδικόν εκδοθέν εν έτει 2011, περιέχει διηγήσεις ιστοριών Δοξασιών που αφορούσιν το χωρίον της Χλώρακας. Συγγραφέν υπό τού Κυριάκου

ISSN 1986-2709 Περιοδικόν εκδοθέν εν έτει 2011, περιέχει διηγήσεις ιστοριών Δοξασιών που αφορούσιν το χωρίον της Χλώρακας. Συγγραφέν υπό τού Κυριάκου ISSN 1986-2709 Περιοδικόν εκδοθέν εν έτει 2011, περιέχει διηγήσεις ιστοριών Δοξασιών που αφορούσιν το χωρίον της Χλώρακας. Συγγραφέν υπό τού Κυριάκου Ταπακούδη Τύποις Κ. Ταπακούδης Ιστοσελίδα: www.chlorakasefimerida.com

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια στις εργασίες κοπής μετάλλων

Ασφάλεια στις εργασίες κοπής μετάλλων Μάθημα 2.1 Ασφάλεια στις εργασίες κοπής μετάλλων 1.1 Εργασίες κοπής με χρήση φλόγας 1.1.1 Φιάλες αερίων Τα μέτρα ασφάλειας, συνδέονται με τη φύση του κάθε αερίου. Υπάρχουν όμως και ορισμένοι γενικοί κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Β.Ι.ΛΕΝΙΝ: ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΑΡΞΙΣΜΟ

Β.Ι.ΛΕΝΙΝ: ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΑΡΞΙΣΜΟ Β.Ι.ΛΕΝΙΝ: ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΡΞ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΑΡΞΙΣΜΟ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΙΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ Η διδασκαλία του Μαρξ προκαλεί σ' όλο τον πολιτισμένο κόσμο τη μεγαλύτερη εχθρότητα και το μίσος όλης της

Διαβάστε περισσότερα

(ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ)

(ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ) 1 ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΩΝ ΠΟΝΩΝ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ (ΜΕ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ) Η πραγματικότητα ξεπερνά και την πιο τολμηρή φαντασία. Επίκτητος Σοφός δεν είναι όποιος ξέρει πολλά, αλλά όποιος ξέρει χρήσιμα. Ηράκλειτος Οι

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή).

Φωτογραφία εξώφυλλου. Άποψη του Γκιαούρκιοϊ σήμερα. (Φωτ. Αντ. Μισυρλή). Η παρούσα έκδοση έγινε στο πλαίσιο της 2 ης Συνάντησης (21.9.2014 στη Θεσσαλονίκη) των συγγενών που προέρχονται από το Γενεαλογικό Δέντρο της οικογένειας με γενάρχες τους Φώτιο και Τριανταφυλλιά Παπαδημητρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η τοπική ιστορία και ο Πάνος Γ. Ροντογιάννης (1911-1996). Ο Νίκος Γ. Σβορώνος (1911-1989) και η κληρονομιά του.

Η τοπική ιστορία και ο Πάνος Γ. Ροντογιάννης (1911-1996). Ο Νίκος Γ. Σβορώνος (1911-1989) και η κληρονομιά του. Η τοπική ιστορία και ο Πάνος Γ. Ροντογιάννης (1911-1996). Ο Νίκος Γ. Σβορώνος (1911-1989) και η κληρονομιά του. Τριαντάφυλλος Ε. Σκλαβενίτης Ο 19ος αιώνας τέλειωσε χωρίς καμιά προσπάθεια σύνταξης συνθετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΥΡΙΟ-ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΚΟΥΡΙΟ-ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΟΥΡΙΟ-ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ Β`2 Καθηγήτρια: Μαρία Πουλιάου Χατζημιχαήλ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Γενική εισαγωγή...σελ.3 Ιστορική διαδρομή...σελ.4 Οικία Ευστόλιου...σελ.5 Θέατρο Κουρείου...σελ.6-7 Σεισμόπληκτη

Διαβάστε περισσότερα

Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014)

Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014) Μεσαία στρώματα της πόλης, διαδικασίες καταστροφής και δημιουργίας στην Ελλάδα την περίοδο των Μνημονίων (2009-2014) Αρανίτου Βάλια, επίκουρη καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης Η ανάπτυξη των μεσαίων στρωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Στην αρχή της Τετραβίβλου του ο Πτολεμαίος, ο μεγάλος αστρονόμος και γεωγράφος του 2ου αιώνα μ.χ. διαιρεί την επιστήμη των άστρων σε δύο μέρη. Με σημερινούς όρους το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΟΣ (ιστορικές και ιδεολογικές προσεγγίσεις εθνικής αυτογνωσίας)

ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΟΣ (ιστορικές και ιδεολογικές προσεγγίσεις εθνικής αυτογνωσίας) ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΟΣ (ιστορικές και ιδεολογικές προσεγγίσεις εθνικής αυτογνωσίας) Η συγκρότηση εθνικής ταυτότητος και αυτοσυνειδησίας ενός έθνους είναι μία πολύπλοκη και πολυσύνθετη διαδικασία, πολλές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΟΜΙΛΙΑ ΕΥΑΓ.ΜΠΑΣΙΑΚΟΥ, ΕΙΔΙΚΟΥ ΕΙΣΗΓΗΤΗ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 19.12.2000 _ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Κωνσταντίνος Γείτονας)_: Εδώ ήταν. Μισό λεπτό, κύριε Μπασιάκο, γιατί

Διαβάστε περισσότερα

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική

5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική Στρατηγική Διοίκηση και Διαχείριση της Απόδοσης 5 η Ενότητα Κουλτούρα και στρατηγική ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Έως τώρα έχουμε μιλήσει Κεφάλαιο 2: Σημαντική επιρροή του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

www.kapalearn.gr e-mail: info@kapalearn.gr ΚΟΡΙΝΘΟΥ 255, ΚΑΝΑΚΑΡΗ 101 ΤΗΛ. 2610 625.360, 2610 624.009, FAX 2610 625.366

www.kapalearn.gr e-mail: info@kapalearn.gr ΚΟΡΙΝΘΟΥ 255, ΚΑΝΑΚΑΡΗ 101 ΤΗΛ. 2610 625.360, 2610 624.009, FAX 2610 625.366 Α. Ο άνθρωπος, όπως υπογραμμίζει ο συγγραφέας, δεν είναι ρυθμιστής του κόσμου, παρά διαχειριστής του. Αυτή την παρεξήγηση, που ίσχυε για αιώνες, θέλησε να διαλύσει ο πανεπιστήμων άνθρωπος της Αναγέννησης,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΛΙΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΛΙΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΛΙΣΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κυρίες και κύριοι, καλώς ήλθατε στις Αποικίες! Για την ακρίβεια, την Αποικία. Μπορεί, βέβαια να πάρει τελικά το όνομά σας. Πως θα σας φαινόταν μια πόλη με το όνομά σας; Η αποικία,

Διαβάστε περισσότερα

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net

ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου δημοτικές εκλογές 2010 www.gia-tin-milo.net δημοτικές εκλογές 2010 ενεργοί πολίτες για τη Μήλο οι θέσεις μας Υποψηφιότητα Αντώνη Καβαλιέρου www.gia-tin-milo.net ενεργοί πολίτες για τη Μήλο www.gia-tin-milo.net info@gia-tin-milo.net akavalieros@gia-tin-milo.net

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ Διπλωματική Εργασία Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11)

Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11) Η γενοκτονία των Ποντίων 1 (11) H γη των µύθων Στα παράλια της άξενης θάλασσας που εκτείνεται πέρα από τα στενά του Βοσπόρου, Έλληνες πριν από σχεδόν 3.000 χρόνια έχτισαν φιλόξενες πολιτείεςκιβωτούς του

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ

ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΟΡΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΑ ΟΧΟΥ ΜΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΗΝ ΧΑΜΗΛΟΤΕΡΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ «ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΤΡΟΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΤΑΚΤΙΚΗ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ Δ.Σ. ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009

ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΤΑΚΤΙΚΗ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ Δ.Σ. ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ (ΠΟΕΔ) ΤΑΚΤΙΚΗ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΕΝΙΚΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΛΟΓΟΔΟΣΙΑ ΤΟΥ Δ.Σ. ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2008-2009 Δημήτρης Μικελλίδης Πρόεδρος ΠΟΕΔ Αγαπητοί συνεργάτες, Με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Β ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο Ενότητα 1.3 Η διεπιστημονικότητα στις κοινωνικές επιστήμες ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 1/9 Δεν εξελίσσονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟ Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μία σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με τα όσα αναλυτικά έχουν περιγραφεί στα προηγούμενα κεφάλαια της παρούσας μελέτης η κατασκευή του τμήματος «Βρύσες Ατσιπόπουλο», του Βόρειου Οδικού

Διαβάστε περισσότερα

Το τείχος του είναι πολυγωνικού σχήματος, με πέντε πύργους και πολλές μικρές πολεμίστρες. Το κάστρο είναι χωρισμένο σε τρία διαζώματα.

Το τείχος του είναι πολυγωνικού σχήματος, με πέντε πύργους και πολλές μικρές πολεμίστρες. Το κάστρο είναι χωρισμένο σε τρία διαζώματα. «ΒΑΡΟΥΣΙ. ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΟΝΕΙΡΟ;» Τα Τρίκαλα έγιναν γνωστά στο Πανελλήνιο, χάρη στην ιστορία του Σαρκαφλιά που περιγράφει σε κάποιο από τα τραγούδια του ο Βασίλης Τσιτσάνης: «Στα Τρίκαλα, στα δυο στενά, σκοτώσανε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ Προοίμιο Ο κώδικας δεοντολογίας του ΕΣΠΕΜ σκοπό έχει να κρατήσει υψηλά το κύρος του επαγγέλματος του μουσικοθεραπευτή στην Ελλάδα, να διαφυλάξει τους θεραπευόμενους από τυχόν μη δεοντολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2008

ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2008 ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2008 ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αρ. Πρωτ. 1023056 /1210/ΔΕ-Α' ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛ. ΕΛΕΓΧΩΝ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΠΟΛ. 1041 ΤΜΗΜΑΤΑ A, Β, Γ Ταχ. Δ/νση: Κ. Σερβίας 10

Διαβάστε περισσότερα