ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Β ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ Φεβρουάριος 2015 ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πλαίσιο εκπόνησης παραδοτέου Περιεχόμενο παραδοτέου ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών Εμπορικό ισοζύγιο Ισοζύγιο υπηρεσιών Ισοζύγιο εισοδημάτων Ισοζύγιο μεταβιβάσεων Εξέλιξη ελληνικών εξαγωγών Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών Προϊόντα Υπηρεσίες Κύριες αγορές διάθεσης των ελληνικών προϊόντων Γεωγραφική κατανομή εντός και εκτός ΕΕ Γεωγραφική κατανομή ανά χώρα ενδιαφέροντος Εμπορικό προφίλ χωρών ενδιαφέροντος Η ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Δημογραφικά χαρακτηριστικά δείγματος Αποτελέσματα έρευνας πεδίου ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 2

3 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Πλαίσιο εκπόνησης παραδοτέου Το Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη προσδιορισμού Αγορών Στόχων για τη στήριξη της υποβάλλεται στο πλαίσιο της από Σύμβασης μεταξύ της Εταιρείας Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών (ΕΑΤΑ ΑΕ) ως αναθέτουσας αρχής και της Κοινοπραξίας για το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων για την υλοποίηση του έργου «Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων». Το έργο χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΑΤΤΙΚΗ Το παρόν παραδοτέο αποτελεί την επικαιροποίηση της πρώτης μελέτης για την στήριξη της εξωστρέφειας, με στόχο την ενίσχυση του εξωστρεφούς προσανατολισμού των επιχειρήσεων που εδρεύουν εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Αθηναίων, μέσω της ανάδειξης των αγορών στόχων για τις οποίες καταγράφεται έντονη δυναμική και γόνιμες συνθήκες για την ανάπτυξη εξαγωγικής δραστηριότητας. 1.2 Περιεχόμενο παραδοτέου Την εισαγωγική ενότητα της μελέτης ακολουθεί η δεύτερη ενότητα, η οποία αποτυπώνει τα επικαιροποιημένα στοιχεία εξέλιξης και διάρθρωσης των ελληνικών εξαγωγών, με έμφαση στην περίοδο που η χώρα μας αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωζώνης. Παράλληλα, στο πλαίσιο της ίδιας ενότητας αποτυπώνεται η θέση της χώρας μας έναντι των κύριων εμπορικών της εταίρων, ενώ πραγματοποιείται και η συγκριτική αξιολόγηση των 5 αγορών στόχων όπως αυτές αναδείχθηκαν στο πλαίσιο της πρώτης έκδοσης της παρούσας μελέτης. Για την άντληση των απαιτούμενων στοιχείων χρησιμοποιήθηκαν επίσημες εθνικές και διεθνείς δευτερογενείς πηγές (ΕΛ.ΣΤΑΤ., Τράπεζα της Ελλάδος, Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, World Economic Forum, Eurostat, ECB, κλπ). Στην τρίτη ενότητα πραγματοποιείται η αποτύπωση των κυριότερων παραμέτρων που χαρακτηρίζουν την άσκηση εξαγωγικής δραστηριότητας στην Αθήνα. Για την άντληση των σχετικών στοιχείων πραγματοποιήθηκε έρευνα πεδίου, την περίοδο Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2015, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα επιχειρήσεων που εδρεύουν εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Αθηναίων. Προκειμένου να εξασφαλισθεί η αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος από τον πληθυσμό των επιχειρήσεων που εδρεύουν εντός των διοικητικών ορίων του δήμου Αθηναίων και να γενικευτούν τα συμπεράσματα στον ευρύτερο πληθυσμό, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της στρωματοποιημένης τυχαίας δειγματοληψίας, βάσει της οποίας ο πληθυσμός κατανεμήθηκε βάσει του κλάδου οικονομικής δραστηριότητας. Η κωδικοποίηση κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας έγινε βάσει Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 3

4 του αναθεωρημένου συστήματος NACE Rev.2 (το οποίο κατατάσσει τις επιχειρήσεις σε κατηγορίες Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας) και πραγματοποιήθηκε σε διψήφιο επίπεδο ανάλυσης. Η καταγραφή της εξαγωγικής δραστηριότητας εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Αθηναίων, επιδιώκεται μέσα από την εξέταση της πορείας μιας σειράς παραμέτρων, σημαντικών για την αξιολόγηση της εξωστρεφούς δραστηριότητας των αθηναϊκών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να προσδιορίσουν, μεταξύ άλλων, την πορεία της εξαγωγικής τους δραστηριότητας, τα κύρια προϊόντα που διαθέτουν στις διεθνείς αγορές, τους κύριους προορισμούς και τα βασικά μέσα προβολής και διάθεσης των προϊόντων τους. Παράλληλα, οι αθηναϊκές επιχειρήσεις κλήθηκαν να αξιολογήσουν τόσο τους παράγοντες που επηρεάζουν την τρέχουσα εξαγωγική τους δραστηριότητα, όσο και τα κίνητρα και τα προβλήματα που αντιμετώπισαν κατά την έναρξη της εξαγωγικής τους δραστηριότητας. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 4

5 2. ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΞΑΓΩΓΩΝ 2.1 Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας μας διαμορφώνεται σε αρνητικά επίπεδα καθ όλη τη μεταπολεμική περίοδο, καταγράφοντας ιδιαίτερα έντονες διακυμάνσεις. Εξειδικεύοντας, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στην Ελλάδα μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 90 διαμορφωνόταν μεταξύ 0% και 5% του ΑΕΠ, ενώ από το 2000 η κατάσταση επιδεινώθηκε αισθητά με το έλλειμμα το 2008 να αγγίζει στο 14% του ΑΕΠ. Συνέπεια των υψηλών και παρατεταμένων ελλειμμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (σε συνδυασμό με την διατήρηση ελλειμματικών κρατικών προϋπολογισμών) ήταν η συσσώρευση εξωτερικού χρέους σε μη διατηρήσιμα επίπεδα και η αδυναμία εξυπηρέτησης του. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αποδίδεται στο γεγονός ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας προήλθε κυρίως από την πλευρά της ζήτησης, καθώς η εγχώρια ζήτηση αγαθών και υπηρεσιών ξεπερνούσε το δυνητικό προϊόν της οικονομίας. Σε μικροοικονομικό επίπεδο ωστόσο, καθοριστικό παράγοντα επιδείνωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αποτέλεσε η φθίνουσα ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, με τους σχετικούς δείκτες να καταγράφουν -από την ένταξή της Ελλάδας στην ευρώ-ζώνη και μέχρι το μια σωρευτική απώλεια ανταγωνιστικότητας τιμών/κόστους της τάξεως του 20-25%. Ωστόσο, το 2010 η ελληνική οικονομία (έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες φθίνουσας πορείας) ξεκίνησε να αποκαθιστά την διεθνή της ανταγωνιστικότητα, με κύριο μοχλό ωστόσο τη μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Ως αποτέλεσμα της συνεχούς προσαρμογής της ελληνικής οικονομίας, το 2013 η χώρα μας ανέκτησε πλήρως την απώλεια της ανταγωνιστικότητας κόστους έναντι των εμπορικών της εταίρων. Η σταδιακή ανάκτηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας συνέβαλε θετικά στον περιορισμό του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας και στην σταδιακή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας. Εξειδικεύοντας, από το 2009 και μετά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών στη χώρα μας καταγράφει έντονα ανοδική τάση, με την συνολική προσαρμογή να αγγίζει τα 27 δις. (σε τρέχουσες τιμές). Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα πλέον επικαιροποιημένα στοιχεία, το 2013 (και για πρώτη φορά στη μεταπολεμική περίοδο) το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας διαμορφώθηκε σε οριακά θετικά επίπεδα ( 1,1 δισ. ήτοι το 0,6% του ΑΕΠ). Ο στόχος της διαμόρφωσης πλεονασματικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επιτυγχάνεται και για το 2014, καθώς σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία (Ιανουάριος Νοέμβριος), το πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας διαμορφώνεται σε ακόμα πιο υψηλά επίπεδα ( 2,5 δισ., έναντι 1,3 δισ. το αντίστοιχο διάστημα του 2013), σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 90%. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 5

6 Διάγραμμα 2-1: Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) Εμπορικό Ισοζύγιο Ισοζύγιο Εισοδημάτων Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών * Ισοζύγιο Υπηρεσιών Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (% ΑΕΠ) 16% 12% 8% 4% 0% -4% -8% -12% -16% -20% -24% -28% -32% *Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 ** Δεξιός Άξονας Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Εστιάζοντας στο τρέχον έτος (2014), η μηνιαία ανάλυση των επιμέρους μεγεθών που διαμορφώνουν το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας, αναδεικνύει την καίρια συμβολή του τουρισμού στην επίτευξη του σχετικού πλεονάσματος. Ειδικότερα, όπως διαφαίνεται και στο διάγραμμα που ακολουθεί, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας διαμορφώνεται σε θετικά επίπεδα αποκλειστικά την θερινή περίοδο, ως αποτέλεσμα των ιδιαίτερα αυξημένων ταξιδιωτικών εισπράξεων (λόγω της αυξημένης τουριστικής κίνησης) και της ευεργετικής τους επίδρασης στο ισοζύγιο Υπηρεσιών. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 6

7 4.000 Διάγραμμα 2-2: Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών 2014 (Ιανουάριος - Νοέμβριος, εκατ. ευρώ) Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 Απρ-14 Μαϊ-14 Ιουν-14 Ιουλ-14 Αυγ-14 Σεπ-14 Οκτ-14 Νοε-14 Εμπορικό Ισοζύγιο Ισοζύγιο Υπηρεσιών Ισοζύγιο Εισοδημάτων Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Συγκεντρωτικά, όπως προκύπτει από τα παραπάνω διαγράμματα, στους κύριους παράγοντες βελτίωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και επίτευξης σχετικού πλεονάσματος την τελευταία διετία περιλαμβάνεται: Η συρρίκνωση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 62% αθροιστικά από το 2009 και μετά, με συνέπεια το 2014 (έως το Νοέμβριο) να διαμορφωθεί στα 16,83 δισ. (ήτοι 9,3% του ΑΕΠ) Η αύξηση του πλεονάσματος στο ισοζύγιο υπηρεσιών κατά 11,7% αθροιστικά από το 2009 και μετά, με συνέπεια το 2014 (έως το Νοέμβριο) να διαμορφωθεί στα 19,14 δισ. (ήτοι 10,6% του ΑΕΠ) Η συρρίκνωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο εισοδημάτων κατά 76% αθροιστικά από το 2009 και μετά, με συνέπεια το 2014 (έως το Νοέμβριο) να διαμορφωθεί στα 2,6 δισ. (ήτοι 1,4% του ΑΕΠ) Η αύξηση του πλεονάσματος στο ισοζύγιο των μεταβιβάσεων κατά 2,4% αθροιστικά από το 2009 και μετά, με συνέπεια το 2014 (έως το Νοέμβριο) να διαμορφωθεί στα 2,8 δισ. (ήτοι 1,6% του ΑΕΠ) Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 7

8 Πίνακας 2-1: Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών, (εκατ. ευρώ) * Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τρέχουσες τιμές ΑΕΠ -2,7-7,8-7,6-10,1-9,9-2,4 0,6 1,4 Εμπορικό Ισοζύγιο Τρέχουσες τιμές ΑΕΠ -13,8-16,1-14,3-12,7-13,1-10,1-9,5-9,3 Ισοζύγιο Υπηρεσιών Τρέχουσες τιμές ΑΕΠ 5,0 6,4 8,0 6,0 7,0 7,8 9,3 10,6 Ισοζύγιο Εισοδημάτων Τρέχουσες τιμές ΑΕΠ -1,6-0,7-2,9-3,5-4,1-0,8-1,7-1,4 Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Τρέχουσες τιμές ΑΕΠ 7,7 2,6 1,6 0,1 0,3 0,7 2,5 1,6 * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Εμπορικό ισοζύγιο Η βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου της Ελλάδας αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την ενίσχυση των ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης στη χώρα και τον περιορισμό του δημοσιονομικού και του εξωτερικού της ελλείμματος. Καθ όλη την περίοδο αναφοράς το εμπορικό ισοζύγιο στη χώρα μας παραμένει σε αρνητικά επίπεδα, με το σχετικό έλλειμμα -σε τρέχουσες τιμές- να σημειώνει μέχρι και το 2008 συνεχή αύξηση, αγγίζοντας τα 44 δισ. (18,9% του ΑΕΠ). Έκτοτε, με την είσοδο της χώρας μας σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής, ξεκίνησε και η μείωση του εμπορικού της ελλείμματος με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 14,8%. Ως αποτέλεσμα το 2014 (έως το Νοέμβριο), το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο σημειώνει την χαμηλότερη τιμή της τελευταίας δεκαπενταετίας (16,83 δισ., ήτοι 9,3% του ΑΕΠ). Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 8

9 Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 Απρ-14 Μαϊ-14 Ιουν-14 Ιουλ-14 Αυγ-14 Σεπ-14 Οκτ-14 Νοε-14 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Διάγραμμα 2-3: Εμπορικό Ισοζύγιο, (εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) 0,0% -2,0% -4,0% -6,0% -8,0% -10,0% -12,0% -14,0% -16,0% -18,0% Iσοζύγιο καυσίµων Iσοζύγιο πλοίων Εμπορικό Ισοζύγιο (% ΑΕΠ) * Εµπορικό ισοζύγιο χωρίς καύσιµα και πλοία Εμπορικό Ισοζύγιο -20,0% * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 ** Δεξιός Άξονας Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Εστιάζοντας στο τρέχον έτος (2014), η μηνιαία ανάλυση των επιμέρους μεγεθών που διαμορφώνουν το εμπορικό ισοζύγιο δεν αναδεικνύει σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους, με εξαίρεση το ισοζύγιο καυσίμων το οποίο εμφανίζεται έντονα ελλειμματικό κυρίως τους θερμούς και ψυχρούς μήνες (Ιανουάριος, Ιούλιος Αύγουστος, Οκτώβριος-Νοέμβριος), λόγω αύξησης των καθαρών πληρωμών για αγορές καυσίμων. Αναφορικά με το εμπορικό ισοζύγιο των λοιπών προϊόντων (χωρίς καύσιμα και πλοία), δεν παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις, με το σχετικό έλλειμμα να διαμορφώνεται μεταξύ 600 και 800 εκατ.. 0 Διάγραμμα 2-4: Εμπορικό Ισοζύγιο 2014 (Ιανουάριος - Νοέμβριος, εκατ. ευρώ) Iσοζύγιο καυσίµων Εµπορικό ισοζύγιο χωρίς καύσιµα και πλοία Iσοζύγιο πλοίων Εμπορικό Ισοζύγιο Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 9

10 Στους βασικούς παράγοντες περιορισμού του εμπορικού ελλείμματος της χώρας την τελευταία εξαετία, περιλαμβάνεται: ο περιορισμός των εισαγωγών αγαθών (κυρίως εκτός καυσίμων και πλοίων), ως αποτέλεσμα της ύφεσης και της υποτονικότητας της εγχώριας κατανάλωσης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι εισαγωγές λοιπών αγαθών (εκτός καυσίμων και πλοίων) την τελευταία εξαετία μειώθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 9%. Ωστόσο, η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο περιόρισε την επίτευξη ανάλογου αποτελέσματος στο σύνολο των εισαγωγών της χώρας. η αύξηση των εξαγωγών αγαθών, ως αποτέλεσμα της αποκατάστασης της ανταγωνιστικότητας κόστους της οικονομίας και της σχετικής ανάκαμψης της εξωτερικής ζήτησης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι οι εξαγωγές πετρελαιοειδών την τελευταία εξαετία αυξήθηκαν με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του 15%, ενώ η σημαντική χαρακτηρίζεται και η αύξηση των εξαγωγών σε λοιπά αγαθά (+4% κατά μέσο όρο). Εξετάζοντας της διάρθρωση του εμπορικού ισοζυγίου (βάσει των επιμέρους ισοζυγίων), αναδεικνύεται το πρόβλημα της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας μας από το πετρέλαιο και της πίεσης που δέχεται το εμπορικό ισοζύγιο από τις εισαγωγές καυσίμων. Εξειδικεύοντας, μέχρι και το 2008 το έλλειμμα του ισοζυγίου καυσίμων της χώρας μας σημειώνει σταθερά ανοδική πορεία (κυρίως εξαιτίας της αναλογικά μεγαλύτερης αύξησης της αξίας των εισαγόμενων καυσίμων έναντι των εξαγόμενων πετρελαιοειδών), με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί στα 12,2 δισ.. Έκτοτε, η μείωση της εγχώριας κατανάλωσης και η μείωση της τιμής του πετρελαίου συνέβαλε στη μείωση της αξίας των εισαγόμενων καυσίμων, ενώ ιδιαίτερα σημαντική καταγράφεται και η αύξηση των εξαγωγών πετρελαιοειδών, κυρίως προς την Τουρκία. Ως αποτέλεσμα, το 2014 (έως το Νοέμβριο) το έλλειμμα στο ισοζύγιο καυσίμων διαμορφώνεται περίπου σε 7,53 δισ., αποτελώντας το 44,7% του εμπορικού ελλείμματος της χώρας και το 4,2% του ΑΕΠ. Το ισοζύγιο λοιπών αγαθών (χωρίς καύσιμα και πλοία) αποτελεί το έτερο σημαντικό συστατικό του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας. Η πορεία του κατά την περίοδο αναφοράς χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές ανάλογη του ισοζυγίου καυσίμων, καθώς η παρατηρούμενη συνεχής διόγκωση του ελλείμματος μέχρι και το 2008 (27,2 δισ. ) ως αποτέλεσμα της αναλογικά μεγαλύτερης αύξησης των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών, ανακόπηκε βίαια με την είσοδο της χώρας μας σε καθεστώς δημοσιονομικής προσαρμογής. Ως αποτέλεσμα το 2014 (έως το Νοέμβριο) το έλλειμμα στο ισοζύγιο λοιπών αγαθών διαμορφώθηκε περίπου σε 7,3 δισ., αποτελώντας το 43,3% του εμπορικού ελλείμματος της χώρας και το 4% του ΑΕΠ. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 10

11 Πίνακας 2-2: Εμπορικό Ισοζύγιο, (εκατ. ευρώ) * Εμπορικό Ισοζύγιο Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ -13,8-16,1-14,3-12,7-13,1-10,1-9,5-9,3 Ισοζύγιο Καυσίµων Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ - -2,2-3,4-3,9-5,3-5,3-4,2-4,2 Ισοζύγιο Πλοίων Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ ,4-1,6-1,6-0,5-0,8-1,1 Ισοζύγιο Χωρίς Καύσιµα/Πλοία Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ -13,8-13,9-10,5-7,2-6,2-4,3-4,4-4,0 * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Ισοζύγιο υπηρεσιών Αντίθετα με το εμπορικό ισοζύγιο, το ισοζύγιο υπηρεσιών διαμορφώνεται πλεονασματικό καθόλη την περίοδο αναφοράς, καταγράφοντας ωστόσο σημαντικές διακυμάνσεις. Εξειδικεύοντας, μέχρι και το 2004 το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών σημειώνει συνεχή αύξηση, με αποτέλεσμα να διαμορφωθεί στα 15,5 δισ. (8,3% του ΑΕΠ). Η τετραετία χαρακτηρίζεται από σχετική στασιμότητα, ενώ ιδιαίτερα σημαντική χαρακτηρίζεται η πτώση του πλεονάσματος το 2009, το οποίο διαμορφώθηκε σε 12,6 δισ. (ήτοι -26% έναντι του προηγούμενου έτους). Έκτοτε, το πλεόνασμα στο ισοζύγιο υπηρεσιών ακολουθεί ανοδική πορεία, με μέση ετήσια μεταβολή της τάξης του 8,7%. Ως αποτέλεσμα το 2014 (έως το Νοέμβριο) το ισοζύγιο υπηρεσιών διαμορφώνει πλεόνασμα της τάξης των 19,1 δισ. (ήτοι 10,6% του ΑΕΠ), ποσό που αντιστοιχεί στη μέγιστη τιμή της τελευταίας εικοσαετίας. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 11

12 Διάγραμμα 2-5: : Ισοζύγιο Υπηρεσιών, (εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) % % % 6% % 0 2% * 0% Μεταφορές Ταξιδιωτικό Λοιπές Υπηρεσίες Ισοζύγιο Υπηρεσιών Ισοζύγιο Υπηρεσιών (% ΑΕΠ) * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας ** Δεξιός Άξονας Εστιάζοντας στο τρέχον έτος (2014), η μηνιαία ανάλυση των επιμέρους μεγεθών που διαμορφώνουν το ισοζύγιο υπηρεσιών της χώρας, αναδεικνύει την καίρια συμβολή του τουρισμού στην επίτευξη ισχυρού πλεονάσματος, μέσω των ιδιαίτερα αυξημένων ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά τους θερινούς μήνες. Ειδικότερα, όπως διαφαίνεται και στο διάγραμμα που ακολουθεί, το ισοζύγιο υπηρεσιών της χώρας διαμορφώνεται σε θετικά επίπεδα καθόλη την περίοδο του έτους, σημειώνοντας ωστόσο ιδιαίτερα σημαντική άνοδο κατά την θερινή περίοδο, ως αποτέλεσμα της ιδιαίτερα αυξημένης τουριστικής κίνησης και της ευεργετικής της επίδρασης στο ταξιδιωτικό ισοζύγιο της χώρας. Αναφορικά με το ισοζύγιο μεταφορών, δεν παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις, με το σχετικό πλεόνασμα να διαμορφώνεται μεταξύ 500 και 800 εκατ.. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 12

13 Διάγραμμα 2-6: Ισοζύγιο Υπηρεσιών 2014 (Ιανουάριος - Νοέμβριος, εκατ. ευρώ) Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 Απρ-14 Μαϊ-14 Ιουν-14 Ιουλ-14 Αυγ-14 Σεπ-14 Οκτ-14 Νοε-14 Μεταφορές Ταξιδιωτικό Λοιπές Υπηρεσίες Ισοζύγιο Υπηρεσιών Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Εξετάζοντας τη διάρθρωση του ισοζυγίου υπηρεσιών (βάσει των επιμέρους ισοζυγίων), αποτυπώνεται γλαφυρά η σημαντική συνεισφορά του τουριστικού και του ναυτιλιακού τομέα στην επίτευξη θετικού αποτελέσματος στο ισοζύγιο υπηρεσιών, δεδομένου ότι το μεταφορικό και ταξιδιωτικό ισοζύγιο διαμορφώνει σχεδόν το 99% του πλεονάσματος υπηρεσιών της χώρας. Ειδικότερα, αξιοσημείωτη χαρακτηρίζεται η συνεχώς αυξανόμενη επίδραση του τουρισμού (όπως αποτυπώνεται στο ταξιδιωτικό πλεόνασμα) στη διαμόρφωση του ΑΕΠ της χώρας, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται το 2014 σε 6,3% (ήτοι 11,4 δις.) έναντι 2,7% το 1995 (ήτοι 2,1 δις). Αντίθετα, η εξέλιξη του ισοζυγίου μεταφορών (του έτερου σημαντικού συστατικού του ισοζυγίου υπηρεσιών της χώρας) χαρακτηρίζεται πιο ήπια, καθώς μετά τη βίαιη αναπροσαρμογή του σχετικού πλεονάσματος το 2009 (από 9,9 δισ. σε 7,3 δισ.) δεν καταγράφεται ανοδική τάση. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 13

14 Πίνακας 2-3: Ισοζύγιο Υπηρεσιών, (εκατ. ευρώ) * Ισοζύγιο Υπηρεσιών Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 5,0 6,4 8,0 6,0 7,0 7,8 9,3 10,6 Μεταφορές Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ -0,8 3,1 4,0 3,3 3,3 3,6 3,6 4,0 Ταξιδιωτικό Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 2,7 3,8 4,3 3,4 4,0 4,4 5,7 6,3 Λοιπές Υπηρεσίες Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 3,1-0,4-0,3-0,7-0,2-0,2 0,1 0,3 * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Ισοζύγιο εισοδημάτων Αναφορικά με τον τρίτο προσδιοριστικό παράγοντα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το ισοζύγιο εισοδημάτων διαμορφώνεται σε αρνητικά επίπεδα καθ όλη την περίοδο αναφοράς, σημειώνοντας και σε αυτή την περίπτωση έντονες διακυμάνσεις. Εξειδικεύοντας, η παρατηρούμενη τάση απαλοιφής του ελλείμματος στο ισοζύγιο εισοδημάτων αντιστράφηκε βίαια με την είσοδο της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, με αποτέλεσμα από 956 εκατ. το 2000 να διαμορφωθεί σε 10,64 δις το 2008, αγγίζοντας το 4,6% του ΑΕΠ. Η αισθητή μείωση των πληρωμών σε τόκους δανείων στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης του δημόσιο χρέους, αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράγοντα περιορισμού του ελλείμματος στο ισοζύγιο εισοδημάτων κυρίως από το 2011 και μετά, με αποτέλεσμα το 2014 (έως το Νοέμβριο) να διαμορφώνεται στα 2,6 δις αντιστοιχώντας στο 1,4% του ΑΕΠ. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 14

15 Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 Απρ-14 Μαϊ-14 Ιουν-14 Ιουλ-14 Αυγ-14 Σεπ-14 Οκτ-14 Νοε-14 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Διάγραμμα 2-7: : Ισοζύγιο Εισοδημάτων (εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) ,0% -0,5% -1,0% -1,5% -2,0% -2,5% -3,0% -3,5% -4,0% -4,5% -5,0% * Αμοιβές και μισθοί Τόκοι, μερίσματα, κέρδη Ισοζύγιο Εισοδημάτων Ισοζύγιο Εισοδημάτων (% ΑΕΠ) * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας ** Δεξιός Άξονας Εστιάζοντας στο τρέχον έτος (2014), η μηνιαία ανάλυση των επιμέρους μεγεθών που διαμορφώνουν το ισοζύγιο εισοδημάτων δεν αναδεικνύει σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια του έτους, με εξαίρεση τον 2 ο μηνά του έτους όπου οι αυξημένες καθαρές πληρωμές για τόκους δανείων από το EFSF και το ΔΝΤ είχαν ως αποτέλεσμα την διαμόρφωση έντονα ελλειμματικού ισοζυγίου. 100 Διάγραμμα 2-8: Ισοζύγιο Εισοδημάτων 2014 (Ιανουάριος - Νοέμβριος, εκατ. ευρώ) Αμοιβές και μισθοί Τόκοι, μερίσματα, κέρδη Ισοζύγιο Εισοδημάτων Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 15

16 Εξετάζοντας τη διάρθρωση του ισοζυγίου εισοδημάτων, τίθεται σαφές ότι τόσο η εξέλιξη όσο και το ύψος του σχετικού ελλείμματος διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τις πληρωμές τόκων. Ως αποτέλεσμα, η παρατηρούμενη αποκατάσταση της ισορροπίας στο ισοζύγιο εισοδημάτων από το 2011 και μετά οφείλεται κατά κύριο λόγο στη μείωση των καθαρών πληρωμών τόκων επί του δημοσίου χρέους, λόγω της εφαρμογής του PSI και της χρονικής μετάθεσης της καταβολής των τόκων. Αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων ήταν η κατά 6,5 δισ. μείωση των πληρωμών τόκων για το έτος 2012, η οποία συνέβαλε κατά 90% περίπου στη μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών για το ίδιο έτος. Την τελευταία διετία ( ) οι πληρωμές των τόκων έχουν σταθεροποιηθεί μεταξύ 5-6 δισ., με συνέπεια το έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών να εξακολουθεί να διαμορφώνεται σε χαμηλά επίπεδα (κάτω από το 20% του ΑΕΠ). Πίνακας 2-4: Ισοζύγιο Εισοδημάτων, (εκατ. ευρώ) * Ισοζύγιο Εισοδημάτων Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ -1,6-0,7-2,9-3,5-4,1-0,8-1,7-1,4 Αμοιβές και μισθοί Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 0,01 0,26 0,03-0,08-0,14-0,14-0,13-0,14 Τόκοι, μερίσματα, κέρδη Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ -1,6-1,0-3,0-3,4-4,0-0,7-1,6-1,3 * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Ισοζύγιο μεταβιβάσεων Το ισοζύγιο μεταβιβάσεων κυμάνθηκε πλεονασματικά καθ όλη την περίοδο αναφοράς, καταγράφοντας και σε αυτή την περίπτωση ιδιαίτερα έντονες διακυμάνσεις. Εξειδικεύοντας, τη στασιμότητα της περιόδου ακολούθησε περίοδος διαρκούς μείωσης του πλεονάσματος η οποία έληξε το Έκτοτε, με μοχλό την αύξηση των τρεχουσών μεταβιβαστικών εισπράξεων της γενικής κυβέρνησης (κυρίως εξαιτίας της μεταφοράς εσόδων της εθνικής κεντρικής τράπεζας), το σχετικό πλεόνασμα επανήλθε σε ανοδικά πορεία ανερχόμενο το 2014 (ως το Νοέμβριο) σε 2,8 δισ. (1,6% του ΑΕΠ). Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 16

17 Διάγραμμα 2-9: Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων (εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) ,0% 8,0% 7,0% 6,0% 5,0% 4,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% * Γενική Κυβέρνηση Λοιποί τομείς Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων (% ΑΕΠ) * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας ** Δεξιός Άξονας Εστιάζοντας στο τρέχον έτος (2014), η μηνιαία ανάλυση των επιμέρους μεγεθών που διαμορφώνουν το ισοζύγιο μεταβιβάσεων της χώρας, αναδεικνύει την καίρια συμβολή των μεταβιβαστικών εισπράξεων του τομέα της γενικής κυβέρνησης από την ΕΕ. Ειδικότερα, όπως διαφαίνεται και στο διάγραμμα που ακολουθεί, το ισοζύγιο μεταβιβάσεων της χώρας διαμορφώνεται σε θετικά επίπεδα καθόλη την περίοδο του έτους, εμφανίζοντας σημαντική διακύμανση, ως αποτέλεσμα των ιδιαίτερα αυξημένων εισπράξεων της Γενικής Κυβέρνησης (κυρίως μεταβιβάσεις από την Ε.Ε.) τους μήνες Φεβρουάριο, Ιούνιο και Νοέμβριο. Αναφορικά με το ισοζύγιο μεταβιβάσεων των λοιπών τομέων (εκτός της Γενικής Κυβέρνησης), αυτό διαμορφώνεται οριακά ελλειμματικό, χωρίς να παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 17

18 1.600 Διάγραμμα 2-10: Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων 2014 (Ιανουάριος - Νοέμβριος, εκατ. ευρώ) Ιαν-14 Φεβ-14 Μαρ-14 Απρ-14 Μαϊ-14 Ιουν-14 Ιουλ-14 Αυγ-14 Σεπ-14 Γενική Κυβέρνηση Λοιποί τομείς Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Οκτ-14 Νοε-14 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας Εξετάζοντας τη διάρθρωση του ισοζυγίου μεταβιβάσεων (βάσει των επιμέρους ισοζυγίων), αποτυπώνεται γλαφυρά η σημαντική συνεισφορά της Γενικής Κυβέρνησης στην επίτευξη θετικού αποτελέσματος, καθώς και η σημαντική υποχώρηση της επιρροής των λοιπών τομέων στη διαμόρφωση σχετικού πλεονάσματος. Πίνακας 2-5: Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων, (εκατ. ευρώ) * Ισοζύγιο Μεταβιβάσεων Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 7,7 2,6 1,6 0,1 0,3 0,7 2,5 1,6 Γενική Κυβέρνηση Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 4,8 1,1 0,9 0,1 0,4 0,7 2,2 1,4 Λοιποί τομείς Τρέχουσες τιμές % ΑΕΠ 2,9 1,5 0,7-0,1-0,1 0,01 0,3-0,1 * Ιανουάριος Νοέμβριος 2014 Πηγή: Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδας 2.2 Εξέλιξη ελληνικών εξαγωγών Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η αισθητή βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της χώρας την τελευταία πενταετία, είναι αποτέλεσμα (μεταξύ άλλων) και της θετικής επίδρασης που άσκησε η συνεχής ενίσχυση της αξίας των ελληνικών εξαγωγών. Εξειδικεύοντας, μετά την παρατηρούμενη υποχώρηση του 2009 (-20% έναντι του προηγούμενου έτους), η ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού των ελληνικών επιχειρήσεων (εξαιτίας της συρρίκνωσης της εγχώριας ζήτησης) Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 18

19 * Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της και η τόνωση της τουριστικής κίνησης (κυρίως την τελευταία διετία), είχε ως συνέπεια την αύξηση της αξίας των ελληνικών εξαγωγών με μέσο ετήσιο ρυθμό της τάξης του +5% περίπου (σε τρέχουσες τιμές). Ως αποτέλεσμα, η συνολική αξία των ελληνικών εξαγωγών το 2013 ανήλθε σε 50,5 δισ. (σε τρέχουσες τιμές) αποτελώντας περίπου το 28% του ΑΕΠ. Παράλληλα, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ελληνικές εξαγωγές καταγράφουν σημαντική ενίσχυση και το 2014 (51 δισ. έως το Νοέμβριο), σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 8,4% συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα του 2013, έχοντας παρασυρθεί κυρίως από την άνοδο του τουρισμού. Η εξέλιξη της αξίας των ελληνικών εξαγωγών από το 2000 και μετά (σε σταθερές τιμές για λόγους συγκρισιμότητας) καθώς και η κατανομή μεταξύ εμπορεύσιμων προϊόντων και υπηρεσιών, αποτυπώνεται στο διάγραμμα που ακολουθεί. Διάγραμμα 2-11: Αξία ελληνικών εξαγωγών (σταθερές τιμές 2005, εκατ. ευρώ, % ΑΕΠ**) % % 30% % 10% 0 0% Σύνολο εξαγωγών - Ελλάδα (% ΑΕΠ) Επιχειρηματικές Υπηρεσίες Προϊόντα Σύνολο εξαγωγών - ΕΕ 28 (% ΑΕΠ) * Α, Β & Γ Τρίμηνο 2014 Πηγή: Eurostat ** Δεξιός Άξονας Βάσει των ανωτέρω τίθεται σαφές ότι παρά την αύξηση της αξίας των ελληνικών εξαγωγών την τελευταία πενταετία, η χώρα μας εξακολουθεί να υπολείπεται των επιδόσεων που εμφάνιζε την διετία (σε απόλυτα μεγέθη). Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα μας από το 2009 και μετά, είναι εμφανές ότι οι ελληνικές εξαγωγές έχουν επιδείξει αξιόλογη ανθεκτικότητα. Το γεγονός αυτό αποτυπώνεται και κατά την εξέταση της αξίας των ελληνικών εξαγωγών ως προς το ΑΕΠ, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται το 2014 σε 34% (έναντι 23,4% το 2008). Παρά την παρατηρούμενη άνοδο ωστόσο, το ποσοστό των εξαγωγών της χώρας μας ως προς το ΑΕΠ εξακολουθεί να διαμορφώνεται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα συγκριτικά με τα λοιπά κράτη μέλη της ΕΕ, με την σχετική τάση ωστόσο να προεξοφλεί σταδιακή σύγκλιση. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 19

20 * Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Παράλληλα, εμφανής χαρακτηρίζεται και η σταδιακή αναδιάρθρωση των ελληνικών εξαγωγών καθόλη την περίοδο αναφοράς, με το μερίδιο των εμπορεύσιμων προϊόντων να ενισχύεται σημαντικά έναντι των αντίστοιχων υπηρεσιών. Ειδικότερα, το 2004 το 60% της αξίας των ελληνικών εξαγωγών προερχόταν από εισπράξεις για την παροχή εμπορεύσιμων υπηρεσιών, ενώ μόλις το 40% αφορούσε την πώληση προϊόντων στις ξένες αγορές. Έκτοτε, η συνεχής ενίσχυση της αξίας των εξαγόμενων προϊόντων (έναντι της σχετικής στασιμότητας των εισπράξεων από εμπορεύσιμες υπηρεσίες) είχε ως αποτέλεσμα την αντίστοιχη ενίσχυση του σχετικού μεριδίου, με αποτέλεσμα το 2014 να συμμετέχουν πλέον ισότιμα στη διαμόρφωση της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών. 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Διάγραμμα 2-12: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ( ) Προϊόντα Επιχειρηματικές Υπηρεσίες * Α, Β & Γ Τρίμηνο 2014 Πηγή: Eurostat Ωστόσο, παρά την εξισορρόπηση του «χαρτοφυλακίου» των ελληνικών εξαγωγών (μεταξύ εμπορεύσιμων προϊόντων και υπηρεσιών), η συμμετοχή της χώρας στις παγκόσμιες εξαγωγές προϊόντων εξακολουθεί να παραμένει αισθητά πιο περιορισμένη συγκριτικά με τις υπηρεσίες. Εξειδικεύοντας, το μερίδιο της χώρας στις παγκόσμιες εξαγωγές εμπορεύσιμων προϊόντων (σε όρους αξίας) διαμορφώνεται σε ιδιαίτερα χαμηλά αλλά σταθερά επίπεδα καθ όλη την περίοδο αναφοράς (περίπου 0,2%), ενώ σε αισθητά πιο υψηλά επίπεδα διαμορφώνεται το αντίστοιχο μερίδιο στις υπηρεσίες, σημειώνοντας ωστόσο συνεχή υποχώρηση (από 1,3% το 2000 σε 0,8% το 2013). Η πτωτική πορεία του μεριδίου των υπηρεσιών έχει επηρεάσει αντίστοιχα τη συμμετοχή της χώρας στη διαμόρφωση του συνόλου των παγκόσμιων εξαγωγών (προϊόντων και υπηρεσιών), η οποία διαμορφώνεται στα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα του 0,29% (έναντι 0,38% το 2000). Συγκριτικά με τις οικονομίες της νότιας Ευρώπης, η Ελλάδα υπολείπεται αισθητά στη διαμόρφωση των παγκόσμιων Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 20

21 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της εξαγωγών έναντι των πλέον ανταγωνιστικών οικονομιών (Ισπανία, Ιταλία), ενώ κινείται στα ίδια επίπεδα με την Πορτογαλία. Η εν λόγω κατάσταση αποτυπώνεται και σε όρους παγκόσμιας κατάταξης (σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου), με τη χώρα μας να καταλαμβάνει το 2013 την 62 η θέση στη σχετική λίστα με τις χώρες-εξαγωγείς εμπορεύσιμων προϊόντων και την 32 η θέση στην αντίστοιχη λίστα των υπηρεσιών. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η Ιταλία κατέχει την 12 η και 14 η θέση αντίστοιχα, η Ισπανία την 17 η και 9 η θέση αντίστοιχα, και η Πορτογαλία την 54 η και 35 η θέση αντίστοιχα. Διάγραμμα 2-13: Εξέλιξη μεριδίου ελληνικών εξαγωγών στο σύνολο των παγκόσμιων εξαγωγών( ) 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0,0% Σύνολο Εξαγωγών - Ελλάδα Προϊόντα Επιχειρηματικές Υπηρεσίες Σύνολο Εξαγωγών - Ισπανία Σύνολο Εξαγωγών - Ιταλία Σύνολο Εξαγωγών - Πορτογαλία Παγκόσμια κατάταξη χωρών - εξαγωγέων (2013) Χώρα Ελλάδα Ιταλία Ισπανία Πορτογαλία Ranking Μερίδιο Ranking Μερίδιο Ranking Μερίδιο Ranking Μερίδιο Εμπορεύσιμα προϊόντα 62 0,16% 12 2,8% 17 1,7% 54 0,3% Εμπορεύσιμες υπηρεσίες 32 0,81% 14 2,4% 9 3,2% 35 0,6% Σύνολο 49 0,29% 19 2,7% 27 2,0% 37 0,4% Πηγή: Eurostat, WTO, Observatory of economic complexity Επεκτείνοντας την ανάλυση ανά κατηγορία προϊόντος (σύμφωνα με το Harmonized System Codes), ιδιαίτερα δυναμική χαρακτηρίζεται η συμμετοχή της χώρας στη διαμόρφωση των παγκόσμιων εξαγωγών σε γουνοδέρματα και γουναρικά (HS 43), με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται σε 3,2% (ήτοι $ 412,45 εκατ.), καταλαμβάνοντας την 7 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης. Ακολουθεί με μερίδιο της τάξης του 1,9% η κατηγορία των αγροτικών ειδών διατροφής (HS 20), η οποία εμφανίζει αισθητά υψηλότερη αξία σε απόλυτα μεγέθη ($ 1,16 δισ.) καταλαμβάνοντας την 16 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης. Παράλληλα, η χώρα μας συμμετέχει στη διαμόρφωση του 1,3% των παγκόσμιων εξαγωγών σε βαμβάκι, καταλαμβάνοντας την 22 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης, Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 21

22 ενώ αντίστοιχο είναι το μερίδιο και στα ζωικά και φυτικά λίπη και έλαια (καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την 24 η θέση). Με μερίδιο άνω του 1% ακολουθούν τα πλεκτά υφάσματα (HS 60) και τα φρούτα (HS 08), καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την 22 η και 29 η θέση στην παγκόσμια κατάταξη. Πίνακας 2-6: Ελληνικά προϊόντα με σημαντικό μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές (2013) HS Code Περιγραφή Μέση απόσταση από Αξία (εκατ. Μερίδιο Ranking χώρες / εισαγωγούς $) (%) (km) 43 Furskins and artificial fur, manufactures thereof 412,45 3, Vegetable, fruit, nut, etc food preparations 1.165,85 1, Cotton 520,64 1, Animal,vegetable fats and oils, cleavage products, etc 594,00 1, Knitted or crocheted fabric 1.103,17 1, Edible fruit, nuts, peel of citrus fruit, melons 1.574,43 1, Tobacco and manufactured tobacco substitutes 580,03 0, Salt, sulphur, earth, stone, plaster, lime and cement 806,97 0, Pharmaceutical products 730,28 0, Clocks and watches and parts thereof 549,70 0, Dairy products, eggs, honey, edible animal product nes 131,45 0, Aluminium and articles thereof ,96 0, Arms and ammunition, parts and accessories thereof 119,88 0, Toys, games, sports requisites 204,93 0, Wadding, felt, nonwovens, yarns, twine, cordage, etc 225,41 0, Fish, crustaceans, molluscs, aquatic invertebrates nes 27,73 0, Edible vegetables and certain roots and tubers 664,63 0, Mineral fuels, oils, distillation products, etc 1.391,99 0, Lac, gums, resins, vegetable saps and extracts nes 26,56 0, Tanning, dyeing extracts, tannins, derivs,pigments etc 223,11 0, Stone, plaster, cement, asbestos, mica, etc articles 228,17 0, Works of art, collectors pieces and antiques 197,70 0, Silk 147,20 0, Commodities not elsewhere specified 176,33 0, Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 22

23 21 Miscellaneous edible preparations 13,56 0, Lead and articles thereof 495,35 0, Copper and articles thereof 273,75 0, Pulp of wood, fibrous cellulosic material, waste etc 93,34 0, Articles of apparel, accessories, knit or crochet 231,46 0, Manmade filaments 113,18 0, Special woven or tufted fabric, lace, tapestry etc 161,68 0, Beverages, spirits and vinegar 504,01 0, Cereal, flour, starch, milk preparations and products 1.200,31 0, Printed books, newspapers, pictures etc 6,79 0, Essential oils, perfumes, cosmetics, toileteries 634,09 0, Cereals 74,23 0, Miscellaneous articles of base metal 112,32 0, Fertilizers ,50 0, Soaps, lubricants, waxes, candles, modelling pastes 56,65 0, Photographic or cinematographic goods 699,38 0, Umbrellas, walking-sticks, seat-sticks, whips, etc 45,25 0, Articles of iron or steel 52,59 0, Miscellaneous chemical products 18,28 0, Plastics and articles thereof 154,58 0, Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών Όπως αναφέρθηκε και στην προηγούμενη ενότητα, κατά την τελευταία δεκαετία παρατηρείται σταδιακή αναδιάρθρωση των ελληνικών εξαγωγών, με το μερίδιο των εμπορεύσιμων προϊόντων να ενισχύεται σημαντικά έναντι των αντίστοιχων υπηρεσιών, με αποτέλεσμα το 2014 να συμμετέχουν πλέον ισότιμα στη διαμόρφωση της συνολικής αξίας των ελληνικών εξαγωγών. Στο πλαίσιο της παρούσας ενότητας επιχειρείται η αποτύπωση της διάρθρωσης τόσο των εμπορεύσιμων προϊόντων όσο και των εμπορεύσιμων υπηρεσιών Προϊόντα Σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων του International Trade Centre (ITC) για την Ελλάδα, η κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης καταλαμβάνει διαχρονικά το μεγαλύτερο μερίδιο επί του συνόλου των εμπορεύσιμων αγαθών που παράγονται στη χώρα μας και διατίθενται στις διεθνής αγορές. Ειδικότερα, μέχρι και το 2010 το μερίδιο των προϊόντων μεταποίησης κυμαινόταν μεταξύ Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 23

24 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της 60% και 70%, ενώ από το 2011 το ποσοστό αυτό μειώνεται εξαιτίας της εντυπωσιακής ανόδου των πετρελαιοειδών. Ως αποτέλεσμα, το 2013 το 82% των σχετικών εξαγωγών της χώρας (σχεδόν 22,5 εκατ. σε τρέχουσες τιμές) αφορούν προϊόντα μεταποίησης και πετρελαιοειδή, με τα σχετικά μερίδια να επιμερίζονται ισότιμα (40,4% και 41,7% αντίστοιχα, ήτοι ). Την τρίτη θέση καταλαμβάνουν διαχρονικά τα αγροτικά προϊόντα τρόφιμα, με το σχετικό μερίδιο να κυμαίνεται καθόλη την περίοδο αναφοράς κάτω από 25%, ανερχόμενο το 2013 σε 17,9% (σχεδόν 5 εκατ. σε τρέχουσες τιμές). Διάγραμμα 2-14: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων Προϊόντα Μεταποίησης 40,4% Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα 17,9% Ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα 41,7% 100% 80% 60% 40% 20% 0% Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Προϊόντα Μεταποίηση ς Ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Η σημαντική ενίσχυση των εξαγωγών σε πετρελαιοειδή αποτυπώνεται ανάγλυφα και κατά την εξέταση της μέσης ετήσιας μεταβολής σε όρους αξίας πωλήσεων, με το σχετικό ποσοστό την περίοδο να διαμορφώνεται σε 17,7%, εξαιτίας κυρίως της ανόδου που σημειώνουν την τελευταία τριετία. Ενίσχυση σημειώνει και η κατηγορία των αγροτικών προϊόντων τροφίμων (4,8% κατά μέσο όρο και με σημαντικές διακυμάνσεις καθόλη την περίοδο αναφοράς), ενώ η κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης σημειώνει την πλέον ασθενική ανάπτυξη (3,6%), έχοντας επηρεαστεί κυρίως από τη σημαντική συρρίκνωση των εξαγωγών το 2009 (-20% έναντι του 2008). Διάγραμμα 2-15: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων ( , μέση ετήσια μεταβολή) Προϊόντα Μεταποίησης; 3,6% Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα 4,8% Ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα; 17,7% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 24

25 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Λαμβάνοντας υπόψη το σημαντικό μερίδιο των προϊόντων μεταποίησης και δεδομένου ότι στην εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνονται 70 διψήφιοι HS κωδικοί προϊόντος (έναντι μόλις τριών στην κατηγορία των πετρελαιοειδών), η περεταίρω ανάλυση της εν λόγω κατηγορίας προϊόντων κρίνεται επιβεβλημένη. Εξειδικεύοντας, το 2013 η ευρύτερη κατηγορία των πλαστικών/χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων αποτελεί σχεδόν το 27% (ήτοι σχεδόν 3 εκατ.) των εξαγόμενων προϊόντων μεταποίησης, σημειώνοντας συνεχή ενίσχυση της θέσης τους έναντι των λοιπών κατηγοριών. Τη δεύτερη θέση (24% ήτοι 2,7 εκατ.) καταλαμβάνουν τα μεταλλικά προϊόντα, σημειώνοντας έντονες διακυμάνσεις καθόλη την περίοδο αναφοράς(με ανοδική τάση), ενώ σε σταθερά επίπεδα διαμορφώνεται διαχρονικά το μερίδιο του ηλεκτρονικού & μηχανολογικού εξοπλισμού (18,4% το 2013, ήτοι 2,7 εκατ.). Σημαντική υποχώρηση σημειώνει η κατηγορία των ειδών ένδυσης & κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, καταλαμβάνοντας πλέον την 4 η θέση με μερίδιο της τάξης του 15,5% (έναντι 33% το 2000) και αξία πωλήσεων 1,7 εκατ. Διάγραμμα 2-16: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων μεταποίησης Λοιπά προϊόντα 15,1% Ηλεκτρονικός & Μηχανολογικό ς Εξοπλισμός 18,4% Μεταλλικά Προϊόντα 24,1% Πλαστικά/Χημι κά - Φαρμακευτικά 26,9% Είδη ένδυσης - Κλωστοϋφαντ ουργικά προϊόντα 15,5% 100% 80% 60% 40% 20% 0% Λοιπά προϊόντα Είδη ένδυσης - Κλωστοϋφαντουρ γικά προϊόντα Ηλεκτρονικός & Μηχανολογικός Εξοπλισμός Πλαστικά/Χημικά - Φαρμακευτικά Μεταλλικά Προϊόντα Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Η παρατηρούμενη υποχώρηση των ελληνικών εξαγωγών σε είδη ένδυσης και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα καθόλη την περίοδο αναφοράς αντικατοπτρίζεται και σε όρους μέσης ετήσιας μεταβολής, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται σε αρνητικά επίπεδα (-2,7%). Σημειώνεται ότι η εν λόγω ομάδα προϊόντων αποτελεί τη μοναδική κατηγορία που σημειώνει υποχώρηση σε όρους αξίας πωλήσεων από το 2000 και μετά. Την πλέον έντονα ανοδική πορεία (7,3% μέση ετήσια μεταβολή) σημειώνει η ευρύτερη κατηγορία των πλαστικών/χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων, γεγονός που ερμηνεύει και την ενίσχυση του σχετικού της μεριδίου. Ακολουθεί η κατηγορία των μεταλλικών προϊόντων με μέση ετήσια μεταβολή της τάξης του +5,8%, καθώς και η κατηγορία των λοιπών προϊόντων (+5,6%). Η κατηγορία του ηλεκτρονικού και μηχανολογικού εξοπλισμού σημειώνει τη μικρότερη ενίσχυση σε όρους αξίας εξαγωγών (+3,4% κατά μέσο όρο), ενώ το γεγονός ότι διαμορφώνεται στα ίδια επίπεδα με το σύνολο των προϊόντων μεταποίησης συντέλεσε στη διαμόρφωση του σχετικού μεριδίου σε σταθερά επίπεδα καθόλη την περίοδο αναφοράς. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 25

26 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Διάγραμμα 2-17: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων μεταποίησης ( , μέση ετήσια μεταβολή) Είδη ένδυσης - Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα; -2,7% Ηλεκτρονικός & Μηχανολογικός Εξοπλισμός; 3,4% Λοιπά προϊόντα; 5,6% Μεταλλικά Προϊόντα; 5,8% Πλαστικά/Χημικά - Φαρμακευτικά 7,3% Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Υπηρεσίες Στον τομέα των υπηρεσιών, οι κατηγορίες των μεταφορών και των ταξιδιωτικών υπηρεσιών διαμορφώνουν διαχρονικά τη συντριπτική πλειοψηφία σε όρους αξίας πωλήσεων (περίπου 90%), με τα σχετικά μερίδια να επιμερίζονται σε γενικές γραμμές ισότιμα. Ειδικότερα, μέχρι και το 2010 το μερίδιο των ταξιδιωτικών υπηρεσιών σημείωσε συνεχή υποχώρηση έναντι των μεταφορών, με τα σχετικά μερίδια να διαμορφώνονται το εν λόγω έτος σε 34% και 54% αντίστοιχα. Την τελευταία τριετία ωστόσο η υποχώρηση στις υπηρεσίες μεταφορών και η ενίσχυση (ειδικά το 2013) των ταξιδιωτικών υπηρεσιών είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή σύγκλιση των αντίστοιχων μεριδίων, με αποτέλεσμα το 2013 να διαμορφώνονται στα ίδια επίπεδα (43%). Διάγραμμα 2-18: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα Υπηρεσιών Λοιπές Υπηρεσίες 12,9% 100% 80% Μεταφορές Ταξιδιωτικές Υπηρεσίες 43,6% Μεταφορές 43,5% 60% 40% 20% Ταξιδιωτικές Υπηρεσίες Λοιπές Υπηρεσίες 0% Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 26

27 Η ενίσχυση των μεταφορών αποτυπώνεται ανάγλυφα και κατά την εξέταση της μέσης ετήσιας μεταβολής σε όρους αξίας πωλήσεων, με το σχετικό ποσοστό την περίοδο να διαμορφώνεται σε 2,4%, εξαιτίας κυρίως της ανόδου που καταγράφεται τα πρώτα 10 έτη της περιόδου αναφοράς. Ενίσχυση σημειώνει και η κατηγορία των ταξιδιωτικών υπηρεσιών, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται σε αισθητά πιο χαμηλά επίπεδα (1,4%), εξαιτίας κυρίως της ανόδου που καταγράφεται την τελευταία τριετία. Την πλέον σημαντική ενίσχυση (3,8%) σημειώνει η κατηγορία των λοιπών υπηρεσιών, χωρίς ωστόσο να έχει συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ισχυρού μεριδίου στο σύνολο των υπηρεσιών (από 10,6% το 2000 σε 12,9% το 2013). Διάγραμμα 2-19: Διάρθρωση ελληνικών εξαγωγών ανά ομάδα Υπηρεσιών ( , μέση ετήσια μεταβολή) Ταξιδιωτικές Υπηρεσίες 1,4% Μεταφορές; 2,4% Λοιπές Υπηρεσίες; 3,8% Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat 2.4 Κύριες αγορές διάθεσης των ελληνικών προϊόντων Γεωγραφική κατανομή εντός και εκτός ΕΕ Στο πλαίσιο της παρούσας επιχειρείται η ανάλυση των εξαγωγών ελληνικών προϊόντων (σε όρους αξίας), όπως κατανέμονται εντός και εκτός των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάλυση αφορά το σύνολο των κρατών μελών (ΕΕ 27), ενώ εξειδικεύεται και στα 15 1 κράτη που αποτελούν μέλη της ΕΕ πριν από το Βάσει της επεξεργασίας των στοιχείων από το 2000 και μετά, προκύπτει ότι η πλειοψηφία (>50%) των ελληνικών εξαγωγών (σε όρους αξίας προϊόντων), καταλήγει στις αγορές των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ -27). Εξετάζοντας ωστόσο τη σχετική τάση προκύπτει συνεχής υποχώρηση του σχετικού μεριδίου, ως αποτέλεσμα της σταδιακής επέκτασης των ελληνικών εξαγωγών στις αγορές της Ασίας (κυρίως Τουρκία και Ρωσία), της Β. Αφρικής (κυρίως Λιβύη και Αίγυπτος) και της Αμερικανικής Ηπείρου (κυρίως Η.Π.Α.). Ως αποτέλεσμα, παρά τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 2004 και μετά, το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών (σε όρους αξίας προϊόντων) προς την εν λόγω αγορά υποχωρεί συνεχώς, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται το 2013 σε 46% (από 62% το 2000 και 67% το 2004). 1 Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία, Η.Β. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 27

28 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Εξαλείφοντας την επίδραση που επιφέρει η διεύρυνση της Ε.Ε. κατά την περίοδο αναφοράς, η τάση καταγράφεται αντίστοιχη με το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών στις αγορές των 15 κρατών μελών της ΕΕ να διαμορφώνεται το 2013 σε 31% (από 47,3% το 2000). Διάγραμμα 2-20: Κατανομή ελληνικών εξαγωγών προϊόντων εντός και εκτός ΕΕ ( ) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ΕΕ - 15 Εντός ΕΕ - 15 Εκτός ΕΕ % 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% ΕΕ - 27 Εντός ΕΕ - 27 Εκτός ΕΕ Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Εξειδικεύοντας την ανάλυση ανά κατηγορία προϊόντος, προκύπτει ότι καθόλη την περίοδο αναφοράς η συντριπτική πλειοψηφία των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων (70% - 75%) διατίθεται στις αγορές των 27 κρατών μελών της ΕΕ, με το σχετικό μερίδιο να μην σημειώνει αξιοσημείωτες διακυμάνσεις. Αντίστοιχη σε γενικές γραμμές χαρακτηρίζεται και η τάση στην κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης, με τα σχετικά μερίδια ωστόσο να κινούνται σε ελαφρώς πιο χαμηλά επίπεδα (60% - 70%). Αναφορικά με την κατηγορία των πετρελαιοειδών, η πλειοψηφία των ελληνικών εξαγωγών απορροφάται από αγορές εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (μεταξύ των οποίων η Τουρκία, η Λιβύη, ο Λίβανος και η Αίγυπτος), με το σχετικό μερίδιο να σημειώνει διαρκή ενίσχυση καθόλη την περίοδο αναφοράς (από 68% το 2000 σε 80% το 2013). Διάγραμμα 2-21: Κατανομή ελληνικών εξαγωγών ανά κατηγορία προϊόντος, εντός και εκτός ΕΕ 27 (2001,2013) 100% 80% 60% 40% 20% 0% Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Εκτός ΕΕ 27 Eντός ΕΕ 27 Πηγή: Eurostat Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 28

29 Εστιάζοντας την ανάλυση στα προϊόντα μεταποίησης (δεδομένου ότι στην εν λόγω κατηγορία περιλαμβάνονται 70 κωδικοί προϊόντος) δεν καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις στις επιμέρους υπό-κατηγορίες, με την πλειοψηφία των σχετικών εξαγωγών να διοχετεύονται στις αγορές των 27 κρατών μελών της Ε.Ε. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία, το υψηλότερο ποσοστό (71%) εξαγωγών προς την ΕΕ 27 εμφανίζει η κατηγορία των πλαστικών/χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων, με το σχετικό μερίδιο να μην σημειώνει αξιοσημείωτες διακυμάνσεις κατά την περίοδο αναφοράς. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει ότι η παρατηρούμενη αύξηση της αξίας των εξαγωγών για την εν λόγω κατηγορία προϊόντων (όπως προκύπτει σύμφωνα με την προηγούμενη ενότητα) επιμερίζεται ανάλογα μεταξύ των δυο υπό εξέταση γεωγραφικών ομάδων καθόλη την περίοδο αναφοράς. Αντίστοιχα υψηλό διαμορφώνεται το μερίδιο των εξαγωγών προς την ΕΕ-27 για την κατηγορία των μεταλλικών προϊόντων σημειώνοντας ωστόσο συνεχή υποχώρηση καθόλη την περίοδο αναφοράς (71% το 2000 σε 63% το 2013), γεγονός που υποδηλώνει ότι η παρατηρούμενη αύξηση της αξίας των εξαγωγών για την εν λόγω κατηγορία προϊόντων απορροφάται κυρίως από αγορές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντίστοιχη καταγράφεται και η τάση στην κατηγορία του ηλεκτρονικού και μηχανολογικού εξοπλισμού, με τα σχετικά μερίδια ωστόσο να διαμορφώνονται σε αισθητά πιο χαμηλά επίπεδα (από 60% το 2000 σε 54% το 2013). Τέλος, αναφορικά με την κατηγορία των ειδών ένδυσης και των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων, παρατηρείται ιδιαίτερα σημαντική υποχώρηση του μεριδίου των εξαγωγών προς τις αγορές της ΕΕ- 27, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται το 2013 σε 54% (έναντι 74,5% το 2000). Παράγοντα υποχώρησης του σχετικού μεριδίου αποτελεί η πολύ σημαντική μείωση (σε όρους αξίας) των εξαγωγών προς την εν λόγω αγορά, γεγονός που συνετέλεσε στην συνολική πτώση των εξαγωγών της συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων (όπως προκύπτει σύμφωνα με την προηγούμενη ενότητα). Διάγραμμα 2-22: Κατανομή ελληνικών εξαγωγών προϊόντων μεταποίησης εντός και εκτός ΕΕ 27 (2001,2013) 100% 80% 60% 40% 20% 0% Πλαστικά/Χημικά - Φαρμακευτικά Είδη ένδυσης - Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα Μεταλλικά Προϊόντα Ηλεκτρονικός & Μηχανολογικός Εξοπλισμός Λοιπά προϊόντα Εκτός ΕΕ 27 Eντός ΕΕ 27 Πηγή: Eurostat Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 29

30 2.4.2 Γεωγραφική κατανομή ανά χώρα ενδιαφέροντος Εστιάζοντας την ανάλυση σε επίπεδο χώρας, το 2013 προκύπτει ότι σχεδόν το ήμισυ της αξίας των ελληνικών εξαγωγών προϊόντων (47%) απορροφήθηκε από 11 αγορές χώρες. Το μεγαλύτερο μερίδιο (11,7%) αντιστοιχεί στην αγορά της Τουρκίας, ως αποτέλεσμα της απορρόφησης του 20% των ελληνικών εξαγωγών σε πετρελαιοειδή. Ακολουθεί η Ιταλία με μερίδιο 8,9% επί του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών προϊόντων (κυρίως πετρελαιοειδή, ιχθυρά, ζωικά / φυτικά λίπη, αλουμίνιο και φαρμακευτικά προϊόντα) και η Γερμανία με μερίδιο 6,5% (εισάγοντας κυρίως φαρμακευτικά προϊόντα, αγροτικά είδη διατροφής και ενδύματα). Οι αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής απορροφούν αντίστοιχα το 3,5% των ελληνικών εξαγωγών (με έμφαση στα πετρελαιοειδή, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα αγροτικά είδη διατροφής και τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό), ενώ η αγορά της Λιβύης συγκεντρώνει το 2,7% των ελληνικών εξαγωγών, οι οποίες αφορούν κατά κύριο λόγο πετρελαιοειδή. Με χαμηλότερα μερίδια και διευρυμένες κατηγορίες προϊόντων ακολουθούν οι αγορές της Γαλλίας (2,3%), της Ρουμανίας και της Αιγύπτου (2,2%), της Ισπανίας (2,1%) και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (1,4%). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η παρουσία των εν λόγω αγορών στην παγκόσμια κατάταξη των χωρών εισαγωγέων, με τις 7 εκ των 11 υπό εξέταση αγορές να περιλαμβάνονται στις 20 πρώτες θέσεις της σχετικής λίστας κατάταξης. 12% Διάγραμμα 2-23: Γεωγραφική κατανομή ελληνικών εξαγωγών (2013, μερίδιο, μέση ετήσια μεταβολή) 2 30% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 25% 20% 15% 10% 5% 0% μερίδιο εξαγωγών (2013) μέση μεταβολή εξαγωγών ( )* Παγκόσμια κατάταξη χωρών - εισαγωγέων (2013) Χώρα Τουρκία Ιταλία Γερμανία Η.Β Η.Π.Α Λιβύη Γαλλία Ρουμανία Αίγυπτος Ισπανία Η.Α.Ε Ranking * δεξιός άξονας Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat 2 Για λόγους ομοιογένειας των στοιχείων, δεν έχει συμπεριληφθεί η Κύπρος, η Βουλγαρία και το Γιβραλτάρ Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 30

31 Παραδοτέο Β.5.11: «Μελέτη για τη στήριξη της Σε όρους εξέλιξης, τη μεγαλύτερη άνοδο σημειώνουν οι ελληνικές εξαγωγές στις αγορές της Λιβύης, της Τουρκίας και της Αιγύπτου (27%, 19% και 17% αντίστοιχα), ως αποτέλεσμα της γενικότερης ενίσχυσης των ελληνικών εξαγωγών σε πετρελαιοειδή (από το 2010 και μετά) και του γεγονότος ότι οι συγκεκριμένες αγορές κατά κύριο λόγο απορροφούν από τη χώρα μας την εν λόγω κατηγορία προϊόντος. Σημαντική ενίσχυση (12,1% κατά μ.ο.) σημειώνουν οι ελληνικές εξαγωγές στην αγορά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ως αποτέλεσμα κυρίως της μεγαλύτερης διείσδυσης που εμφανίζουν (εκτός των πετρελαιοειδών) τα γουνοδέρματα και γουναρικά, τα προϊόντα αλουμινίου, σιδήρου και χάλυβα και του μηχανολογικού εξοπλισμού. Πιο ήπια εξέλιξη εμφανίζουν οι ελληνικές εξαγωγές προς χώρες με πιο διευρυμένο χαρτοφυλάκιο εισαγόμενων προϊόντων (χωρίς να στηρίζεται κυρίως σε πετρελαιοειδή). Ως αποτέλεσμα, άνοδο της τάξης του 7,9% εμφανίζουν οι ελληνικές εξαγωγές στην αγορά της Ιταλίας, ως αποτέλεσμα της μεγαλύτερης διείσδυσης τόσο των πετρελαιοειδών, όσο και των προϊόντων αλουμινίου και των φαρμακευτικών προϊόντων. Ενίσχυση της τάξης του 3%-4% σημειώνουν οι ελληνικές εξαγωγές στις αγορές των Η.Π.Α., της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ρουμανίας, ενώ μικρότερη ενίσχυση σημειώνουν στις αγορές της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Εκτός των αντικειμενικών αναγκών που καλύπτουν οι ελληνικές εξαγωγές στις χώρες εισαγωγείς, καθοριστικό παράγοντα για την ενίσχυση της θέσεις τους στις εν λόγω αγορές αποτελεί και η γεωγραφική θέση της χώρας. Όπως προκύπτει και από το διάγραμμα που ακολουθεί, για το σύνολο των υπό εξέταση αγορών (με εξαίρεση τις Η.Π.Α) η Ελλάδα αποτελεί τον πιο «κοντινό» προμηθευτή σε σχέση με το μέσο όρο εκάστης αγοράς. Διάγραμμα 2-24: Χιλιομετρικές αποστάσεις αγορών με προμηθευτές (km) Η.Π.Α Η.Α.Ε Η.Β. Ισπανία Γαλλία Γερμανία Αίγυπτος Λιβύη Τουρκία Ιταλία Ρουμανία Aπόσταση από Ελλάδα (km) Μέση απόσταση από χώρες-προμηθευτές (km) Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 31

32 Εξειδικεύοντας την ανάλυση στις επιμέρους κατηγορίες προϊόντων και εστιάζοντας στις 5 αγορές στόχους (όπως αυτές προέκυψαν κατά την πρώτη έκδοση της παρούσας μελέτης), τίθεται σαφές ότι η αγορά της Γερμανίας αποτελεί τον βασικότερο εισαγωγέα ελληνικών προϊόντων (σε όρους αξίας), κυρίως στην κατηγορία των αγροτικών προϊόντων τροφίμων και των προϊόντων μεταποίησης. Ειδικότερα, όπως προκύπτει από τον πίνακα που ακολουθεί, το 2013 το 14,2% των εξαγόμενων αγροτικών προϊόντων και τροφίμων καταλήγει στην αγορά της Γερμανίας, με το σχετικό μερίδιο να μη σημειώνει αξιοσημείωτες μεταβολές κατά την περίοδο αναφοράς. Αντίστοιχη σε γενικές γραμμές καταγράφεται η τάση και στην κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης, με τα σχετικά μερίδια ωστόσο να διαμορφώνονται σε ελαφρώς πιο χαμηλά επίπεδα (12,2% το 2001 και 9,5% το 2013). Σε αισθητά πιο χαμηλά επίπεδα διαμορφώνονται τα αντίστοιχα μερίδια των ελληνικών εξαγωγών στις λοιπές χώρες ενδιαφέροντος. Εξειδικεύοντας, το μερίδιο των εξαγόμενων αγροτικών προϊόντων και τροφίμων που καταλήγει στην αγορά της Γαλλίας δεν ξεπερνά το 3,6% καθ όλη την περίοδο αναφοράς, ενώ σε ελαφρώς πιο υψηλά επίπεδα διαμορφώνεται το αντίστοιχο ποσοστό για τα προϊόντα μεταποίησης (4%-5%). Αξιοσημείωτη χαρακτηρίζεται η μείωση του αντίστοιχου μεριδίου στην κατηγορία των πετρελαιοειδών (από 3,9% το 2000 σε 0,1% το 2013), γεγονός που οφείλεται (σύμφωνα και με την προηγούμενη ενότητα) στο ότι η παρατηρούμενη αύξηση της αξίας των ελληνικών εξαγωγών σε πετρελαιοειδή απορροφάται κυρίως από αγορές εκτός Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, αντίστοιχη καταγράφεται η τάση για την κατηγορία των πετρελαιοειδών και στο Ηνωμένο Βασίλειο (από 2,3% το 2000 σε 1,1% το 2013), ενώ σε αισθητά πιο υψηλά επίπεδα διαμορφώνονται τα σχετικά μερίδια για την κατηγορία των αγροτικών προϊόντων / τροφίμων (6% - 8%) και για την κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης (5% - 9%). Αναφορικά με τις χώρες ενδιαφέροντος εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημαντικό χαρακτηρίζεται το μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών σε πετρελαιοειδή στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής το οποίο ωστόσο σημειώνει έντονα καθοδική τάση (από 9,1% το 2000 σε 3,2% το 2013). Στην κατηγορία των αγροτικών προϊόντων και τροφίμων το σχετικό μερίδιο κυμαίνεται μεταξύ 3,5% και 6% καθ όλη την περίοδο αναφοράς, ενώ σε πιο χαμηλά επίπεδα κυμαίνονται τα αντίστοιχα μερίδια στην κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης (2,9% - 4,9%). Λιγότερο ισχυρή καταγράφεται συνολικά η διείσδυση των ελληνικών εξαγωγών στην αγορά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, με την κατηγορία ωστόσο των προϊόντων μεταποίησης να σημειώνει έντονα ανοδική τάση. Πίνακας 2-7: Μερίδια ελληνικών εξαγωγών στις 5 χώρες ενδιαφέροντος (%, ) Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 32

33 Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα & συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης ΓΕΡΜΑΝΙΑ 15,1 13,9 15,7 17,2 15,1 15,3 15,2 14,6 15,1 14,8 13,6 13,1 14,2 0,7 0,8 1,2 0,8 1,2 0,8 1,1 0,8 0,7 0,8 0,4 0,2 0,2 12,2 10,7 13,4 13,6 13,5 12,7 12,7 11,1 11,4 11,6 10,2 9,5 9,5 ΓΑΛΛΙΑ 3,2 2,9 3,3 3,6 3,4 3,3 3,4 3,5 3,5 3,6 3,6 3,4 3,1 3,7 1,6 4,2 1,6 1,6 2,7 3,1 3,9 1,1 2,5 0,6 0,6 0,1 3,9 4,1 4,6 4,8 4,8 5,2 4,6 4,0 4,3 4,2 4,0 3,8 4,3 ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ 7,8 7,0 7,0 7,1 6,9 7,3 7,3 6,2 5,3 5,5 5,7 5,5 5,7 2,3 4,2 1,6 1,3 1,8 0,5 1,6 2,5 1,5 5,6 1,7 0,3 1,1 9,2 6,3 8,1 8,5 7,5 6,9 5,7 4,7 4,6 5,1 4,6 4,9 5,2 ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ 6,0 5,8 5,8 6,0 5,5 4,6 5,7 4,6 4,0 3,7 3,5 4,0 4,3 9,1 12,7 21,0 17,2 14,9 9,0 4,8 13,2 10,8 10,0 10,0 3,5 3,2 4,9 3,9 4,7 3,6 3,5 3,1 3,5 3,7 4,3 2,9 3,2 3,9 3,3 ΗΝΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ 0,4 0,3 0,5 0,4 0,3 0,4 0,4 0,4 0,3 0,2 0,3 0,3 0,4 0,6 0,1 0,1 0,1 5,1 1,3 0,4 0,3 0,4 1,3 3,9 1,7 0,8 1,0 1,0 0,9 1,0 1,3 1,3 1,5 1,7 1,3 1,3 1,4 2,3 2,4 ΣΥΝΟΛΟ (5) ΧΩΡΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ 31,5 29,9 32,4 34,2 31,2 30,8 32,0 29,3 28,2 27,8 26,6 26,3 27,5 16,5 19,4 28,1 21,0 24,6 14,3 11,1 20,8 14,6 20,2 16,6 6,3 5,4 31,2 26,0 31,8 31,5 30,6 29,2 28,1 25,2 25,9 25,1 23,5 24,4 24,7 Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 33

34 Συνολικά το 2013, οι 5 αγορές στόχοι απορρόφησαν το 17,2% των ελληνικών εξαγωγών προϊόντων, με τη μερίδα του λέοντος να αντιστοιχεί κυρίως στη Γερμανία και δευτερευόντως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Η.Π.Α. Σε επίπεδο κατηγορίας προϊόντων, το αντίστοιχο μερίδιο για τα αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα διαμορφώνεται σε 27,5% το 2013, σημειώνοντας μικρή υποχώρηση κατά την περίοδο αναφοράς (31,5% το 2000). Αντίστοιχη τάση εμφανίζει και η κατηγορία των προϊόντων μεταποίησης, με το σχετικό μερίδιο να διαμορφώνεται από 31,2% το 2000 σε 24,7% το Τέλος, παρά την άνοδο των ελληνικών εξαγωγών σε πετρελαιοειδή από το 2010 και μετά, το ποσοστό που απορροφάται από το σύνολο των 5 αγορών στόχων σημειώνει υποχώρηση και διαμορφώνεται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (από 16,5% το 2000 σε 5,4% το 2013). Διάγραμμα 2-25: Μερίδια ελληνικών εξαγωγών στις χώρες ενδιαφέροντος ανά ομάδα προϊόντων ( ) 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Αγροτικά προϊόντα - Τρόφιμα Ορυκτά καύσιμα και συναφή προϊόντα Προϊόντα Μεταποίησης ΗΑΕ ΗΠΑ Ηνωμένο Βασίλειο Γαλλία Γερμανία Πηγή: ITC, UNCTAD, WTO, Eurostat Εμπορικό προφίλ χωρών ενδιαφέροντος ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Με πληθυσμό 64 εκατομμύρια κατοίκους και κατέχοντας την 6 η θέση παγκοσμίως στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ($ 2,5 τρισ. το 2013), το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα οικονομίας εντάσεως κεφαλαίου με κύριο μοχλό το χρηματοπιστωτικό τομέα. Παράλληλα, με μέτρο σύγκρισης το προσδόκιμο ηλικίας, το επίπεδο εκπαίδευσης και την ποιότητα ζωής, το Ηνωμένο Βασίλειο διαμορφώνει ιδιαίτερα υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, καταλαμβάνοντας την 14 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης των 185 χωρών μελών του ΟΗΕ. Σε όρους εμπορίου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Βρετανικής οικονομίας παρουσιάζει χρόνιο έλλειμμα που κυμαίνεται μεταξύ δύο και τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων επί του ΑΕΠ. Το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 34

35 εμπορικό ισοζύγιο παραμένει διαχρονικά ελλειμματικό, σε αντίθεση με τις υπηρεσίες οι οποίες αποτελούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό τομέα της βρετανικής οικονομίας και συνεισφέρουν σημαντικά στον περιορισμό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Εστιάζοντας στις εισαγωγές, αυτές διαμορφώνονται περίπου στο 32% του ΑΕΠ (σε όρους αξίας) και αντιστοιχούν στο 3,6% των παγκόσμιων εισαγωγών, κατατάσσοντας το Ηνωμένο Βασίλειο στην 8 η θέση της σχετικής λίστας παγκόσμιας κατάταξης των χωρών εισαγωγέων. Η πλειοψηφία των βρετανικών εισαγωγών αφορά αγαθά (σε αναλογία 4:5) ενώ μόλις το 20% αφορά υπηρεσίες, με τα σχετικά μερίδια επί των παγκόσμιων εισαγωγών σε αγαθά και υπηρεσίες να διαμορφώνονται αντίστοιχα σε 3,5% και 4,0% (καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την 6 η και 5 η θέση στη σχετική λίστα παγκόσμιας κατάταξης). Η συντριπτική πλειοψηφία (63% περίπου) των εισαγόμενων αγαθών αφορά προϊόντα μεταποίησης (κυρίως μηχανές, οχήματα, συσκευές και ηλεκτρικά υλικά, φαρμακευτικά, πολύτιμες πέτρες, πλαστικά, οργανικά χημικά, όργανα ακριβείας και ενδύματα), ενώ το 43% περίπου των βρετανικών εισαγωγών αγαθών πραγματοποιείται από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (κυρίως Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία, Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία, Ιρλανδία και Ισπανία). Αναφορικά με τις Υπηρεσίες, η πλειοψηφία των εισαγωγών (74%) αφορά την κατηγορία των λοιπών υπηρεσιών (κυρίως του χρηματοπιστωτικού τομέα), με τις υπηρεσίες μεταφορών και ταξιδιών να επιμερίζονται σχεδόν ισότιμα το υπόλοιπο 26%. Εστιάζοντας στις Ελληνοβρετανικές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, αυτές εκτείνονται σε ένα ιδιαίτερα ευρύ πεδίο ανταλλαγών τόσο στο τομέα των αγαθών όσο και των υπηρεσιών. Εξειδικεύοντας, το Ηνωμένο Βασίλειο καταλαμβάνει την 6η θέση μεταξύ των εμπορικών εταίρων της Ελλάδος, ενώ η χώρα μας καταλαμβάνει την 57η μεταξύ των προμηθευτών του Η.Β., με την αξία των ελληνικών εξαγωγών στο Η.Β. να ανέρχεται το 2013 σε 970, 1 εκ.. Μεταξύ των κυριότερων εξαγόμενων στο Η.Β. ελληνικών προϊόντων, περιλαμβάνονται οι μηχανές και οι συσκευές, τα ηλεκτρικά προϊόντα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα τεχνουργήματα από χαλκό και αργίλιο, οι πλαστικές ύλες και τα πλεκτά ενδύματα. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση για τις Ελληνοβρετανικές Οικονομικές Σχέσεις, στους τομείς που παρουσιάζουν ενδιαφέρον και μπορούν να αποτελέσουν στόχους για τις ελληνικές εξαγωγές, περιλαμβάνονται τα Τρόφιμα και ποτά, τα Φάρμακα, τα Καλλυντικά και Προϊόντα προσωπικής υγιεινής, τα Οικοδομικά υλικά, τα Προϊόντα αλουμινίου, χαλκού και σιδήρου, τα Πλαστικά και οι Εφαρμογές λογισμικού. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 35

36 Πίνακας 2-8: Εμπορικό Προφίλ Η.Β ΒΑΣΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Πληθυσμός 2013 (σε χιλ.) Κατάταξη στο παγκόσμιο εμπόριο (2013): Εξαγωγές Εισαγωγές ΑΕΠ 2013: Αγαθά 8 6 εκατ. $, τρέχουσες τιμές Υπηρεσίες 2 5 εκατ. $, Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης Ισοζύγιο τρεχ/σών συναλλαγών 2013 (εκατ. $) Κατά κεφαλήν εμπόριο ($) Αναλογία εμπορίου / ΑΕΠ ( ) 63,9% Μέση ετήσια μεταβολή (%) Πραγματικό ΑΕΠ (2005=100) 105 0,6% 0,3% 1,7% Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 116 1,9% 1,7% 1,0% Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 107 0,8% 3,4% 0,5% ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προσχώρηση στον ΠΟΕ Ιανουάριος 1995 Συνεισφορά στο συνολικό budget του ΠΟΕ (2014) 4,069% Αναθεώρηση εμπορικής πολιτικής Ιούλιος 2013 Δασμοί επί των εισαγωγών: Προσχώρηση στην Σ.Δ.Σ. Ιανουάριος 1996 στο σύνολο των φορολ. εσόδων - στο σύνολο των εισαγωγών - Εισαγωγές ελεύθερες δασμών (%, 2012): σε Αγροτικά Προϊόντα 45,5% σε μη Αγροτικά Προϊόντα 60,4% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 36

37 ΑΓΑΘΑ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,2-6,7 14,6 Εισαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,0 2,0-5,1 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 2,88% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 3,47% Κατανομή εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Κατανομή εισαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Αγροτικά Προϊόντα 6,3% Αγροτικά Προϊόντα 11,0% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 14,9% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 17,3% Προϊόντα Μεταποίησης 62,8% Προϊόντα Μεταποίησης 68,0% Κατανομή εξαγωγών ανά προορισμό: Κατανομή εξαγωγών ανά προέλευση: ΕΕ ,9% ΕΕ ,1% Ελβετία 13,0% Κίνα 8,8% Η.Π.Α. 11,5% Η.Π.Α. 8,3% Κίνα 3,3% Νορβηγία 3,9% Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα 2,8% Καναδάς 2,3% ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,6-1,5 1,5 Εισαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,2 0,3-0,7 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 6,3% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 3,97% Κατανομή εξαγωγών ανά κατηγορία: Κατανομή εισαγωγών ανά κατηγορία: Μεταφορές 12,1% Μεταφορές 19,5% Ταξίδια 13,9% Ταξίδια 30,1% Λοιπές Υπηρεσίες 73,9% Λοιπές Υπηρεσίες 50,3% ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Πλήθος ευρεσιτεχνιών (2012): Καταχωρήσεις εμπορικών σημάτων (2012): Κάτοικοι μη Κάτοικοι Σύνολο Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 37

38 Σύνολο ΓΕΡΜΑΝΙΑ Η Γερμανία αποτελεί την μεγαλύτερη εθνική οικονομία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την 4 η παγκοσμίως, με Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν 3,6 τρισ. το 2013 και πληθυσμό 81 εκατομμύρια κατοίκους. Ως προς την πιστοληπτική της ικανότητα, κατατάσσεται στις χώρες με ΑΑΑ λαμβανομένων υπόψη της σταθερής οικονομικής της ανάπτυξης, της χαμηλής ανεργίας, των χαμηλών επιτοκίων και της εκτέλεσης του προϋπολογισμού με πλεόνασμα, παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να έχει υψηλό χρέος που σε σύγκριση με το μέσο όρο των χωρών ΑΑΑ. Όσον αφορά το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων βάσει του δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (HDI), η Γερμανία καταλαμβάνει την 19 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης των 185 χωρών μελών του ΟΗΕ. Σε όρους εμπορίου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γερμανικής οικονομίας διαμορφώνεται πλεονασματικό καθόλη την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, το οποίο αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 5,5% του ΑΕΠ. Καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση πλεονασματικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών για τη Γερμανική οικονομία αποτελεί το πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, το οποίο εξουδετερώνει τη μικρή αλλά αρνητική επίδραση που ασκεί το ελλειμματικό ισοζύγιο Υπηρεσιών. Εστιάζοντας στις εισαγωγές, αυτές διαμορφώνονται περίπου στο 40% του ΑΕΠ (σε όρους αξίας) και αντιστοιχούν στο 6,5% των παγκόσμιων εισαγωγών, κατατάσσοντας τη Γερμανία στην 4 η θέση της σχετικής λίστας παγκόσμιας κατάταξης των χωρών εισαγωγέων. Η πλειοψηφία των γερμανικών εισαγωγών αφορά αγαθά (σε αναλογία 4:5) ενώ μόλις το 20% αφορά υπηρεσίες, με τα σχετικά μερίδια επί των παγκόσμιων εισαγωγών σε αγαθά και υπηρεσίες να διαμορφώνονται αντίστοιχα σε 6,3% και 7,2. Η συντριπτική πλειοψηφία (70% περίπου) των εισαγόμενων αγαθών αφορά προϊόντα μεταποίησης, ενώ το 56% περίπου των γερμανικών εισαγωγών αγαθών πραγματοποιείται από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (κυρίως Ολλανδία και Γαλλία). Αναφορικά με τις Υπηρεσίες, η πλειοψηφία των εισαγωγών (50%) αφορά την κατηγορία των λοιπών υπηρεσιών, με τις υπηρεσίες μεταφορών και ταξιδιών να επιμερίζονται σχεδόν ισότιμα το υπόλοιπο 50%. Εστιάζοντας στις Ελληνογερμανικές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, παρά τη σημαντική αύξηση των ελληνικών εξαγωγών (αφενός λόγω της αύξησης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών προϊόντων και αφετέρου της αυξανόμενης εξωστρέφειας των ελληνικών), η αγορά της Γερμανίας δεν ακολούθησε αυτή την τάση έχοντας υποχωρήσει από τη θέση της ως ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Ελλάδας. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα αναθεωρημένα στοιχεία, στη συνολική κατάταξη των ξένων αγοραστών ελληνικών προϊόντων, η Γερμανία κατέλαβε το 2013 την 3η θέση (με μερίδιο 6,5%) χάνοντας την πρωτοκαθεδρία πλέον τόσο από την Ιταλία όσο και από την Τουρκία, ως αποτέλεσμα της κάμψης των ελληνικών εξαγωγών στη γερμανική αγορά. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας της Γερμανίας, η Ελλάδα αποτελεί τον 48ο προμηθευτής της για το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 38

39 Εξετάζοντας αναλυτικότερα τα ελληνικά προϊόντα που απορροφήθηκαν από τη γερμανική αγορά μέσα στο 2013, παρατηρείται ότι αυτά αφορούν κυρίως φάρμακα, φρούτα & λαχανικά, συσκευές ήχου και εικόνας, αλουμίνιο, πλεκτά ενδύματα και γαλακτοκομικά. Πίνακας 2-9: Εμπορικό Προφίλ Γερμανίας ΒΑΣΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Πληθυσμός 2013 (σε χιλ.) Κατάταξη στο παγκόσμιο εμπόριο (2013): Εξαγωγές Εισαγωγές ΑΕΠ 2013: Αγαθά 3 3 εκατ. $, τρέχουσες τιμές Υπηρεσίες 3 3 εκατ. $, Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης Ισοζύγιο τρεχ/σών συναλλαγών 2013 (εκατ. $) Κατά κεφαλήν εμπόριο ($) Αναλογία εμπορίου / ΑΕΠ ( ) 96,6% Μέση ετήσια μεταβολή (%) Πραγματικό ΑΕΠ (2005=100) 112 1,4 0,7 0,4 Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 142 4,4 3,2 0,9 Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 140 4,3 1,4 1,5 ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προσχώρηση στον ΠΟΕ Ιανουάριος 1995 Συνεισφορά στο συνολικό budget του ΠΟΕ (2014) 8,394% Αναθεώρηση εμπορικής πολιτικής Ιούλιος 2013 Δασμοί επί των εισαγωγών: Προσχώρηση στην Σ.Δ.Σ. Ιανουάριος 1995 στο σύνολο των φορολ. εσόδων - στο σύνολο των εισαγωγών - Εισαγωγές ελεύθερες δασμών (%, 2012): σε Αγροτικά Προϊόντα 45,5% σε μη Αγροτικά Προϊόντα 60,4% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 39

40 ΑΓΑΘΑ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,2-4,7 3,4 Εισαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,5-7,3 2,2 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 7,72% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 6,29% Κατανομή εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Κατανομή εισαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Αγροτικά Προϊόντα 6,8% Αγροτικά Προϊόντα 9,9% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 5,9% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 19,2% Προϊόντα Μεταποίησης 85,2% Προϊόντα Μεταποίησης 69,1% Κατανομή εξαγωγών ανά προορισμό: Κατανομή εξαγωγών ανά προέλευση: ΕΕ ,7% ΕΕ ,5% Η.Π.Α. 8,1% Κίνα 8,3% Κίνα 6,1% Η.Π.Α. 5,6% Ελβετία 4,4% Ελβετία 4,3% Ρωσία 3,4% Ρωσία 3,3% ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,8-1,2 7,8 Εισαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,2-0,7 7,5 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 6,16% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 7,23% Κατανομή εξαγωγών ανά κατηγορία: Κατανομή εισαγωγών ανά κατηγορία: Μεταφορές 21,3% Μεταφορές 22,3% Ταξίδια 14,4% Ταξίδια 27,8% Λοιπές Υπηρεσίες 64,3% Λοιπές Υπηρεσίες 49,9% ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Πλήθος ευρεσιτεχνιών (2012): Καταχωρήσεις εμπορικών σημάτων (2012): Κάτοικοι μη Κάτοικοι Σύνολο Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 40

41 Σύνολο ΓΑΛΛΙΑ Με πληθυσμό 66 εκατομμύρια κατοίκους και κατέχοντας την 5 η θέση παγκοσμίως στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ($ 2,7 τρισ. το 2013), η Γαλλία αποτελεί μια ιδιαίτερα ανεπτυγμένη οικονομία με ασθενική ωστόσο ανάπτυξη την τελευταία πενταετία. Παράλληλα, με μέτρο σύγκρισης το προσδόκιμο ηλικίας, το επίπεδο εκπαίδευσης και την ποιότητα ζωής, η Γαλλία διαμορφώνει ιδιαίτερα υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, καταλαμβάνοντας την 20 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης των 185 χωρών μελών του ΟΗΕ. Σε όρους εμπορίου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Γαλλικής οικονομίας διαμορφώνεται ελλειμματικό καθόλη την διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, χωρίς ωστόσο να ξεπερνά το 3% του ΑΕΠ. Καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση ελλειμματικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών για τη Γαλλική οικονομία αποτελεί το έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, το οποίο εξουδετερώνει τη μικρή αλλά θετική επίδραση που ασκεί το πλεονασματικό ισοζύγιο Υπηρεσιών. Εστιάζοντας στις εισαγωγές, αυτές διαμορφώνονται περίπου στο 30% του ΑΕΠ (σε όρους αξίας) και αντιστοιχούν στο 3,7% των παγκόσμιων εισαγωγών, κατατάσσοντας τη Γαλλία στην 7 η θέση της σχετικής λίστας παγκόσμιας κατάταξης των χωρών εισαγωγέων. Η πλειοψηφία των γαλλικών εισαγωγών αφορά αγαθά (σε αναλογία 4:5) ενώ μόλις το 20% αφορά υπηρεσίες, με τα σχετικά μερίδια επί των παγκόσμιων εισαγωγών σε αγαθά και υπηρεσίες να διαμορφώνονται αντίστοιχα σε 3,6% και 4,3% (καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την 5 η και 4 η θέση στη σχετική λίστα παγκόσμιας κατάταξης). Η συντριπτική πλειοψηφία (70% περίπου) των εισαγόμενων αγαθών αφορά προϊόντα μεταποίησης, ενώ το 59% περίπου των γαλλικών εισαγωγών αγαθών πραγματοποιείται από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (κυρίως Γερμανία, Βέλγιο και Ιταλία). Αναφορικά με τις Υπηρεσίες, η πλειοψηφία των εισαγωγών (51%) αφορά την κατηγορία των λοιπών υπηρεσιών, με τις υπηρεσίες μεταφορών και ταξιδιών να επιμερίζονται σχεδόν ισότιμα το υπόλοιπο 49%. Εστιάζοντας στις Ελληνογαλλικές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Γαλλία καταγράφουν θετική πορεία την τελευταία διετία, αποτελώντας το 2,3% του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών. Παράλληλα, παρουσιάσθηκε ενίσχυση της θέσης της Γαλλίας στη 9 η θέση της κλίμακας των χωρών υποδοχής των εξαγωγών μας (12 η θέση το 2012). Στα ελληνικά προϊόντα με τη μεγαλύτερη διείσδυση στη Γαλλική αγορά, περιλαμβάνονται τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι πλαστικές ύλες, τα τεχνουργήματα από χαλκό, σίδηρο και άργιλο, καθώς και τα ενδύματα. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 41

42 Πίνακας 2-10: Εμπορικό Προφίλ Γαλλίας ΒΑΣΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Πληθυσμός 2013 (σε χιλ.) Κατάταξη στο παγκόσμιο εμπόριο (2013): Εξαγωγές Εισαγωγές ΑΕΠ 2013: Αγαθά 6 5 εκατ. $, τρέχουσες τιμές Υπηρεσίες 4 4 εκατ. $, Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης Ισοζύγιο τρεχ/σών συναλλαγών 2013 (εκατ. $) Κατά κεφαλήν εμπόριο ($) Αναλογία εμπορίου / ΑΕΠ ( ) 61,2 % Μέση ετήσια μεταβολή (%) Πραγματικό ΑΕΠ (2005=100) 106 0,17 0,0 0,2 Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 112 1,4 2,4 0,6 Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 115 1,8-1,1 0,5 ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προσχώρηση στον ΠΟΕ Ιανουάριος 1995 Συνεισφορά στο συνολικό budget του ΠΟΕ (2014) 4,086 % Αναθεώρηση εμπορικής πολιτικής Ιούλιος 2013 Δασμοί επί των εισαγωγών: Προσχώρηση στην Σ.Δ.Σ. Ιανουάριος 1996 στο σύνολο των φορολ. εσόδων - στο σύνολο των εισαγωγών - Εισαγωγές ελεύθερες δασμών (%, 2012): σε Αγροτικά Προϊόντα 45,5% σε μη Αγροτικά Προϊόντα 60,4% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 42

43 ΑΓΑΘΑ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,8-4,7 1,9 Εισαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,8-6,3 1,0 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 3,08% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 3,61% Κατανομή εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Κατανομή εισαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Αγροτικά Προϊόντα 14,2% Αγροτικά Προϊόντα 10,3% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 6,5% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 18,7% Προϊόντα Μεταποίησης 76,7% Προϊόντα Μεταποίησης 70,5% Κατανομή εξαγωγών ανά προορισμό: Κατανομή εξαγωγών ανά προέλευση: ΕΕ ,6% ΕΕ ,8% Η.Π.Α. 6,3% Κίνα 8,1% Κίνα 3,5% Η.Π.Α. 6,5% Ελβετία 3,1% Ελβετία 2,5% Ρωσία 1,8% Ρωσία 2,1% ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,1 9,7 Εισαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,9 8,4 Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 5,09% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 4,30% Κατανομή εξαγωγών ανά κατηγορία: Κατανομή εισαγωγών ανά κατηγορία: Μεταφορές 20,3% Μεταφορές 26,5% Ταξίδια 23,7% Ταξίδια 22,5% Λοιπές Υπηρεσίες 56,0% Λοιπές Υπηρεσίες 51,0% ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Πλήθος ευρεσιτεχνιών (2012): Καταχωρήσεις εμπορικών σημάτων (2012): Κάτοικοι μη Κάτοικοι Σύνολο Σύνολο Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 43

44 ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ Με πληθυσμό 316 εκατομμύρια κατοίκους και κατέχοντας την 1 η θέση παγκοσμίως στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ($ 17 τρισ. περίπου το 2013), οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αποτελούν την πλέον ισχυρή οικονομία του πλανήτη. Παράλληλα, με μέτρο σύγκρισης το προσδόκιμο ηλικίας, το επίπεδο εκπαίδευσης και την ποιότητα ζωής, οι Η.Π.Α διαμορφώνουν ιδιαίτερα υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, καταλαμβάνοντας την 5 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης των 185 χωρών μελών του ΟΗΕ. Σε όρους εμπορίου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Αμερικανικής οικονομίας παρουσιάζει χρόνιο έλλειμμα που κυμαίνεται μεταξύ τριών και πέντε ποσοστιαίων μονάδων επί του ΑΕΠ. Το εμπορικό ισοζύγιο παραμένει διαχρονικά ελλειμματικό, σε αντίθεση με τις υπηρεσίες οι οποίες αποτελούν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό τομέα της αμερικανικής οικονομίας και συνεισφέρουν σημαντικά στον περιορισμό του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Εστιάζοντας στις εισαγωγές, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία αυτές διαμορφώνονται περίπου στο 16% του ΑΕΠ (σε όρους αξίας) και αντιστοιχούν στο 11,86% των παγκόσμιων εισαγωγών, κατατάσσοντας τις Η.Π.Α στην 1 η θέση της σχετικής λίστας παγκόσμιας κατάταξης των χωρών εισαγωγέων. Η πλειοψηφία (85%) των αμερικανικών εισαγωγών αφορά αγαθά, ενώ μόλις το 15% αφορά υπηρεσίες, με τα σχετικά μερίδια επί των παγκόσμιων εισαγωγών σε αγαθά και υπηρεσίες να διαμορφώνονται αντίστοιχα σε 12,33% και 9,85%. Η συντριπτική πλειοψηφία (70% περίπου) των εισαγόμενων αγαθών αφορά προϊόντα μεταποίησης, ενώ μόλις το 16,7% περίπου των αμερικανικών εισαγωγών αγαθών πραγματοποιείται από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφορικά με τις Υπηρεσίες, η πλειοψηφία των εισαγωγών (61%) αφορά την κατηγορία των λοιπών υπηρεσιών, με τις υπηρεσίες ταξιδιών να ακολουθούν με μερίδιο 26%. Εστιάζοντας στις Ελληνοαμερικανικές οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων στις ΗΠΑ παρουσιάζουν συνολικά ανοδικές τάσεις την τελευταία δεκαετία. Ειδικότερα, ο ετήσιος μέσος όρος των ελληνικών εξαγωγών τη δεκαετία ανήλθε περίπου σε $ 830 εκατ., σημειώνοντας μια θεαματική αύξηση της τάξης του 80% περίπου. Το μίγμα των κύριων εξαγωγών μας προς τις ΗΠΑ περιλαμβάνει κυρίως βιομηχανικά προϊόντα ελαφράς και βαριάς επεξεργασίας, τα οποία ωστόσο είναι χαμηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς απουσιάζουν προϊόντα βαριάς/σύνθετης επεξεργασίας (πχ. προηγμένος μηχανολογικός εξοπλισμός, βαρέα οχήματα κλπ) όπως επίσης και προϊόντα που ενσωματώνουν καινοτομία/υψηλή τεχνολογία (υπολογιστικά και τηλεπικοινωνιακά συστήματα, ηλεκτρονικός εξοπλισμός κλπ). Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 44

45 Πίνακας 2-11: Εμπορικό Προφίλ Η.Π.Α. ΒΑΣΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Πληθυσμός 2013 (σε χιλ.) Κατάταξη στο παγκόσμιο εμπόριο (2013): Εξαγωγές Εισαγωγές ΑΕΠ 2013: Αγαθά 2 1 εκατ. $, τρέχουσες τιμές Υπηρεσίες 1 1 εκατ. $, Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης Ισοζύγιο τρεχ/σών συναλλαγών 2013 (εκατ. $) Κατά κεφαλήν εμπόριο ($) Αναλογία εμπορίου / ΑΕΠ ( ) 30,1% Μέση ετήσια μεταβολή (%) Πραγματικό ΑΕΠ (2005=100) 111 1,3% 2,8% 1,9% Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 141 5,0% 3,5% - Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 110 1,4% 2,2% - ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προσχώρηση στον ΠΟΕ Ιανουάριος 1995 Συνεισφορά στο συνολικό budget του ΠΟΕ (2014) 11,406% Αναθεώρηση εμπορικής πολιτικής Δεκέμβριος 2012 Δασμοί επί των εισαγωγών: Προσχώρηση στην Σ.Δ.Σ. Ιανουάριος 1996 στο σύνολο των φορολ. εσόδων 1,1% στο σύνολο των εισαγωγών 1,2% Εισαγωγές ελεύθερες δασμών (%, 2012): σε Αγροτικά Προϊόντα 41,0% σε μη Αγροτικά Προϊόντα 48,9% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 45

46 ΑΓΑΘΑ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Αγαθών (εκατ. $) , 3% 4,3% 2,2% Εισαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,8% 3,1% -0,3% Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 8,39% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 12,33% Κατανομή εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Κατανομή εισαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Αγροτικά Προϊόντα 11,1% Αγροτικά Προϊόντα 6,3% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 12,4% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 18,9% Προϊόντα Μεταποίησης 71,2% Προϊόντα Μεταποίησης 70,9% Κατανομή εξαγωγών ανά προορισμό: Κατανομή εξαγωγών ανά προέλευση: Καναδάς 19,0% Κίνα 19,8% ΕΕ ,7% ΕΕ ,0% Μεξικό 14,3% Καναδάς 14,5% Κίνα 7,7% Μεξικό 12,2% Ιαπωνία 4,1% Ιαπωνία 6,1% ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,8% 5,4% 5,0% Εισαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,9% 4,1% 3,5% Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 14,25% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 9,85% Κατανομή εξαγωγών ανά κατηγορία: Κατανομή εισαγωγών ανά κατηγορία: Μεταφορές 13,1% Μεταφορές 22,2% Ταξίδια 26,1% Ταξίδια 22,2% Λοιπές Υπηρεσίες 60,9% Λοιπές Υπηρεσίες 55,6% ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Πλήθος ευρεσιτεχνιών (2012): Καταχωρήσεις εμπορικών σημάτων (2012): Κάτοικοι μη Κάτοικοι Σύνολο Σύνολο Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 46

47 ΗΝΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ Με πληθυσμό 9,3 εκατομμύρια κατοίκους και κατέχοντας την 33 η θέση παγκοσμίως στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ($ 380 δισ. περίπου το 2013), τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σημειώνουν ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία 30 έτη, εξαιτίας της ανακάλυψης και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παράλληλα, με μέτρο σύγκρισης το προσδόκιμο ηλικίας, το επίπεδο εκπαίδευσης και την ποιότητα ζωής, τα ΗΑΕ διαμορφώνουν ιδιαίτερα υψηλό Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης, καθώς περιλαμβάνονται στις χώρες με πολύ υψηλή ανθρώπινη ανάπτυξη (καταλαμβάνοντας την 40 η θέση στη σχετική λίστα κατάταξης των 185 χωρών μελών του ΟΗΕ). Σε όρους εμπορίου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων διαμορφώνεται πλεονασματικό. Καθοριστικό παράγοντα στη διαμόρφωση πλεονασματικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αποτελεί το πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, το οποίο εξουδετερώνει την αρνητική επίδραση που ασκεί το ελλειμματικό ισοζύγιο Υπηρεσιών. Εστιάζοντας στις εισαγωγές, αυτές διαμορφώνονται περίπου στο 84% του ΑΕΠ (σε όρους αξίας) και αντιστοιχούν στο 1,4% των παγκόσμιων εισαγωγών, κατατάσσοντας το Ηνωμένο Βασίλειο στην 24 η θέση της σχετικής λίστας παγκόσμιας κατάταξης των χωρών εισαγωγέων. Η πλειοψηφία των εισαγωγών αφορά αγαθά (σε αναλογία 4:5) ενώ μόλις το 20% αφορά υπηρεσίες, με τα σχετικά μερίδια επί των παγκόσμιων εισαγωγών σε αγαθά και υπηρεσίες να διαμορφώνονται αντίστοιχα σε 1,3% και 1,6% (καταλαμβάνοντας αντίστοιχα την 20 η και 18 η θέση στη σχετική λίστα παγκόσμιας κατάταξης). Η συντριπτική πλειοψηφία (57% περίπου) των εισαγόμενων αγαθών αφορά προϊόντα μεταποίησης, ενώ μόλις το 16,3% περίπου των εισαγωγών αγαθών πραγματοποιείται από τα 28 κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αναφορικά με τις Υπηρεσίες, η πλειοψηφία των εισαγωγών (64%) αφορά την κατηγορία των μεταφορών, με τις ταξιδιωτικές υπηρεσίες να ακολουθούν με μερίδιο 25,3%. Το διμερές εμπόριο μεταξύ της Ελλάδας και των Η.Α.Ε. είναι σταθερά πλεονασματικό υπέρ της χώρας μας, με τις ελληνικές εξαγωγές ωστόσο να συγκρατούνται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης άφθονης και ανταγωνιστικής πρώτης ύλης που να ενσωματώνει υψηλή τεχνολογία, γνώση, ποιότητα και σχεδιασμό, καθώς και της εσωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. Μεταξύ των κυριότερων ελληνικών προϊόντων που διοχετεύονται στην αγορά των Η.Α.Ε. περιλαμβάνονται οι γούνες και τα γουνοδέρματα, καθώς και τα τεχνουργήματα από σίδητο, χάλυβα και άργιλο. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 47

48 Πίνακας 2-12: Εμπορικό Προφίλ Η.Α.Ε. ΒΑΣΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Πληθυσμός 2013 (σε χιλ.) Κατάταξη στο παγκόσμιο εμπόριο (2013): Εξαγωγές Εισαγωγές ΑΕΠ 2013: Αγαθά εκατ. $, τρέχουσες τιμές Υπηρεσίες εκατ. $, Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης Ισοζύγιο τρεχ/σών συναλλαγών 2013 (εκατ. $) Κατά κεφαλήν εμπόριο ($) Αναλογία εμπορίου / ΑΕΠ ( ) 160,7% Μέση ετήσια μεταβολή (%) Πραγματικό ΑΕΠ (2005=100) 123 3,0% 3,9% 4,4% Εξαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) 173 8,1% 19,7% 10,0% Εισαγωγές Αγαθών και Υπηρεσιών (2005=100) ,6% 18,8% 16,6% ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Προσχώρηση στον ΠΟΕ Απρίλιος 1996 Συνεισφορά στο συνολικό budget του ΠΟΕ (2014) 1,220% Αναθεώρηση εμπορικής πολιτικής Μάρτιος 2012 Δασμοί επί των εισαγωγών: Προσχώρηση στην Σ.Δ.Σ. - στο σύνολο των φορολ. εσόδων 3,4% στο σύνολο των εισαγωγών 1,0% Εισαγωγές ελεύθερες δασμών (%, 2012): σε Αγροτικά Προϊόντα 44,9% σε μη Αγροτικά Προϊόντα 21,8% Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 48

49 ΑΓΑΘΑ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,8% 15,6% 8,6% Εισαγωγές Αγαθών (εκατ. $) ,6% 11,3% 11,1% Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 2,01% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 1,33% Κατανομή εξαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Κατανομή εισαγωγών ανά ομάδα προϊόντων: Αγροτικά Προϊόντα 2,0% Αγροτικά Προϊόντα 7,1% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 35,0% Ορυκτά Καύσιμα & συναφή Προϊόντα 4,2% Προϊόντα Μεταποίησης 21,8% Προϊόντα Μεταποίησης 56,6% Κατανομή εξαγωγών ανά προορισμό: Κατανομή εξαγωγών ανά προέλευση: Ινδία 9,6% ΕΕ ,3% Ιράν 5,6% Ινδία 13,6% ΕΕ -28 2,2% Κίνα 7,1% Ελβετία 1,9% Η.Π.Α. 6,9% Ιράκ 1,3% Ιαπωνία 3,9% ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αξία Μέση ετήσια μεταβολή (%) Εξαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,3% 18,4% 14,9% Εισαγωγές Υπηρεσιών (εκατ. $) ,8% 11,7% 12,5% Μερίδιο στις παγκόσμιες εξαγωγές 0,35% Μερίδιο στις παγκόσμιες εισαγωγές 1,60% Κατανομή εξαγωγών ανά κατηγορία: Κατανομή εισαγωγών ανά κατηγορία: Μεταφορές 29,5% Μεταφορές 64,5% Ταξίδια 70,5% Ταξίδια 25,3% Λοιπές Υπηρεσίες 0,0% Λοιπές Υπηρεσίες 10,2% ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ Πλήθος ευρεσιτεχνιών (2012): Καταχωρήσεις εμπορικών σημάτων (2012): Κάτοικοι - μη Κάτοικοι - Σύνολο - Σύνολο - Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 49

50 3. Η ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ Στην παρούσα ενότητα αποτυπώνονται τα ποιοτικά δεδομένα που αφορούν την εξαγωγική δραστηριότητα των αθηναϊκών επιχειρήσεων, όπως αυτά συγκεντρώθηκαν μέσω έρευνας πεδίου που πραγματοποιήθηκε σε αντιπροσωπευτικό δείγμα επιχειρήσεων. Η έρευνα πεδίου πραγματοποιήθηκε το διάστημα Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2015, με τη συμμετοχή 365 επιχειρήσεων που εδρεύουν και δραστηριοποιούνται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Αθηναίων. Προκειμένου να εξασφαλισθεί η αντιπροσωπευτικότητα του δείγματος από τον πληθυσμό των επιχειρήσεων που εδρεύουν εντός των διοικητικών ορίων του δήμου Αθηναίων και να γενικευτούν τα συμπεράσματα στον ευρύτερο πληθυσμό, χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της στρωματοποιημένης τυχαίας δειγματοληψίας, βάσει της οποίας ο πληθυσμός κατανεμήθηκε βάσει του κλάδου οικονομικής δραστηριότητας. Η κωδικοποίηση κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας έγινε βάσει του αναθεωρημένου συστήματος NACE Rev.2 (το οποίο κατατάσσει τις επιχειρήσεις σε κατηγορίες Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας) και πραγματοποιήθηκε σε διψήφιο επίπεδο ανάλυσης. 3.1 Δημογραφικά χαρακτηριστικά δείγματος Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζοντας τα δημογραφικά στοιχεία του δείγματος, προκύπτει ότι οι επιχειρήσεις που ανήκουν στον ευρύτερο τομέα της βιομηχανίας αποτελούν την πλειοψηφία των επιχειρήσεων του δείγματος, με το ποσοστό τους να ξεπερνά το 55%. Σε επίπεδο νομικής μορφής, οι Ανώνυμες Εταιρίες αποτελούν τη σχετική πλειοψηφία (34,7%) των επιχειρήσεων του δείγματος, ενώ ακολουθούν οι Ομόρρυθμες εταιρίες με μερίδιο της τάξης του 25,7% και οι Εταιρίες Περιορισμένης Ευθύνης με μερίδιο 21%. Σε όρους ηλικιακής κλιμάκωσης, η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων του δείγματος (57,1%) λειτουργεί πάνω από 15 έτη, ενώ οι νέες επιχειρήσεις (λιγότερο από 5 έτη λειτουργίας) κατέχουν το μικρότερο μερίδιο (9%). Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 50

51 Διάγραμμα 3-1: Κατανομή επιχειρήσεων δείγματος, ανά νομική μορφή και έτη λειτουργίας Κατανομή ανά Νομική Μορφή Κατανομή ανά έτη λειτουργίας Πηγή: Έρευνα Πεδίου Εστιάζοντας στις εξωστρεφείς επιχειρήσεις του δείγματος, η πλειοψηφία (52%) δραστηριοποιείται στον ευρύτερο τομέα του Εμπορίου Υπηρεσιών, ενώ το υπόλοιπο 48% στον ευρύτερο τομέα της Βιομηχανίας. Εξειδικεύοντας την ανάλυση σε επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας, το μεγαλύτερο μερίδιο (16%) αντιστοιχεί στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χονδρικό-λιανικό, ενώ ακολουθούν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πληροφορικής (14%) και της μεταποίησης (13%). Διάγραμμα 3-2: Κατανομή εξαγωγικών επιχειρήσεων δείγματος, ανά κατηγορία οικονομικής δραστηριότητας & τομέα Πηγή: Έρευνα Πεδίου Τέλος, η πλειοψηφία (63%) των εξωστρεφών επιχειρήσεων του δείγματος προχώρησε σε έναρξη εξαγωγικής δραστηριότητας πριν το 2008, με το μεγαλύτερο ποσοστό να αφορά επιχειρήσεις οι οποίες ξεκίνησαν εξαγωγική δραστηριότητα την περίοδο Σε κάθε περίπτωση ωστόσο, η Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 51

52 περίοδος έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας αποτελεί και συνάρτηση του έτους ίδρυσης των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων, προκύπτει ότι για περίπου 1 στις 2 επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα, η έναρξη εξαγωγικής δραστηριότητας δεν καθυστέρησε σημαντικά από την περίοδο ίδρυσης. Διάγραμμα 3-3: Κατανομή εξαγωγικών επιχειρήσεων δείγματος, ανά περίοδο έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας μετά το 2008:37% πριν το 2000:26% μεταξύ :37% Πηγή: Έρευνα Πεδίου 3.2 Αποτελέσματα έρευνας πεδίου Εστιάζοντας πλέον στην ανάλυση των αποκρίσεων, προκύπτει ότι ο εξαγωγικός προσανατολισμός των αθηναϊκών επιχειρήσεων χαρακτηρίζεται περιορισμένος, καθώς μόνο 1 στις 4 επιχειρήσεις πραγματοποίησε εξαγωγική δραστηριότητα το Διάγραμμα 3-4: Εξαγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων στο δήμο της Αθήνας Πηγή: Έρευνα Πεδίου Οι επιχειρήσεις οι οποίες δεν πραγματοποιούν εξαγωγές, κλήθηκαν να προσδιορίσουν τους λόγους για τους οποίους δεν έχουν προχωρήσει σε έναρξη εξαγωγικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με την Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 52

53 επεξεργασία των στοιχείων, η σχετική πλειοψηφία των επιχειρήσεων (27,6%) κρίνει ότι το προϊόν τους δεν διαθέτει εξαγωγικό χαρακτήρα, ενώ ένα 21% περίπου επικαλείται την αρνητική οικονομική συγκυρία. Ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτηρίζεται και το ποσοστό των επιχειρήσεων που αδυνατεί να χρηματοδοτήσει την εξαγωγική του δραστηριότητα, ενώ εξίσου αξιόλογο χαρακτηρίζεται και το ποσοστό των επιχειρήσεων που επιλέγει συνειδητά την εγχώρια αγορά ως την καλύτερη αγορά διάθεσης του προϊόντος/υπηρεσίας που προσφέρει. Με μικρότερα ποσοστά ακολουθεί ο παράγοντας του υψηλού κόστους μεταφοράς και της περιορισμένης παραγωγικής ικανότητας της επιχείρησης (13,2% και 11,8% αντίστοιχα). Διάγραμμα 3-5: Παράγοντες αναβολής έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας Διάθεση προϊόντων μη εξαγωγικού χαρακτήρα 27,6% Αρνητική οικονομική συγκυρία Αδυναμία πρόσβασης σε ειδικές πηγές χρηματοδότησης εξαγωγών Προσανατολισμός στην εγχώρια αγορά 21,1% 19,7% 19,7% Υψηλό κόστος μεταφοράς Περιορισμένη παραγωγική ικανότητα 13,2% 11,8% Λοιποί λόγοι 9,2% Ανεπαρκείς ικανότητες/γνώσεις στελεχών 2,6% Πηγή: Έρευνα Πεδίου Προσεγγίζοντας τους λόγους αναβολής έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας ανά κατηγορία δραστηριότητας, οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς του εμπορίου και των υπηρεσιών αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στην χρηματοδότηση της εξαγωγικής τους δραστηριότητας. Σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα αποτελεί και η φύση των προϊόντων / υπηρεσιών των επιχειρήσεων, τα οποία δεν διαθέτουν εξαγωγικό χαρακτήρα. Όσο αφορά τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο τομέα της βιομηχανίας, ο κυριότερος παράγοντας αναβολής έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας αποτελεί η δύσκολη οικονομική συγκυρία που πλήττει την χώρα. Επίσης, σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα για τις εν λόγω επιχειρήσεις, αποτελεί η περιορισμένη παραγωγική τους ικανότητα, καθώς και το υψηλό κόστος μεταφοράς. Τέλος, εξειδικεύοντας την ανάλυση ανά ηλικιακή ομάδα, παρατηρείται ότι για τις επιχειρήσεις με πάνω από 5 έτη λειτουργίας, σημαντικό ανασταλτικό παράγοντα έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας αποτελεί ο μη εξαγωγικός χαρακτήρας των προσφερόμενων Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 53

54 προϊόντων/υπηρεσιών, ενώ όσον αφορά τις πιο νέες επιχειρήσεις (1-5 έτη λειτουργίας), ιδιαίτερα έντονη καταγράφεται η αδυναμία χρηματοδότησης της εξαγωγικής τους δραστηριότητας. Διάγραμμα 3-6: Παράγοντες αναβολής έναρξης εξαγωγικής δραστηριότητας ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας Πηγή: Έρευνα Πεδίου Εστιάζοντας πλέον την ανάλυση στις επιχειρήσεις οι οποίες εμφανίζουν εξαγωγική δραστηριότητα, από την επεξεργασία των στοιχείων προκύπτει ότι οι εξαγωγικές τους επιδόσεις χαρακτηρίζονται περιορισμένες, καθώς το 59% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι το μερίδιο των εξαγωγών στο συνολικό κύκλο εργασιών του 2014 δεν ξεπέρασε το 15%. Περίπου 1 στις 4 επιχειρήσεις δήλωσε ότι η εξαγωγική δραστηριότητα συνέβαλε στη διαμόρφωση του 15% με 50% του συνολικού κύκλου εργασιών, ενώ μόλις το 17% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι πάνω από το 50% του κύκλου εργασιών διαμορφώθηκε από εξαγωγές. Σε επίπεδο ευρύτερου τομέα οικονομικής δραστηριότητας (Βιομηχανία / Εμπόριο & Υπηρεσίες), δεν παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις, με την πλειοψηφία των επιχειρήσεων (περίπου 60%) να εμφανίζει περιορισμένες εξαγωγικές επιδόσεις. Εστιάζοντας στις διακριτές κατηγορίες οικονομικής δραστηριότητας, τις σημαντικότερες εξαγωγικές επιδόσεις σημειώνουν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των Τροφίμων, με το 43% περίπου των συμμετεχόντων να δηλώνει ότι η εξαγωγική τους δραστηριότητα συνέβαλε στη διαμόρφωση άνω του 50% του κύκλου εργασιών. Ακολουθεί ο ευρύτερος τομέας του τουρισμού, με το σχετικό ποσοστό να διαμορφώνεται σε 36,4%. Στον αντίποδα, πιο φτωχές χαρακτηρίζονται οι εξαγωγικές επιδόσεις των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πληροφορικής και του χονδρικού και λιανικού εμπορίου, με τη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων να δηλώνει ότι το μερίδιο των εξαγωγών στο συνολικό κύκλο εργασιών του 2014 δεν ξεπέρασε το 15%. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 54

55 Διάγραμμα 3-7: Εξαγωγική δραστηριότητα ανά ποσοστό εξαγωγών & ανά κατηγορία Πηγή: Έρευνα Πεδίου Σε όρους εξέλιξης, η σχετική πλειοψηφία εκτιμά ότι το μερίδιο των πωλήσεων σε πελάτες του εξωτερικού σημείωσε άνοδο την τελευταία 5ετία, ενώ ακόμα πιο αισιόδοξες διαμορφώνονται οι προσδοκίες για την επόμενη 2ετία. Ειδικότερα, σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων, η σχετική πλειοψηφία των επιχειρήσεων (44%) εκτιμά ότι οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά την τελευταία 5ετία, το 40% εκτιμά ότι παρέμειναν σταθερές και το 16% ότι περιορίσθηκαν. Αναφορικά με τις προσδοκίες για την επόμενη 2ετία, παρατηρείται μια μετακίνηση των συμμετεχόντων προς τη θετική επιλογή της αύξησης των εξαγωγών, με το σχετικό μερίδιο πλέον να διαμορφώνεται σε 57%. Διάγραμμα 3-8: Εξέλιξη εξαγωγικής δραστηριότητας Πηγή: Έρευνα Πεδίου Εξειδικεύοντας την ανάλυση σχετικά με τις εκτιμήσεις και τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για την εξέλιξη της εξαγωγικής τους δραστηριότητας, προκύπτει ότι η συντριπτική πλειοψηφία (68,2%) των επιχειρήσεων που εκτιμούν ότι οι εξαγωγές τους αυξήθηκαν την τελευταία 5ετία, διαμορφώνει ανάλογες προσδοκίες και για την επόμενη διετία. Παράλληλα, εντυπωσιακή χαρακτηρίζεται η Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 55

56 μεταστροφή των προσδοκιών των επιχειρήσεων που εκτιμούν ότι οι εξαγωγές τους μειώθηκαν την τελευταία 5ετία, καθώς το 44% αυτών προσδοκά ότι την επόμενη διετία θα αυξηθούν. Διάγραμμα 3-9: Σύγκριση εκτιμήσεων και προσδοκιών σχετικά με την εξέλιξη της εξαγωγικής δραστηριότητας Πηγή: Έρευνα Πεδίου Παράλληλα, στο πλαίσιο της παρούσας έρευνας οι επιχειρήσεις κλήθηκαν να προσδιορίζουν τόσο το προϊόν που διαθέτουν στις αγορές του εξωτερικού, όσο και τις κύριες χώρες διάθεσης των προϊόντων τους, ενώ παράλληλα κλήθηκαν να προσδιορίσουν και τον τρόπο με τον οποίο διαθέτουν τα προϊόντα τους στις εν λόγω αγορές. Σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων, η σχετική πλειοψηφία (23%) επιχειρήσεων εντάσσει το προϊόν που προσφέρει στην ευρύτερη κατηγορία των ειδών ένδυσης και των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Ακολουθεί η κατηγορία των μεταλλικών προϊόντων, η οποία προσδιορίσθηκε από το 18,6% των επιχειρήσεων, καθώς και τα προϊόντα λογισμικού που συγκέντρωσαν το 15,7% των αποκρίσεων. Με ποσοστά άνω του 10% ακολουθούν οι ευρύτερες κατηγορίες των κοσμημάτων-καλλυντικών και των τροφίμων-ποτών, ενώ με μικρότερα μερίδια ακολουθεί ο Η/Μ εξοπλισμός, τα είδη σπιτιού έπιπλα, καθώς και τα πλαστικά - χημικά. Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 56

57 Διάγραμμα 3-10: Κύρια προϊόντα διάθεσης στο εξωτερικό Πηγή: Έρευνα Πεδίου Εξετάζοντας τη γεωγραφική κατανομή, προκύπτει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί την κύρια αγορά απορρόφησης των εξαγωγών των αθηναϊκών επιχειρήσεων. Εξειδικεύοντας, από την επεξεργασία των στοιχείων προέκυψαν περίπου 40 χώρες προώθησης των αθηναϊκών εξαγωγών, το 64% των οποίων αποτελούν κράτη μέλη της Ε.Ε. Το υπόλοιπό 13% αφορά ασιατικές χώρες, ενώ ακολουθούν τα κράτη της λοιπής Ευρώπης (κυρίως Βαλκανικά κράτη), της Αμερικής, της Αφρικής και της Ωκεανίας. Εστιάζοντας την ανάλυση σε επίπεδο χώρας, το 26% των επιχειρήσεων με εξαγωγική δραστηριότητα όρισε τη Γερμανία ως κύρια αγορά προώθησης των προϊόντων τους, ενώ ακολουθεί η Κύπρος η οποία απαντήθηκε από το 24% των συμμετεχόντων. Με ποσοστά άνω του 10% ακολουθούν οι Η.Π.Α και το Η.Β., ενώ με ποσοστά μεταξύ 5% και 10% ακολουθούν κατά κύριο λόγο κράτη μέλη της Ε.Ε. Διάγραμμα 3-11: Γεωγραφική κατανομή αθηναϊκών εξαγωγών Εντός ΕΕ. 64% Ασία. 13% Λοιπή Ευρώπη. 7% Αμερική. 9% Αφρική. 4% Ωκεανία. 3% Γερμανία Κύπρος Η.Π.Α. Ηνωμένο Βασίλειο Ιταλία Βουλγαρία Γαλλία Ισπανία Ρωσία Αυστραλία Τουρκία 11,5% 9,4% 8,3% 8,3% 7,3% 7,3% 6,3% 5,2% 16,7% 24,0% 26,0% Πηγή: Έρευνα Πεδίου Η εκμετάλλευση των δυνατοτήτων του διαδικτύου, αποτελεί το πλέον δημοφιλές τρόπο προβολής και διάθεσης των προϊόντων στις διεθνείς αγορές από τις αθηναϊκές επιχειρήσεις, καθώς Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας Δήμου Αθηναίων 57

ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008

ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008 ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Το μέλλον της ΔΕΗ Ομιλία του κ. Τάκη Αθανασόπουλου Προέδρου & Διευθύνοντος Συμβούλου ΔΕΗ Α.Ε. 6-11-2008 Αγαπητοί εκπρόσωποι των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, Αγαπητοί συνάδελφοι, Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

Καταστατικό του επιστημονικού σωματείου με την επωνυμία ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Άρθρο 1 ο Ίδρυση Επωνυμία Έδρα

Καταστατικό του επιστημονικού σωματείου με την επωνυμία ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ. Άρθρο 1 ο Ίδρυση Επωνυμία Έδρα Καταστατικό του επιστημονικού σωματείου με την επωνυμία ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ Άρθρο 1 ο Ίδρυση Επωνυμία Έδρα α. Ιδρύεται στην Ελλάδα επιστημονικό σωματείο με την επωνυμία «ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

FORUM ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ

FORUM ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ FORUM ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ Προς : Το Σώμα της Αντιπροσωπείας ΣΑΔΑΣ Συναδέλφισες, Συνάδελφοι Μπροστά στην επιχειρούμενη από τις μνημονιακές κυβερνήσεις ρευστοποίηση του επαγγέλματος του μηχανικού

Διαβάστε περισσότερα

74 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 12-13 Δεκεμβρίου 2013

74 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 12-13 Δεκεμβρίου 2013 74 η ΣΥΝΟΔΟΣ ΠΡΥΤΑΝΕΩΝ & ΠΡΟΕΔΡΩΝ Δ.Ε. ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη, 12-13 Δεκεμβρίου 2013 ΟΜΟΦΩΝΟ ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ 1. Θεσμικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου)

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου) ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Εγκρίθηκε στη 299/22-03-2012 Συνεδρίαση της Συγκλήτου) ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2012 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΡΘΡΟ 1: Πεδίο Εφαρμογής 3 ΑΡΘΡΟ 2: Η Αξία της Ερευνητικής

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ Σ.ΕΜΠΟ Ο.Λ.Π.» Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

«ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ Σ.ΕΜΠΟ Ο.Λ.Π.» Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Τετάρτη, 25 Απριλίου 2007 «ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΣΤΑΘΜΟΥ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ Σ.ΕΜΠΟ Ο.Λ.Π.» Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΛΙΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Α. ΣΤΑΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση και ύφεση ανασχεθούν δεν θα αποφύγει να μετεξελιχθεί οι προοπτικές της ευρω- ζώνης αναιμικές η Ευρώπη Κινητήρια δύναμη

Η οικονομική κρίση και ύφεση ανασχεθούν δεν θα αποφύγει να μετεξελιχθεί οι προοπτικές της ευρω- ζώνης αναιμικές η Ευρώπη Κινητήρια δύναμη Σύνοψη συμπερασμάτων Η οικονομική κρίση και ύφεση σε συνδυασμό με τα προβλήματα που έχουν προκληθεί από τις ασκούμενες πολιτικές της εσωτερικής υποτίμησης, ιδιαίτερα, στον Νότο, θέτει τις ευρωπαϊκές ελίτ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Διπλωματική Εργασία

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Διπλωματική Εργασία ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Διπλωματική Εργασία ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 99 ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΤΩΧΕΥΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Φ.Π.Α. ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Φ.Π.Α. ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Φ.Π.Α. ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ : ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ ΠΕΤΡΟΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ : ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Υπολογισμός Φόρου για την Ατομική Επιχείρηση, Ομόρρυθμη Εταιρεία, Ετερόρρυθμη Εταιρεία, Κοινωνία Κληρονομικού

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ

«ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥΣ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΤΙ ΚΕΡΔΙΣΑΜΕ, ΠΟΙΑ ΤΑ ΛΑΘΗ ΜΑΣ, ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ. Η ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΑ ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΗΣ, ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΔΣΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΜΑΤΟΣ Είδος: ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ Αριθμός: 131 Έτος: 2003 ΦΕΚ: Α 116 20030516 Τέθηκε σε ισχύ: 17.01.2002 Ημ.Υπογραφής: 30.04.2003 Τίτλος Προσαρμογή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΣΥΣΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΣΥΣΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΩΝΥΜΙΑ «ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΑΝΑΚΗΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΩΤΩΝ ΥΛΩΝ ΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗΣ - ΑΡΤΟΠΟΙΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΓΩΤΟΥ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΣΥΣΤΑΣΗ - ΓΕΝΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ της χρήσης. 1η Ιανουαρίου 2012 έως 31η Δεκεμβρίου 2012

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ της χρήσης. 1η Ιανουαρίου 2012 έως 31η Δεκεμβρίου 2012 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Α.Ε. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ της χρήσης 1η Ιανουαρίου 2012 έως 31η Δεκεμβρίου 2012 Σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς ( Δ.Π.Χ.Α.) 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ. Η ελληνική οικονομία παρά τις θυσίες του ελληνικού λαού το 2015. θα βρίσκεται σε δυσμενέστερη δημοσιονομική θέση από αυτήν του

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ. Η ελληνική οικονομία παρά τις θυσίες του ελληνικού λαού το 2015. θα βρίσκεται σε δυσμενέστερη δημοσιονομική θέση από αυτήν του Τεύχος 188, Νοέμβριος 2011 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Η ελληνική οικονομία παρά τις θυσίες του ελληνικού λαού το 2015 θα βρίσκεται σε δυσμενέστερη δημοσιονομική θέση από αυτήν του 2009 έχοντας ένα δημόσιο χρέος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΕΣΠΑ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΕΣΠΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ - ΕΣΠΑ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ & ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΕΣΜΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο

ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 7 ο Εξάμηνο Υπαίθριοι χώροι & φύση στην πόλη Διδακτική ομάδα: Τ. Κοσμάκη, Δ. Πολυχρονόπουλος Σπουδαστής: Γιαννικόπουλος Χαράλαμπος Θέμα: Λόφος Αγ. Ιωάννη Κυνηγού (Κυνοσάργους)

Διαβάστε περισσότερα

Α ΣΤΑΔΙΟ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Α ΣΤΑΔΙΟ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α.1. ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ... 2 Α.1.1. ΓΕΝΙΚΑ... 2 Α.1.2. ΓΕΝΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΧΑΝΙΩΝ... 2 Α.1.3. ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΟΙΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ Β' ΚΛΑΔΟΣ/ΔΝΣΗ Β2 ΤΜ. ΕΘΝ. ΚΑΙ ΣΤΡΑΤ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΑΚΛ. ΣΧΟΛΩΝ Τηλέφ. 2106574186 Φ.337.1/153301 Σ.2645 (ΦΕΚ 2310 τ. Β'/8-8-2012)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΥΝΟΜΟ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ

ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΥΝΟΜΟ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΥΝΟΜΟ ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ Η διαφύλαξη του δημόσιου χαρακτήρα της Εκπαίδευσης, η ανάδειξη της πυραμίδας της τεχνικής εκπαίδευσης και η διασφάλιση αντίστοιχων

Διαβάστε περισσότερα

Ξεκινώντας τον απολογισμό της χρήσης του 2014 θα εξετάσουμε ορισμένα θεμελιώδη μεγέθη των Οικονομικών Καταστάσεων στα οποία παρατηρούνται τα εξής:

Ξεκινώντας τον απολογισμό της χρήσης του 2014 θα εξετάσουμε ορισμένα θεμελιώδη μεγέθη των Οικονομικών Καταστάσεων στα οποία παρατηρούνται τα εξής: ΜΥΛΟΙ ΛΟΥΛΗ Α.Ε. ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της χρήσης από 1 Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2014 (σύμφωνα με το Ν.3556/2007 και τις ισχύουσες διατάξεις της Ε.Κ.) Η Έκθεση που παρατίθεται αποσκοπεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΤΙΟΥ Α.Ε. Τι πρέπει να γνωρίζετε όταν ταξιδεύετε μαζί μας. Πρόλογος

ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΤΙΟΥ Α.Ε. Τι πρέπει να γνωρίζετε όταν ταξιδεύετε μαζί μας. Πρόλογος ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΠΙΒΑΤΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΤΙΟΥ Α.Ε. Τι πρέπει να γνωρίζετε όταν ταξιδεύετε μαζί μας Πρόλογος 1. Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ΑΕ. είναι σιδηροδρομική εταιρία μεταφοράς επιβατών και φορτίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσιες συμβάσεις. Νομική βάση. Στόχοι. Επιτεύγματα

Δημόσιες συμβάσεις. Νομική βάση. Στόχοι. Επιτεύγματα Δημόσιες συμβάσεις Ο δημόσιες αρχές συνάπτουν συμβάσεις προκειμένου να διασφαλίσουν την εκτέλεση έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών. Οι εν λόγω συμβάσεις, οι οποίες συνάπτονται έναντι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 1 492/VΙ/2010 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ

ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 1 492/VΙ/2010 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡΙΘΜ. 1 492/VΙ/2010 Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Συνεδρίασε στην Αίθουσα Συνεδριάσεων του 1ου ορόφου του κτιρίου των γραφείων της, επί της οδού Κότσικα 1Α, Αθήνα, την 29 η Μαρτίου 2010, ημέρα Δευτέρα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Η ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ ΣΤΙΣ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ. Αντιμετώπιση των μνημονιακών επιπτώσεων με έναν νέο, αριστερού χαρακτήρα, «προστατευτισμό» Αριστερή απάντηση στην κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΦΕΚ τ. Β 378/09-03-2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΡΑΤΟΛΟΓΙΚΩΝ, ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα Σύνταξης Η ΓΣΕΕ στα πλαίσια του προσανατολισμού που έχει χαράξει στο 30 ο συνέδριό της, με συγκροτημένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο λόγο

Σημείωμα Σύνταξης Η ΓΣΕΕ στα πλαίσια του προσανατολισμού που έχει χαράξει στο 30 ο συνέδριό της, με συγκροτημένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο λόγο Σημείωμα Σύνταξης Η ΓΣΕΕ στα πλαίσια του προσανατολισμού που έχει χαράξει στο 30 ο συνέδριό της, με συγκροτημένο και επιστημονικά τεκμηριωμένο λόγο συνεχίζει τις προσπάθειές της, για την υιοθέτηση μιας

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Β.ΖΑΧΑΡΗΣ Α.Ε. Θεσσαλονίκη 17/12/2013

Ε.Β.ΖΑΧΑΡΗΣ Α.Ε. Θεσσαλονίκη 17/12/2013 Ε.Β.ΖΑΧΑΡΗΣ Α.Ε. Θεσσαλονίκη 17/12/2013 ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Αριθμ. Πρωτ.: 6163 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ υπ αριθμ. ΣΟΧ 1/2013 Για τη σύναψη ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΟΙ ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ της Ε.Β.Ζ. Α.Ε. Έχοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά. Πίνακας περιεχομένων

ΔΗΜΟΣΙΟγραφικά. Πίνακας περιεχομένων Πίνακας περιεχομένων Δημοσίευση στο ΦΕΚ Κοινής Απόφασης για την σύντμηση της προθεσμίας που ορίζεται στη διεκπεραίωση διαδικασιών αρμοδιότητας του ΟΑΕΔ... 2 Αξιοποίηση 526 πρώην σχολικών φυλάκων σε νοσοκομεία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 Συνολικές Μεταολυμπιακές Οικονομικές και Κοινωνικές Επιδράσεις

Κεφάλαιο 6 Συνολικές Μεταολυμπιακές Οικονομικές και Κοινωνικές Επιδράσεις Κεφάλαιο 6 Συνολικές Μεταολυμπιακές Οικονομικές και Κοινωνικές Επιδράσεις 6.1. Εισαγωγή Ο ι Ολυμπιακοί Αγώνες έχουν σημαντικές μακροοικονομικές επιπτώσεις, όπως έχουν καταδείξει οι εμπειρίες της Βαρκελώνης

Διαβάστε περισσότερα

Κλωστοϋφαντουργία Ναυπάκτου

Κλωστοϋφαντουργία Ναυπάκτου Κλωστοϋφαντουργία Ναυπάκτου Κύρια Αγορά Κατηγορία : Μεταποιητικές Βιομηχανίες Κωδικός Μετοχής στο ΟΑΣΗΣ : ΝΑΥΠ Κλάδος : ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ Τύπος Μετοχής : Κοινή Ανώνυμη Υπεύθυνος Ενημέρωσης/ Εξυπηρέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης (ΣΠΕ) στο Χωροταξικό Σχεδιασμό: εννοιολογικές αποσαφηνίσεις η εφαρμογή στα ΓΠΣ-ΣΧΟΟΑΠΣΧΟΟΑΠ Μουτσιάκης Ευθύμιος Περιβαλλοντολόγος, Δρ. Αρχ. Μηχανικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Της <<ΣΑΒΒΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Α.Ε και Β.Ε.>> Α.Μ. 1451/01/Β/86/1450 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.Μ.Η.

ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Της <<ΣΑΒΒΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ Α.Ε και Β.Ε.>> Α.Μ. 1451/01/Β/86/1450 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.Μ.Η. ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ 31ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 Της Α.Μ. 1451/01/Β/86/1450 ΑΡΙΘΜΟΣ Γ.Ε.Μ.Η. 268901000 ΕΔΡΑ: ΑΘΗΝΑ, ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ 7 και ΑΓ.ΕΛΕΟΥΣΗΣ 9 ΓΡΑΦΕΙΑ: ΦΙΛΙΚΩΝ 58 ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΗ Γ.Γ.Δ.Ε.

ΑΠΟΨΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΗ Γ.Γ.Δ.Ε. ΑΠΟΨΕΙΣ - ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΗ Γ.Γ.Δ.Ε. Πρόσφατα ιδρύθηκε μια ακόμη ανώνυμη εταιρεία του Δημοσίου για τη διαχείριση των δημοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4083, 20/4/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4083, 20/4/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΘΙΔΡΥΣΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΧΗ ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΩΝ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΕΓΕΡΣΗ ΚΑΙ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΣΕ ΑΝΟΙΚΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΑΛΛΑ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ ----------------------------

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α

ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΑΝΑΡΤΗΤΕΟ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α Ι.Π.Μεσολογγίου, 21-05 - 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ Αριθ.Πρωτ:Φ555/Ζ/ΛΣΤ/2457 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣτΕ 4531/2009 Θέμα : [Νόμιμη απόρριψη αίτησης για οριοθέτηση ρέματος]

ΣτΕ 4531/2009 Θέμα : [Νόμιμη απόρριψη αίτησης για οριοθέτηση ρέματος] ΣτΕ 4531/2009 Θέμα : [Νόμιμη απόρριψη αίτησης για οριοθέτηση ρέματος] Περίληψη : Σκοπός της οριοθέτησης (μη πλεύσιμου) ποταμού ή του ρέματος, είναι η αποτύπωση της φυσικής κοίτης του ενόψει του χαρακτήρα

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στον τομέα του εμπορίου: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στον τομέα του εμπορίου: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στον τομέα του εμπορίου: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο κεφάλαιο αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στα μεγέθη και στη διάρθρωση των βασικών χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΔΗΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ 2015-2019 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΑΜΥΝΤΑΙΟ 2015 Σελίδα 1 από 318 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Σελ Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Η ελληνική αγορά εργασίας 2.1.1. Οι εξελίξεις στην απασχόληση Για πέμπτο συνεχόμενο έτος η απασχόληση στην ελληνική οικονομία εξακολούθησε να συρρικνώνεται.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ Ο ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Β ΤΑΞΗΣ 6/Θ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΑΜΦΙΛΩΝ ΛΕΣΒΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΒΑΣ. ΑΒΑΓΙΑΝΟΣ ΣΤΟΧΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1. Να γνωρίσουν οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

(Νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 648/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 4ης Ιουλίου 2012.

(Νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ. ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 648/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ. της 4ης Ιουλίου 2012. 27.7.2012 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 201/1 I (Νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 648/2012 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 4ης Ιουλίου 2012 για τα εξωχρηματιστηριακά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 7: «Διευκόλυνση της πρόσβασης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Πρόταση σχεδιασμού και κατάρτισης αναπτυξιακού προγραμματισμού περιόδου 2014 2020.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ. Πρόταση σχεδιασμού και κατάρτισης αναπτυξιακού προγραμματισμού περιόδου 2014 2020. Πρόταση σχεδιασμού και κατάρτισης αναπτυξιακού προγραμματισμού περιόδου 2014 2020 Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης 2η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ιούλιος 2013 1 Ενότητα 1: «Ανάλυση Στοχοθεσία»...5 I. Ανάλυση των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. 3ΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TJ3Y/ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ^ΣΗ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ε μ π ο Ε οε ιο τ ε χ ν ε ς ΤνΕΥΘΕΡΟγΜΕΠΑΓΓΕΛ ΜΑΤΙΕΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. 3ΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TJ3Y/ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ^ΣΗ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ε μ π ο Ε οε ιο τ ε χ ν ε ς ΤνΕΥΘΕΡΟγΜΕΠΑΓΓΕΛ ΜΑΤΙΕΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ I ΜΗΜΑ ΛΟ ΓΙΣΤΙΚΗΣ Τ Ε I ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 3ΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ TJ3Y/ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ^ΣΗ ΤΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ε μ π ο Ε οε ιο τ ε χ ν ε ς ΤνΕΥΘΕΡΟγΜΕΠΑΓΓΕΛ ΜΑΤΙΕΣ Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www. ldsa.gr / demolab@uth.gr, +302421074432-33

Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www. ldsa.gr / demolab@uth.gr, +302421074432-33 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΝΕΑ Demo Νews ΕΔΚΑ Τεύχος 21 ο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων, Πεδίον Άρεως, Βόλος, 38334, http://www. ldsa.gr / demolab@uth.gr, +302421074432-33 Το νέο ιστορικό πλαίσιο της

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Δ (προχωρημένο) Πρώτη διδακτική πρόταση Το θηλυκό μυαλό των επιχειρήσεων Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικες Διδακτικός στόχος: κατανόηση αυθεντικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Βέροια, 6/11/2015 ΝΟΜΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: 47006 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΠΡΟΧΕΙΡΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ Έχοντας λάβει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΝ. ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων άρθρου 8 ν. 3610/2007

ΕΠΕΙΓΟΝ. ΘΕΜΑ: Διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων άρθρου 8 ν. 3610/2007 ΕΠΕΙΓΟΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ Αθήνα, 3 Απριλίου 2008 ΚΑΙ ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αριθ.Πρωτ.: 1040228/645/Α0012 ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛ 1070 ΤΜΗΜΑ Α Ταχ. Δ/νση

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση για τον Προϋπολογισμό 2011 του Δήμου Κηφισιάς

Εισήγηση για τον Προϋπολογισμό 2011 του Δήμου Κηφισιάς 1 Εισήγηση για τον Προϋπολογισμό 2011 του Δήμου Κηφισιάς Κυρία Πρόεδρε Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι, Μπροστά μας έχουμε μια νέα εποχή για την αυτοδιοίκηση. Μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί με

Διαβάστε περισσότερα

591 Κ.Ι\ ΘΕΜΑ: ΚΑΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑλλΟΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ. Τ.Ε.Ι Πειραιά για την απόκτηση του πτυχίου.

591 Κ.Ι\ ΘΕΜΑ: ΚΑΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑλλΟΝ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ. Τ.Ε.Ι Πειραιά για την απόκτηση του πτυχίου. Τ.Ε.Ι. ΠΕΙΡΑΙΑ 591 Κ.Ι\ ΤΜΗΜΑ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑ ΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΕΙΕΥΓΕΝΙΣΜΟΣ ΘΕΜΑ: ΚΑΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑλλΟΝ Διπλωματική εργασία που υποβλήθηκε στο Τ.Ε.Ι Πειραιά για την απόκτηση του πτυχίου

Διαβάστε περισσότερα

σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς

σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Έκθεση Διαχειρίσεως του Διοικητικού Συμβουλίου 3-11 Έκθεση Ελέγχου Ανεξάρτητου Ορκωτού Ελεγκτή Λογιστή....12-14 Κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 2012-2015»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 2012-2015» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΜΕΤΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ 2012-2015» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΤΑΜΕΙΟ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ Άρθρο 1 Σύσταση - Σκοπός Επωνυμία -

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΘΕΜΑ: «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2013-2014» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΕΡ/ΚΗ Δ/ΝΣΗ A/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Ν. ΑΙΓΑΙΟΥ 3 η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΟ Υ ΔΗΜΟΤ ΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Ν. ΚΥΚΛ ΑΔΩΝ Νάξος, 03 / 09 / 2013 Αριθ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, οργανωτικά θέματα Υπουργείου Οικονομικών και άλλες διατάξεις» ΜΕΡΟΣ Α

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ. «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, οργανωτικά θέματα Υπουργείου Οικονομικών και άλλες διατάξεις» ΜΕΡΟΣ Α ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «Μέτρα στήριξης και ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, οργανωτικά θέματα Υπουργείου Οικονομικών και άλλες διατάξεις» ΜΕΡΟΣ Α ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Άρθρο 1 Ρυθμίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 17661 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Υποχρεωτική αυτεπάγγελτη αναζήτηση έξι (6) πιστο ποιητικών αρμοδιότητας του Υπουργείου Εσωτε ρικών, Δημόσιας Διοίκησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 20743 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 1538 27 Ιουνίου 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Εγκριση τροποποίησης του Οργανισμού Εσωτερι κής Υπηρεσίας του Δήμου Κισάμου....

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α] Εξέλιξη του Κύκλου Εργασιών, των Καθαρών Αποτελεσμάτων προ Φόρων και του Περιθωρίου Καθαρού Κέρδους για την πενταετία 2008 2012. Η καταγραφή, και ακολούθως η μελέτη, των

Διαβάστε περισσότερα

72(Ι)/2014 Ο ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2014

72(Ι)/2014 Ο ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2014 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4446, 13.6.2014 Ν. 72(Ι)/2014 72(Ι)/2014 Ο ΠΕΡΙ ΙΔΡΥΣΕΩΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2014 Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΕΩΣ 01.01. 31.12.2007

ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΕΩΣ 01.01. 31.12.2007 ΕΙΚΟΝΑ ΗΧΟΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΧΡΗΣΕΩΣ 01.01. 31.12.2007 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Βεβαιώνεται ότι οι συνημμένες Ετήσιες Οικονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΕΡΟΒΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΡΟΗΣ ΑΝΑΕΡΟΒΙΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΩΝ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΥΛΙΚΟΥ» ΣΠΟΥΔΑΣΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Προς τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής

Προς τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής Προς τα μέλη της Διαρκούς Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής Κυρίες και κύριοι βουλευτές, Από το Μάρτιο του 2004 η κυβέρνηση εφάρμοσε ένα νέο πρότυπο για την ανάπτυξη, την ενίσχυση της απασχόλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑΣ Αριθ. Αποφ. 87/2015

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑΣ Αριθ. Αποφ. 87/2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΗΜΟΣ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑΣ Αριθ. Αποφ. 87/2015 Από το Πρακτικό της 25 ης /2015 συνεδρίασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου Ερμιονίδας ΘΕΜΑ 4 ο : Κατάρτιση όρων του διαγωνισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Α.Ε. ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ Α.Ε. ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΥΠΟ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΗ ΕΤΗΣΙΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2013 ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΠΡΟΤΥΠΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (Δ.Π.Χ.Α.) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΟΡΚΩΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΕΙΔΑΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΧΘΥΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΚΛΕΙΔΑΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΧΘΥΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΛΕΙΔΑΡΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΧΘΥΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ δ.τ. ΚΛΕΙΔΑΡΑΣ I.FAMILY Α.Ε. Ετήσιες Οικονομικές Καταστάσεις Της χρήσης από 1 Ιανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2014 σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ Αρ.Πρωτ.: 298/12-1-2015

Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ Αρ.Πρωτ.: 298/12-1-2015 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΟΡΧΟΜΕΝΟΥ Αρ.Πρωτ.: 298/12-1-2015 Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από το πρακτικό της αριθ. 22 ης /2014 Συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Ορχομενού. Αριθ. Απόφασης 204/2014

Διαβάστε περισσότερα

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Δ Η Μ Ο Κ Ρ Α Τ Ι Α ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΘΕΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ Στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού Α.Ε. για τη διερεύνηση της νομιμότητας των οικονομικών ενισχύσεων/επιχορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ

ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ Αιφνιδιασμένη η Δυτική κοινή γνώμη παρακολουθεί αμήχανα τις ραγδαίες εξελίξεις στην Ουκρανία και αγωνιά για τις επιπτώσεις μίας πολιτικής και στρατιωτικής κλιμακώσεως.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΡΙΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 (περιλαμβάνει τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από τις αντίστοιχες πηγές) Πηγές Στοιχείων : Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Eurostat, Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών - Ευέλικτη Ζώνη» Δευτέρα, 17 Μαΐου 2004, Αμφιθέατρο Παιδαγωγικού Τμήματος, Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Ο.Β.Ε.Σ. ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ ΚΑΝΙΓΓΟΣ 31 106 82, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 2103304120-1-2, FAX: 2103825322, email: info@obes.gr Αθήνα 08-11-2011 (τέταρτη έκδοση) ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΒΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ

Ι. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ Ι. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ I. Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - ΘΡΑΚΗΣ Συνοπτική Απεικόνιση Βασικών Μεγεθών Έτος Περιφέρεια Χώρας Έκταση (χιλ. στρεμ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΑΘΗΝΑΣ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΗΣ 1925 28 ης Οκτωβρίου 4 τ.κ. 10677 ΑΘΗΝΑ. Τηλ.2103815177 fax.2103801207 Μάρτη 2014 Αθήνα 6 ΦΟΡΟΛΗΣΤΕΙΑ Εφιαλτικά

Διαβάστε περισσότερα

AΘΗΝΑ, 27-06-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α.Π. : 3342 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

AΘΗΝΑ, 27-06-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α.Π. : 3342 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ AΘΗΝΑ, 27-06-2014 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Α.Π. : 3342 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013»

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 24 / Φεβρουάριος 2014. Ηλεκτρονική Έκδοση ΕΡΓΑΤΙΚΗ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΩΡΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΕΡΩΡΙΩΝ. www.pim.

Τεύχος 24 / Φεβρουάριος 2014. Ηλεκτρονική Έκδοση ΕΡΓΑΤΙΚΗ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΩΡΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΕΡΩΡΙΩΝ. www.pim. Τεύχος 24 / Ηλεκτρονική Έκδοση ΕΡΓΑΤΙΚΗ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΒΙΒΛΙΟ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΩΡΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΕΡΩΡΙΩΝ Επιχειρησιακές Συμβάσεις www.pim.gr ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ άρθρα Το νέο βιβλίο τροποποίησης ωραρίου

Διαβάστε περισσότερα

7. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟ, ΣΕ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Μακέτα εργασίας 1/50.

7. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟ, ΣΕ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Μακέτα εργασίας 1/50. Β. ΕΞ. /ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ/ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΕ Κα ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΟΥ Παρουσίαση σε πίνακες 50Χ70 την 22 και 24 Απριλίου 1.ΠΗΓΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ: Τι συναισθήματα-ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εφαρμοσμένης Πληροφορικής

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εφαρμοσμένης Πληροφορικής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Τμήμα Εφαρμοσμένης Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Εφαρμοσμένης Πληροφορικής ΕΡΓΑΣΙΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

E.E., Παρ. 5, 21 Ν. 8/91 Αρ. 2573,1.2.91

E.E., Παρ. 5, 21 Ν. 8/91 Αρ. 2573,1.2.91 E.E., Παρ. 5, 21 Ν. 8/91 Αρ. 2573,1.2.91 Ο περί Δημόσιων Βοηθημάτων και Υπηρεσιών Νόμος του 1991 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας συμφωνά με το Άρθρο 52 του Συντάγματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Κ.Υ.Α. αριθμ. Κ2-828/31.1.2013 Προτυποποιημένα καταστατικά Αριθμ. Κ2-828 (ΦΕΚ Β' 216/05-02-2013) ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 12207 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Αρ. Φύλλου 919 19 Μαΐου 2008 ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. 301764 Καθορισμός λεπτομερειών εφαρμογής του μέτρου της δωρεάν διανομής τυριού Φέτα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ

Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ Ο ΠΕΡΙ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2007 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΑΡΘΡΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι.- 1. Συνοπτικός τίτλος. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ 2. Ερμηνεία. ΜΕΡΟΣ ΙΙ. - ΑΠΟΣΤΟΛΗ, ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ. 1. Μεταποίηση Αλιευτικών Προϊόντων (Χονδρικό) 2. Εμπορία αλιευτικών Προϊόντων ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1

ΑΙΤΗΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ. 1. Μεταποίηση Αλιευτικών Προϊόντων (Χονδρικό) 2. Εμπορία αλιευτικών Προϊόντων ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΑΙΤΗΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΧΟΡΗΓΙΩΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Για Εσωτερική Χρήση Αριθμός Πρόσκλησης Παραλαβής: Σφραγίδα Ομάδας: Υπογραφή Εκπροσώπου Ομάδας: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ:

ΡΑΣΗ: Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΤΙΤΛΟΣ: ΡΑΣΗ: ΤΙΤΛΟΣ: 3 Παράµετροι Αποτελεσµατικότητας των ιαφόρων Εργαλείων ιαχείρισης της Ενεργού Γήρανσης ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟΥ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ: «Συνθετική έκθεση - µελέτη αναφορικά µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Επικαιροποίησης Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης

Μελέτη Επικαιροποίησης Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης Μελέτη Επικαιροποίησης Ρυθμιστικού Σχεδίου Θεσσαλονίκης Το συγκεκριμένο έργο εντάχθηκε στο επιχειρησιακό πρόγραμμα Περιβάλλον (ΕΠΠΕΡ) με την αρ. πρ. 167725/15.09.2003 απόφαση Γενικού Γραμματέα Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε.»

«ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε.» «ΚΛΩΣΤΑΙ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ Α.Ε.Β.Ε.» ΚΗΦΙΣΟΥ 41 122 42 ΑΙΓΑΛΕΩ ΑΡ.Μ.Α.Ε. 450/01/ΔΤ/Β/86/75(99) ΕΔΡΑ ΑΙΓΑΛΕΩ Π Ρ Ο Σ Α Ρ Τ Η Μ Α ΤΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΗΣ 31 ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ 01.01.2014

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΟ 22000 ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΙΚΕΡ»

«ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΟ 22000 ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΙΚΕΡ» Τ.Ε.Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΣΧΟΛΗ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Τ Ε I ΚΑΛΑΜΑΤΑ! ΤΜΗΜΑ ΕΚΔΟΣΕΩΝ 8 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ! ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΟ 22000 ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΙΚΕΡ» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης

Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρειο Ανώτατο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυµα Θεσσαλονίκης ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΉΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Τύπος και Εθνικό Σύστηµα Υγείας» Για το Α Εξάµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΕΙΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΕΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Από τον Ιανουάριο ξεκινάνε στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης προγράμματα για παιδιά και γονείς. Με αυστηρά επιλεγμένα κριτήρια φιλοδοξούμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Συµβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΑΡΘΡΟ 1 ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ

ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΑΡΘΡΟ 1 ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ» ΑΡΘΡΟ 1 ΕΙΔΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ H παράγραφος 1 του άρθρου 1 του ν. 2639/98, αντικαθίσταται ως ακολούθως: 1. Η μεταξύ εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ - ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ - ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΕΤΑΙΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ - ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Το εταιρικό προφίλ της Δ.Ε.Υ.Α.Μ.Π. προσδιορίζεται από στατιστικά-απολογιστικά στοιχεία, καθώς και οικονομικά δεδομένα, όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί

Διαβάστε περισσότερα

σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης

σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Πληροφόρησης Βεβαιώνεται ότι οι συνηµµένες είναι εκείνες που εγκρίθηκαν από το ιοικητικό Συµβούλιο της «ΙΑΤΡΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ Α.Ε.»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΙΚΡΟΥ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΕΓΕΘΟΥΣ ΜΕ ΠΟΙΟΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΣΗΜΕΙΩΝ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ. Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ. Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΛΟΜΟΙΡΗΣ, ΚΥΚΛΟΣ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ ΜΑΓΙΟΒΟΤΑΝΑ Πτυχιακή εργασία της Άλμας Τότσκα 25/04 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Άννα- Μαρία Ρεντζεπέρη, Λέκτορα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Χορήγηση επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης και καθορισμός του ύψους, των δικαιούχων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας χορήγησης αυτού».

ΘΕΜΑ: «Χορήγηση επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης και καθορισμός του ύψους, των δικαιούχων, των προϋποθέσεων και της διαδικασίας χορήγησης αυτού». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Α) ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ & ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ 1.ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ ΚΑΙ Ε.Φ.Κ Δ/ΝΣΗ 33 η ΕΛΕΓΧΩΝ ΤΕΛΩΝΕΙΩΝ 2.ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ α)δ/νση ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ

ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΜΕΤΑΘΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΟΗΜΑΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΚΩΦΩΝ 2010-11 ΚΑΙ ΣΤΗ ΓΡΑΦΗ BRAILLE ΤΩΝ ΤΥΦΛΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ/ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ Κωδικός Ονομασία ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23/05/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23/05/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΔΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 23/05/2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝ. ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ Αρ. Πρ.: Β/7/15877/2914 & ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΕΝIKH Δ/ΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«Μεταθέσεις υπεράριθμων εκπαιδευτικών της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

«Μεταθέσεις υπεράριθμων εκπαιδευτικών της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 1 «Μεταθέσεις υπεράριθμων εκπαιδευτικών της δημόσιας πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης» Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις: α) του τελευταίου εδαφίου του στοιχείου

Διαβάστε περισσότερα

άρθρα ανακοινώσεις Ο σκοπός του περιοδικού... Αντώνης Δεσπότης Διευθύνων Σύμβουλος Νέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για το 2014 - σελ.

άρθρα ανακοινώσεις Ο σκοπός του περιοδικού... Αντώνης Δεσπότης Διευθύνων Σύμβουλος Νέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για το 2014 - σελ. Τεύχος 33 / Ηλεκτρονική Έκδοση ΕΡΓΑΤΙΚΗ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΔΩΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2014 ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ Ο.Α.Ε.Δ. ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΝΕΡΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΟΤΑ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ www.pim.gr Ε.Π.Α. ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Οι επιπτώσεις της ένταξης της Κύπρου στην ΟΝΕ στον εισερχόµενο τουρισµό της

ΘΕΜΑ. Οι επιπτώσεις της ένταξης της Κύπρου στην ΟΝΕ στον εισερχόµενο τουρισµό της ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Οι επιπτώσεις της ένταξης της Κύπρου στην ΟΝΕ στον εισερχόµενο τουρισµό της Εισηγητές:

Διαβάστε περισσότερα