ΚΩΣΤΟΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ιωάννα ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΩΣΤΟΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ιωάννα ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ"

Transcript

1 Γεωργία!"#$%&'() ΚΩΣΤΟΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Ιωάννα ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ Ο πόνος κατά τον φυσιολογικό τοκετό βιώνεται ως ιδιαίτερα ισχυρός από τις περισσότερες επίτοκες. Επιπλέον, ο πόνος αυτός µπορεί να έχει δυσµενή αποτελέσµατα για τη µητέρα, το έµβρυο και την εξέλιξη του τοκετού συνολικά. Στις µέρες µας η αναλγησία κατά τον φυσιολογικό τοκετό κρίνεται απαραίτητη και αναζητείται η µέθοδος µε την καλύτερη αποτελεσµατικότητα και τη µεγαλύτερη ασφάλεια (δηλαδή, το βέλτιστο φαρµακολογικό profil). Εδώ θα αναφερθούν τα νεώτερα δεδοµένα για τους κεντρικούς νευρικούς αποκλεισµούς, την παρεντερική χρήση οπιοειδών, τη χρήση εισπνεόµενων αναισθητικών και την εφαρµογή εναλλακτικών µη φαρµακευτικών τεχνικών για την παροχή αναλγησίας κατά το φυσιολογικό τοκετό. Είναι γνωστό ότι ο φυσιολογικός τοκετός εξελίσσεται σε τρία στάδια. Το πρώτο στάδιο εκτείνεται από την έναρξη των συσπάσεων της µήτρας µέχρι την πλήρη διαστολή του τραχήλου. Ο πόνος σε αυτό το στάδιο είναι σπλαχνικός, οφείλεται σε µηχανική διάταση των τοιχωµάτων της µήτρας και του τραχήλου και µεταφέρεται µέσω των σπλαχνικών προσαγωγών ινών που εισέρχονται στο νωτιαίο µυελό στο επίπεδο των Θ10, Θ11, Θ12 και Ο1 νευροτοµίων. Το δεύτερο στάδιο ορίζεται από την πλήρη διαστολή του τραχήλου µέχρι τη γέννηση του *+,-./ /46 παιδιού. Ο πόνος στο στάδιο αυτό γίνεται περισσότερο σωµατικός, οφείλεται στη διάταση του περινέου και µεταφέρεται µέσω των αιδιοικών νεύρων στα Ι1, Ι2, Ι4 νωτιαία νευροτόµια. Το τρίτο στάδιο περιλαµβάνει τη «γέννηση» του πλακούντα. Η ένταση του πόνου που βιώνει κάθε επίτοκος επηρεάζεται από: (α) τη χρήση ωκυτοκίνης, η χορήγηση της οποίας αυξάνει την ένταση του πόνου και (β) τον αριθµό των τοκετών. Οι πρωτοτόκες φαίνεται να πονούν περισσότερο κατά το πρώτο στάδιο, ενώ οι πολύτοκες αντιµετωπίζουν µεγαλύτερο πόνο στο δεύτερο στάδιο (1). Η επισκληρίδια αναλγησία αποτελεί βασικό κοµµάτι της αναλγησίας κατά τον φυσιολογικό τοκετό. Μια ποικιλία φαρµάκων και δόσεων σε πολλαπλούς συνδυασµούς έχουν δοκιµαστεί µε βασικό πλεονέκτηµα όλων των πρωτοκόλλων την µεγάλη ανακούφιση των επιτόκων από τον πόνο (περίπου 80% των επιτόκων θεωρούν εξαιρετική την αναλγησία µετά από επισκληρίδιο) (2,3,4,5). Οι προβληµατισµοί για τη χρήση της επισκληριδίου προκύπτουν από την ενδεχόµενη επίδρασή της: (α) στο µαιευτικό αποτέλεσµα, (β) στο νεογνό και (γ) τις πιθανές επιπλοκές της. Τα ποσοστά καισαρικών τοµών δεν φαίνεται να αυξάνουν µε την εφαρµογή περιοχικών τεχνικών (6). Αντιθέτως, η χρήση επισκληριδίου φαίνεται να µειώνει το ποσοστό καισαρικών τοµών σε πολύδυµες κυήσεις (4). Ωστόσο, αναφέρεται αυξηµένη συχνότητα επεµβατικά διεκπεραιούµενων τοκετών µετά από επισκληρίδιο αναλγησία (7). Οι περισσότερες µελέτες συγκλίνουν στο ότι η επισκληρίδιος µπορεί να αυξήσει τη διάρκεια του τοκετού, χωρίς όµως να είναι εµφανής η κλινική σηµασία αυτής της παράτασης (6,8). Η χρήση ωκυτοκίνης φαίνεται να µην επηρεάζεται από την εφαρµογή επισκληριδίου αναλγησίας, καθώς συνήθως αυτή έχει προαποφασιστεί από τους µαιευτήρες µε κριτήριο την πορεία του τοκετού (9). Η επίδραση της επισκληριδίου στο νεογνό έχει επίσης µελετηθεί. Η χρήση αραιών διαλυµάτων τοπικών αναισθητικών φαίνεται να µειώνει την ποσότητα του φαρµάκου που διέρχεται από τον πλακούντα και εποµένως την πιθανότητα ανεπιθύµητων επιδράσεων στο έµβρυο. Αµέσως µετά τη χορήγηση οπιοειδών επισκληριδίως µπορεί να παρατηρηθούν παροδικές αλλαγές στον εµβρυϊκό ρυθµό (βραδυκαρδία, κατάργηση ποικιλοµορφίας), χωρίς όµως αντίστοιχες διαταραχές στο νεογνό κατά τη γέννηση του. Ακόµη, η υπόταση που µπορεί να εµφανιστεί στη µητέρα µετά τον αποκλεισµό ή η επίδραση της επισκληριδίου στην εξέλιξη του τοκετού µπορεί να επηρεάσουν το νεογνό (10). Όσον αφορά τις επιπλοκές από την εφαρµογή επισκληρίδιας προσπέλασης φαίνεται να ισχύουν τα παρακάτω: (α) αν και έχει παρατηρηθεί κάποια σχέση µεταξύ εµφάνισης πυρετού και επισκληριδίου αναλγησίας στη 41

2 µητέρα, αυτό δεν φαίνεται να έχει περαιτέρω επιπλοκές στη µητέρα ή το έµβρυο, (β) η κεφαλαλγία µετά από τρώση της σκληράς µήνιγγας εµφανίζεται συχνότερα στο µαιευτικό πληθυσµό, (γ) η πιθανότητα νευρολογικών επιπλοκών είναι υπαρκτή, ωστόσο πρέπει να γνωρίζουµε ότι ο τραυµατισµός του σφιγκτήρα του πρωκτού σχετίζεται περισσότερο µε την χρήση µεταλλικού εµβρυουλκού και την πολυτοκία, παρά µε την χρήση επισκληριδίου ή ωκυτοκίνης, ενώ και οι διαταραχές στην οσφυοϊερά περιοχή και τα κάτω άκρα εµφανίζονται συχνά µετά τον τοκετό χωρίς να συνδέονται απαραίτητα µε την εφαρµογή κεντρικού αποκλεισµού (4). Η λοίµωξη του ΚΝΣ ή η τοπική φλεγµονή στη θέση του επισκληριδίου καθετήρα είναι εξαιρετικά σπάνια, αν και η επιµόλυνση του άκρου του επισκληρίδιου καθετήρα είναι συχνότερη απ ότι στη γενική χειρουργική ή τη γυναικολογική χειρουργική, λόγω της εύκολης ανάπτυξης µικροβίων στο αµνιακό υγρό που µπορεί να επαλήφει τον καθετήρα µετά τη θέση εξόδου από το δέρµα. Για το λόγο αυτό απαιτείται στεγανή κάλυψη στη θέση τοποθέτησής του (11). Η σύγχρονη τάση στον ανώδυνο τοκετό είναι η χρήση τοπικών αναισθητικών χαµηλών συγκεντρώσεων ( %) σε συνδυασµό µε οπιοειδή [φεντανύλη (2 µg/ml), σουφεντανίλη ( µg/ml)] επισκληριδίως για την εκκίνηση και τη διατήρηση της αναλγησίας (3,4). Τα νεώτερα τοπικά αναισθητικά, λεβοβουπιβακαϊνη και ροπιβακαϊνη, φαίνεται να προσφέρουν εξαιρετική αναλγησία κατά τον τοκετό, µε µικρές διαφορές µεταξύ τους ως προς το µαιευτικό αποτέλεσµα και τις επιδράσεις στο έµβρυο (12). Τα παραπάνω αναισθητικά µπορεί να προκαλούν µικρότερο κινητικό αποκλεισµό και να είναι λιγότερο καρδιοτοξικά από τη ρακεµική µπουπιβακαϊνη, ωστόσο φαίνεται να προκαλούν αυξηµένες αναλγητικές ανάγκες, γεγονός που αυξάνει το κόστος χρήσης τους (13). Η πιθανότητα εµφάνισης υπότασης ή τοξικότητας από τη χρήση των τοπικών αναισθητικών φαίνεται να αποµακρύνεται µε τη χρήση αραιότερων διαλυµάτων (3,4,7). Η κλονιδίνη και η νεοστιγµίνη είναι δύο παράγοντες µε δράση στο επίπεδο του νωτιαίου µυελού (αυξάνουν την απελευθέρωση της ακετυλχολίνης) που έχουν επίσης χορηγηθεί επισκληριδίως για αναλγησία κατά τον φυσιολογικό τοκετό. Η κλονιδίνη ( µg) φαίνεται να έχει αναλγητική δράση χορηγούµενη επισκληριδίως, αλλά και να µειώνει την απαιτούµενη δόση του τοπικού αναισθητικού. Η νεοστιγµίνη (750 µg) προσφέρει αποτελεσµατική αναλγησία σε συνδυασµό µε σουφεντανίλη ή κλονιδίνη (14). Iδιαίτερα δηµοφιλής είναι η χρήση της επισκληρίδιας αναλγησίας ελεγχόµενης από τον ασθενή (patient controlled epidural analgesia-pcea), η οποία φαίνεται ότι µειώνει έως και 30% τη συνολική δόση τοπικού αναισθητικού µε αποτέλεσµα: (α) τη µείωση των συναφών ανεπιθύµητων ενεργειών και (β) την παράλληλη µείωση του φόρτου εργασίας για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Τα µειονεκτήµατα αυτής της µεθόδου προκύπτουν από την πιθανότητα εµφάνισης υπερδοσολογίας λόγω υπερβολικής χρήσης από την έγκυο ή τεχνικής βλάβης της συσκευής. Η χρήση αυτής της µεθόδου επιβάλλει κατάλληλη εκπαίδευση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού και στενή παρακολούθηση (τακτική καταγραφή αρτηριακής πίεσης, καρδιακής και αναπνευστικής συχνότητας, εκτίµηση αισθητικού και κινητικού αποκλεισµού και αναλγητικού αποτελέσµατος), αλλά και έγγραφες οδηγίες περί του πρακτέου σε περίπτωση βραδυκαρδίας, πτώσης πιέσεως και αναπνευστικής καταστολής (15) /46 -./ / 75 6/ Η ασφάλεια χρήσης αυτών των αυτοχρησιµοποιούµενων συσκευών στηρίζεται στα εξής: (α) την προσεκτική επιλογή των ρυθµίσεων, όπως είναι ο βασικός ρυθµός: 4-10 ml, η χορήγηση εφάπαξ δόσης (bolus): 5-10 ml, το µεσοδιάστηµα δόσεων/χρόνος αποκλεισµού χορήγησης επιπλέον δόσης (lock out): min, το όριο ωριαίας δόσης (hourly dose limit): ml/h (µg/ml), (β) η εκπαίδευση του χρήστη πριν από την εφαρµογή της, (γ) η προστασία της συσκευής από τυχόν παρεµβάσεις στη ρύθµισή της εκ µέρους του ασθενούς και (δ) η βελτίωση της τεχνολογίας των συσκευών (15). Τα τελευταία χρόνια χρησιµοποιούνται η υπαραχνοειδής και η συνδυασµένη υπαραχνοειδής+επισκληρίδιος αναλγησία για φυσιολογικό τοκετό. Η χορήγηση τοπικών αναισθητικών (βουπιβακαϊνη ή ροπιβακαϊνη 2.5 mg) σε συνδυασµό µε οπιοειδή (φεντανύλη 25 µg ή σουφεντανίλη 10 µg) υπαραχνοειδώς προσφέρει ικανοποιητική αναλγησία µε ταχεία έναρξη δράσης και διάρκεια αναλγησίας περίπου 2 ωρών (16). Η εφάπαξ χορήγηση των παραπάνω φαρµάκων υπαραχνοειδώς µπορεί να αρκεί για την πραγµατοποίηση του τοκετού όταν γίνεται σε επίτοκες µε προχωρηµένη διαστολή (>5cm και <8cm). Όµως, οι τοκετοί διαρκούν απρόβλεπτα περισσότερο, 42

3 +, /46 γεγονός που κάνει αναγκαία την παρουσία ενός επισκληριδίου καθετήρα. Η συνδυασµένη υπαραχνοειδής + επισκληρίδιος αναλγησία προσφέρει µεν το πλεονέκτηµα της ταχείας έναρξης αναλγησίας, ωστόσο είναι επισφαλής η παραµονή του καθετήρα στη σωστή θέση και για το λόγο αυτό αποφεύγεται σε τοκετoύς που έχουν αυξηµένη πιθανότητα να εξελιχθούν σε καισαρική τοµή (15). Η χορήγηση οπιοειδών υπαραχνοειδώς αυξάνει τον κίνδυνο εµφάνισης κνησµού, υπερτονικότητας της µήτρας ή εµβρυϊκής βραδυκαρδίας, η οποία όµως σπανίως οδηγεί σε καισαρική τοµή (16). Τα παρεντερικά χορηγούµενα οπιοειδή δεν είναι σε καµία περίπτωση εξίσου αποτελεσµατικά µε την επισκληρίδιο αναλγησία, άρα συνιστάται η χρήση τους µόνο σε απουσία της (17). Η πεθιδίνη (50 mg ΕΜ ή ΕΦ, PCA: bolus 15mg, lock-out 10 min) εξακολουθεί να χρησιµοποιείται σε αρκετά κέντρα παρά το ότι παρέχει µικρή ανακούφιση από τον πόνο, προκαλεί καταστολή, ναυτία και εµετό στη µητέρα και παρατεταµένη αναπνευστική καταστολή στο έµβρυο (17,18). Η φεντανύλη έχει χρησιµοποιηθεί είτε σε εφάπαξ ΕΦ χορήγηση (2-3µg/kg, επανάληψη µετά από min) είτε σε PCA (bolus: µg, lock-out: 5-10 min) και προσφέρει καλύτερη αναλγησία από την πεθιδίνη, µε µικρότερη καταστολή στο έµβρυο (17). Τα φαρµακολογικά χαρακτηριστικά της ρεµιφεντανίλης (ταχεία έναρξη και βραχεία διάρκεια δράσης, ταχεία αποβολή) την κάνουν ελκυστική +,./ για τη χρήση της κατά το φυσιολογικό τοκετό. H χορήγηση ρεµιφεντανίλης (PCA, bolus: g/kg, lock-out: 1-2 min) φαίνεται να προσφέρει καλύτερη αναλγησία από την πεθιδίνη αλλά και το Ν 2 Ο, αλλά προκαλεί κνησµό και αναπνευστική καταστολή στη µητέρα, η οποία όµως αναστρέφεται ταχέως και να µην είναι κλινικά σηµαντική, ενώ περνά τον πλακούντα, αλλά φαίνεται να µεταβολίζεται ταχέως από το έµβρυο και προκαλεί µεταβολές στον εµβρυϊκό καρδιακό ρυθµό, που δεν φαίνεται όµως να χρειάζονται παρέµβαση (18,19). Το µίγµα πρωτοξειδίου του αζώτου (Ν 2 Ο) 50% µε οξυγόνο είναι το πλέον χρησιµοποιηµένο εισπνεόµενο αναισθητικό για αναλγησία κατά το φυσιολογικό τοκετό. Παρόλο προσφέρει µικρή ανακούφιση από τον πόνο, ωστόσο οι επίτοκες δηλώνουν ικανοποιηµένες από τη χρήση του, έχει λίγες ανεπιθύµητες ενέργειες και µπορεί / να εφαρµοστεί άµεσα σε προχωρηµένους τοκετούς (20). Η διακεκοµµένη χορήγηση σεβοφλουρανίου (αρχίζει η χορήγηση 60 sec πριν την έναρξη της συστολής σε εισπνεόµενη συγκέντρωση σεβοφλουρανίου 2%-3%, µε µίγµα αέρα/ο 2 FiO 2 50% και διακόπτεται η χορήγηση στη µέγιστη ένταση της συστολής). Αυτό φαίνεται να είναι πιο αποτελεσµατικό από το τη χορήγηση Ν 2 Ο. Ωστόσο, απαιτεί συνεχής παρουσία αναισθησιολόγου και χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για τη διαπίστωση της επίδρασης τoυ πτητικού αναισθητικού στη νευροφυσιολογία του εµβρύου και την εξέλιξη του τοκετού (21) / Ο βελονισµός φαίνεται να είναι χρήσιµος κατά τον φυσιολογικό τοκετό ως συµπλήρωµα των παραδοσιακών µεθόδων αναλγησίας (φαίνεται πως µειώνει την κατανάλωση πεθιδίνης ή τη χρήση επισκληριδίου αναλγησίας). Ωστόσο, για την εφαρµογή του απαιτείται γνώση και εµπειρία. Περαιτέρω έρευνα χρειάζεται για την τεκµηρίωση +,./2/ 7 3 του ρόλου του βελονισµού στον ανώδυνο τοκετό (22). Η χρήση διαδερµικού ηλεκτρικού νευρικού ερεθισµού (transcutaneous electrical nerve stimulation-tens) καταστέλλει τη µετάδοση των σηµάτων πόνου από τις µικρές ίνες (Αδ και C) διεγείροντας εκλεκτικά τις µεγάλες ίνες (Αβ), οι οποίες µεταδίδουν τα σήµατα µη επώδυνων πληροφοριών. Ωστόσο, ο TENS κατά τον τοκετό δεν φαίνεται να προσφέρει αποτελεσµατική αναλγησία (23). Μετά από εµβύθιση της επιτόκου σε νερό κατά το 1 ο στάδιο του τοκετού οι επίτοκες αναφέρουν µικρότερο πόνο, ενώ παρατηρήθηκε µείωση στη χρήση αναλγητικών, χωρίς ανεπιθύµητες επιδράσεις στο µαιευτικό αποτέλεσµα ή το νεογνό (24). 43

4 + -7 /2 Λίγες είναι οι αξιόπιστες µελέτες που ερεύνησαν το ρόλο της ύπνωσης στο φυσιολογικό τοκετό. Αυτές δείχνουν µείωση των αναγκών για τη χρήση συµβατικών µεθόδων αναλγησίας (25). Συµπερασµατικά, από τις µέχρι σήµερα διαθέσιµες µεθόδους αναλγησίας κατά το φυσιολογικό τοκετό, η περιοχική αναλγησία (επισκληρίδιος, υπαραχνοειδής ή συνδυασµός τους) φαίνεται να έχει την καλύτερη σχέση αποτελεσµατικότητας-ασφάλειας. Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν απόλυτες αντενδείξεις για την εφαρµογή της ή αδυναµία παροχής της σε όλη τη διάρκεια του 24ωρου. Η συστηµατική αναλγησία (παρεντερικά οπιοειδή, εισπνεόµενα αναισθητικά) µπορεί να χρησιµοποιηθεί εναλλακτικά, αλλά παραµένει λιγότερο αποτελεσµατική και περισσότερο επικίνδυνη από την περιοχική αναλγησία. Οι εναλλακτικές µη-φαρµακευτικές παρεµβάσεις µπορεί να είναι ασφαλείς και αποτελεσµατικές όταν χρησιµοποιούνται σε συνδυασµό µε περιοχικές τεχνικές, αλλά δεν φαίνεται να λειτουργούν µεµονωµένα. 1. Glosten B. Anesthesia for Obstetrics. In: Miller R (ed). Anesthesia. Philadelphia, Churchill Livingstone, 2000: pp American College of Obstetrics and Gynecology. ACOG practice bulletin. Obstetric analgesia and anesthesia. Int J Gynaecol Obstet 2002; 78: May A. Obstetric anaesthesia and analgesia. Anaesthesia 2003; 58: Tsen L. What s new and novel in obstetric anesthesia? Contributions from the 2003 scientific literature. Int J Obstet Anesth 2005; 14: Althaus J, Wax J. Analgesia and Anesthesia in labor. Obstet Gynecol Clin N Am 2005; 32: Gaiser R. Labor epidurals and outcome. Best Pract Res Clin Anaesthesiol 2005; 19: Sharma SK, McIntire DD, Wiley J et al. Labor analgesia and cesarean delivery: an individual patient meta-analysis of nulliparous women. Anesthesiology 2004; 100: Lieberman E, O'donoghue C. Unintended effects of epidural analgesia during labor: a systematic review. Am J Obstet Gynecol 2002; 186: S Lewis N, Plaat F, Qureshi A. Syntocinon and epidurals in labour-which comes first? Anaesthesia 2003; 58: Capogna G, Camorcia M. Epidural analgesia for childbirth: effects of newer techniques on neonatal outcome. Paediatr Drugs 2004; 6: Κostopanagiotou G, Kyroudi S, Panidis D et al. Epidural catheter colonization is not associated with infection. Surg Infect 2002; 3: Halpern S, Walsh V. Epidural ropivacaine versus bupivacaine for labor: a meta-analysis. Anesth Analg 2003; 96: Panni M, Segal S. New local anesthetics. Are they worth the cost? Anesthesiol Clin North Am 2003; 21: Roelants F, Lavand homme P, Mercier-Fuzier V. Epidural administration of neostigmine and clonidine to induce labor analgesia. Anesthesiology 2005; 102: D Angelo R. New techniques for labor analgesia: PCEA and CSE. Clin Obstet Gynecol 2003; 46: Viitanen H, Viitanen M, Heikkila M. Single-shot spinal block for labour analgesia in multiparous parturients. Acta Anesthesiol Scand 2005; 49: Campell D. Parenteral opioids for labor analgesia. Clin Obstet Gyn 2003; 46: Blair J, Dobson G, Hill D et al. Patient controlled analgesia for labour: a comparison of remifentanil with pethidine. Anaesthesia 2005; 60: Volikas I, Butwick A, Wilkinson C et al. Maternal and neonatal side-effects of remifentanil patient-controlled analgesia in labour. BJA 2005; 95: Bruyere M, Mercier F. Alternative techniques to labour epidural analgesia. Ann Fr Anesth Reanim 2005; 24: Τoscano A, Pancaro C, Giovannoni S et al. Sevoflurane analgesia in obstetrics: a pilot study. Int J Obstet Anesth 2003; 12: Lee H. Erust E. Acupuncture for labor pain management. A systematic review. Am J Obstet Gynecol 2004; 191: Carroll D, Tramer M, McQuay H et al. Transcutaneous electrical nerve stimulation in labour pain: a systematic review.br J Obstet Gynaecol ; 104: Cluett E, Nikodem V, McCandlish et al. Immersion in water in pregnancy, labour and birth. Cochrane Database Syst Rev 2004; 2:CD Cyna A, McAuliffe G, Andrew M. Hypnosis for pain relief in labour and child-birth: a systematic review. Br J Anaesth 2004; 93:

5 !" %% % Σήµερα, το 24% των τοκετών γίνεται µε καισαρική τοµή (ΚΤ). Ιδανική µέθοδος αναισθησίας δεν υπάρχει στην ΚΤ. Όλες οι µέθοδοι έχουν τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατά τους. Η αναισθησία παραµένει ακόµη και σήµερα µια από τις κύριες αιτίες µητρικής θνητότητας (3%-12%) (1, 2). Οι περισσότεροι µητρικοί θάνατοι συνδέονται µε την εισαγωγή στη γενική αναισθησία (ΓΑ) και οφείλονται στην αποτυχία διασωλήνωσης της τραχείας και εξασφάλισης του αερισµού της επιτόκου και σε εισρόφηση του γαστρικού περιεχοµένου (3). Για τους παραπάνω λόγους, η γενική αναισθησία, αν και συνιστάται σε ορισµένες περιπτώσεις επείγουσας ΚΤ, εν τούτοις χάνει έδαφος από την αυξανόµενη χρήση της περιοχικής αναισθησίας (ΠΑ). Σε ορισµένα κέντρα η χρήση της ΠΑ στην ΚΤ υπερβαίνει το 80% (4). Η προετοιµασία της επιτόκου για ΚΤ περιλαµβάνει: 1. Τη λήψη µέτρων για την πρόληψη αναγωγής και εισρόφησης. Χορηγούνται αντιόξινα σκευάσµατα, Η 2 αναστολείς, αναστολείς της αντλίας πρωτονίων, κιτρικό νάτριο και γαστροκινητικά φάρµακα (µετοκλοπρα- µίδη). 2. Την εξασφάλιση της συνεργασίας και της ηρεµίας της επιτόκου διατηρώντας καλή λεκτική επικοινωνία µαζί της. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις αυξηµένου άγχους µπορεί να χορηγηθεί ενδοφλεβίως διαζεπάµη 2-5 mg ή µιδαζολάµη mg ή εναλλακτικά από το στόµα διαζεπάµη 5 mg 1-2 ώρες πριν από την ΚΤ. Λαµβάνεται πάντοτε υπόψη στην περίπτωση αυτή, η πιθανότητα ότι η χορήγηση βενζοδιαζεπίνης µπορεί να προκαλέσει στο νεογνό καταστολή, ίκτερο, υποτονία και κακή θερµορύθµιση (5). 3. Τη σωστή προενυδάτωση της εγκύου µε χορήγηση κρυσταλλοειδών διαλυµάτων ml/kg (κυρίως Ringer s lactate) 30 min πριν την επέµβαση, διότι έτσι ελαττώνεται η πιθανότητα πρόκλησης συστηµατικής υπότασης µετά από την εφαρµογή της ΠΑ και βελτιώνεται η µητροπλακουντιακή κυκλοφορία και η απόδοση οξυγόνου στο έµβρυο (6). Η χορήγηση διαλυµάτων γλυκόζης αντενδείκνυται, διότι προκαλεί υπεργλυκαιµία και υπερινσουλιναιµία στο έµβρυο, καθώς και αυξηµένη πιθανότητα εκδήλωσης ίκτερου (7). 4. Την προοξυγόνωση της επιτόκου, την τοποθέτησή της σε αριστερή πλαγία θέση ή µε δεξιά υπέγερση της οσφύος και την εφαρµογή του κατάλληλου monitoring (αρτηριακή πίεση, καρδιακή συχνότητα µητέρας και εµβρύου (Fetal Heart Rate), SpO 2, ΗΚΓ, ETCO 2 ). Η παρακολούθηση του διαστήµατος ST στο ΗΚΓ είναι αµφιλεγόµενης αξίας, διότι αν και έχει παρατηρηθεί πτώση του ST κατά τη διάρκεια της ΚΤ, εντούτοις δεν βρέθηκε αντίστοιχα θετική συσχέτιση µε τα επίπεδα του CK MB στο αίµα (8). Τα πλεονεκτήµατα της εφαρµογής της ΠΑ στην ΚΤ είναι: 1. Αποφυγή κινδύνου εισρόφησης και αποτυχίας διασωλήνωσης της τραχείας. 2. Η µητέρα βιώνει τη γέννηση του παιδιού της. Σε πολλά νοσοκοµεία επιτρέπεται και η παρουσία του πατέρα. 3. Μειώνεται η απώλεια αίµατος. 4. Εξασφαλίζεται µεγαλύτερος χρόνος στο χειρουργό για την έξοδο του εµβρύου χωρίς δυσάρεστες επιπτώσεις. 5. Αποφεύγεται η καταστολή των νευροσυµπεριφεριολογικών λειτουργιών του νεογνού, η οποία παρατηρείται µε τη ΓΑ άµεσα µετά από την ΚΤ. 6. Εξασφαλίζεται η δυνατότητα εφαρµογής άριστης µετεγχειρητικής αναλγησίας µέσω του επισκληρίδιου καθετήρα /2/46/2706./ Έγκαιρη κινητοποίηση της µητέρας και µείωση του κινδύνου θροµβοεµβολικών επεισοδίων. Οι αντενδείξεις εφαρµογής ΠΑ στην ΚΤ περιλαµβάνουν: τη συστηµατική σήψη, τη φλεγµονή στο σηµείο της προσπέλασης, τις διαταραχές του πηκτικού µηχανισµού, την αιµορραγική διάθεση, την υποογκαιµία, τις καρδιοπάθειες (κυρίως, πνευµονική υπέρταση και στένωση αορτικής βαλβίδας), την άρνηση της επιτόκου ή την αδυναµία συνεργασίας µαζί της, την αλλεργία στα τοπικά αναισθητικά και την παρουσία νευρολογικής νόσου της µητέρας. Η υπαραχνοειδής αναισθησία (ΥΑ) είναι η δηµοφιλέστερη τεχνική σήµερα για την καισαρική τοµή. Αποτελεί απλή τεχνική (ποσοστό επιτυχίας 98%), είναι περισσότερο αξιόπιστη από την επισκληρίδια, απαιτείται χορήγηση µικρότερης ποσότητας τοπικού αναισθητικού (ΤΑ) και επιτυγχάνεται ταχεία εγκατάσταση του νευρικού 45

6 αποκλεισµού (<10 min). Σε έρευνα που έγινε στη Σουηδία βρέθηκε ότι το 90% των προγραµµατισµένων και το 80% των επειγόντων ΚΤ διεξάγονται µε υπαραχνοειδή αναισθησία (4). Για την υπαραχνοειδή αναισθησία προτι- µάται η χορήγηση κατάλληλων υπέρβαρων διαλυµάτων βουπιβακαΐνης 0.5% (10-15 mg), λεβοβουπιβακαΐνης 0.5% (10-15 mg), ροπιβακαΐνης 0.5% (15-20 mg) ή λιδοκαΐνης (70-80 mg). H προσθήκη των οπιοειδών στην ΥΑ σε συνδυασµό µε τα τοπικά αναισθητικά αµβλύνει τα µειονεκτήµατά τους (υπόταση) και παρατείνει τη διάρκεια δράσης τους (9). Συνήθως, χορηγείται φεντανύλη µg, ενώ η προσθήκη µορφίνης mg παρατείνει τη µετεγχειρητική αναλγησία. Εναλλακτικά, µπορεί να χορηγηθεί υπαραχνοειδώς µεπεριδίνη mg (σαν µόνος αναλγητικός παράγοντας) για την εξασφάλιση αναλγησίας, η οποία διαρκεί έως και 6 ώρες µετά από την ΚΤ (10). Το κυριότερο µειονέκτηµα της ΥΑ είναι η περιορισµένη δυνατότητα ελέγχου της έκτασης και της διάρκειας του αισθητικού και κινητικού αποκλεισµού. Η τοποθέτηση µικροκαθετήρων συνεχούς έγχυσης εξασφαλίζει σταδιακό έλεγχο του συµπαθητικού αποκλεισµού και έλεγχο του ύψους και της διάρκειας της αναισθησίας, λόγω όµως των τεχνικών δυσκολιών και των επιπλοκών που συνοδεύουν τη χρήση τους (ιππουριδική συνδροµή, αραχνοειδίτιδα) χρησιµοποιούνται σπάνια (11). Η ΥΑ σε σύγκριση µε την επισκληρίδια αναισθησία (ΕΑ) εξασφαλίζει ταχύτερη εγκατάσταση του αισθητικού και κινητικού αποκλεισµού, συνοδεύεται από µικρότερο ποσοστό ρίγους, προκαλεί όµως µεγαλύτερο ποσοστό υπότασης (80% έναντι 40% στην ΕΑ). Η υπόταση αποτελεί τη συχνότερη επιπλοκή και πρέπει να αντιµετωπίζεται άµεσα, διότι όταν παρατείνεται πέραν των 2 min µπορεί να προκαλέσει οξέωση του εµβρύου και επακόλουθες νευροσυµπεριφοριολογικές διαταραχές του νεογνού. Για την αποφυγή και την αντιµετώπισή της προτείνεται η ταχεία χορήγηση κρυσταλλοειδών διαλυµάτων και η ενδοφλέβια χορήγηση εφεδρίνης, σε εφάπαξ δόσεις 5-10 mg ή σε συνεχή ενδοφλέβια έγχυση σε,-./ /2/46/2706./63.0 περιπτώσεις εµµένουσας υπότασης (12, 13). Επίσης, αποτελεσµατική είναι η προενυδάτωση µε κολλοειδή διαλύµατα και η χορήγηση φαινυλεφρίνης (14, 15). Άλλες επιπλοκές της ΥΑ είναι η κεφαλαλγία, η οποία εµφανίζει σήµερα µικρή συχνότητα <1% λόγω της χρήσης βελονών µικρού εύρους, η οσφυαλγία, οι χρόνιες νευρολογικές επιπλοκές (χρόνια συµφυτική αραχνοειδίτιδα), το ρίγος, η ναυτία και η τοξικότητα των τοπικών αναισθητικών από το κεντρικό νευρικό σύστηµα και το καρδιαγγειακό (4). Η επισκληρίδιος αναισθησία ΕΑ) σε σύγκριση µε την ΥΑ αποτελεί πιο πολύπλοκη τεχνική, παρουσιάζει καθυστέρηση στην εγκατάσταση του αποκλεισµού και αυξηµένο κίνδυνο τοξικότητας της µητέρας και του εµβρύου, δίδει όµως τη δυνατότητα συµπληρωµατικής χορήγησης φαρµάκων, εξασφαλίζει ικανοποιητική µετεγχειρητική αναλγησία και συνοδεύεται από µικρότερη συχνότητα πρόκλησης υπότασης ή εµφάνισης κεφαλαλγίας. Επιπλοκές της ΕΑ είναι η υπόταση, η οσφυαλγία, η κεφαλαλγία µετά από τρώση της σκληράς µήνιγγας, το επισκληρίδιο αιµάτωµα, η ολική ραχιαία και η αραχνοειδίτιδα (11). Μετά την τοποθέτηση του επισκληριδίου καθετήρα δίνεται δοκιµαστική δόση λιδοκαΐνης 2% (2-3 ml), µε ή χωρίς αδρεναλίνη και στη συνέχεια χορηγούνται τα τοπικά αναισθητικά σταδιακά (16). Με την προσθήκη µικρών δόσεων αδρεναλίνης στα,-./ /46/2706./63.0 ΤΑ ελαττώνεται η τοξικότητά τους, αυξάνεται η επιτυχία του αποκλεισµού και ελαττώνεται η συχνότητα και το µέγεθος της προκαλούµενης υπότασης. Σε περίπτωση αποτυχίας της επισκληρίδιας τεχνικής, η επόµενη κίνηση είναι η υπαραχνοειδής προσπέλαση, οπότε υπάρχει ο κίνδυνος πρόκλησης υψηλού αποκλεισµού ή ολικής ραχιαίας (17). Τα τοπικά αναισθητικά που χρησιµοποιούνται επισκληριδίως είναι η λιδοκαΐνη 2%, η βουπιβακαΐνη 0.5% και τα νεώτερα, ροπιβακαΐνη 0.5% ή 0.75% και λεβοβουπιβακαΐνη 0.5%, τα οποία συγκριτικά µε τη βουπιβακαΐνη εµφανίζουν µικρότερη καρδιοτοξικότητα και µικρότερη διάρκεια του κινητικού αποκλεισµού. Ο συνδυασµός επισκληρίδιας χορήγησης τοπικών αναισθητικών και οπιοειδών επιταχύνει την έναρξη δράσης των ΤΑ, παρατείνει τη διάρκεια δράσης των, βελτιώνει την ποιότητα του αποκλεισµού και επιτρέπει τη χρήση µικρότερων δόσεων ΤΑ (µικρότερου βαθµού και διάρκειας κινητικός αποκλεισµός, µειωµένη τοξικότητα) (18). Η φεντανύλη επισκληριδίως σε δόση mg παρέχει καλή διεγχειρητική αναλγησία και µικρής διάρκειας µετεγχειρητική ( min). Η µορφίνη επισκληριδίως σε δόση 3-4 mg παρέχει µετεγχειρητική αναλγησία διάρκειας min, ενώ η διαµορφίνη παρέχει καλή διεγχειρητική και µετεγχειρητική αναλγησία και επιπλέον δεν προκαλεί όψιµη αναπνευστική καταστολή. Επίσης, µπορεί να χορηγηθεί µεπεριδίνη (50-75 mg), η οποία παρέχει µετεγχειρητική αναλγησία διάρκειας min. Πρόσφατα, έχουν χρησιµοποιηθεί για 46

7 75 6/ 72 -./ /2/46/2706./63.0 επισκληρίδια αναλγησία η αποθηκευµένη σε λιποσώµατα µορφίνη, η οποία αποδεσµεύεται σταδιακά στον επισκληρίδιο χώρο (Depo Dur), η νεοστιγµίνη, καθώς και οι α 2 αδρενεργικοί αγωνιστές, όπως κλονιδίνη και δεξµεδετοµιδίνη (υπό έρευνα) (18). Η συνεχής επισκληρίδιος µετεγχειρητική αναλγησία στη ΚΤ επιτυγχάνεται µε συσκευές συνεχούς εγχύσεως και µε PCEA (Patient Controlled Epidural Analgesia) /2/46/2706./63.0 Η τεχνική αυτή συνδυάζει τα πλεονεκτήµατα της υπαραχνοειδούς και της επισκληρίδιας αναισθησίας, διότι εξασφαλίζει ταχεία εγκατάσταση του αποκλεισµού και τη δυνατότητα χορήγησης µετεγχειρητρικής αναλγησίας. Με τη συνδυασµένη επισκληρίδια + υπαραχνοειδή αναισθησία η συχνότητα εµφάνισης κεφαλαλγίας και υπότασης είναι µικρότερη συγκριτικά µε την ΥΑ µόνη (19). Μειονέκτηµα της τεχνικής είναι ο κίνδυνος εισόδου του επισκληρίδιου καθετήρα στον υπαραχνοειδή χώρο διαµέσου της οπής της σκληράς µήνιγγας (20). Ενδείξεις χορήγησης ΓΑ στην ΚΤ αποτελούν η επιθυµία της µητέρας, η υποογκαιµία, η αποτυχία εφαρµογής της περιοχικής αναισθησίας, οι αντενδείξεις της περιοχικής αναισθησίας και η ανάγκη άµεσου τοκετού (πρόπτωση οµφαλίδας, προδροµικός πλακούντας, στιφρός πλακούντας, αιµοδυναµική αστάθεια µητέρας). Εφαρµόζεται όλο και λιγότερο συχνά, λόγω των υπαρκτών κινδύνων και επιπλοκών, όπως: (α) Αυτά αποτελούν την αιτία στο 50% των µητρικών θανάτων που οφείλονται στη γενική αναισθησία (1, 3, 21). Ο κίνδυνος εισρόφησης αυξάνεται, όταν το pη του στοµάχου είναι <2,5 και ο γαστρικός όγκος υγρών >0,4 ml/kg. ίδονται αντιόξινα σκευάσµατα (Η 2 αναστολείς ή αναστολείς της αντλίας πρωτονίων), γαστροκινητικά που αυξάνουν τον τόνο του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα και κιτρικό νάτριο για την αύξηση του γαστρικού pη >3. Κατά την εισαγωγή στην αναισθησία είναι απαραίτητη η διαδικασία της επείγουσας εισαγωγής στην αναισθησία και η εφαρµογή του χειρισµού του Sellick. (β)!"#"$$% Ο δύσκολος αεραγωγός της επιτόκου αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου στη ΓΑ, γι αυτό απαιτείται λεπτοµερής προεγχειρητική εκτίµηση (Mallampati test, πωγωνοστερνική απόσταση, θυρεοπωγωνική απόσταση και συνδυασµός αυτών) και πρέπει να λαµβάνονται τα κατάλληλα µέτρα, όπως: χειρουργικό τραπέζι κατάλληλο για δύσκολο αεραγωγό, µικράς διαµέτρου ενδοτραχειακοί σωλήνες (6-7 mm), διάφορα λαρυγγοσκόπια (µε σπαστή λάµα), εξοπλισµός για κρικοθυρεοτοµή και επείγουσα τραχειοστοµία, λαρυγγική µάσκα, ινοπτικό βρογχοσκόπιο και εκπαίδευση στη χρήση του. (γ) κατά τη γενική αναισθησία: Η εγρήγορση της επιτόκου κατά τη διάρκεια της ΚΤ αποτελεί ένα σοβαρό πρόβληµα, κυρίως µετά τα ιατροδικαστικά προβλήµατα που προέκυψαν και τις αποζη- µιώσεις που επιδικάσθηκαν στις περιπτώσεις αυτές στις ΗΠΑ. Η διεγχειρητική χορήγηση πτητικών αναισθητικών (0.5 MAC) και η προσθήκη υποξειδίου του αζώτου περιορίζει την πιθανότητα διεγχειρητικής εγρήγορσης. Η θειοπεντάλη παραµένει το φάρµακο εκλογής για την εισαγωγή στην αναισθησία σε ΚΤ, ενώ η προποφόλη αποτελεί καλή εναλλακτική λύση σε σχέση µε τη συµπεριφεριολογική κατάσταση του νεογνού. Η προποφόλη επίσης, ελαττώνει την υπερτασική απάντηση στη λαρυγκοσκόπηση και στη διασωλήνωση και ενδείκνυται στις υπερτασικές επιτόκους (22). Επί αιµοδυναµικής αστάθειας µπορεί να χρησιµοποιηθεί η κεταµίνη. Η σουκκινυλχολίνη αποτελεί το µυοχαλαρωτικό εκλογής. Το ροκουρόνιο (0.6 mg/kg) ωστόσο, µπορεί να χρησιµοποιηθεί εναλλακτικά, επειδή έχει παρόµοιο χρόνο έναρξης δράσης και εξασφαλίζει πολύ καλές συνθήκες τραχειακής διασωλήνωσης (23). H ελλιπής µετεγχειρητική αναλγησία αποτελεί µειονέκτηµα της ΓΑ, διότι ο πόνος εµποδίζει τη µητέρα να φροντίσει και να θηλάσει το νεογνό της. Επιπρόσθετα, η ικανοποιητική αναλγησία επιτρέπει την άµεση κινητοποίηση της µητέρας και µειώνει τον κίνδυνο των θροµβοεµβολικών επεισοδίων. Για την εξασφάλιση της µετεγχειρητικής αναλγησίας µπορεί να χορηγηθούν µετεγχειρητικά οπιοειδή (µορφίνη, µεπεριδίνη) ενδοµυϊκά, διαδερµικά ή ενδοφλέβια (PCA), καθώς και µη οπιοειδή αναλγητικά, όπως η προπαρακεταµόλη, η παρακετα- µόλη και τα ΜΣΑΦ (18). Σε µητέρες που θηλάζουν πρέπει να λαµβάνεται υπόψη ο κίνδυνος της επίδρασης των αναλγητικών στο νεογνό. Η χορήγηση µορφίνης µε PCA φαίνεται να προκαλεί σε µικρότερο βαθµό καταστολή στο νεογνό συγκριτικά µε τη µεπεριδίνη (24), ενώ οι κοξίµπες (COX -2 εκλεκτικοί αναστολείς) περνούν στο µητρικό γάλα και η επίδρασή τους στο νεογνό δεν έχει ακόµη µελετηθεί επαρκώς. 47

8 1. Koonin LM, MacKay AP et al. Pregnancy related mortality surveillance - United States, MMWR CDC Surveil Summ 1997; 46: Ηawkins JL, Birnbach DJ. Maternal mortality in the United States: Where we are going and how will we get there? Anesth Analg 2001; 93: Olson GL, Hallen B et al. Aspiration during anaesthesia: a computer-aided study of 183,358 anaesthetics. Acta Anesthesiol Scand 1986; 30: Irestedt L. Spinal anesthesia for caesarean section. Acta Anaisthesiol Scand 1998;113: Kanto J, Sjowall S et al. Placental transfer and maternal midazolam kinetics. Clin Pharmacol Ther 1983; 33: Crino JP, Harris AP et al. Effect of rapid of rapid intravenous crystalloid infusion on uteroplacental blood flow and placental implantation-site oxygen delivery in the pregnant ewe. Am J Obstet Gynecol 1993; 168: Kenepp NB, Kumar S et al. Fetal and neonatal hazards of maternal hydration with 5% dextrose before caesarean section. Lancet 1982; 1: Ross RM, Baker T. Cardiac enzymes in patients undergoing caesarean section. Can J Anaesth 1995; 42: Shende D, Cooper GM, et al. The influence of intrathecal fentanyl on the characteristics of subarachnoid block for caesarean section. Anaesthesia 1998; 53: Caman WR, Bader AM. Spinal anesthesia for caesarean delivery with meperidine as the sole agent. IntJ Obstet Anesth 1992;1: Rice I, Wee M.Y.K, Thomson K. Obstetric epidurals and chronic adhesive arachnoiditis. Br J Anesth 2004; 92: Dyer RA, Joubert F. Crystalloid preload versus rapid crystalloid administration after induction of spinal anesthesia for elective caesarean section. Anesthesia and Intens Care 2004;32: MacKinley J, Lyons J. Obstetric neuraxial anaesthesia: which pressor agents should we be using? Int J Obstet Anesth 2002; 11: Cooper DW, et al. Fetal and maternal effects of ephedrine and phenylephrine during spinal anesthesia for caesarean delivery. Anesthesiology 2002; 97: Weeks S. Reflection on hypotension during cesarean section under spinal anesthesia: do we need to use colloid? Can J Anesth 2000; 47: Johnson RO, Lyons GR et al. Training in obstetric general anesthesia: a vanishing art? Anesthesia 2000; 55: Portnoy D, Rakesh B. Mechanisms and management of an incomplete epidural block for caesarean section. Anesthesiology Clin 2003; 21: Gadson J, Hart S, Santos AC. Post-caesarean delivery analgesia. Anesth Analg.2005;101: Rawal N, Holmstrom B, Zundert A. The combinend spinal-epidural technique. Textbook of Obstetric Anesthesia, eds Churchill Livingstone, New York 2000, pp Robbins PM, Fernando R, et al. Accidental intrathecal insertion of an extradural catheter during combined spinalextradural anaesthesia for caesarean section. Br J Anaesth 1995; 75: Ηawkins JL, Koomin LM, Palmer SK. Anesthesia-related deaths during obstetric delivery in the U.S.A, Anestesiology 1997; 86: Gin T. Propofol during pregnancy. Acta Anaesthesiol! ' Sin 1994; 32: Abouleish E, Abboud T, Lechevalier J. Roccuronium for caesarean section. Br J Anaesth 1994; 73: Baka NE, Bayoumeu F et al. Colostrum morphine concentrations during post-cesarean intravenous patient-controlled analgesia. Anesth Analg 2002; 94: Η έγκυος γυναίκα κατατάσσεται στην κατηγορία "υψηλού κινδύνου" όταν εµφανίζει µια ή περισσότερες καταστάσεις που σαφώς αυξάνουν τη συχνότητα µητρικής ή εµβρυικής θνητότητας/θνησιµότητας. Οι καταστάσεις που χαρακτηρίζουν την εγκυµοσύνη ως "υψηλού κινδύνου" περιλαµβάνουν κυρίως τα εξής: υπέρταση (7% των κυήσεων), προεκλαµψία (5-7% των κυήσεων), πρόωρος τοκετός (7-10% των τοκετών), αποκόλληση πλακούντα ( % των κυήσεων), επιχείλιος πλακούντας (0.5% των τελειόµηνων τοκετών), ατονία µήτρας (2-5% των φυσιολογικών τοκετών), σακχαρώδης διαβήτης της κύησης (1-5% των κυήσεων), παχυσαρκία (6% των κυήσεων), παθολογική παχυσαρκία (1-2% των κυήσεων), νεφροπάθεια (1-2% των κυήσεων) και καρδιακή νόσος (1-2% των κυήσεων). Iδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τη λήψη του ιστορικού και µάλιστα σε αλλοδαπές επιτόκους που µπορεί αν εµφανίζουν τα εξής προβλήµατα: (α) δεν γνωρίζουν καλά τη γλώσσα, (β) δεν φέρουν µαζί τους κανένα 48

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ

39. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ - ΑΝΑΛΓΗΣΙΑ ΠΕΡΙΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ 1. Διεξαγωγή λεπτομερούς ιστορικού πριν από κάθε χορήγηση αναισθησίας: Αναισθησιολογικό ιστορικό καθώς και ατομικό αναμνηστικό της μητέρας Πλήρες ιστορικό της τρέχουσας κύησης

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ

1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ 1. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΡΥΟΥ ΣΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ ΣΚΟΠΟΣ: Διαφύλαξη της υγείας της μητέρας Έγκαιρη διάγνωση της ενδομητρίου υποξίας ΚΑΡΔΙΟΤΟΚΟΓΡΑΦΗΜΑ (ΚΤΓ) Κατά την διάρκεια της κυήσεως οι γυναίκες πρέπει να ενημερώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ

29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ 29. ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η θρομβοεμβολική νόσος επιπλέκει 1/500-2000 κυήσεις. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος στη λοχεία. Τα αέρια αίματος δεν θεωρούνται ευαίσθητη ή ειδική εξέταση για

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Τι πρέπει να γνωρίζετε για την προεκλαµψία Η προεκλαµψία είναι πολύ πιο συνήθης από ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι άνθρωποι. Στην πραγµατικότητα είναι η συνηθέστερη σοβαρή επιπλοκή της κύησης. Η προεκλαµψία

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμική διαχείριση για αποφυγή της υπότασης μετά από υπαραχνοειδή αναισθησία. Υγρά και αγγειοσυσπαστικά: Ποιά; Πόσα; Πότε;

Αιμοδυναμική διαχείριση για αποφυγή της υπότασης μετά από υπαραχνοειδή αναισθησία. Υγρά και αγγειοσυσπαστικά: Ποιά; Πόσα; Πότε; Αιμοδυναμική διαχείριση για αποφυγή της υπότασης μετά από υπαραχνοειδή αναισθησία. Υγρά και αγγειοσυσπαστικά: Ποιά; Πόσα; Πότε; Π. Ματσώτα Αναπλ. Καθ. Αναισθησιολογίας Β Παν/κη Κλινική Αναισθησιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία

Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Μετεγχειρητικός πόνος Τι νεότερο Πρόληψη - Θεραπεία Η αίσθηση του πόνου για τον άνθρωπο είναι ένα σύνηθες γεγονός στη ζωή του. Ο πόνος είναι χρήσιμος διότι κινητοποιεί τον άνθρωπο προς αναζήτηση της αιτίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση

Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1 κ ε φ ά λ α ι ο Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση 1.1 Αλγόριθμοι στην Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση Το πρώτο διεθνές συνέδριο για τις κατευθυντήριες οδηγίες (Guidelines) για την καρδιοαναπνευστική αναζωογόνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

3. ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΟΛΠΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ

3. ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΚΟΛΠΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ Τα ποσοστά του επεμβατικού κολπικού τοκετού έχουν παραμείνει σταθερά μεταξύ 10 15%. Ο κίνδυνος τραυματισμού του εμβρύου και της επιτόκου με την εφαρμογή των διαφόρων εμβρυουλκών, ειδικά με περιστροφικούς

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικές Διαταραχές

Αιμοδυναμικές Διαταραχές ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 233 Αιμοδυναμικές Διαταραχές ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΜΠΑΚΟΛΑ, ΜΑΡΙΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι συχνότερες και σοβαρότερες αιμοδυναμικές διαταραχές κατά την διεγχειρητική και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση)

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ. Η Αίθουσα Τοκετών - Επείγοντα Προβλήματα και η Επίλυσή τους. σημεία δυσαναλογίας (προκεφαλή, εφίππευση) ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΤΟΚΕΤΟΣ 1 Η αντιμετώπιση που αναφέρεται παρακάτω αφορά κυήσεις χαμηλού κινδύνου Εάν ο τοκετός δεν έχει μπει στην ενεργό φάση ( διαστολή < 3 cm ): έχει σημασία η καλή θρέψη, ενυδάτωση, ξεκούραση,

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΚΕΤΟ

Η ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΚΕΤΟ Η ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΣΤΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΚΕΤΟ 1 Στο φυλλάδιο αυτό, θα βρεις µερικές πληροφορίες για τον πόνο κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού, καθώς και πως µπορούµε να τον αντιµετωπίσουµε.

Διαβάστε περισσότερα

Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία

Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 327 Μαιευτική Αναισθησία - Αναλγησία ΕΛΕΝΗ ΚΑΤΣΙΚΑ, ΑΡΙΣΤΗ ΜΠΑΡΑΧΑΝΟΥ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΡΟΣΟΥ, ΑΘΗΝΑ ΔΟΥΛΓΕΡΙΔΟΥ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΙΚΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΥΔΟΚΙΑ ΚΟΚΚΟΡΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΓΙΟΥΚΛΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Γενική αναισθησία Νεότερα δεδομένα σε κρίσιμα ζητήματα Ταχεία εισαγωγή, ενδοτραχειακή διασωλήνωση, πίεση κρικοειδούς, φάρμακα. Κ.

Γενική αναισθησία Νεότερα δεδομένα σε κρίσιμα ζητήματα Ταχεία εισαγωγή, ενδοτραχειακή διασωλήνωση, πίεση κρικοειδούς, φάρμακα. Κ. Γενική αναισθησία Νεότερα δεδομένα σε κρίσιμα ζητήματα Ταχεία εισαγωγή, ενδοτραχειακή διασωλήνωση, πίεση κρικοειδούς, φάρμακα Κ.Θεοδωράκη Εισαγωγή Γενική αναισθησία για καισαρική τομή...μια τέχνη που τείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. v δεκαπέντε φορές περισσότερες περιεγχειρητικές επιπλοκές από σκύλο και γάτα v δυσκολότερος ο κλινικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ. Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΘΡΟΜΒΩΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ 2 ο Πανελλήνιο Συνέδριο για τη Θρόμβωση και την Αντιθρομβωτική Αγωγή (11-12/04/2014) Βασίλειος Δ. Σιούλας Μαιευτήρας - Γυναικολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ ΠΑΡΤΙΔΩΝ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

«Η ικανοποιητική ποιότητα αναλγησίας είναι υποχρέωση των λειτουργών υγείας» Agency Health Care Policy Recearch (AHCPR) 1992

«Η ικανοποιητική ποιότητα αναλγησίας είναι υποχρέωση των λειτουργών υγείας» Agency Health Care Policy Recearch (AHCPR) 1992 «Η ικανοποιητική ποιότητα αναλγησίας είναι υποχρέωση των λειτουργών υγείας» Agency Health Care Policy Recearch (AHCPR) 1992 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ Π. Τζαβέλλας, Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή

Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Η θρομβοεμβολική νόσος στον ορθοπαιδικό ασθενή Δρ Σταμάτιος Α. Παπαδάκης Ορθοπαιδικός Χειρουργός Επιμελητής Α - Ε.Σ.Υ. Δ Ορθοπαιδική Κλινική Γ.Ν.Α. KAT Ε.Φ.Θ. Επίπτωση Επίπτωση 60% 35%-60% σε # πυέλου

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα)

Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΕΓΕ 2009 ΘΕΜΑ: ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ Ε. Ζαμπέλη, M.Μαύρος (Γαστρεντερολογικό τμήμα, Γενικό Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Η εφαρμογή καταστολής και αναλγησίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής

Διαβάστε περισσότερα

Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ

Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 113 Οπιοειδή ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΤΣΗ, ΕΛΕΝΗ-ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Το όπιο προέρχεται από την ελληνική λέξη οπός που σημαίνει γαλακτώδης χυμός των φυτών. Το

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1942 «Έναρξη ινσουλίνης στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2: πότε και πως ;» Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Ειδικό φροντιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις. Headache after an epidural or spinal injection What you need to know

Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις. Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Greek Πονοκέφαλος μετά από επισκληρίδιο ή ραχιαία Τι πρέπει να γνωρίζεις Headache after an epidural or spinal injection What you need to know Το φυλλάδιο αυτό περιέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ

ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ ΣYΓΧΡΟΝΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓIΑ ΤΗΣ ΑIΘΟΥΣΑΣ ΤΟΚΕΤΩΝ Χριστοδουλοπούλου Βάσω ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εισαγωγή στη μαιευτική πράξη νέων μεθόδων εκτίμησης της εξέλιξης και της συμπεριφοράς του εμβρύου συνετέλεσε ώστε η Μαιευτική

Διαβάστε περισσότερα

Ενέσιμη αναισθησία στο σκύλο και τη γάτα. Γ. Καζάκος

Ενέσιμη αναισθησία στο σκύλο και τη γάτα. Γ. Καζάκος Ενέσιμη αναισθησία στο σκύλο και τη γάτα Γ. Καζάκος Ιδιαιτερότητες γάτας σε αυτή την περίπτωση δεν ισχύει «η γάτα είναι εφτάψυχη» ακόμα και σε υγιή ζώα η θνησιμότητα δεν είναι αμελητέα (μεγαλύτερη απ

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ

Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη. Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ Αιμορραγίες κατά την εγκσμοσύνη Σωηήξεο Ν. Μήηξνπ 12/11/2012 127.000 θάνατοι κατά την κύηση και τον τοκετό λόγω αιμορραγίας παγκοσμίως Η αιμορραγία αποτελεί μία από τις κυριότερε ς αιτίες άμεσου θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013

Γαστροστομία. Αθηνά Καπράλου,MD. Γενικός Χειρουργός. Δεκέμβριος, 2013 Γαστροστομία Αθηνά Καπράλου,MD Γενικός Χειρουργός Δεκέμβριος, 2013 ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑ Νευρολογικές παθήσεις Ογκολογικές παθήσεις Άλλες κλινικές καταστάσεις Α.Ε.Ε. Όγκοι ώτων Ανορεξία/ Άρνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΡ ΙA ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ 1 Η φυσιολογική καρδιά είναι µία πολύ δυνατή αντλία φτιαγµένη από µυϊκό ιστό, που λειτουργεί εντατικά και συνεχώς. Έχει περίπου τις διαστάσεις µιας ανθρώπινης

Διαβάστε περισσότερα

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι

Προγραμματισμένος τοκετός στο σπίτι Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 18 Μάιος 2014 Εισαγωγή Στην Ελλάδα ακόμη δεν υπάρχουν επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα και υπολογίζεται ότι στις Η.Π.Α οι τοκετοί στο σπίτι αποτελούν περίπου το 0,5% των γεννήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών.

Η πρόκληση συμβαίνει σε 2 φάσεις: στη φάση της ωρίμανσης του τραχήλου και στη φάση των μυομητρικών συστολών. Σκοπός της πρόκλησης τοκετού είναι η δημιουργία συστολών του μυομητρίου πριν την αυτόματη έναρξή τους. Γενικώς η πρόκληση τοκετού ως θεραπευτική επιλογή έχει αξία όταν τα οφέλη από την περάτωση, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού. Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος

Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού. Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος Πρόληψη επιπλοκών από καταστολή στις ενδοσκοπήσεις πεπτικού Α. Νταϊλιάνας, γαστρεντερολόγος Ενδοσκόπηση με καταστολή Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Ολοκλήρωση της εξέτασης με άνεση από τον ενδοσκόπο Συμμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές δραστηριότητες

Κλινικές δραστηριότητες Ο ηλικιωμένος ασθενής στη δευτεροβάθμια περίθαλψη Φλώρα Ζερβού-Βάλβη MPhil Med, Δρ Οδοντ Συντονίστρια Διευθύντρια Οδοντιατρικού Τμήματος Ειδικής Μονάδας ΑΜΕΑ Γενικού Νοσοκομείου «Ασκληπιείο Βούλας» Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 253 Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΜΑΡΙΑ ΖΟΥΚΑ, ΜΑΡΙΑ-ΛΟΥΪΖΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ, ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΖΗΡΝΑ, ΛΕΟΝΤΙΑ ΤΑΡΑΜΟΝΛΗ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΟΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μονάδες Μεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Η επίτοκος με νοσηρά παχυσαρκία Ιδιαιτερότητες Προβλήματα Αντιμετώπιση ΑΝΝΑ ΤΖΑΝΕΤΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ, Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ»

Η επίτοκος με νοσηρά παχυσαρκία Ιδιαιτερότητες Προβλήματα Αντιμετώπιση ΑΝΝΑ ΤΖΑΝΕΤΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ, Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Η επίτοκος με νοσηρά παχυσαρκία Ιδιαιτερότητες Προβλήματα Αντιμετώπιση ΑΝΝΑ ΤΖΑΝΕΤΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΟΣ, Δ/ΝΤΡΙΑ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» Παχυσαρκία παγκόσμια πανδημία (WHO) ΚΑΝΑΔΑΣ, ΑΜΕΡΙΚΗ, ΕΥΡΩΠΗ, ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ. E. Αλεξοπούλου - Βραχνού

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ. E. Αλεξοπούλου - Βραχνού ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΠΟΝΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΟΥΣ ΜΕ ΟΠΙΟΕΙΔΗ E. Αλεξοπούλου - Βραχνού Ο πόνος δεν πρέπει να σχετίζεται με ογκολογικό επείγον (π.χ. #, απόφραξη, φλεγμονή, λεπτομηνιγγικές μετ/σεις, διάτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μεταβολικός έλεγχος κατά την κύηση γυναικών με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 ρ. Χρήστος Σαμπάνης ιαβητολογικό Κέντρο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Μετακινήσεις θρεπτικών ουσιών μέσω πλακούντα ΜΗΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ

KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ KATEΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ Η1Ν1 ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ Α) Εισαγωγή ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 Σε αρκετές χώρες με την ευρεία διασπορά του πανδημικού ίου γρίπης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Ο όρος αναισθησία εννοεί την απουσία αίσθησης. Η αναισθησιολογία αντίστοιχα είναι η ιατρική ειδικότητα που μελετά τα φάρμακα και τις τεχνικές που προκαλούν καταστολή

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών

Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος. Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Παναγιώτης Θωμόπουλος Μαιευτήρας Γυναικολόγος Μαιευτήριο «Γαία» Σεμινάριο Μαιών-Μαιευτών Δεδομένα «CESDI (Confidential Enquiry into Stillbirths and Deaths in Infancy)» Ελλιπής φροντίδα σε 75% των θανάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ULTRASOUND IN ANAESTHESIA Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Θανόπουλος Ιωάννης Αναισθησιολόγος 492 ΓΣΝΑ Υπέρηχοι είναι µορφή ακουστικού κύµατος που µπορεί να ταξιδέψει ανάµεσα σε ιστούς Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) FENTANYL * (κιτρική φαιντανύλη)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) FENTANYL * (κιτρική φαιντανύλη) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (SPC) *χορηγείται με ειδική συνταγή ναρκωτικών FENTANYL * (κιτρική φαιντανύλη) 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ FENTANYL 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ & ΠΟΣΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς»

Καταστολή και Αναλγησία. Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Καταστολή και Αναλγησία στο ΤΕΠ Χαντζή Χριστίνα Αναισθησιολόγος Αναπληρώτρια ιευθύντρια ΠΓΝ Αθηνών «Γ. Γεννηµατάς» Αναισθησιολογική φροντίδα στο ΤΕΠ ιαχείριση ασθενών ποικίλης επικινδυνότητας/βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Πόνος κατά τη διάρκεια του τοκετού και η αντιμετώπισή του Labor Pain and its Treatment

Πόνος κατά τη διάρκεια του τοκετού και η αντιμετώπισή του Labor Pain and its Treatment ACHAIKI IATRIKI Volume 30, Issue 1, Αpril 2011 45 Aνασκόπηση Review Πόνος κατά τη διάρκεια του τοκετού και η αντιμετώπισή του Labor Pain and its Treatment ABSTRACT Labor Pain and its Treatment Nikolaos

Διαβάστε περισσότερα

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης 132 Σύνθεση: Zoletil 50 Zoletil 100 Τιλεταμίνη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Ζολαζεπάμη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Φαρμακοτεχνική μορφή: Λυόφιλη σκόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8%

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΝΑΤΡΙΟ ΑΝΘΡΑΚΙΚΟ ΟΞΙΝΟ/DEMO Ενέσιμο διάλυμα 4% και 8% 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νάτριο Ανθρακικό Όξινο/DEMO (Sodium Bicarbonate/DEMO) 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους των πληροφοριών προϊόντος Σημείωση: Οι αλλαγές στις σχετικές παραγράφους της Περίληψης των Χαρακτηριστικών Προϊόντος και του Φύλλου Οδηγιών Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα