ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟ ΝΕΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟ ΝΕΡΟ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟ ΝΕΡΟ Γ. ΤΣΑΚΙΡΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2004

2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ανάγκες σε Αρδευτικό Νερό 4.1 ΓΕΝΙΚΑ Οι ανάγκες σε αρδευτικό νερό (Irrigation water requirement) αποτελούν τη βασική παράµετρο για τον προγραµµατισµό και σχεδιασµό των αρδευτικών έργων. Αν ο υπολογισµός των αναγκών δεν είναι σωστός η απόδοση του έργου είναι µικρή. Αν δηλαδή υπερεκτιµηθούν οι ανάγκες σε αρδευτικό νερό τότε η παροχετευτικότητα των δικτύων και οι απαιτούµενες κατασκευές είναι µεγαλύτερες απ αυτές που χρειάζονται, µε αρνητικές οικονοµικές επιπτώσεις. Ακόµη στον αγρό χορηγούνται ενδεχοµένως µεγάλες ποσότητες νερού µε δυσµενή αποτελέσµατα στην παραγωγή (έκπλυση των θρεπτικών συστατικών, ανεπαρκής αερισµός του εδάφους). Τέλος, αν θεωρήσουµε ότι ποσότητες νερού είναι συνήθως διαθέσιµες µε την υπερεκτίµηση των αναγκών, ουσιαστικά µειώνουµε την αρδεύσιµη ση µε δυσµενείς επιπτώσεις στην οικονοµία της περιοχής, αν υποεκτιµηθούν οι ανάγκες υπάρχει κίνδυνος για σηµαντική της παραγωγής καθώς και φαινόµενα αλατότητας των εδαφών που και αυτά επιδρούν δυσµενώς στη παραγωγή και στην διατήρηση των εδαφικών πόρων. Με τον όρο "ανάγκες σε αρδευτικό νερό" εννοούµε το ύφος νερού που απαιτείται να χορηγηθεί στις καλλιέργειες µε άρδευση επιπλέον του νερού που συνεισφέρεται µε άλλους τρόπους (π.χ. Βροχόπτωση) για την κανονική τους ανάπτυξη. Σύµφωνα µε τον Υ ενικό αυτό ορισµό στις ανάγκες περιλαµβάνονται η ποσότητα του νερού που καταναλίσκεται από τις καλλιέργειες (διαπνοή και σχηµατισµός των ιστών), η ποσότητα που εξατµίζεται από το έδαφος ή τα υγρά µέρη του φυτού, οι απώλειες κατά την εφαρµογή, η ποσότητα που απαιτείται για την έκπλυση των αλάτων καθώς και για άλλες λειτουργίες όπως η αντιπαγετική προστασία. Προφανώς για τον υπολογισµό των αναγκών βασικοί παράγοντες είναι το κλίµα, το είδος και το στάδιο αναπτύξεως των καλλιεργειών, οι γεωγραφικές συνθήκες, η κατάσταση του αγρού, η διαχείριση του νερού, η µέθοδος αρδεύσεως, το µέγεθος της αρδευόµενης εκτάσεως και το έδαφος (καµπύλη διαθεσιµότητας της εδαφικής υγρασίας). Για το σχεδιασµό των αρδευτικών έργων το ύφος των αναγκών πρέπει να εξετάζεται σε σχέση µε τη µεταβολή του στο χρόνο και τόπο. Συνήθως από τα ιστορικά δεδοµένα υπολογίζονται οι συνολικές ανάγκες της περιόδου, η εποχιακή τιµή και η τιµή των αναγκών κατά την περίοδο της µέγιστης ζητήσεως (seasonal & peak period water requirement) Η εποχιακή τιµή των αναγκών σε αρδευτικό νερό χρησιµοποιείται για αδροµερείς υπολογισµούς στην προκαταρκτική φάση µελέτης των αρδευτικών έργων. Η τιµή των αναγκών κατά την περίοδο της µέγιστης ζητήσεως χρησιµοποιείται για τη διαστασιολόγηση των αρδευτικών δικτύων καθώς επίσης και για τον έλεγχο της επάρκειας των υδατικών πάρων. Και οι δύο παράµετροι είναι χρήσιµες για τον οικονοµικό υπολογισµό και τη βελτιστοποίηση των αρδευτικών έργων. 4.2 ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΣΕ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟ ΕΡΓΟ Για τον υπολογισµό του ύφους των αναγκών για µια καθορισµένη περίοδο ας θεωρήσουµε τον όγκο που ορίζεται από µια εδαφική στήλη βάθους ίσου µε το βάθος του ριζοστρώµατος της καλλιέργειας που µας ενδιαφέρει (Σχ. 4.1). Τότε η εξίσωση του ισοζυγίου του νερού στον όγκο αυτό µέσα σ ένα ορισµένο χρονικό διάστηµα είναι:

3 Pe IR ET W HO WHI he W G Σχ. 4.1 Όγκος εδάφους βάθους he για το ισοζύγιο νερού W 1 +IR+Pe-ET+W G -W D +(W HI -W HO )=W 2 (4.1) η οποία µετασχηµατίζεται: IR= ET-Pe-W G +(W 2 -W 1 )+L (4.2) όπου W= W 1 -W 2 ή IR= ET-Pe-W G - W+L αν θεωρηθούν απώλειες (Ι.) οι εκροές από τον όγκο αναφοράς εκτός της εξατµισοδιαπνοής (ΕΤ): L= (W HO -W HI )+ W D Τελικά οι ανάγκες σε αρδευτικό νερό ΙR εκφράζονται: ET Pe WG W IR n IR = = (4.3) Ea Ea W HI,W HO : εισροή, εκροή νερού δια µέσου των πλευρικών ορίων του όγκου που εξετάζεται W 1,W 2 : η αρχική και η τελική αποθήκευση νερού στο ριζόστρωµα W D : εκροή λόγω βαθιάς διηθήσεως W G : εισροή νερού από έδαφος κάτω από το ριζόστρωµα (συµβολή της υπόγειας στάθµης) W : η µεταβολή αποθηκεύσεως νερού στον όγκο αναφοράς κατά την περίοδο του ισοζυγίου Ρe : η ενεργός (ωφέλιµη) βροχόπτωση (effective rainfall) Εa : ο συντελεστής αποδόσεως κατά την εφαρµογή ΙRn : το καθαρό ύψος αναγκών Ο υπολογισµός των αναγκών κατά την περίοδο της ξηρασίας, οπότε οι ανάγκες γίνονται συνήθως µέγιστες, µπορεί να γίνει από την (3) µετά από παράλειψη της ενεργού βροχοπτώσεως ET WG W IR = (4.4) Ea ή και απλούστερα: ET IR = (4.5) Ea Ο υπολογισµός των µέγιστων αναγκών πρέπει να γίνει µε βάση µικρά σχετικώς διαστήµατα (µιας εβδοµάδας ή ίσο µε το χρόνο µεταξύ δύο αρδεύσεων) ώστε να µπορούν να καταγραφούν επαρκώς οι µεταβολές του µεγέθους αναγκών. Από τους όρους που υπεισέρχονται στις εξισώσεις για τον υπολογισµό του ύφους των αναγκών ο σηµαντικότερος είναι αυτός που αντιπροσωπεύει την εξατµισοδιαπνοή. Η W D

4 εξατµισοδιαπνοή έχει ερευνηθεί υπερβολικά δυσανάλογα σε σύγκριση µε τους άλλους όρους που υπεισέρχονται στις παραπάνω εξισώσεις. Πρέπει να τονισθεί εδώ ότι σε πολλά συγγράµµατα και άρθρα ούτε καν αναφέρονται οι άλλοι όροι που η συµβολή τους µπορεί να είναι απόλυτα ουσιαστική για το σωστό υπολογισµό των αναγκών σε αρδευτικό νερό Εξατµισοδιαπνοή Με τον όρο υδατοκατανάλωση (water consumption) των καλλιεργειών (*) εννοούµε την ολική ποσότητα που χρησιµοποιείται για τη διαπνοή των φυτών, την εξάτµιση από τις επιφάνειες φυτών και εδάφους καθώς και την ποσότητα που χρειάζεται για κατασκευή των ιστών και του κορµού. Σε µια κανονική περίοδο αναπτύξεως η ποσότητα που παραµένει στο φυτό για τη δόµηση του είναι λιγότερο από το 1% της συνολικής ποσότητας που καταναλώθηκε στην εξάτµιση και τη διαπνοή. Ο όρος εξατµισοδιαπνοή (evapotranspiration) ορίζεται σαν την ποσότητα που καταναλίσκεται στη διαπνοή των φυτών και στην εξάτµιση των υγρών µερών του φυτού και του εδάφους κατά τη διάρκεια µιας ορισµένης περιόδου. Η διαπνοή, που είναι γενικά αποτέλεσµα βιολογικών διεργασιών και η εξάτµιση, που είναι ένα φυσικό φαινόµενο, αναφέρονται µαζί για ευκολία µια που είναι δύσκολο να διαχωριστούν ποσοτικά. Έρευνες των τελευταίων ετών οδήγησαν στο διαχωρισµό της εξάτµισης του εδάφους από τη διαπνοή (Ritchie, 1974). Η πραγµατική διαπνοή συσχετίσθηκε µε επιτυχία µε παραµέτρους όπως το µέγεθος των φύλλων του φυτού (leaf area index), την εδαφική υγρασία και την δυναµική διαπνοή, Εντούτοις τέτοια διάκριση δεν γίνεται για όλους τους πρακτικούς σκοπούς όπου η εξατµισοδιαπνοή θεωρείται ενιαία µεταβλητή και ίση µε την υδατοκατανάλωση. Οι µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για τον υπολογισµό της εξατµισοδιαπνοής υποθέτουν συνήθως ότι υπάρχει πάντα επαρκές διαθέσιµο νερό στο έδαφος το οποίο καταναλίσκεται µε την εξατµισοδιαπνοή. Συνήθως σαν καλλιέργεια αναφοράς παίρνεται το γρασίδι. Η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς (potential evapotranspiration of reference crop, ΡΕΤ) είναι η εξατµισοδιαπνοή από µια επιφάνεια πλήρως καλυµµένη από γρασίδι οµοιόµορφου ύψους 8-15 cm, ελεύθερου από οποιαδήποτε ασθένεια µε επαρκές διαθέσιµο εδαφικό νερό για την ανάπτυξη του (Doorenbos & Pruitt 1977, Penman 1948) (**). Προφανώς λόγω κυρίως των διαφορετικών αεροδυναµικών και ανακλαστικών χαρακτηριστικών των καλλιεργειών, ή δυναµική εξατµισοδιαπνοή κάθε καλλιέργειας δεν είναι ίση µε αυτή της καλλιέργειας αναφοράς. Η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας PETc µπορεί να προβλεφθεί αν είναι γνωστή η εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς ΡΕT µε την εισαγωγή ενός φυτικού συντελεστή που χαρακτηρίζει τη διαφορά των χαρακτηριστικών της καλλιέργειας από την καλλιέργεια αναφοράς (Κc) PETc = K c PET (4.6) Οι τιµές του φυτικού συντελεστή Κc δίνονται στους πίνακες 4.1και 4.2 για κάθε µήνα. Οι τιµές βρέθηκαν συνθετικά για τις µέσες Ελληνικές συνθήκες σύµφωνα µε τη µέθοδο Doorenbos & Pruitt 1977 Οι µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για τον προσδιορισµό της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής κατατάσσονται σε άµεσες και έµµεσες. Γενικά οι άµεσες µέθοδοι (*) O όρος υδατοκατανάλωση είναι επίσης γνωστός σαν Χρήσιµη Κατανάλωση ή Αναγκαία Κατανάλωση (Consumptive Use). (**) Άλλοι ερευνητές (Jensen & Haise 1973) πρότειναν σαν καλλιέργεια αναφοράς το αλφάλφα (τύπος µηδικής). Για να αποφεύγεται η ενδεχόµενη σύγχυση θα ήταν καλό να µείνουµε στην αρχική καλλιέργεια αναφοράς όπως προτάθηκε από τον Penman.

5 δίνουν καλύτερα αποτελέσµατα. Εντούτοις στο σχεδιασµό των αρδευτικών έργων, που είναι µια διαδικασία που διαρκεί µικρό σχετικά διάστηµα, είναι σπάνιο να υπάρχουν αποτελέσµατα από άµεσες µεθόδους, γι αυτό συνήθως η εκτίµηση της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής γίνεται έµµεσα. Αυτός είναι ο λόγος που στα επόµενα δίνεται έµφαση σ αυτές από τις έµµεσες µεθόδους που είτε χρησιµοποιούνται ευρύτατα είτε έχουν θεωρητική βάση και µεγαλύτερη ακρίβεια Μέθοδοι, προσδιορισµού της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής Α. Άµεσοι µέθοδοι i) Μέτρηση της µεταβολής της εδαφικής υγρασίας στο ριζόστρωµα Η παρακολούθηση της µεταβολής της εδαφικής υγρασίας στο ριζόστρωµα µπορεί να γίνει χρησιµοποιώντας τους τρόπους και µεθόδους προσδιορισµού της εδαφικής υγρασίας δηλ. µε απ ευθείας προσδιορισµό της εδαφικής υγρασίας των εδαφικών δειγµάτων στο εργαστήριο ή τα τασίµετρα, πορώδη σώµατα ή τη συσκευή Νετρονίων (Κεφ.2). Πιν.4.1. Φυτικός συντελεστής Κc για τους µήνες αναπτύξεως Καλλιέργειες Μήνες Α Μ Ι Ι Α Σ Μηδική Βαµβάκι Καλαµπόκι Σακχαρότευτλα Σόργο Πιν.4.2. Φυτικός συντελεστής Κc δενδρωδών καλλιεργειών πληροί παραγωγής (µε κρύο χειµώνα και ελαφρά παγωνιά) Μήνες Καλλιέργειες Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Μηλιά Κερασιά " " " " " " " " " Ροδακινιά Αχλαδιά " " " " " " " " " Αµπέλι Κύρια µειονεκτήµατα της µεθόδου είναι α) η δυσκολία στο δια χωρισµό της ποσότητας που καταναλώθηκε από τα φυτά και αυτής που αποµακρύνθηκε από τη ζώνη του ριζοστρώµατος λόγω βαθιάς διηθήσεως και β) η δυσκολία επιλογής αντιπροσωπευτικών θέσεων λήψεως δειγµάτων. ii) Μέθοδος των Λυσιµέτρων Η παρακολούθηση της µεταβολής της εδαφικής υγρασίας γίνεται καλύτερα µε την χρήση ειδικών δοχείων, όπου αναπτύσσονται τα φυτά που καλούνται Λυσίµετρα (Lysimeters).Τα Λυσίµετρα παρέχουν τη δυνατότητα της µετρήσεως της εκροής λόγω βαθιάς διηθήσεως καθώς και της απ ευθείας µετρήσεως της µεταβολής της εδαφικής υγρασίας µε διάφορους τρόπους. Η εξατµισοδιαπνοή προκύπτει από το ισοζύγιο νερού στο Λυσίµετρo. Ανάλογα µε τον τρόπο εκτίµησης της διαφοράς της περιεχόµενης εδαφικής

6 υγρασίας διακρίνονται τρεις τύποι λυσιµέτρων α) υδραυλικό β) ζυγιστικό και γ) ισοσταθµιστικό. Ένα τυπικό Λυσίµετρo φαίνεται στο Σχήµα 4.2. ιαφορική πίεση Λυσίµετρο Ασκοί Ελαστικού Σχ.4.2. Ένα τυπικό Λυσίµετρο (Λυσίµετρο υδραυλικού τύπου) Βασικά µειονεκτήµατα της µεθόδου είναι ότι α) οι συνθήκες στα λυσίµετρα δεν µπορούν να αναπαραστήσουν ακριβώς τις φυσικές συνθήκες β) προκειµένου για µεγάλη περιοχή τα αποτελέσµατα του λυσιµέτρου έχουν µόνο σχετική ισχύ. iii) Άλλες µέθοδοι Άλλες άµεσες µέθοδοι είναι η µέθοδος του ισοζυγίου του νερού µιας λεκάνης µε µετρήσεις των υδρολογικών της στοιχείων. ηλαδή η εξατµισοδιαπνοή εκτιµάται µε τη µέτρηση των βροχοπτώσεων της εισροής και της εκροής µέσω των υδατορευµάτων καθώς και της µεταβολής της στάθµης του υπόγειου νερού. Όπως είναι φανερό µια τέτοια µέθοδος δεν δίνει τη ζητούµενη ακρίβεια γι αυτό µπορεί να χρησιµοποιηθεί µόνο στην προκαταρκτική φάση της µελέτης ενός αρδευτικού έργου. Αν υπάρχουν και άλλες άµεσες µέθοδοι εκτιµήσεως της εξατµισοδιαπνοής αυτές δεν είναι πρόσφορες για τη χρησιµοποίηση τους κατά τη µελέτη και τη λειτουργία των αρδευτικών έργων. Β. Έµµεσες µέθοδοι Οι έµµεσες µέθοδοι που χρησιµοποιούνται για την εκτίµηση της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής κατατάσσονται σε θεωρητικές, ηµιθεωρητικές και εµπειρικές. Κοινό τους χαρακτηριστικό είναι ότι προσπαθούν να προσδιορίσουν την εξατµισοδιαπνοή χρησιµοποιώντας κλιµατικά δεδοµένα. Η θεωρητική ανάλυση των θεωρητικών µεθόδων είναι συνήθως αρκετά αξιόλογη και αρκετά περίπλοκη για να παρουσιαστεί σ αυτό το τεύχος. Συνήθως οι θεωρητικές µέθοδοι δίνουν εκτιµήσεις της εξατµισοδιαπνοής µικρών χρονικών διαστηµάτων (π.χ. διάστηµα 1 hr) µε στοιχεία που λίγοι σχετικά µετεωρολογικοί σταθµοί στον κόσµο µπορούν να προσφέρουν. Σχετικά µε το σχεδιασµό και τη λειτουργία των αρδευτικών έργων αυτό που ενδιαφέρει άµεσα είναι η πρόγνωση της εξατµισοδιαπνοής σε µεγαλύτερα χρονικά διαστήµατα (π.χ. ανά 10 ηµέρες, ανά 15 ηµέρες ή ανά µήνα) µε τη χρησιµοποίηση όσο το δυνατόν λιγότερων κλιµατικών δεδοµένων αφού η συγκέντρωση στοιχείων για µια υπό µελέτη έκταση διαρκεί συνήθως πολύ µικρό διάστηµα και σε ελάχιστες περιπτώσεις προϋπάρχουν αξιόλογα κλιµατικά δεδοµένα σειράς ετών. Έτσι από τις θεωρητικές απλοποιήσεις προκύψαν οι ηµιθεωρητικές. Τέλος η εύκολη συσχέτιση της εξατµισοδιαπνοής µε βασικά κλιµατικά

7 δεδοµένα, που µπορούν να βρεθούν σε κάθε περιοχή (π.χ. η θερµοκρασία), ήταν η κύρια αιτία της δηµιουργίας πολλών εµπειρικών τύπων - µεθόδων-προγνώσεως της εξατµισοδιαπνοής. Από ένα µεγάλο αριθµό ηµιθεωρητικών και εµπειρικών µεθόδων εδώ θα αναπτυχθεί το λογιστικό µέρος των λεγόµενων "ορθολογικών µεθόδων" που περιλαµβάνουν την αεροδυναµική, τη µέθοδο ακτινοβολίας και τη µέθοδο συνδυασµού. Επίσης από τις εµπειρικές η χρησιµοποιούµενη σε πολλά µέρη του κόσµου (και στην Ελλάδα) µέθοδος Blaney- Criddle συγκεντρώνει ενδιαφέρον µια που προβλέπεται ότι θα χρησιµοποιείται για τις µελέτες αρδευτικών έργων και στα επόµενα χρόνια. Όλες οι παραπάνω µέθοδοι αντιµετωπίζονται σύµφωνα µε τις νέες απόψεις στο θέµα (Doorenbos & Pruitt, 1977), 1) Μέθοδος µεταφοράς της µάζας ή αεροδυναµική µέθοδος Η µέθοδος αυτή στηρίζεται στην αρχή ότι η αιτία της εξατµισοδιαπνοής είναι η τυρβώδης κίνηση του αέρα κοντά στην επιφάνεια του εδάφους και η υφιστάµενη κλίση της πιέσεως των υδρατµών. Η µέθοδος αυτή θεωρεί ότι µε την κίνηση του αέρα η ύπαρξη αρνητικής κλίσεως συγκεντρώσεως των υδρατµών (ή της µερικής πιέσεως των υδρατµών) διατηρείται και έτσι εξασφαλίζεται η συνέχιση της ανοδικής µετακινήσεως του νερού από το έδαφος προς την ατµόσφαιρα. Οι περισσότερες από τις εξισώσεις που έχουν προταθεί έχουν την ακόλουθη γενική µορφή: ΡΕΤ =c(a+bu)(ea-ed) (4.7) όπου a,b,c είναι σταθερές που προσδιορίζονται εµπειρικά ea-ed είναι το έλλειµµα κορεσµού του αέρα πάνω από την & υγρή επιφάνεια για την αντίστοιχη θερµοκρασία (Σχ. 4.3). ΡΕΤ είναι η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς υ είναι η ταχύτητα του ανέµου σε ένα ορισµένο ύφος πάνω από την επιφάνεια. Συνήθως παίρνεται η ταχύτητα σε ύψος 2 m. Σοβαρό µειονέκτηµα της µεθόδου αποτελεί το γεγονός ότι οι σταθερές a,b και c µεταβάλλονται µε το χρόνο και τόπο (ακόµα και µέσα στην ίδια περιοχή). Σχ. 4.3 Το έλλειµµα κορεσµού από την καµπύλη πιέσεως των κορεσµένων υδρατµών.

8 ii) Μέθοδος του ισοζυγίου της ενέργειας ή µέθοδος ακτινοβολίας Η µέθοδος του ισοζυγίου της ενέργειας στην επιφάνεια του εδάφους ή µέθοδος της ακτινοβολίας στηρίζεται στην αρχή ότι η κύρια αιτία της εξατµισοδιαπνοής είναι η καθαρή ενέργεια που προσπίπτει πάνω στην επιφάνεια της γης υπό µορφή ακτινοβολίας. Επειδή η σχέση του ισοζυγίου της ενέργειας στην επιφάνεια του εδάφους περικλείει ποσότητες που µετρώνται σχετικά δύσκολα, δίνεται η απλοποιηµένη µέθοδος της ακτινοβολίας µε την ακόλουθη σχέση: PET=W R S (mm/ηµέρα) (4.8) R S : είναι η ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στη γήινη επιφάνεια εκφρασµένη σε ισοδύναµη εξάτµιση, mm/ηµέρα. Για τη µετατροπή της ενέργειας σε ισοδύναµη εξάτµιση χρησιµοποιείται η σχέση 1 cal/cm 2 = 1/59mm. Κ:είναι ο όρος που εξαρτάται από τη θερµοκρασία και το υψόµετρο. Ο όρος W εκφράζεται: W = (4.9) + γ όπου είναι η κλίση της καµπύλης πιέσεως των κορεσµένων υδρατµών για τη µέση θερµοκρασία αέρος στην περίοδο που εξετάζουµε (Σχ.4.3) και γ είναι η ψυχροµετρική σταθερά Η κλίση της καµπύλης πιέσεως των υδρατµών µπορεί να προσεγγισθεί µε την ακόλουθη εξίσωση που οφείλεται στον Bosen (1960). = 2( Τ ) όπου Τ είναι η µέση ηµερήσια θερµοκρασία ( C). (mbar) Επίσης η ψυχροµετρική σταθερά γ µπορεί να υπολογιστεί από την ακόλουθη έκφραση του Brunt (1952) P γ = L όπου Ρ είναι η µέση βαροµετρική πίεση (mbar) και L είναι η λανθάνουσα θερµότητα εξάτµισης (cal/g). Η µέση βαροµετρική πίεση θεωρείται σταθερή για κάθε τοποθεσία και υπολογίζεται Ρ= Η όπου Η είναι το υψόµετρο της τοποθεσίας από το επίπεδο της θάλασσας (m). Τέλος η λανθάνουσα θερµότητα εξάτµισης δίνεται από την ακόλουθη εξίσωση ως συνάρτηση της θερµοκρασίας L= Τ Για ευκολία οι τιµές του Κ δίνονται στον Πίν.4.3 ως συνάρτηση του υψοµέτρου και της θερµοκρασίας. ΕΦΑΡΜΟΓΗ Να υπολογισθεί ο συντελεστής W από τα παρακάτω δεδοµένα που αναφέρονται σε µια συγκεκριµένη ηµέρα Υψόµετρο Η=1195 m, Μέση θερµοκρασία αέρα Τ=22.2 C Σύµφωνα µε τις παραπάνω σχέσεις = 2( ) = mbar/ o C Ρ = = 887 mbar L = = 584 cal/g

9 γ = /584= mbar/ o C και W = = = γ Αντίστοιχο µέγεθος προκύπτει αν χρησιµοποιηθεί ο Πιν.4.3. Πιν Τιµές του συντελεστή W σαν συνάρτηση της θερµοκρασίας και του υψοµέτρου Θερµοκρ. C Υψόµετρο m 0 0,43 0,46 0,49 0,52 0,55 0,58 0,61 0,64 0,66 0,69 0,71 0,73 0,75 0,77 0,78 0,80 0,82 0,83 0,84 0, ,44 0,48 0,51 0,54 0,57 0,60 0,62 0,65 0,67 0,70 0,72 0,74 0,76 0,78 0,79 0,81 0,82 0,84 0,85 0, ,46 0,49 0,52 0,55 0,58 0,61 0,64 0,66 0,69 0,71 0,73 0,75 0,77 0,79 0,80 0,82 0,83 0,85 0,56 0, ,49 0,52 0,55 0,58 0,61 0,64 0,66 0,69 0,71 0,73 0,75 0,77 0,79 0,81 0,82 0,84 0,85 0,86 0,87 0, ,52 0,55 0,58 0,61 0,64 0,66 0,69 0,71 0,73 0,75 0,77 0,79 0,81 0,82 0,84 0,85 0,86 0,87 0,88 0, ,54 0,58 0,61 0,64 0,66 0,69 0,71 0,73 0,75 0,77 0,79 0,81 0,82 0,84 0,85 0,86 0,87 0,89 0,90 0,90 Η προσπίπτουσα ακτινοβολία στη γήινη επιφάνεια Rs είναι δυνατόν να µετρηθεί µε ειδικά όργανα (solarimeters). Στην περίπτωση ελλείψεως απ ευθείας µετρήσεων η Rs µπορεί να προκόψει από την ηλιακή ακτινοβολία στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας Ra (που είναι συνάρτηση του γεωγραφικού πλάτους και του µήνα, Πίν.4.4) και τη σχετική ηλιοφάνεια n/ν, µε την ακόλουθη εµπειρική σχέση: n R s = (a + b ) R a (4.10) N όπου a και b υπολογίζονται εµπειρικά για κάθε περιοχή. Για πρακτικούς σκοπούς και εφόσον δεν υπάρχουν στοιχεία για τον ακριβή προσδιορισµό των a και b παίρνονται οι τιµές 0.25 και 0.50 αντίστοιχα. Η φυσική έννοια της παραπάνω σχέσεως είναι ότι το ποσό της ακτινοβολίας που διαχέεται ή απορροφάται κατά την διέλευση της δια µέσου της ατµόσφαιρας, εξαρτάται άµεσα από την "καθαρότητα " της ατµόσφαιρας (Σχ. 4.4). Σχ. 4.4 Σχηµατική απεικόνιση του ισοζυγίου της ενέργειας στην επιφάνεια του εδάφους. Στο λόγο n/ν η ποσότητα(η) αντιπροσωπεύει την πραγµατική διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας σε hr/ηµέρα ενώ η ποσότητα Ν αντιπροσωπεύει τη µέγιστη διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας σε hr/ηµέρα της περιοχής. Οι τιµές του Ν για τα διάφορα γεωγραφικά πλάτη δίνονται στον Πιν.4.5 για κάθε µήνα.

10 80Πιν 4.4. Τιµές της ηλιακής ακτινοβολίας στο εξωτερικό όριο της ατµόσφαιρας (Ra) εκφρασµένης σε ισοδύναµη εξάτµιση mm/ηµέρα (Γεωγρ. Πλάτη Βορείου Ηµισφαιρίου) Γεωγραφικό Πλάτος Ιαν. Φεβ. Μαρ. Απρ. Μάϊ. Ιούν. Ιούλ. Αύγ. Σεπτ. Οκτ. Νοέµ. εκ Πιν.4.5. Η µέγιστη διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας (Ν) σε ώρες ανά ηµέρα Βόρειο Γεωγρ. Πλάτος Ιαν. Φεβ. Μαρ. Απρ. Μάϊ. Ιούν. Ιούλ. Αύγ. Σεπτ. Οκτ. Νοέµ. εκ ιι Α

11 Η διόρθωση που προτείνεται από τους Doorenbos & Pruitt. αναφέρεται στην επίδραση της µέσης σχετικής υγρασίας και της µέσης ηµερήσιας ταχύτητας του ανέµου στην εξατµισοδιαπνοή. Έτσι αντί της Εξ. 4.8 προτείνεται η εξίσωση: PET=c W R S όπου c είναι διορθωτικός συντελεστής που προκύπτει από το Σχ. 4.5 για διάφορα επίπεδα τιµών της µέσης σχετικής υγρασίας και της µέσης ηµερήσιας ταχύτητας του ανέµου. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ίνονται: Περιοχή γεωγρ. πλάτους 41 Β Υψόµετρο 95 m Μήνας Ιούλιος Μέση θερµοκρασία 25.5 C Μέση διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας n=11.5 hr/ηµέρα Μέση ηµερήσια ταχύτητα ανέµου 2-5 m/sec Μέση Σχετική Υγρασία: Χαµηλή-Μέτρια Ζητείται η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς: Υπολογισµός: Ra=16.7 mm/ηµέρα (Πιν. 4.4) Ν= 14.8 hr/ηµέρα (Πιν. 4.5) n/n=0.777 R S =( n/n)ra= mm/ηµέρα W=0.747 (Πιν. 4.4) WR S = 7.97 mm/ηµέρα PET= 8 mm/ηµέρα (Σχ. 4.3) Σχ. 4.4 ιόρθωση της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής από WR S σε PET

12 iii) Μέθοδος Penman ή µέθοδος συνδυασµού Ο συνδυασµός των δύο µεθόδων της ακτινοβολίας και της αεροδυναµικής αποτελεί τη βάση της θεωρίας του Penman ή της µεθόδου συνδυασµού. Θεωρείται δηλαδή ότι για την εξήγηση του φαινοµένου της εξατµισοδιαπνοής εκτός του συστήµατος ανεφοδιασµού και της επάρκειας νερού για εξάτµιση χρειάζεται: α) µια διαθέσιµη ενέργεια για τη µετατροπή του νερού σε υδρατµό, που στην προκείµενη περίπτωση προέρχεται από την καθαρή ακτινοβολία, όπως προκύπτει από την εξίσωση του ισοζυγίου της ενέργειας στην επιφανειακή ζώνη εδάφους. β) ένας µηχανισµός διατηρήσεως της αρνητικής κλίσεως συγκεντρώσεως των υδρατµών που στην προκείµενη περίπτωση προέρχεται από την κίνηση του αέρα. Αρχικά η µέθοδος εφαρµόσθηκε για τον υπολογισµό της εξατµίσεως από ανοικτές επιφάνειες νερού (π.χ. λίµνες). Εδώ η µέθοδος Penman είναι προσαρµοσµένη για να χρησιµοποιείται στον υπολογισµό της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς. Η µέθοδος δίνει γενικά καλύτερα αποτελέσµατα από όλες τις έµµεσες µεθόδους και ισχύει µε την κατάλληλη προσαρµογή σε οποιεσδήποτε συνθήκες. Για τον υπολογισµό της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής η εξίσωση Penman γράφεται: PET = W Rn + (1 W) f (u) (e e ) (4.11) a d όπου ΡΕΤ είναι η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς mm/ηµέρα) W είναι ο ίδιος όρος όπως προηγούµενα Rn είναι η καθαρή ακτινοβολία εκφρασµένη σε ισοδύναµη εξάτµιση (mm/ηµέρα) ea-ed είναι το έλλειµµα κορεσµού (mbar) για τη µέση θερµοκρασία του αέρα f(u) είναι µια συνάρτηση της ταχύτητας του ανέµου (αδιάστατη) Η συνάρτησα f(u) εκφράζεται συνήθως ως γραµµική συνάρτηση της ταχύτητας του ανέµου σε ύφος 2m,u 2 (km/24ωρο} γνωστής στη διεθνή βιβλιογραφία ως wind travel. Αν τα δεδοµένα προέρχονται από µετρήσεις της ταχύτητας του ανέµου σε άλλο ύφος z (διαφορετικό των 2 m) αυτά µετατρέπονται µε τη βοήθεια της λογαριθµικής κατανοµής της ταχύτητας u 2 = u ( ) z z για αεροδυναµικά, "τραχεία" επιφάνεια όπως η καλλιέργεια αναφοράς. Η συνάρτηση f(u) που προτείνεται από τους Doorenbos & Pruitt είναι: u 2 f(u) = 0.27(1 + ) (4.12) 100 Από το ισοζύγιο της ενέργειας στην επιφάνεια του εδάφους (Σχ.4.4) προκύπτει η καθαρή ακτινοβολία Rn. Από την ηλιακή ακτινοβολία που προσπίπτει στην επιφάνεια του εδάφους (ακτινοβολία µικρού µήκους κύµατος) ένα µέρος ανακλάται. Έτσι η χρησιµοποιούµενη ηλιακή ακτινοβολία είναι (1-r) Rn όπου r είναι ο συντελεστής ανακλαστικότητας της καλλιέργειας γνωστός σαν albedo. Η τιµή του συντελεστή r µεταβάλλεται από 0.05 για πυκνά δάση έως 0.89 για επιφάνεια καλυµµένη µε χιόνι. Για τις συνηθισµένες καλλιέργειες συµπεριλαµβανοµένης και της καλλιέργειας αναφοράς η τιµή του r είναι 0.25 (ή 0. 23). Η γη θερµαινόµενη από την ηλιακή ακτινοβολία εκπέµπει ακτινοβολία µεγάλου µήκους γνωστή σαν "γήινη ακτινοβολία" Rn1. Η γήινη ακτινοβολία είναι ένα µέρος της

13 θεωρητικής ακτινοβολίας του "µέλανος σώµατος" στην ίδια θερµοκρασία που περιγράφεται από τη σχέση Stefan-Boltzman σ (273 + Τ) 4, όπου σ η σταθερά Stefan- Boltzman και Τ η θερµοκρασία του σώµατος σε C. Η εξίσωση που δίνει τη γήινη ακτινοβολία Rn1 - γράφεται 4 R (273 T) (0.34 0,44 e ) ( n n 1 = σ + d + ) N (4.13) όπου e d είναι η πίεση των κορεσµένων υδρατµών στο σηµείο δρόσου (mbar) και n/ν είναι η ηµερήσια σχετική διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας Η ακτινοβολία του µέλανος σώµατος δίνεται στον θερµοκρασίας. Πίν.4.6 ως συνάρτηση της Πιν. 4.6 Η ακτινοβολία του µέλανος σώµατος εκφρασµένη σε ισοδύναµη εξάτµιση (mm) ως συνάρτηση της θερµοκρασίας ( C) C

14 Αν υποθέσουµε ότι. η ζώνη του εδάφους που παίρνεται το ισοζύγιο εκτείνεται µέχρι το βάθος που η κατακόρυφη ανταλλαγή θερµότητας είναι ασήµαντη και επίσης ότι δεν υπάρχει οριζόντια µεταφορά ενέργειας, η καθαρή ακτινοβολία που διατίθεται για εξατµισοδιαπνοή δίνεται από τη σχέση: Rn=(1-r)Rs-Rn1 (4.14) Η εξίσωση 4.11 µε τη βοήθεια των εξ. 4.12, 4.13 και 4.14 δίνει ένα σχετικά απλό τρόπο υπολογισµού της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι, για να ισχύουν οι τιµές των παραµέτρων που έχουν προκύψει εµπειρικά, πρέπει οι τιµές των µεταβλητών να είναι αυτές που προτείνονται. Για την εύκολη εκτέλεση των σχετικών υπολογισµών χρησιµοποιούνται οι πίνακες 4.3, 4.4, 4.5, 4.6 και Πιν.4.7 Η πίεση των κορεσµένων υδρατµών (e a ) σε mbar συνάρτηση της θερµοκρασίας. Θερµoκρασία o C e a Θερµoκρασία o C e a Θερµοκρασία o C e a Θερµοκρασία o C e a mbar mbar mbar mbar * Η Αντί του Πίνακα 4.7 (Smithsonian Meteorological Tables) ένας προσεγγιστικός τύπος µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την εύρεση της πιέσεως των κορεσµένων υδρατµών ea (Svehlik 1977) x e = 6.11e (mbar) (4.15) 1 1 όπου x = ( T) ( ) T Τ είναι η µέση θερµοκρασία ( ο C) e είναι η βάση των νεπέριων λογαρίθµων (e= ) Εφαρµογή a εδοµένα: Περιοχή γεωγρ. πλάτους: 41 ο Β υψόµετρο: 95 m µήνας: Ιούλιος µέση θερµοκρασία: 25.5 C µέση σχετική υγρασία, RH µέση 55% µέση πραγµατική διάρκεια (λαµπρής) ηλιοφάνειας (Ιούλιος) n=11.5hr/ηµέρα. µέση ταχύτητα ανέµου 232km/24hr Ζητείται να υπολογιστεί η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς Υπολογισµός: PET=W Rn+(1-W) f(u) (e a -e d ) (4.11) 1. Υπολογισµός της ηλιακής ακτινοβολίας R S N=14.8hr/ηµέρα (Πιν 4.5)

15 n/n=0.777 Ra=16.7 mm/ηµέρα Rs=( n/N)Ra = mm/ηµέρα 2. Υπολογισµός της γήινης ακτινοβολίας R n1 e a =32.65 mbar (Πιν 4.7) RH µ έση ed = ea = mbar 100 R n1 =1.936 mm/ηµέρα (4.13) 3. Υπολογισµός της καθαρής ακτινοβολίας Rn r=0.25 Rn=(1-r)Rs-Rn1=6.061 mm/ηµέρα (4.14) 4. Υπολογισµός της συναρτήσεως της ταχύτητας του ανέµου f(u)=0.27(1+u 2 /100)=0.896 (4.12) 5. Υπολογισµός δυναµικής εξατµισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς PET e a -e d = mbar W=0.747 PET=7.86 mm/ηµέρα (4.11) iν) Εµπειρικές Μέθοδοι - Μέθοδος Blaney-Criddle Από τις πιο διαδεδοµένες εµπειρικές µεθόδους είναι και αυτή που προτάθηκε από τους Blaney-Criddle (1950) και χρησιµοποιείται για µελέτες αρδευτικών έργων σε πολλές χώρες µεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η εξίσωση των Blaney-Criddle για µηνιαίο διάστηµα γράφεται: f=p (0.46T+8) (4.16) όπου f είναι ο κλιµατικός παράγοντας σε mm/ηµέρα p είναι το µέσο ηµερήσιο ποσοστό της συνολικής ετήσιας διάρκειας των ωρών ηµέρας. ίνεται ως συνάρτηση του µήνα και του γεωγραφικού πλάτους της περιοχής, Πίν.4.8. Τ είναι η µέση θερµοκρασία του µήνα σε C. Για τον υπολογισµό της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής της κάθε καλλιέργειας χρησιµοποιήθηκαν κατά καιρούς διάφοροι φυτικοί συντελεστές οι οποίοι έχουν εντελώς τοπικό χαρακτήρα µια που επηρεάζονται από τις κλιµατικές συνθήκες της περιοχής που δεν περιγράφονται από τις παραµέτρους της εξισώσεων Blaney-Criddle. Έτσι οι φυτικοί συντελεστές που υπολογίστηκαν για µια ορισµένη περιοχή δεν πρέπει να µεταφέρονται και να χρησιµοποιούνται σε άλλες περιοχές.

16 Πιν. 4.8 Η παράµετρος p σαν συνάρτηση του Γεωγραφικού Πλάτους και του χρόνου Mέσο ηµερήσιο ποσοστό της συνολικής ετήσιας διάρκειας των ωρών ηµέρας (p). Βόρειο Γεωγρ. Πλάτος Ιαν. Φεβ. Μαρ. Απρ. Μάϊ. Ιούν. Ιούλ. Αύγ. Σεπτ. Οκτ. Νοέµ. εκ Η µέθοδος Blaney-Criddle, όπως χρησιµοποιείται, σ αυτό το τεύχος, υπολογίζει τη δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς λαµβάνοντας υπόψη και άλλες κλιµατικές παραµέτρους, που δεν περιλαµβάνονται στον αρχικό τύπο. Οι διορθώσεις που προτείνονται χρησιµοποιούν τις ακόλουθες κλιµατικές παραµέτρους της υπό µελέτη περιοχής: - την ελάχιστη σχετική υγρασία, RHmin [%] - το ποσοστό (λαµπρής) ηλιοφάνειας, n/ν και - τη µέση ταχύτητα ανέµου στο 24ωρο σε ύψος 2m, u 2 [m/sec] Αν τα στοιχεία αυτά δεν είναι διαθέσιµα µπορούν να ληφθούν κατ εκτίµηση ή από προέκταση των δεδοµένων γειτονικών περιοχών. Η δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας αναφοράς ΡΕΤ δίνεται από τη σχέση ΡΕΤ =a+b f mm/ηµέρα (4.17) όπου f είναι ο κλιµατικός παράγοντας που υπολογίζεται από την Εξ και α, b είναι σταθερές που υπολογίζονται από τις τοπικές τιµές RHmin, n/ν και u 2. Οι τιµές του a υπολογίζονται από τη σχέση n a = RH min 1.41 (4.18) N ενώ οι τιµές του b παίρνονται από τον Πίν. 4.9 σαν συνάρτηση των ίδιων παραµέτρων. Οι σχέσεις µε τις οποίες προσδιορίζονται τα a και b προέκυψαν από την ανάλυση µεγάλου αριθµού δεδοµένων από διάφορα µέρη του κόσµου.

17 Πιν. 4.9 Τιµές της σταθεράς & της σχέσεως ΡΕΤ = a+b*f Εφαρµογή η/ν RΗmin [%] u 2 = 0 m/sec u 2 = 2 m/sec u 2 = 4 m/sec u 2 = 6 m/sec u 2 = 8 m/sec u 2 = 10 m/sec , εδοµένα: Περιοχή γεωγρ. πλάτους 41 Β Μήνας: Ιούλιος Μέση θερµοκρασία: 25.5 C Κατ εκτίµηση: RΗ min 55% n/ν 0.80 u 2 2 m/sec Υπολογισµός: p = 0.33 (Πίν. 4.8) f = p (0.46Τ + 8) = mm/ηµέρα (4.16) a= (4.18) b=1.255 (Πιν. 4.9) PET=a+b f= 5.96 mm/ηµέρα (4.17)

18 ν) Μέθοδος της λεκάνης Η λεκάνη εξατµίσεως αποτελεί ένα από τα βασικά όργανα των αγροτοµετεωρολογικών σταθµών. Συχνές και προσεκτικές µετρήσεις της εξάτµισης από τη λεκάνη (µε ταυτόχρονη προστασία της από τα πουλιά µπορεί να δώσει σειρά από αξιόπιστα δεδοµένα που µπορούν να χρησιµοποιηθούν για τον προσδιορισµό της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής της καλλιέργειας αναφοράς σύµφωνα µε την ακόλουθη εξίσωση ΡΕΤ = Κ p Ε p όπου Ε είναι η εξάτµιση από τη λεκάνη (mm/ηµέρα), Κp είναι ένας αδιάστατος συντελεστής της λεκάνης. Συνήθως χρησιµοποιούνται δύο τύποι λεκανών, η λεκάνη τύπου A (U.S Class A Pan) και η λεκάνη του Colorado (Colorado Sunken Pan). Η λεκάνη τύπου Α έχει διάµετρο 121 cm, βάθος 25.5cm και κατασκευάζεται από γαλβανισµένο χάλυβα. Τοποθετείται σε ξύλινη βάση και οριζοντιώνεται σε ύφος 15cm πάνω από το επίπεδο του εδάφους. Η επιφάνεια του νερού παραµένει από 5 έως 7.5 cm κάτω από το χείλος της λεκάνης. Οι µετρήσεις στο βάθος του νερού στη λεκάνη γίνονται µε σταθµήµετρο µε ακίδα και σύστηµα βερνιέρου. Για εκτενείς περιγραφές των λεκανών εξατµίσεως (υπάρχουν διάφοροι τύποι και µεγέθη) ο αναγνώστης µπορεί να αναφερθεί στην εργασία Hounam (1973). Τιµές του συντελεστή Κ p για τη λεκάνη τύπου Α δίνονται στον Πίν για δύο κατηγορίες συνθηκών (Α και Β) που προκύπτουν από το αντίστοιχο σχήµα (Σχ. 4.6). Στην κατηγορία Α ο άνεµος πνέει πάνω από χέρσο έδαφος (50m ή περισσότερο) προς περιοχή καλυµµένη από φυτά (1 έως 1000m). Το αντίθετο συµβαίνει για την κατηγορία Β. Εφαρµογή εδοµένα: Μήνας Ιούλιος Εξάτµιση λεκάνης Εp = 10 mm/ηµέρα RH mean : µέση Άνεµος ασθενής Ο µετεωρολογικές σταθµός βρίσκεται, σε περιοχή µε φυτική κάλυψη σε απόσταση 100 m από χέρσο επιφάνεια. Υπολογισµός: Κατηγορία Α (Σχ. 4.6) Απόσταση από χέρσο επιφάνεια 100m (δεδοµένα) Κ Ρ =0.80 (Πίν. 4.10) PE=Κp Εp= =8mm/ηµέρα Σχ. 4.6 Κατηγορίες συνθηκών για τον προσδιορισµό του συντελεστή Κp της λεκάνης εξατµίσεως τύπου Α.

19 Πιν Τιµές του συντελεστή Κp της λεκάνης εξατµίσεως τύπου Α ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β Άνεµος (km/24 hr ) Απόσταση από χέρσο RHµέση % Απόσταση από RHµέση % χαµηλή µέση υψηλή < >70 χαµηλή µέση υψηλή < > Ασθενής (< 175) Μέτριος ( ) Ισχυρός ( ) Πολύ ισχυροί > vi) Άλλες µέθοδοι Από το µεγάλο αριθµό µεθόδων που έχουν προταθεί για τον υπολογισµό της εξατµισοδιαπνοής οι πιο γνωστές παρουσιάζονται στον Πίν Στον πίνακα αυτό το σύµβολο ΕΤc που παριστάνει την εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας χωρίς αισθητή έλλειψη νερού, είναι στις περισσότερες µεθόδους ταυτόσηµο µε το PETc (δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας) που χρησιµοποιείται σ αυτό το τεύχος. Από τις µεθόδους του Πίν καµία µέθοδος δεν µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε όλα τα γεωγραφικά πλάτη και µήκη χωρίς τοπική βαθµονόµηση (calibration). Η πιο αξιόπιστη έµµεση µέθοδος είναι η µέθοδος Penman για µια ευρεία περιοχή κλιµάτων σ' όλο τον κόσµο. Η µέθοδος Penman µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την εκτίµηση της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής µικρών περιόδων σε αντίθεση µε τις περισσότερες εµπειρικές µεθόδους που µπορούν να χρησιµοποιούνται γία τον προσδιορισµό τιµών µεγαλυτέρων περιόδων (συνήθως µηνιαίων). Σε προκαταρκτικό στάδιο µελέτης ενός εγγειοβελτιωτικού έργου, η διορθωµένη µέθοδος Blaney - Criddle µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την εκτίµηση των αναγκών σε νερό των καλλιεργειών στην Ελλάδα. Όλες οι µέθοδοι που αναπτύχθηκαν µέχρι τώρα υπολογίζουν την δυναµική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας δηλαδή την πραγµατική εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας µε την υπόθεση ότι το νερό στο ριζόστρωµα παραµένει κοντά στην υδατοΐκανότητα. Η πραγµατική εξατµισοδιαπνοή µπορεί να προβλεφθεί: (i) απ ευθείας µε µετρήσεις της εδαφικής υγρασίας (ii) από την δυναµική εξατµισοδιαπνοή PETc µε τη διόρθωση ελαττώσεως της υγρασίας στη ζώνη του ριζοστρώµατος.

20 Πιν Μέθοδοι υπολογισµού της εξατµισοδιαπνοής ET εξατµισοδιαπνοή της καλλιέργειας χωρίς αισθητή έλλειψη νερού. CU = Χρήσιµη υδατοκατανάλωση (consumptive use). PET= Εξατµισοδιαπνοή για το γρασίδι (καλλιέργεια αναφοράς). Ε ο = Εξάτµιση από την λεκάνη εξατµίσεως A (U.S. Class A pan) τοποθετηµένη σε αγρό µε γρασίδι. ET = f(x/x o ) PETc (4.19) όπου f(x/x) είναι η συνάρτηση διαθεσιµότητας της εδαφικής υγρασίας, x είναι το ύφος του διαθέσιµου εδαφικού νερού στο ριζόστρωµα και x o είναι το ίδιο ύψος εδαφικού νερού στην υδατοΐκανότητα. Ένας αριθµός προτάσεων για τη µορφή της συναρτήσεως διαθεσιµότητας και υγρασίας φαίνεται στο Σχ Σύµφωνα µε τα συµπεράσµατα των Denmead και Shaw (1962) οι περισσότερες από τις παραπάνω προτάσεις µπορούν να εφαρµοσθούν για τις αντίστοιχες συνθήκες ικανότητας εξατµίσεως της ατµόσφαιρας. Έτσι οι γραµµές που δίνουν f(x/x ) κοντά στο 1 για x/x από 1 έως 0 ισχύουν για µικρή σχετικά ικανότητα εξατµίσεως της ατµόσφαιρας ενώ οι καµπύλες αντιστοιχούν σε µεγάλη ικανότητα εξατµίσεως της ατµόσφαιρας. Πιστεύεται ότι η χρησιµοποίηση της πραγµατικής αντί της δυναµικής εξατµισοδιαπνοής θα µπορούσε να οδηγήσει σε πιο ορθολογικό σχεδιασµό των αρδευτικών δικτύων και

ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Παναγιώτα Γαλιατσάτου

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑ

ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΕΓΓΕΙΟΒΕΛΤΙΩΤΙΚΑ ΕΡΓΑ KΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΗΣ Τµήµα Πολιτικών Μηχανικών, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας KΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ Υ ΑΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικά Δίκτυα Αρδεύσεων

Ατομικά Δίκτυα Αρδεύσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 4 : Μέθοδοι Penman, Thornwaite και Blaney-Criddle Ευαγγελίδης Χρήστος Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 3 ο : Εξάτμιση

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα επαναληπτικής εξέτασης 2012-2013 1 ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Θέμα 1 (μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΔΑΦΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΔΑΦΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΔΑΦΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Η διαθεσιμότητα του εδαφικού νερού αναφέρεται στην ικανότητα ενός εδάφους να διατηρεί το νερό διαθέσιμο στις καλλιέργειες. Μετά από έντονες βροχοπτώσεις ή μετά από άρδευση,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 1 ο : Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Σημερινές και μελλοντικές υδατικές ανάγκες των καλλιεργειών της δελταϊκής πεδιάδας του Πηνειού

Σημερινές και μελλοντικές υδατικές ανάγκες των καλλιεργειών της δελταϊκής πεδιάδας του Πηνειού Σημερινές και μελλοντικές υδατικές ανάγκες των καλλιεργειών της δελταϊκής πεδιάδας του Πηνειού Σπυρίδων Κωτσόπουλος Καθηγητής, Διαχείριση Υδατικών Πόρων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. ΤΕΙ Θεσσαλίας AGROCLIMA

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων

Αρδεύσεις Στραγγίσεις. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Αρδεύσεις Στραγγίσεις Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων Μηχανική Σύσταση Εδάφους Χονδρή άμμος: 2 έως 0,2 mm Λεπτή άμμος: 0,2 έως 0,05 mm Ιλύς: 0,05 έως 0,02

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές και εξειδικευµένες υδρολογικές αναλύσεις

Τυπικές και εξειδικευµένες υδρολογικές αναλύσεις ΕΞΑΡΧΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΜΠΕΝΣΑΣΣΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ε.Π.Ε. ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ Α.Ε. ΓΕΩΘΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ε.Π.Ε. Τυπικές και εξειδικευµένες υδρολογικές αναλύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση

ιάρθρωση παρουσίασης 1. Ιστορικό διαχείρισης της λίµνης Πλαστήρα 2. Συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων 3. Μεθοδολογική προσέγγιση Ανδρέας Ευστρατιάδης, υποψήφιος διδάκτορας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών πόρων Ποσοτική και ποιοτική θεώρηση της λειτουργίας του ταµιευτήρα Πλαστήρα Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από Υδραυλικά

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 2 ο : Κατακρημνίσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟ ΟΣΕΩΣ ΤΩΝ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ

ΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟ ΟΣΕΩΣ ΤΩΝ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ ΙΑΣΤΑΣΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΑΠΟ ΟΣΕΩΣ ΤΩΝ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ταµιευτήρες είναι υδραυλικά έργα που κατασκευάζονται µε σκοπό τον έλεγχο και την ρύθµιση της παροχής των υδατορρευµάτων. Ανάλογα µε το µέγεθός

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Ενθαλπία, Ειδική Θερµότητα και Ειδικός Όγκος Υγρού Αέρα

Ειδική Ενθαλπία, Ειδική Θερµότητα και Ειδικός Όγκος Υγρού Αέρα θερµοκρασία που αντιπροσωπεύει την θερµοκρασία υγρού βολβού. Το ποσοστό κορεσµού υπολογίζεται από την καµπύλη του σταθερού ποσοστού κορεσµού που διέρχεται από το συγκεκριµένο σηµείο. Η απόλυτη υγρασία

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές και εξειδικευµένες υδρολογικές αναλύσεις

Τυπικές και εξειδικευµένες υδρολογικές αναλύσεις Προς µια ορθολογική αντιµετώπιση των σύγχρονων υδατικών προβληµάτων: Αξιοποιώντας την Πληροφορία και την Πληροφορική για την Πληροφόρηση Υδροσκόπιο: Εθνική Τράπεζα Υδρολογικής & Μετεωρολογικής Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Εξατµισοδιαπνοή ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ:

Εξατµισοδιαπνοή ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Εξατµισοδιαπνοή Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 211 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Εξατµισοδιαπνοή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΥΣΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έλεγχος και αποκατάσταση συνέπειας χρονοσειρών βροχόπτωσης Παράδειγµα Η ετήσια βροχόπτωση του σταθµού Κάτω Ζαχλωρού Χ και η αντίστοιχη βροχόπτωση του γειτονικού του σταθµού Τσιβλός Υ δίνονται στον Πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 6 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΔΕΥΣΕΙΣ-ΓΕΩΡΓΙΚΗ-ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Εξάμηνο Διδασκαλίας: Ε (Εδαφική Υγρασία)

ΑΡΔΕΥΣΕΙΣ-ΓΕΩΡΓΙΚΗ-ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Εξάμηνο Διδασκαλίας: Ε (Εδαφική Υγρασία) ΑΡΔΕΥΣΕΙΣ-ΓΕΩΡΓΙΚΗ-ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δρ. Γεωπόνος Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Εξάμηνο Διδασκαλίας: Ε (Εδαφική Υγρασία)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Δρ. Γεωπόνος Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ. Δρ. Γεωπόνος Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Δρ. Γεωπόνος Εγγείων Βελτιώσεων, Εδαφολογίας και Γεωργικής Μηχανικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Εξάμηνο Διδασκαλίας: Ε (Εξατμισοδιαπνοή- Ανάλυση αρδευτικών αναγκών) Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Εκτίμηση της διακύμανσης της παροχής αιχμής σε λεκάνες της Πελοποννήσου με συγκριτική αξιολόγηση δύο διαδεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις (Εργαστήριο)

Αρδεύσεις (Εργαστήριο) Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Εργαστήριο) Ενότητα 11 : Υπολογισμός των αναγκών των καλλιεργειών σε νερό Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

800 m. 800 m. 800 m. Περιοχή A

800 m. 800 m. 800 m. Περιοχή A Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Τυπικά Υδραυλικά Έργα Μέρος 2: ίκτυα διανοµής Άσκηση E5: Τροφοδοσία µονάδας επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων (Εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα

Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα ΤΕΙ-Αθήνας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ & Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής ΤΕ Τεχνική Υδρολογία - Αντιπλημμυρικά Έργα Διδάσκων: Ιωάννης Συμπέθερος Καθηγητής Εαρινό Εξάμηνο Σχ. Έτους 2013-14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΕΙΣ ΕΞΑΤΜΙΣΗ. Μ 1 450 mm 150 mm. Μ 2 560 mm 190 mm. Μ 3 480 mm 165 mm. Μ 4 610 mm 173 mm.

ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΕΙΣ ΕΞΑΤΜΙΣΗ. Μ 1 450 mm 150 mm. Μ 2 560 mm 190 mm. Μ 3 480 mm 165 mm. Μ 4 610 mm 173 mm. Στην περιοχή που φαίνεται στον χάρτη υπάρχουν πέντε µετεωρολογικοί σταθµοί. Ποίος είναι ο µέσος ισοδύναµος όγκος νερού µε τον οποίο τροφοδοτείται ο υπόγειος υδροφορέας από την κατείσδυση στην περιοχή αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τοµέας Υδατικών Πόρων Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μέρος Α: Υδρευτικά έργα Άσκηση E9: Εκτίµηση παροχών εξόδου κόµβων, υπολογισµός ελάχιστης κατώτατης

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 5 : Οι ανάγκες των φυτών σε νερό Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 5 : Οι ανάγκες των φυτών σε νερό Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 5 : Οι ανάγκες των φυτών σε νερό Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης 5. Οι ανάγκες των φυτών σε νερό 5.1.Γενικά. Τα φυτά, για να

Διαβάστε περισσότερα

1. Η σπορά νεφών για τη δηµιουργία τεχνητής βροχής έχει στόχο: 2. Το κρίσιµο βήµα για τη δηµιουργία βροχής είναι:

1. Η σπορά νεφών για τη δηµιουργία τεχνητής βροχής έχει στόχο: 2. Το κρίσιµο βήµα για τη δηµιουργία βροχής είναι: 1. Η σπορά νεφών για τη δηµιουργία τεχνητής βροχής έχει στόχο: Τον τεχνητό εµπλουτισµό της ατµόσφαιρας σε υδρατµούς. Την τεχνητή µείωση της θερµοκρασίας για την ψύξη των υδρατµών. Τον τεχνητό εµπλουτισµό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE

ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΣΕ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΜΕ ΤΗΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ HYDROSENSE ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΕΔΑΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή):

ΑΣΚΗΣΗ 2 Στην έξοδο λεκάνης απορροής µετρήθηκε το παρακάτω καθαρό πληµµυρογράφηµα (έχει αφαιρεθεί η βασική ροή): ΑΣΚΗΣΗ 1 Αρδευτικός ταµιευτήρας τροφοδοτείται κυρίως από την απορροή ποταµού που µε βάση δεδοµένα 30 ετών έχει µέση τιµή 10 m 3 /s και τυπική απόκλιση 4 m 3 /s. Ο ταµιευτήρας στην αρχή του υδρολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΡΟΜΕΡΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΞΗΡΑΣΙΑΣ RDI

ΑΔΡΟΜΕΡΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΞΗΡΑΣΙΑΣ RDI (237) ΑΔΡΟΜΕΡΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΞΗΡΑΣΙΑΣ RDI Γ. Τσακίρης, Δ. Τίγκας Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Κέντρο Εκτίμησης Φυσικών Κινδύνων & Προληπτικού Σχεδιασμού,

Διαβάστε περισσότερα

Υδρομετεωρολογία Εξάτμιση και διαπνοή

Υδρομετεωρολογία Εξάτμιση και διαπνοή Υδρομετεωρολογία Εξάτμιση και διαπνοή Δημήτρης Κουτσογιάννης Τομέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2000 (έκδοση 2012 με προσαρμογές) 1. Εισαγωγικές έννοιες Ορισμοί Εξάτμιση (evaporation):

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις)

Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Τεχνική Υδρολογία (Ασκήσεις) Κεφάλαιο 5 ο : Απορροή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10. Εξάτμιση και ιαπνοή Εξατμισοδιαπνοή αναφοράς (ET o ) Εξατμισοδιαπνοή καλλιέργειας (ET c )

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10. Εξάτμιση και ιαπνοή Εξατμισοδιαπνοή αναφοράς (ET o ) Εξατμισοδιαπνοή καλλιέργειας (ET c ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 10 Εξάτμιση και ιαπνοή Εξατμισοδιαπνοή αναφοράς (ET o ) Εξατμισοδιαπνοή καλλιέργειας (ET c ) Εισαγωγή Η φυσική διεργασία της εξάτμισης είναι η ίδια άσχετα με το αν παρατηρείται σε επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος:

1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: Κωδικός μαθήματος: ΕΞΑΜΗΝΟ Δ 1. ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Εξάμηνο: 4 Κωδικός μαθήματος: ΖTΠO-4011 Επίπεδο μαθήματος: Υποχρεωτικό Ώρες ανά εβδομάδα Θεωρία Εργαστήριο Συνολικός αριθμός ωρών: 5 3 2 Διδακτικές Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟ ΩΝ. Επιφανειακές. Καταιονισµός. Μικροάρδευση (Στάγδην και microsprayers)

ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟ ΩΝ. Επιφανειακές. Καταιονισµός. Μικροάρδευση (Στάγδην και microsprayers) ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΡ ΕΥΣΗΣ Είναι οι τρόποι µε τους οποίους εφαρµόζεται το νερό στο έδαφος. Εξαρτώνται: Εδαφικές συνθήκες Κλιµατικές συνθήκες Υδρολογικές συνθήκες Τοπογραφία Είδος καλλιέργειας ΜΕΘΟ ΟΙ ΑΡ ΕΥΣΗΣ Για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Το νερό των κατακρημνισμάτων ακολουθεί διάφορες διαδρομές στη πορεία του προς την επιφάνεια της γης. Αρχικά συναντά επιφάνειες που αναχαιτίζουν την πορεία του όπως είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Πιθανοτική προσέγγιση των υδρολογικών μεταβλητών

ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Πιθανοτική προσέγγιση των υδρολογικών μεταβλητών ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Πιθανοτική προσέγγιση των υδρολογικών μεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ΣΥΛΛΟΓΙΣΜΟΣ-ΕΠΑΓΩΓΗ (DEDUCTION

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Περίπου ίση µε την ελάχιστη τιµή του δείγµατος.

Περίπου ίση µε την ελάχιστη τιµή του δείγµατος. 1. Η µέση υπερετήσια τιµή δείγµατος µέσων ετήσιων παροχών Q (m3/s) που ακολουθούν κατανοµή Gauss, ξεπερνιέται κατά µέσο όρο κάθε: 1/0. = 2 έτη. 1/1 = 1 έτος. 0./1 = 0. έτος. 2. Έστω δείγµα 20 ετών µέσων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης

ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης ΕΜΠ Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Τεχνική Υδρολογία Διαγώνισμα κανονικής εξέτασης 2011-2012 1 ΠΡΩΤΗ ΕΞΕΤΑΣΗ-ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 30 ΛΕΠΤΑ ΜΟΝΑΔΕΣ: 3 ΚΛΕΙΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ Α Θέμα 1 (μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Υδρολογικός κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Εξάτμιση και διαπνοή

Κεφάλαιο 3 Εξάτμιση και διαπνοή Κεφάλαιο 3 Εξάτμιση και διαπνοή Όπως είδαμε στο κεφάλαιο 1, ένα σημαντικό ποσοστό των κατακρημνισμάτων που πέφτουν στο χερσαίο τμήμα της Γης, πάνω από 60%, χάνεται με τους μηχανισμούς της εξάτμισης και

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κουτσογιάννης & Θ. Ξανθόπουλος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Τομέας Υδατικών Πόρων Ι Ê Η Ñ Ο Λ Ï. Έκδοση 3 Αθήνα 1999

Δ. Κουτσογιάννης & Θ. Ξανθόπουλος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Τομέας Υδατικών Πόρων Ι Ê Η Ñ Ο Λ Ï. Έκδοση 3 Αθήνα 1999 Ô Å Χ Δ. Κουτσογιάννης & Θ. Ξανθόπουλος Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο - Τομέας Υδατικών Πόρων Ν Ι Ê Η Õ Δ Ñ Ο Λ Ï Γ I Έκδοση 3 Αθήνα 1999 A ΤΕΧΝΙΚΗ ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Δ. Κουτσογιάννης και Θ. Ξανθόπουλος Τομέας Υδατικών

Διαβάστε περισσότερα

Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία

Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία Αγρομετεωρολογία - Κλιματολογία 5 ο Μάθημα 4.1 Εξάτμιση Η ατμόσφαιρα, κυρίως στο κατώτερο τμήμα της, περιέχει πάντοτε μια μεταβλητή ποσότητα νερού. Η ποσότητα αυτή παρουσιάζεται σε αέρια κατάσταση (υδρατμοί),

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Κλίμα Καιρός Αγρομετεωρολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Μ.Σπηλιώτης. Σχήματα, κέιμενα όπου δεν αναφέρεται πηγή: από Τσακίρης, 2008 και Εγγειοβελτιωτικά έργα

Δρ Μ.Σπηλιώτης. Σχήματα, κέιμενα όπου δεν αναφέρεται πηγή: από Τσακίρης, 2008 και Εγγειοβελτιωτικά έργα Δρ Μ.Σπηλιώτης ρ η ης Σχήματα, κέιμενα όπου δεν αναφέρεται πηγή: από Τσακίρης, 2008 και 1986. Εγγειοβελτιωτικά έργα Επιφανειακές μέθοδοι άρδευσης Άρδευση στο αγροτεμάχιο ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ Διήθηση ημε

Διαβάστε περισσότερα

Πλημμύρες Υδρολογικές εφαρμογές με τη χρήση GIS

Πλημμύρες Υδρολογικές εφαρμογές με τη χρήση GIS Πλημμύρες Υδρολογικές εφαρμογές με τη χρήση GIS Νίκος Μαμάσης Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2014 Υδρολογικές εφαρμογές με τη χρήση GIS Γενικά Η τεχνολογία των Συστημάτων Γεωγραφικής

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ

Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ 1 Πιστοποίηση των αντηλιακών µεµβρανών 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ Οι αντηλιακές µεµβράνες 3M Scotchtint της εταιρίας 3Μ µελετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Υδρολογική θεώρηση της λειτουργίας του υδροηλεκτρικού έργου Πλαστήρα

Υδρολογική θεώρηση της λειτουργίας του υδροηλεκτρικού έργου Πλαστήρα Διημερίδα για τη διαχείριση των υδατικών πόρων στη λίμνη Πλαστήρα Νεοχώρι Καρδίτσας 26-27 Ιανουαρίου 21 Υδρολογική θεώρηση της λειτουργίας του υδροηλεκτρικού έργου Πλαστήρα Δημήτρης Κουτσογιάννης Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών

ΚΛΙΜΑ. ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ΚΛΙΜΑ ιαµόρφωση των κλιµατικών συνθηκών ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Κλίµα Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γνώση του κλίµατος που επικρατεί σε κάθε περιοχή, για τη ζωή του ανθρώπου και τις καλλιέργειες. Εξίσου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΡ ΕΥΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ

ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΡ ΕΥΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΑΡ ΕΥΤΙΚΑ ΙΚΤΥΑ Είναι υδραυλικά συστήµατα που µεταφέρουν νερό από το σηµείο υδροληψίας Φυσική ή τεχνητή λίµνη Εκτροπή ποταµού Γεώτρηση ή οµάδα γεωτρήσεων στην αρδευτική περίµετρο και το διανέµουν

Διαβάστε περισσότερα

ιόδευση των πληµµυρών

ιόδευση των πληµµυρών ιόδευση των πληµµυρών Με τον όρο διόδευση εννοούµε τον υπολογισµό του πληµµυρικού υδρογραφήµατος σε µια θέση Β στα κατάντη ενός υδατορρεύµατος, όταν αυτό είναι γνωστό σε µια θέση Α στα ανάντη ή αντίστοιχα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία

Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία 1 ο Μάθηµα (Θεωρία) 1.1 Γενικά ορισµοί Ο πλανήτης Γη περιβάλλεται από ένα αεριώδες περίβληµα που συµµετέχει σε όλες τις κινήσεις του και ονοµάζεται Ατµόσφαιρα. Ως αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ιήθηση Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα

ιήθηση Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2009 ΚΑΤΑΚΡΑΤΗΣΗ- ΙΗΘΗΣΗ-ΑΠΟΡΡΟΗ Κατακράτηση χιονιού ιαπνοή Κατακράτηση βροχής Παρεµπόδιση από χλωρίδα Παγίδευση σε επιφανειακές κοιλότητες Εξάτµιση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ. Εργαστηριακές ασκήσεις στο Μάθημα Γενική Μετεωρολογία

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ. Εργαστηριακές ασκήσεις στο Μάθημα Γενική Μετεωρολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Εργαστηριακές ασκήσεις στο Μάθημα Γενική Μετεωρολογία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Ανάλυση Θερμοκρασιών. Τα στοιχεία που θα

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο Ζυγός. Α. Ευστρατιάδης & Ν. Μαµάσης. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος

Το µοντέλο Ζυγός. Α. Ευστρατιάδης & Ν. Μαµάσης. Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων και Περιβάλλοντος ΕΞΑΡΧΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΜΠΕΝΣΑΣΣΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ε.Π.Ε. ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ Α.Ε. ΓΕΩΘΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ε.Π.Ε. Το µοντέλο Ζυγός Α. Ευστρατιάδης & Ν. Μαµάσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Ατομικά Δίκτυα Αρδεύσεων

Ατομικά Δίκτυα Αρδεύσεων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1 : Εισαγωγή Ευαγγελίδης Χρήστος Τμήμα Αγρονόμων & Τοπογράφων Μηχανικών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο

3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Σηµειώσεις ΑΠΕ Ι Κεφ. 3 ρ Π. Αξαόπουλος Σελ. 1 3. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΕ ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕ Ο Η γνώση της ηλιακής ακτινοβολίας που δέχεται ένα κεκλιµένο επίπεδο είναι απαραίτητη στις περισσότερες εφαρµογές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΑΓΩΓΟΥ Απ1 περίοδος σχεδιασμού T = 40 έτη πληθυσμός που εξυπηρετεί ο αγωγός Θ = 5000 κάτοικοι 0.40 0.35 μέση ημερήσια κατανάλωση νερού w 1 = 300 L/κατ/ημέρα μέση ημερ. βιομηχανική κατανάλωση

Διαβάστε περισσότερα

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ 4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΤΙ EIΝΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥΠΟΒΑΘΡΟ Είναι το μέτρο της ποσότητας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

Υδραυλικά Έργα Ι [ΠΟΜ 443]

Υδραυλικά Έργα Ι [ΠΟΜ 443] [ΠΟΜ 443] Δίκτυα Μεταφοράς Νερού Εξωτερικό Υδραγωγείο Ανδρέας Χριστοφή / ειδικός επιστήμονας Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Email: andreas.christofe@cut.ac.cy

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Με τον όρο ατμοσφαιρική υγρασία περιγράφουμε την ποσότητα των υδρατμών που περιέχονται σε ορισμένο όγκο ατμοσφαιρικού αέρα. Η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε υδρατμούς μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΑΡΔΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HYDROSENSE Β ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ HYDROSENSE ΤΕΤΑΡΤΗ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΕΡΥΘΡΩΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΕ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΕΡΥΘΡΩΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΕ ΑΡΔΕΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΕΡΥΘΡΩΝ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΣΕ ΑΡΔΕΥΣΗ 3 ος ΚΥΚΛΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 29- Μαρτίου - 2011 ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρδεύσεις (Εργαστήριο)

Αρδεύσεις (Εργαστήριο) Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Εργαστήριο) Ενότητα 12 : Μελέτη άρδευσης συγκροτήματος καταιονισμού Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης ΜΕΛΕΤΗ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ 6.1.1 ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΙΟΝΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Εισαγωγή στην Υδρολογία (1η Άσκηση)

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Εισαγωγή στην Υδρολογία (1η Άσκηση) ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή στην Υδρολογία (1η Άσκηση) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ιάρθρωση του µαθήµατος Εισαγωγή στην Υδρολογία

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ

5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΥ ΝΕΡΟΥ- ΘΑΛΑΣΣΙΕΣ ΜΑΖΕΣ 5.1 Καταστατική Εξίσωση, συντελεστές σ t, και σ θ Η πυκνότητα του νερού αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κίνηση των θαλασσίων µαζών και την κατακόρυφη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία. ακτινοβολία. λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien. Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm

Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία. ακτινοβολία. λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien. Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm Ηλεκτροµαγνητικήακτινοβολία ακτινοβολία λmax (µm)= 2832/Τ(Κ) νόµος Wien Ήλιος (Τ=6000 Κ) λmax=0.48 µm Γή (Τ=300 Κ) λmax=9.4 µm Μετρήσειςµετεωρολογικών µετεωρολογικώνδορυφόρων ορυφορική φωτογράφηση ραδιόµετρο

Διαβάστε περισσότερα

Εξατµισοδιαπνοή ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ:

Εξατµισοδιαπνοή ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Εξατµισοδιαπνοή Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων Αθήνα 2012 ΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Εξατµισοδιαπνοή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΦΥΣΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΕΞΑΤΜΙΣΗΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 4: Όμβριες Καμπύλες. Καθ. Αθανάσιος Λουκάς. Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων. Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών

ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 4: Όμβριες Καμπύλες. Καθ. Αθανάσιος Λουκάς. Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων. Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Πολυτεχνική Σχολή Σχέσεις Έντασης Διάρκειας

Διαβάστε περισσότερα

1013 hpa. p = ( z) kg/m c p, kj/kg/κ c p = c pd ( r) kj/kg/k. ρ a = p / T

1013 hpa. p = ( z) kg/m c p, kj/kg/κ c p = c pd ( r) kj/kg/k. ρ a = p / T Υδροµετεωρολογία Εξάτµιση και διαπνοή ηµήτρης Κουτσογιάννης Τοµέας Υδατικών Πόρων Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Αθήνα 2000 (έκδοση 2012 µε προσαρµογές) 1. Εισαγωγικές έννοιες Ορισµοί Εξάτµιση (evaporation):

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 7: Ισοζύγιο ενέργειας στο έδαφος Μουσιόπουλος Νικόλαος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση)

ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ. Κατακρηµνίσεις (2 η Άσκηση) ΤΕΧΝΙΚΗ Υ ΡΟΛΟΓΙΑ Κατακρηµνίσεις ( η Άσκηση) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Πολιτικών Μηχανικών Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων ιάρθρωση ου Μαθήµατος Ασκήσεων Έλεγχος οµοιογένειας

Διαβάστε περισσότερα

3.3 ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

3.3 ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 3.3 ΕΠΙΜΕΡΙΣΜΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Όπως είναι γνωστό, ο ηλεκτρισµός παρέχεται στον καταναλωτή-χρήστη ως τελική ενέργεια, η οποία στη συνέχεια µετατρέπεται σε ωφέλιµη ενέργεια, µε πληθώρα χρήσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης

Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης Ερευνητικό Πρόγραμμα FIGARO Παρουσίαση Προγράμματος Άρδευσης Ακριβείας - Πείραμα Εφαρμογής στο Μαγικό Ξάνθης Γεώργιος Συλαίος Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνική Σχολή - Ξάνθη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΕΔΑΦΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΑΜΠΕΛΟΥ ΕΔΑΦΟΣ Φυσικές ιδιότητες Δομή και σύσταση Χρώμα Βάθος Διαπερατότητα Διαθέσιμη υγρασία Θερμοκρασία Χημικές ιδιότητες ph Αλατότητα Γονιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα

Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Πληροφορίες σχετικές με το μάθημα Διδάσκοντες: Αλκιβιάδης Μπάης, Καθηγητής Δημήτρης Μπαλής, Επίκ. Καθηγητής Γραφείο: 2 ος όρ. ανατολική πτέρυγα Γραφείο: Δώμα ΣΘΕ. Είσοδος από τον 4 ο όροφο δυτική πτέρυγα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΓΡΟΥ

ΥΔΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΓΡΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΡΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΑΡΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΑΓΡΟΥ Δρ. Βασίλειος Σαμαράς Γεωπόνος-Εδαφολόγος Πρώην Τακτικός Ερευνητής ΕΘΙΑΓΕ/ΙΧΤΕΛ 1

Διαβάστε περισσότερα

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------

----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ----------Εισαγωγή στη Χρήση του SPSS for Windows ------------- Σελίδα: 0------------ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο 9.1 ηµιουργία µοντέλων πρόβλεψης 9.2 Απλή Γραµµική Παλινδρόµηση 9.3 Αναλυτικά για το ιάγραµµα ιασποράς

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ.

Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου. Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ. Ελληνική Δημοκρατία Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Ηπείρου Αρδεύσεις (Θεωρία) Ενότητα 11 : H υπόγεια άρδευση Δρ. Μενέλαος Θεοχάρης 11. H υπόγεια άρδευση 11.1. Γενικά. Η υπόγεια άρδευση ή υπάρδευση συνίσταται

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση και επεξεργασία χρονοσειρών

ιαχείριση και επεξεργασία χρονοσειρών ΕΞΑΡΧΟΥ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ ΜΠΕΝΣΑΣΣΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ Ε.Π.Ε. ΛΑΖΑΡΙ ΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΩΝ Α.Ε. ΓΕΩΘΕΣΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Ε.Π.Ε. ιαχείριση και επεξεργασία χρονοσειρών Ι. Μαρκόνης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 2: Στοιχεία Μετεωρολογίας Υετόπτωση: Ασκήσεις. Καθ. Αθανάσιος Λουκάς. Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων

ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 2: Στοιχεία Μετεωρολογίας Υετόπτωση: Ασκήσεις. Καθ. Αθανάσιος Λουκάς. Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΥΔΡΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 2: Στοιχεία Μετεωρολογίας Υετόπτωση: Ασκήσεις Καθ. Αθανάσιος Λουκάς Εργαστήριο Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων Τμήμα Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Γιώργου Τσακίρη Καθηγητή Ε.Μ.Π. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων (Integrated water resources management)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ο Κεφάλαιο: Στατιστική ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΣΤΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Πληθυσμός: Λέγεται ένα σύνολο στοιχείων που θέλουμε να εξετάσουμε με ένα ή περισσότερα χαρακτηριστικά. Μεταβλητές X: Ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών

Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τοµέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων Κασταλία Σύστηµα στοχαστικής προσοµοίωσης υδρολογικών µεταβλητών. Κουτσογιάννης Α. Ευστρατιάδης Φεβρουάριος 2002 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4: ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΟΡΤΙΑ. 4.1 Φορτίο παραγωγής ζεστού νερού. 4.2 Φορτίο θέρμανσης χώρων κατοικίας. 4.3 Φορτίο κολυμβητικών δεξαμενών

Κεφάλαιο 4: ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΟΡΤΙΑ. 4.1 Φορτίο παραγωγής ζεστού νερού. 4.2 Φορτίο θέρμανσης χώρων κατοικίας. 4.3 Φορτίο κολυμβητικών δεξαμενών Κεφάλαιο 4: ΘΕΡΜΙΚΑ ΦΟΡΤΙΑ 4.1 Φορτίο παραγωγής ζεστού νερού 4.2 Φορτίο θέρμανσης χώρων κατοικίας 4.3 Φορτίο κολυμβητικών δεξαμενών 4.4 Βιομηχανικά ενεργειακά φορτία Αναφορές: 1. J. A. Duffie, W. A. Beckmn,

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6

Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας. Εργαστήριο 6 Προσδιορισµός της Ηλιοφάνειας Εργαστήριο 6 Ηλιοφάνεια Πραγµατική ηλιοφάνεια είναι το χρονικό διάστηµα στη διάρκεια της ηµέρας κατά το οποίο ο ήλιος δεν καλύπτεται από σύννεφα. Θεωρητική ηλιοφάνεια ο χρόνος

Διαβάστε περισσότερα

Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον

Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Eγγειοβελτιωτικά έργα και επιπτώσεις στο περιβάλλον Ενότητα 2 : Υπολογισμός παροχών σε δίκτυα με ελεύθερη ζήτηση Ευαγγελίδης Χρήστος Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα