Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση"

Transcript

1 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2004 Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση Χαράλαμπος Συριστατίδης², Xρήστος Νησωτάκης³, Χαράλαμπος Χρέλιας¹, Εμμανουήλ Σαλαμαλέκης¹ ¹Γ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, «Αττικό Νοσοκομείο», Αθήνα. ² Επιστημονικός Συνεργάτης Γ Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιμελητής Γυναικολογικής Κλινικής Νοσοκομείου Αεροπορίας και ³Επιμελητής Χειρουργικής Κλινικής Νοσοκομείου Αεροπορίας Αλληλογραφία: Χαράλαμπος Συριστατίδης, Διδυμοτείχου 17, Θρακομακεδόνες, Αθήνα. Τηλ.: , Fax.: , Περίληψη Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού στην κύηση είναι μία κλινική κατάσταση πρόκληση, που ιστορικά έχει αντιπαραθέσει την υγεία της μητέρας απέναντι σ αυτή του εμβρύου. Η συσχέτιση καρκίνου και κύησης πάντως είναι σπάνια. Σαν καρκίνος μαστού στην κύηση ορίζεται η εμφάνισή του από τη σύλληψη, έως και 1 χρόνο μετά τον τοκετό. Η ανίχνευση όγκων κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι δύσκολη λόγω της ορμονοεξαρτώμενης διόγκωσης του μαστού, αλλά και λόγω της αποκλειστικής προσοχής στην ίδια την κύηση. Η αντιμετώπιση της ασθενούς πρέπει να σχεδιαστεί από ομάδα μαιευτήρων-γυναικολόγων και κλινικών ογκολόγων. Ακολουθεί δε τις ίδιες αρχές όπως και σε μη έγκυες ασθενείς της ίδιας ηλικίας. Ο γενικός κανόνας της αντιμετώπισης του καρκίνου, «έγκαιρη διάγνωση μαζί με επιθετική θεραπεία», αποτελεί ακόμα το χρυσό κανόνα για τη βελτίωση της θεραπείας. Φαίνεται, τέλος, ότι για την καλύτερη επιβίωση και το μεγαλύτερο ελεύθερο νόσου διάστημα είναι απαραίτητη η προσεκτική ψηλάφηση του μαστού στην κύηση, η εφαρμογή των κατάλληλων τεχνικών screening (ή ελέγχου), η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση θεραπεία. Λέξεις κλειδιά: καρκίνος μαστού, κύηση, breast Γενικά Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στην κύηση και τη λοχεία, μαζί με τον καρκίνο του τραχήλου, ενώ ακολουθούν το μελάνωμα και ο καρκίνος των ωοθηκών. Συναντάται σε συχνότητα 1 στις 3000 κυήσεις. Για πολλούς συγγραφείς μάλιστα, η συχνότητα αυτή στις μέρες μας δείχνει να αυξάνεται κατά πολύ, αφού οι γυναίκες επιλέγουν να μείνουν έγκυες σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία. Αυξάνεται επίσης και το ποσοστό διάγνωσης της νόσου σε προχωρημένα στάδια, με διασπορά της σε μασχαλιαίους λεμφαδένες, με αποτέλεσμα τη φτωχή πρόγνωση. Η μέση ηλικία εμφάνισης της νόσου είναι τα 32 με 38 έτη. Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση ( gestational breast cancer or pregnancy associated breast cancer ) ορίζεται γενικά σαν ο καρκίνος που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της κύησης και μέσα σε 1 χρόνο μετά τον τοκετό. Πρόσφατες αναφορές δείχνουν μία στενή σχέση μεταξύ των επιπέδων των ορμονών κατά την κύηση και της συχνότητας ανάπτυξης καρκίνου του μαστού (Ward et al., 2002). Οι αλλαγές στο ορμονικό περιβάλλον της επιτόκου πιθανώς παίζουν κάποιο ρόλο. Η αύξηση των οιστρογόνων και κυρίως της προγεστερόνης πιθανώς να EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 231

2 Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση Συριστατίδης και συν. συντελούν στην ενεργοποίηση παραγόντων της ανάπτυξης ή εξέλιξης του όγκου (Crivellari et al., 2002). Μέχρι και πρόσφατα, πολλοί συνιστούσαν θεραπευτική έκτρωση λόγω της ανασφάλειας θεράποντος ιατρού και ασθενούς για την κακή κλινική πορεία και πρόγνωση της νόσου (Crivellari et al., 2002). Όμως δεν υπάρχουν ούτε επιδημιολογικά, ούτε κλινικά ή προγνωστικά ευρήματα που να δείχνουν ότι είτε η ίδια η κύηση είτε ο τερματισμός της, μπορούν να αλλάξουν τη φυσική ιστορία και εξέλιξη της νόσου. Από την άλλη, η ύπαρξη της κύησης δεν πρέπει να εμποδίζει την αποτελεσματική θεραπεία της νόσου, αν και στην επιλογή των απαραίτητων μεθόδων πρέπει να λαμβάνεται υπ όψιν η ασφάλεια του εμβρύου. Τέλος, θα πρέπει να δοθεί και ιδιαίτερη προσοχή στην ψυχοσύνθεση της επιτόκου, αφού τα συναισθήματά της επηρεάζονται σημαντικά από την ύπαρξη της νόσου, αλλά και την επακόλουθη θεραπεία. Συχνότητα Παρόλο που η εμφάνιση του καρκίνου του μαστού στην κύηση είναι σχετικά σπάνια, το γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες όλο και περισσότερες γυναίκες αποφασίζουν να καθυστερήσουν την εγκυμοσύνη τους, το ποσοστό αυτό συνεχώς αυξάνει. Η συχνότητα κυμαίνεται μεταξύ 0.2 και 3.8%. Μία περίπτωση στις 3000 έως 1 στις κυήσεις αναφέρονται διεθνώς (Fiorica, 1994; Lambe et al., 1995). Στη Γαλλία αφορά 250 με 300 περιπτώσεις ετησίως. Στις ΗΠΑ, το 10-20% των καρκίνων του μαστού συναντάται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης (Petrek et al., 2003). H μέση ηλικία των ασθενών είναι τα 32 έτη (Lambe et al., 1995). Σε μελέτη των Souadka et al. (1995), το 80% παρουσίαζαν τη στιγμή της ανεύρεσης του όγκου ψηλαφητούς λεμφαδένες στη μασχάλη. Οι περισσότερες περιπτώσεις διαγιγνώσκονται στο 2ο σε σχέση με το 1ο μισό της κύησης (Lambe et al., 1995). Από τα πιο σημαντικά σημεία της διάγνωσης είναι ότι αυτή καθυστερεί μετά τη λοχεία. Κι αυτό είναι περίεργο, γιατί στην περίοδο της εγκυμοσύνης η γυναίκα βρίσκεται σε συνεχή ιατρική παρακολούθηση. Βέβαια δυνητικά επικίνδυνες για το έμβρυο διαγνωστικές εξετάσεις αποφεύγονται γενικά. Επιπλέον, οι φυσιολογικές αλλαγές στο μαστό κατά τη διάρκεια της κύησης αυξάνουν την καθυστέρηση στη διάγνωση, κάτι που είναι εξαιρετικά επικίνδυνο για τη ζωή της επιτόκου (Lambe et al., 1995). Ιστολογικοί τύποι Ο πιο κοινός ιστολογικός τύπος είναι οι διηθητικοί όγκοι από τους πόρους του αδένα. Υπάρχει επίσης μία αυξημένη συχνότητα φλεγμονωδών τύπων (14 έως 28%), πολυεστιακής κατανομής, καθώς και λεμφαδενικής συμμετοχής. Ο ιστολογικός βαθμός κακοήθειας είναι συνήθως πιο υψηλός απ ό,τι σε γυναίκες ίδιας ηλικίας εκτός κύησης (Mathieu et al., 2002). Συσχέτιση με την κύηση Αναφορικά με τη διάγνωση, η αύξηση στο μέγεθος, βάρος, αγγείωση και πυκνότητα του μαζικού αδένα στην εγκυμοσύνη, καθιστούν την ανίχνευση των μαζών δύσκολη, τόσο κλινικά, όσο και μετά από μαστογραφία. Οι περισσότεροι των καλοήθων όγκων είναι οι ίδιοι όπως και εκτός κύησης. Οι περισσότερες περιπτώσεις παρουσιάζονται σαν ανώδυνες μάζες και το 90% αυτών ανιχνεύονται με την αυτόεξέταση. Γενικά στην κύηση οι όγκοι είναι μεγαλύτεροι σε μέγεθος και επομένως σε κακοήθεια, αλλά και έχουν μικρότερη πιθανότητα ικανοποιητικής χειρουργικής αφαίρεσης και μεγαλύτερη συμμετοχής των μασχαλιαίων κυρίως λεμφαδένων. Ο φόβος τερατογόνου επίδρασης των διαγνωστικών τεχνικών στην κύηση, τις καθιστούν δύσκολα εφαρμόσιμες σε περιπτώσεις ψηλαφητής μάζας στο μαστό της επιτόκου. Eτσι, η βιοψία με λεπτή βελόνα και η κυτταρολογική του υλικού είναι η κύρια μέθοδος της αξιολόγησης μιας μάζας στο μαστό κατά τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας των μαζών (Sorosky et al., 1998). Από την άλλη, υπάρχει ακόμη και σήμερα η θεωρία συσχέτισης της ανάπτυξης ή εξέλιξης του καρκίνου του μαστού λόγω του ορμονικά φορτισμένου περιβάλλοντος της εγκύου. Η δυνητική ενεργοποίηση παραγόντων που οδηγούν στην εμφάνιση όγκων στην κύηση, αποτέλεσε την αιτία που συστήνονταν η θεραπευτική διακοπή της κύησης (Crivellari et al., 2002). Σύγχρονες απόψεις όμως αντικρούουν τέτοιες θεωρίες, αφού αποκλείουν την ενεργοποίηση καρκινικών παραγόντων (Isaacs, 1995). Aλλες θέτουν την ένδειξη ανάλογα της εντόπισης του όγκου, του ιστολογικού σταδίου, των διαθέσιμων μορφών θεραπείας, καθώς και του χρόνου διάγνωσής του (Lambe et al., 1995). Η παθολογία του καρκίνου στην κύηση είναι η ίδια με αυτή εκτός κύησης. Οι ορμονικοί υποδοχείς συνήθως είναι αρνητικοί στην κύηση, κάτι που οφείλεται πιθανώς στην κατάληψη των υποδοχέων από τα υψηλά επίπεδα των κυκλοφορούντων οιστρογόνων. Σε μελέτη των Elledge et al., (1993), τα αυξημένα επίπεδα των οιστρογόνων στην κύηση θα μπορούσαν να προκαλέσουν μία μεγαλύτερη συχνότητα θετικοποίησης των υποδοχέων αυτών, όταν η εντόπιση γίνεται με ανοσοϊστοχημικές μεθόδους. 232

3 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2004 Διάγνωση Το μεγάλο πρόβλημα είναι η καθυστέρηση στη διάγνωση. Ετσι, αυτή είναι λιγότερο συχνή από προηγούμενες δεκαετίες, αλλά αρκετά σημαντική ακόμη και σήμερα (Woo et al., 2003). Η ανίχνευση του καρκίνου του μαστού με την ψηλάφηση αργεί σταθερά από 5 ώς και 7 μήνες για διάφορους λόγους. Η διάγνωση και η σταδιοποίηση στηρίζεται στην κλινική εξέταση (ψηλάφηση μαστού κατά τη διάρκεια του 1 ου τριμήνου), σε απεικονιστικές μεθόδους (μαστογραφία και ειδικά στο υπερηχογράφημα) και την ιστολογική εξέταση. Οι υπόλοιπες ακτινοδιαγνωστικές μέθοδοι, όπως για παράδειγμα το σπινθηρογράφημα με πυρηνικά ισότοπα, μπορεί να εκθέσουν άμεσα το έμβρυο. Γι αυτό η ενυδάτωση και ο καθετηριασμός της ουροδόχου κύστης με καθετήρα Foley στα 2 τελευταία τρίμηνα της κύησης, προτείνονται σαν μέτρα ελαχιστοποίησης της εμβρυϊκής βλάβης (Gwyn et al., 2000). Στην πράξη, η κλινική εξέταση του μαστού πρέπει να αρχίζει με την πρώτη επίσκεψη της εγκύου στο Μαιευτήρα-Γυναικολόγο της και να επαναλαμβάνεται κάθε μήνα. Η ανακάλυψη ανώδυνων μαζών, όσο και η παρακολούθηση επίμονων και διογκούμενων μορφωμάτων στο μαζικό αδένα, αλλά και η παρατήρηση αλλαγών στην υφή και το χρώμα του δέρματος και στο μέγεθος και τη σύσταση των μασχαλιαίων λεμφαδένων μπορούν να αξιολογηθούν και να οδηγήσουν σε περαιτέρω έλεγχο και διερεύνηση. Η μαστογραφία σαν «screening test» δεν ενδείκνυται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της λοχείας. Οταν όμως ανακαλυφθούν παθολογικά ευρήματα από την κλινική εξέταση, η μαστογραφία και/ή το υπερηχογράφημα είναι επιβεβλημένα. Τόσο η χαμηλή δόση της ακτινοβολίας, όσο και τα προστατευτικά μέτρα για την επίτοκο, κάνουν τη μαστογραφία ελάχιστα επιβλαβή για το έμβρυο κατά τη διάρκεια της κύησης (Grady et al., 1995). Από την άλλη, λόγω της εγκυμοσύνης αυξάνεται η «ακτινολογική πυκνότητα» του μαστού. Eτσι, η ευαισθησία της μαστογραφίας στην ανίχνευση καρκινικών αλλαγών στο μαστό φθάνει το 68%, ενώ η αντίστοιχη του υπερηχογραφήματος το 93% (Pavlidis, 2002). H τελική πάντως διάγνωση γίνεται με μεγάλη ασφάλεια και ακρίβεια με FNA (Fine Needle Aspiration) ή βιοψία υπό τοπική αναισθησία (Leveque et al., 1992). Η αναβολή τους για μετά τον τοκετό είναι εγκληματική (Woo et al., 2003). Σύμφωνα με τους Dequanter et al. (2001), δεν έχει αποδειχθεί κάποια ιστολογική διαφορά μεταξύ δειγμάτων βιοψιών ασθενών εντός και εκτός κύησης. Η έρευνα επίσης θα πρέπει να είναι πιο λεπτομερής σε νέες γυναίκες με δυνητικό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού, όπως αυτές με γονιδιακές μεταλλάξεις στα BRCA1, BRCA2, TP53, PTEN, ή αυτές με ιστορικό προηγηθείσης ακτινοβόλησης για νόσο του Hodgkin's (Shannon et al., 2003). Η έκθεση του εμβρύου στην ακτινοβολία στο 1 ο τρίμηνο της κύησης είναι επιβλαβής, προκαλώντας του βαριές βλάβες, ακόμη και θάνατο. Αυτό αφορά σε δόσεις >100 rads. Αντίθετα, δόσεις <10 rads (6-9 r) προκαλούν μικρότερες ανωμαλίες, κυρίως μικροκεφαλία και λευχαιμία. Σε μία ακτινογραφία θώρακα το έμβρυο ακτινοβολείται με rads, ενώ στο σπινθηρογράφημα οστών με 0.1 rads (Hoover, 1990). Το τελευταίο είναι η μέθοδος εκλογής -με μεγάλη ευαισθησία- για τη διάγνωση των οστικών μεταστάσεων. Ο έλεγχος της προσβολής του ήπατος γίνεται με υπερηχογράφημα, ενώ του εγκεφάλου με μαγνητική τομογραφία (MRI), εξετάσεις χωρίς αποδεδειγμένη βλαπτικότητα για το έμβρυο. Βασικές αρχές αντιμετώπισης Η έγκυος γυναίκα με καρκίνο του μαστού πρέπει να αντιμετωπίζεται όπως και η μη έγκυος γυναίκα. Απαιτούνται όμως ειδικές συστάσεις και διαφοροποιήσεις προσαρμοσμένες ανάλογα με την ηλικία κύησης, το χρόνο της διάγνωσης, το στάδιο της νόσου και τις προσωπικές επιλογές της ασθενούς. (Rugo, 2003). Η θεραπεία της εγκύου γυναίκας με καρκίνο μαστού αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στην ογκολογία, καθώς απαιτεί τη συνεργασία χειρουργού, ογκολόγου, γυναικολόγου και γενετιστή. Ο σκοπός αυτής είναι διπλός. Από τη μια η θεραπεία της επιτόκου, όπου η καθυστέρηση αυτής μπορεί να αποβεί μοιραία και από την άλλη η προστασία, η βιωσιμότητα και η ασφαλής γέννηση -χωρίς απώτερες επιπλοκές- του εμβρύου. (Burstein et al., 2002). Η βασική αρχή αντιμετώπισης περιλαμβάνει τη χειρουργική εξαίρεση του όγκου. Συνήθως εκτελείται τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή. Η αναισθησία δεν αποτελεί ιδιαίτερο πρόβλημα για την επίτοκο και την εμβρυοπλακουντιακή μονάδα, καθώς τα σύγχρονα αναισθησιολογικά φάρμακα και η εμπειρία των αναισθησιολόγων παρέχουν σχετική ασφάλεια. Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι και συντηρητική, κυρίως όταν η διάγνωση γίνει κατά τη διάρκεια του 3 ου τριμήνου της κύησης. Η απλή ογκεκτομή ή η τεταρτεκτομή αποτελούν εναλλακτικές λύσεις, ενώ μετά τον τοκετό μπορεί να ακολουθήσει συμπληρωματική θεραπεία. Οι δύο αυτές τεχνικές δεν διαφέρουν αναφορικά με την επιβίωση (Kuerer et al., 1998). Ο λεμφαδενικός δε καθαρισμός της μασχά- EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 233

4 Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση Συριστατίδης και συν. λης κρίνεται απαραίτητος για τη σταδιοποίηση της νόσου. Η ανακατασκευή του μαστού μπορεί να γίνει μετά τον τοκετό και τη γαλουχία, όταν αυτός επανέλθει στο φυσιολογικό του μέγεθος. Η ακτινοθεραπεία θα πρέπει να αποφεύγεται κατά τη διάρκεια της οργανογένεσης, και αν είναι δυνατό θα πρέπει να αναβάλλεται μέχρι τη γαλουχία. Γενικά αποτελεί αντένδειξη σαν θεραπευτική μέθοδος κατά τη διάρκεια της κύησης. Εχουν περιγραφεί -εφόσον αυτή χορηγηθεί ως την 42 η ημέρα της κύησης- νευρολογικές ανωμαλίες, καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εμβρύου, χρωμοσωμικές μεταλλάξεις, διαταραχές στην αιμοποίηση και λευχαιμία, αλλά και εμβρυϊκοί θάνατοι (Merviel et al., 1996). Αναλυτικότερα, σε χορήγησή της έως την 9η ημέρα μετά την εμφύτευση, η ακτινοβολία είναι θανατηφόρος, μεταξύ της 2 ης και 6 ης εβδομάδας κύησης προκαλεί τερατογένεση και ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης, μεταξύ 12 ης και 16 ης διανοητική καθυστέρηση και μικροκεφαλία, ενώ από την 20 η εβδομάδα έως και τη γέννηση στειρότητα, κακοήθειες και γενετικές βλάβες (Pavlidis, 2002). Η χημειοθεραπεία, μπορεί να χορηγηθεί από τον 4 ο μήνα της εγκυμοσύνης, για την αποφυγή τερατογένεσης και μεταλλάξεων στο 1 ο τρίμηνο (Βerry et al., 1999). Οι ανωμαλίες ανέρχονται μέχρι και 11.5% όταν η θεραπεία χορηγηθεί στο 1 ο τρίμηνο, ενώ είναι μηδαμινές όταν χορηγηθεί κατά την διάρκεια του 2 ου και 3 ου τριμήνου (Μurray et al., 1984). Σαν σοβαρές παρενέργειες αναφέρονται η προωρότητα, η γέννηση λιποβαρών νεογνών, το RDS, η αναιμία και η λευκοπενία. Αντίθετα, οι Berry et al., (1999), δεν ανέφεραν καμία επιπλοκή, χρησιμοποιώντας φθοριοουρακίλη, δοξορουβικίνη και κυκλοφωσφαμίδη. Το περιγεννητικό αποτέλεσμα κρίθηκε ως εξαιρετικά ικανοποιητικό και οι συγγραφείς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ακόμα και σε καρκίνο του μαστού, η χημειοθεραπεία μπορεί να έχει τον αποκλειστικό λόγο μετά το 2 ο τρίμηνο της κύησης, χωρίς σοβαρές επιπλοκές για μητέρα και έμβρυο. Ομως η έλλειψη προοπτικών μελετών καθιστά τη χρήση της μεθόδου ανασφαλή ακόμη και σήμερα. Παρόλο που όλα τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα είναι δυνατό να διαπεράσουν τον πλακούντα, η εμβρυϊκή προσβολή εξαρτάται καθαρά από το χρόνο της θεραπείας. Στις περισσότερες περιπτώσεις πάντως οι βλαπτικές συνέπειες στο έμβρυο είναι κατά πολύ σοβαρότερες όταν χορηγούνται στο 1 ο τρίμηνο (και κυρίως κατά τη διάρκεια της εμβρυογένεσης), φθάνοντας σε ποσοστό έως και 17%. Μεταξύ των χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, οι αντιμεταβολίτες (όπως η αμινοπτερίνη, η μεθοτρεξάτη, η 5- φθοριοουρακίλη και η κυτοσίνη-αραβινοσίδη) και οι αλκυλιωτικοί παράγοντες (όπως η βουσουλφάνη, η κυκλοφωσφαμίδη και η χλωραμβουκίλη) είναι τα πιο συνηθισμένα που ενοχοποιούνται για την πρόκληση σκελετικών ανωμαλιών και τερατογένεσης. Τα αλκαλοειδή της vinca και τα αντιβιοτικά δεν φαίνεται να επιδρούν αρνητικά στην ανάπτυξη του εμβρύου. Η σισπλατίνη όμως ενοχοποιείται για πρόκληση εμβρυϊκής ενδομήτριας καθυστέρησης της ανάπτυξης και κώφωσης, ενώ η ετοποσίδη για πανκυτταροπενία. Δεν υπάρχουν επίσης επαρκή στοιχεία για τη συμμετοχή των ταξανών στην ανάπτυξη του εμβρύου. Σύμφωνα με το Toronto Leukemia Study Group, περίπου το 1/3 όλων των εμβρύων που εκτέθηκαν σε χημειοθεραπευτικά φάρμακα ενδομήτρια, εμφάνισαν νεογνική πανκυτταροπενία (Pavlidis, 2002). Ετσι, οι απώτερες επιπλοκές της χορήγησης χημειοθεραπείας κατά την διάρκεια της κύησης δεν έχουν επαρκώς μελετηθεί (Kuerer et al., 1998). Προτείνονται κυρίως τα σχήματα FAC (5-φθοριοουρασίλη, αδριαμυκίνη, κυκλοφωσφαμίδη) και FEC (-επιρουβικίνη) από το 2 ο τρίμηνο (Williams et al., 2000). Αναφορικά με την προεγχειρητική χημειοθεραπεία, ακόμα και σήμερα, δεν γνωρίζουμε αν μπορεί να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα και να βελτιώσει την επιβίωση. Η ορμονοθεραπεία δεν έχει θέση στην εγκυμοσύνη, αντίθετα με τη λοχεία. Στο 60% των περιπτώσεων οι υποδοχείς είναι αρνητικοί, ενώ η ταμοξιφαίνη θεωρείται τερατογόνος και πρέπει να αποφεύγεται (Woo et al., 2003). Η θεραπευτική έκτρωση συνήθως δεν συστήνεται αφού όλες οι μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν σχετίζεται με την επιβίωση (Crivellari et al., 2002). Θα πρέπει όμως κάθε περίπτωση να εξατομικεύεται. Αυτό εξαρτάται από την αξιολόγηση των προγνωστικών παραγόντων, κάτι που θα πρέπει να εξηγηθεί στην επίτοκο και να συζητηθεί μαζί της (Keleher et al., 2002). Έχει ένδειξη σε καρκίνο μαστού 3 ου και 4 ου σταδίου, όπου η πρόγνωση της ασθενούς είναι κακή (5ετής επιβίωση 5%) και πρέπει να χορηγηθεί πλήρης θεραπευτική αγωγή (χειρουργική εξαίρεση του όγκου, ακτινοθεραπαία, χημειοθεραπεία, ορμονοθεραπεία). Αποτελεί τέλος μία πιθανή λύση σε περιπτώσεις κινδύνου της υγείας της μητέρας και εμβρυϊκών ανωμαλιών (Gwyn and Therianlt 2000), αλλά και στις περιπτώσεις όπου οι θεραπευτικές επιλογές της νόσου περιορίζονται λόγω της κύησης (Mignot, 2002). Η παρακολούθηση του εμβρύου θα πρέπει να είναι επισταμένη και αυστηρή. Η κύηση θεωρείται υψηλού κινδύνου. Για ανεύρεση ανατομικών, χρωμοσωμικών και καρδιακών ανωμαλιών του εμβρύου 234

5 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2004 πρέπει να γίνεται συχνός υπερηχογραφικός έλεγχος. Κάποιοι συγγραφείς προτείνουν να γίνεται και αμνιοπαρακέντηση. Η παρακολούθηση της μητέρας θα πρέπει να αφορά στη δίαιτά της, τις μετεγχειρητικές φλεγμονές και τον έλεγχο του αιμοποιητικού συστήματος (φόβος απλασίας του μυελού και διαταραχές πηκτικότητας κυρίως στο 3 ο τρίμηνο). Το νεογνό θα πρέπει να ελέγχεται κυρίως για ουδετεροπενία, RDS, γαστρεντερικές διαταραχές και σηψαιμία. Συνοπτικά, η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού κατά την εγκυμοσύνη θα πρέπει να διέπεται από τις εξής αρχές: 1. Η θεραπεία του καρκίνου του μαστού κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν πρέπει να καθυστερεί (εκτός εάν η διάγνωση γίνει 2 έως 3 εβδομάδες πριν τον τοκετό και η νόσος βρίσκεται σε αρχικό στάδιο). 2. Στο 1 ο τρίμηνο -μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις- προτείνεται η θεραπευτική έκτρωση (κυρίως σε νόσο 3 ου και 4 ου σταδίου). Η τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή αποτελεί τη θεραπεία εκλογής, ενώ η πιθανή συμπληρωματική χημειοθεραπεία συστήνεται μετά το 2 ο τρίμηνο. 3. Στο 2 ο τρίμηνο, ενδείκνυται η χειρουργική θεραπεία, ενώ η πιθανή συμπληρωματική θεραπεία μπορεί να παραταθεί (αναλόγως το στάδιο) αν είναι δυνατό κατά τη λοχεία. Ο τοκετός θα πρέπει να γίνει μόλις το έμβρυο θεωρηθεί βιώσιμο. Αν θεωρηθεί απαραίτητη μία προεγχειρητική χημειοθεραπεία, αυτή θα πρέπει να γίνει μετά τον 4 ο μήνα της κύησης. 4. Στο 3 ο τρίμηνο, συνήθως συστήνεται προγραμματισμός τοκετού. 5. Η ακτινοθεραπεία γενικά αντενδείκνυται κατά την διάρκεια της κύησης. Πρόγνωση Η καθυστέρηση στη διάγνωση, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, αλλά και η νεαρή ηλικία της γυναίκας μπορούν να εξηγήσουν το γεγονός ότι η συνολική επιβίωση των εγκύων με τη νόσο είναι χειρότερη από τις μη έγκυες ασθενείς (Guinee et al., 1994, Mignot, 2001). Ετσι, ο συνολικός βαθμός επιβίωσης είναι μειωμένος κατά 10 με 15% σε σχέση με τις μη έγκυες με αντίστοιχους όγκους (Mathieu et al., 2002). Αν και η πορεία του καρκίνου δεν φαίνεται να επηρεάζεται από την ίδια την κύηση (Malamos et al., 1996; Bokhman et al., 1997; Crivellari et al., 2002), τείνει να εμφανίζεται σε ένα πιο προχωρημένο στάδιο με λεμφαδενική συμμετοχή της μασχάλης, ενώ συνήθως είναι αρνητικός στους υποδοχείς των οιστρογόνων (Dequanter et al., 2001; Woo et al., 2003). Ακόμα και σε ασθενείς με ατoμικό ιστορικό καρκίνου του μαστού, η επόμενή τους κύηση ούτε σχετίζεται με υποτροπές της νόσου ούτε και επηρεάζει την πορεία της κύησης (Hoover, 1990; Malamos et al., 1995). Παρόλα αυτά έχει την ίδια πρόγνωση με άλλους καρκίνους του μαστού αντίστοιχου σταδίου και ηλικίας της γυναίκας. Οι περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι έχουν την ίδια πρόγνωση με τις μη έγκυες. Σε μελέτη των Chang et al. (1994), η συνολική 5-ετής επιβίωση δεν διέφερε σημαντικά (57.1% στις έγκυες έναντι 69.6% στις μη έγκυες), ακόμα και όταν η σύγκριση γινόταν ανάλογα με το στάδιο της νόσου. Οταν όμως το στάδιο είναι προχωρημένο, η πρόγνωση είναι χειρότερη στις έγκυες (Κeleher et al., 2002). Αναδρομικές μελέτες έχουν δείξει ότι και το περιγεννητικό αποτέλεσμα και η μητρική θνησιμότητα δεν αλλάζουν στις επόμενες κυήσεις (Barrat et al., 1993; Ward et al., 2002). Τέλος, το ποσοστό υποτροπής και επιβίωσης στις περισσότερες ασθενείς που έχουν αντιμετωπιστεί για καρκίνο μαστού δεν αλλάζει και δεν επηρεάζεται στις επόμενες κυήσεις (Κeleher et al., 2002). Η πρόγνωση εξαρτάται κυρίως από την ηλικία της ασθενούς, ενώ η ηλικία της κύησης που έγινε η διάγνωση παίζει μικρότερο ρόλο. Το μέγεθος του όγκου τη στιγμή της διάγνωσης και η συμμετοχή των λεμφαδένων αποτελούν άλλους προγνωστικούς παράγοντες (Barrat et al., 1993). Η μικρή ηλικία εγκυμοσύνης και η πολυτοκία ελαττώνουν τον κίνδυνο, ενώ οι κατανομές στην ηλικία διαφέρουν στις λευκές από τις μαύρες γυναίκες. Αντίθετα, η χρήση αντισυλληπτικών δισκίων σε νεαρή ηλικία αυξάνει τον κίνδυνο (Pathak et al., 2000). Οι τοπικές όμως μεταστάσεις είναι 1.5 με 2 φορές πιο συχνές στις περιπτώσεις καρκίνου στην εγκυμοσύνη σε σχέση με αυτές εκτός κύησης. Ετσι, οι περιπτώσεις καρκίνου που ανιχνεύονται τα 2 τελευταία τρίμηνα ή στη γαλουχία τείνουν να είναι πιο επιθετικοί (Souadka et al., 1994; Bokhman και συν, 1997). Ενώ η πρόγνωση για το έμβρυο είναι καλύτερη εφόσον η διάγνωση γίνει στο 2 ο τρίμηνο, για την επίτοκο είναι καλύτερη εφόσον γίνει στο 1 ο. Σε παρόμοια συμπεράσματα κατέληξαν οι Petrek et al. (1991), οι οποίοι υποστήριξαν επιπρόσθετα ότι η επιβίωση των ασθενών στην κύηση είναι δύσκολο να καθοριστεί, λόγω και της σπανιότητας του συνδυασμού και της διαφοροποίησης της συμπεριφοράς της νόσου ανάμεσα στις ασθενείς. Μια ενδιαφέρουσα θεωρία είναι αυτή του Rao (2000) όπου ο κίνδυνος για καρκίνο μαστού μπορεί να ελαττωθεί με την έγκαιρη αγωγή με HCG των γυναικών που σχεδιάζουν να καθυστερήσουν την 1η εγκυμοσύνη τους και που έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή μεταλλάξεις σε ογκογονίδια που ενοχοποιούνται για καρκίνο μαστού. Η γονα- EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 235

6 Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση Συριστατίδης και συν. δοτροπίνη έχει πολυάριθμες αντικαρκινικές ιδιότητες σε πειραματόζωα και σε κυτταρικό επίπεδο, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει την ελαττωμένη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε τελειόμηνες κυήσεις νεαρών γυναικών. Κύηση μετά την εμφάνιση καρκίνου του μαστού Καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες πάνω από την ηλικία των 35 μένουν έγκυες, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον αναφορικά με τα προβλήματα γονιμότητας μετά τις συμπληρωματικές θεραπείες (χημειοθεραπεία) για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού (Mathieu et al., 2002; Strowιtzki, 2004). Η αμηνόρροια που προκαλείται εξαρτάται από τη δοσολογία των φαρμάκων (ειδικά των αλκαλοειδών) και την ηλικία της ασθενούς και μπορεί να είναι είτε παροδική είτε μόνιμη. Το κατά πόσο επηρεάζει τη μελλοντική γονιμότητα δεν έχει ακόμα διευκρινιστεί. Κι αυτό γιατί οι συμπληρωματικές θεραπείες μπορεί να προκαλέσουν ωοθηκική ανεπάρκεια. Πάντως η μελλοντική τεκνοποίηση της γυναίκας είναι πολύ πιθανή σε περίπτωση που ο καρκίνος του μαστού αντιμετωπιστεί σε πρώιμο στάδιο (Μinton et al., 2002), αλλά και με σωστό τρόπο. Ο βαθμός υπογονιμότητας μετά από χημειοθεραπεία υπολογίζεται να είναι 8% σε ασθενείς < 40 ετών και 11% < 35 (Mathieu et al., 2002). Σύμφωνα με άλλους ερευνητές, δεν έχουν ανακοινωθεί μελέτες που να δείχνουν αρνητική επίδραση σε μια επόμενη κύηση, ακόμα και σε ασθενείς με θετικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες και σε ασθενείς στις οποίες η κύηση συμβαίνει ακόμα και νωρίτερα από 2 έτη μετά τη θεραπεία του καρκίνου (Sorosky et al., 1998; Strowitzki, 2004). Ο κατάλληλος χρόνος μεταξύ της θεραπείας και της σύλληψης είναι αμφιλεγόμενος. Κυμαίνεται δε από 1 έτος σε καρκίνωμα in situ, σε 3-5 στις διηθητικές μορφές (Mathieu et al., 2002; Mignot, 2002). Μέσα στo χρόνο αυτό, μία πρώιμη υποτροπή μπορεί να εκδηλωθεί, κάτι που επηρεάζει την απόφαση της ασθενούς για σύλληψη (Sanders, 1996). H απόφαση βέβαια πρέπει να εξατομικεύεται για κάθε γυναίκα ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπ όψιν την πρόγνωση της κάθε περίπτωσης και την επιθυμία της για κύηση (Crivellari et al., 2002). Σύμφωνα μάλιστα με αρκετούς συγγραφείς ο τερματισμός αυτών των κυήσεων πρέπει να προγραμματίζεται. Μετά τη σωστή γενετική καθοδήγηση, είναι απαραίτητη μία αξιόπιστη αντισυλληπτική μέθοδος έως ότου η κύηση να είναι δυνατή αλλά και ασφαλής για τη μελλοντική μητέρα (Donegan, 1979). Μία καλή λύση θεωρείται αυτή του ενδομήτριου σπειράματος (Bokhman et al., 1997). Λίγα επίσης είναι γνωστά για τις επιπτώσεις της μεταμόσχευσης του μυελού των οστών, της υψηλής δόσης της χημειοθεραπείας και της ακτινοβολίας, όπως για παράδειγμα στην προωρότητα ή τη γέννηση παιδιών με χαμηλό σωματικό βάρος (Sanders et al., 1996). Ακόμη δεν υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία για να επιτρέψουν συμπεράσματα αναφορικά με την επίδραση της ορμονικής διέγερσης με γοναδοτροπίνες ή κλομιφαίνη σε περιπτώσεις υπογονιμότητας σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού (Strowitzki, 2004). Αλλά και η πρόγνωση του καρκίνου του μαστού δεν επηρεάζεται αρνητικά από μία επόμενη κύηση, όπως φαίνεται σε αναδρομικές μελέτες. Ο σχετικός κίνδυνος όσον αφορά στην 5-ετή επιβίωση ελαττώνεται κατά ανά κύηση (Strowitzki, 2004). H καταστολή της γαλουχίας δεν αλλάζει την πρόγνωση. Παρόλα αυτά, σε περίπτωση προγραμματισμού χειρουργείου, η καταστολή μειώνει την αγγείωση και το μέγεθος του μαστού. Ακόμη θα πρέπει να κατασταλεί σε χορήγηση χημειοθεραπείας, γιατί πολλά από τα φάρμακα (ειδικά η κυκλοφωσφαμίδη και η μεθοτρεξάτη) όταν δοθούν συστηματικά, περνούν στο μητρικό γάλα. Η ταμοξιφαίνη είναι η ορμονική θεραπεία εκλογής στις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με καρκίνο του μαστού. Δεν συστήνεται η χορήγησή της κατά τη διάρκεια της κύησης, λόγω των αντι-οιστρογονικών και πιθανών τερατογενετικών (αν και ανήκει στα φάρμακα ομάδας D) ιδιοτήτων της. Τέλος, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να βεβαιώσουν τη χρησιμότητα των προτεινόμενων GnRH αγωνιστών μετά τη θεραπεία με ταμοξιφαίνη (Μinton et al., 2002). Breast cancer in pregnancy Ch. Siristatidis, Ch. Nisiotakis, Ch. Chrelias, Em. Salamalekis 3rd Department of Obstetrics and Gynecology, University of Athens, "Attikon Hospital", Athens, Greece Correspondence : Charalambos Siristatidis 17, Didimoteichou str, Thracomakedones Athens, Greece Tel./Fax.: Summary The concurrent diagnosis of breast cancer and pregnancy is a chalenging clinical situation that historicaly has placed the welfare of the mother in conflict with that of the fetus. This association is rare. As pregnancy- 236

7 EΛΛHNIKO ΠEPIOΔIKO ΓYNAIKOΛOΓIAΣ & MAIEYTIKHΣ TΟΜ. 3, TΕΥΧ. 3, ΣΕΛ , 2004 associated breast cancer is defined as the occurrence of breast cancer during pregnancy or during the year following delivery. Detection of breast tumors during pregnancy is difficult because of hormone-influenced tissue engorgement and the tendency to limit attention to the pregnancy itself. Patient management must be ensured by a multidisciplinary team including gynecologists, obstetricians and clinical oncologists. Cancer management during pregnancy follows the same principals as in non-pregnant patients of similar age. The general rule of cancer treatment, "early diagnosis followed by aggressive management," is still a key principle to improve the treatment in pregnant women with breast cancer. It appears that a more favorable prognosis for cure and longer periods of remission can be achieved with better breast examinations, responsible screening techniques, early diagnosis, and prompt therapy. Key words: breast cancer, pregnancy, breast. Βιβλιογραφία Barrat, J, Marpeau, L and Demuynck, B. (1993) Breast cancer and pregnancy. Rev. Fr. Gynecol. Obstet. 88, Berry, D.L., Theriault, R.L., Holmes, FA, Parisi, VM, et al., (1999) Management of breast cancer during pregnancy using a standardized protocol. J. Clin. Oncol. 17, Bokhman, J.V., Bakidoze, E.V. and Ourmancheeva, A.F. (1997) Fertility, pregnancy and cancer. Acta Obstet. Gynecol. Scand. Suppl. 164, Burstein, H.J., Partridge, A.H. and Lesnikoski, B.A. (2002) Treatment of breast cancer during pregnancy. Expert Opin. Pharmacother. 3, Chang, Y.T., Loong, C.C., Wang, et al. (1994) Breast cancer and pregnancy. Zhonghua. Yi. Xue. Za. Zhi. 54, Crivellari, D., Lombardi, D., Scuderi, C., Spazzapan, S., et al., (2002) Breast cancer and pregnancy. Tumori. 88, Dequanter, D., Hertens, D., Veys, I. and Nogaret, J.M. (2001) Breast cancer and pregnancy. Review of the literature. Gynecol. Obstet. Fertil. 29, Donegan, W.L. (1979) Mammary carcinoma and pregnancy. Major Probl. Clin. Surg. 5, Elledge, R.M., Ciocca, D.R., Langone, G., et al., (1993) Estrogen receptor, progesterone receptor, and HER- 2/neu protein in breast cancers from pregnant patients. Cancer, 71, Fiorica, J.V. (1994) Special problems. Breast cancer and pregnancy. Obstet. Gynecol. Clin. North. Am. 21, Grady, L.F. (1995) A practical approach to breast cancer. Boston: Little, Brown &Co Guinee, V.F., Olsson, H. and Möller, T. (1994) Effect of pregnancy on prognosis for young women with breast cancer. Lancet, 343, Gwyn, K.M. and Theriault, R.L. (2000) Breast cancer during pregnancy. Curr. Treat. Options Oncol. 1, Hoover, H.C. (1990) Breast cancer during pregnancy and lactation. Surg. Clin. North. Am. 70, Isaacs, J.H. (1995). Cancer of the breast in pregnancy. Surg. Clin. North. Am. 75, Keleher, A.J., Theriault, R.L., Gwyn, K.M. et al. (2002) Multidisciplinary management of breast cancer concurrent with pregnancy. J. Am. Coll. Surg. 194, Kuerer, H.M., Cunningham, J.D., Bleiweiss, I.J., et al., (1998) Conservative surgery for breast carcinoma associated with pregnancy. Breast, 4, Lambe, Μ. and Ekbom, Α., (1995) Cancers coinciding with childbearing: delayed diagnosis during pregnancy? Br Med. J. 311, Leveque, J., Giono, A., Poulain, P. et al. (1992) Breast cancer associated with pregnancy. Nine case reports. Review of the literature and current update. J. Gynecol. Obstet. Biol. Reprod. 21, Malamos, N.A., Stathopoulos, G.P., Keramopoulos, A. et al. (1996) Pregnancy and offspring after the appearance of breast cancer. Oncology. 53, Mathieu, E., Merviel, P., Barranger, E. et al. (2002). Cancer du sein et grossesse: revue de la litterature. J. Gynecol. Obstetr. Reprod. Biol. 31, Merviel, P., Salat-Baroux, J. and Uzan, S., (1996). Cancer du sein et grossesse. Bull. Cancer 83, Mignot, L. (2002) Cancer of the breast and pregnancy: the point of view of the breast cancer specialist. Bull. Cancer, 89, Minton, S.E. and Munster, P.N. (2002) Chemotherapyinduced amenorrhea and fertility in women undergoing adjuvant treatment for breast cancer. Cancer Control, 9, Murray, C.L., Reicher, J.A., Anderson, J. and Twiggs, L.B., (1984) Multimodal cancer therapy for breast cancer in the first trimester of pregnancy. JAMA, 252, Pathak, D.R., Osuch, J.R. and He, J., (2000) Breast carcinoma etiology: current knowledge and new insights into the effects of reproductive and hormonal risk factors in black and white populations. Cancer, 88, Pavlidis, N.A. (2002) Coexistence of pregnancy and malignancy. The Oncologist, 7, Petrek, J.A., Dukoff, R. and Rogatko, A., (1991). Prognosis of pregnancy-associated breast cancer. Cancer 67, Petrek, J. and Seltzer, V. (2003) Breast cancer in pregnant and postpartum women. J. Obstet. Gynaecol. Can. 25, Rao, C.V. (2000) Does full-term pregnancy at a young age protect women against breast cancer through hcg? Obstet. Gynecol. 96, Rugo, H.S. (2003) Management of breast cancer diagnosed during pregnancy. Curr. Treat. Options Oncol. 4, EΛΛHNIKH MAIEYTIKH & ΓYNAIKOΛOΓIKH ETAIPEIA 237

8 Ο καρκίνος του μαστού στην κύηση Συριστατίδης και συν. Sanders, J.E., Hawley, J. and Levy, W. (1996) Pregnancies following high-dose cyclophosphamide with or without high-dose busulfan or total-body irradiation and bone marrow transplantation. Blood, 87, Shannon, C. and Smith, I.E. (2003) Breast cancer in adolescents and young women. Eur. J. Cancer, 39, Sorosky, J.I. and Scott-Conner, C.E. (1998) Breast disease complicating pregnancy. Obstet. Gynecol. Clin. North Am. 25, Souadka, A., Zouhal, A., Souadka, F. et al., (1994) Breast cancers and pregnancy. 43 cases reported in the National Oncology Institute between 1985 and Rev. Fr. Gynecol. Obstet. 89, Strowitzki, T. (2004) Pregnancy after treatment of breast cancer. Zentralbl. Gynäkol. 126, Ward, R.M. and Bristow, R.E. (2002) Cancer and pregnancy: recent developments. Curr. Opin. Obstet. Gynecol. 14, Woo, J.C., Yu, T. and Hurd, T.C. (2003) Breast cancer in pregnancy: a literature review. Arch. Surg. 138, Williams, S. and Schilsky, R. (2000) Antineoplastic drugs administration during pregnancy.semin. Oncol, 27, ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 10/6/2004 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 20/7/

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και Καρκίνος του Μαστού

Κύηση και Καρκίνος του Μαστού Ανασκόπησεις Κύηση και Καρκίνος του Μαστού Ευαγγελινάκης Νικόλαος, Πολύζου Ηλέκτρα, Γραμματικάκης Ιωάννης, Κασσάνος Δημήτριος Γ Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Π.Γ.Ν. «Αττικόν»

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης. Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Υπεύθυνος επιστημονικής εκπαίδευσης Επ. καθηγητής Ν. Πανουλής B MAIEYTIKH KAI ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΔΕΥΤΕΡΑ 1 / 25 12.00-13.00 Συγγενείς ανωμαλίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΩΧΡΙΝΟΤΡΟΠΟΣ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΚΥΗΣΗ 35 ΕΒΔ. ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Κουμπής Δ.Χρυσοβαλάντης M. 96 ΤΥΕΘ - Κλινική Χιος, 2401 ΓΣΝΑ, 3Κλινίκη Χίος, 4ΓΝΝ ΧΙΟΥ 1 Εισαγωγή Το περιστατικό που περιγράφεται αποτελεί σπάνια εμφάνιση του συνδρόμου της ωχρινοτρόπου διέγερσης των ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης

ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης ΑΝΙΧΝΕΥΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ- ΠΡΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ Δρ. Ε.Τρακάκης Οι ανιχνευτικές εξετάσεις (screening test) έχουν ευρεία εφαρμογή και μεγάλη πρακτική χρησιμότητα στον προγεννητικό έλεγχο. Ο προγεννητικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και ιοντίζουσες ακτινοβολίες Δρ. Παναγιώτης Κηπουρός Φυσικός Ιατρικής - Ακτινοφυσικός Εισαγωγή Τα βιολογικά αποτελέσματα στο κύημα λόγω ακτινοβόλησης του εξαρτώνται από : Το στάδιο της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα, 20/05/2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μαιευτικής Γυναικολογίας στο Βόλο, 28-31 Μαΐου 2015 Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ)

ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (ΑΚΘ) 1 Α' Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν. Νίκαιας, 2 ΩΡΛ Κλινική, Γ. Ν. Νίκαιας Εισαγωγή Το ΑΚΘ αποτελεί το 1% επί του συνόλου των κακοηθειών του θυρεοειδούς.εμφανίζεται σαν μία ταχέως αναπτυσσόμενη μάζα, διηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων.

Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων. Προφύλαξη και διατήρηση της γονιμότητας γυναικών με καρκίνο. Η εμπειρία 5 χρόνων στην κρυοσυντήρηση ωοθηκικών ιστών και ωαρίων. Τζεφεράκος Αλέξανδρος ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ «ΛΗΤΩ» Βρισκόμαστε

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα»

ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη. Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Σ. Μιχόπουλος Γαστρεντερολογική κλινική Νοσ. «Αλεξάνδρα» Γονιμότητα ΙΦΝΕ & εγκυμοσύνη Επίδραση εγκυμοσύνης στις ΙΦΝΕ Επίδραση των ΙΦΝΕ στην εγκυμοσύνη Χειρισμός ΙΦΝΕ κατά την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του Μαστού και Κύηση. Πώς πότε και γιατί

Καρκίνος του Μαστού και Κύηση. Πώς πότε και γιατί ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 4, ΣΕΛ. 141-148, 2012 Καρκίνος του Μαστού και Κύηση. Πώς πότε και γιατί Δανιηλίδης Α., Χατζής Π., Λουφόπουλος Π.-Δ., Ταντανάσης Θ., Δίνας Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ 14. ΤΡΟΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ Υδατιδώδης μύλη κύηση ολική μερική Διεισδυτική μύλη κύηση Χοριοκαρκίνωμα PSTT (placental site trophoblastic tumors) Η ολική και μερική υδατιδώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΝΕΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ροδολάκης Α., Θωμάκος Ν., Βλάχος Γ., Χαϊδόπουλος Δ., Σωτηροπούλου Μ., Παπασπύρου Ειρ., Κουτρούμπα Ι., Μουλοπούλου Α., Λουτράδης

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1

Universitäts-Frauenklinik Essen. Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Universitäts-Frauenklinik Essen Προγεννετικος Ελεγχος και Περιγεννητικη Ιατρικη Επιπεδο 1 Αξιοτιμοι συναδελφοι, αγαπητοι γονεις, Τα πανεπιστημιακα μας εξωτερικα Ιατρεια Περιγεννητικης ιατρικης σας προσφερουν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗ ΜΗ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΡΚΙΝΩΝ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΙΦΝΕ ΓΡΙΒΑΣ Κ. ΗΛΙΑΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ ΙΦΝΕ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΟΙ ΜΙΣΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής

στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Το σπινθηρογράφημα πνευμόνων στη διάγνωση της Πνευμονικής Εμβολής Χάρις Γιαννοπούλου Πυρηνικός ιατρός Αν. Διευθύντρια Τμήματος Πυρηνικής Ιατρικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισμός» Πόσο επιτακτική είναι η ορθή διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας

Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία. Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Αντισύλληψη κατά τη γαλουχία Παπανικολάου Μαριάννα Μαία-Msc Γ.Ν. Καβάλας Ο Μητρικός Θηλασμός ως Μέθοδο Αντισύλληψης Ο Μητρικός Θηλασμός είναι η Αρχαιότερη Αντισυλληπτική Μέθοδος σε όλο τον κόσμο Μετά τον

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 3 ης ΗΛΙΚΙΑΣ Dr. med. Καλλιόπη Αθανασιάδη Χειρουργός Θώρακος Επιµελήτρια Α ΕΣΥ, Π.Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» /ντρια του Θωρακοχειρουργικού Τµήµατος της

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα

Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα Προγεννητικός Έλεγχος - Μαιευτικό Υπερηχογράφημα upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400','320','7. 0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf',

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ

ΜΠΑΜΠΑΤΣΙΑΣ ΛΑΜΠΡΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ-ΜΑΙΕΥΤΗΡΑΣ ΚΑΘ` ΕΞΙΝ ΑΠΟΒΟΛΕΣ (πληροφορίες για το κοινό σύμφωνα με το Βρετανικό κολλέγιο μαιευτήρωνγυναικολόγων) για περισσότερες πληροφορίες η γυναίκα πρέπει να συμβουλεύεται το γυναικολόγο της. ΓΕΝΙΚΑ Αποβολή είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΟΡΘΟΥ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ Β Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Α. "Γ. Γεννηματάς", Αθήνα Εισαγωγή Ο καρκίνος του ορθού αποτελεί μια συχνή αιτία θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες, με συνεχώς αυξανόμενο επιπολασμό τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του μαστού κατά την κύηση: περιγραφή περίπτωσης

Καρκίνος του μαστού κατά την κύηση: περιγραφή περίπτωσης Καρκίνος του μαστού κατά την κύηση: περιγραφή περίπτωσης Ιωάννης Κ. Θανασάς Μαιευτική & Γυναικολογική κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Τρικάλων ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Η παρουσίαση του περιστατικού

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΑΝΩΜΑΛΙΕΣ - ΥΣΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΕΛ. ΦΡΥΣΙΡΑ Επ. Καθηγήτρια Κλινικής Γενετικής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙ ΩΝ «Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ» ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ κ.ε. ΚΑΝΑΒΑΚΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ

ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής της Υγείας Σπάρτη και Μονεμβασιά 2015 ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ Καλογήρου

Διαβάστε περισσότερα

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες. Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Κύηση και συγγενείς καρδιοπάθειες Στέλλα Μπρίλη Α! Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Αιµοδυναµικές αλλαγές κατά την εγκυµοσύνη Όγκος αίµατος 30-50% Μέγιστο 20-24 εβδ Όγκος παλµού Καρδιακή Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ

ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ ΑΠΟΚΌΛΛΗΣΗ ΠΛΑΚΟΎΝΤΑ Παθοφυσιολογία, Διάγνωση και Αντιμετώπιση Alexander Kofinas, MD Director Kofinas Perinatal Associate Professor Clinical Obstetrics and Gynecology Cornell University, College of Medicine

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Μανουρά Αντωνία. Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Μανουρά Αντωνία Νεογνολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Κρήτης Σχεδόν τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τη γέννηση του πρώτου «µωρού του σωλήνα». Από τότε,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα. Καρκίνου Μαστου 17-18. Επιστημονικό. Πρόγραμμα. 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή. Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ. Νέο Αμφιθέατρο Π. Γ. Ν.

Διημερίδα. Καρκίνου Μαστου 17-18. Επιστημονικό. Πρόγραμμα. 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή. Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ. Νέο Αμφιθέατρο Π. Γ. Ν. Διοργάνωση Γ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική Π.Γ.Ν. ΑΤΤΙΚΟΝ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Κασσάνος 1 η Ε π ι σ τ η μ ο ν ι κ ή Διημερίδα Καρκίνου Μαστου 17-18 2011 Δ ε κ ε μ β ρ ί ο υ Νέο Αμφιθέατρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Νευροβλάστωμα Σοφία Λουκά 3 ο Έτος Τμήμα Νοσηλευτικής Σχολή Επιστημών Υγείας Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου Ορισμός: Κακοήθες νεόπλασμα το οποίο προέρχεται από αρχέγονα εξωδερμικά κύτταρα (νευροβλάστες)

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ.

ΠΛΟΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ DNA ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΤΙΚΗΣ ΚΥΤΑΡΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΚΟΝΑΣ ΚΑΘΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΥ. ΜΕ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Hepatobiliary and Pancreatic Surgical Department, Oxford Radcliffe Hospitals NHS Foundation Trust, UK., 2 Institute of Liver Studies, King s College Hospital, School of Medicine,

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού

Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Πρόληψη, πρόγνωση και θεραπεία του καρκίνου του μαστού Σταμάτης Βασίλαρος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ευχαριστώ για τα ωραία λόγια, τιμή μου που είμαι εδώ σήμερα και που με καλέσατε να πάρω

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών 1 Ο KAΡKINOΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ στις γυναίκες είναι ένα άκρως επίκαιρο θέμα που αφορά τον γυναικείο πληθυσμό και όχι μόνο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αποβαίνει σωτήρια για τη γυναίκα. Η ανταλλαγή απόψεων

Διαβάστε περισσότερα