Περιβαλλοντολόγος MSc Γεωχηµικός Περιβάλλοντος,

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιβαλλοντολόγος MSc Γεωχηµικός Περιβάλλοντος, emakr@pathfinder.gr"

Transcript

1 2 ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΚΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 ΣΕΛ Η ΧΡΗΣΗ ΜΙΚΡΟΠΟΡΩ ΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΩΜΟΥ ΚΑΙ ΦΡΥΓΜΕΝΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΤΙΚΟΥ ΙΑΤΟΜΙΤΗ ΣΤΗΝ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΥΛΩΝ, ΚΑΙ ΡΕΥΣΤΩΝ ΠΛΟΥΣΙΩΝ ΣΕ ΦΩΣΦΟΡΙΚΑ ΙΟΝΤΑ Μακρή Ε. 1 και Σταµατάκης Μ. 2 1 Περιβαλλοντολόγος MSc Γεωχηµικός Περιβάλλοντος, 2 Τοµέας Οικονοµικής Γεωλογίας και Γεωχηµείας, Τµήµα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος ΕΚΠΑ , Αθήνα, ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η µελέτη της συµπεριφοράς θραυσµένου ωµού διατοµίτη προέλευσης Ζακύνθου και Σάµου, καθώς και σφαιριδίων συνθετικού βολλαστονίτη, τα οποία παρήχθησαν µε φρύξη των ανωτέρω διατοµιτικών υλικών σε εργαστηριακό κλίβανο, όσον αφορά στην ικανότητα προσρόφησης επιβλαβών ουσιών. Ο διατοµίτης µελετάται ως προς την ικανότητά του στην προσρόφηση υγρής φάσης και διάφορων ουσιών που περιέχονται σε ρευστά απόβλητα ελαιοτριβείων, ενώ τα σφαιρίδια βολλαστονίτη µελετώνται επιπλέον ως προς την ικανότητα προσρόφησης επιβλαβών συστατικών ρευστών αποβλήτων στάβλων και φωσφορικών ιόντων ποικίλης προέλευσης. Τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την εργασία αυτή είναι τα ακόλουθα: Ο ωµός και ο σφαιροποιηµένος/φρυγµένος διατοµίτης είναι αποτελεσµατικά υλικά στην συγκράτηση υγρής φάσης των αποβλήτων, καθώς και της προσρόφησης ιόντων ΝΗ 4 +, Ca 2+, Mg 2+, K +, Na +, Cl -, PO 4 3-, φαινολών, Ολικών ιαλυµένων Στερεών, καθώς και στερεού υπολείµµατος. Η προσρόφηση µερικές φορές είναι µηχανική και όχι χηµική. Με την χρήση των ως άνω υλικών, εξουδετερώνεται η οξύτητα των αποβλήτων. Οι παραπάνω πειραµατικές δοκιµές εφαρµόστηκαν σε εργαστηριακή κλίµακα. Πειράµατα σε ηµι-βιοµηχανική κλίµακα είναι απαραίτητα για την πιστοποίηση της µεθόδου σε µακρο-κλίµακα. Τα χρησιµοποιηµένα υλικά θα µπορούσαν να επαναχρησιµοποιηθούν ως ασβεστοπυριτικές πρώτες ύλες τσιµέντου στην παραγωγή κλίνκερ. 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Ασβεστιτικός διατοµίτης-συνθετικός βολλαστονίτης ως φυσικά και συνθετικά µικροπορώδη προσροφητικά υλικά Με τον όρο διατοµίτης περιγράφεται µια σειρά πετρωµάτων πλούσιων σε βιογενές άµορφο πυρίτιο (οπάλιος-α). Ο εµπορεύσιµος διατοµίτης πρώτης ποιότητας που χρησιµοποιείται ως φυσικό φίλτρο ή πολυ-λειτουργικό πληρωτικό (φίλλερ), περιέχει πάνω από 95% άµορφο πυρίτιο. Οι αργιλώδεις διατοµίτες χρησιµοποιούνται στην παραγωγή µονωτικών και προσροφητικών υλικών, ενώ οι ασβεστιτικοί διατοµίτες ως πρώτες ύλες παραγωγής κλίνκερ τσιµέντου, εξουδετέρωσης όξινων α- πορροών και σε πειραµατικό στάδιο στην παραγωγή συνθετικού βολλαστονίτη (Bedelean et al. 2000). Το άµορφο πυρίτιο αντιπροσωπεύεται κυρίως από κελύφη διατόµων, ενώ συχνά συναντώνται και κελύφη ραδιολαρίων, βελόνες πυριτιοσπόγγων και σκελετοί πυριτιοµαστιγωτών. Εκµεταλλεύσιµες αποθέσεις διατοµιτών έχουν εντοπιστεί σε θαλάσσιες και λιµναίες αποθέσεις Μειοκαινικής και Πλειοκαινικής ηλικίας (Harben 2002). Το σχήµα των κελυφών των διατόµων µπορεί να ποικίλλει από τέλειο δισκοειδές, σε σκαφοειδές, λογχοειδές, κλπ, ενώ το µέγεθος των κελυφών µπορεί να ποικίλει από 1-2 µm έως και µm. Συνήθως τα θαλάσσια είδη εµφανίζονται µε µεγαλύτερα σε µέγεθος κελύφη. Η µελέτη µε το ηλεκτρονικό µικροσκόπιο σάρωσης (SEM) των διατοµιτικών κελυφών αποκαλύπτει όχι µόνο το βαθµό διάλυσής τους λόγω διαγένεσης και τις ποικίλσεις του εξωτερικού µέρους των κελυφών, αλλά και ιδιαίτερα περίπλοκες επιφανειακές λεπτοµέρειες της µικροδοµής τους. Αυτή η ποικιλία στο σχήµα έχει τόσο οικονοµική όσο και βιολογική σηµασία. Προσδίδει στους διατοµίτες δύο από τις πιο πολύτιµες ιδιότητές τους: α) την πολύ µεγάλη ειδική επιφάνειά 199

2 τους και β) τη χαλαρή σύνδεση του υλικού, λόγω των κενών που υφίστανται µεταξύ των µεµονωµένων και άτακτα τοποθετηµένων στο χώρο κελυφών. Οι δύο αυτοί παράγοντες προσδίδουν στο διατοµιτικό υλικό υψηλό πορώδες που µπορεί να ξεπερνά το 75% του συνολικού όγκου και επίσης προσροφητικές ικανότητες. Για τη µελέτη σε εργαστηριακή κλίµακα της προσρόφησης ιόντων ΝΗ 4 +, Mg 2+, K +, Na +, Cl -, PO 4 3-, καθώς και φαινολών και Ολικών ιαλυµένων Στερεών, που περιέχονται σε ρευστά απόβλητα ελαιοτριβείων και στάβλων (Vitolo et al. 1996), καθώς και της συγκράτησης στερεού υπολείµµατος των αποβλήτων χρησιµοποιήθηκε: α) κονιοποιηµένος ωµός ασβεστιτικός διατοµίτης α 1 ) της Ζακύνθου, θαλάσσιας προέλευσης που περιέχει µεγάλα κελύφη διατόµων (Stamatakis et al. 1988, Stamatakis 2003) και α 2 ) της Σάµου λιµναίας προέλευσης που περιέχει µικρά κελύφη διατόµων (Stamatakis et al. 1989), β) επάλληλα στρώµατα θραυσµένου διατοµίτη των ως άνω περιοχών και πορωδών σφαιριδίων συνθετικού βολλαστονίτη. Ο συνθετικός βολλαστονίτης παρήχθη µε µορφή σφαιριδίων µετά από ανάµειξή του µε µίγµα αταπουλγίτη/µπεντονίτη σε ποσοστό 5% για τις ανάγκες της σφαιροποίησης και φρύξη επί 20 min των σφαιριδίων διαµέτρου 0,5-2 cm, σε εργαστηριακό κλίβανο σε θερµοκρασία ~1100ºC. 2 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΡΟΦΗΤΙΚΩΝ Ι ΙΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥΣ 2.1 Ορυκτολογική Ανάλυση ωµού και φρυγµένου διατοµίτη Η ορυκτολογική ανάλυση των ωµών δειγµάτων διατοµιτών Ζακύνθου και Σάµου έγινε στα εργαστήρια του Τοµέα Οικονοµικής Γεωλογίας και Γεωχηµείας του Τµήµατος Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστηµίου Αθηνών, µε χρήση περιθλασιµετρίας των ακτίνων Χ XRD (RI- GAKU CN 2005 XRD MINIFLEX), λυχνία Cu 1KW, ακτινοβολία CuKα και συνθήκες 30 KV-10 må και φίλτρο Ni. Ταχύτητα γωνιοµέτρου και καταγραφικού 2 /min. Ο οπάλιος-α (άµορφη φάση) προσδιορίσθηκε από την χαρακτηριστική αναθόλωση του ακτινοδιαγράµµατος στην περιοχή ο αλλά και µε τη χρήση ηλεκτρονικού µικροσκοπίου. Όπως προκύπτει (Πίνακας 1) και τα δύο υλικά αποτελούνται σχεδόν αποκλειστικά από ασβεστίτη και άµορφο πυρίτιο (οπάλιος-α) που συνθέτει τα κελύφη των διατόµων. Τα δείγµατα της Σάµου περιέχουν επιπρόσθετα µικρές ποσότητες αργιλικών ορυκτών και αστρίων, καθώς και αραγονίτη. Η ηµιποσοτική ορυκτολογική ανάλυση των φρυγµένων σφαιριδίων διατοµίτη µε προσθήκη 5% αργιλικών ορυκτών έγινε στα ως άνω εργαστήρια, µε χρήση περιθλασιµετρίας των ακτίνων Χ XRD (SIEMENS XRD D5005) και συνθήκες λειτουργίας 40KV, 40mÅ, µε λυχνία CuKα. Τα αποτελέσµατα παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Ο βολλαστονίτης είναι η κύρια συνθετική ορυκτολογική φάση, ενώ ο διοψίδιος σχηµατίζεται λόγω της προσφοράς Mg από τις αργίλους σφαιροποίησης του υλικού. Πίνακας 1. Ορυκτολογική σύσταση δειγµάτων διατοµιτών Ολικό δείγµα (bulk) Ορυκτολογική σύσταση Κατανοµή ορυκτών Ασβεστίτης (CaCO 3 ) Κύριο Ζάκυνθος Χαλαζίας (SiO 2 ) Επουσιώδες (Βουγιάτο & Λαγοπόδο) Οπάλιος A (SiO 2 nh 2 O) Κύριο Σάµος Ασβεστίτης (CaCO 3 ) Κύριο (Χώρα & Μυτιληνιοί) Χαλαζίας (SiO 2 ) Επουσιώδες Οπάλιος A (SiO 2 nh 2 O) Κύριο Ιλλίτης [K ψ (Αl,Mg,Fe) 2 (Al ψ,si 4 ψ )O 10 (OH) 2 ], ψ<1) Επουσιώδες Αραγονίτης (CaCO 3 ) Επουσιώδες Σανίδινο (KAlSi 3 O 8 ) Επουσιώδες Πίνακας 2. Ορυκτολογική σύσταση των σφαιριδίων βολλαστονίτη είγµα Ορυκτολογική σύσταση Κατανοµή ορυκτών Ποσοστό (%) Σφαιρίδια διατοµίτη Ζακύνθου- Βολλαστονίτης (CaSiO 3 ) Κύριο ορυκτό 75 ατταπουλγίτη Κοζάνης- ιοψίδιος (Ca(Mg,Al)(Si,Al) 2 O 6 ) Επουσιώδες ορυκτό 15 µπεντονίτη Κιµώλου Λαρνίτης (Ca 2 SiO 4 ) Επουσιώδες ορυκτό

3 2.2 Χηµική ανάλυση ωµού διατοµίτη Η χηµική ανάλυση των δειγµάτων διατοµιτών έγινε µε τη χρήση XRF στα εργαστήρια της Τσιµεντοβιοµηχανίας ΤΙΤΑΝ Α.Ε, εργοστάσιο Καµαρίου Βοιωτίας. Το όργανο που χρησιµοποιήθηκε είναι PHILIPS PW Τα αποτελέσµατα δίδονται στον Πίνακα 3. Οι αυξηµένες τιµές αργιλίου, σιδήρου, καλίου και µαγνησίου του δείγµατος Σάµου αντανακλούν την παρουσία των αργιλικών ορυκτών και των αστρίων σ αυτό το δείγµα. Τα δύο δείγµατα εµφανίζουν παραπλήσιες περιεκτικότητες τόσο σε SiO 2 όσο και σε CaO και σχέση SiO 2 /CaO περίπου 2/ Μελέτη στο ηλεκτρονικό µικροσκόπιο (SEM) Η µελέτη στο ηλεκτρονικό µικροσκόπιο των φυσικών δειγµάτων διατοµίτη και του φρυγµένου υ- λικού, έδειξε ότι ο διατοµίτης Ζακύνθου, θαλάσσιας προέλευσης περιέχει πολλά µεγάλα και πεπλατυσµένα κελύφη διατόµων, σε κακή µέτρια κατάσταση διατήρησης (Εικόνες 1 & 2). Το φαινόµενο αυτό αποδίδεται σε διαγενετικούς παράγοντες (Stamatakis et al. 1988). Εικόνα 1. ιατοµίτης Ζακύνθου. Θραύσµατα δισκοειδών κελυφών σε πυκνή διάταξη. Εικόνα 2. ιατοµίτης Ζακύνθου. Θραύσµατα πλατειών και επιµηκών κελυφών. 10 µm 10 µm Εικόνα 3. ιατοµίτης Σάµου. ισκοειδή και σκαφοειδή κελύφη διατόµων. Εικόνα 4. ιατοµίτης Σάµου. ισκοειδή κελύφη διατόµων µικρού µεγέθους. 10 µm 10 µm Εικόνα 5. Τηγµένα κελύφη που διατηρούν µερικώς την µορφή τους (εξωτερική δοµή). Εικόνα 6. Μικρές οπές και ασυνέχειες (εσωτερική δοµή των σφαιριδίων βολλαστονίτη). 201

4 Σπανιότερα συναντώνται κελύφη ραδιολαρίων, βελόνες σπόγγων και σκελετοί πυριτιοµαστιγωτών. Τα κελύφη των διατόµων από την απόθεση της Σάµου είναι µικρότερα, συνήθως δισκοειδή ή σκαφοειδή και σε καλύτερη κατάσταση διατήρησης (Εικόνες 3 & 4). Πίνακας 3. Χηµική σύσταση δειγµάτων διατοµιτών (% κ.β.) Χηµική σύσταση ιατοµίτης Ζακύνθου ιατοµίτης Σάµου SiO 2 46,91 46,54 Al 2 O 3 1,58 4,36 Fe 2 O 3 0,52 2,52 CaO 28,65 24,60 MgO 0,05 1,09 K 2 O 0,24 0,48 Na 2 O 0,16 0,19 SO 3 BDL* BDL* LOI 22,57 20,52 Σύνολο 100,52 10,14 * τιµές κάτω από το όριο ανίχνευσης (<0,1%) Το φρυγµένο υλικό δεν εµφανίζει µικρο- ή µεγα-κρυστάλλους των ασβεστοπυριτικών ορυκτών που σχηµατίζονται. Το υλικό εµφανίζεται µε µικρο- και µακρο-πόρους οι οποίοι σχηµατίζονται κατά την τήξη του υλικού και την απελευθέρωση CO 2 και H 2 O των ανθρακικών ορυκτών και των ενυδατωµένων αργίλων που χρησιµοποιήθηκαν στη σφαιροποίηση του υλικού. Συχνά εµφανίζονται εξιδρωµατικές µορφές κρυστάλλων στο εσωτερικό των σφαιριδίων, ενώ στο εξωτερικό κέλυφος των σφαιριδίων διατηρούνται µερικώς υπολείµµατα κελυφών διατόµων (Εικόνες 5 & 6). 2.4 Τεχνικές δοκιµές µε την χρήση σφαιριδίων βολλαστονίτη Το εργαστηριακό µέρος που αφορά την προσροφητική ικανότητα του ωµού και του φρυγµένου διατοµίτη περιελάµβανε πέντε πειραµατικές δοκιµές. Στην 1 η και 2 η δοκιµή χρησιµοποιήθηκαν σφαιρίδια βολλαστονίτη, στα οποία διοχετεύθηκαν διαλύµατα οξικού αµµωνίου διαφορετικής συγκέντρωσης. Στην 3 η δοκιµή στα σφαιρίδια διοχετεύθηκε διάλυµα φωσφορικών ιόντων. Στην 4 η δοκιµή διάλυµα ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων, διοχετεύθηκε µέσω λεπτο-αλεσµένου διατοµίτη ή ε- ναλλακτικά θραυσµένου χαλικώδη διατοµίτη, ενώ στην 5 ο δοκιµή τα ως άνω ρευστά απόβλητα διοχετεύθηκαν µέσω ειδικής συσκευής σε έξι επάλληλα στρώµατα θραυσµένου διατοµίτη και σφαιριδίων βολλαστονίτη. Στην 4 η & 5 η δοκιµή εξετάστηκε επιπλέον η µεταβολή της συγκέντρωσης των ιόντων Ca 2+, Mg 2+, K +, Na + Cl -, φαινολών, καθώς και η µεταβολή των TDS και CND στο διάλυµα των ρευστών αποβλήτων πριν και µετά την παροχέτευση. Στο τελευταίο πείραµα εξετάστηκε επιπλέον και η συγκράτηση στερεού υπολείµµατος των αποβλήτων από το µίγµα θραυσµένου διατοµίτη και ασβεστοπυριτικών σφαιριδίων Πείραµα 1 ο - Επίδραση διαλύµατος CH 3 COONH 4 συγκέντρωσης 0,5N και 2Ν σε σφαιρίδια βολλαστονίτη Προκειµένου να διαπιστωθεί το κατά πόσο τα σφαιρίδια προσροφούν αµµωνιακά ιόντα και επιδρούν στον όγκο των ρευστών αποβλήτων που τα περιέχουν, έγιναν οι παρακάτω πειραµατικές δοκιµές: Κατασκευάστηκαν δύο διαλύµατα οξικού αµµωνίου συγκέντρωσης 0,5 Ν και 2 Ν αντίστοιχα, τι- µές που είναι πολλαπλάσιες των συγκεντρώσεων αµµωνιακών ιόντων που µετρήθηκαν σε α- πόβλητα στάβλων προβάτων (βλ. 2 ο πείραµα). Το κάθε ένα από τα παραπάνω διαλύµατα (διαφορετικός όγκος σε κάθε πειραµατική δοκιµή) παροχετεύτηκε σε διαφορετικό φαινόµενο όγκο σφαιριδίων και για διαφορετική χρονική διάρκεια (Πίνακες 4 & 5). Τα σφαιρίδια τοποθετήθηκαν σε ογκοµετρικούς κυλίνδρους των 500 ml και των 1000 ml και το διάλυµα του οξικού αµµωνίου προστέθηκε στάγδην σε αυτούς. Μετά το πέρας συγκεκριµένου χρόνου κάθε φορά, µετρήθηκε ο όγκος και η συγκέντρωση της αµµωνίας του διαλύµατος που απέµεινε µετά την προσρόφηση των σφαιριδίων προκειµένου να διαπιστωθεί η προσροφητική ικανότητά τους. Μετρήθηκε ο όγκος του διαλύµατος που δεν απορροφήθηκε από τα σφαιρίδια. 202

5 Η συγκέντρωση της αµµωνίας µετρήθηκε µε τη µέθοδο της φασµατοφωτοµετρίας. Το όργανο που χρησιµοποιήθηκε είναι τύπου HACH DR / 2000 Direct Reading Spectrophotometer. Με την παραπάνω διαδικασία πήραµε τα αποτελέσµατα τα οποία δίδονται στους Πίνακες 4 και 5. Το αποτέλεσµα της µέτρησης του οργάνου δίδεται σε mg/l (N-ΝΗ 3 ). Εποµένως, για τη µετατροπή του σε (ΝΗ 4 + ) mg/l χρησιµοποιούµε τον τύπο (N-ΝΗ 3 ) x 1,29 = (ΝΗ 4 + ) Πείραµα 2 ο - Επίδραση διαλύµατος CH 3 COONH 4 συγκέντρωσης 0,02N και 0,04Ν σε σφαιρίδια βολλαστονίτη Στην συνέχεια πραγµατοποιήθηκε το 2 ο πείραµα, για τους σκοπούς του οποίου συλλέχθηκαν ούρα προβάτων από στάβλους, των οποίων το ph βρέθηκε 8, ενώ η συγκέντρωση των ΝΟ 3 - και ΝΗ 4 +, βρέθηκε 54,56 mg/lit και 387 mg/lit αντίστοιχα. Με βάση τις συγκεντρώσεις αυτές που θεωρήθηκαν ως ενδεικτικές, κατασκευάσθηκε διάλυµα οξικού αµµωνίου συγκέντρωσης 0,02Ν, το οποίο αντιστοιχεί στην παραπάνω συγκέντρωση αµµωνιακών στα απόβλητα στάβλων. Κατασκευάσθηκε και ένα δεύτερο διάλυµα οξικού αµµωνίου 0,04 Ν, µε θεωρητική τιµή συγκέντρωσης ΝΗ 4 +, ίση µε 774 mg/lit, προκειµένου να έχουµε ένα εύρος συγκεντρώσεων οξικού αµµωνίου, αφού η συγκέντρωση των ΝΗ 4 + στα ούρα δεν είναι δυνατό να είναι σταθερή και ίση µε κάποια συγκεκριµένη τιµή, αλλά εξαρτάται από τη διατροφή και τις συνθήκες ανάπτυξης και υγιεινής του ζώου. Ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία που περιγράφηκε αναλυτικά στο 1 ο Πείραµα, µε τη µόνη διαφορά ότι για κάθε αρχικό διάλυµα CH 3 COONH 4 χρησιµοποιήθηκε το αρχικό δείγµα των σφαιριδίων, στο οποίο παροχετεύτηκε τρεις φορές το ίδιο διάλυµα, που διατηρήθηκε εντός ψυγείου. Τα αποτελέσµατα περιγράφονται στους Πίνακες 6 & 7. Πίνακας 4. Συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ΝΗ + 4 από τα σφαιρίδια Ποσοστό συγκράτησης Ποσοστό συγκράτησηγκράτησης Ποσοστό συ- Μάζα Όγκος όγκου % Ποσότητα α/α σφαιριδίων διαλύµατος όγκου % (µε βάση την ΝΗ + ΝΗ + 4 (mg) 4 % (gr) (ml) (µε βάση το (µε βάση το µάζα των αρχ. διάλυµα) αρχ. διάλυµα) σφαιριδίων) Ποσοστό συγκράτησης ΝΗ + 4 % (µε βάση την µάζα των σφαιριδίων) ,74 225, ,17 451, ,74 903, ,77 451,48 99, Χρόνος παραµονής (min) Πίνακας 5. Συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ΝΗ + 4 από τα σφαιρίδια Ποσοστό συγκράτησης ό- γκράτησης Ποσοστό συ- Ποσοστό συγκράτησηγκράτησης Ποσοστό συ- Μάζα Όγκος σφαιριδίων µατος βάση την µάζα ΝΗ + ΝΗ + ΝΗ + διαλύ- γκου % (µε Ποσότητα α/α όγκου % (µε βάση το 4 (mg) 4 % 4 % (µε βάση τη (µε βάση το (gr) (ml) των σφαιριδίων µάζα των αρχ. διάλυµα) αρχ. διάλυµα) σφαιριδίων) , ,49 99, , ,98 99, , ,49 99, , ,73 99, Χρόνος παραµονής Πίνακας 6. Αθροιστική συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ΝΗ + 4 από τα σφαιρίδια Ηµέρες Όγκος διαλύµατος (ml) Ποσότητα ΝΗ + 4 (mg) Χρόνος παραµονής (ηµέρες) , , ,5 56,643 3 Οι ως άνω πειραµατικές συνθήκες ήταν ως εξής: Αρχικό διάλυµα CH 3 COONH 4 0,02 Ν (387 mg/lit), φαινόµενος όγκος σφαιριδίων: 100 ml, µάζα των σφαιριδίων: 71 g, όγκος αρχικού αµµωνιακού διαλύµατος: 100 ml. 203

6 Πίνακας 7. Αθροιστική συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ΝΗ + 4 από τα σφαιρίδια. Ηµέρες Όγκος διαλύµατος (ml) Ποσότητα ΝΗ + 4 (mg) Χρόνος παραµονής (ηµέρες) 1 31,5 69, ,5 108, ,223 3 Οι ως άνω πειραµατικές συνθήκες ήταν ως εξής: Αρχικό διάλυµα CH 3 COONH 4 0,04 Ν (774 mg/lit), φαινόµενος όγκος σφαιριδίων: 100 ml, µάζα των σφαιριδίων: 65,5 g, όγκος αρχικού αµµωνιακού διαλύµατος: 100 ml Πείραµα 3 ο - οκιµές όσον αφορά στην συµπεριφορά του υλικού στην προσρόφηση φωσφορικών ιόντων Στην συνέχεια πραγµατοποιήθηκε 3 ο πείραµα προκειµένου να διαπιστώσουµε τη συγκράτηση φωσφορικών ιόντων από τα συνθετικά ασβεστοπυριτικά ορυκτά των φρυγµένων σφαιριδίων. Σύµφωνα µε τελευταίες έρευνες, και όπως διαπιστώθηκε και από το συγκεκριµένο πείραµα, ο βολλαστονίτης είναι αποτελεσµατικός ως προς την συγκράτηση αυτών των ιόντων. Η διαδικασία συγκράτησης, όπως και στα προηγούµενα δύο πειράµατα, είναι µηχανική και όχι χηµική. Το διάλυµα που χρησιµοποιήθηκε για την προσρόφηση ήταν το Phosphate Standard Solution συγκέντρωσης 0,50 mg/lit PO Τα αποτελέσµατα της όλης διαδικασίας για περίοδο 20 ηµερών, όπως φαίνονται και στα Σχήµατα 6 και 7, είναι ικανοποιητικά, όσον αφορά το ποσοστό συγκράτησης όγκου διαλύµατος και φωσφορικών σε βάθος χρόνου. Όγκος (ml) Ηµέρες Ποσότητα ΡΟ4 3- (mg) 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 0,5 mg/lt PO mg/lt PO Ηµέρες Σχ. 6. Αθροιστική συγκράτηση όγκου διαλύµατος από τα σφαιρίδια Σχ. 7. Αθροιστική συγκράτηση ποσότητας ΡΟ 3-4 από τα σφαιρίδια Οι ως άνω πειραµατικές συνθήκες ήταν ως εξής: Φαινόµενος όγκος σφαιριδίων: 100 ml, µάζα σφαιριδίων: 60 g, όγκος αρχικού φωσφορικού διαλύµατος: 100 ml Πείραµα 4 ο Κονιοποιηµένος (κοκκοµετρία 0-1 mm) ή θραυσµένος διατοµίτης (κοκκοµετρία 0-2 cm) ως προσροφητικό όγκου και ρυπαντικού φορτίου ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων Σ αυτό το πείραµα εξετάσθηκε η προσροφητική ικανότητα κονιοποιηµένου και θραυσµένου διατοµίτη Ζακύνθου όσον αφορά στην κατακράτηση όγκου, φωσφορικών ιόντων, χλωριόντων, φαινολών και τη διακύµανση της συγκέντρωσης Ca 2+, Mg 2+, K +, Na +, τη διακύµανση του ph, της αγωγι- µότητας (CND) και των ολικών διαλυµένων στερεών (TDS) των ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Πραγµατοποιήθηκαν δύο πειραµατικές δοκιµές µε κονιοποιηµένο διατοµίτη και µία µε θραυσµένο. Για το συγκεκριµένο πείραµα προτιµήθηκε ο διατοµίτης Ζακύνθου, εξαιτίας του αυξηµένου ποσοστού ασβεστίτη και της απουσίας αργιλωδών συστατικών τα οποία περιέχει ο διατοµίτης Σάµου, που έχουν ως αποτέλεσµα τη µείωση του πορώδους του υλικού. Το δείγµα του διατοµίτη Ζακύνθου 204

7 τοποθετήθηκε σε πλαστική κυλινδρική στήλη ύψους 50 cm και διαµέτρου 10 cm. Το δείγµα των ρευστών αποβλήτων που προστέθηκε στην στήλη, προέρχεται από φυγοκεντρικό ελαιοτριβείο του Νοµού Λακωνίας. Τα αποτελέσµατα του πειράµατος παρουσιάζονται στους Πίνακες 8 & 9. Τα δείγ- µατα Κ1 βάρους 257 g και Κ2 βάρους 150 g είναι κονιοποιηµένος διατοµίτης Ζακύνθου και το δείγ- µα Κ3 βάρους 376,5 g είναι θραυσµένος διατοµίτης Ζακύνθου. Πίνακας 8. Συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ρυπαντικού φορτίου από το φίλτρο σε ποσοστό % (µε βάση το αρχικό διάλυµα) είγµα Κ1 βάση το αρχ. διάλυµα Κ2 βάση το αρχ. διάλυµα Κ3 βάση το αρχ. διάλυµα Ca 2+ (mg) 3,756 9, Mg 2+ (mg) 37,888 60,14 27,776 44,1 67,890 53,90 K (mg) 1370,500 62, ,250 52,4 2561,500 58,55 Na (mg) 56,220 57,66 33,240 34,1 107,250 5,00 3- PO 4 (mg) 224,120 62,25 195,780 54,38 474,300 65,88 Cl - (mg) 260,800 57,95 140,600 31,24 510,000 56,6 Φαινόλες (mg) 30,779 67,03 26,101 56,85 61,228 66,67 Ποσότητα TDS (gr) 1,796 59,86 1,096 36,53 3,27 54,50 Όγκος (ml) , ,40 610,00 61,00 Πίνακας 9. Συγκράτηση όγκου διαλύµατος από το φίλτρο σε ποσοστό % (µε βάση την µάζα του φίλτρου). Κ1 Κ2 Κ3 είγµα βάση τη µάζα βάση τη µάζα βάση τη µάζα (257 g) (150 g) (376,5 g) του φίλτρου του φίλτρου του φίλτρου Όγκος (ml) , , Πείραµα 5 ο Χρήση επάλληλων στρωµάτων διατοµίτη / σφαιριδίων βολλαστονίτη στην προσρόφηση όγκου και ρυπαντικού φορτίου ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων Το τελευταίο πείραµα που πραγµατοποιήθηκε είχε ως στόχο να µελετηθεί η απορρόφηση όγκου και ρυπαντικού φορτίου των ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων (κοινώς κατσίγαρου) µε µια διαφορετική πειραµατική διαδικασία από την παραπάνω. Για τον σκοπό του πειράµατος κατασκευάστηκε µια µεταλλική συσκευή διαστάσεων 50cm X 20cm X 25cm, χωρητικότητας 25 lit. Η συσκευή αυτή (Σχ. 8) περιέχει τρία διαφράγµατα. Τα δύο ακραία έχουν ένα διάκενο, ύψους 2 cm περίπου από τον πάτο της συσκευής, και το µεσαίο έχει το ίδιο διάκενο στην οροφή της συσκευής. Έτσι, δηµιουργήθηκε σύστηµα συγκοινωνούντων δοχείων, τεχνική που ακολουθείται σε βιοµηχανική κλίµακα για τον καθαρισµό αµµωνιακών ιόντων κλειστών κυκλωµάτων ιχθυοκαλλιεργειών. Μέσα στο δοχείο τοποθετήθηκαν εναλλάξ τρία στρώµατα θραυσµένου διατοµίτη και τρία στρώ- µατα σφαιριδίων βολλαστονίτη συνολικού πάχους 24 cm (6 στρώµαταχ4cm) ώστε να δηµιουργηθεί υπόστρωµα µε διαφορετικό και εναλλασσόµενο πορώδες. Στο πρώτο διάφραγµα διοχετεύθηκε µε ογκοµετρικό κύλινδρο ο κατσίγαρος, ενώ από το τοίχωµα του τελευταίου διαφράγµατος παραλήφθηκε το φιλτραρισµένο απόβλητο (Σχ. 8). Τα αποτελέσµατα των µετρήσεων στο αρχικό ρευστό απόβλητο και στο φιλτραρισµένο υλικό παρουσιάζονται στον πίνακα 10. Όπως προκύπτει από τη σύγκριση των αποτελεσµάτων των πινάκων 8, 9 και 10, το µικτό φίλτρο διατοµίτη/σφαιριδίων βολλαστονίτη είναι πολύ πιο αποτελεσµατικό στη συγκράτηση ρυπαντικού φορτίου και όγκου των ρευστών αποβλήτων σε σχέση µε το απλό φίλτρο διατοµίτη, κονιοποιη- µένου ή θραυσµένου. Αυτό οφείλεται σε ένα µεγάλο βαθµό στην προσροφητική ικανότητα των νεοσχηµατισµένων ασβεστοπυριτικών ορυκτών και ιδιαίτερα του βολλαστονίτη, κύριο ορυκτό των σφαιριδίων (Bedelean et al. 2000, Burns et al. 2001, Lind et al. 2000). Πιο αναλυτικά, το 86% περίπου του όγκου των ρευστών αποβλήτων συγκρατείται από το φίλτρο. Η συγκράτηση του Mg 2+ είναι της τάξης του 94% περίπου και του Κ + είναι της τάξης του 91%. Το φίλτρο αποδείχθηκε επίσης ά- κρως αποτελεσµατικό στη συγκράτηση των φωσφορικών ιόντων. Όπως παρατηρούµε στον Πίνακα 10, συγκρατείται το 100% του ρυπαντικού αυτού φορτίου. Αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην ύπαρξη του βολλαστονίτη που προσροφά µηχανικά τα ανωτέρω ιόντα (Lind et al. 2000). 205

8 Πίνακας 10. Συγκράτηση όγκου διαλύµατος και ποσότητας ρυπαντικού φορτίου από το φίλτρο. Όγκος και ρυπαντικό φορτίο Αντικειµενική τιµή βάση το βάση την αρχικό διάλυµα µάζα του φίλτρου Όγκος (lt) 12 85,70 97,10 Mg 2+ (mg) ,70 14,34 Κ+ (mg) ,00 382,00 Na+ (mg) ,65 6,00 3- PO 4 (mg) ,00 62,00 Cl - (mg) ,28 95,00 Φαινόλες (mg) 546,63 86,40 4,42 Ποσότητα TDS (g) 46,00 82,14 372,00 Στερεό υπόλειµµα (g) 12,50 73,53 101,00 Στη συγκράτηση των φαινολών, το φίλτρο παρουσιάζεται αποτελεσµατικό, συγκρατώντας το 86% περίπου. Όσο για τη συγκράτηση του στερεού υπολείµµατος, το φίλτρο συγκρατεί το 73,5%. Η συγκέντρωση των ιόντων Ca 2+ παρουσιάζεται αυξηµένη στο φιλτραρισµένο δείγµα των ρευστών αποβλήτων. Αυτό συµβαίνει λόγω της ισχυρής παρουσίας ασβεστίτη στον ωµό ενδοστρωµατωµένο χαλικώδη διατοµίτη. Ο κατσίγαρος «εκπλένει» τον διατοµίτη, αυξάνοντας τη συγκέντρωση και την ποσότητα των ιόντων Ca 2+ στο τελικό διάλυµα. Η συγκράτηση της ποσότητας των ιόντων Na + και Cl - είναι της τάξης του 40% και 84% αντίστοιχα. Η συγκράτηση της ποσότητας των ολικών διαλυµένων στερεών είναι 82% και του στερεού υπολείµµατος 74% περίπου. Το χρώµα (Σχ. 9) παρουσιάζει µια διαφοροποίηση σε κάθε θέση της κατασκευής, ξεκινώντας από ανοικτό καστανό (1 ο διάφραγµα από δεξιά) και καταλήγοντας σε πολύ σκούρο καστανό (4 ο διάφραγµα από δεξιά), ανάλογα µε το βαθµό φιλτραρίσµατος που έχει σε κάθε θέση της κατασκευής. Η οσµή πριν και µετά το φιλτράρισµα γενικά παραµένει η ίδια. Σχήµα 8. Πειραµατική συσκευή φιλτραρίσµατος «κατσίγαρου». ιακρίνεται το ανώτερο στρώµα θραυσµένου διατοµίτη λευκού χρώµατος. Εφαρµογή του κατσίγαρου στο σύστηµα (δεξιά). Σχήµα 9. ιαφοροποίηση του χρώµατος κατσίγαρου σε κάθε θέση της συσκευής, λόγω της κλασµατικής συγκράτησης ουσιών σε κάθε διάφραγµα. 3 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την εργασία αυτή είναι τα ακόλουθα: Α. Ρευστά απόβλητα ελαιοτριβείων: Ο διατοµίτης και τα σφαιρίδια βολλαστονίτη είναι αποτελεσµατικά στη συγκράτηση όγκου του διαλύµατος, ιόντων Mg 2+, K +, Na +, Cl -, PO 4 3-, φαινολών, Ολικών ιαλυµένων Στερεών, καθώς και στερεού υπολείµµατος των ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Ο διατοµίτης και τα σφαιρίδια βολλαστονίτη, λόγω της σύστασής τους, αυξάνουν το ph του διαλύµατος. Β. Αµµωνιακά και φωσφορικά ιόντα : Τα σφαιρίδια είναι επίσης αποτελεσµατικά στην προσρόφηση αµµωνιακών και φωσφορικών ιόντων, λόγω της ιδιότητας του βολλαστονίτη να προσροφά µηχανικά τα ανωτέρω ιόντα (Lind et al. 2000). 206

9 Ο ωµός διατοµίτης, όπως χρησιµοποιήθηκε στην πειραµατική διαδικασία της παρούσας εργασίας και σύµφωνα µε βιβλιογραφικά δεδοµένα (Golob 1997, Korunic et al. 1996, Stamatakis 2003) εµφανίζεται ως άριστο προσροφητικό µέσο συγκράτησης όγκου, ιόντων Mg 2+, K +, Na +, Cl -, PO 4 3-, φαινολών, Ολικών ιαλυµένων Στερεών (TDS) και στερεού υπολείµµατος των ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Επίσης, αυξάνει το ph τους. Τα σφαιρίδια βολλαστονίτη είναι αποτελεσµατικά ως προς τη συγκράτηση όγκου ρευστών αποβλήτων διαλύµατος NH 4 + και διαλύµατος PO 4 3- στην προκειµένη περίπτωση και αύξησης του ph τους, καθώς και στην αποµάκρυνση NH 4 + και PO 4 3-, όπως προκύπτει και από βιβλιογραφικά δεδοµένα. Οι παραπάνω πειραµατικές δοκιµές εφαρµόστηκαν, όπως είναι εύλογο, σε µικροκλίµακα, στα Εργαστήρια του Τοµέα Οικονοµικής Γεωλογίας και Γεωχηµείας του Τµήµατος Γεωλογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Σε µακροκλίµακα, ο διατοµίτης θα µπορούσε να χρησιµοποιηθεί στην πρώτη φάση της επεξεργασίας των ρευστών αποβλήτων ελαιοτριβείων, µειώνοντας κατά πολύ τον όγκο τους, µειώνοντας την οξύτητα του λιόσµου ή κατσίγαρου, αυξάνοντας το ph τους και αποµακρύνοντας σηµαντικό ρυπαντικό φορτίο, όπως π.χ. φαινόλες, Cl - και PO 4 3, διευκολύνοντας έτσι την περαιτέρω επεξεργασία και απορρύπανση τους, ούτως ώστε να καταλήγουν όσο το δυνατόν καθαρότερα στο περιβάλλον. Κατά τον ίδιο τρόπο, τα σφαιρίδια βολλαστονίτη, εκτός από τη µείωση του όγκου και την αύξηση του pη υγρών αποβλήτων, µπορούν να χρησιµοποιηθούν στην απορρύπανση υγρών αποβλήτων που περιέχουν αµµωνιακά και φωσφορικά ιόντα, δηλαδή υγρά απόβλητα ζώων, απόβλητα ιχθυοτροφείων, αστικών αποβλήτων κ. λ. π. 4 ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ-ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ-ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ Τα διατοµιτικά υλικά που δοκιµάστηκαν στην παρούσα µελέτη προέρχονται από τη Σάµο και τη Ζάκυνθο, περιοχές όπου υπάρχει έντονη καλλιέργεια της ελιάς και σηµαντική παραγωγή λαδιού, η οποία αναπόφευκτα συνοδεύεται από την παραγωγή δύσοσµων και όξινων αποβλήτων. Εποµένως, µια πιλοτική εφαρµογή ωµού θραυσµένου υλικού µπορεί να πραγµατοποιηθεί, χωρίς ιδιαίτερη δαπάνη. Άλλες περιοχές όπου συναντάται ασβεστούχος διατοµίτης και υφίσταται έντονη ελαιοπαραγωγή είναι η Μυτιλήνη, η υτική Κρήτη και η περιοχή Ηρακλείου και η περιοχή αρχαίας Ολυµπίας. Σε όλες τις ανωτέρω περιοχές µπορεί να γίνει µερική ή ολική εφαρµογή της ανωτέρω µεθόδου, µε ή χωρίς τροποποιήσεις. Όπως διαπιστώνεται από την παρούσα µελέτη, τα ωµά και συνθετικά υλικά που δοκιµάστηκαν ως προσροφητικά, εµφανίζουν ικανοποιητικά αποτελέσµατα. Εν τούτοις, το πρόβληµα της διάθεσης των χρησιµοποιηµένων φίλτρων και της µη απόρριψής τους σε χωµατερές ή άλλους χώρους παραµένει σηµαντικός παράγοντας αξιολόγησης συγκεκριµένων υλικών για τις ως άνω χρήσεις. Τα δύο υλικά που δοκιµάστηκαν, ο ωµός διατοµίτης και τα φρυγµένα παράγωγά του µπορούν να χρησιµοποιηθούν, ως ασβεστοπυριτικές πρώτες ύλες, στην παραγωγή κlinker τσιµέντου, εάν φυσικά συγκεντρωθούν σε βιοµηχανικά εκµεταλλεύσιµες ποσότητες (χιλιάδες τόνοι). Προϋπόθεση για την εφαρµογή της µεθόδου είναι να συνεχιστούν οι δοκιµές σε συνθήκες πεδίου, σε βάθος χρόνου και να καταστρωθεί τεχνο-οικονοµική µελέτη επί της οικονοµικής δυνατότητας αξιοποίησης των ως άνω υλικών. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οι συγγραφείς θα ήθελαν να ευχαριστήσουν το Σύνδεσµο Εταιριών Εµπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδας για την οικονοµική υποστήριξη που δόθηκε µε µορφή υποτροφίας τον Οκτώβριο του 2002, καθώς και τον κ. Ε. Χανιωτάκη, ιευθυντή του Τµήµατος R&D της εταιρείας τσιµέντων ΤΙΤΑΝ ΑΕ για τις χηµικές αναλύσεις που πραγµατοποιήθηκαν στο χηµείο του εργοστασίου Καµαρίου Βοιωτίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Bedelean I., Ivan I., Stamatakis M.G., Duca V., Pop D., Bedelean H., Korpos H. & Racatoian P The production of synthetic wollastonite and diopside by using silica-rich natural raw materials. Tile and Brick International, 2, Burns R.T., Moody L.B., Walker F.R. & Raman D.R Laboratory and in-situ reductions of soluble phosphorus in swine waste slurries. Environmental Technology, 22, Golob P Current status and future perspectives for inert dusts for control of stored product insects: J. Stored Prod. Res. 33,

10 Harben P. W Diatomite. The Industrial minerals Handybook. IMI Publication, Surrey UK, pp Korunic Z., Fields P.G., Kovacs M.I.P., Noll J. S., Lukow O., Demianyk C.J. & Shibley K.J The effect of diatomaceous earth on grain quality. Postharvest Biol. Technol. 9, Lind B.B., Ban Z. & Bydén S Nutrient recovery from human urine by struvite crystallisation with ammonia adsorption on zeolite and wollastonite. Bioresource Technology 73, Stamatakis M.G., Hein J.R. & Magganas Α Geochemistry and diagenesis of Miocene lacustrine siliceous sedimentary and pyroclastic rocks, Mytilinii basin, Samos Island, Greece. Sedimentary Geology, 64, Stamatakis M., Dermitzakis M., Economou-Amilli A. & Magganas A Petrology and diagenetic changes in Miocene marine diatomaceous deposits from Zakynthos Island, Greece. In : J. R. Hein and J. Obradović (Editors). Siliceous Deposits of the Tethys and Pacific Regions. Springer-Verlag. New York, N. Y., pp Stamatakis M.G Characterization of biogenic amorphous silica deposits in Greece and their industrial potential. In: Mineral Exploration and Sustainable Development (D.G. Eliopoulos et al. Editors) Millpress, Rotterdam, Netherlands,.2, Vitolo S., Petarka & Balis C Treatment of olive oil industry wastes. Bioresource Technology 67, ABSTRACT TΗΕ UTILIZATION OF MICROPOROUS MATERIALS IN ENVIRONMENTAL APPLICATIONS. AN EXAMPLE OF USE OF NATURAL AND CALCINED CALCAREOUS DIATOMITE ON THE CLEANING OF FLUID OLIVE-PRESS WASTE, FLUID ANIMAL WASTE AND WASTE RICH IN PHOSPHATES Makri E. 1 and Stamatakis M. 2 1 Environmentalist MSc Environmental Geochemist, 2 Section of Economic Geology and Geochemistry, Department of Geology and Geoenvironment, National & Kapodistrian University of Athens, , Athens, The purpose of the present paper is to measure the absorption capability of Greek calcareous diatomite rocks and their calcined and pelletized calcium-silicate products, concerning certain substances contained in fluid olive-press waste, fluid animal waste and other phosphate ion-rich wastes. For this purpose, several trials were implemented. Diatomite was tested in crushed or powder form, whereas the calcium-silicate pellets were tested itself or in alternating layers with crushed diatomite. Best results concerning the adsorption of ΝΗ 4 +, Ca 2+, Mg 2+, K +, Na +, Cl -, PO 4 3-, phenols TDS and CDN were obtained by using alternated beds of raw/crushed diatomite and calcined calcium-silicate pellets. The used filter-aids can be recycled as CaO/SiO 2 -rich raw materials in the manufacturing of cement clinker. The laboratory tests have to be continued in semiindustrial scale accompanied with a techno-economic assessment. 208

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX

ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Υλικών Εργαστήριο Χημείας Υλικών Γεράσιμος Αρματάς ΜΟΡΙΑΚO ΚOΣΚΙΝΟ ΖΕOΛΙΘΟΣ NaX ΖΕΟΛΙΘΟΙ Οι ζεόλιθοι (από το ζέω και λίθος) είναι μικροπορώδη, κρυσταλλικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων

ΑΣΚΗΣΗ 4η. Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων ΑΣΚΗΣΗ 4η Οξύτητα (Acidity) Θεωρητικό υπόβαθρο Προσδιορίζεται ως η ικανότητα εξουδετέρωσης βάσεων Εκφράζει την ποσοτική ικανότητα του νερού στην εξουδετέρωση ισχυρής βάσεως µέχρι επιθυµητής τιµής ph Οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Αδαµαντία Ε. Παγανά,, Στυλιανή. Σκλαρή, Ευστάθιος Σ. Κικκινίδης,, Βασίλειος Τ. Ζασπάλης Εργαστήριο Ανόργανων Υλικών, Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Σ' όλα τα επίπεδα και σ' όλα τα περιβάλλοντα, η χηµική αποσάθρωση εξαρτάται οπό την παρουσία νερού καθώς και των στερεών και αερίων ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ Η αποσάθρωση ορίζεται σαν η διάσπαση και η εξαλλοίωση των υλικών κοντά στην επιφάνεια της Γης, µε τοσχηµατισµό προιόντων που είναι σχεδόν σε ισορροπία µε τηνατµόσφαιρα, την υδρόσφαιρα και τη

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΦΩΣΦΟΡΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΣΤΡΑΓΓΙΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΦΥΔΑΤΩΣΗΣ ΙΛΥΟΣ ΜΕΣΩ ΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΗΣ ΣΤΡΟΥΒΙΤΗ Αλίκη Κόκκα και Ευάγγελος Διαμαντόπουλος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Πολυτεχνείο Κρήτης PhoReSe: Ανάκτηση Φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΡΟΚΗΠΙΑΣ-ΜΙΤΣΕΡΟΥ ΝΗΣΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ Η ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΦΡΟΒΑΡΩΝ Α ΡΑΝΩΝ

ΤΑ ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΡΟΚΗΠΙΑΣ-ΜΙΤΣΕΡΟΥ ΝΗΣΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ Η ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΛΑΦΡΟΒΑΡΩΝ Α ΡΑΝΩΝ 2 ο ΣΥΝΡΙΟ ΤΗΣ ΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΙΟΝΟΜΙΗΣ ΓΩΛΟΓΙΑΣ, ΟΡΥΤΟΛΟΓΙΑΣ & ΓΩΧΗΜΙΑΣ ΘΣΣΑΛΟΝΙΗ ΟΤΩΒΡΙΟΣ 25 ΣΛ. 337-346 ΤΑ ΜΠΝΤΟΝΙΤΙΑ ΥΛΙΑ ΠΡΙΟΧΗΣ ΑΓΡΟΗΠΙΑΣ-ΜΙΤΣΡΟΥ ΝΗΣΟΥ ΥΠΡΟΥ ΑΙ Η ΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΑΦΡΟΒΑΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής

Άσκηση 4η. Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής Άσκηση 4η Ανίχνευση χημικών της καθημερινής ζωής 2 Θεωρητικό μέρος Αναλυτική Χημεία ονομάζεται ο κλάδος της Χημείας που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές για να δώσει πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ, ΛΕΜΕΣΟΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2004 2005 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ Τάξη : Β Λυκείου Ηµεροµηνία : 8/06/2005 ιάρκεια : 2,5 ώρες Αριθµός σελίδων: 5 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ

ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΝΟΡΓΑΝΟΙ ΡΥΠΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΡΥΠΑΣΜΕΝΩΝ ΕΔΑΦΩΝ 2γ-1 ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΔΕΣΜΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΔΑΦΟΣ Μη ειδική προσρόφηση (ανταλλαγή ιόντων) Ειδική προσρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΒΩΞΙΤΗ, ΜΠΕΝΤΟΝΙΤΗ ΚΑΙ ΠΕΡΛΙΤΗ Αύγουστος 1999 Μεθοδολογία Οι δοκιμές

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων Α όβλητα & Λύµατα Υγρά α όβλητα: τα υγρά και οι λάσπες που ρέουν εύκολα και αποβάλλονται από κατοικίες, βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µεταφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Γραμμομοριακή συγκέντρωση διαλυμάτων Συγκέντρωση διαλύματος: ποσότητα διαλυμένης ουσίας σε καθορισμένη ποσότητα διαλύματος Αραιό διάλυμα: μικρή συγκέντρωση διαλυμένης ουσίας Πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΦΑΡΙΝΑΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ ΚΑΤΕ ΑΦΙΣΗΣ ΚΤΙΡΙΩΝ Χ.-Τ. Γκαλµπένης 1, Κ. Τσακαλάκης 2, Σ. Τσίµας 1 1 Σχολή Χηµικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου 9,

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας

Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας 3.9. Κριτήρια αξιολόγησης Παράδειγµα κριτηρίου σύντοµης διάρκειας ΟΜΑ Α Α Αντικείµενο εξέτασης: Οξέα - βάσεις (ιδιότητες - ονοµατολογία) Στοιχεία µαθητή: Επώνυµο:... Όνοµα:... Τάξη:... Τµήµα:...Μάθηµα:...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 23 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1. δ Α2. γ Α3. α Α4. δ Α5. β Α6. α) ιαλυτότητα ορίζεται η µέγιστη ποσότητα µιας ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-14 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΤΑΞΗ :Γ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΒΑΘΜΟΣ:.. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 04/06/14 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2 ΩΡΕΣ (Βιολογία Χημεία) Αριθμός σελίδων γραπτού:7

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Χημεία

Περιβαλλοντική Χημεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Περιβαλλοντική Χημεία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 5: Σκληρότητα Νερού Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια

ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD. Θεωρητικό υπόβαθρο. Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2. Οξείδωση Ενέργεια. Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια ΑΣΚΗΣΗ 6 η BOD-COD Θεωρητικό υπόβαθρο Αποσύνθεση υπό αερόβιες συνθήκες Ο 2 Οργανικά απόβλητα και µικροργανισµοί Οξείδωση Ενέργεια Τελικά προϊόντα Η 2 Ο, CO 2, SO 4, NO 3, ενέργεια οξείδωση Νέα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΠΕΡΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΨΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ

ΧΡΗΣΗ ΠΕΡΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΨΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ Πρακτικά 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, 24-26 Νοεμβρίου 2005 ΧΡΗΣΗ ΠΕΡΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΡΡΙΨΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ ΚΑΙ ΚΟΝΙΑΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

All from a Single Source

All from a Single Source All from a Single Source Το PeKacid TM είναι μια νέα, καινοτόμος λύση για τον φώσφορο σε ασβεστούχα εδάφη και νερά με μεγάλη σκληρότητα. Στερεό φωσφορικό οξύ σε σάκους Μονοκρυσταλλικό, με χαμηλό ph (2.2)

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα

Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Εισαγωγή Ποιοτική ανάλυση ιόντων 1 ο Πείραμα Η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα και των εδαφών από βιομηχανικά απόβλητα είναι ένα από τα καίρια περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Ειδικά η απόρριψη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Κυριακή 14 Απριλίου 01 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών

Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών Ανάκτηση φωσφόρου από επεξεργασμένα αστικά λύματα Αξιολόγηση εναλλακτικών διεργασιών 1525-ΒΕΤ-2013 PhoReSΕ: Ανάκτηση φωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων ΠΡΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013)

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Α ΤΑΞΗ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23/04/2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA A ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από τις ερωτήσεις A1 έως A5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το ιόν 56 Fe +2 περιέχει:

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας LIFE + Environment Policy and Governance Project Number: LIFE07 ENV/GR/000280 PROSODOL Duration: 1/1/09 31/12/12 Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή. Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 11: Ιοανταλλαγή Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογία Σκοποί ενότητας Κατανόηση του φαινομένου της ιοντικής ανταλλαγής Περιεχόμενα ενότητας 1) Ρόφηση 2) Απορρόφηση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με πέντε (5) μονάδες. ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες και 30 λεπτά Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΥΝΘΕΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΕΠΟΞΕΙΔΙΚΗΣ ΡΗΤΙΝΗΣ ΑΝΟΡΓΑΝΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΑΠΟ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ Ν. Κεφαλά, Α. Βασιλάκης, Λ. Ζουμπουλάκης Εργαστηριακή Μονάδα Προηγμένων και Συνθέτων Υλικών, Σχολή Χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ

ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 11 ΜΕΡΟΣ Ι: ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΕΝΙΚΑ... 15 1.1. ΠΟΙΟΤΙΚΗ και ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ... 15 1.2. ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ... 16 1.3. ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα:

στις Φυσικές Επιστήμες Ονοματεπώνυμα: 2 ος Εργαστηριακός Διαγωνισμός των Γυμνασίων ΕΚΦΕ Ν.Ιωνίας στις Φυσικές Επιστήμες Σχολείο: Γυμνάσιο Ονοματεπώνυμα: 1 2 3 1 3 η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Πείραμα 1 ο : Α. Θεωρητικό μέρος Το κιτρικό οξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΣΑΘΡΩΣΗ ΚΑΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Χημική αποσάθρωση Διάσπαση και εξαλλοίωση υλικών κοντά στην επιφάνεια της γης Σχηματισμός προϊόντων κοντά σε κατάσταση χημικής ισορροπίας με την ατμόσφαιρα,

Διαβάστε περισσότερα

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

AΝΑΛΟΓΙΑ ΜΑΖΩΝ ΣΤΟΧΕΙΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 2 ο Γυμνάσιο Καματερού 1 ΦΥΣΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ 1. Πόσα γραμμάρια είναι: ι) 0,2 kg, ii) 5,1 kg, iii) 150 mg, iv) 45 mg, v) 0,1 t, vi) 1,2 t; 2. Πόσα λίτρα είναι: i) 0,02 m 3, ii) 15 m 3, iii) 12cm

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια = 15 λεπτά. Dr. C. Sachpazis 1

Διάρκεια = 15 λεπτά. Dr. C. Sachpazis 1 Διάρκεια = 15 λεπτά. Dr. C. Sachpazis 1 Στοιχεία της Γης 8-35 km Φλοιός % κατά βάρος στον φλοιό 12500 km Διάμετρος O = 49.2 Si = 25.7 Al = 7.5 Fe = 4.7 Ca = 3.4 Na = 2.6 K = 2.4 Mg = 1.9 Άλλα = 2.6 82.4%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΘΕΜΑ 1ο Για τις παρακάτω ερωτήσεις Α1-Α3 να μεταφέρετε στο φύλλο απαντήσεων τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα μόνο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

Ο λέβητας του Δημόκριτου

Ο λέβητας του Δημόκριτου Ο λέβητας του Δημόκριτου Αρχαιοελληνικές συσκευές απόσταξης Στην εισαγωγική αυτή άσκηση, θα παρατηρήσετε μια σειρά χαρακτηριστικών αντιδράσεων ορισμένων ουσιών σε συγκεκριμένα χημικά περιβάλλοντα. Στη

Διαβάστε περισσότερα

3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα

3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα Σκοπός 3. Ιοντικές αντιδράσεις σε υδατικά διαλύματα Σκοπός των πειραμάτων της παρούσας εργαστηριακής άσκησης είναι να γνωρίσετε, πρώτον, ορισμένες αντιδράσεις καταβύθισης, βάσει των οποίων θα ελέγξετε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ. Αριάδνη Αργυράκη 1 ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΙΖΗΜΑΤΩΝ Αριάδνη Αργυράκη Περιεχόμενα 2 1. Σύσταση του θαλάσσιου νερού και παράγοντες ελέγχου συγκέντρωσης στοιχείων 2. Συντηρητικά, ανακυκλώσιμα (θρεπτικά), προσροφημένα

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών

Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ρύπανση Υδάτων και Εδαφών Ενότητα 3η: Φυσικοχημικές και μηχανικές ιδιότητες εδαφών Τσικριτζής Λάζαρος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1

ΜΕΡΟΣ Α: (μονάδες 4) Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες. Ερώτηση 1 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: XHMEIA (20/100) ΤΑΞΗ: Γ Γυμνασίου ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΧΡΟΝΟΣ: 2 Ώρες (Χημεία + Βιολογία) ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ Αριθμητικά:.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 30 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 30 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 0 ΜΑΪΟΥ 016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή.

Διαβάστε περισσότερα

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε.

Χημική Τεχνολογία. Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση. Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Χημική Τεχνολογία Ενότητα 4: Ογκομετρική Ανάλυση Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 17 Απριλίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Για την αντίδραση: Fe (s) + 2HCl (aq) FeCl 2(aq)

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-2014 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ (ΒΙΟΛΟΓΙΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4/6/2014 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ Πρακτικά ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη, 24-26 Νοεμβρίου 2005 ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΣΙΔΗΡΑΛΟΥΜΙΝΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΣΙΜΕΝΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ. ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα- Ιδιότητες - είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΟΞΕΑ, ΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΛΑΤΑ 1.1 Τα οξέα ΜΑΘΗΜΑ 1 o : Γενικά για τα οξέα Ιδιότητες είκτες ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Ποιες χηµικές ενώσεις ονοµάζονται οξέα; Με ποιόν χηµικό τύπο παριστάνουµε γενικά τα οξέα; Οξέα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος

Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος Επίδραση της Περιεχόµενης Αργίλου στα Αδρανή στην Θλιπτική Αντοχή του Σκυροδέµατος και Τσιµεντοκονιάµατος.Χ.Τσαµατσούλης, ΧΑΛΥΨ ΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε, Τµήµα Ποιότητας Ν. Γ. Παπαγιαννάκος Καθηγητής ΕΜΠ, Τµήµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4

ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: 3.250,00 ΕΥΡΩ ΚΩΔΙΚΟΣ CPV : 85111820-4 ΔΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝ. ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Δ/ΝΣΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ ΗΛΜ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Αγγελάκη 13, 546 21 Πληροφορίες: Ε. Μάμμος Τηλέφωνο:2313318447 Fax: 2310233532 E-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 016 ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 έως και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Προόδου Στα Πλαίσια της Δράσης ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ 1

Ετήσια Έκθεση Προόδου Στα Πλαίσια της Δράσης ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ 1 Ετήσια Έκθεση Προόδου Στα Πλαίσια της Δράσης ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ 1 1. Σύντομη Περιγραφή Αντικειμένου Της Έρευνας 1.1. Εισαγωγή Το πρόγραμμα υλοποιείται στα πλαίσια της δράσης ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις ερωτήσεις 1 έως 4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος

Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Τμήμα Γεωτεχνολογίας & Περιβάλλοντος Ολιβινικά βιομηχανικά πετρώματα στο Βούρινο της υτικής Μακεδονίας Σπουδάστρια : Κουζέλη Ευλαμπία Επιβλέπων : Επίκ. Καθ. Ανδρέας Ιορδανίδης Γενικά χαρακτηριστικά του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών

Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Λίπανση Κηπευτικών Καλλιεργειών Βασική λίπανση Η βασική λίπανση διενεργείται κατά το στάδιο της προετοιµασίας του εδάφους και πριν την εγκατάσταση των φυτών σε αυτό. Οι ποσότητες των λιπασµάτων καθορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΛΙΜΟΥ ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2015 ΧΗΜΕΙΑ 6 - Δεκεμβρίου - 2014 Ερρίκος Γιακουμάκης Χημικός 2 1 η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανίχνευση κατιόντων ή ανιόντων που υπάρχουν σε

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΟΙΝΟΥ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Αλκοόλη Ολική οξύτητα Πτητική οξύτητα Ελεύθερος θειώδης ανυδρίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/03/2015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ)

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/03/2015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ) ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΗ ΥΛΗ: EΦ ΟΛΗΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 9/03/015 (ΘΕΡΙΝΑ ΤΜΗΜΑΤΑ) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις A.1-A.5 να γράψετε στο τετράδιο απαντήσεων τον αριθµό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1 έως 1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας

E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας E.E.4 Πειράματα σε κλίνες με κοκκώδες υλικό Διάρκεια: 12 μήνες Έναρξη: 4 ος μήνας- Λήξη 15 ος μήνας Τίτλος Παραδοτέου: Πειράματα σε κλίνες άμμου Κατάσταση Παραδοτέου: Σε εξέλιξη 1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην Ε.Ε.4 πραγματοποιήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΧΑΛΥΒΩΝ ΑΝΟΠΤΗΣΗ - ΒΑΦΗ - ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Στο Σχ. 1 παρουσιάζεται µια συνολική εικόνα των θερµικών κατεργασιών που επιδέχονται οι χάλυβες και οι περιοχές θερµοκρασιών στο διάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph

Περιεχόμενα. Σύστημα υπόγειου νερού. Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών. Ρύθμιση ph Αριάδνη Αργυράκη 1 Περιεχόμενα Σύστημα υπόγειου νερού Αντιδράσεις υδρόλυσης πυριτικών ορυκτών Ρύθμιση ph 2 Σύστημα υπόγειου νερού εξέλιξη σύστασης 1. Είσοδος - χημική σύσταση κατακρημνισμάτων 2. Ζώνη αερισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Εργ. Περιβαλλοντικών Αναλύσεων, Σίνδος Σελ. 1/5 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ Πελάτης: ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ ΣΥΜΕΩΝ ιεύθυνση Πελάτη: ΠΑΡΝΗΘΟΣ 22,ΑΘΗΝΑ Περιγραφή ειγµάτων: έδαφος ειγµατοληψία: από πελάτη Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ πρωτονίων. ηλεκτρονίω Γ

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ πρωτονίων. ηλεκτρονίω Γ Αµυραδάκη 20, Νίκαια (210-4903576) ΘΕΜΑ 1 Ο : 1. Ποια είναι η δοµή του ατόµου; ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 2. Ποιος αριθµός ονοµάζεται ατοµικός και ποιος µαζικός; Ποιος από τους δύο αποτελεί την ταυτότητα του χηµικού

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Μεταθετικές αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης οι οποίες οδηγούν σε σχηματισμό ιζήματος. Το ίζημα σε πολλές περιπτώσεις επιτρέπει την ταυτοποίηση ενός αντιδρώντος σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης

1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός 1. Ταυτοποίηση μιας άγνωστης χημικής ένωσης Σκοπός αυτής της εργαστηριακής άσκησης είναι να μάθετε να δίνετε έμφαση στη σημασία της παρατήρησης κατά την εκτέλεση ενός πειράματος. Παρατήρηση, γενικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ)

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΪΟΥ 016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ (ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) (Ενδεικτικές Απαντήσεις) Θέμα Α Α.1 - γ Α. - δ Α.3 - γ Α.4 - α Α.5

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΝΑΝΟΣΩΛΗΝΩΝ ΑΝΘΡΑΚΑ ΜΕΣΩ ΘΕΡΜΟΛΥΣΗΣ ΟΡΓΑΜΟΜΕΤΑΛΛΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΡΕΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Α.Μ. Νέτσου 1, Ε. Χουντουλέση 1, Μ.Περράκη 2, Α.Ντζιούνη 1, Κ. Κορδάτος 1 1 Σχολή Χημικών Μηχανικών, ΕΜΠ 2 Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ. ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΧΡΗΣΙΜΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2014 2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : ΧΡΟΝΟΣ: 2,5 ώρες ΤΑΞΗ: Β Ενιαίου Λυκείου ΩΡΑ ΕΝΑΡΞΗΣ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Τμήμα: Aρ.:.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΙΑΒΡΩΣΗΑΝΑΣΚΑΦΙΚΩΝ ΓΥΑΛΙΝΩΝΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΙΟΥ Eνδογενείς και εξωγενείς. Eνδογενείς: Η σύσταση του γυαλιού. Υλικά που σχηµατίζουν το δίκτυο του γυάλινου υλικού. ιοξείδιο του πυριτίου

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών

Άσκηση 7η. Χημική Ισορροπία. Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Άσκηση 7η Χημική Ισορροπία Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Η έννοια της Χημικής Ισορροπίας Υπάρχουν χηµικές αντιδράσεις που εξελίσσονται προς µία µόνο μόνο κατεύθυνση, όπως π.χ. η σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1

ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Θεωρητικό Μέρος ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ 1 Ορισμένα ζεύγη οξέων και των συζυγών τους βάσεων (καθώς και βάσεων και των συζυγών τους οξέων) έχουν την ιδιότητα να διατηρούν το ph των διαλυμάτων τους σταθερό όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., Μηχανικός Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης Ε.Ε.Λ. ΑΙΝΕΙΑ

ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., Μηχανικός Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης Ε.Ε.Λ. ΑΙΝΕΙΑ ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΑΚΤΩΡ Α.Τ.Ε., Μηχανικός Τεχνολογιών Αντιρρύπανσης Ε.Ε.Λ. ΑΙΝΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 25 Μαΐου 2015 ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Απομάκρυνσηφωσφόρου από τη δευτεροβάθμια εκροή της Ε.Ε.Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 200 ΘΕΜΑ 1ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Α ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Α1 Ηµεροµηνία: Τρίτη 5 Ιανουαρίου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Σε µια ενδόθερµη αντίδραση: α. Μειώνεται η χηµική

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Χημικές ιδιότητες του εδάφους

Δασική Εδαφολογία. Χημικές ιδιότητες του εδάφους Δασική Εδαφολογία Χημικές ιδιότητες του εδάφους Χημικές ιδιότητες εδάφους Εδαφικά κολλοειδή Ηλεκτρικά φορτία των ανόργανων κολλοειδών Εναλλακτική ικανότητα του εδάφους Βαθμός κορεσμού με βάσεις Ανταλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας

Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Τεχνική Έκθεση Υδροχημικών Αναλύσεων Περιοχής Ζυγού Άρτας Ιανουάριος 2016 1 Την 16.08.2015 με ευθύνη του συλλόγου του Χωριού Ζυγός Άρτας, έγινε δειγματοληψία νερού από: το δίκτυο ύδρευσης του χωριού (από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ. Αριάδνη Αργυράκη ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Αριάδνη Αργυράκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αναλυτική χημεία και γεωεπιστήμες 2. Ταξινόμηση μεθόδων ανάλυσης 3. Επιλογή μεθόδων ανάλυσης ΟΡΙΣΜΟΣ- ΣΤΟΧΟΙ Αναλυτική Γεωχημεία εφαρμογή της Αναλυτικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων τύπου Portland

Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων τύπου Portland Πρακτικά 3ου Πανελληνίου Συνεδρίου για την Αξιοποίηση των Βιομηχανικών Παραπροϊόντων στη Δόμηση, ΕΒΙΠΑΡ, Θεσσαλονίκη 24-25 Σεπτεμβρίου 2012 Αξιοποίηση σκωριών EAFS ως πρόσθετο υλικό για την παραγωγή τσιμέντων

Διαβάστε περισσότερα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Σκληρότητα νερού Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Τι περιέχει το νερό της βροχής; Ποιο είναι συνήθως το ph του βρόχινου νερού; Γιατί; Τι περιέχει το νερό του εδάφους; Na +, K +, Ca 2+, Mg 2+, Cl, SO 4 2,

Διαβάστε περισσότερα