κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν"

Transcript

1 κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν στη συνέχεια (π.χ. στους Ορθ δοξους, Λακανικο ς κλπ.). Αυτ γιατί οι κυρι τερες σχολές ανέπτυξαν στην ουσία τη φροϋδική θεωρία, διατηρώντας τις θεµελιακές της παραδοχές, και προέβησαν σε διάφορες επιµέρους ερµηνείες που την εµπλουτίζουν χωρίς να την αµφισβητο ν. Αυτ δεν σηµαίνει τι δεν θα γίνει αναφορά σε ορισµένους αναλυτές και στην συγκεκριµένη συνεισφορά τους που κρίνεται απαραίτητο, αλλά τι δεν θα γίνει εκτενής αναφορά σε κάποια απ αυτές τις µετεξελίξεις. Έτσι, για παράδειγµα, ενώ οι θεωρητικοί της ψυχανάλυσης που έχουν ασχοληθεί µε παρεµφερή µε αυτή τη µελέτη ζητήµατα ( πως ο εθνικισµ ς, ο ρατσισµ ς κ.ά.) τοποθετο νται στην παράδοση που δη- µιο ργησε ο Lacan (π.χ. Zizek, Kristeva, Λίποβατς), δεν κρίθηκε απαραίτητη η ιδιαίτερη αναφορά στη Λακανική προσέγγιση, πέραν των αναφορών σε συγκεκριµένους θεωρητικο ς. Η παρουσίαση αυτή θα ξεκινήσει µε τις κεντρικές ψυχαναλυτικές έννοιες ώστε να έρθουµε σε επαφή µε τη σχετική ορολογία. πως είναι φυσικ, δε θα εξαντλήσουµε λα τα σηµαντικά στοιχεία και έννοιες κάτι τέτοιο θα απαιτο σε περισσ τερο απ ένα κεφάλαιο, περισσ τερο και απ ένα βιβλίο ίσως. Θα γίνει αναφορά µ νο σε αυτές που είναι ουσιώδεις και απαραίτητες για µια αρχική και βασική καταν ηση της ψυχαναλυτικής θεωρίας και, επίσης, για την καταν ηση της τα τισης, που αποτελεί το αντικείµενο ανάλυσής µας. Κάποιες λοιπ ν απ αυτές τις έννοιες θα εξεταστο ν ανεξάρτητα στην αρχή, ενώ κάποιες άλλες θα ερµηνευτο ν σε συνάρτηση µε την τα τιση, την οποία θα αναλ σουµε εκτενώς στη συνέχεια αυτο του κεφαλαίου. µ π Oπ æàã À Ηβασικ τερη έννοια στην ψυχανάλυση είναι αυτή του ασυνειδήτου. Το ασυνείδητο είναι η πιο σηµαντική και καινοτ µος ανακάλυψη του Freud ανακάλυψη µε την έννοια της πρώτης συστηµατικής επεξεργασίας και παρουσίασής του ως µιας σ λληψης αναλυτικής, και χι απλά ως µια γενικ λογη αναφορά ή υποθετική σκέψη πως αναφερ ταν ήδη σε φιλοσοφικά, κυρίως, κείµενα. Απ ιεραρχική σκοπιά, συνεπώς, θα έπρεπε να είναι ο πρώτος ψυχαναλυτικ ς ρος που θα εξηγήσουµε εδώ. Παρ λα αυτά, είναι ιδιαίτερα πολ πλοκο ν αναφερθο µε στο ασυνείδητο χωρίς να έχουµε µια εικ να των ορµών 1, δι τι 1. Η γερµανική λέξη που µεταφράστηκε στα αγγλικά ως instinct είναι η λέξη Trieb, που ση- µαίνει ορµή (drive). Αντιθέτως, η λέξη Instinkt ( instinct στα αγγλικά) χρησιµοποιείται απ τον Freud µ νο σε σχέση µε τα ζώα:... the instincts of animals, στο Moses and Monotheism, 1939: 346 [ 28 ]

2 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ η ίδια η επίγνωση της παρξής του δηµιουργήθηκε µέσα απ τις ορµές εν µέρει 2. Έτσι, για την ευκολ τερη καταν ησή του, ας ξεκινήσουµε µε τις ορµές. Οι ορµές είναι οι «αντιπρ σωποι/εκφραστές λων των εσωτερικών δυνά- µεων που προέρχονται απ το σώµα και διαχέονται στο µηχανισµ της διαν ησης» (Freud, 1920: 306) 3 ή, µε άλλα λ για, µια απαίτηση των εσωτερικών δυνάµεων στη σκέψη και το πνε µα. Η ουσία των ορµών είναι η πίεση (pressure) που ασκο ν για την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους, η ποσ τητα ενέργειας που εξωτερικε ουν: στην πραγµατικ τητα, οι ορµές είναι οι ίδιες οι εσωτερικές δυνάµεις που αναζητο ν διέξοδο στη διαν ηση, η δι-έξοδος των οποίων γίνεται µέσω ψυχικών αντιπροσώπων /αναπαραστάσεων (Freud 1915b). Η χρήση του ρου, πως τον εισήγαγε ο Freud, δεν υπονοεί σχέση µε το λεγ µενο ζωικ ένστικτο. Πρ κειται για ψυχικο ς αντιπροσώπους που εδράζονται στον ίδιο τον οργανισµ και, συνεπώς, βρίσκονται στα σ νορα µεταξ του πνευµατικο και του σωµατικο : φέρνουν στη ν ηση τα µην µατα που στέλνει ο ανθρώπινος οργανισµ ς. Ο σκοπ ς των ορµών είναι η ευχαρίστηση: αναζητο ν την ευχαρίστηση, δηλαδή την ικανοποίηση του ερεθίσµατος που τις θέτει σε κινητοποίηση και τις κάνει να στέλνουν διάφορα µην µατα στο µηχανισµ της (δείτε επίσης την υποσηµείωση 1 στο ίδιο, σ. 346). Η λανθασµένη απ δοση στα αγγλικά απ την Standard Edition επισηµάνθηκε αργ τερα αλλά διατηρήθηκε για στιλιστικο ς λ γους, καθώς ο ρος ένστικτο είχε ήδη καθιερωθεί. Αξίζει να αναφέρουµε εδώ την υποσηµείωση της επιµέλειας έκδοσης απ το New Introductory Lectures on Psychoanalysis των εκδ σεων Penguin σχετικά µε τη λέξη Trieb : Κυριολεκτικά ορµή [ drive ]. Η γερµανική λέξη µεταφράζεται συχνά έτσι, αλλά χάριν του στιλ και της γραµµατικής, και για να αποφευχθεί η αναχρονιστική παρερµηνεία (anachronistic misrepresentation) των ιδεών του Freud, η λέξη ένστικτο [ instinct ] χρησιµοποιείται σε λη τη Standard Edition (1933β: 129, υποσηµείωση 1). µως, αυτ το λάθος στη µετάφραση δεν είναι ασήµαντο, γιατί οι δ ο λέξεις υποδηλώνουν κάτι διαφορετικ. Η ορµή αναφέρεται σε µια παρ ρµηση, µια αυθ ρµητη ώθηση ή λαχτάρα για κάτι. Το ένστικτο, απ την άλλη, είναι θε- µελιωδώς βιολογικ, άρα και αναπ φευκτο, και δεν µπορεί να γίνει αντικείµενο διανοητικής επεξεργασίας (π.χ. το ένστικτο της επιβίωσης που επιτάσσει τη διατροφή). Τα ένστικτα δεν µπορο ν να γίνουν αντικείµενο κοινωνικής διαµεσολάβησης, κάτι που αντιθέτως χαρακτηρίζει τις ορµές και αποτελεί ουσιαστικ παράγοντα στη µετουσίωσή τους (διαδικασία που θα δο µε στη συνέχεια). Λ γω της σηµαντικ τητας της διαφοράς τους, θα κρατήσουµε την ορθή µετάφραση του ρου γενικά ως ορµής, εκτ ς απ παραθέµατα και αναφορές σε συγγραφείς που αναφέρονται στο ένστικτο, ή ταν η έννοια που θέλουµε να περιγράψουµε είναι πράγµατι αυτή του ενστίκτου (π.χ. στα ζωικά ένστικτα). Ο ρος εµφανίζεται στην ελληνική µετάφραση του Language of Psychoanalysis των Laplanche & Pontalis (1973) ως εν ρµηση (Εκδ σεις Κέδρος, 1986). 2. Εν µέρει, γιατί το ασυνείδητο το προσεγγίζουµε και µέσα απ τα νειρα και την ανάλυσή τους. 3. «Τhe representatives of all the forces originating in the interior of the body and transmitted to the mental apparatus». [ 29 ]

3 διαν ησης. Για την ακρίβεια, οι ορµές υπηρετο ν την αρχή της ευχαρίστησης 4, δηλαδή αναζητο ν την ευχαρίστηση/ικανοποίησή τους σε κάθε περίπτωση, ακ µα και ταν αυτ δεν είναι άµεσα ορατ ( ταν δηλαδή ενδιάµεσοι τρ ποι ικανοποίησης µιας ορµής δηµιουργο ν την εντ πωση τι εξυπηρετο ν κάποιο άλλο σκοπ ). Τα αντικείµενα των ορµών είναι συνήθως έµψυχα ή άψυχα (πράγµατα ή άνθρωποι), αλλά ακ µη και δραστηρι τητες, ιδέες, σηµεία του σώµατος κλπ., µέσω των οποίων οι ορµές µπορο ν να ικανοποιήσουν το σκοπ τους, το σκοπ της ευχαρίστησης. Τα αντικείµενα των ορµών είναι στην ουσία τα µέσα επίτευξης του σκοπο τους. Η πράξη της επιλογής εν ς ανθρώπου, πράγµατος κλπ. ως αντικειµένου των ορµών, ως αντικείµενο αγάπης (love-object) σ µφωνα µε τη φροϋδική ορολογία, ονοµάζεται επιλογή αντικειµένου (object-choice) ή κάθεξης (object-cathexis) 5. Σε ορισµένες δε περιπτώσεις παρατηρείται µια ιδιαίτερα στενή σχέση, προσκ λληση θα λέγαµε εν ς ατ µου στο αντικείµενο αγάπης: ταν αυτ συµβαίνει, το αντικείµενο µετατρέπεται περισσ τερο σε αυτοσκοπ παρά σε µέσο επίτευξης εν ς σκοπο. Αυτές οι περιπτώσεις είναι παθολογικές, και περιγράφονται µε τον ρο καθήλωση (fixation: αλλιώς προσκ λληση ή προσήλωση), που περιγράφει την εµµονή µε ένα αντικείµενο. Ο Freud στα γραπτά της ωριµ τητάς του ταξιν µησε τις ορµές σε δ ο µεγάλες κατηγορίες: στις ορµές της ζωής και στις ορµές της επιθετικ τητας 6.Ας ξεκινήσουµε µε τις τελευταίες. Οι ορµές της επιθετικ τητας, ή της καταστροφής, έχουν ως σκοπ την καταστροφή, την ταπείνωση, ή ακ µη και το θάνατο. ταν κατευθ νονται προς τα έξω, τον εξωτερικ κ σµο, επιζητο ν να καταστρέψουν οτιδήποτε περιβάλλει το άτοµο, και εκδηλώνονται µε επιθετικ τητα και εχθρ τητα προς τους άλλους. ταν κατευθ νονται προς τα µέσα, προς τον 4. Θα αναφερθο µε στην αρχή της ευχαρίστησης λίγο παρακάτω, σε αυτ το κεφάλαιο. 5. Η έννοια της κάθεξης αναφέρεται στο γεγον ς τι µια ποσ τητα ψυχικής ενέργειας έχει επενδυθεί σε ένα αντικείµενο. Να διευκρινιστεί εδώ τι πρ κειται για µια οικονοµική έννοια: η οικονοµική διάσταση στη φροϋδική θεωρία αναφέρεται στην υπ θεση τι οι ψυχικές διεργασίες και διαδικασίες εµπεριέχουν τη µετάδοση και κυκλοφορία µετρήσιµης ποσ τητας ενέργειας, δηλαδή ενέργειας που µπορεί να αυξηθεί ή να µειωθεί. Στην κάθεξη µιλάµε συχνά για αυξηµένη ποσ τητα ενέργειας που έχει επενδυθεί σε ένα αντικείµενο. είτε επίσης στο Laplanche & Pontalis, 1973: και Αναφέροµαι εδώ στη µεταγενέστερη ταξιν µηση που έκανε στο New Introductory Lectures of Psychoanalysis (1933β). Νωρίτερα, στο Beyond the Pleasure Principle (1920), την ίδια κατηγοριοποίηση ανέφερε και ως Έρως και Θάνατος. Στα νε τερα έργα του, και συγκεκριµένα στο Instincts and their Vicissitudes (1915) ανέφερε µ νο τις ορµές του εγώ, ή ορµές της αυτοσυντήρησης, και τις ορµές της σεξουαλικ τητας (1915: 121). Αυτές οι δ ο οµάδες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά εντάχθηκαν το 1920 στην ευρ τερη κατηγορία του Έρωτα/ζωής. [ 30 ]

4 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ ίδιο τον εαυτ, εκδηλώνονται ως τάση αυτοκαταστροφής. Στην αλληλογραφία του µε τον Einstein (στο Why War? 1933), ο Freud τοποθέτησε τις ορµές αυτές στην καρδιά της πεσιµιστικής του άποψης για ένα µέλλον χωρίς πολέµους και συγκρο σεις, καθώς πίστευε τι είναι αδ νατο να απαλλαχτο ν οι άνθρωποι απ τις επιθετικές ορµές τους. Παρ λα αυτά, επισήµανε τι θα µπορο σε η επιθετικ τητα να εκτραπεί, να διοχετευτεί δηλαδή σε στ χους που θα είναι λιγ τερο επιζήµιοι για την κοινωνία, µέσω της επιστήµης και του πολιτισµο, και έτσι να αποφευχθο ν οι π λεµοι (η διαδικασία εκτροπής λέγεται µετουσίωση) 7. Οι ορµές της ζωής είναι αυτές που κάνουν τους ανθρώπους να ζουν µαζί και να δηµιουργο ν εν τητες και συλλογικές οντ τητες. Αυτές χωρίζονται στις ορµές του εγώ ή της αυτοσυντήρησης, και στις ορµές της σεξουαλικ τητας. Οι ορµές της αυτοσυντήρησης έχουν άµεση σχέση µε τις σωµατικές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για τη ζωή του ανθρώπου ( πως η πείνα κλπ.). Επίσης, µως, είναι υπε θυνες και για τη δηµιουργία συναισθηµατικών και κοινωνικών 7. Έχει ενδιαφέρον να επισηµάνουµε το εξής. πως αναφέρθηκε, οι ορµές αυτές µπορεί να επιδιώξουν ακ µη και το θάνατο, και γι αυτ έχουν ονοµαστεί και ορµές του θανάτου. Οι ορµές του θανάτου είναι αυτές που «επιδιώκουν να οδηγήσουν τον άνθρωπο να καταστρέψει και να µειώσει τη ζωή στην αρχική της κατάσταση της αν ργανης ζωής» (Freud 1933: 357). Οι ορµές αυτές συνδέονται µε την καταπιεστική παρ ρµηση για επανάληψη (compulsion to repeat), η οποία συνδέεται µε τη συντηρητική φ ση των ορµών και χαρακτηρίζει το ασυνείδητο γενικά. Η παρ ρ- µηση για επανάληψη περιγράφει την εσωτερική πίεση που ασκείται ώστε να επιστρέψει ο ψυχισµ ς σε προγενέστερη κατάσταση απ αυτή που είναι. Αυτ σηµαίνει είτε να επαναλάβει στο παρ ν µια παλαι τερη ψυχολογική εµπειρία, χωρίς συνειδητή γνώση της αρχικής, είτε να επιθυµεί την επιστροφή σε προγενέστερες καταστάσεις τις οποίες αναπολεί ως ιδεατές. Στο βαθµ, λοιπ ν, που πριν απ τη ζωή, τη γέννηση δηλαδή εν ς ατ µου, υπάρχει η ανυπαρξία, η αν ργανη ζωή, η τάση επιστροφής στην προγενέστερη κατάσταση που περιγράφει η παρ ρµηση για επανάληψη σηµαίνει επιδίωξη του θανάτου. Στη δυάδα Έρως και Θάνατος, ο τελευταίος επιδιώκει να ακυρώσει, να καταστρέψει τη δηµιουργία δεσµών και εν τητας που επιδιώκουν οι ορµές του Έρωτα, της ζωής (Laplanche & Pοntalis 1973: 103). Οι ορµές του θανάτου πρωτοαναφέρθηκαν το 1920, στο Beyond the Pleasure Principle, και η επιθετικ τητα θεωρείται η εξωτερικευµένη τους έκφραση µάλιστα, οι Laplanche και Pοntalis αναφέρουν την επιθετικ τητα ως το κοµµάτι εκείνο των ορµών του θανάτου που κατευθ νεται προς τον εξωτερικ κ σµο. Πάντως, ενώ οι ορµές της επιθετικ τητας ή της καταστροφής αποτελο ν βασικ στοιχείο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, η αναφορά στις ορµές του θανάτου είναι ιδιαίτερα περιορισµένη. Χωρίς να έχει ρητά απορριφθεί, η ιδέα της εν ρµησης που επιδιώκει το θάνατο προκάλεσε την αντίδραση ακ µη και των ορθ δοξων υποστηρικτών του Freud, βασισµένη κυρίως σε ηθικές αντιρρήσεις, αλλά και επειδή ήταν ιδιαίτερα ακραία για να στηριχτεί χωρίς ισχυρή κλινική υποστήριξη. Μάλιστα, και ο ίδιος ο Freud δεν τις ανέπτυξε περισσ τερο, χωρίς ωστ σο να τις απορρίψει, και στο New Introductory Lectures to Psychoanalysis (1933β: 136) ακολο θησε την ευρέως αποδεκτή και στη συνέχεια ταξιν µηση, σε ορµές της ζωής, και σε ορµές της επιθετικ τητας (που κατευθ νονται και στον εξωτερικ και στον εσωτερικ κ σµο του ατ µου). [ 31 ]

5 δεσµών, στο βαθµ που αυτ είναι απαραίτητο για την αυτοσυντήρηση: επειδή τα ανθρώπινα ντα δεν έχουν τη βιολογική δυνατ τητα να είναι αυτ νοµα και αυτάρκη µε το που γεννιο νται, χρειάζονται απαραιτήτως ένα προστατευτικ περιβάλλον για τη ζωή τους µε βασικ στοιχείο την οικογένεια, ή απλά τη µητέρα. Ας µην ξεχνάµε τι το ανθρώπινο βρέφος είναι ίσως το µ νο απ τα θηλαστικά που γεννιέται τ σο πρ ωρα, και η επιβίωσή του εξαρτάται κυριολεκτικά απ την παρξη εν ς άλλου. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι καθοριστική για την παρξη κοινωνίας, αλλά δηµιουργεί και αντικρου µενα συναισθήµατα: η εξάρτηση απ κάποιον άλλο δηµιουργεί εκνευρισµ στο βρέφος, αλλά και τη συνειδητοποίηση τι η παρξή του προϋποθέτει και τους άλλους. Έτσι, οι ορ- µές της αυτοσυντήρησης είναι απ τη φ ση τους αρκετά εγωιστικές 8 (ορµές του εγώ), καθώς δηµιουργο ν και στηρίζουν τη συν παρξη και συµβίωση των ανθρώπων σε µια αναγκαι τητα. Αντιλαµβάνεται κανείς πως οι σωµατικές λειτουργίες υπαγορε ουν επιθυµίες που εκφράζονται στη συνέχεια ως ψυχολογικές ανάγκες, πως η ανάγκη για προστασία και το αίσθηµα της ασφάλειας, που δηµιουργο νται απ το σώµα αλλά στη συνέχεια αυτονοµο νται στο ψυχολογικ -διανοητικ επίπεδο αυτ ς είναι άλλωστε και ο ορισµ ς των ορµών. Οι σεξουαλικές ορµές επίσης σχετίζονται µε σωµατικά ερεθίσµατα και ανάγκες που αναζητο ν την ευχαρίστηση και έχουν ως σκοπ την ικανοποίηση του σώµατος (µε απώτερο σκοπ τη διαιώνιση του είδους). Αλλά δεν είναι µ νο αυτ : αναφέρονται σε οτιδήποτε µπορεί να συµπεριληφθεί στη λέξη αγάπη (ερωτικές σχέσεις, συναισθηµατικο ς δεσµο ς, φιλίες κλπ.). Πρ κειται για την ορµή της αγάπης, που έχει στον πυρήνα της τη σεξουαλική αγάπη, και αποτελεί κινητήριο δ ναµη κάθε οµαδοποίησης. Έτσι, στις ερωτικές σχέσεις των ζευγαριών οι ορµές της σεξουαλικ τητας έχουν έναν άµεσο σεξουαλικ στ χο µως, και στις οµάδες υπάρχει επίσης η σεξουαλικ τητα, αλλά η ορµή της διοχετε εται προς διαφορετικο ς στ χους, αφο ο αρχικ ς της αναστέλλεται: έτσι, η σχέση (ή οι λιµπιντικοί δεσµοί) 9 που αναπτ σσεται µεταξ των ατ µων διατηρεί την αρχική της ενέργεια/δ ναµη, που µως δηµιουργεί έναν οµαδικ δε- 8. Θα µπορο σαµε να υποθέσουµε τι εξαιτίας της ορµής της αυτοσυντήρησης η ορµή της επιθετικ τητας κατευθ νεται συχν τερα προς τον εξωτερικ κ σµο, και να το συνδέσουµε αυτ και µε την έντονη επιθετικ τητα που αναπτ σσουν τα άτοµα ταν βρίσκονται σε κίνδυνο, ταν αµ νονται, συσχετίζοντας έτσι την επιθετικ τητα των ατ µων και µε την ορµή της αυτοσυντήρησής τους. Ο Freud είχε αναρωτηθεί για τη σ νδεση των ορµών της αυτοσυντήρησης και του Θανάτου στο Beyond the Pleasure Principle (1920). 9. Λίµπιντο (libido) είναι το νοµα της ενέργειας που βρίσκεται πίσω απ τις ορµές και µε την οποία αυτές εκφράζονται, έρχονται στο προσκήνιο (Freud 1917γ: 355). Συνήθως συνδέεται µε τις σεξουαλικές ορµές. [ 32 ]

6 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ σµ αντί για µια ερωτική σχέση. Αυτ εκφράζεται ως ανάγκη επικοινωνίας 10, που προέρχεται απ τις ορµές της σεξουαλικ τητας. Αρχικά ο Freud χρησιµοποίησε τη λέξη σεξουαλικ ς µε τη συγκεκριµένη, καθοµιλουµένη της έννοια, αλλά αργ τερα της έδωσε µια «πολ ευρ τερη ερ- µηνεία που ισχ ει για κάθε ευχάριστο αίσθηµα που σχετίζεται µε τις σωµατικές λειτουργίες και, επίσης, µέσω της µετουσίωσης, µε συναισθήµατα πως η τρυφερ τητα, η ευχαρίστηση στην εργασία και η φιλία. Με άλλα λ για, χρησιµοποίησε τη λέξη για να αναφερθεί σε αυτ που µπορεί αρχικά να περιγραφεί ως επιθυµία» (Brown 1961: 20). Η επιθυµία είναι µια πολ σηµαντική έννοια, που βρίσκεται στο κέντρο κάθε ορµής: είναι η θέληση που αναζητά την εκπλήρωσή της, η κινητήριος δ ναµη για να επιδιώξουν οι ορµές την ικανοποίησή τους. Είναι επίσης και ο λ γος που οι ορµές µπορο ν να διαµεσολαβηθο ν κοινωνικά: γιατί, οι επιθυµίες µπορο ν τ σο να δηµιουργηθο ν σο και να επηρεαστο ν απ το κοινωνικ περιβάλλον. Σ µφωνα µε ένα νε τερο ερµηνευτή του Freud, τον Anthony Elliott, η επιθυµία εγείρεται πάντα σε σχέση µε κάποιον Άλλο, προϋποθέτει την παρξη των άλλων. Ενώ αρχικά ξεκινά απ µια βιολογική ανάγκη, την ξεπερνά και υπάρχει αυτ νοµα ως επιθυµία, επιθυµία για ευχαρίστηση. Χαρακτηριστικ είναι εδώ το παράδειγµα του θηλασµο, που αποτελεί µια απ τις πρώτες στιγµές της ζωής εν ς βρέφους, και µια απ τις πρώτες του ικανοποιήσεις επίσης. Ενώ αρχικά ο θηλασµ ς είναι επιθυµητ ς γιατί ικανοποιεί τη βιολογική ανάγκη και το συναίσθηµα της πείνας, στη συνέχεια γίνεται επιθυµητ ς καθαυτ ς, ανεξάρτητα απ την πείνα, γιατί δηµιουργεί ευχάριστα συναισθήµατα στο βρέφος (αγκαλιά, αγάπη, ζεστασιά κλπ.). Αυτή η αναζήτηση της απ λαυσης ανεξάρτητα απ την τροφή ονοµάζεται σεξουαλική (σεξουαλική επιθυµία). Η σεξουαλικ τητα λοιπ ν γεννιέται καθώς µια νέα σχέση δηµιουργείται µε τον Άλλο, µια σχέση λιµπιντική (δηλαδή, που περιέχει τις σεξουαλικές ορµές). Έτσι καθώς η αναζήτηση/απαίτηση αυτονοµείται απ την ανάγκη γεννιέται και η ασυνείδητη επιθυµία (Elliott 1999: 119) 11. Επίσης, η επιθυµία ξεπερνά και τα ίδια τα αντικείµενα που την ικανοποιο ν γιατί, ως θεµελιακή δ ναµη για την έκφραση των ορµών, είναι αστείρευτη και αδιάκοπη. Είναι, τέλος, ιδιαίτερα ενδιαφέρον τι δεν απευθ νεται απαραιτήτως σε ένα άλλο αντικείµενο, αλλά και σε µια άλλη 10. Αυτ αναφέρεται στα κείµενα της κοινωνικής ψυχολογίας ως εσωτερική ανάγκη για επικοινωνία (Cooley 1902). 11. Αυτή είναι και η µεγάλη συνεισφορά του Lacan στην ψυχανάλυση, σ µφωνα µε τον Elliott: η επεξεργασία της έννοιας της επιθυµίας και η σχέση της µε τον Άλλο, ο οποίος µάλιστα επισή- µανε τη σηµασία της γλώσσας, στο βαθµ που αυτή εκφράζει την επιθυµία. [ 33 ] 3 Eθνική Tαυτ τητα στην Eποχή της Παγκοσµιοποίησης

7 επιθυµία πως η επιθυµία να είµαι επιθυµητ ς, επιθυµία για αναγνώριση, αγάπη κ.ο.κ. (Szpilka 1999: 1176). Μια δυσκολία σον αφορά τις ορµές είναι τι είναι συχνά δ σκολο να τις διακρίνουµε ή να τις αναγνωρίσουµε γιατί υπ κεινται σε σηµαντικές µεταστροφές (vicissitudes). Οι µεταστροφές αυτές είναι οι εξής: αντιστροφή στο αντίθετ τους, επαναστροφή προς το ίδιο το άτοµο, απώθηση, και µετουσίωση. Η αντιστροφή µιας ορµής στο αντίθετ της (reversal into the opposite) είναι µια διεργασία κατά την οποία ο στ χος, η έκφραση ή η ενέργεια µιας ορµής µεταστρέφεται στο αντίθετ της. Η αντιστροφή µπορεί να είναι, για παράδειγµα, µια αλλαγή απ την ενεργητικ τητα στην παθητικ τητα (π.χ. σαδισµ ς και µαζοχισµ ς) ή µια αλλαγή στο περιεχ µεν της (π.χ. αγάπη και µίσος). Άµεσα συνδεδεµένη µε αυτή τη διεργασία είναι η επαναστροφή (turning around the subjects own self), κατά την οποία η ορµή υποκαθιστά ένα αντικείµενο µε το ίδιο το άτοµο. Εδώ, περιγραφικά µπορο µε να πο µε τι υπάρχει αλλαγή αντικειµένου, συγκεκριµένη µάλιστα αφο η ορµή στρέφεται στο ίδιο το άτοµο, χωρίς να συντελείται παράλληλα άλλη µεταβολή της, αλλά, πως µας πληροφορο ν οι Laplanche και Pontalis (1973), µπορεί αυτή η διεργασία να επακολουθήσει της αντιστροφής της ορµής στο αντίθετ της ή να συµβεί σε κάποιο ενδιάµεσο στάδιο αυτής πάντως, η σχέση τους είναι στενή, πως υποδηλώνει και το παράδειγµα του σαδισµο -µαζοχισµο. Η απώθηση (repression) 12 είναι µια πολ σηµαντική λειτουργία του ψυχισµο µέσω της οποίας «επιχειρεί να απωθήσει ή να περιορίσει στο ασυνείδητο αναπαραστάσεις (σκέψεις, εικ νες, αναµνήσεις) που συνδέονται µε την ορµή. Προκ πτει ταν η ικανοποίηση µιας ορµής που µπορεί η ίδια να δηµιουργήσει ευχαρίστηση εµπεριέχει το ρίσκο να προκαλέσει δυσαρέσκεια εξαιτίας άλλων απαιτήσεων» (Laplanche & Pontalis 1973: 390), απαιτήσεις που µπορεί να είναι εσωτερικές (ψυχικές) ή εξωτερικές (κοινωνικές). Συνεπώς, η απώθηση είναι ένας αµυντικ ς µηχανισµ ς που αρνείται σε ορισµένες ψυχικές αναπαραστάσεις των ορµών πρ σβαση στο συνειδητ. Να τονιστεί σε αυτ το σηµείο το γεγον ς τι η απώθηση µιας ορµής πραγµατοποιείται µέσω της απώθησης των ψυχικών αναπαραστάσεών της (συναισθήµατα, εικ νες, νειρα κλπ.) καθώς µ νο µέσα απ αυτές µπορο ν οι ορµές να φτάσουν στο συνειδητ και χι αφ εαυτές ( πως για παράδειγµα και το ένστικτο για τροφή εκδηλώνεται µε το αίσθηµα της πείνας). Επίσης, ταν µια ορµή απωθείται, η αναπαράσταση µε την οποία εκδηλώθηκε παραµένει συνήθως καθηλωµένη στην εν λ γω ορµή αυτή 12. Ο αγγλικ ς ρος repression έχει δ ο σηµασίες: καταπίεση και απώθηση. Στην ψυχανάλυση χρησιµοποιείται µε τη δε τερη σηµασία του αν και, προφανώς, υποδηλώνεται η παρξη µιας µορφής καταπίεσης στη διαδικασία της απώθησης (καταπίεση των ορµών π.χ.). [ 34 ]

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος Εισαγωγή Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει

περίπτωση θέτει εµπ δια στο Λ γο και στην προσέγγιση των θετικών και των αρνητικών φαινοµένων κάθε περίπτωσης. Ο τρίτος κίνδυνος που ανακ πτει KEΦAΛAIO 7 νωστίζονται λοι. Αυτ εντείνει τη σ γχυση σχετικά µε την παγκοσµιοποίηση και αποκρ πτει και τις διαφορές αυτών των οµάδων. ε τερον, αυτές οι οργανώσεις και τα κινήµατα διατρέχουν τον κίνδυνο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ ΕΠΟ41 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 3000 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη»

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Τέσσα Χατζηγιάννη Στο κλινικό παράδειγµα που παραθέτει στην εισήγησή του ο Σ. Μητροσύλης, έχει µεσολαβήσει αλλαγή του αναλυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης Ηεπιστήµη της ψυχολογίας καιοι µεγάλες θεωρητικές σχολές ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc PhD Ψυχολογία Είναι η επιστήµη που µελετά τη συµπεριφορά και τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Διάλογοι Σελίδα.1

Διάλογοι Σελίδα.1 Διάλογοι 2012-2013 Σελίδα.1 Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο Η ουσία της έννοιας Νοημοσύνη Ζούμε σε έναν κόσμο όπου τα πράγματα τα ρυθμίζουν οι Αρχές και όχι οι επιθυμίες και οι στόχοι μας. Τα γεγονότα με σταθερότητα

Διαβάστε περισσότερα

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε

α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε Ἦχος Νη α κα ρι ι ο ος α α νηρ ος ου ουκ ε πο ρε ε ευ θη εν βου λη η η α α σε ε ε βων και εν ο δω ω α α µαρ τω λω ων ουουκ ε ε ε στη η και ε πι κα α θε ε ε ε δρα α λοι οι µων ου ουκ ε ε κα θι ι σε ε ε

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Έννοια της διάταξης ΟΡΙΣΜΟΣ α > β α β > 0.»

«Έννοια της διάταξης ΟΡΙΣΜΟΣ α > β α β > 0.» 1 Η σχέση της διάταξης στο IR ρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος πρώην Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ03 e-mail@p-theodoropoulos.gr Η εργασία αυτή αποτελείται από δύο µέρη. Στο πρώτο µέρος ορίζεται η έννοια των θετικών

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΑΝΔΡΟΓΥΝΟ: Η ΘΕΣΗ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Το ερωτικό παιχνίδι του άντρα και της γυναίκας είναι μια μικρή εκδήλωση του παιχνιδιού όλης της ζωής. Το ζευγάρι γνωρίζει και ζει τους κραδασμούς που το διαπερνούν, συμμετέχοντας έτσι στις δονήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχ μενα. αναστοχασμ ς!... 45 Το τέταρτο μυστικ της επιτυχίας: Παρουσιάστε τις έννοιες με απλ τρ πο 53

Περιεχ μενα. αναστοχασμ ς!... 45 Το τέταρτο μυστικ της επιτυχίας: Παρουσιάστε τις έννοιες με απλ τρ πο 53 Περιεχ μενα Ευχαριστίες....................................................... 5 Πρ λογος......................................................... 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Θεωρητικ υπ βαθρο KEΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 (ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ) Να σημειώσετε με Σ (σωστό) ή Λ (λάθος) στο τέλος των προτάσεων: 1. Η ύπαρξη των παραγόντων «υγιεινής» ή «διατήρησης» (κατά τον Herzberg) δημιουργεί ευχαρίστηση

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 12: Συναισθήματα Θεματική Ενότητα 12 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις διαστάσεις των συναισθημάτων, στο μηχανισμό λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5. IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC

IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5. IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5 IBM InfoSphere MDM Web Reports Οδηγ ς χρήσης IBM GC43-2915-02 IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 5 IBM InfoSphere MDM Web Reports

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Όσοι αμφισβητούν τη χρησιμότητα της θρησκείας και συνολικά την αξιοπιστία της, συνήθως αυτοί παρκάρουν στην απέναντι πλευρά που βρίσκεται η Επιστήμη. Συνήθως, εκτιμούν χρήσιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη).

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ (αποσπάσματα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «η τέχνη της αγάπης», Εκδόσεις Μπουκουμάνη). 1. Σ ένα πολιτισμό όπου επικρατεί το εμπορικό πνεύμα και η

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος

Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ. Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τίτλος Μαθήματος: ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Ι Ενότητα: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ & ΤΗΣ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ Διδάσκων : Επίκουρος Καθηγητής Στάθης Παπασταθόπουλος Τμήμα: Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ

ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΑΝΥΠΑΡΞΙΑ Την έρευνα για τη φύση του την αρχίζει ο άνθρωπος θέτοντας στον εαυτό του την ερώτηση: «Ποιός είμαι; Τι είμαι;» Στην πορεία της αναζήτησης για την απάντηση, η ερώτηση διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Συναισθήματα Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και

KEΦAΛAIO 6. υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος του Ψυχρο. τι υπάρχει µια αυξαν µενη αλληλεξάρτηση των κρατών µεταξ τους και fiïâìô Tο ζήτηµα του πολέµου είναι ένα θέµα που η επιχειρηµατολογία τι η κυριαρχία του κράτους είναι περιορισµένη στην εποχή της παγκοσµιοποίησης υποστηρίζεται απ την πλειον τητα των µελετητών. Το τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY του που κρίνουµε ως περισσ τερο σχετικά µε αυτ το αντικείµενο, χωρίς να υπονοο µε τι δεν υπάρχουν άλλα που να είναι σηµαντικά γενικ τερα. Στην εν τητα που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Χριστίνα Μιχαλοπούλου Σχολιασµός του κειµένου του Φώτη Μπόµπου "Διασικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική διεργασία" Όταν πρωτοάκουσα την

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης

IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ ς χρήσης SC43-1971-00 IBM InfoSphere Master Data Management Εκδοχή 11 Έκδοση 4 IBM InfoSphere MDM Inspector Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Διευθυντής:, Καθηγητής Ψυχιατρικής Α εξάμηνο 10.2016-2.2017 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ (2 2ωρα) ΜΑΘΗΜΑ 1 (14

Διαβάστε περισσότερα

Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1

Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1 Δράση και Διακεκριμένη Επίδοση Σελίδα.1 (Επιφυλλίδα - Οπισθόφυλλο) Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ. Η δράση που έχει σχέση με τη διακεκριμένη επίδοση, την προοπτική και την αειφορία προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Μετατροπή από μία μορφή δομής επανάληψης σε μία άλλη.

4.4 Μετατροπή από μία μορφή δομής επανάληψης σε μία άλλη. 4.4 Μετατροπή από μία μορφή δομής επανάληψης σε μία άλλη. Η μετατροπή μιας εντολής επανάληψης σε μία άλλη ή στις άλλες δύο εντολές επανάληψης, αποτελεί ένα θέμα που αρκετές φορές έχει εξεταστεί σε πανελλαδικό

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική θέση στο νέο ιαθεµατικ Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.), που έχει εκπονηθεί απ το Παιδαγωγικ Ινστιτο το.

Διαβάστε περισσότερα

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ ΚΕΦΆΛΑΙΟ EKTO ΣKOΠOI THΣ AΓΩΓHΣ 6.1. H προβληµατική ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ τι δηλώθηκε καθαρά τι πρ κειται για ενέργεια προς κάποιο σκοπ, έχει ένα πρ γραµµα που προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Δεκεμβρίου ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS Το ΑIDS προκαλείται από τον ιό HIV. O ιός σταδιακά καταστρέφει το σύστημα άμυνας του οργανισμού (ανοσοποιητικό σύστημα) καθιστώντας τον ανίκανο να καταπολεμήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας

ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 4: Ιατρική ηθική. Παρούσης Μιχαήλ. Τμήμα Φιλοσοφίας ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 4: Ιατρική ηθική Παρούσης Μιχαήλ Τμήμα Φιλοσοφίας 1 Σκοποί ενότητας 1.Υποβοηθούμενη αυτοκτονία 2. Ευθανασία 3.Αρχή της αυτονομίας 4. Αρχή του αληθούς συμφέροντος 5.Αρχή της ιερότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις.

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. ΘΕΜΑΤΑ Α. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειµένου χωρίς δικά σας σχόλια σε λέξεις. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 1 IOYNIOY 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΚΕΙΜΕΝΟ: Πολύς λόγος έχει

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25

Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου :25 Ημερομηνία 14/2/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://now24.gr/ Κυριάκος Κουζούμης http://now24.gr/o-singrafeas-giorgos-papadopoulos-milai-sto-now24/ Ο συγγραφέας Γιώργος Παπαδόπουλος μιλάει στο NOW24 Κυριακή,

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο τρίτο και τελευταίο µέρος αυτο του βιβλίου θα εξετάσουµε την εθνική τα τιση και τις προοπτικές της στο σ γχρονο κ σµο, και ειδικ τερα στις

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16 Διάλεξη 13: Στοιχειώδη σωμάτια Φυσική στοιχειωδών σωματίων Η φυσική στοιχειωδών σωματιδίων είναι ο τομέας της φυσικής ο οποίος προσπαθεί να απαντήσει στο βασικότατο ερώτημα: Ποια είναι τα στοιχειώδη δομικά

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας»

Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ. του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Η ΕΝΔΥΝΑΜΩΜΕΝΗ ΨΥΧΗ του Ρατζίντερ Σινγκ Απόσπασμα από το βιβλίο: «Διαλογισμός για την Ενδυνάμωση της Ψυχής σας» Μέσα μας υπάρχουν περισσότερα πλούτη απ ό,τι μπορούμε ποτέ να συσσωρεύσουμε σ αυτή τη Γη.

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη

Βετεράνοι αθλητές. Απόδοση & Ηλικία. Βασικά στοιχεία. Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Αθλητισμός Επιδόσεων στη 2η και 3η Ηλικία. Γενικευμένη θεωρία για τη Διατήρηση η της αθλητικής απόδοσης 710: 8 η Διάλεξη Μιχαλοπούλου Μαρία Ph.D. Περιεχόμενο της διάλεξης αυτής αποτελούν: Αγωνιστικός αθλητισμός

Διαβάστε περισσότερα

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π.

«STORI» Stages of Recovery Instrument. Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π. «STORI» Stages of Recovery Instrument Andresen, R., Caputi, P., & Oades, L., 2006 (μτφ. Ζήνδρος Ι., Μήλιου Α. & Παπανικολοπούλου Π., 2012) Το ερωτηματολόγιο που ακολουθεί διερευνά το πώς αισθάνεστε για

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οδηγητική Συμβουλευτική. Γωγώ Κουμουνδούρου, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, MSc, Phd

Εισαγωγή στην Οδηγητική Συμβουλευτική. Γωγώ Κουμουνδούρου, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, MSc, Phd Εισαγωγή στην Οδηγητική Συμβουλευτική Γωγώ Κουμουνδούρου, Σύμβουλος Σταδιοδρομίας, MSc, Phd gkoumoun@ppp.uoa.gr Ατομική Ψυχολογία (Alfred Adler) Page 2 (Διαδικασία) (ΣΤΟΧΟΙ) Ενόραση Συνδιαλεκτική (Berne)

Διαβάστε περισσότερα

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο

ο Θε ος η η µων κα τα φυ γη η και δυ υ υ να α α α µις βο η θο ος ε εν θλι ψε ε ε σι ταις ευ ρου ου ου ου ου σαις η η µα α α ας σφο ο ο ο Ἐκλογή ἀργοσύντοµος εἰς τὴν Ἁγίν Κυρικήν, κὶ εἰς ἑτέρς Γυνίκς Μάρτυρς. Μέλος Ἰωάννου Ἀ. Νέγρη. Ἦχος Νη ε Κ ι δυ υ υ υ ν µι ις Α λ λη λου ου ου ι ι ι ι ο Θε ος η η µων κ τ φυ γη η κι δυ υ υ ν µις βο η θο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ

ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ ΤΕΙ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΧΡΗΜΕ ΑΡΧΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΘΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜ. 2012 ΥΠΟΚΙΝΗΣΗ - ΚΙΝΗΤΡΑ Υποκίνηση Τί είναι αυτό που καθοδηγεί ή τροποποιεί τη συμπεριφορά μας; Γιατί αυξάνουμε την προσπάθειά μας για να επιτύχουμε;

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Καλές Σχέσεις 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι και γιατί χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΕΡΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ

ΤΟ ΙΕΡΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ Αν θέλαμε να ορίσουμε τι είναι το ρεύμα της ζωής, θα μπορούσαμε να το συνδέσουμε με πολλά πράγματα. Να το αναγνωρίσουμε στην άγνωστη δύναμη που κινεί τους γαλαξίες και τα ηλιακά συστήματα. Να το προσδιορίσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η ομαδικο-αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οβασικ ς σκοπ ς το του του βιβλίου είναι να προσδιορί-σει τις κατεξοχήν ανθρώπινες πλευρές της συμπεριφοράς και να διατυπώσει υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Συµπεριφορά αποτέλεσµα της συνεχούς αλληλεπίδρασης µεταξύ: α-µεταβλητών: εξωτερικό παρατηρίσιµο περιβάλλον β-µεταβλητών: γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 7 Προσωπικότητα Η ενότητα και ακεραιότητα του ατόμου, το σύνολο των διακριτικών του χαρακτηριστικών και της ιδιοτυπίας της συμπεριφοράς του (Allport,

Διαβάστε περισσότερα

«Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση

«Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση «Μύθοι» και αλήθειες(;) του γάμου: κοινωνιοψυχολογική προσέγγιση Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Στο συμπόσιο «Στενές διαπροσωπικές σχέσεις», συνέδριο «Ψυχολογία και Κοινωνία»,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ

ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΘΙΚΗ. ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ ΣΕ ΛΙΓΕΣ ΣΕΛΙΔΕΣ ΤΙΣ ΘΕΜΕΛΙΑΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ > ΣΤΟ ΘΕΜΕΛΙΩΔΕΣ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ: 1) Η σκέψη γίνεται εμπόδιο στη γνώση και αντιστρόφως, η γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα