κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν"

Transcript

1 κής θεωρίας και στις διάφορες σχολές, δηλαδή στις ιδιαιτερ τητες που ανέπτυξαν στη συνέχεια (π.χ. στους Ορθ δοξους, Λακανικο ς κλπ.). Αυτ γιατί οι κυρι τερες σχολές ανέπτυξαν στην ουσία τη φροϋδική θεωρία, διατηρώντας τις θεµελιακές της παραδοχές, και προέβησαν σε διάφορες επιµέρους ερµηνείες που την εµπλουτίζουν χωρίς να την αµφισβητο ν. Αυτ δεν σηµαίνει τι δεν θα γίνει αναφορά σε ορισµένους αναλυτές και στην συγκεκριµένη συνεισφορά τους που κρίνεται απαραίτητο, αλλά τι δεν θα γίνει εκτενής αναφορά σε κάποια απ αυτές τις µετεξελίξεις. Έτσι, για παράδειγµα, ενώ οι θεωρητικοί της ψυχανάλυσης που έχουν ασχοληθεί µε παρεµφερή µε αυτή τη µελέτη ζητήµατα ( πως ο εθνικισµ ς, ο ρατσισµ ς κ.ά.) τοποθετο νται στην παράδοση που δη- µιο ργησε ο Lacan (π.χ. Zizek, Kristeva, Λίποβατς), δεν κρίθηκε απαραίτητη η ιδιαίτερη αναφορά στη Λακανική προσέγγιση, πέραν των αναφορών σε συγκεκριµένους θεωρητικο ς. Η παρουσίαση αυτή θα ξεκινήσει µε τις κεντρικές ψυχαναλυτικές έννοιες ώστε να έρθουµε σε επαφή µε τη σχετική ορολογία. πως είναι φυσικ, δε θα εξαντλήσουµε λα τα σηµαντικά στοιχεία και έννοιες κάτι τέτοιο θα απαιτο σε περισσ τερο απ ένα κεφάλαιο, περισσ τερο και απ ένα βιβλίο ίσως. Θα γίνει αναφορά µ νο σε αυτές που είναι ουσιώδεις και απαραίτητες για µια αρχική και βασική καταν ηση της ψυχαναλυτικής θεωρίας και, επίσης, για την καταν ηση της τα τισης, που αποτελεί το αντικείµενο ανάλυσής µας. Κάποιες λοιπ ν απ αυτές τις έννοιες θα εξεταστο ν ανεξάρτητα στην αρχή, ενώ κάποιες άλλες θα ερµηνευτο ν σε συνάρτηση µε την τα τιση, την οποία θα αναλ σουµε εκτενώς στη συνέχεια αυτο του κεφαλαίου. µ π Oπ æàã À Ηβασικ τερη έννοια στην ψυχανάλυση είναι αυτή του ασυνειδήτου. Το ασυνείδητο είναι η πιο σηµαντική και καινοτ µος ανακάλυψη του Freud ανακάλυψη µε την έννοια της πρώτης συστηµατικής επεξεργασίας και παρουσίασής του ως µιας σ λληψης αναλυτικής, και χι απλά ως µια γενικ λογη αναφορά ή υποθετική σκέψη πως αναφερ ταν ήδη σε φιλοσοφικά, κυρίως, κείµενα. Απ ιεραρχική σκοπιά, συνεπώς, θα έπρεπε να είναι ο πρώτος ψυχαναλυτικ ς ρος που θα εξηγήσουµε εδώ. Παρ λα αυτά, είναι ιδιαίτερα πολ πλοκο ν αναφερθο µε στο ασυνείδητο χωρίς να έχουµε µια εικ να των ορµών 1, δι τι 1. Η γερµανική λέξη που µεταφράστηκε στα αγγλικά ως instinct είναι η λέξη Trieb, που ση- µαίνει ορµή (drive). Αντιθέτως, η λέξη Instinkt ( instinct στα αγγλικά) χρησιµοποιείται απ τον Freud µ νο σε σχέση µε τα ζώα:... the instincts of animals, στο Moses and Monotheism, 1939: 346 [ 28 ]

2 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ η ίδια η επίγνωση της παρξής του δηµιουργήθηκε µέσα απ τις ορµές εν µέρει 2. Έτσι, για την ευκολ τερη καταν ησή του, ας ξεκινήσουµε µε τις ορµές. Οι ορµές είναι οι «αντιπρ σωποι/εκφραστές λων των εσωτερικών δυνά- µεων που προέρχονται απ το σώµα και διαχέονται στο µηχανισµ της διαν ησης» (Freud, 1920: 306) 3 ή, µε άλλα λ για, µια απαίτηση των εσωτερικών δυνάµεων στη σκέψη και το πνε µα. Η ουσία των ορµών είναι η πίεση (pressure) που ασκο ν για την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους, η ποσ τητα ενέργειας που εξωτερικε ουν: στην πραγµατικ τητα, οι ορµές είναι οι ίδιες οι εσωτερικές δυνάµεις που αναζητο ν διέξοδο στη διαν ηση, η δι-έξοδος των οποίων γίνεται µέσω ψυχικών αντιπροσώπων /αναπαραστάσεων (Freud 1915b). Η χρήση του ρου, πως τον εισήγαγε ο Freud, δεν υπονοεί σχέση µε το λεγ µενο ζωικ ένστικτο. Πρ κειται για ψυχικο ς αντιπροσώπους που εδράζονται στον ίδιο τον οργανισµ και, συνεπώς, βρίσκονται στα σ νορα µεταξ του πνευµατικο και του σωµατικο : φέρνουν στη ν ηση τα µην µατα που στέλνει ο ανθρώπινος οργανισµ ς. Ο σκοπ ς των ορµών είναι η ευχαρίστηση: αναζητο ν την ευχαρίστηση, δηλαδή την ικανοποίηση του ερεθίσµατος που τις θέτει σε κινητοποίηση και τις κάνει να στέλνουν διάφορα µην µατα στο µηχανισµ της (δείτε επίσης την υποσηµείωση 1 στο ίδιο, σ. 346). Η λανθασµένη απ δοση στα αγγλικά απ την Standard Edition επισηµάνθηκε αργ τερα αλλά διατηρήθηκε για στιλιστικο ς λ γους, καθώς ο ρος ένστικτο είχε ήδη καθιερωθεί. Αξίζει να αναφέρουµε εδώ την υποσηµείωση της επιµέλειας έκδοσης απ το New Introductory Lectures on Psychoanalysis των εκδ σεων Penguin σχετικά µε τη λέξη Trieb : Κυριολεκτικά ορµή [ drive ]. Η γερµανική λέξη µεταφράζεται συχνά έτσι, αλλά χάριν του στιλ και της γραµµατικής, και για να αποφευχθεί η αναχρονιστική παρερµηνεία (anachronistic misrepresentation) των ιδεών του Freud, η λέξη ένστικτο [ instinct ] χρησιµοποιείται σε λη τη Standard Edition (1933β: 129, υποσηµείωση 1). µως, αυτ το λάθος στη µετάφραση δεν είναι ασήµαντο, γιατί οι δ ο λέξεις υποδηλώνουν κάτι διαφορετικ. Η ορµή αναφέρεται σε µια παρ ρµηση, µια αυθ ρµητη ώθηση ή λαχτάρα για κάτι. Το ένστικτο, απ την άλλη, είναι θε- µελιωδώς βιολογικ, άρα και αναπ φευκτο, και δεν µπορεί να γίνει αντικείµενο διανοητικής επεξεργασίας (π.χ. το ένστικτο της επιβίωσης που επιτάσσει τη διατροφή). Τα ένστικτα δεν µπορο ν να γίνουν αντικείµενο κοινωνικής διαµεσολάβησης, κάτι που αντιθέτως χαρακτηρίζει τις ορµές και αποτελεί ουσιαστικ παράγοντα στη µετουσίωσή τους (διαδικασία που θα δο µε στη συνέχεια). Λ γω της σηµαντικ τητας της διαφοράς τους, θα κρατήσουµε την ορθή µετάφραση του ρου γενικά ως ορµής, εκτ ς απ παραθέµατα και αναφορές σε συγγραφείς που αναφέρονται στο ένστικτο, ή ταν η έννοια που θέλουµε να περιγράψουµε είναι πράγµατι αυτή του ενστίκτου (π.χ. στα ζωικά ένστικτα). Ο ρος εµφανίζεται στην ελληνική µετάφραση του Language of Psychoanalysis των Laplanche & Pontalis (1973) ως εν ρµηση (Εκδ σεις Κέδρος, 1986). 2. Εν µέρει, γιατί το ασυνείδητο το προσεγγίζουµε και µέσα απ τα νειρα και την ανάλυσή τους. 3. «Τhe representatives of all the forces originating in the interior of the body and transmitted to the mental apparatus». [ 29 ]

3 διαν ησης. Για την ακρίβεια, οι ορµές υπηρετο ν την αρχή της ευχαρίστησης 4, δηλαδή αναζητο ν την ευχαρίστηση/ικανοποίησή τους σε κάθε περίπτωση, ακ µα και ταν αυτ δεν είναι άµεσα ορατ ( ταν δηλαδή ενδιάµεσοι τρ ποι ικανοποίησης µιας ορµής δηµιουργο ν την εντ πωση τι εξυπηρετο ν κάποιο άλλο σκοπ ). Τα αντικείµενα των ορµών είναι συνήθως έµψυχα ή άψυχα (πράγµατα ή άνθρωποι), αλλά ακ µη και δραστηρι τητες, ιδέες, σηµεία του σώµατος κλπ., µέσω των οποίων οι ορµές µπορο ν να ικανοποιήσουν το σκοπ τους, το σκοπ της ευχαρίστησης. Τα αντικείµενα των ορµών είναι στην ουσία τα µέσα επίτευξης του σκοπο τους. Η πράξη της επιλογής εν ς ανθρώπου, πράγµατος κλπ. ως αντικειµένου των ορµών, ως αντικείµενο αγάπης (love-object) σ µφωνα µε τη φροϋδική ορολογία, ονοµάζεται επιλογή αντικειµένου (object-choice) ή κάθεξης (object-cathexis) 5. Σε ορισµένες δε περιπτώσεις παρατηρείται µια ιδιαίτερα στενή σχέση, προσκ λληση θα λέγαµε εν ς ατ µου στο αντικείµενο αγάπης: ταν αυτ συµβαίνει, το αντικείµενο µετατρέπεται περισσ τερο σε αυτοσκοπ παρά σε µέσο επίτευξης εν ς σκοπο. Αυτές οι περιπτώσεις είναι παθολογικές, και περιγράφονται µε τον ρο καθήλωση (fixation: αλλιώς προσκ λληση ή προσήλωση), που περιγράφει την εµµονή µε ένα αντικείµενο. Ο Freud στα γραπτά της ωριµ τητάς του ταξιν µησε τις ορµές σε δ ο µεγάλες κατηγορίες: στις ορµές της ζωής και στις ορµές της επιθετικ τητας 6.Ας ξεκινήσουµε µε τις τελευταίες. Οι ορµές της επιθετικ τητας, ή της καταστροφής, έχουν ως σκοπ την καταστροφή, την ταπείνωση, ή ακ µη και το θάνατο. ταν κατευθ νονται προς τα έξω, τον εξωτερικ κ σµο, επιζητο ν να καταστρέψουν οτιδήποτε περιβάλλει το άτοµο, και εκδηλώνονται µε επιθετικ τητα και εχθρ τητα προς τους άλλους. ταν κατευθ νονται προς τα µέσα, προς τον 4. Θα αναφερθο µε στην αρχή της ευχαρίστησης λίγο παρακάτω, σε αυτ το κεφάλαιο. 5. Η έννοια της κάθεξης αναφέρεται στο γεγον ς τι µια ποσ τητα ψυχικής ενέργειας έχει επενδυθεί σε ένα αντικείµενο. Να διευκρινιστεί εδώ τι πρ κειται για µια οικονοµική έννοια: η οικονοµική διάσταση στη φροϋδική θεωρία αναφέρεται στην υπ θεση τι οι ψυχικές διεργασίες και διαδικασίες εµπεριέχουν τη µετάδοση και κυκλοφορία µετρήσιµης ποσ τητας ενέργειας, δηλαδή ενέργειας που µπορεί να αυξηθεί ή να µειωθεί. Στην κάθεξη µιλάµε συχνά για αυξηµένη ποσ τητα ενέργειας που έχει επενδυθεί σε ένα αντικείµενο. είτε επίσης στο Laplanche & Pontalis, 1973: και Αναφέροµαι εδώ στη µεταγενέστερη ταξιν µηση που έκανε στο New Introductory Lectures of Psychoanalysis (1933β). Νωρίτερα, στο Beyond the Pleasure Principle (1920), την ίδια κατηγοριοποίηση ανέφερε και ως Έρως και Θάνατος. Στα νε τερα έργα του, και συγκεκριµένα στο Instincts and their Vicissitudes (1915) ανέφερε µ νο τις ορµές του εγώ, ή ορµές της αυτοσυντήρησης, και τις ορµές της σεξουαλικ τητας (1915: 121). Αυτές οι δ ο οµάδες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά εντάχθηκαν το 1920 στην ευρ τερη κατηγορία του Έρωτα/ζωής. [ 30 ]

4 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ ίδιο τον εαυτ, εκδηλώνονται ως τάση αυτοκαταστροφής. Στην αλληλογραφία του µε τον Einstein (στο Why War? 1933), ο Freud τοποθέτησε τις ορµές αυτές στην καρδιά της πεσιµιστικής του άποψης για ένα µέλλον χωρίς πολέµους και συγκρο σεις, καθώς πίστευε τι είναι αδ νατο να απαλλαχτο ν οι άνθρωποι απ τις επιθετικές ορµές τους. Παρ λα αυτά, επισήµανε τι θα µπορο σε η επιθετικ τητα να εκτραπεί, να διοχετευτεί δηλαδή σε στ χους που θα είναι λιγ τερο επιζήµιοι για την κοινωνία, µέσω της επιστήµης και του πολιτισµο, και έτσι να αποφευχθο ν οι π λεµοι (η διαδικασία εκτροπής λέγεται µετουσίωση) 7. Οι ορµές της ζωής είναι αυτές που κάνουν τους ανθρώπους να ζουν µαζί και να δηµιουργο ν εν τητες και συλλογικές οντ τητες. Αυτές χωρίζονται στις ορµές του εγώ ή της αυτοσυντήρησης, και στις ορµές της σεξουαλικ τητας. Οι ορµές της αυτοσυντήρησης έχουν άµεση σχέση µε τις σωµατικές λειτουργίες που είναι απαραίτητες για τη ζωή του ανθρώπου ( πως η πείνα κλπ.). Επίσης, µως, είναι υπε θυνες και για τη δηµιουργία συναισθηµατικών και κοινωνικών 7. Έχει ενδιαφέρον να επισηµάνουµε το εξής. πως αναφέρθηκε, οι ορµές αυτές µπορεί να επιδιώξουν ακ µη και το θάνατο, και γι αυτ έχουν ονοµαστεί και ορµές του θανάτου. Οι ορµές του θανάτου είναι αυτές που «επιδιώκουν να οδηγήσουν τον άνθρωπο να καταστρέψει και να µειώσει τη ζωή στην αρχική της κατάσταση της αν ργανης ζωής» (Freud 1933: 357). Οι ορµές αυτές συνδέονται µε την καταπιεστική παρ ρµηση για επανάληψη (compulsion to repeat), η οποία συνδέεται µε τη συντηρητική φ ση των ορµών και χαρακτηρίζει το ασυνείδητο γενικά. Η παρ ρ- µηση για επανάληψη περιγράφει την εσωτερική πίεση που ασκείται ώστε να επιστρέψει ο ψυχισµ ς σε προγενέστερη κατάσταση απ αυτή που είναι. Αυτ σηµαίνει είτε να επαναλάβει στο παρ ν µια παλαι τερη ψυχολογική εµπειρία, χωρίς συνειδητή γνώση της αρχικής, είτε να επιθυµεί την επιστροφή σε προγενέστερες καταστάσεις τις οποίες αναπολεί ως ιδεατές. Στο βαθµ, λοιπ ν, που πριν απ τη ζωή, τη γέννηση δηλαδή εν ς ατ µου, υπάρχει η ανυπαρξία, η αν ργανη ζωή, η τάση επιστροφής στην προγενέστερη κατάσταση που περιγράφει η παρ ρµηση για επανάληψη σηµαίνει επιδίωξη του θανάτου. Στη δυάδα Έρως και Θάνατος, ο τελευταίος επιδιώκει να ακυρώσει, να καταστρέψει τη δηµιουργία δεσµών και εν τητας που επιδιώκουν οι ορµές του Έρωτα, της ζωής (Laplanche & Pοntalis 1973: 103). Οι ορµές του θανάτου πρωτοαναφέρθηκαν το 1920, στο Beyond the Pleasure Principle, και η επιθετικ τητα θεωρείται η εξωτερικευµένη τους έκφραση µάλιστα, οι Laplanche και Pοntalis αναφέρουν την επιθετικ τητα ως το κοµµάτι εκείνο των ορµών του θανάτου που κατευθ νεται προς τον εξωτερικ κ σµο. Πάντως, ενώ οι ορµές της επιθετικ τητας ή της καταστροφής αποτελο ν βασικ στοιχείο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, η αναφορά στις ορµές του θανάτου είναι ιδιαίτερα περιορισµένη. Χωρίς να έχει ρητά απορριφθεί, η ιδέα της εν ρµησης που επιδιώκει το θάνατο προκάλεσε την αντίδραση ακ µη και των ορθ δοξων υποστηρικτών του Freud, βασισµένη κυρίως σε ηθικές αντιρρήσεις, αλλά και επειδή ήταν ιδιαίτερα ακραία για να στηριχτεί χωρίς ισχυρή κλινική υποστήριξη. Μάλιστα, και ο ίδιος ο Freud δεν τις ανέπτυξε περισσ τερο, χωρίς ωστ σο να τις απορρίψει, και στο New Introductory Lectures to Psychoanalysis (1933β: 136) ακολο θησε την ευρέως αποδεκτή και στη συνέχεια ταξιν µηση, σε ορµές της ζωής, και σε ορµές της επιθετικ τητας (που κατευθ νονται και στον εξωτερικ και στον εσωτερικ κ σµο του ατ µου). [ 31 ]

5 δεσµών, στο βαθµ που αυτ είναι απαραίτητο για την αυτοσυντήρηση: επειδή τα ανθρώπινα ντα δεν έχουν τη βιολογική δυνατ τητα να είναι αυτ νοµα και αυτάρκη µε το που γεννιο νται, χρειάζονται απαραιτήτως ένα προστατευτικ περιβάλλον για τη ζωή τους µε βασικ στοιχείο την οικογένεια, ή απλά τη µητέρα. Ας µην ξεχνάµε τι το ανθρώπινο βρέφος είναι ίσως το µ νο απ τα θηλαστικά που γεννιέται τ σο πρ ωρα, και η επιβίωσή του εξαρτάται κυριολεκτικά απ την παρξη εν ς άλλου. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι καθοριστική για την παρξη κοινωνίας, αλλά δηµιουργεί και αντικρου µενα συναισθήµατα: η εξάρτηση απ κάποιον άλλο δηµιουργεί εκνευρισµ στο βρέφος, αλλά και τη συνειδητοποίηση τι η παρξή του προϋποθέτει και τους άλλους. Έτσι, οι ορ- µές της αυτοσυντήρησης είναι απ τη φ ση τους αρκετά εγωιστικές 8 (ορµές του εγώ), καθώς δηµιουργο ν και στηρίζουν τη συν παρξη και συµβίωση των ανθρώπων σε µια αναγκαι τητα. Αντιλαµβάνεται κανείς πως οι σωµατικές λειτουργίες υπαγορε ουν επιθυµίες που εκφράζονται στη συνέχεια ως ψυχολογικές ανάγκες, πως η ανάγκη για προστασία και το αίσθηµα της ασφάλειας, που δηµιουργο νται απ το σώµα αλλά στη συνέχεια αυτονοµο νται στο ψυχολογικ -διανοητικ επίπεδο αυτ ς είναι άλλωστε και ο ορισµ ς των ορµών. Οι σεξουαλικές ορµές επίσης σχετίζονται µε σωµατικά ερεθίσµατα και ανάγκες που αναζητο ν την ευχαρίστηση και έχουν ως σκοπ την ικανοποίηση του σώµατος (µε απώτερο σκοπ τη διαιώνιση του είδους). Αλλά δεν είναι µ νο αυτ : αναφέρονται σε οτιδήποτε µπορεί να συµπεριληφθεί στη λέξη αγάπη (ερωτικές σχέσεις, συναισθηµατικο ς δεσµο ς, φιλίες κλπ.). Πρ κειται για την ορµή της αγάπης, που έχει στον πυρήνα της τη σεξουαλική αγάπη, και αποτελεί κινητήριο δ ναµη κάθε οµαδοποίησης. Έτσι, στις ερωτικές σχέσεις των ζευγαριών οι ορµές της σεξουαλικ τητας έχουν έναν άµεσο σεξουαλικ στ χο µως, και στις οµάδες υπάρχει επίσης η σεξουαλικ τητα, αλλά η ορµή της διοχετε εται προς διαφορετικο ς στ χους, αφο ο αρχικ ς της αναστέλλεται: έτσι, η σχέση (ή οι λιµπιντικοί δεσµοί) 9 που αναπτ σσεται µεταξ των ατ µων διατηρεί την αρχική της ενέργεια/δ ναµη, που µως δηµιουργεί έναν οµαδικ δε- 8. Θα µπορο σαµε να υποθέσουµε τι εξαιτίας της ορµής της αυτοσυντήρησης η ορµή της επιθετικ τητας κατευθ νεται συχν τερα προς τον εξωτερικ κ σµο, και να το συνδέσουµε αυτ και µε την έντονη επιθετικ τητα που αναπτ σσουν τα άτοµα ταν βρίσκονται σε κίνδυνο, ταν αµ νονται, συσχετίζοντας έτσι την επιθετικ τητα των ατ µων και µε την ορµή της αυτοσυντήρησής τους. Ο Freud είχε αναρωτηθεί για τη σ νδεση των ορµών της αυτοσυντήρησης και του Θανάτου στο Beyond the Pleasure Principle (1920). 9. Λίµπιντο (libido) είναι το νοµα της ενέργειας που βρίσκεται πίσω απ τις ορµές και µε την οποία αυτές εκφράζονται, έρχονται στο προσκήνιο (Freud 1917γ: 355). Συνήθως συνδέεται µε τις σεξουαλικές ορµές. [ 32 ]

6 H ΨYXANAΛYTIKH ΘEΩPIA KAI H IA IKAΣIA THΣ TAYTIΣHΣ σµ αντί για µια ερωτική σχέση. Αυτ εκφράζεται ως ανάγκη επικοινωνίας 10, που προέρχεται απ τις ορµές της σεξουαλικ τητας. Αρχικά ο Freud χρησιµοποίησε τη λέξη σεξουαλικ ς µε τη συγκεκριµένη, καθοµιλουµένη της έννοια, αλλά αργ τερα της έδωσε µια «πολ ευρ τερη ερ- µηνεία που ισχ ει για κάθε ευχάριστο αίσθηµα που σχετίζεται µε τις σωµατικές λειτουργίες και, επίσης, µέσω της µετουσίωσης, µε συναισθήµατα πως η τρυφερ τητα, η ευχαρίστηση στην εργασία και η φιλία. Με άλλα λ για, χρησιµοποίησε τη λέξη για να αναφερθεί σε αυτ που µπορεί αρχικά να περιγραφεί ως επιθυµία» (Brown 1961: 20). Η επιθυµία είναι µια πολ σηµαντική έννοια, που βρίσκεται στο κέντρο κάθε ορµής: είναι η θέληση που αναζητά την εκπλήρωσή της, η κινητήριος δ ναµη για να επιδιώξουν οι ορµές την ικανοποίησή τους. Είναι επίσης και ο λ γος που οι ορµές µπορο ν να διαµεσολαβηθο ν κοινωνικά: γιατί, οι επιθυµίες µπορο ν τ σο να δηµιουργηθο ν σο και να επηρεαστο ν απ το κοινωνικ περιβάλλον. Σ µφωνα µε ένα νε τερο ερµηνευτή του Freud, τον Anthony Elliott, η επιθυµία εγείρεται πάντα σε σχέση µε κάποιον Άλλο, προϋποθέτει την παρξη των άλλων. Ενώ αρχικά ξεκινά απ µια βιολογική ανάγκη, την ξεπερνά και υπάρχει αυτ νοµα ως επιθυµία, επιθυµία για ευχαρίστηση. Χαρακτηριστικ είναι εδώ το παράδειγµα του θηλασµο, που αποτελεί µια απ τις πρώτες στιγµές της ζωής εν ς βρέφους, και µια απ τις πρώτες του ικανοποιήσεις επίσης. Ενώ αρχικά ο θηλασµ ς είναι επιθυµητ ς γιατί ικανοποιεί τη βιολογική ανάγκη και το συναίσθηµα της πείνας, στη συνέχεια γίνεται επιθυµητ ς καθαυτ ς, ανεξάρτητα απ την πείνα, γιατί δηµιουργεί ευχάριστα συναισθήµατα στο βρέφος (αγκαλιά, αγάπη, ζεστασιά κλπ.). Αυτή η αναζήτηση της απ λαυσης ανεξάρτητα απ την τροφή ονοµάζεται σεξουαλική (σεξουαλική επιθυµία). Η σεξουαλικ τητα λοιπ ν γεννιέται καθώς µια νέα σχέση δηµιουργείται µε τον Άλλο, µια σχέση λιµπιντική (δηλαδή, που περιέχει τις σεξουαλικές ορµές). Έτσι καθώς η αναζήτηση/απαίτηση αυτονοµείται απ την ανάγκη γεννιέται και η ασυνείδητη επιθυµία (Elliott 1999: 119) 11. Επίσης, η επιθυµία ξεπερνά και τα ίδια τα αντικείµενα που την ικανοποιο ν γιατί, ως θεµελιακή δ ναµη για την έκφραση των ορµών, είναι αστείρευτη και αδιάκοπη. Είναι, τέλος, ιδιαίτερα ενδιαφέρον τι δεν απευθ νεται απαραιτήτως σε ένα άλλο αντικείµενο, αλλά και σε µια άλλη 10. Αυτ αναφέρεται στα κείµενα της κοινωνικής ψυχολογίας ως εσωτερική ανάγκη για επικοινωνία (Cooley 1902). 11. Αυτή είναι και η µεγάλη συνεισφορά του Lacan στην ψυχανάλυση, σ µφωνα µε τον Elliott: η επεξεργασία της έννοιας της επιθυµίας και η σχέση της µε τον Άλλο, ο οποίος µάλιστα επισή- µανε τη σηµασία της γλώσσας, στο βαθµ που αυτή εκφράζει την επιθυµία. [ 33 ] 3 Eθνική Tαυτ τητα στην Eποχή της Παγκοσµιοποίησης

7 επιθυµία πως η επιθυµία να είµαι επιθυµητ ς, επιθυµία για αναγνώριση, αγάπη κ.ο.κ. (Szpilka 1999: 1176). Μια δυσκολία σον αφορά τις ορµές είναι τι είναι συχνά δ σκολο να τις διακρίνουµε ή να τις αναγνωρίσουµε γιατί υπ κεινται σε σηµαντικές µεταστροφές (vicissitudes). Οι µεταστροφές αυτές είναι οι εξής: αντιστροφή στο αντίθετ τους, επαναστροφή προς το ίδιο το άτοµο, απώθηση, και µετουσίωση. Η αντιστροφή µιας ορµής στο αντίθετ της (reversal into the opposite) είναι µια διεργασία κατά την οποία ο στ χος, η έκφραση ή η ενέργεια µιας ορµής µεταστρέφεται στο αντίθετ της. Η αντιστροφή µπορεί να είναι, για παράδειγµα, µια αλλαγή απ την ενεργητικ τητα στην παθητικ τητα (π.χ. σαδισµ ς και µαζοχισµ ς) ή µια αλλαγή στο περιεχ µεν της (π.χ. αγάπη και µίσος). Άµεσα συνδεδεµένη µε αυτή τη διεργασία είναι η επαναστροφή (turning around the subjects own self), κατά την οποία η ορµή υποκαθιστά ένα αντικείµενο µε το ίδιο το άτοµο. Εδώ, περιγραφικά µπορο µε να πο µε τι υπάρχει αλλαγή αντικειµένου, συγκεκριµένη µάλιστα αφο η ορµή στρέφεται στο ίδιο το άτοµο, χωρίς να συντελείται παράλληλα άλλη µεταβολή της, αλλά, πως µας πληροφορο ν οι Laplanche και Pontalis (1973), µπορεί αυτή η διεργασία να επακολουθήσει της αντιστροφής της ορµής στο αντίθετ της ή να συµβεί σε κάποιο ενδιάµεσο στάδιο αυτής πάντως, η σχέση τους είναι στενή, πως υποδηλώνει και το παράδειγµα του σαδισµο -µαζοχισµο. Η απώθηση (repression) 12 είναι µια πολ σηµαντική λειτουργία του ψυχισµο µέσω της οποίας «επιχειρεί να απωθήσει ή να περιορίσει στο ασυνείδητο αναπαραστάσεις (σκέψεις, εικ νες, αναµνήσεις) που συνδέονται µε την ορµή. Προκ πτει ταν η ικανοποίηση µιας ορµής που µπορεί η ίδια να δηµιουργήσει ευχαρίστηση εµπεριέχει το ρίσκο να προκαλέσει δυσαρέσκεια εξαιτίας άλλων απαιτήσεων» (Laplanche & Pontalis 1973: 390), απαιτήσεις που µπορεί να είναι εσωτερικές (ψυχικές) ή εξωτερικές (κοινωνικές). Συνεπώς, η απώθηση είναι ένας αµυντικ ς µηχανισµ ς που αρνείται σε ορισµένες ψυχικές αναπαραστάσεις των ορµών πρ σβαση στο συνειδητ. Να τονιστεί σε αυτ το σηµείο το γεγον ς τι η απώθηση µιας ορµής πραγµατοποιείται µέσω της απώθησης των ψυχικών αναπαραστάσεών της (συναισθήµατα, εικ νες, νειρα κλπ.) καθώς µ νο µέσα απ αυτές µπορο ν οι ορµές να φτάσουν στο συνειδητ και χι αφ εαυτές ( πως για παράδειγµα και το ένστικτο για τροφή εκδηλώνεται µε το αίσθηµα της πείνας). Επίσης, ταν µια ορµή απωθείται, η αναπαράσταση µε την οποία εκδηλώθηκε παραµένει συνήθως καθηλωµένη στην εν λ γω ορµή αυτή 12. Ο αγγλικ ς ρος repression έχει δ ο σηµασίες: καταπίεση και απώθηση. Στην ψυχανάλυση χρησιµοποιείται µε τη δε τερη σηµασία του αν και, προφανώς, υποδηλώνεται η παρξη µιας µορφής καταπίεσης στη διαδικασία της απώθησης (καταπίεση των ορµών π.χ.). [ 34 ]

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας

KEΦAΛAIO 2. που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που, επισηµαίνει ο Λίποβατς (1990: 84), ή ακ µη και µιας ηγετικής οµάδας που µπορεί να υπηρετεί ένα κοιν ιδεώδες παρ αυτά έχει µεγαλ τερη σηµασία, γιατί µέσω της εξιδανίκευσης και τα τισης εν ς προσώπου

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83

Πρ λογος... 11 Εισαγωγή... 15 Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ 25-83 Π E P I E X O M E N A Πρ λογος..................................................... 11 Εισαγωγή..................................................... 15 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η ΤΑΥΤΙΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΘΕΣΜΟΣ 1. ÈÛ ÁˆÁ Οπως ήδη τον ορίσαμε, κοινωνικ ς θεσμ ς είναι ένα παγιωμένο πλέγμα σχέσεων μεταξ κοινωνικών ρ λων. Η παρξή του συνδέεται με την επιδίωξη εν ς (τουλάχιστον) κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που

ÂıÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ ˆ ÎÔÈÓˆÓÈÎ Ù ÙfiÙËÙ Aπ κοινωνιολογικής άποψης, η εθνική ταυτ τητα είναι η ταυτ τητα που KEΦAΛAIO 3 π À O Hεθνική ταυτ τητα συνιστά µια κοινωνική και πολιτική ταυτ τητα. Αυτ ς ο διπλ ς της προσδιορισµ ς, αλλά και το γεγον ς τι παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερ τητες και ως κοινωνική και ως πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια

EΠIΛOΓOΣ. την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια Eχουµε, λοιπ ν, φτάσει στο τέλος αυτής της µελέτης σχετικά µε τη φ ση, την ισχ, τις δυναµικές και τις προοπτικές της εθνικής ταυτ τητας. Μια µελέτη που πραγµατοποιήθηκε διαµέσου του ίδιου του ατ µου και

Διαβάστε περισσότερα

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να

λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να λοι οι άνθρωποι µεγαλώνουν σε ένα κοινωνικοπολιτισµικ περιβάλλον και είναι σηµαντικ να γνωρίζουν τι µπορο ν να αντλήσουν πληροφορίες προκειµένου να αποκτήσουν γνώσεις για τον εαυτ τους και τους άλλους.

Διαβάστε περισσότερα

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi KEΦAΛAIO 3 ÔÈÓfiÙÔappleÔ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Στο βιβλίο του Banal Nationalism (1995) ο Billig ασχολείται µε το ζήτηµα του καθηµερινο εθνικισµο που περνά απαρατήρητος, και εστιάζει στον εθνικισµ των δυτικών κρατών

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική

Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Κλασική Πολιτική Οικονοµία, Μαρξιστική Πολιτική Οικονοµία και Οικονοµικά 2.1. ÔÏÈÙÈÎ ÈÎÔÓÔÌ : appleúòùë ÂÎ Ô Ì ÙÔÙÂÏÔ ÂappleÈÛÙ ÌË ÙˆÓ ÔÈÎÔÓÔÌÈÎÒÓ Û ÛÂˆÓ Εως τώρα απαντήθηκε το πρώτο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7

À ª. π ø º πƒ. À ƒ º πƒ. ª º πƒ. ƒø π ø º πƒ. µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 ª ƒ ƒπ À ª ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 6 ª º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 7 π º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 8 À ƒ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 9 µπ º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 10 ƒø π ø º πƒ ÎÂÊ Ï ÈÔ 5 π ø º πƒ ƒ π Ã O ª ÛÙ Ì Ù Î È appleôû ÛÙ Ì Ù 117 115 º π 5

Διαβάστε περισσότερα

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM

1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM 1Ô: PO XO IKH K AI Y H KAI ºY IK I THM διαδικασιών στις Φυσικές Επιστήμες επιβάλλει χι την προσκ λληση σε ιδέες δήθεν γενικο κ ρους, αλλά τη συνεχή αμφισβήτηση κάθε βεβαι τητας. Υπ αυτήν την έννοια, η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΦΡΟΫΝΤ ΕΠΟ41 ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20 Ό ΑΙΩΝΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΘΟΔΩΡΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ 3000 ΛΕΞΕΙΣ Εκφώνηση εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 15 Περιεχόμενα Πρόλογος... 15 Kεφάλαιο 1: Εισαγωγή: Οι αιτίες της συμπεριφοράς και τα κίνητρα... 17 Αιτιακή σκέψη και κίνητρα... 18 Ορισμός κινήτρων... 19 Είδη κινήτρων... 20 Κίνητρα στα ζώα... 20 Σύνοψη...

Διαβάστε περισσότερα

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο

Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Κοινωνικ Περιβάλλον και Υγεία Στην εν τητα αυτή θα περιγράψουµε το κοινωνικ και οικονοµικ πλαίσιο µελέτης της υγείας. Επίσης θα περιγραφεί και θα συζητηθεί η σχέση µεταξ της υγείας και της κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 1 Εισαγωγή, ορισμός και ιστορία της Γνωστικής Ψυχολογίας Πέτρος Ρούσσος Μερικά διαδικαστικά http://users.uoa.gr/~roussosp/gr/index.htm http://eclass.uoa.gr/courses/ppp146/

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης Ηεπιστήµη της ψυχολογίας καιοι µεγάλες θεωρητικές σχολές ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc PhD Ψυχολογία Είναι η επιστήµη που µελετά τη συµπεριφορά και τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχ μενα. αναστοχασμ ς!... 45 Το τέταρτο μυστικ της επιτυχίας: Παρουσιάστε τις έννοιες με απλ τρ πο 53

Περιεχ μενα. αναστοχασμ ς!... 45 Το τέταρτο μυστικ της επιτυχίας: Παρουσιάστε τις έννοιες με απλ τρ πο 53 Περιεχ μενα Ευχαριστίες....................................................... 5 Πρ λογος......................................................... 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Θεωρητικ υπ βαθρο KEΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΣΠΑΙΤΕ ΕΠΑΙΚ 2013-2014 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : ΜΑΥΡΙΚΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ «Ο ΕΝΣΤΕΡΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΞΙΩΝ-ΕΝΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ» ΣΤΑΜΑΤΑΚΗ ΜΑΡΙΑ ΤΣΕΜΕΚΙΔΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΝΤΥΧΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος

Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Ηβραχείαςµορφής Συµβουλευτική διαδικασία Η εφαρµογή του Γνωσιακού-Συµπερι φοριστικού µοντέλου ψυχοθεραπείας στη διακοπή του καπνίσµατος Μέθοδοι διακοπής καπνίσµατος Το διαθεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΞΕΛΙΚΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Ένας επιστημονικός κλάδος που με τα επιτεύγματά του προκάλεσε έντονες συζήσεις στο τέλος του 20 ου αιώνα και αναμένεται να απασχολήσει εξίσου έντονα, αν όχι να μονοπωλήσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ

ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ ΠΛΑΙ ΣΙΟ ΧΡΗ ΜΑ ΤΟ ΔΟ ΤΗ ΣΗΣ ΣΤΟ ΧΟΣ- Ε ΠΙ ΔΙΩ ΞΗ Στό χος του Ο λο κλη ρω μέ νου Προ γράμ μα τος για τη βιώ σι μη α νά πτυ ξη της Πίν δου εί ναι η δια μόρ φω ση συν θη κών α ει φό ρου α νά πτυ ξης της ο ρει νής πε ριο χής, με τη δη

Διαβάστε περισσότερα

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών

Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú. φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tα ρια των τυράννων προσδιορίζονται απ την καρτερία αυτών Ó ÌË, EÍÔ Û, T ÍÈÎ K ÚÈ Ú «Tους συλλογίζοµαι πάντα γιατί είναι οι µ νοι άνθρωποι που είδα στη ζωή µου να µην έχουν το αρπαχτικ ή το κυνηγηµένο φος που γνώρισα σ λους τους άλλους. Tο φος εκείνο που τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ

ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Π Ρ Ω Τ Ο ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Οβασικ ς σκοπ ς το του του βιβλίου είναι να προσδιορί-σει τις κατεξοχήν ανθρώπινες πλευρές της συμπεριφοράς και να διατυπώσει υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΝΗΠΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας κατά τη νηπιακή ηλικία είναι οι 2 αναπτυξιακές κρίσεις στην αρχή της περιόδου η απόκτηση

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Καλές Σχέσεις 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Καλές Σχέσεις 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι και γιατί χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Γιάννης Θεοδωράκης & Μαίρη Χασάνδρα : Εκδόσεις Χριστοδουλίδη Α. & Π. Χριστοδουλίδη

Διαβάστε περισσότερα

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ

ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ ΚΕΦΆΛΑΙΟ EKTO ΣKOΠOI THΣ AΓΩΓHΣ 6.1. H προβληµατική ΠAPOYΣIAZONTAΣ KAI ANAΛYONTAΣ THN ENNOIA «AΓΩΓH» NOMIZΩ τι δηλώθηκε καθαρά τι πρ κειται για ενέργεια προς κάποιο σκοπ, έχει ένα πρ γραµµα που προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH TOY EΘNIKIΣMOY του που κρίνουµε ως περισσ τερο σχετικά µε αυτ το αντικείµενο, χωρίς να υπονοο µε τι δεν υπάρχουν άλλα που να είναι σηµαντικά γενικ τερα. Στην εν τητα που ακολουθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï

ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï ÚÔÛ ÁÁÈÛË ÙˆÓ ËÌÔÙÈÎÒÓ ÚÔÛ ÔÏÈÎÒÓ ÓÙÚˆÓ ÙÔ ƒ Ù ÈÔ Ì ÏÈ ÙË πù Ï 2 37 Τ ο Ρέτζιο Εµίλια είναι µια π λη της Β ρειας Ιταλίας µε 130.000 κατοίκους, της οποίας το δηµοτικ εκπαιδευτικ σ στηµα προσχολικής αγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË

ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË Ù ÏÏ ÛÎ ÏË appleè ÂÈÚ ÛÙÂ ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ Ò Ó ÔÚÁ ÓÒÛÂÙÂ ÙË ÈÎ Û ÁÚÔÙÔ ÚÈÛÙÈÎ ÂappleÈ Â ÚËÛË 2Ë EK O H Παραγωγή: Εκδ σεις ΚΕΡΚΥΡΑ Συντονισµ ς: Έφη Ανδρικοπο λου ι ρθωση: Λίτσα Αχλίου Υπε θυνος παραγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΕΘΝΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗΣ Στο τρίτο και τελευταίο µέρος αυτο του βιβλίου θα εξετάσουµε την εθνική τα τιση και τις προοπτικές της στο σ γχρονο κ σµο, και ειδικ τερα στις

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985)

Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο. Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Η μουσική ως ενέργεια και ως σύμβολο Ernst Kurth (1886-1946) Susanne Langer (1895-1985) Επιρροές και βασική θέση της «ενεργητικής θεωρίας» του Kurth O μουσικολόγος E. Kurth διαμόρφωσε την «ενεργητική»

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική αντίληψη. Μετά?..

Οπτική αντίληψη. Μετά?.. Οπτική αντίληψη Πρωτογενής ερεθισµός (φυσικό φαινόµενο) Μεταφορά µηνύµατος στον εγκέφαλο (ψυχολογική αντίδραση) Μετατροπή ερεθίσµατος σε έννοια Μετά?.. ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΡΑΣΗ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ

H EΘNIKH TAYTOTHTA ΣTHN EΠOXH THΣ ΠAΓKOΣMIOΠOIHΣHΣ παρξη των άλλων διαφορετικών οντοτήτων. Αυτή είναι βασική προϋπ θεση της γενικ τερης καταν ησης που επιδιώκεται, καθώς αυτές οι τοπικές/εθνικές οντ τητες προσφέρουν καταφ γιο και ταυτ τητα στα άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική

Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική Ηδιδασκαλία του µαθήµατος της Κοινωνικής και Πολιτικής Aγωγής κατέχει µία σηµαντική θέση στο νέο ιαθεµατικ Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.), που έχει εκπονηθεί απ το Παιδαγωγικ Ινστιτο το.

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

Προσοµοίωση Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν ιδάσκων: Ν ικό λ α ο ς Α µ π α ζ ή ς Ανάλυση Απ ο τ ε λε σµ άτ ω ν Τα απ ο τ ε λ έ σ µ ατ α απ ό τ η ν π αρ αγ ω γ ή κ αι τ η χ ρ ή σ η τ υ χ αί ω ν δ ε ι γ µ

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται

τρία µεταλλικά συστήµατα: 1) ο καν νας του δι- µεταλλισµο (Γαλλία, Bέλγιο, Iταλία, Eλβετία, HΠA), αργ ρου καθαρ τητας 9/10, που ένα ψήγµα ισο ται θαρ τητα του νοµίσµατος. H υποτίµηση εν ς νοµίσµατος συσχετιζ ταν µε τη µείωση της ποσ τητας του µετάλλου που περιείχε το ν µισµα. Kατά το µεγαλ τερο µέρος του 19ου αιώνα κυριάρχησαν τρία µεταλλικά συστήµατα:

Διαβάστε περισσότερα

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi

ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi ÛËÌ ÛÈÔ fiùëûë ÙÔ ıóô applefi ÙÔÓ ÂıÓÈÎÈÛÌfi Yπάρχει ένα γενικ τερο ερώτηµα αν το έθνος είναι ένα δηµιο ργηµα του εθνικισµο. Περισσ τερο απ ερώτηµα είναι µια άποψη που τυγχάνει αρκετά µεγάλης αποδοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr

Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Βιολογική βάση της συµπεριφοράς Γεώργιος Ευσταθίου, gefstath@psych.uoa.gr Συµπεριφορά αποτέλεσµα της συνεχούς αλληλεπίδρασης µεταξύ: α-µεταβλητών: εξωτερικό παρατηρίσιµο περιβάλλον β-µεταβλητών: γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ

EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ 1 EappleÈ ÂÈÚ ÛÂÈ Î È OÚÁ ÓÈÛÌÔ 1.1 EÈÛ ÁˆÁÈÎ ÓÓÔÈ 1.2 H ÂappleÈ Â ÚËÛË 1.3 ÂÈÙÔ ÚÁ  ÙË ÂappleÈ Â ÚËÛË 1.4 H ÂappleÈ Â ÚËÛË Î È ÙÔ appleâúè ÏÏÔÓ ÙË 1.5 H appleôùâïâûì ÙÈÎfiÙËÙ ÙˆÓ ÂappleÈ ÂÈÚ ÛÂˆÓ 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΨΧ 00) Πέτρος Ρούσσος ΔΙΑΛΕΞΗ 7 Προσωπικότητα Η ενότητα και ακεραιότητα του ατόμου, το σύνολο των διακριτικών του χαρακτηριστικών και της ιδιοτυπίας της συμπεριφοράς του (Allport,

Διαβάστε περισσότερα

LotusLive. Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης

LotusLive. Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης LotusLive Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης LotusLive Sametime Chat on LotusLive και Πελάτης ϕορητών συσκευών LotusLive Meetings Οδηγ ς χρήσης Σηµείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ HELLENIC SOCIETY FOR NEUROSCIENCE Τ.Θ. 5, Πανε ιστήµιο Πατρών, 650 Πάτρα, P.O. Box 5, University of Patras, 6 50 Patra ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΕΒ ΟΜΑ Α ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΚΑΙ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ: ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΤΕΛΕΙΟΦΟΙΤΟΙ ΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1

ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 KEΦAΛAIO 2 ταν τα παιδιά μιλο ν για τον π λεμο και την ειρήνη... 1 Oπ M ƒπ πoà B ø πo OÀ ÂÚ ÏË Ë Hπαρο σα μελέτη έχει ως στ χο τη διερε νηση των τρ πων με τους οποίους τα παιδιά προσχολικής και σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι

ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ÂÚÈÂ fiìâó ΕΙΣΑΓΩΓΗ................................................... 15 ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΙΜΠΟΥ-ΝΑΚΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ Α. Η αξιολ γηση της ψυχολογικής και σχολικής λειτουργικ τητας µε τη χρήση τυποποιηµένων

Διαβάστε περισσότερα

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης

IBM SmartCloud for Social Business. IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ ς διαχείρισης IBM SmartCloud for Social Business IBM SmartCloud Engage και IBM SmartCloud Connections Οδηγ

Διαβάστε περισσότερα

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π

(π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π T π N E π ø À I π À À N π ø À ø (π ƒàª ª ƒπ ºÀ π ) À ƒπ π À π ªπ À π A π T πµ À À IÓÛÙÈÙÔ ÙÔ NÂÔÂÏÏËÓÈÎÒÓ appleô ÒÓ Υπ την εποπτεία του Iνστιτο του Nεοελληνικών Σπουδών (Iδρ µατος Mαν λη Tριανταφυλλίδη)

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα

Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας. Δημοσκοπική Έρευνα Ονοματεπώνυμο: Ελένη Ντίμερη Τάξη: Α Λυκείου Τμήμα: Α3 Σχολείο: 7 Λύκειο Καλλιθέας Δημοσκοπική Έρευνα Εισαγωγή Στην εφηβική ηλικία μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές πρόσληψης της τροφής, για παράδειγμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

π ƒπ ÃOª ø ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 89-212 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

π ƒπ ÃOª ø ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 ΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 89-212 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ π ƒπ ÃOª ø ΠΡΟΛΟΓΟΣ............................................. 17 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25-85 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ......... 25 Α. Η ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ......................

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση *

2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * 2. Η Τελευταία Θεωρία του Βέµπερ για τον Καπιταλισµ. Μια Συστηµατοποίηση * ƒa ø O π ΟΜαξ Βέµπερ (Max Weber) είχε πολλά πνευµατικά ενδιαφέροντα και η διευκρίνιση του κεντρικο θέµατος του έργου του έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο

Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο Αύξηση Πιστότητας Πελατών στο Φαρµακείο Ιπποκράτης Νικολακόπουλος - Οικονοµολόγος Θα εξετάσουµε το θέµα από τρεις οπτικές γωνίες: Α. Από την πλευρά του πελάτη καταναλωτή, Β. Από την πλευρά του φαρµακοποιού

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΚΑΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ 1 ο Μάθημα Προγραμματισμένα μαθήματα 2/10, 9/10, 16/10, 23/10, 30/10, 6/11, 13/11, 20/11, 27/11, 4/12, 11/12,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3,

Τηλ./Fax: 210.62.19.712, Τηλ: 210.6218.894 www.apolito.gr e-mail:info@apolito.gr Λεωφόρος Μαραθώνος &Χρυσοστόµου Σµύρνης 3, «...Πλαστήκαµε για να µην είµαστε µονάχοι. Για τούτο η καρδιά µας ασταµάτητα διψά για τους άλλους. Χωρίς το διάλογο των υπάρξεων µας η ζωή φαίνεται αδειανή, ερηµωµένη, αδικαιολόγητη. Ζούµε και πλησιάζουµε

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

7 ΓIATI TO KAΛO KAI TO KAKO ΣTH ZΩH MAΣ; Σκοπ ς αυτής της διδακτικής εν τητας είναι: ñ Να γνωρίσετε τις πηγές και τις αιτίες του καλο και του κακο. ñ Να συνειδητοποιήσετε τις συνέπειες του κακο στην προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ ΤΟ ΦΑΣΜΑ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 Το φάσμα των μεθόδων διδασκαλίας στη Φυσική Αγωγή: από τη θεωρία στην πράξη Νικόλαος Διγγελίδης

Διαβάστε περισσότερα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα

3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα 3. Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη µεσότητα Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε ποια θεµελιακή θεωρία στηρίζει ο Αριστοτέλης την ηθική του φιλοσοφία; Να την αναπτύξετε σύντοµα. 2. Πώς προσδιορίζει ο

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey

Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Οπτική Απόλαυση και Αφηγηµατικός Κινηµατογράφος (1975) Laura Mulvey Το άρθρο αυτό επιβεβαιώνει τη γνώµη πολλών φεµινιστών/ τριών κριτικών του κινηµατογράφου ότι το ανδρικό βλέµµα κυριαρχεί στις ταινίες

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής Ψυχικές Μεταβάσεις Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης Χρήστος Ζερβής Στo πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, και ξεκινώντας από τον Freud, το αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου

Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Α κύκλος Βιωµατικών Εργαστηρίων Υπηρεσίας Συµβουλευτικής Σταδιοδροµίας Γραφείου ιασύνδεσης Ιονίου Πανεπιστηµίου Τρόποι αντιµετώπισης του άγχους. Πρόληψη και θεραπεία της κατάθλιψης. Ψυχολόγος - Howard

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΕΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ: ΚΙΝΗΤΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ, ΣΥΝΕΙ ΗΣΗ

ΕΠΕΚΤΕΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ: ΚΙΝΗΤΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ, ΣΥΝΕΙ ΗΣΗ ΕΠΕΚΤΕΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ: ΚΙΝΗΤΡΑ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ, ΣΥΝΕΙ ΗΣΗ Γιατί µερικοί άνθρωποι είναι ριψοκίνδυνοι ενώ άλλοι φοβούνται; Τι τους κινεί για να συµπεριφερθούν µε τους τρόπους που συµπεριφέρονται;

Διαβάστε περισσότερα