KEΦAΛΑΙΟ 11 Ποσοτικές Μεταβολές Λεμφοκυττάρων Χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "KEΦAΛΑΙΟ 11 Ποσοτικές Μεταβολές Λεμφοκυττάρων Χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία"

Transcript

1 KEΦAΛΑΙΟ 11 Ποσοτικές Μεταβολές Λεμφοκυττάρων Χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία Περιεχόμενα ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Σύνοψη Λεμφοκυτταρώσεις Ως συνοδό εύρημα παθολογικών καταστάσεων Χρόνιες λεμφογενείς λευχαιμίες Τυπική χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (ΧΛΛ) Συχνότητα Εργαστηριακά ευρήματα Κυτταρογενετικά και μοριακά ευρήματα Εξέλιξη. Σύνδρομο Richter Πρόγνωση. Θεραπευτική αντιμετώπιση Άλλοι τύποι χρόνιας λευχαιμίας από μικρά λεμφοκύτταρα Προλεμφοκυτταρική λευχαιμία Λευχαιμία από τριχωτά κύτταρα Λευχαιμία από μεγάλα λεμφοκύτταρα με κοκκία Λεμφοπενίες. Ανοσολογική ανεπάρκεια ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Κυτταρογενετικά και μοριακά ευρήματα Συστήματα κατάταξης ΧΛΛ (Rai, Binet) Παθογένεια χρόνιας λεμφογενούς λευχαιμίας Νεότερες στοχευμένες θεραπευτικές προσπελάσεις Σύνοψη Λεμφοκυτταρώσεις από ώριμα κύτταρα. Καλοήθεις, πολυκλωνικές, σε συνδυασμό με ιογενείς ή άλλες λοιμώξεις με τυπικό παράδειγμα τη λοιμώδη μονοπυρήνωση, νόσο των νέων, με εξαιρετικά πολύμορφη εικόνα. Χρόνιες λευχαιμίες. Εξ ορισμού μονοκλωνικές, οφείλονται σε άσκοπη, αναίτια και ανεξέλεγκτη συσσώρευση λεμφοκυττάρων κατά βάση λόγω αναστολής της απόπτωσης. Κατά κανόνα, αρχικά ασυμπτωματικές, αργότερα συμπτωματικές με πολλές επιπλοκές (διόγκωση αδένων και σπληνός, αιμολυτική αναιμία, υπο-γ-σφαιριναιμία. Λεμφοπενίες. Πολύ σπάνιες, κατά κανόνα κληρονομικές, είτε λόγω αναστολής της παραγωγής είτε δυσλειτουργίας των Β-, ή των Τ-, ή των Β και Τ-λεμφοκυττάρων. Συνοδεύονται από συχνές, διαφόρων τύπων λοιμώξεις. Σπουδαιότερες και συχνότερες οι λεμφοπενίες που σχετίζονται με τον ιό HIV ή ακολουθούν έντονη χημειοθεραπεία, ανοσοκαταστολή μετά από μεταμόσχευση, ή χορήγηση αντι-λεμφοκυτταρικών ορών. Λεμφοκυτταρώσεις Ο όρος αυτός περιλαμβάνει (α) τις μεταβολές του συνολικού αριθμού των λεμφοκυττάρων του αίματος, που μπορεί να συνοδεύουν διάφορες λοιμώξεις, άλλοτε χωρίς και άλλοτε με σαφή παθογενετική συσχέτιση με τους υποκείμενους αιτιολογικούς παράγοντες, και (β) την λεμφοκύτταρωση της τυπικής χρόνιας λεμφογενούς λευχαιμίας και πολλών άλλων παρομοίων καταστάσεων, όπου πολλαπλασιάζεται αναίτια, αθρόα και ανεξέλεγκτα ένας μόνος κλώνος λεμφοκυττάρων, δηλαδή ένα Β-ή Τ-κύτταρο, το οποίο έχει επιλεγεί έναντι 150

2 ενός και μόνον αντιγόνου (άγνωστου στις περισσότερες περιπτώσεις). Λεμφοκυτταρώσεις ως συνοδό εύρημα παθολογικών καταστάσεων Συνοδεύουν χρόνιες λοιμώξεις, όπως η φυματίωση, η βρουκέλλωση και η σύφιλη, και οξείες λοιμώξεις, όπως η ηπατίτις, η επίκτητη ανοσοανεπάρκεια (HIV), ο απλός και ο έρπης ζωστήρ, η παρωτίτις, η ερυθρά, ο κοκκύτης και η λοίμωξη από κυτταρομεγαλοϊό, τοξόπλασμα, και ιό ΕΒV. Στην τελευταία η συσχέτιση της λεμφοκυττάρωσης με τον ιό EBV είναι σαφής. Πρόκεται για την λοιμώδη μονοπυρήνωση ή αδενικό πυρετό, νόσο συχνή στους νέους, με μεγάλο εύρος κλινικών εκδηλώσεων. Η τυπική κλινική εικόνα αρχίζει με κακουχία, καταβολή και κεφαλαλγίες, έπειτα προστίθεται πυρετός, μηνιγγισμός, βήχας, επώδυνη ηπατομεγαλία και διόγκωση του σπληνός και των λεμφαδένων. Η διόγκωση αφορά συχνότερα τους τραχηλικούς και τους υπερκλείδιους αδένες, είναι αιφνίδια και συχνά επώδυνη. Στις περισσότερες περιπτώσεις συνυπάρχει κυνάγχη, ενίοτε τόσο βαριά ώστε να θέτει θέμα διαφορικής διάγνωσης από διφθερίτιδα, με λευκόφαιο, και ενίοτε αιμορραγικό εξίδρωμα. Σε άλλες περιπτώσεις παρατηρείται ιλαροειδές εξάνθημα, ενώ άλλοτε το εξάνθημα ακολουθεί χαρακτηριστικά τη λήψη αμπικιλλίνης. Συχνά συνυπάρχουν σοβαρές αιματολογικές ανωμαλίες, όπως λευκοκυττάρωση με υπεροχή των λεμφοκυττάρων, αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία και/ή αυτοάνοση θρομβοπενική πορφύρα, ή προσβολή του ήπατος με τη μορφή άτυπης ηπατίτιδας. Η διάγνωση στηρίζεται στη διαπίστωση άτυπων λεμφοκυττάρων στο αίμα και διάφορες ορολογικές αντιδράσεις, οι οποίες αναδεικνύουν την παρουσία ετερόφιλων αντισωμάτων, δηλαδή αντισωμάτων που αναγνωρίζουν ξένα κύτταρα, όπως τα ερυθρά ίππου ή προβάτου. Τα αντισώματα αυτά ανιχνεύονται με τις κατάλληλες ορολογικές αντιδράσεις, άλλοτε πολύπλοκες, σήμερα απλουστευμένες με την μορφή της αντίδρασης Monospot. Ανιχνεύονται ακόμη ψυχροσυγκολλητίνες, συνήθως με ειδικότητα έναντι του ερυθροκυτταρικού αντιγόνου i ως και IgM αντισώματα έναντι του ιού EBV. Ανίχνευση IgG αντισωμάτων υποδηλώνει παλαιά λοίμωξη από τον ιό. Τα άτυπα λεμφοκύτταρα είναι μεγαλύτερα από το σύνηθες και έχουν βαθυχρωματικό κυανοϊώδες πρωτόπλασμα, εμφανίζονται λίγες ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων και παραμένουν στο αίμα επι πολλούς μήνες μετα την αποδρομή της νόσου (Εικόνα 11.1). Η λοιμώδης μονοπυρήνωση συνήθως αυτοϊάται. Όμως όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις, τότε δικαιολογείται η κάλυψη των πιθανών επιλοιμώξεων με αντιβιοτικά και η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και επιπλοκών (ηπατίτις, θρομβοπενία, επώδυνη εμπύρετη κυνάγχη) με κορτικοειδή. Εικόνα 11.1 Κύτταρα λοιμώδους μονοπυρήνωσης. Κύριο χαρακτηριστικό σε σχέση με τα φυσιολογικά λεμφοκύτταρα το μεγαλύτερο μέγεθος, το άφθονο βαθυχρωματικό πρωτόπλασμα και ενίοτε η περιπυρηνική άλως. Χρόνιες Λεμφογενείς Λευχαιμίες Ο όρος περιλαμβάνει μια μεγάλη ομάδα μονοκλωνικών λεμφοκυτταρώσεων, οι οποίες αντιστοιχούν στις διάφορες μορφές των φυσιολογικών λεμφοκυττάρων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται η Β- χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία και η λευχαιμία από μεγάλα κοκκιώδη Τ λεμφοκύτταρα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι λευχαιμικές εικόνες πολλών λεμφωμάτων, όπου τα νεοπλαστικά λεμφοκύτταρα κυκλοφορούν στο αίμα. Ο Π.Ο.Υ. κατατάσσει τη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία στο κεφάλαιο λεμφοειδή νεοπλάσματα από ώριμα Β λεμφοκύτταρα και περιλαμβάνει πλήθος άλλων υποκατηγοριών. Η κατάταξη αυτή γίνεται με βάση τους μορφολογικούς, ανοσολογικούς και κυτταρογενετικούς χαρακτήρες του νεοπλαστικού λεμφοκυτ- 151

3 ταρικού πληθυσμού. Τυπική χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία (ΧΛΛ) Συχνότητα Είναι συχνότερη στην ηλικία των ετών (περί το 25% του συνόλου των λευχαιμιών) με σαφή υπεροχή στους άνδρες. Είναι πιο συχνή στον Δυτικό κόσμο σε αντίθεση με την Ανατολικούς λαούς, όπου είναι σπάνια. Συχνότερα από άλλα αιματολογικά νεοπλάσματα είναι οικογενής και δεν φαίνεται να εξαρτάται από την επίδραση προηγηθείσας χημειοθεραπείας ή ακτινοβολίας. Κλινική εικόνα Στις περισσότερες περιπτώσεις, και μάλιστα σήμερα που οι συχνές εξετάσεις αίματος είναι συνήθεια, η διάγνωση τίθεται σε μια τυχαία εξέταση, όπου διαπιστώνεται ότι τα λεμφοκύτταρα είναι αυξημένα. Συμπτώματα ή κλινικά ευρήματα σπάνια υπάρχουν στην έναρξη. Σε προχωρημένη νόσο, ο ασθενής προσέρχεται με κόπωση και αδυναμία, συμπτώματα αναιμίας και συμμετρική διόγκωση λεμφαδένων στον τράχηλο, τις αμυγδαλές, τους υπερκλείδιους βόθρους και τις μασχάλες και, αν είναι λεπτός, στην κοιλιά. Διόγκωση του σπληνός υπάρχει σε περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις. Η διόγκωση του ήπατος είναι σπανιότερη. Σε προχωρημένες περιπτώσεις υπάρχει έντονη αναιμία, συχνές λοιμώξεις (κυρίως βακτηριακές, αλλά και ιογενείς) και μεγάλη διόγκωση λεμφαδένων, ιδίως των ενδοκοιλιακών, του σπληνός και του ήπατος. Εργαστηριακά ευρήματα Ο αριθμός των λεμφοκυττάρων είναι το κύριο διαγνωστικό κριτήριο όταν υπερβαίνει τις 5x10 9 /L, αλλά συνήθως αυξάνεται πολύ περισσότερο, μέχρι πολλές εκατοντάδες χιλιάδες. Tα λεμφοκύτταρα είναι Β και μονοκλωνικά, εμφανίζουν δηλαδή μόνον τον ένα τύπο ελαφρών αλυσίδων στην επιφάνειά τους. Η παρουσία μονοκλωνικών Β λεμφοκυττάρων σε αριθμό μικρότερο των 5x10 9 /L δεν αποτελεί χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία, αλλά επιβάλλει την αναζήτηση διογκωμένων λεμφαδένων που μπορεί να υποκρύπτουν μικρολεμφοκυτταρικό λέμφωμα, κατάσταση βιολογικά και κλινικά παρεμφερή με τη ΧΛΛ. Εάν δεν εντοπισθούν διογκωμένοι λεμφαδένες μετά από απεικονιστικό έλεγχο με αξονικές τομογραφίες, η παρουσία κλωνικών Β λεμφοκυττάρων με χαρακτηριστικά ΧΛΛ αλλά σε αριθμό <5x10 9 /L περιγράφεται ως μονοκλωνική Β λεμφοκυττάρωση τύπου ΧΛΛ. Η συγκεκριμένη οντότητα θεωρείται πρόδρομη κατάσταση της ΧΛΛ και εξελίσσεται σε ΧΛΛ που απαιτεί θεραπεία με συχνότητα 1.0%/έτος. Στη μελέτη επιχρίσματος του αίματος, το τυπικό κύτταρο της ΧΛΛ είναι στρογγυλό, καλά περιγεγραμμένο χωρίς προεκβολές και έχει πυκνοχρωματικό πυρήνα και ελάχιστο πρωτόπλασμα χωρίς κοκκία. Σπανιότερα παρατηρούνται λεμφοκύτταρα με διάφορες μορφολογικές ιδιομορφίες, όπως παρουσία πυρηνίων, λοβωτός ή γλουτοειδής πυρήνας και κοκκία στο πρωτόπλασμα. Η πολυμορφία αυτή δημιουργεί πρόβλημα διαφορικής διάγνωσης από διάφορους τύπους λεμφωμάτων από ώριμα κύτταρα, οι οποίοι συχνά συνοδεύονται από σημαντικές λεμφοκυτταρώσεις και απαιτούν επείγουσα αναγνώριση και αντιμετώπιση επειδή έχουν διαφορετική κλινική συμπεριφορά (Κεφάλαιο 15). Στην αναγνώριση αυτή ο ανοσοφαινοτυπικός έλεγχος αποτελεί πολύτιμο εργαλείο. Η εξέταση εκτελείται με κυτταρομετρία ροής, η οποία επιτρέπει την αναγνώριση των ειδικών αντιγόνων επιφανείας με τα κατάλληλα μονοκλωνικά αντισώματα. Η τυπική ΧΛΛ είναι CD5, CD19, CD20, CD23 θετική και CD79b, FMC7 αρνητική. Με βάση τα στοιχεία αυτά έχει προταθεί ένας αλγόριθμος, ο οποίος επιτρέπει τον αρχικό προσανατολισμό με αρκετή αξιοπιστία (Πίνακας 11.1). Δείκτης Τιμή Αλγόριθμος Τιμή SmIg* (ασθενής έκφραση) 1 Τυπική ΧΛΛ 4-5 (Ανοσοσφαιρίνη επιφανείας) Άτυπη ΧΛΛ* 3-5 CD5 (+) 1 (ΧΛΛ με 10% προλεμφοκύτταρα) CD23 (+) 1 Β-προλεμφοκυτταρική λευχαιμία

4 FMC7 (αρνητική ή ασθενής) 1 Λευχαιμία από τριχωτά κύτταρα 0-1 CD79b (αρνητική ή ασθενής) 1 Λευχαιμικά λέμφώματα 0-1 Σύνολο 5 (Λεμφοζιδιακό λέμφωμα, λέμφωμα μανδύα, λέμφωμα οριακής ζώνης, πρβλ. κεφάλαιο 15) Πίνακας 11.1 Αλγόριθμος διαφορικής διάγνωσης λεμφοκυτταρώσεων που οφείλονται σε τυπική χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία και εκείνων που αποτελούν λευχαιμική εικόνα υποκείμενων λεμφωμάτων. Στις αρχικές φάσεις δεν υπάρχει αναιμία, αυτή όμως μπορεί να εμφανισθεί στην εξέλιξη της νόσου με ποικίλη βαρύτητα. Η αναιμία της ΧΛΛ έχει πολλαπλές αιτιολογίες, οι οποίες πρέπει να διευκρινισθούν άμεσα για να καθορισθεί η πρέπουσα αγωγή (Πίνακας 11.2). Συχνότερη είναι η αιφνίδια εμφάνιση αυτοάνοσης αιμολυτικής αναιμίας, η οποία επιβαρύνεται γρήγορα και φαίνεται ανεξάρτητη από την βαρύτητα των άλλων σημείων της νόσου. Είναι ενδιαφέρον ότι συχνά η ανάπτυξη ΑΑΑ συνδέεται με την χορήγηση κυτταροστατικών. Κατά κανόνα, ο αριθμός των πολυμορφοπύρηνων λευκών δε μεταβάλλεται στην αρχή, αργότερα όμως μπορεί να μειωθεί. Οφείλεται σε διήθηση του μυελού ή αυτοάνοσο μηχανισμό. Το αυτό ισχύει και για τα αιμοπετάλια, εδώ όμως, εκτός από την κεντρική μείωση της παραγωγής (αυτοάνοσος μηχανισμός ή πλήρης διήθηση μυελού), οι περισσότερες περιπτώσεις υποκρύπτουν περιφερική καταστροφή του τύπου της αυτοάνοσης θρομβοπενικής πορφύρας και απαιτούν άμεση αντιμετώπιση με κορτικοειδή και ενδοφλέβια χορήγηση γ-σφαιρίνης. Αιτία Διαγνωστική εξέταση Θεραπεία Μυελική διήθηση-ανεπάρκεια Βιοψία μυελού Θεραπεία ΧΛΛ Αιμολυτική αναιμία Απλασία ερυθράς σειράς Υπερσπληνισμός (σπληνική υδραιμία) Έλλειψη σιδήρου Μεικτή αιμολυτική αναιμία με αυξημένες ανάγκες φυλλικού οξέος Δικτυοερυθροκύτταρα, Άμεση αντίδραση Coombs Δικτυοερυθροκύτταρα, αναζήτηση παρβοϊού Βιοψία μυελού, Μέγεθος σπληνός Ερυθροκυτταρικοί δείκτες Σίδηρος ορού, φερριτίνη Άμεση αντίδραση Coombs, Μέτρηση φυλλικού οξέος Κορτικοειδή, Ανοσοκατασταλτικά, Σπληνεκτομή Υποστήριξη, Ερυθροποιητίνη Σπληνεκτομή Χορήγηση σιδήρου Κορτικοειδή Φυλλικό οξύ Πίνακας 11.2 Αίτια αναιμίας, προτεινόμενες διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπευτική αγωγή στην χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία Η ηλεκτροφόρηση του ορού αναδεικνύει συχνά μείωση των γ-σφαιρινών, ενώ σπάνια μπορεί να υπάρχει ένα ή και περισσότερα κλάσματα παραπρωτεϊνης. Η μείωση των ανοσοσφαιρινών αποτελεί αίτιο της αυξημένης συχνότητας λοιμώξεων, ιδίως του αναπνευστικού, που παρατηρείται χαρακτηριστικά σε ασθενείς με ΧΛΛ μακρόχρονης εξέλιξης. Η αύξηση της γαλακτικής αφυδρογονάσης και της β 2 -μικροσφαιρίνης αποτελούν κριτήρια δραστηριότητας της νόσου. Ο λοιπός βιοχημικός έλεγχος είναι αρνητικός. Επιπλέον, μπορεί να αναζητηθούν και οι ειδικοί προγνωστικοί χαρακτήρες που αναφέρονται στη συνέχεια. Η μελέτη του μυελού στα πρώτα στάδια της νόσου δεν προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες. Όμως, όταν η νόσος εξελιχθεί, η εξέταση του μυελού μπορεί να βοηθήσει (α) στη διάγνωση αν η λευκοπενία/θρομβοπενία είναι κεντρικής ή περιφερικής αιτιολογίας, (β) στη διάγνωση αν η λευκοπενία-θρομβοπενία υποκρύπτουν μυελοδυσπλασία, εξ αιτίας έντονης ή μακρόχρονης χημειοθεραπείας, (γ) στον αποκλεισμό ενός λευχαιμικού λεμφώματος, (δ) στη επιβεβαίωση του αποτελέσματος της θεραπείας, όπου ως επιθυμητή πλήρης ύφεση ορίζεται όταν το ποσοστό λεμφοκυττάρων γίνεται μικρότερο του 30%, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά είναι CD3 θετικά, δηλαδή νέα Τ4 κύτταρα (ανοσοχρώση στο παρασκεύασμα), και όχι CD20 θετικά, δηλαδή Β 153

5 λεμφοκύτταρα υπολειμματικής νόσου. Η αξιολόγηση των παραπάνω ευρημάτων επιτρέπει την κατά κάποιο τρόπο ποσοτική αξιολόγηση της βαρύτητας της νόσου, η οποία διακρίνεται σε στάδια. Για τη σταδιοποίηση των ΧΛΛ ασθενών έχουν καθιερωθεί δύο συστήματα (Rai και Binet) τα οποία λαμβάνουν υπ όψη τον αριθμό των λεμφοκυττάρων, την έκταση της λεμφαδενοπάθειεας, τη βαρύτητα της αναιμίας και τον αριθμό των αιμοπεταλίων. Η σταδιοποίηση είναι χρήσιμη για την απόφαση της θεραπείας και την πρόγνωση (βλ. συμπληρωματικές πληροφορίες, Πίνακες 11.3 και 11.4). Κυτταρογενετικά και σημαντικά μοριακά ευρήματα Έχουν μεγάλη σημασία για την πρόγνωση. Αναζητούνται η απώλεια των χρωμοσωμάτων 13q14, 11q23 και 6q21, η τρισωμία 12 και, κυρίως, η απώλεια του χρωμοσώματος 17p, όπου εδράζεται το ογκοκατασταλτικό γονίδιο TP53. Σε μοριακό επίπεδο αξιολογείται ο βαθμός υπερμετάλλαξης των γονιδίων V των βαριών αλυσίδων του μονοκλωνικού λεμφοκυτταρικού πληθυσμού. Πρόκειται για τις πολλαπλές μεταλλάξεις που επισυμβαίνουν στα V τμήματα των ανοσοσφαιρινών, όταν τα Β λεμφοκύτταρα αναγνωρίσουν ένα αντιγόνο περνώντας μέσα από τα βλαστικά κέντρα των λεμφαδένων, και υποδηλώνει περισσότερο διαφοροποιημένα, και κατά συνέπεια, λιγότερο επιθετικά λεμφοκύτταρα. Ο βαθμός υπερμετάλλαξης σχετίζεται σε σημαντικό βαθμό με την έκφραση του αντιγόνου CD38 και, κυρίως, με την έκφραση του αντιγόνου ZAP-70, που μπορούν να αναγνωρισθούν στον ανοσοφαινότυπο. Η πρωτεΐνη ΖΑΡ-70 είναι μια κινάση τυροσίνης που εκφράζεται στα Τ- και τα ΝΚ λεμφοκύτταρα και επιδρά ευοδωτικά στα Β λεμφοκύτταρα. Η συσχέτιση είναι επαρκώς ισχυρή, ώστε η μέτρησή της να μπορεί να υποκαταστήσει την μελέτη του βαθμού υπερμετάλλαξης. Εξέλιξη. Σύνδρομο Richter Η σχετικά καλοήθης μορφή της ΧΛΛ που περιγράφηκε παραπάνω προοδευτικά εξελίσσεται με εμφάνιση περισσότερων συμπτωμάτων και ευρημάτων, όπως η αύξηση του αριθμού των λεμφοκυττάρων με παράλληλη μείωση του αιματοκρίτη και των άλλων αιματολογικών παραμέτρων, οι συχνές λοιμώξεις, η οργανομεγαλία και ο πυρετός, και καταλήγει κακώς μέσα σε μερικά χρόνια από τη διάγνωση. Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις η κατάσταση επιβαρύνεται μάλλον αιφνίδια και απρόβλεπτα, με την εμφάνιση στο αίμα πολύ άωρων λεμφικών στοιχείων και λεμφοβλαστών, ασύμμετρης διόγκωσης λεμφαδένων, και γενικών συμπτωμάτων. Η βιοψία των λεμφαδένων είναι συμβατή με διάχυτο λέμφωμα από μεγάλα Β λεμφοκύτταρα (Κεφάλαιο 15). Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται ως σύνδρομο Richter και έχει κακή εξέλιξη. Πρόγνωση. Θεραπευτική αντιμετώπιση Μολονότι υπάρχουν διάφορα αποδοτικά σχήματα θεραπείας, η απόφαση για την έναρξη της θεραπείας λαμβάνεται μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις ενεργού νόσου, οι οποίες ορίζονται από διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Κατά κανόνα, η έναρξη της θεραπείας επιβάλλεται στις ακόλουθες περιπτώσεις: Συμπτώματα Β (πυρετός χωρίς ενδείξεις λοίμωξης, κόπωση, αδυναμία, απώλεια βάρους, ιδρώτες) Προϊούσα αναιμία ή θρομβοπενία που οφείλεται σε εκτεταμένη διήθηση μυελού, Ταχεία και σημαντική διόγκωση λεμφαδένων ή σπληνός Αυτοάνοση λευκοπενία ή/και θρομβοπενία, Ταχεία αύξηση αριθμού λευκών (διπλασιασμός σε διάστημα μικρότερο των 6 μηνών). Οι διάφοροι προγνωστικοί δείκτες δεν αποτελούν κριτήριο έναρξης θεραπείας, εκτός αν πρόκειται για κλινικές δοκιμές. Η θεραπεία είναι εφικτή με τέσσερις κύριες ομάδες φαρμάκων. Κυτταροστατικά (χλωραμβουκίλη, κυκλοφωσφαμίδη), αναστολείς της σύνθεσης των πουρινών (φλουδαραβίνη, κλαδριβίνη, πεντοστατίνη), μονοκλωνικά αντισώματα (κατά βάση έναντι του αντιγόνου CD20 (rituximab, ofatumumab) και σπανιότερα του αντιγόνου CD52 (alemtuzumab) και αναστολείς σηματοδότησης (ibrutinib, idelalisib). Τα φάρμακα της τελευταίας κατηγορίας αλλά και άλλα νέα φάρμακα, η δράση των οποίων βασίζεται στην μοριακή παθογένεια της νόσου, θα περιγραφούν στις συμπληρωματικές πληροφορίες του κεφαλαίου. Ορισμένες φορές χορηγούνται και κορτικοστεροειδή. Σήμερα, όλα τα παραπάνω χρησιμοποιούνται σε συνδυασμούς. Από αυτούς περισσότερο γνωστοί είναι: (α) η χορήγηση χλωραμβουκίλης μόνης ή μαζί με μονοκλωνικά αντισώματα που αναγνωρίζουν και 154

6 επιφέρουν το θάνατο των Β-λεμφοκυττάρων. Τα μονοκλωνικά αντισώματα κατά κανόνα στρέφονται εναντίον του αντιγόνου CD20. Επειδή παρασκευάζονται σε ζώα προκαλούν συχνά αλλεργικές αντιδράσεις, αυτές όμως έχουν γίνει σπανιότερες με τα σκευάσματα που κυκλοφορούν σήμερα, γιατί σε αυτά μόνον το τμήμα όπου γίνεται η σύνδεση με το αντιγόνο είναι ζωϊκής προέλευσης, ενώ το υπόλοιπο είναι ανθρώπειο (βιοτεχνολογική παρασκευή). (β) η χορήγηση αναστολέων της σύνθεσης πουρινών, με κύριο εκπρόσωπο την φλουδαραβίνη, συνήθως σε συνδυασμό με το κυτταροστατικό κυκλοφωσφαμίδη και μονοκλωνικό anti-cd20 αντίσωμα (FC ή FCR). Η χορήγηση κορτικοειδών έχει απόλυτη ένδειξη μόνον όταν υπάρχει ΑΑΑ, αυτοάνοση θρομβοπενία ή μεγάλη διόγκωση λεμφαδένων. Η μεταμόσχευση αλλογενών αιμοποιητικών κυττάρων έχει ένδειξη μόνο σε ανθεκτική νόσο και εφόσον ο ασθενής έχει καλή γενική κατάσταση. Φυσικά, μαζί με όλα τα παραπάνω, επιβάλλεται σχολαστική προφύλαξη από τις λοιμώξεις με άμεση χρήση αντιβιοτικών και γ-σφαιρίνης, όταν αυτή κριθεί αναγκαία, χορήγηση ερυθροποιητίνης και μεταγγίσεων αίματος, όταν η μείωση του αιματοκρίτη συνοδεύεται από συμπτώματα, και σπληνεκτομή, όταν συνυπάρχει αυτοάνοση αιμολυτική αναιμία ανθεκτική στα κορτικοειδή. Άλλοι τύποι χρόνιας λευχαιμίας από μικρά λεμφοκύτταρα Υπάρχουν πολλοί και επιβάλλουν καλή διαφορική διάγνωση επειδή έχουν διαφορετική πρόγνωση ή επιδέχονται διαφορετική θεραπεία. Σε πολλές περιπτώσεις, τα λεμφοκύτταρα έχουν ιδιομορφίες που κατευθύνουν την διάγνωση, η οποία τελικά βεβαιώνεται με τον ανοσοφαινότυπο και/ή την κυτταρογενετική ανάλυση. Από το πλήθος των σχετικών οντοτήτων εδώ αναφέρονται: (α) η προλεμφοκυτταρική λευχαιμία, συνήθως Β-, σπανιότερα Τ-τύπου, όπου οι ασθενείς είναι νεότεροι, έχουν σπληνομεγαλία αλλά όχι μεγάλους λεμφαδένες, και τα λεμφοκύτταρά τους αυξάνονται γρήγορα, είναι περισσότερο άωρα, μεγαλύτερα και έχουν πυρήνιο. (β) η λευχαιμία από «τριχωτά» λεμφοκύτταρα (HCL, hairy cell leukemia). Σπάνια πρόκειται για τυπική «λευχαιμία». Τις περισσότερες φορές στο αίμα κυκλοφορούν λίγα μόνον κύτταρα, κάπως μεγαλύτερα από τα τυπικά λεμφοκύτταρα με πολλές «τριχωτές» αποφυάδες, σαν να έχουν εκκριζωθεί από έναν ιστό. Τα κύτταρα αυτά αναγνωρίζονται με ειδική κυτταροχημική αντίδραση και τον χαρακτηριστικό ανοσοφαινότυπο (θετικά για CD22, FMC7, CD103). Κλινικά προέχει η σπληνομεγαλία και μια ιδιαίτερη ευαισθησία σε λοιμώξεις. Είναι ενδιαφέρον, ότι η HCL ανταποκρίνεται θεαματικά στην 2-χλωρο-δεοξυαδενοσίνη και την κοφορμυκίνη. (δ) η λευχαιμία από μεγάλα λεμφοκύτταρα με κοκκία. Και εδώ δεν πρόκειται πάντοτε για λευχαιμία με την έννοια της μεγάλης αύξησης των λευκών, αλλά η εικόνα των λεμφοκυττάρων είναι ισχυρά ενδεικτική. Κατά κανόνα συνυπάρχει ουδετεροπενία, μερικές φορές πολύ σοβαρή, και σπανιότερα αρθροπάθεια. Τα λεμφοκύτταρα είναι συνήθως Τ ή ΝΚ, είναι μεγαλύτερα από τα τυπικά λεμφοκύτταρα, και έχουν άφθονο πρωτόπλασμα με μεγάλα αζουρόφιλα κοκκία. Όταν πρόκειται για Τ λευχαιμία, ο ανοσοφαινότυπος είναι θετικός για τους δείκτες CD8 και CD57, ενώ σε περίπτωση ΝΚ λευχαιμίας είναι θετικός για τους δείκτες CD16 και CD56. Λεμφοπενίες. Ανοσολογική ανεπάρκεια Οι πρωτοπαθείς λεμφοπενίες είναι σπάνιες και κληρονομικές. Εκδηλώνονται ήδη στα πρώτα έτη της ζωής και επιφέρουν έκπτωση του ανοσοποιητικού συστήματος με συνέπεια την ευπάθεια του πάσχοντος σε διάφορες λοιμώξεις. Κυριότερες μορφές: (α) φυλοσύνδετη αγαμμασφαιριναιμία με συχνές βακτηριακές λοιμώξεις στους άνδρες (διαταραχή της ανάπτυξης των Β λεμφοκυττάρων), (β) κοινή ποικίλλουσα ανοσοανεπάρκεια (απουσία ειδικών Τ λεμφοκυττάρων που ρυθμίζουν την ανάπτυξη των Β λεμφοκυττάρων), 155

7 (γ) επιλεκτικές ελλείψεις IgG ή IgM ανοσοσφαιρινών, απουσία του θύμου αδένα (διαταραχές της ωρίμανσης των Τ λεμφοκυττάρων, σύνδρομο DiGeorge), και (δ) βαριά συνδυασμένη ανοσοανεπάρκεια (έλλειψη δεαμινάσης της αδενοσίνης, ADA). Αντίθετα, οι επίκτητες λεμφοπενίες είναι συχνές και μερικές φορές βαρύτατες. Οφείλονται σε χορήγηση κυτταροστατικών για χημειοθεραπεία νεοπλασιών ή για ανοσοκαταστολή μετά από μεταμόσχευση οργάνων ή αλλογενών αιμοποιητικών κυττάρων (αζαθειοπρίνη, κορτικοειδή κ.ά.) ή σε χορήγηση αντι-λεμφοκυτταρικών αντισωμάτων, π.χ. αντιλεμφοκυτταρικός ορός και κυρίως τα ευρέως χρησιμοποιούμενα αντι-cd20 και αντι-cd52 σκευάσματα (ριτουξιμάβη, αλεμτουζομάβη κτλ). Τέλος, βαριές λεμφοπενίες και ανοσολογική ανεπάρκεια συνοδεύουν τα λεμφώματα (Hodgkin και non-hodgkin) και, ιδίως, τη λοίμωξη από τον ιό HIV. Στις επίκτητες ανοσοανεπάρκειες, αλλά χωρίς λεμφοπενία, προστίθεται και η υπο-γ-σφαιριναιμία, που συνοδεύει την χρόνια λεμφογενή λευχαιμία και το πολλαπλούν μυέλωμα. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Συστήματα κατάταξης της χρόνιας λεμφογενούς λευχαιμίας ανάλογα με την κλινική βαρύτητα Υπάρχουν δύο βασικές κατατάξεις. Και οι δύο βασίζονται στην αξιολόγηση ορισμένων βασικών συμπτωμάτων και ευρημάτων και καταλήγουν σε στάδια που προδικάζουν την εξέλιξη. Τα κριτήρια αυτά αναφέρονται στους πίνακες 11.3 και Είναι φανερό ότι τα στάδια Ι/ΙΙ και Α προδικάζουν καλύτερη επιβίωση. Μεταγενέστερα υπήρξαν τροποποιήσεις, σήμερα όμως η κατάταξη βασίζεται περισσότερο σε άλλους προγνωστικούς δείκτες. Στάδιο 0 Στάδιο Ι Στάδιο ΙΙ Στάδιο ΙΙΙ Στάδιο IV Χωρίς αναιμία, θρομβοπενία ή κλινικά ευρήματα Μόνον διόγκωση λεμφαδένων Διόγκωση σπληνός (ή και ήπατος) με ή χωρίς διόγκωση λεμφαδένων και χωρίς αναιμία ή θρομβοπενία Αναιμία (Hb < 11 g/l) ανεξάρτητα από κλινικά ευρήματα Θρομβοπενία (Αιμοπετάλια < 100 x10 9 /L) με ή χωρίς κλινικά ευρήματα. Πινακας 11.3 Σταδιοποίηση Rai. Στάδιο Α Στάδιο Β Στάδιο C Καμία διόγκωση λεμφαδένων ή διόγκωση σε δύο περιοχές (τράχηλος, μασχάλες, βουβωνικές χώρες, σπλην και ήπαρ, συγκεκριμένα) Διόγκωση λεμφαδένων σε τρεις έως πέντε περιοχές Αναιμία (Hb <10 g/l) και θρομβοπενία (αιμοπετάλια < 100x10 9 /L). Πίνακας 11.4 Σταδιοποίηση Binet. Κυτταρογενετικά ευρήματα Η ΧΛΛ σπάνια εμφανίζει επαναλαμβανόμενες ειδικές μεταθέσεις χρωμοσωμάτων, όπως τα λεμφώματα και οι οξείες λευχαιμίες. Αντίθετα, διαπιστώνονται (τεχνική FISH) διάφορες ελλείψεις, οι οποίες συνοψίζονται στον Πίνακα 11.5 και έχουν προγνωστική σημασία για την επιβίωση των ασθενών. Είναι ενδιαφέρον, ότι η ανάπτυξη αντοχής στη θεραπεία σχετίζεται σημαντικά με την απώλεια του τμήματος p του χρωμοσώματος 17. Επισημαίνεται ακόμη ότι η απώλεια του 17p, όπου εντοπίζεται το ογκοκατασταλτικό γονίδιο TP53, μπορεί να συνδυαστεί με μεταλλάξεις του ίδιου γονιδίου, που αναστέλλουν την λειτουργία του (loss of function) στο αλληλικό χρωμόσωμα. 156

8 Συχνότητα* Απώλεια 17p del(17p13) 7% 32 μήνες Απώλεια 11q22-23 del(11q22-23) 17% 79 μήνες Απήλεια 6q21-23) del(6q % Τρισωμία 12q 14% Φυσιολογικός καρυότυπος 18% 127 μήνες ** Απώλεια 13q14 del(13q14) 36% 133 μήνες Πίνακας 11.5 Καρυοτυπικά ευρήματα (FISH) στη ΧΛΛ σε σχέση με την επιβίωση των ασθενών. * Dohner et al, 2000; Hallek et al, 2010; Robak, 2014 ** Wierda et al, 2009 Διάμεση επιβίωση ασθενών* Πρωτοταγής δομή των ανοσοσφαιρινών Εκτεταμένες αναλύσεις της πρωτοταγούς δομής των ανοσοσφαιρινών στην ΧΛΛ έδειξαν ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες ασθενών. Στην πρώτη, η δομή της μεταβλητής περιοχής των βαριών αλυσίδων είναι όμοια με αυτήν του αρχέγονου λεμφικού κυττάρου, ενώ στην δεύτερη, η αντίστοιχη δομή εμφανίζει πλήθος μεταλλάξεων. Προφανώς, τα λεμφοκύτταρα με μεταλλάξεις είναι περισσότερο διαφοροποιημένα, γιατί κατά τη διέλευσή τους από το βλαστικό κέντρο των δευτερογενών λεμφικών οργάνων έχουν αναγνωρίσει το αντιγόνο τους και έχουν υποστεί τις αναμενόμενες υπερμεταλλάξεις στην μεταβλητή περιοχή των αλυσίδων τους. Η ερμηνεία αυτή συνάδει με την καλύτερη πρόγνωση των μεταλλαγμένων περιπτώσεων. Πρωτεϊνη BCL-2 Η ΧΛΛ χαρακτηρίζεται από αύξηση της πρωτεϊνης BCL-2. Η πρωτεϊνη αυτή είναι προϊόν του γονιδίου BCL-2 στο χρωμόσωμα 18 και έχει σημαντική αντι-αποπτωτική δράση στα λεμφοκύτταρα της ΧΛΛ, τα οποία δεν αποπίπτουν, αλλά επιβιώνουν περισσότερο και αθροίζονται. H δράση αυτή ασκείται μέσω αναστολής της ενεργοποίησης των κασπασών σε αντίθεση με την πρωτεϊνη ΒΑΧ, η οποία προάγει την απόπτωση ενεργοποιώντας τα παραπάνω ένζυμα με απελευθέρωση κυτοχρώματος c από τα μιτοχόνδρια. Στη λειτουργία αυτή μετέχουν και άλλες ρυθμιστικές πρωτεῒνες ως και τα μικρομοριακά RNΑ mir15 και mir16. Τα τελευταία αποτελούν μικρές μονόκλωνες νουκλεοτιδικές ακολουθίες που κωδικοποιούνται από το χρωμόσωμα 13, του οποίου η απώλεια σχετίζεται με την μακρότερη επιβίωση ορισμένων ασθενών με ΧΛΛ (Πίνακας 11.5). Υποδοχέας BCR (B-cell Receptor) Εμπλέκεται ολοένα και περισσότερο στην παθογένεια της ΧΛΛ και αποτελεί σημαντικό στόχο της σύγχρονης θεραπευτικής. Πρόκειται για την ανοσοσφαιρίνη επιφανείας που αναφέρθηκε ήδη στο προηγούμενο κεφάλαιο και εκλύει δύο τύπους σημάτων: (α) ένα τονικό σήμα, ανεξάρτητο από την παρουσία αντιγόνου, το οποίο συμβάλλει στην επιβίωση του λεμφοκυττάρου, και (β) ένα σήμα ενεργοποίησης, το οποίο εκλύεται με την αναγνώριση του αντιγόνου και ενεργοποιεί έναν καταρράκτη κινασών τυροσίνης που φτάνει μέχρι τον πυρήνα ενεργοποιώντας σημαντικούς μεταγραφικούς παράγοντες (ΝF-κΒ κ.ά.) και άλλες λειτουργίες. Από τις κινάσες αυτές εξαιρετική σημασία έχει η οδός της PI3K (υπομονάδες p85 και 110), η οποία ενεργοποιεί την κινάση BTK (Bruton tyrosine kinase), ως και οι κινάσες LYN και SYK. Μικροπεριβάλλον Η παθογένεια της ΧΛΛ επηρεάζεται σημαντικά από το μικροπεριβάλλον. Τα νεοπλασματικά λεμφοκύτταρα πολλαπλασιάζονται και διαφοροποιούνται μέσα σε ψευδο-οζώδεις σχηματισμούς, που περιλαμβάνουν ένα πλήθος κυττάρων του στρώματος, Τ4 βοηθητικών λεμφοκυττάρων και άλλων κυττάρων, και υφίστανται την επίδραση διαφόρων κυτταροκινών και άλλων παραγόντων (π.χ. TNF) που προάγουν την επιβίωσή τους. 157

9 Στοχευμένη θεραπεία Σήμερα δοκιμάζονται ή έχουν ήδη εισαχθεί σε χρήση παράγοντες που (α) αναστέλλουν τη δράση της κινάσης ΒΚΤ (Ibrutinib) ή της κινάσης PI3K (Idelalisib κ.ά), (β) αναστέλλουν τη δράση της BCL-2 (ABT-199), ή (γ) αναστέλλουν τη δράση άλλων κινασών (π.χ. LYN και SYK). 158

10 Βιβλιογραφία Γαρδίκας, Κ. (1989) Αιματολογία, 5η έκδοση, Εκδόσεις Γ.Π.Παρισιάνου Γερμενής, Α.Κ. (2000) Ιατρική Ανοσολογία, εκδόσεις Παπαζήση Catovsky, D., Montserrat, E. (2011) Chronic lymphocytic leukaemia and other B-cell disorders. Chapter 29. In: Postgraduate Hematology, 6th edition; Hoffbrand V et al, editors, Blackwell Pub, pp Del Principe,M-I., Del Poeta,G., Buccisano, F. et al (2006) Clinical significance of ZAP-70 protein expression in B-cell chronic lymphocytic leukemia. Blood 108: doi: /blood Döhner, H., Stilgenbauer, S., Benner, A. et al.(2000) Genomic aberrations and survival in ch it ronic lymphocytic leukemia. N Engl J Med. 343: Hallek, M., Fischer, K., Fingerle-Rowson, G. et al (2010) Addition of rituximab to fludarabine and cyclophosphamide in patients with chronic lymphocytic leukaemia: a randomised, open-label, phase 3 trial. Lancet 376: doi: /S (10) Hoffbrand, A.V., Moss P.A.H., Pettit, J.E. (2011) Essential Hematology, 6th edition, Blackwell Publishing, Lanasa, M.C.(2010) Novel insights into the biology of CLL. American Society of Hematology. Education Book, pp Robak, T. (2014) Staging and Prognostic Factors in Chronic Lymphocytic Leukemia: Current Status. J Leuk (Los Angel) 2:e111. doi: / e111 Wienstner, A. (2012) Emerging role of kinase targeted strategies in chronic lymphocytic leukemia. American Society of Hematology. Education Book, pp Wierda, W.G., Susan O Brien, A., Wang, X. et al (2009) Characteristics Associated With Important Clinical End Points in Patients With Chronic Lymphocytic Leukemia at Initial Treatment. J Clin Oncology 27: doi: /jco e- Σύνδεσμοι 159

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: Aπόλυτη λεμφοκυττάρωση:

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: Aπόλυτη λεμφοκυττάρωση:

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: > 4000 /mm 3

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης

Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία. Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Σύνοψη της προσέγγισης ασθενούς με πανκυτταροπενία Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Πατρών Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Συμεωνίδης Αρχική κλινική προσέγγιση Συμπτωματικός ή μη συμπτωματικός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ

ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ 1 ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ Οκτώβριος 2016 ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Μηχανισμοί αντίστασης στους αναστολείς του Β κυτταρικού υποδοχέα κατά τη θεραπεία της Χρόνιας Λεμφοκυτταρικής Λευχαιμίας «ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ» ΓΑΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ Εργαστήριο Γεν. Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Α.Π.Θ. 5o ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΦΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Διδάσκοντες: Αγγελική Χέβα Παθολογοανατόμος, ΠΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2013 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Κατάταξη λεμφικών νεοπλασμάτων Τα νεοπλάσματα των Β, Τ, ΝΚ λεμφοκυττάρων είναι όγκοι από ανώριμα και

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Νόρα Βύνιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αιματολογίας ΜΥΕΛΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

Νόρα Βύνιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αιματολογίας ΜΥΕΛΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Νόρα Βύνιου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αιματολογίας ΜΥΕΛΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Μυελοϋπερπλαστικά νοσήματα (MΥΝ) Χρόνια Μυελογενής Λευχαιμία (ΧΜΛ), BCR-ABL1 + Χρόνια Ουδετεροφιλική Λευχαιμία (ΧΟΛ)

Διαβάστε περισσότερα

Αλλογενής Μεταµόσχευση Αρχέγονων Αιµοποιητικών Κυττάρων:βασικές αρχές, ενδείξεις και διαδικασία. Επιλεγόµενο Μάθηµα Αιµατολογίας

Αλλογενής Μεταµόσχευση Αρχέγονων Αιµοποιητικών Κυττάρων:βασικές αρχές, ενδείξεις και διαδικασία. Επιλεγόµενο Μάθηµα Αιµατολογίας Αλλογενής Μεταµόσχευση Αρχέγονων Αιµοποιητικών Κυττάρων:βασικές αρχές, ενδείξεις και διαδικασία Επιλεγόµενο Μάθηµα Αιµατολογίας Βασικές αρχές Η µεταµόσχευση αρχέγονων αιµοποιητικών κυττάρων αποτελεί σηµαντική

Διαβάστε περισσότερα

ITP Ιδιοπαθής/ αυτοάνοση θρομβοπενική πορφύρα

ITP Ιδιοπαθής/ αυτοάνοση θρομβοπενική πορφύρα ITP Ιδιοπαθής/ αυτοάνοση θρομβοπενική πορφύρα Αθανασία Μουζάκη, Καθηγήτρια Εργαστηριακής Αιματολογίας-Αιμοδοσίας, Αιματολογικό Τμήμα, Παθολογική Κλινική, Τμήμα Ιατρικής, Παν/ο Πατρών Τα είδη της ITP είναι:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΠΑΓΚΥΤΤΑΡΟΠΕΝΙΑ ΚΑΙ ΠΥΡΕΤΟ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014

ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΠΑΓΚΥΤΤΑΡΟΠΕΝΙΑ ΚΑΙ ΠΥΡΕΤΟ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΠΑΓΚΥΤΤΑΡΟΠΕΝΙΑ ΚΑΙ ΠΥΡΕΤΟ Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Ιστορικά ασθενών με σύνδρομα μυελικής ανεπάρκειας 1 ο ιστορικό: Ανδρας 65 ετών με ήπιο σακχαρώδη διαβήτη από 5-ετίας παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες

Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα. Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες Μπρούζου Κάτια- Ουρανία Πιστιόλα Χρυσούλα Μάθημα επιλογής Λευχαιμίες ΧΛΛ Η συχνότερη Λευχαιμία Μονοκλωνικά Β κύτταρα > 5x10 9 /L τυχαία εξέταση αίματοςà Λεμφοκυττάρωση! Διογκωμένοι LN αναιμία ηπατοσπληνομεγαλία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN. Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015

ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN. Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015 ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN Αλεξάνδρα Κουράκλη-Συμεωνίδου Απαρτιωμένη διδασκαλία 2015 ΛΕΜΦΩΜΑ ΗΟDGKIN Επιδημιολογία - Αιτιοπαθογένεια Δικόρυφη καμπύλη εμφάνισης κορυφές: 15-40 έτη, >60 έτη : = Μικρή υπεροχή (1.5-2.0/1)

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ»

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Σταυρούλα Β. Αλεξιά Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Τα λεμφώματα είναι νεοπλάσματα του λεμφικού ιστού. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι ταξινομήσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Ασθενής άρρεν 67 ετών προσήλθε λόγω ρινορραγίας από 4ημέρου, ενός επεισοδίου μέλαινας κένωσης προ 8ώρου, με συνοδό αδυναμία και καταβολή.

Ασθενής άρρεν 67 ετών προσήλθε λόγω ρινορραγίας από 4ημέρου, ενός επεισοδίου μέλαινας κένωσης προ 8ώρου, με συνοδό αδυναμία και καταβολή. Ασθενής άρρεν 67 ετών προσήλθε λόγω ρινορραγίας από 4ημέρου, ενός επεισοδίου μέλαινας κένωσης προ 8ώρου, με συνοδό αδυναμία και καταβολή. ΑΤΟΜΙΚΟ ΑΝΑΜΝΗΣΤΙΚΟ Μικροκυτταρικός καρκίνος πνεύμονα από έτους(λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό 1. ξηρό επίμονο βήχα δύσπνοια με την ελαφρά κόπωση κνησμό διεύρυνση του μεσοθωρακίου σημαντικού βαθμού

Ιστορικό 1. ξηρό επίμονο βήχα δύσπνοια με την ελαφρά κόπωση κνησμό διεύρυνση του μεσοθωρακίου σημαντικού βαθμού Ιστορικό 1. Γυναίκα ηλικίας 30 ετών παραπονείται για ξηρό επίμονο βήχα από μηνός, που επιδεινώνεται με την κατάκλιση, ενώ από εβδομάδος είναι επίμονος και στην όρθια θέση. Τις τελευταίες ημέρες έχει προστεθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου

ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ. Λ.Β. Αθανασίου ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Λ.Β. Αθανασίου ΟΡΙΣΜΟΙ Λευχαιμίες Κακοήθη νεοπλάσματα των πρόδρομων αιμοκυττάρων του μυελού των oστών. Ατελής διαφοροποίηση οδηγεί σε πολλαπλασιασμό μη ώριμων (και μη λειτουργικών) κυττάρων.

Διαβάστε περισσότερα

13. Ηωσινόφιλο κύτταρο στα επιχρίσματα περιφερικού αίματος και μυελού των οστών

13. Ηωσινόφιλο κύτταρο στα επιχρίσματα περιφερικού αίματος και μυελού των οστών 13. Ηωσινόφιλο κύτταρο στα επιχρίσματα περιφερικού αίματος και μυελού των οστών Γ.Χρ. Μελέτης 1, Α. Σαραντόπουλος 1, Σ. Μασουρίδη 1, Ε. Βαριάμη 1, Ε. Τέρπος 2 Τα ηωσινόφιλα παράγονται όπως όλα τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ. Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ. Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΥΤΟΑΝΟΣΗΣ ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ Μαρία Γκανίδου Νοσοκομειακή Υπηρεσία Αιμοδοσίας ΓΝΘ Γ.Παπανικολάου Αυτοάνοση Αιμολυτική Αναιμία (ΑΑΑ) 1.Αυξημένη καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρας 45 ετών παραπέμπεται από Κ.Υ. λόγω ανεύρεσης χαμηλής τιμής PLT (10.000/mm³)

Άνδρας 45 ετών παραπέμπεται από Κ.Υ. λόγω ανεύρεσης χαμηλής τιμής PLT (10.000/mm³) Άνδρας 45 ετών παραπέμπεται από Κ.Υ. λόγω ανεύρεσης χαμηλής τιμής PLT (10.000/mm³) Στο Κ.Υ. προσήλθε για υδαρείς διαρροϊκές κενώσεις με συνοδό εμπύρετο έως 39,5 C, με ρίγος από διημέρου. Α/Α: ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ The times they are a changin Bob Dylan ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ! 1960 2017 ΧΛΩΡΑΜΒΟΥΚΙΛΗ Η εποχή της αθωότητας 40 χρόνια s u r v i v a l Time (years) S. BARTHOLOMEW

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ-ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ-ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ-ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΑΣ ΑΠΑΡΤΙΩΜΕΝΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ-ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Αλ. Κουράκλη-Συμεωνίδου ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΜΕ ΑΝΑΙΜΙΑ Βαρύτητα αναιμίας Μικρή (Ηb >10 gr/dl)

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας»

ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας» ΣΚΟΥΡΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Επιμελήτρια Α «Κωνσταντοπούλειο ΓΝΝΙωνίας» ΧΡΟΝΙΕΣ ΛΕΥΧΑΙΜΙΕΣ Βραδεία κλινική εξέλιξη Ωριμότερα κύτταρα ΜΥΕΛΟΓΕΝΕΙΣ ΛΕΜΦΟΓΕΝΕΙΣ WHO 2008 Μυελοϋπερπλαστικές κακοήθειες ΧMΛ Αληθής πολυκυτταραιμία

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

Β ΟΞΕΙΑ ΛΕΜΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ (B ΟΛΛ) ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (MRD)

Β ΟΞΕΙΑ ΛΕΜΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ (B ΟΛΛ) ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (MRD) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - Γ ΜΕΡΟΣ «Η ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ» Β ΟΞΕΙΑ ΛΕΜΦΟΒΛΑΣΤΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ (B ΟΛΛ) ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ (MRD) ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων

Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων Νήπιο 18 μηνών με βλατιδώδες εξάνθημα προσώπου, άνω και κάτω άκρων ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ 1, ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ 2, ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΥΜΕΩΝΟΓΛΟΥ 1, ΧΡΥΣΑ ΚΟΥΤΣΑΥΤΙΚΗ 1, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΥΡΙΟΚΕΦΑΛΙΤΑΚΗΣ 1 1-Α ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός»

ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ. ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΟΡΘΟΧΡΩΜΕΣΟΡΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΕΣ ΑΝΑΙΜΙΕΣ ΑΗΔΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Διευθυντής Αιματολογικού Εργαστηρίου Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισμός» ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΝΑΙΜΙΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΤΑ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Θεώνη Κανελλοπούλου

ΝΕΟΤΕΡΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΤΑ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ. Θεώνη Κανελλοπούλου ΝΕΟΤΕΡΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΤΑ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ- ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Θεώνη Κανελλοπούλου ΓΝΑ Ευαγγελισμός, 03 Ιούνη 2014 ΕΙΝΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ;;; ή δημιουργούν σύγχυση???!!! Προγνωστικά μοντέλα!!!

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ Οκτώβριος 2016 2η Έκδοση ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 1 Πρόλογος Το Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες. Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ.

Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες. Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ. Αιμολυτικές Αναιμίες- Κληρονομικές και Επίκτητες Ελενα Σολωμού Επικ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Αιματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπ. Πατρών Aίτια Αιμόλυσης Εξωαγγειακή Αιμόλυση Ενδογενή Αίτια: Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ

ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ ΛΕΜΦΩΜΑ HODGKIN Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ Ταξινόμηση λεμφωμάτων- Βασικές αρχές Στην ταξινόμηση WHO: Λαμβάνονται υπόψη μορφολογικά, ανοσοϊστοχημικά,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι

Προβλήματα σχετιζόμενα με την τυποποίηση αντιγόνων Ι Β Προβλήματα Φαινότυπος Β(Α): ασθενής αντίδραση με αντι-α, έντονη αντίδραση με αντι-β, και ο ορός αντιδρά με ερυθρά Α₁. Ο αντιορός Α περιέχει τον κλώνο ΜΗΟ4? Επίκτητος Β φαινότυπος: έντονη αντίδραση με

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ «ΔΙΑΒAΖΕΤΑΙ» Η ΓΕΝΙΚH AIΜΑΤΟΣ. Φυσιολογικές τιμές αιματολογικών παραμέτρων

ΠΩΣ «ΔΙΑΒAΖΕΤΑΙ» Η ΓΕΝΙΚH AIΜΑΤΟΣ. Φυσιολογικές τιμές αιματολογικών παραμέτρων ΠΩΣ «ΔΙΑΒAΖΕΤΑΙ» Η ΓΕΝΙΚH AIΜΑΤΟΣ Μ. Οικονόμου Εισαγωγή Η «γενική αίματος» αποτελεί τη συνηθέστερα χρησιμοποιούμενη εξέταση στην παιδιατρική κλινική πράξη. Ο προσδιορισμός των αιματολογικών παραμέτρων

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με θρομβοκυττάρωση Εισαγωγή Αριθμός ΑΜΠ 450x10 9 /L γενικά αποδεκτός ως θρομβοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΛΕΤΣΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ

ΚΟΛΕΤΣΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ ΜΥΕΛΟΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΟΛΕΤΣΑ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ Λέκτορας Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής, ΑΠΘ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ Αντικατάσταση ΜΟ από κλωνικούς απογόνους εξαλλαγμένου πολυδύναμου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM)

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM. Hyper-IgM Syndrome (HIgM) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΥΠΕΡ-IgM Hyper-IgM Syndrome (HIgM) ΑΡΜΟΝΙΑ Σύλλογος Φίλων Ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ. Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΛΕΜΦΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Παράγοντες που επηρεάζουν το είδος της θεραπείας σε ασθενείς με λεμφοϋπερπλαστική

Διαβάστε περισσότερα

9. Ενδογενείς ηωσινοφιλίες Νοσήματα με ηωσινοφιλία που ευθύνονται τα ίδια τα ηωσινόφιλα

9. Ενδογενείς ηωσινοφιλίες Νοσήματα με ηωσινοφιλία που ευθύνονται τα ίδια τα ηωσινόφιλα 9. Ενδογενείς ηωσινοφιλίες Νοσήματα με ηωσινοφιλία που ευθύνονται τα ίδια τα ηωσινόφιλα Γ.Χρ. Μελέτης 1, Α. Σαραντόπουλος 1, Σ. Μασουρίδη 1, Ε. Βαριάμη 1, Ε. Τέρπος 2 ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ Ενδογενείς ηωσινοφιλίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Επίκτητη Ανοσία I. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Επίκτητη Ανοσία I. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Εισαγωγή στην Ανοσολογία Επίκτητη Ανοσία I Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 14/10/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Γενικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ 1 ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ

ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ 1 ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ 1 ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ Οκτώβριος 2016 ΑΠΛΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ 1 Πρόλογος Το Ίδρυμα της Ελληνικής Αιματολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΠΛΗΝΟΜΕΓΑΛΙΑ. Λ. Β. Αθανασίου

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΠΛΗΝΟΜΕΓΑΛΙΑ. Λ. Β. Αθανασίου ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΠΛΗΝΟΜΕΓΑΛΙΑ Λ. Β. Αθανασίου ΣΠΛΗΝΑΣ - Τοπογραφία ΣΠΛΗΝΑΣ - Τοπογραφία Σύνδεση με στόμαχο (γαστροσπληνικός σύνδεσμος) Θέση - Πλήρωση στομάχου Κενός στόμαχος Ενδοθωρακική μοίρα κοιλιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ Γενικά χαρακτηριστικά Απεικόνιση των κυτταρικών πληθυσμών με βάση: το μέγεθος την κοκκίωση το φθορισμό ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ Υδροδυναμική ροή Πρόσθιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία ΙΙ Αιματολογία Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Αλέξανδρος Α. Δρόσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ

ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΣΤΗ Β-ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΥΧΑΙΜΙΑ ΛΕΥΚΟΘΕΑ Σ. ΝΤΟΒΑ Βιοχημικός, Msc, PhD Επιστημονικός συνεργάτης Μονάδας Μοριακής Βιολογίας- Αιματολογικό Εργαστηρίο, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΠΑΛ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γενική αίµατος. Καταµέτρηση των έµµορφων στοιχείων του αίµατος

Γενική αίµατος. Καταµέτρηση των έµµορφων στοιχείων του αίµατος Γενική αίµατος Αθανασία Μουζάκη, Καθηγήτρια Εργαστηριακής Αιµατολογίας-Αιµοδοσίας, Εργαστήριο Αιµατολογίας, Αιµατολογικό Τµήµα, Παθολογική Κλινική, Τµήµα Ιατρικής, Παν/ο Πατρών Γενική αίµατος Καταµέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΑΜΕΣΗ COOMBS ΑΜΕΣΗ COOMBS Θεμελιώδες γνώρισμα του κάθε οργανισμού είναι ότι αναγνωρίζει τα κύτταρα των άλλων οργανισμών ως ξένα Αντιδρά με σκοπό την καταστροφή ΑΝΟΣΟΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα Βιολογίας: Βλαστοκύτταρα και η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών. Ζωή Σελά

Μάθημα Βιολογίας: Βλαστοκύτταρα και η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών. Ζωή Σελά Μάθημα Βιολογίας: Βλαστοκύτταρα και η χρήση τους στη θεραπεία ασθενειών Ζωή Σελά Τα βλαστοκύτταρα είναι ένα νέο θεραπευτικό εργαλείο στην Ιατρική διαφορετικό από τα φάρμακα που μέχρι σήμερα είχαμε συνηθίσει.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Ποιες είναι οι διαφορές μιας πρωτογενούς από μια δευτερογενή χυμική ανοσολογική απόκριση; Περιγράψετε τους μηχανισμούς ενεργοποίησης στις δυο περιπτώσεις. ΘΕΜΑ 2 (1 μονάδα) Περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Λεμφοϋπερπλασία με παραγωγή IgM ανοσοσφαιρίνης Ταξινόμηση στα λεμφώματα οριακής ζώνης Υβριδικά χαρακτηριστικά μεταξύ λεμφώματος μυελώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY

ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY ΚΥΤΤΑΡΟΜΕΤΡΙΑ ΡΟΗΣ FLOW CYTOMETRY Κυτταρομετρία Ροής Η Κυτταρομετρία Ροής είναι μια τεχνική που εκμεταλλεύεται την μέτρηση ορισμένων βιοχημικών και βιοφυσικών παραμέτρων των κυττάρων μεμονωμένα, όταν αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΥΡΙΑ (PNH) Αχιλλέας Θ. Καραμούτσιος Μονάδα Μοριακής Βιολογίας, Αιματολογικό Εργαστήριο ΠΓΝ Ιωαννίνων

ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΥΡΙΑ (PNH) Αχιλλέας Θ. Καραμούτσιος Μονάδα Μοριακής Βιολογίας, Αιματολογικό Εργαστήριο ΠΓΝ Ιωαννίνων ΠΑΡΟΞΥΣΜΙΚΗ ΝΥΚΤΕΡΙΝΗ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΥΡΙΑ (PNH) Αχιλλέας Θ. Καραμούτσιος Μονάδα Μοριακής Βιολογίας, Αιματολογικό Εργαστήριο ΠΓΝ Ιωαννίνων Ιωάννινα, Σεπτέμβριος 2013 PNH Σπάνια διαταραχή του αρχέγονου αιμοποιητικού

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας

Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων. Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογικές λειτουργίες κυττάρων αίματος Κλινική και εργαστηριακή αξιολόγηση αιματολογικών παθήσεων Μαθήματα Παθοφυσιολογίας Φυσιολογική λειτουργία κυττάρων αίματος Ερυθρά αιμοσφαίρια, κύτταρα χωρίς πυρήνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσπέλαση και διαφορική διάγνωση ασθενών με σπληνομεγαλία

Διαγνωστική προσπέλαση και διαφορική διάγνωση ασθενών με σπληνομεγαλία Διαγνωστική προσπέλαση και διαφορική διάγνωση ασθενών με σπληνομεγαλία Αξιολόγηση βαρύτητας σπληνομεγαλίας και υφής του σπληνός Σπλήνας ψηλαφητικά επώδυνος ή ανώδυνος Σπληνικό χείλος οξύ ή αποστρογγυλομένο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιωάννης Δράκος Μηχανικός Η\Υ & Πληροφορικής

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ιατρικής Εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής Ιωάννης Δράκος Μηχανικός Η\Υ & Πληροφορικής ΠΑΤΡΑ 2009 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΖΟΥΜΠΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΝΙΚΗΦΟΡΙΔΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΛΑΠΛΟΥΝ ΜΥΕΛΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ. Οκτώβριος 2016.

ΠΟΛΛΑΠΛΟΥΝ ΜΥΕΛΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ. Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ. Οκτώβριος 2016. ΠΟΛΛΑΠΛΟΥΝ ΜΥΕΛΩΜΑ 1 ΠΟΛΛΑΠΛΟΥΝ ΜΥΕΛΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Έκδοση του IΔPYMAΤΟΣ EΛΛHNIKHΣ AIMATOΛOΓIKHΣ ETAIPEIAΣ Οκτώβριος 2016 2η Έκδοση ΠΟΛΛΑΠΛΟΥΝ ΜΥΕΛΩΜΑ 1 Πρόλογος Το Ίδρυμα της

Διαβάστε περισσότερα

όλοι αναπνευστική οδός στομάχι στόμα

όλοι αναπνευστική οδός στομάχι στόμα κεράτινη στιβάδα περιέχει σμήγμα λιπαρά οξέα Μηχανισμοί που παρεμποδίζουν την είσοδο Δέρμα περιέχει ιδρώτας φυσιολογική μικροχλωρίδα λυσοζύμη γαλακτικό οξύ μικροοργανισμών Βλεννογόνοι όλοι αναπνευστική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Καθώς η επιστημονική γνώση και κατανόηση αναπτύσσονται, ο μελλοντικός σχεδιασμός βιοτεχνολογικών προϊόντων περιορίζεται μόνο από τη φαντασία μας Βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία ΙI Κυτταροτοξικά Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Απαντήσεις του κριτηρίου αξιολόγησης στη βιολογία γενικής παιδείας 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε τον αριθμό καθεμίας από τις ημιτελείς προτάσεις 1 έως και 5, και δίπλα σε αυτόν το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ...

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ... ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο...2 I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας στην ιατρική...2 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ...7 ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΤΕ ΤΑ ΚΕΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΛΗΛΗ ΛΕΞΗ...10 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο I. Εφαρµογές της βιοτεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 19 Ιουνίου 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στα σκουπίδια πετιούνται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες Ομφαλικά Μοσχεύματα (βλαστοκυτταρα), τα οποία δίνουν ανεκτίμητη βοήθεια και λύση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΕΙΔΟΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗΣ Οικογενή υπερχοληστερολαιμία Αυτοσωμική επικρατής κληρονομικότητα Σχετίζεται με αυξημένο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΥΣ, ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗ ΒΙΟΨΙΑ ΗΠΑΤΟΣ Πρόδρομος Χυτίρογλου Εργαστήριο Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΗΠΑΤΟΣ Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Αιματολογικές νεοπλασίες είναι τα είδη καρκίνου που επηρεάζουν το αίμα, το μυελό των οστών και τους λεμφαδένες. Δεδομένου ότι και τα τρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 10 Μαρτίου 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι η Ανεξάρτητη Ομάδα Παρακολούθησης Δεδομένων Ασφαλείας παρατήρησε σε τρεις κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

7. Χυµικές ανοσοαπαντήσεις. Ενεργοποίηση των Β λεµφοκυττάρων και παραγωγή αντισωµάτων

7. Χυµικές ανοσοαπαντήσεις. Ενεργοποίηση των Β λεµφοκυττάρων και παραγωγή αντισωµάτων 7. Χυµικές ανοσοαπαντήσεις. Ενεργοποίηση των Β λεµφοκυττάρων και παραγωγή αντισωµάτων Οι φάσεις και οι τύποι των χυµικών ανοσοαπαντήσεων Η διέγερση των Β λεµφοκυττάρων από το αντιγόνο Ο ρόλος των βοηθητικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση, παρακλινική διερεύνηση και διαφορική διάγνωση ασθενούς με λεμφαδενοπάθεια Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία

Διαγνωστική προσέγγιση, παρακλινική διερεύνηση και διαφορική διάγνωση ασθενούς με λεμφαδενοπάθεια Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Διαγνωστική προσέγγιση, παρακλινική διερεύνηση και διαφορική διάγνωση ασθενούς με λεμφαδενοπάθεια Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Βασικά ερωτήματα προς απάντηση Είναι νεοπλασματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ Αριθμ.: 2787 ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ CD5 KAI CD19 ΣΤΑ ΛΕMΦΟΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΤOΜΩΝ

ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ Αριθμ.: 2787 ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΓΟΝΩΝ CD5 KAI CD19 ΣΤΑ ΛΕMΦΟΚΥΤΤΑΡΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΤOΜΩΝ AΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ Α ΠΡΟΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ I. ΧΑΤΖΗΤΟΛΙΟΣ ΠΑΝΕΠ. ΕΤΟΣ 2014-2015

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΩΝ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΩΝ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Α) Ειδικής Ανοσίας 1) Β-Λεμφοκυττάρων 2) Τ-Λεμφοκυττάρων Β) Μη Ειδικής Ανοσίας 1) Φαγοκυττάρων 2) ΝΚ-Λεμφοκυττάρων 3) Παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο)

Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Ανεπαρκεια Της Μεβαλονικης Κινασης (MKD) (Ή Υπερ-Igd Σύνδρομο) Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ MKD 1.1 Τι είναι; Η ανεπάρκεια της μεβαλονικής κινάσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Μικρά ή µεσαίου µεγέθους λεµφοειδή κύτταρα Πυρήνες στρογγυλοί ή ανωµάλου σχήµατος (µονοκυτταροειδείς ή σαν κεντροκύτταρα) ιαυγές κυτταρόπλασµα ΛΕΜΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκα 53 ετών με ιστορικό καρκίνου ωοθηκών,, αυξανόμενη τιμή CA125 και λεμφαδενοπάθεια τραχήλου μεσοθωρακίου

Γυναίκα 53 ετών με ιστορικό καρκίνου ωοθηκών,, αυξανόμενη τιμή CA125 και λεμφαδενοπάθεια τραχήλου μεσοθωρακίου Γυναίκα 53 ετών με ιστορικό καρκίνου ωοθηκών,, αυξανόμενη τιμή CA125 και λεμφαδενοπάθεια τραχήλου μεσοθωρακίου με μετρίου βαθμού ανοσολογική διέγερση ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Διευθυντής Δ Παθολογικής Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας

Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού. Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Ερμηνεία αποτελεσμάτων ηλεκτροφόρησης πρωτεϊνών ορού Μιχάλης Μιχαήλ MD, PhD Αιματολόγος Γ. Ν Λευκωσίας Περίγραμμα Τι είναι η Η/Φ πρωτεϊνών Πότε πρέπει να ζητάμε την Η/Φ Πως ερμηνεύονται τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΠΛΗΘΥΣΜΟΙ Τ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΩΝ. Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. «Παπαγεωργίου»

ΥΠΟΠΛΗΘΥΣΜΟΙ Τ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΩΝ. Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΥΠΟΠΛΗΘΥΣΜΟΙ Τ ΛΕΜΦΟΚΥΤΤΑΡΩΝ Αλεξάνδρα Φλέβα Ph.D Βιολόγος Τμήμα Ανοσολογίας-Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» Η αξιοποίηση του εύρους των δυνατοτήτων της κυτταρομετρίας ροής στην Ανοσολογία προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια μυελογενής λευχαιμία

Χρόνια μυελογενής λευχαιμία Χρόνια μυελογενής λευχαιμία 1-2 νέα περιστατικά /έτος, διάμεση ηλικία περίπου 60 ετών. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη άνοδο των λευκών αιμοσφαιρίων, σπληνομεγαλία και πιθανόν υψηλές τιμές αιμοπεταλίων. Η νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα