ΠΡΟΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006"

Transcript

1 ανασκοπησεισ ΠΡΟΟΔΟΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΚΟΛΛΕΓΙΟΥ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΙΟΥΝΙΟΣ 2006 Ι. Μ. Τζαφέττας, Δ. Σ. Δόβας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η πρωταρχική δημοσίευση του Παπανικολάου τη δεκαετία του 40 1, που έδειξε ότι τα αποπίπτοντα κύτταρα του τραχήλου μπορούν να συλλεγούν, να επιστρωθούν σε αντικειμενοφόρο πλάκα, να μονιμοποιηθούν και να υποστούν χρώση, αποτέλεσε το θεμέλιο λίθο των προγραμμάτων ανίχνευσης παθολογίας τραχήλου. Η τεχνική αυτή παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτη μέχρι και σήμερα και χρησιμοποιείται παγκοσμίως για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 60 έγινε προφανές ότι ένα πρόγραμμα ανίχνευσης στο γενικό πληθυσμό θα μπορούσε να ελαττώσει τόσο τη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, όσο και τους σχετιζόμενους με την πάθηση αυτή θανάτους, όπως απέδειξε η πρακτική που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στη Βρετανική Columbia 2. Το 1968 οι Junger και Wilson δημοσίευσαν μία λίστα δέκα κριτηρίων, βάσει των οποίων έπρεπε να οργανωθούν τα προγράμματα ανίχνευσης 3. Ήταν εμφανές ότι η σχετική ευκολία πρόσβασης του τραχήλου, η μακροχρόνια εξέλιξη των αλλοιώσεων πριν αναπτυχθεί η νεοπλασία στον τράχηλο και οι σχετικά συντηρητικοί τρόποι αντιμετώπισης των πρόδρομων αλλοιώσεων καταδείκνυαν την εφαρμοσιμότητα των προγραμμάτων ανίχνευσης. Τέτοια προγράμματα ξεκίνησαν σε πολλές χώρες, μολονότι σε λίγες από αυτές εφαρμόστηκαν λεπτομερείς και ξεκάθαρες διαδικασίες, όπως στην Ισλανδία, Φινλανδία και Βορειοανατολική Σκωτία. Στα τέλη της δεκαετίας του 70 μία μεγάλη αύξηση των παθολογικών κυτταρολογικών παρασκευασμάτων συνέπεσε χρονολογικά με την ανακάλυψη ότι οι προκαλούμενες από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) αλλοιώσεις, σε κυτταρικό επίπεδο μπορούσαν να είναι ορατές σε κυτταρολογικά παρασκευάσματα 4. Τα τελευταία 25 χρόνια έχει σημειωθεί ραγδαία πρόοδος στην κατανόηση της καρκινογένεσης στον τράχηλο και η κοινώς παραδεκτή άποψη είναι ότι ο HPV αποτελεί απαραίτητο παράγοντα στην πρόκληση της νόσου. Εάν η HPV λοίμωξη είναι εμμένουσα, μπορεί να επηρεαστεί το ενδοκυτταρικό γονιδίωμα, με αποτέλεσμα την απενεργοποίηση των γονιδίων καταστολής όγκων (tumour suppression genes) 5, την καταστολή της κυτταρικής απόπτωσης 6, τη γενετική αστάθεια και τελικά την ανάπτυξη προκαρκινικών αλλοιώσεων. Επιπρόσθετοι τοξικοί σε γενετικό επίπεδο παράγοντες όπως το κάπνισμα, συμβάλλουν περαιτέρω στη διαδικασία της καρκινογένεσης. Η σταδιακή αύξηση της χρήσης του τεστ Παπανικολάου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 70 είχε ως φυσικό επακόλουθο την αύξηση του αριθμού των παθολογικών τεστ. Αυτό με τη σειρά του αύξησε την απαίτηση για διαφορετικούς τρόπους διερεύνησης και θεραπείας των ενδοεπιθηλιακών νεοπλασιών του τραχήλου από την κωνοειδή εκτομή με νυστέρι, που προκαλούσε σημαντική ζημιά στον τράχηλο. Έτσι, η κολποσκόπηση έγινε ευρέως αποδεκτή και η θεραπεία με χρήση laser ή αγκύλης διαθερμίας υψίσυχνου ρεύματος (large loop excision of the transformation zone- LLETZ) αποδείχθηκε επιτυχής. Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου έπειτα από θεραπεία για CIN3 είναι σήμερα λιγότερο από 1% και η αντίστοιχη θνησιμότητα μικρότερη του 0,5% 7. Μέχρι τη δεκαετία του 80 το πρόγραμμα ανίχνευσης δεν εφαρμοζόταν συστηματικά στη Μ. Βρετανία, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες υψηλού κινδύνου να μη συμμετέχουν σ αυτό. Η θνησιμότητα από καρκίνο του τραχήλου δεν είχε πρακτικά μειωθεί μέχρι και την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος το Αρχικά το πρόγραμμα περιλάμβανε έλεγχο με τεστ Παπανικολάου ανά 3-5 χρόνια όλων των γυναικών ηλικίας ετών (20-60 ετών στη Σκωτία). Το πρόγραμμα που εφαρμόστηκε έπρεπε συνεχώς να πληροί συγκεκριμένα επίπεδα ποιότητας στις διάφορες φάσεις του: λήψη των τεστ, κυτταρολογικός έλεγχος, κολποσκόπηση. Οι υπεύθυνοι του προγράμματος πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στη Μ. Βρετανία έχουν εκδώσει κατά καιρούς πολλές οδηγίες 8 που καλύπτουν όλους τους κύριους τομείς του προγράμματος, όπως η διάγνωση 30

2 των αλλοιώσεων, η αντιμετώπισή τους και ο επανέλεγχος των γυναικών. Η εφαρμογή του προγράμματος είχε ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα όσον αφορά στη μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας: Η θνησιμότητα έχει ελαττωθεί σήμερα κατά 50% σε σχέση με το ,10. Υπολογίζεται ότι γυναίκες σώζονται κάθε χρόνο, πολλές από τις οποίες είναι νεαρής ηλικίας. Το ετήσιο κόστος ύψους 130 εκατομμυρίων λιρών που στοιχίζει το πρόγραμμα πρόληψης, θεωρείται χαμηλό για τα αποτελέσματα που προσφέρει. Παρόμοια πτώση στη θνησιμότητα παρατηρήθηκε στη Φινλανδία, στην Ισλανδία και στις ΗΠΑ που εφαρμόζεται το πρόγραμμα πρόληψης. Ένα πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου, μολονότι αποτελεσματικό είναι ταυτόχρονα και περίπλοκο, αφού απαιτεί σωστή δομή της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας σε επίπεδο εργαστηριακό και παροχής γυναικολογικής φροντίδας για την αντιμετώπιση των παθολογικών κυτταρολογικών αποτελεσμάτων. Για το λόγο αυτό πολλές αναπτυσσόμενες χώρες δεν μπορούν να εφαρμόσουν ένα τέτοιο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα την υψηλή επίπτωση του καρκίνου του τραχήλου στον πληθυσμό, με περιορισμένα μέσα αντιμετώπισής του, όπως για παράδειγμα πολλές αφρικανικές χώρες που δεν παρέχουν τη δυνατότητα ακτινοθεραπείας σε ασθενείς. Η συνέπεια των παραπάνω είναι ο καρκίνος του τραχήλου να παραμένει αιτία θανάτου πολλών νεαρών γυναικών παγκοσμίως. Μολονότι τα προγράμματα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου δεν έχουν ποτέ αποτελέσει αντικείμενο τυχαιοποιημένων μελετών, λίγοι πλέον διαφωνούν ότι αποτελούν ένα επιτυχές μέτρο προάσπισης της δημόσιας υγείας. ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Ευαισθησία της μεθόδου Έχει διαπιστωθεί από συστηματικές ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας ότι ο έλεγχος ρουτίνας με τεστ Παπανικολάου έχει 50-70% ευαισθησία στην ανίχνευση CIN3 11. Η πλειονότητα των βλαβών που δεν εντοπίζονται αφορά αποτυχία λήψης κυττάρων από την περιοχή της βλάβης. Αναπόφευκτα επίσης κάποιες περιπτώσεις αστοχίας οφείλονται στη μη διαπίστωση της βλάβης από τους κυτταρολόγους (ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα). Προκειμένου να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή ευαισθησία, είναι απαραίτητο να εστιαστεί η προσοχή μας στις χαμηλότερου βαθμού ανωμαλίες, οι οποίες σχετίζονται με τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων και με τα οριακά κυτταρολογικά αποτελέσματα (borderline cytology) που εμφανίζονται τέσσερις φορές συχνότερα από το συνδυασμό μέτριων και σοβαρών δυσκαρυωτικών αλλοιώσεων (CIN2 και CIN3). Αυτό αποτελεί μια από τις σοβαρότερες δυσκολίες στα προγράμματα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου, δηλαδή η αντιμετώπιση των χαμηλού βαθμού αλλοιώσεων, οι οποίες έχουν πολύ χαμηλή προγνωστική αξία στην ανίχνευση ύπαρξης ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων, αλλά ταυτόχρονα σχετίζονται με ένα σημαντικό αριθμό περιπτώσεων με ύπαρξη υποκείμενων υψηλού βαθμού ενδοεπιθηλιακών αλλοιώσεων. Πληθυσμιακή κάλυψη Η μεγαλύτερη επιτυχία στο πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου στη Μ. Βρετανία υπήρξε η αύξηση της πληθυσμιακής κάλυψης, η οποία έφτασε στο 81,2% το 2003, μολονότι ελαφρά χαμηλότερη το 2004 (80,6%). Αυτό επιτεύχθηκε εν μέρει εξαιτίας της αύξησης των αμοιβών στους παρόχους πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ιατρούς Γενικής Ιατρικής) στην περίπτωση που επιτύγχαναν συγκεκριμένους στόχους όσον αφορά στην κάλυψη του πληθυσμού ευθύνης τους. Σημαντικότερο ρόλο φαίνεται, όμως, να έπαιξε η εφαρμογή ενός κεντρικού μηχανοργανωμένου προγράμματος κλήσης και επανάκλησης των γυναικών για τεστ Παπανικολάου, όπως επίσης και η βελτίωση της πληροφόρησης του γυναικείου πληθυσμού. Υπάρχουν πληθυσμιακές ομάδες γυναικών που δε συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως για παράδειγμα κάποιες που ανήκουν σε συγκεκριμένες εθνικές μειονότητες ή γυναίκες που επιλέγουν συνειδητά να μη συμμετέχουν. Ένας σημαντικός αριθμός γυναικών που τελικά εμφανίζουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αφορά γυναίκες που δεν ελέγχονται συστηματικά. Χρειάζεται επιπρόσθετη προσπάθεια για να πειστούν αυτές οι γυναίκες ότι ο έλεγχος σώζει ζωές. Δυνατότητες του προγράμματος πρόληψης της Μ. Βρετανίας Υπάρχουν ελλείψεις κυτταρολόγων, βοηθών κυτταρολόγων και επιστημόνων βιοϊατρικής, που έχουν ως αποτέλεσμα να καθίσταται χρονοβόρα η διαδικασία παράδοσης των αποτελεσμάτων. Η κυτταρολογία υγρής φάσης (liquid based cytology) έχει βελτιώσει την κατάσταση, λόγω τη ελάττωσης του αριθμού των μη ικανοποιητικών δειγμάτων. Αποτελεί ειρωνεία το γεγονός ότι το πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου, που αποδεδειγμένα σώζει ζωές, έχει δεχτεί συνεχή κριτική για πολλά χρόνια. Έχουν συχνά δημοσιευτεί στον τύπο περιπτώσεις γυναικών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα και τελικά εμφάνισαν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σαν ένδειξη αποτυχίας του προγράμματος. Είναι απαραίτητο να γίνει κατανοητό από τον κόσμο ότι η εφαρμογή του προγράμματος δεν μπορεί να εξαλείψει τον καρκίνο του τραχήλου και σ αυτό τον τομέα εστιάζεται το πρόγραμμα ενημέρωσης του κοινού που εφαρμόζεται σήμερα. 31

3 ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Κυτταρολογία υγρής φάσης Η κυτταρολογία υγρής φάσης αναφέρεται στο διάλυμα ενός υγρού μέσου που εμπεριέχει τα κύτταρα που έχουν ληφθεί από τον τράχηλο, σε αντίθεση με τη συμβατική κυτταρολογία που αφορά επίστρωση των κυττάρων σε αντικειμενοφόρο πλάκα. Το κυτταρικό διάλυμα αναρροφάται μέσω ενός φίλτρου και το λεπτό στρώμα που προκύπτει επιστρώνεται σε αντικειμενοφόρο πλάκα. Με την τεχνολογία αυτή παραλαμβάνονται καθαρότερα παρασκευάσματα, που είναι ευκολότερο να αναλυθούν. Προκειμένου να εκτιμηθεί η απόδοση της μεθόδου αυτής, έχει διενεργηθεί πλήθος προκαταρκτικών μελετών με τη χρηματοδότηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Μ. Βρετανίας. Τα συμπεράσματα των παραπάνω μελετών ήταν ότι η εφαρμογή της κυτταρολογίας υγρής φάσης μπορεί να ελαττώσει τον αριθμό των μη ικανοποιητικών δειγμάτων μέχρι και κατά 80%, τα κυτταρολογικά εργαστήρια μπορούν να τα επεξεργαστούν ταχύτερα και μολονότι το κόστος ανά δείγμα είναι μεγαλύτερο, συνολικά η κυτταρολογία υγρής φάσεως κοστίζει λιγότερο από τη συμβατική. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εφαρμογή της μεθόδου αυτής σε όλη την επικράτεια από το Ηλικιακή κάλυψη και συχνότητα ελέγχου των γυναικών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα πρόληψης Η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του τραχήλου είναι εξαιρετικά χαμηλή σε γυναίκες ηλικίας μικρότερης των 25 ετών. Στη Μ. Βρετανία ανακοινώνονται λιγότερες από 40 περιπτώσεις κάθε χρόνο. Κάποιοι από αυτούς τους όγκους πιθανότατα δεν μπορούν να ανιχνευθούν και ο προσδιορισμός των προΰπαρχουσών δυσκαρυωτικών αλλοιώσεων θα απαιτούσε εκτεταμένο έλεγχο όλων των κοριτσιών εφηβικής ηλικίας. Αυτό, όμως, δεν είναι λογικό να γίνει. Κατά το διάστημα διενεργήθηκαν τεστ Παπανικολάου σε γυναίκες μικρότερες των 25 ετών, με κίνδυνο να προκληθούν μεγαλύτερα προβλήματα από όσα επιχειρήθηκε να προληφθούν στις γυναίκες αυτές εξαιτίας της «υπερ-θεραπείας» των χαμηλού βαθμού αλλοιώσεων. Κάθε χρόνο ανιχνεύονται περιπτώσεις CIN3 σε γυναίκες κάτω των 25 ετών, αλλά οι βλάβες αυτές δεν εξελίσσονται ραγδαία σε καρκίνο και μπορούν να ανιχνευθούν στην ηλικία των 25. Μία δημοσίευση του 2003 κατέδειξε ότι ο προληπτικός έλεγχος γυναικών κάτω των 25 ετών δεν συμφέρει όσον αφορά στο κόστος (cost effective), στη μείωση των θανάτων από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας 13. Στην ίδια δημοσίευση αναφέρεται ότι προκειμένου να είναι αποτελεσματικός ο προληπτικός έλεγχος των νεαρών γυναικών, αυτός θα πρέπει να διενεργείται συχνότερα. Για το λόγο αυτό στο καινούργιο πρόγραμμα πρόληψης ο έλεγχος γίνεται ανά τριετία μέχρι την ηλικία των 50 και από εκεί και έπειτα ανά πενταετία μέχρι την ηλικία των 64 ετών, αφού αυτό θεωρείται επαρκές, μιας και οι περισσότερες περιπτώσεις CIN θα έχουν προληφθεί με τον προγενέστερο έλεγχο. Χρήση HPV υβριδισμού στις κυτταρολογικές αλλοιώσεις οριακής κακοήθειας Έχει πραγματοποιηθεί εκτεταμένη έρευνα την τελευταία πενταετία, στην προσπάθεια να αποσαφηνιστεί ο ρόλος του HPV υβριδισμού στο πρόγραμμα πρόληψης του τραχήλου της μήτρας. Η πιο αποτελεσματική εφαρμογή που έχει αποσαφηνιστεί μέχρι σήμερα είναι στην προσπάθεια διαχωρισμού του μεγάλου αριθμού περιπτώσεων γυναικών με κυτταρολογικές αλλοιώσεις οριακής κακοήθειας, σε εκείνες που έχουν μεγάλο κίνδυνο εμφάνισης υψηλού βαθμού κυτταρολογικών αλλοιώσεων από εκείνες που έχουν αντίστοιχα χαμηλό κίνδυνο. Ένας αριθμός μελετών έχει δείξει ότι η αρνητική προγνωστική αξία του αρνητικού ελέγχου για HPV είναι πολύ υψηλή, ενώ η θετική προγνωστική αξία του θετικού ελέγχου για HPV μπορεί να ευνοήσει την πιο πρώιμη χρήση της διαγνωστικής κολποσκόπησης, αποφεύγοντας τη σπατάλη χρόνου για επανάληψη του κυτταρολογικού ελέγχου 14. Μια πρόσφατη μετά-ανάλυση έδειξε ότι ο HPV υβριδισμός αυξάνει την ευαισθησία του κυτταρολογικού ελέγχου και αυτό μπορεί να βοηθήσει στο να είμαστε πιο σίγουροι στη διάγνωση περιπτώσεων CIN σε γυναίκες που ελέγχονται για πρώτη φορά στην ηλικία των 25 ετών. Υπάρχουν σε εξέλιξη μελέτες κυτταρολογίας υγρής φάσης με αυτόματο HPV υβριδισμό σε περιπτώσεις οριακών κυτταρολογικών αλλοιώσεων, των οποίων τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν σύντομα. Τα δυνητικά οφέλη περιλαμβάνουν τη μείωση του αριθμού των κυτταρολογικών επανελέγχων, την αποφυγή λαθών από τους επανελέγχους και την αύξηση της ευαισθησίας ανίχνευσης υποκείμενων υψηλού βαθμού αλλοιώσεων με την χρήση της διαγνωστικής κολποσκόπησης σε πιο πρώιμο στάδιο. Η παραπάνω τακτική μπορεί να απαιτεί μεγαλύτερες δαπάνες, αλλά θα τελεσφορούσε οικονομικά, αφού οι γυναίκες με αρνητικές για HPV οριακές κυτταρολογικές αλλοιώσεις θα επέστρεφαν στο πρόγραμμα ελέγχου ρουτίνας. ΒΡΑΧΥ- ΚΑΙ ΜΕΣΟΠΡΟΘΕΣΜΑ ΠΕΔΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Αυτοματοποίηση του ελέγχου των κυτταρολογικών παρασκευασμάτων Έχει αναπτυχθεί τεχνολογικά με τη χρήση μικροσκοπίου καθοδηγούμενο από υπολογιστή, ο αυτόματος έλεγχος των κυτταρολογικών παρασκευασμάτων, με ταυτόχρονο διαχωρισμό των ανώμαλων παρασκευασμάτων, τα 32

4 οποία στη συνέχεια προωθούνται στον κυτταρολόγο για πιο ενδελεχή έλεγχο. Μια άλλη εξέλιξη περιλαμβάνει ένα μοντέλο αυτόματου ελέγχου και με τη χρήση υπολογιστικών αλγορίθμων το 25% των λιγότερο παθολογικών παρασκευασμάτων διαγιγνώσκονται ως αρνητικά, χωρίς να ελέγχονται από κυτταρολόγο. Οι τεχνολογίες αυτές είναι εγκεκριμένες από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων στις ΗΠΑ. Η παραπάνω τεχνολογία έχει τη δυνατότητα να κάνει τον προληπτικό έλεγχο πιο αποτελεσματικό, κάτι που είναι σαφώς επιθυμητό, δεδομένης της πίεσης που υφίστανται τα κυτταρολογικά εργαστήρια στην επάνδρωση με προσωπικό. HPV υβριδισμός Ο HPV υβριδισμός μπορεί επίσης να παίξει ένα ρόλο κλειδί στο πρωτοβάθμιο πρόγραμμα πρόληψης του τραχήλου της μήτρας, όχι μόνο επειδή οι γυναίκες οι οποίες ελέγχονται ως HPV αρνητικές έχουν πολύ χαμηλό κίνδυνο υψηλού βαθμού κυτταρολογικών αλλοιώσεων, αλλά και γιατί τα θετικά αποτελέσματα έχουν υψηλή ευαισθησία στην ανίχνευση υψηλού βαθμού αλλοιώσεων. Αναπόφευκτα η εξειδίκευση της εξέτασης είναι σχετικά χαμηλή, ειδικά σε πολύ νεαρές γυναίκες, στις οποίες η λοίμωξη από HPV είναι συχνή. Για παράδειγμα το 20% των γυναικών ηλικίας ετών μπορεί να είναι HPV θετικές. Μερικοί προτείνουν ένα μοντέλο προληπτικού ελέγχου με τη χρήση του HPV test ως κύρια εξέταση και εν συνεχεία κυτταρολογικό έλεγχο του τραχήλου στις γυναίκες που είναι HPV θετικές. Ένα θέμα που πρέπει να αναδειχθεί είναι οι πιθανές ψυχολογικές και ψυχοσεξουαλικές παρενέργειες που μπορεί να έχει ο HPV έλεγχος σε μερικές γυναίκες. Ο ρόλος του HPV ελέγχου στα πρωτοβάθμια προγράμματα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αποτελεί αντικείμενο πολλών μεγάλων τυχαιοποιημένων μελετών που διεξάγονται αυτό τον καιρό σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, τα αποτελέσματα των οποίων αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον τα επόμενα 3-4 χρόνια. Δείκτες του κυτταρικού κύκλου Μια άλλη προσέγγιση που μελετάται είναι η αντικατάσταση της μορφολογικής κυτταρολογίας με τον προσδιορισμό μοριακών δεικτών του κυτταρικού κύκλου με ανοσοΐστοχημικές τεχνικές. Ένας τέτοιος δείκτης θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τον αυτοματοποιημένο έλεγχο κι έτσι να αποφευχθούν οι αντικρουόμενες επιπρόσθετες πληροφορίες που απορρέουν από τον HPV έλεγχο. Η πρόκληση σε μια μέθοδο χρήσης τέτοιων δεικτών θα ήταν η επίτευξη της απαιτούμενης ευαισθησίας, διατηρώντας ταυτόχρονα την εξειδίκευση σε αποδεκτά επίπεδα. Αυτό δεν είναι και τόσο απλό. Έχει προταθεί μια πληθώρα υποψήφιων δεικτών όπως ο P16, αλλά κανένας δεν έχει μελετηθεί σε ένα πρωτοβάθμιο πρόγραμμα πρόληψης, όπου το πολύ μικρό ποσοστό εμφάνισης υψηλού βαθμού αλλοιώσεων είναι μια μεγάλη πρόκληση. Προφυλακτικά εμβόλια Το ιδανικό σενάριο θα ήταν η ανάπτυξη προγραμμάτων προφυλακτικού εμβολιασμού, τα οποία θα αφορούσαν νεαρές εφήβους χωρίς σεξουαλικές σχέσεις, εμποδίζοντας με αυτό τον τρόπο τη λοίμωξη από τον HPV και την επακόλουθη παθολογία του τραχήλου. Τέτοια εμβόλια εξελίσσονται και οι πρώτες ενδείξεις από τη χρήση τους είναι ενθαρρυντικές. Μελέτες με μεγάλο αριθμό γυναικών που συμμετέχουν βρίσκονται σε εξέλιξη Τα ακανθώδη ζητήματα που παραμένουν είναι η διάρκεια της προστασίας που τα εμβόλια παρέχουν, η αποδοχή από την κοινωνία και η ανάγκη προστασίας εναντίον πολλών στελεχών του HPV, πέραν του σχετικά υψηλού κόστους. Παρά την εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος, οι γυναίκες που βρίσκονται σήμερα ανάμεσα στην εφηβεία και την ηλικία των 64 ετών και έχουν HPV λοίμωξη θα χρειαστεί να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έως ότου βρεθεί ο τρόπος εκρίζωσης του HPV. Επιπρόσθετα, γυναίκες που έχουν εμβολιαστεί ενάντια στα στελέχη 16 και 18 του HPV μπορεί να μολυνθούν από άλλα ογκογόνα στελέχη του ιού. Μπορεί να χρειαστεί οι εμβολιασθείσες γυναίκες να ελέγχονται για HPV λοίμωξη στην ηλικία εισόδου, στο πρόγραμμα πρόληψης και εάν βρίσκονται θετικές ν ακολουθεί κυτταρολογικός έλεγχος του τραχήλου της μήτρας. Τα προγράμματα πρόληψης θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται παράλληλα για τις γυναίκες που δεν θα έχουν εμβολιαστεί. Συμπέρασμα Το πρόγραμμα πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έχει σημειώσει αλματώδη πρόοδο και συνεχίζει να ενσωματώνει αποδεδειγμένα ωφέλιμες νέες εξελίξεις. Η μεγάλη προσπάθεια οδήγησε στη δημιουργία ενός προγράμματος υψηλής ποιότητας, που από μερικούς θεωρείται ως το καλύτερο παγκοσμίως, δίνοντας πρόσβαση σε αυτό σε όλες τις γυναίκες, μολονότι ένας σημαντικός αριθμός δε συμμετέχει σε αυτό. Φαίνεται πιθανό ότι παρόλα τα προγράμματα εμβολιασμού που θα εφαρμοστούν την επόμενη δεκαετία, το πρόγραμμα πρόληψης θα είναι χρήσιμο για πολλές δεκαετίες ακόμη. 33

5 Με την έγκριση του Βασιλικού Κολεγίου Μαιευτήρων - Γυναικολόγων του Λονδίνου για την αντιπροσωπεία του σε Ελλάδα και Κύπρο (RCOG Hellenic Representative Committee). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Papanicolaou GN, Traut HF. The diagnostic value of vaginal smears in carcinoma of the uterus. Am J Obstet Gynecol 1941; 42: Fidler HK, Boyes DA, Worth AJ. Cervical cancer detection in British Columbia a progress report. J Obstet Gynaecol Br Common 1968; 75: Wilson JMG, Jungner G. Principles and Practice of Screening for Disease. WHO Public Paper 34. Geneva: WHO Meisels A, Fortin R. Condylomatous lesions of the cervix and vagina. I. Cytologic patterns. Acta Cytol 1976; 20: Boyer SN, Wazer DE, Band V. E7 protein of human papillomavirus-16 induces degradation of retinoblastoma protein through the ubiquitin proteasome pathway. Cancer Res 1996; 56: Schefner M, Werness B, Huibregtse JM, Levine AJ, Howley PM. The E6 oncoprotein encoded by HPV 16 and 18 promotes degradation of p53. Cell 1990; 63: Soutter WP, de Barros Lopes A, Fletcher A, Monaghan JM, Duncan ID, Paraskeivaidis E, et al. Invasive cervical cancer after conservative therapy for cervical intraepithelial neoplasia. Lancet 1997; 349: Luesley DM, Leeson SC, editors. Colposcopy and Programme Management: Guidelines for the NHS Cervical Screening Programme. NHSCSP Publication No 20. Sheffield: NHS Cancer Screening Programme; 2004 [ 9. Peto J, Gillham C, Fletcher O, Matthews FE. The cervical cancer epidemic that screening has prevented in the UK. Lancet 2004; 362: Cancer Research UK website [ 11. Nanda K, McCrory DC, Myers ER, Bastian LA, Hasselbad V, Hickey JD, et al. Accuracy of the Papanicolaou test in screening for and follow up of cervical cytologic abnormalities: a systematic review. Ann Intern Med 2000; 132: National Institute of Clinical Excellence. Guidance on the Use of Liquid-based Cytology for Cervical Screening. Technology Appraisal 69. London: NICE 2003 [ TA069guidance]. 13. Sasieni P, Adams J, Cuzick J. Benefit of cervical screening at different ages: evidence from the UK audit of screening histories. Br J Cancer 2003; 89: Manos MM, Kinney WK, Hurley LB, Sherman ME, Shieh-Ngai J, Kurman RJ, et al. Identifying women with cervical neoplasia: using human papillomavirus DNA testing for equivocal Papanicolaou results. JAMA 1999; 281: Koutsky LA, Ault KA, Wheeler CM, Brown DR, Barr E, Alvarez FB, et al. A controlled trial of a human papillomavirus type 16 vaccine. N Engl J Med 2002; 347: Harper DM, Franco E, Wheeler CM, Ferris DG, Jenkins D, Schuind A, et al. Efficacy of a bivalent L1 virus- like particle vaccine in prevention of infection with human papillomavirus types 16 and 18 in young women: a randomised controlled trial. Lancet 2004; 364: Villa LL, Costa RL, Petta CA, Andrade RP, Ault KA, Giuliano AR, et al. Prophylactic quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) L1 virus-like particle vaccine in young women: a randomised double-blind placebo-controlled multicentre phase II efficacy trial. Lancet Oncol 2005; 6: Ι. Μ. Τζαφέττας, MD, FRCOG Δ. Σ. Δόβας, MD, DFFP Β Μαιευτική - Γυναικολογική Κλινική Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 34

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο HPV; Μετάδοση Η μετάδοση του HPV μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους:

Τι είναι ο HPV; Μετάδοση Η μετάδοση του HPV μπορεί να γίνει με τους παρακάτω τρόπους: Τι είναι ο HPV; Ο HPV (Human Pappiloma Virus) είναι ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων. Είναι μια από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες μολύνσεις στον άνθρωπο. Ο HPV είναι ο πιο συχνά σεξουαλικά μεταδιδόμενος

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014. Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 13 Μάρτιος 2014 Πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη έναντι του καρκίνου του τραχήλου της µήτρας Εισαγωγή Μισό αιώνα µετά τη θεµελιώδη ανακάλυψη της κυτταρολογικής εξέτασης κολπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΟΔΗΓΙΑ 9 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007

ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΟΔΗΓΙΑ 9 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 ανασκοπησεισ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΜΑΙΕΥΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΟΔΗΓΙΑ 9 - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2007 Ά. Δανιηλίδης 1, Ι. Τζαφέττας 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η παρουσίαση του εμβολίου για

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου

Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Τα δεδομένα που αφορούν στον καρκίνο είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό του ελέγχου του καρκίνου Πέτρος Καρακίτσος Καθηγητής Κυτταρολογίας Διευθυντής Εργαστηρίου Διαγνωστικής

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΟΙ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Dr. Γιώργος ΜΙΧΑΗΛ BSCCP/RCOG DT Diploma in Colposcopy Ο Ο τραχηλικός καρκίνος αποτελεί μια πολύ σπάνια συνέπεια μιας ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς. Δρ Παύλος Νεοφύτου

Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς. Δρ Παύλος Νεοφύτου Πιλοτική Εφαρμογή της Καλύτερης Στρατηγικής για Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας στην Πόλη Χρυσοχούς Δρ Παύλος Νεοφύτου Δρ Ανδρέας Πατσαλίδης, Δρ Άντρη Ευριπίδου, Δρ Σπυρος Γεωργίου,, Prof.

Διαβάστε περισσότερα

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου

Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Mελέτη έκβασης περιπτώσεων ανίχνευσης άτυπων πλακωδών κυττάρων απροσδιορίστου σηµασίας (ΑSCUS) κατά την κυτταρολογική εξέταση κατά Παπανικολάου Πετούσης Σ., Μαργιούλα-Σιάρκου Χ., Καλογιαννίδης Ι., Δαγκλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ιατρική Πρόληψη γυναικολογικού καρκίνου Υπεύθυνη μαθήματος: Επίκ. Καθηγήτρια Α. Τατσιώνη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ

Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος Μηχ. και Μηχ. Υπολογιστών, ΕΜΠ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΜΕ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟ ΤΕΣΤ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Δημήτριος Κουτσούρης, Καθηγητής ΕΜΠ Ηλιοπούλου Δήμητρα, Δρ. Βιοϊατρικής Τεχνολογίας, Ηλεκτρολόγος

Διαβάστε περισσότερα

14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο

14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο 14 ερωτήσεις - απαντήσεις για το νέο εμβόλιο Ενα νέο προληπτικό «όπλο» ενάντια στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας βρίσκεται πλέον στα χέρια των ειδικών και κυρίως των γυναικών. Ποιες είναι οι δυνατότητές

Διαβάστε περισσότερα

Ευφυές Σύστημα Ανάλυσης Εικόνων Μικροσκοπίου για την Ανίχνευση Παθολογικών Κυττάρων σε Εικόνες Τεστ ΠΑΠ

Ευφυές Σύστημα Ανάλυσης Εικόνων Μικροσκοπίου για την Ανίχνευση Παθολογικών Κυττάρων σε Εικόνες Τεστ ΠΑΠ Ευφυές Σύστημα Ανάλυσης Εικόνων Μικροσκοπίου για την Ανίχνευση Παθολογικών Κυττάρων σε Εικόνες Τεστ ΠΑΠ ΚΩΔΙΚΟΣ MIS: 346961 Φορέας Υποβολής: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων - Τμήμα Πληροφορικής Φορέας Χρήστης:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΜΒΟΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ HPV ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ [ Αναστασία Πέτρου ] 2009625164 Λευκωσία 2014

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη

Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη Σήμερα η παγκόσμια ημέρα κατά του καρκίνου: Στατιστικά-πρόληψη Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου καθιερώθηκε με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά του Καρκίνου και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ

Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΣ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Θ. Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ. Δ Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ: Η μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΥΜΠΤΩΜΑΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 500.000 νέα κρούσµατα καρκίνου του τραχήλου διαγιγνώσκονται ετησίως. 250.000

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΜΕΤΑΞΥ PΑΡ TEST ΚΑΙ HPV DNA TEST ΣΤΟΝ ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟ ΕΛΕΓΧΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΑΧΙΑΡΧΗΣ ΚΑΤΣΑΜΑΓΚΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η λοίμωξη από τον ιό HPV

Η λοίμωξη από τον ιό HPV Η λοίμωξη από τον ιό HPV Γενικά Ο ιός HPV ή αλλιώς ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (εικόνα 1) είναι ένας μικρο-οργανισμός που αναπτύσσεται μέσα στα κύτταρα μας, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλους τους ιούς.

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επιδρούν στη ζήτηση προσυµπτωµατικού ελέγχου για καρκίνο του τραχήλου της µήτρας από νέες γυναίκες

Παράγοντες που επιδρούν στη ζήτηση προσυµπτωµατικού ελέγχου για καρκίνο του τραχήλου της µήτρας από νέες γυναίκες Παράγοντες που επιδρούν στη ζήτηση προσυµπτωµατικού ελέγχου για καρκίνο του τραχήλου της µήτρας από νέες γυναίκες Αναστάσης Σκρουµπέλος MSc Κυριόπουλος Γιάννης MD, MSc, MPH, PhD Τοµέας Οικονοµικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος

HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος HPV DNA, E6, E7, L1, L2, E2, p16, prb, κυκλίνες, κινάσες, Ki67. Τι από όλα αυτά πρέπει να γνωρίζει ο κλινικός γιατρός; Αλέξανδρος Λαµπρόπουλος δεν υπάρχει σύγκρουση συµφερόντων Ø Ποιό HPV τεστ είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα Ευχαριστίες HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Σημείωμα του συγγραφέα Ευχαριστίες HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σημείωμα του συγγραφέα.... 31 Ευχαριστίες.... 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οι μολύνσεις από τους HPV και τα πιθανά επακόλουθα HPV: Τι είναι, πού βρίσκονται και τι προκαλούν ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ Η παρούσα έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV)

ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (HPV) ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ 1 Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΣΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΣΤΙΣ 11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΜΕ ΓΕΝΙΚΟ ΤΙΤΛΟ «ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ

16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ 16. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΟΛΠΟΤΡΑΧΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΩΝ Οι οδηγίες για την αντιμετώπιση των γυναικών με κυτταρολογικές ή/και ιστολογικές ανωμαλίες είναι αυτές της Αμερικανικής Εταιρίας ς και Παθολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερα Δεδομένα στην κλινική αντιμετώπιση της Τραχηλικής Ενδοεπιθηλιακής Νεοπλασίας

Νεότερα Δεδομένα στην κλινική αντιμετώπιση της Τραχηλικής Ενδοεπιθηλιακής Νεοπλασίας 20(4):294-299, 2008 Aνασκόπηση Νεότερα Δεδομένα στην κλινική αντιμετώπιση της Τραχηλικής Ενδοεπιθηλιακής Νεοπλασίας Δ. Ρούσσος Χ. Βοσνάκης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εξέλιξη της τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΛΗ Ε 1, ΩΣΗΡΙΑΔΗ Α 1, ΕΜΜΑΝΟΤΗΛΙΔΗ Χ 1, ΑΓΟΡΑΣΟ Θ 1

ΛΙΛΗ Ε 1, ΩΣΗΡΙΑΔΗ Α 1, ΕΜΜΑΝΟΤΗΛΙΔΗ Χ 1, ΑΓΟΡΑΣΟ Θ 1 ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΤΘΗΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΧΕΙΡΟΤΡΓΙΚΗ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙΗ ΟΒΑΡΟΤ ΒΑΘΜΟΤ ΕΝΔΟΕΠΙΘΗΛΙΑΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΕΩΝ ΣΟΤ ΣΡΑΧΗΛΟΤ ΚΑΙ ΚΙΝΔΤΝΟ ΤΠΟΣΡΟΠΗ Η ΕΠΑΝΕΜΦΑΝΙΗ ΣΩΝ ΑΛΛΟΙΩΕΩΝ ΛΙΛΗ Ε 1, ΩΣΗΡΙΑΔΗ Α 1, ΕΜΜΑΝΟΤΗΛΙΔΗ Χ 1,

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων(

Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( HPV Ερωτήσεις απαντήσεις HPV για τον ιό των ) ανθρώπινων θηλωμάτων( 1. Ερωτήσεις απαντήσεις για τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) Τι είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV: Human Papillomavirus

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Σοφία Τούσα, Ειδικευόµενη Γενικής Ιατρικής στο Γενικό Νοσοκοµείο Έδεσσας, MSc, υποψήφια διδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H.M. Παράγοντες κινδύνου καρκινώματος τραχήλου Ηλικία κατά την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΠ & ΤΡΑΧΗΛΙΚΟΥ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ - ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δ.Σ. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

Δ.Σ. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Πρόεδρος Ημερίδας: Ι.Ματαλλιωτάκης Επίτιμοι Πρόεδροι Ημερίδας: Διετελέσαντες Διευθυντές Μ/Γ Κλινικής ΒΠΓΝΗ ( Γ.Μαράκης, Ι.Παχάκης, Γ.Κουβίδης, Ι.Στρατάκης, Α.Χναράκης) Δ.Σ. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και προσυμπτωματικός έλεγχος

Διάγνωση και προσυμπτωματικός έλεγχος Διάγνωση και προσυμπτωματικός έλεγχος Χρήστος Α. Βενέτης MD, MSc Μαιευτήρας- Γυναικολόγος Υποψήφιος Διδάκτωρ Α.Π.Θ. Μονάδα Ανθρώπινης Αναπαραγωγής Α Μαιευτική- Γυναικολογική Κλινική Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών.

Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου χης μήτρας είναι ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στον γυναικείο πληθυσμό κάτω των 45 ετών. Με ιη συμβολή του τεστ ΠΑΠ, ο καρκίνος του τραχήλου έπαψε να είναι η πρώτη αιτία θανάτου

Διαβάστε περισσότερα

Οι αναφορές μετά τον εμβολιασμό κατά του HPV συμφωνούν με τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα

Οι αναφορές μετά τον εμβολιασμό κατά του HPV συμφωνούν με τα αναμενόμενα αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα 12 January 2016 EMA/788882/2015 Εμβόλια κατά του HPV: Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) επιβεβαιώνει ότι τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί δεν αποδεικνύουν ότι τα εμβόλια προκαλούν CRPS ή Οι αναφορές

Διαβάστε περισσότερα

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ MA0321 ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Γυναικολογική Νοσηλευτική Φροντίδα Κωδικός Μαθήματος: MA0321 ΜΑ0322 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012

Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Επετειακό Έτος Γεωργίου Παπανικολάου 2012 Εφηβεία: Ηλικία Κλειδί στην Πρόληψη του καρκίνου τραχήλου μήτρας Έδρα UNESCO Εφηβικής Ιατρικής UNESCO Chair in Adolescent Medicine and Health Care Ειδικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Πληθυσµιακός έλεγχος (screening) για την πρόληψη HPV- σχετιζόµενων καρκίνων. Ο ρόλος του γενικού οδοντιάτρου.

Πληθυσµιακός έλεγχος (screening) για την πρόληψη HPV- σχετιζόµενων καρκίνων. Ο ρόλος του γενικού οδοντιάτρου. Πληθυσµιακός έλεγχος (screening) για την πρόληψη HPV- σχετιζόµενων καρκίνων. Ο ρόλος του γενικού οδοντιάτρου. Κώστας Λουλουδιάδης Αναπλ.Καθηγητής Εργ. Προληπτικής Οδοντιατρικής 2 Ουδεµία σύγκρουση συµφερόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ]

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ] ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) [ΕΛΛΗΝΙΚΗ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑ] ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ Πρόεδρος: ΑΓΟΡΑΣΤOΣ Θ. Αντιπρόεδρος: ΛΑΜΠΡOΠΟΥΛΟΣ Α. Γραμματέας: ΓΑΛΛH Α. Ταμίας: ΧΑΤΖΗΣΤΑΜΑΤIΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Πατρόζου M.D. Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Research Associate Brown Medical School Συνεργάτης Νοσοκομείου Υγεία Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)

Ελένη Πατρόζου M.D. Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Research Associate Brown Medical School Συνεργάτης Νοσοκομείου Υγεία Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) Ελένη Πατρόζου M.D. Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Research Associate Brown Medical School Συνεργάτης Νοσοκομείου Υγεία Ο ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV) Δηλώνω ότι δεν έχω οικονομικό ή άλλου είδους όφελος

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος τραχήλου μήτρας

Καρκίνος τραχήλου μήτρας Συνεδριακό Κέντρο Ν. ΛΟΥΡΟΣ, ΜΗΤΕΡΑ 1 η Ογκολογική Κλινική ΥΓΕΙΑ Master class Καρκίνος τραχήλου μήτρας 18 Μαρτίου 2016 Επιστημονικό Πρόγραμμα Χαιρετισμός Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι Ο καρκίνος του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην:

Οι σκοποί της Εταιρείας μας είναι επιστημονικοί και κοινωνικοί και αφορούν στην: Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί τη συχνότερη νεοπλασματική νόσο που προσβάλλει τις γυναίκες, με αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο για την ίδια την ασθενή, αλλά και για το οικογενειακό και φιλικό της περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία

Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία Ultra-Fast Breast MRI (3 min MRI) Εάν σε 1000 γυναίκες με φυσιολογική Μαστογραφία και φυσιολογικό Υπερηχογράφημα μαστών προσθέσουμε την Ταχεία Μαγνητική Μαστογραφία θα ανακαλύψουμε

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα

Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Μελέτη φυσικών αυτοαντισωµάτων σε HPV θετικές γυναίκες. Πρόδροµα αποτελέσµατα Θ.Γ. Κωνσταντινίδης, Χ. Τσίγαλου, Ι. Αλεξανδροπούλου, Χ. Νικολαΐδης, Θ. Παρασίδης, Θ. Γκιόκα, Γ. Καµπουροµύτη, Θ.Κ. Κωνσταντινίδης

Διαβάστε περισσότερα

Η λειτουργία του ΕΑΝ στην Πάτρα: σχόλια και εμπειρίες κλινικών ογκολόγων

Η λειτουργία του ΕΑΝ στην Πάτρα: σχόλια και εμπειρίες κλινικών ογκολόγων Η λειτουργία του ΕΑΝ στην Πάτρα: σχόλια και εμπειρίες κλινικών ογκολόγων Θωμάς Μακατσώρης Επίκ. Καθ. Παθολογίας-Ογκολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών 5-11-2017 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας:

Διαβάστε περισσότερα

Πιο εύκολα αποδεκτή και φιλική µη επεµβατική διαδικασία. Μείωση του κόστους (δεν απαιτείται εξειδικευµένο προσωπικό)

Πιο εύκολα αποδεκτή και φιλική µη επεµβατική διαδικασία. Μείωση του κόστους (δεν απαιτείται εξειδικευµένο προσωπικό) Screeig HPV Ένας από τους τρόπους αύξησης του ποσοστού των γυναικών που συµµετέχουν στα πληθυσµιακά προγράµµατα προληπτικής ανίχνευσης καρκίνου του τραχήλου της µήτρας είναι η Ανίχνευση HPV DNA σε αυτο-λαµβανόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Σημαντικά σημεία ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΩΤΙΤΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2016 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Η παρωτίτιδα είναι μία νόσος που προλαμβάνεται με εμβολιασμό που η συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ

ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καρκίνος στόµατος ΣΚΛΑΒΟΥΝΟΥ-ΑΝΔΡΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ Καθηγήτρια Διευθύντρια Εργαστηρίου Στοµατολογίας Οδοντιατρικής Σχολής Παν/µiου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΟΦΑΡΥΓΓΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

BEST OF URO ONCOLOGY Penile Testicular Cancer 2016 ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ.Ν.Α. Γ.

BEST OF URO ONCOLOGY Penile Testicular Cancer 2016 ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ.Ν.Α. Γ. BEST OF URO ONCOLOGY Penile Testicular Cancer 2016 ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΕΙΔΙΚΕΥΟΜΕΝΟΣ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γ.Ν.Α. Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ Σκοπός της μελέτης η αξιολόγηση των επιπλοκών σε ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

H πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στην εποχή μετά τον HPV-εμβολιασμό

H πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας στην εποχή μετά τον HPV-εμβολιασμό 20(3):250-254, 2008 Ανασκόπηση H πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας Παυλίδου Ε 1 Ζαφράκας Μ 2 Αγοραστός Θ 2 1 Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια, Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. 2 Α Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ H ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΑΣ (SPECTROSCOPY-MRS) ΣΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟ 3Τ ΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Γ. Μπουλογιάννη 1, Α. Δρεβελέγκας 1, Ι. Χρυσογονίδης 2 1.Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο

Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο E M E D N L C SCIENCES BIOMEDICAL E N T E R Kέντρο Μέντελ για Βιοιατρικές Επιστήμες Συχνότητα Human Papilloma Virus (HPV) στη Κύπρο Βασίλειος Τάνος MD PhD www.mendelcenter.org Picture taken from leaflet

Διαβάστε περισσότερα

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική»

Επιλεγόµενο µάθηµα «Εισαγωγή στην Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας και τη Γενική Ιατρική» Προαγωγή της Υγείας - Βαθµίδες Πρόληψης Στις "αναπτυγµένες" κοινωνίες οι κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνησιµότητας είναι τα χρόνια νοσήµατα. Τα νοσήµατα αυτά είναι αποτέλεσµα µακρόχρονης έκθεσης του οργανισµού

Διαβάστε περισσότερα

þÿº ¹½É½¹ºÌ ºÌÃÄ Â ÃÄ ½ º ¹½É½

þÿº ¹½É½¹ºÌ ºÌÃÄ Â ÃÄ ½ º ¹½É½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2015 þÿ µ¼²ì»¹ Ä Å º±Áº ½ Å Ä Å þÿäá±ç» Å Ä Â ¼ ÄÁ±Â. ¹º þÿº ¹½É½¹ºÌ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ

UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ UROGOLD III: Οι σηµαντικότερες δηµοσιεύσεις της χρονιάς Καρκίνος Όρχεως και Πέους Ευάγγελος Φραγκιάδης Ακαδηµαϊκός Υπότροφος Α Ουρολογική Κλινική ΕΚΠΑ Καµία σύγκρουση συµφερόντων Some may think this was

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα

HPV και Καρκίνος του Λάρυγγα Δρ Βασίλειος Νικολαΐδης Επικ. Καθηγητής Α.Π.Θ. Β Πανεπιστηµιακή ΩΡΛ κλινική Γ.Ν. Παπαγεωργίου ü HPV Καρκίνος του Οροφάρυγγα Αίτιο Πρόγνωση Ανταπόκριση στη θεραπεία ü HPV?????? Άλλοι Καρκίνοι Κεφαλής και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014

Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 Κατευθυντήρια Οδηγία Νο 17 Μάρτιος 2014 ευτερογενής πρόληψη καρκίνου µαστού Εισαγωγή Ο καρκίνος µαστού αφορά το 27% όλων των περιπτώσεων καρκίνου στο γυναικείο πληθυσµό και ο συνολικός κίνδυνος στη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές μοριακής παθολογίας. Α. Αρμακόλας Αν. Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

Αρχές μοριακής παθολογίας. Α. Αρμακόλας Αν. Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Αρχές μοριακής παθολογίας Α. Αρμακόλας Αν. Καθηγητής Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Μοριακή Παθολογία Ανερχόμενος κλάδος της Παθολογίας Επικεντρώνεται στην μελέτη και τη διάγνωση νοσημάτων Στον καθορισμό και την πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα

Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρική-Οι ετεροπολικοί δεσμοί της με την ασφάλεια Security Manager Forum 2014 Καμπανάρου Σταματίνα Ιατρός Ακτινοδιαγνώστης 1. Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο 2. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογία καρκίνου του πνεύμονα Ενότητα 1: Ογκολογία Πνεύμονα Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Επιδημιολογικά στοιχεία καρκίνου του πνεύμονα Ο καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Kωνοειδής εκτομή στην αντιμετώπιση τραχηλικών ενδοεπιθηλιακών νεοπλασιών. Ποιοτικός έλεγχος ενός τεταρτοβάθμιου κέντρου αναφοράς

Kωνοειδής εκτομή στην αντιμετώπιση τραχηλικών ενδοεπιθηλιακών νεοπλασιών. Ποιοτικός έλεγχος ενός τεταρτοβάθμιου κέντρου αναφοράς ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΑΣ & MΑΙΕΥΤΙΚΗΣ TΟΜ. 11, TΕΥΧ. 4, ΣΕΛ. 155-172, 2012 Κλινική Μελέτη Kωνοειδής εκτομή στην αντιμετώπιση τραχηλικών ενδοεπιθηλιακών νεοπλασιών. Ποιοτικός έλεγχος ενός τεταρτοβάθμιου

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

CERVICAL SCREENING The Facts

CERVICAL SCREENING The Facts CERVICAL SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση τραχήλου; Η εξέταση τραχήλου δεν είναι εξέταση διάγνωσης του καρκίνου του τραχήλου. Είναι µια εξέταση που ελέγχει

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα

Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα Σήμερα η παροχή υπηρεσιών υγείας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην τεχνολογία, η αλματώδης πρόοδος της οποίας έχει αναμφίβολα δημιουργήσει νέα δεδομένα και προτεραιότητες αναφορικά με την επιλογή, τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ. Πρόεδρος Ημερίδας: Ι. Ματαλλιωτάκης Συντονιστής Ημερίδας : Θ. Κατάσος Επίτιμος Πρόεδρος Ημερίδας : Ε.

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ. Πρόεδρος Ημερίδας: Ι. Ματαλλιωτάκης Συντονιστής Ημερίδας : Θ. Κατάσος Επίτιμος Πρόεδρος Ημερίδας : Ε. ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ Πρόεδρος Ημερίδας: Ι. Ματαλλιωτάκης Συντονιστής Ημερίδας : Θ. Κατάσος Επίτιμος Πρόεδρος Ημερίδας : Ε. Κουμαντάκης Δ.Σ. ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ Πρόεδρος : Ι.Ματαλλιωτάκης

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική

Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος. Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού. Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Δρ. Μπάμπης Φ. Γιαννουλόπουλος Μαιευτήρας - Γυναικολόγος Χειρουργός Μαστού Γαία Μαιευτική-Γυναικολογική Επίπτωση παγκοσμίως 89/100.000 γυναίκες, 800.000 νέα περιστατικά ετησίως. U.S.A. 250.000 νέα περιστατικά,

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού. Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη!

Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού. Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη! Κέντρο Μαστού & Κλινική Μαστού Μέχρι χθες παράλειψη... από σήμερα πρόληψη! Η ΡΕΑ Μαιευτική Γυναικολογική Κλινική δημιούργησε το Πρότυπο Κέντρο Μαστού και την Κλινική Μαστού, εξασφαλίζοντας τη μέγιστη υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

26-28 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

26-28 ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] Α ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 7 της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ HPV ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ [ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)] 3ο HPV ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ 6ο ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΟΛΠΟΣΚΟΠΗΣΗΣ 1ο ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «HPV ΣΤΗΝ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας

Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας Αποφασίζοντας βάσει της αποτελεσματικότητας: η αξιολόγηση της ιατρικής τεχνολογίας Χρήστος Λιονής Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πανεπιστήμιο Κρήτης Η αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ HPV ΜΟΛΥΝΣΗΣ Κοινωνικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιπτώσεις της λοίμωξης από HPV Αλέξανδρος Ε. Μορτάκης Είναι γνωστό ότι η μόλυνση των γεννητικών οργάνων από τους HPV αποτελεί σήμερα διεθνώς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus - HPV) Νέες προοπτικές πρόληψης

Λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus - HPV) Νέες προοπτικές πρόληψης Δελτ Α Παιδιατρ Κλιν Πανεπ Αθηνών 54, 2007 141 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Λοιμώξεις από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus - HPV) Νέες προοπτικές πρόληψης Μ. Θεοδωρίδου Ε. Ατσάλη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι λοιμώξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΤΩΝ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΖΕΛ ΤΕΣΤ. Μια εύκολη, φθηνή και αναίµακτη διαγνωστική µέθοδος. ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ Συντ. Διευθυντής Γ.Ν.

ΑΝΤΖΕΛ ΤΕΣΤ. Μια εύκολη, φθηνή και αναίµακτη διαγνωστική µέθοδος. ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ Συντ. Διευθυντής Γ.Ν. ΑΝΤΖΕΛ ΤΕΣΤ Μια εύκολη, φθηνή και αναίµακτη διαγνωστική µέθοδος ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ Συντ. Διευθυντής Γ.Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ Η διαγνωστική απόδοση του βρογχοσκοπίου στον καρκίνο του πνεύµονα!

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα