Πολυπαραγοντικά υποδείγματα και αποτίμηση μετοχών: εμπειρικές μελέτες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολυπαραγοντικά υποδείγματα και αποτίμηση μετοχών: εμπειρικές μελέτες"

Transcript

1 Μεταπτυχιακό στη Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη Διπλωματική Εργασία Πολυπαραγοντικά υποδείγματα και αποτίμηση μετοχών: εμπειρικές μελέτες ΜΠΤ Φοιτητής: Παπαναστασίου Κωνσταντίνος Επιβλέπων: Καθηγητής Διακογιάννης Γεώργιος Σεπτέμβριος 2006

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Εισαγωγή... 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : Μονοπαραγοντικό Υπόδειγμα και Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Στοιχείων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: Πολυπαραγοντικά Υποδείγματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Υποδείγματα Στατιστικών Παραγόντων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: Υποδείγματα Θεμελιωδών Παραγόντων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: Υποδείγματα Τεχνικών Παραγόντων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Υποδείγματα Μακροοικονομικών Παραγόντων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: Υποδείγματα Παραγόντων Αγοράς, Δεικτών, Ψευδομεταβλητών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: Επίλογος ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ (αναλυτικά) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γενικά Σκοπός της Διπλωματικής Εργασίας Δομή της Εργασίας Περιορισμοί της Εργασίας... 9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΚΑΙ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Θεωρία Χαρτοφυλακίου Markowitz Μονοπαραγοντικό Υπόδειγμα Το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών CAPM Θεωρητικό Υπόβαθρο Αρχικές Μελέτες Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών Προβλήματα και Αντιφάσεις στο Υπόδειγμα CAPM Προβλήματα με τον Υπολογισμό του Συντελεστή Beta Αντιφάσεις στο Υπόδειγμα CAPM Ο Δείκτης Κέρδη προς Τιμή Το Μέγεθος της Επιχείρησης Οι Μακροχρόνιες Αντιστροφές των Επιδόσεων Ο Δείκτης Λογιστική προς Χρηματιστηριακή Αξία Η Μόχλευση Η Τάση (Momentum) Συμπεράσματα.. 38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΠΟΛΥΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΑ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ Ανταγωνισμός στη Θεωρία CAPM Διαχρονικό Υπόδειγμα CAPM Θεωρία Εξισορροπητικής Αγοραπωλησίας Γενικά Το Βασικό Αναλυτικό Πλαίσιο Σύγκριση CAPM APT Προσδιορισμός των Παραγοντικών Υποδειγμάτων Υποθέσεις Βασική Ορολογία Οι Παράγοντες Οι Τιμές των Παραγόντων Οι Ευαισθησίες στους Παράγοντες Beta Factor Loadings Παρατηρήσιμες και Μη Παρατηρήσιμες Τιμές Παραγόντων Μακροοικονομικοί Παράγοντες και Παράγοντες Αγοράς Θεμελιώδεις και Τεχνικοί Παράγοντες Στατιστικοί Παράγοντες Ταξινόμηση των Παραγόντων Σχέση Ανάμεσα στους Παράγοντες, τα Δεδομένα και τις Τεχνικές Εκτίμησης Ορθογώνιοι (ανεξάρτητοι) παράγοντες... 62

4 3.2.7 Υπολογισμός και Στατιστικός Έλεγχος Πολυπαραγοντικών Υποδειγμάτων Κοινός Υπολογισμός Στατιστικός Έλεγχος Η Χρησιμότητα των Πολυπαραγοντικών Υποδειγμάτων Επιλογή Μετοχών Κατασκευή Χαρτοφυλακίου Παθητική Διαχείριση Ενεργητική Διαχείριση Μέτρηση Απόδοσης και Επενδυτικού Στυλ με Πολυπαραγοντικά Υποδείγματα Αξιολόγηση Πολυπαραγοντικών Υποδειγμάτων Επίδοση των Πολυπαραγοντικών Υποδειγμάτων στην Κατασκευή Χαρτοφυλακίων Σύγκριση Πολυπαραγοντικού Υποδείγματος Μονοπαραγοντικού Υποδείγματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ Εισαγωγή An empirical investigation of the arbitrage pricing theory The Arbitrage Pricing Theory: Some Empirical Results Some empirical tests of the theory of Arbitrage Pricing A multi-index risk model of the Japanese stock market Are returns in the international economy explained by a single or multi factor structure? The Changing Factor Structure of Equity Returns "The Determinants of Stock Returns in a Small Open Economy" Globalization and stock market returns Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ Εισαγωγή Fundamentals and Stock Returns in Japan The cross section of expected stock returns Contrarian Investment, Extrapolation and Risk The persistence of risk - adjusted mutual fund performance Variation in expected stock returns: Evidence on the pricing of equities from a cross-section of UK companies Testing the Performance of Value Strategies in the Athens Stock Exchange Multifactor Asset Pricing Analysis of International Value Investment Strategies Book to market, Firm size and turn of the year effect: Evidence from Pacific Basin Emerging Μarkets Characteristics, Covariances, and Average Returns Cross section of expected stock returns in ISE Tests of the Fama - French model in India

5 5.13. The CAPM and the three factor model of Fama - French revisited in the case of France Industry Returns, Single and Multifactor Asset Pricing Tests On mutual fund investment styles CAPM Anomalies and the Efficiency of Stock Markets in Transition: Evidence from Bulgaria A three factor model of returns on the ASE Portfolio Optimization under Asset Pricing Anomalies Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ Εισαγωγή On persistence in mutual fund performance The explanatory role of factor portfolios for industries exposed to foreign competition: Evidence from the Swedish stock market Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ Εισαγωγή Three Factors, interest rate differentials and stock groups The arbitrage pricing theory and macroeconomic factor measures Economic Forces and the Stock Market Stock Market seasonals and prespecified multifactor pricing relations Sources of risk and expected returns in global equity markets Economic Forces, Fundamental Variables, and Equity Returns The risk exposure of emerging equity markets Risk and Return in the Philippine Equity Market: A Multifactor Exploration Changes in Factor Betas and Risk Premiums over varying market conditions Selecting macroeconomic variables as explanatory factors of emerging stock market returns The risk and predictability of equity returns of the EU accession countries Systematic factors influencing UK equity returns Macroeconomic Risks and the Fama - French - Carhart Model Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8: ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΑΓΟΡΑΣ, ΔΕΙΚΤΩΝ, ΨΕΥΔΟΜΕΤΑΒΛΗΤΩΝ Εισαγωγή The Italian Stock Market: Efficiency and Calendar Anomalies Anomalies or illusions? Evidence from stock markets in eighteen countries The robustness of Calendar Anomalies in Daily Stock Returns «Υπάρχει Επίδραση Κλάδου στη Συμπεριφορά των Υπερ-Αποδόσεων των Μετοχών του Χ.Α.Α.;»

6 8.6. Another look at the Role of the Industrial Structure of Markets for International Diversification Strategies European Equity Markets and EMU: Are the differences between countries slowly disappearing? On the increasing importance of industry factors: Implications for global portfolio management A Returns-Based Style Analysis Examination of Asset Classes Country, Sector or Style: What matters most when constructing Global Equity Portfolios? An empirical investigation from Assessing Market Risk for Hedge Funds and Hedge Funds Portfolios Performance, Style and Persistence of Italian Equity Funds Emerging Stock Markets Return Seasonalities: the January Effect and the Tax-Loss Selling Hypothesis Are practitioners right? On the relative importance of industrial factors in international stock returns The effect of the Euro on country versus industry portfolio diversification Style Analysis of Turkish Equity Mutual Funds Συμπεράσματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΓΕΝΙΚΑ Ο κλάδος της χρηματοοικονομικής θεωρίας είναι σχετικά σύγχρονος, καθώς έχει αναπτυχθεί το τελευταίο μισό του προηγούμενου αιώνα. Κάποια από τα βασικά τμήματα του νέου αυτού κλάδου είναι η σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου (Modern Portfolio Theory) και η θεωρία αποτίμησης κεφαλαιουχικών αγαθών (Asset Pricing Theory). Ανάμεσα στο 1950 και το 1960 σημειώθηκαν τρεις μεγάλες πρόοδοι στις παραπάνω θεωρίες που αποτέλεσαν τα θεμέλια της χρηματοοικονομικής θεωρίας. Πρώτον, το 1952 ο Harry Markowitz 1 περιέγραψε τη θεωρία της επένδυσης ως μια διαδικασία μεγιστοποίησης της σχέσης απόδοσης κινδύνου. Δεύτερον, βασιζόμενοι στις υποθέσεις του Markowitz για τη συμπεριφορά των επενδυτών, ανάμεσα στο 1964 και το 1966 οι William Shapre 2, John Lintner 3 και Jon Mossin 4 εισήγαγαν την πρώτη θεωρία αποτίμησης κεφαλαιουχικών αγαθών, το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (Capital Asset Pricing Model CAPM). Τρίτον, το 1965 οι Eugene Fama 5 και Paul Samuelson 6 εισήγαγαν την έννοια των αποτελεσματικών αγορών μαζί με την έννοια ότι οι τιμές των κεφαλαιουχικών αγαθών κυμαίνονται τυχαία. Μέσα στα πλαίσια που έθεσαν οι παραπάνω θεωρίες αναπτύχθηκε η γενικότερη Σύγχρονη Θεωρία Χαρτοφυλακίου. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη θεωρία των αποτελεσματικών αγορών, οι τιμές των κεφαλαιουχικών αγαθών και 1 Markowitz Harry, "Portfolio Selection", Journal of Finance 7 (1952), pp Sharpe William F., "Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk", Journal of Finance 19 (1964), pp Lintner John, "The Valuation of Risk Assets and the Selection of Risky Investments in Stock Portfolios and Capital Budgets", Review of Economics and Statistics 47 (1965), pp Mossin Jan, "Equilibrium in a Capital Asset Market," Econometrica 34 (1966), pp Fama Eugene, The Behavior of Stock Market Prices, Journal of Business (1965), pp Samuelson Paul, Proof that properly anticipated prices fluctuate randomly, Industrial Management Review (Spring 1965), pp

8 ειδικά των μετοχών ενσωματώνουν όλη την πληροφόρηση που υπάρχει. Βέβαια, η παραπάνω αποτελεί μια πολύ αυστηρή θεωρία και έτσι διακρίνουμε τρεις μορφές αποτελεσματικότητας (ασθενή, ημισχυρή και ισχυρή) ανάλογα με το βαθμό πληροφόρησης που ενσωματώνεται στις τιμές των μετοχών. Ακόμα όμως και στην ασθενή μορφή αποτελεσματικών αγορών η πληροφόρηση από τις παρελθούσες ιστορικές τιμές ενσωματώνεται στις τρέχουσες τιμές των μετοχών. Με λίγα λόγια, δεν μπορεί κάποιος ερευνητής να προβλέψει τις τιμές των μετοχών εξετάζοντας τις παρελθούσες τιμές, καθώς αυτή η πληροφόρηση ενσωματώνεται ήδη στην υπάρχουσα τιμή. Τα τελευταία χρόνια η έρευνα για τις αποτελεσματικές αγορές έχει στραφεί γύρω από το θέμα της προβλεψιμότητας των τιμών των μετοχών και της ταχύτητας με την οποία η πληροφόρηση ενσωματώνεται στις τιμές των μετοχών. Ωστόσο, η θεωρία των αποτελεσματικών αγορών δεν υποστηρίζει ότι η καλύτερη πρόβλεψη για την αυριανή τιμή μιας μετοχής είναι η σημερινή, ή ότι η αναμενόμενη απόδοση είναι μηδέν. Αυτό που υποστηρίζει είναι ότι η παρελθούσα τιμή δεν φανερώνει τίποτα σχετικά με το μέγεθος της απόκλισης της σημερινής απόδοσης μιας μετοχής από την αναμενόμενη απόδοση. Αυτή η έννοια είναι γνωστή ως «δίκαιο παιχνίδι», δηλαδή δεν υπάρχει τρόπος να χρησιμοποιηθεί η πληροφόρηση οποιαδήποτε στιγμή, ώστε ένας επενδυτής να κερδίσει απόδοση πάνω από την κανονική. Σύμφωνα με πολλούς ερευνητές, οι τιμές των μετοχών ακολουθούν μια περιορισμένη μορφή του «δίκαιου παιχνιδιού» που ονομάζεται «τυχαίος περίπατος». Η θεωρία του «τυχαίου περίπατου» υποστηρίζει ότι οι διαδοχικές αποδόσεις των μετοχών είναι ανεξάρτητες μεταξύ τους και ότι οι αποδόσεις αυτές είναι κατανεμημένες με τον ίδιο τρόπο στο χρόνο. Όμως, καθώς σύμφωνα με τη θεωρία των αποτελεσματικών αγορών δεν μπορούμε να προβλέψουμε την απόκλιση της σημερινής απόδοσης από την «κανονική» απόδοση ή απόδοση ισορροπίας, το ερώτημα που προκύπτει είναι ποια είναι αυτή η «κανονική» απόδοση και πώς μπορεί να προσδιοριστεί. Οι βάσεις προκειμένου να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήματα τέθηκαν από τον Harry Markowitz το Ο Markowitz αρχικά όρισε τον επενδυτικό 2

9 κίνδυνο ενός αξιογράφου ως την τυπική απόκλιση των αποδόσεων του δηλαδή ένα μέτρο της μεταβλητότητας των αποδόσεων του. Όσο μεγαλύτερη είναι η τυπική απόκλιση των αποδόσεων μιας μετοχής τόσο μεγαλύτερος είναι ο επενδυτικός κίνδυνος που συνδέεται με αυτήν. Επίσης, ο Markowitz υποστήριξε ότι οι επενδυτές είναι ορθολογικοί, με την έννοια ότι προτιμούν υψηλότερη αναμενόμενη απόδοση από τη χαμηλότερη καθώς και χαμηλότερο επενδυτικό κίνδυνο από τον υψηλότερο. Έτσι, ανάμεσα σε δύο αξιόγραφα με τον ίδιο επενδυτικό κίνδυνο οι επενδυτές θα επιλέξουν αυτό με τη μεγαλύτερη απόδοση, ενώ ανάμεσα σε δύο αξιόγραφα με ίδια απόδοση οι επενδυτές θα επιλέξουν αυτό με το μικρότερο επενδυτικό κίνδυνο. Ο Markowitz παρατήρησε ότι όταν τα αξιόγραφα συνδυάζονται σε χαρτοφυλάκια ο συνολικός επενδυτικός κίνδυνος είναι μικρότερος από το άθροισμα των επιμέρους επενδυτικών κινδύνων των αξιογράφων. Από τους συνδυασμούς αξιογράφων προκύπτουν άπειρα χαρτοφυλάκια με διάφορους συνδυασμούς αναμενόμενων αποδόσεων και επενδυτικού κινδύνου. Ωστόσο, μόνο μερικά από αυτά είναι «άριστα», με την έννοια ότι δεν υπάρχει άλλο χαρτοφυλάκιο με την ίδια απόδοση και μικρότερο κίνδυνο ή με το ίδιο κίνδυνο και μεγαλύτερη απόδοση. Έτσι, οι επενδυτές εντάσσουν τα αξιόγραφα στα οποία επενδύουν σε χαρτοφυλάκια και κατόπιν επιλέγουν από τα «άριστα» χαρτοφυλάκια, αυτά που ταιριάζουν στις προτιμήσεις τους στον κίνδυνο. Με λίγα λόγια υπάρχει συγκεκριμένη σχέση απόδοσης κινδύνου η οποία μπορεί να βρεθεί αφού βρεθούν όλα τα δυνατά «άριστα» χαρτοφυλάκια. Η διαδικασία εξεύρεσης όλων των δυνατών «άριστων» χαρτοφυλακίων είναι αρκετά επίπονη και η δυσκολία αυξάνεται όσο αυξάνεται ο αριθμός των αξιογράφων προς επένδυση. Ωστόσο, η παρατήρηση ότι οι μετοχές τείνουν να κινούνται μαζί προς την ίδια κατεύθυνση, έδωσε το έναυσμα για την ανάπτυξη του μονοπαραγοντικού υποδείγματος. Σύμφωνα με το υπόδειγμα αυτό υπάρχει ένας παράγοντας (η αγορά) που επηρεάζει ταυτόχρονα όλες τις αποδόσεις των μετοχών. Βρίσκοντας την ευαισθησία των μετοχών στον παράγοντα αυτό, η 3

10 διαδικασία εύρεσης των συσχετίσεων των μετοχών και ακολούθως του κινδύνου (διακύμανσης) των χαρτοφυλακίων απλοποιείται πάρα πολύ. Προχωρώντας πέρα από το μονοπαραγοντικό υπόδειγμα, οι Sharpe, Lintner και Mossin ανέπτυξαν το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών που είναι ένα υπόδειγμα ισορροπίας. Σύμφωνα με το υπόδειγμα αυτό, όταν η χρηματιστηριακή αγορά είναι σε ισορροπία τότε η «κανονική» απόδοση ή απόδοση ισορροπίας της τιμής μιας μετοχής ισούται με την απόδοση του αγαθού χωρίς επενδυτικό κίνδυνο προσαυξημένη με την προσαρμοσμένη απόδοση του παράγοντα της αγοράς (πριμ αγοράς). Η προσαρμογή γίνεται αφού πολλαπλασιαστεί η απόδοση του παράγοντα της αγοράς με το συντελεστή ευαισθησίας της μετοχής (βήτα) στον παράγοντα της αγοράς. Έτσι, μέτρο του κινδύνου της απόδοσης μιας μετοχής γίνεται ο συντελεστής βήτα, ή αλλιώς η ευαισθησία της μετοχής στον παράγοντα της αγοράς (συστηματικός κίνδυνος). Με το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών μπορούμε να βρούμε μια απόδοση ισορροπίας για την τιμή της μετοχής, μια απόδοση «κανονική» προς την οποία θα τείνει κατά μέσο όρο σε ανάλογο χρονικό διάστημα η πραγματοποιηθείσα απόδοση της μετοχής. Εφόσον ισχύουν οι υποθέσεις των αποτελεσματικών αγορών, η πορεία των αποδόσεων των μετοχών θα ακολουθεί «τυχαίο περίπατο». Μέσα στα πλαίσια που έθεσαν η σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου, το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών και η θεωρία των αποτελεσματικών αγορών αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια ένα μεγάλο μέρος της χρηματοοικονομικής επιστήμης. Μέσα στα παραπάνω πλαίσια και σαν επέκταση του μονοπαραγοντικού υποδείγματος και του Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών αναπτύχθηκαν τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα, η Θεωρία Εξισορροπητικής Αγοραπωλησίας και το Διαχρονικό Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών. 4

11 1.2. ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η επισκόπηση των εμπειρικών μελετών πάνω στα πολυπαραγοντικά υποδείγματα. Τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα αναπτύχθηκαν μέσα στα πλαίσια της σύγχρονης θεωρίας χαρτοφυλακίου, της θεωρίας αποτίμησης κεφαλαιουχικών αγαθών και της θεωρίας των αποτελεσματικών αγορών. Σε διαισθητικό επίπεδο η ανάπτυξη των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων ήταν φυσική συνέπεια του μονοπαραγοντικού υποδείγματος: υποστηρίζεται ότι υπάρχουν περισσότεροι από ένας παράγοντες που επηρεάζουν τις αποδόσεις των μετοχών είτε άμεσα (μέγεθος, χρηματοοικονομικοί δείκτες, κλάδοι κλπ.) είτε έμμεσα (μακροοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την αγορά). Σε θεωρητικό επίπεδο, το Διαχρονικό Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών προεκτείνει το απλό Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών από μία περίοδο σε πολλές περιόδους, στις οποίες το επενδυτικό σετ από το οποίο επιλέγουν οι επενδυτές τα άριστα χαρτοφυλάκια επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Η Θεωρία Εξισορροπητικής Αγοραπωλησίας υποστηρίζει ότι, προκειμένου οι τιμές των μετοχών να είναι σε ισορροπία, πρέπει η αναμενόμενη απόδοσή τους να είναι γραμμική συνάρτηση της ευαισθησίας τους σε κάποιους κοινούς παράγοντες επενδυτικού κινδύνου. Σε διαφορετική περίπτωση δημιουργούνται ευκαιρίες αρμπιτράζ που σύμφωνα με τις υποθέσεις της θεωρίας δεν πρέπει να υπάρχουν σε αποτελεσματικές αγορές και εξαλείφονται από τις ενέργειες των συμμετεχόντων στις αγορές. Η χρήση των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων είναι αρκετά διαδεδομένη ως εναλλακτική του μονοπαραγοντικού υποδείγματος. Χρησιμοποιούνται τόσο για την επιλογή μετοχών και χαρτοφυλακίων, όσο και για την κατασκευή, διαχείριση, παρακολούθηση και αξιολόγηση χαρτοφυλακίων. Σύμφωνα με έρευνα που έγινε σε επαγγελματίες διαχειριστές χαρτοφυλακίων στην Ευρώπη 7, τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα κυριαρχούν στον επιμερισμό της απόδοσης 7 Noel Amenc, Edhec European Asset Management Practices Survey, 21st May

12 (performance attribution) με ποσοστό 50% στο σύνολο των ερωτηθέντων, ενώ τα ποσοστά πλησιάζουν το 75% στη Γερμανία, το 65% στη Μ. Βρετανία και το 13% στη Γαλλία. Στην ίδια έρευνα τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα κυριαρχούν στην ανάλυση του επενδυτικού κινδύνου χαρτοφυλακίου με ποσοστό 70% στο σύνολο της Ευρώπης, 82% στη Γαλλία, 75% στη Μ. Βρετανία και 65% στη Γερμανία. Ωστόσο, στη μέτρηση της προσαρμοσμένης στο κίνδυνο απόδοσης (alpha) των χαρτοφυλακίων τα ποσοστά είναι πιο μικρά: 17% για το σύνολο της Ευρώπης, 32% στη Μ. Βρετανία, 25% στη Γερμανία και 13% για τη Γαλλία. Σκοπός της εργασίας είναι να αναφέρει το θεωρητικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίζονται τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα καθώς και να πραγματοποιήσει μια σύντομη επισκόπηση σε ένα σημαντικό αριθμό εμπειρικών μελετών που ασχολήθηκαν με αυτά. 6

13 1.3. ΔΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η δομή που ακολουθούμε στην εργασία είναι η εξής: το παρόν κεφάλαιο αναφέρει γενικά στοιχεία της χρηματοοικονομικής θεωρίας, το σκοπό της εργασίας, καθώς και τους περιορισμούς της εργασίας. Στη συνέχεια, στο δεύτερο κεφάλαιο αναπτύσσεται το μονοπαραγοντικό υπόδειγμα και το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών, το οποίο αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια ερμηνείας της γραμμικής σχέσης απόδοσης κινδύνου και προέκταση του οποίου θεωρούνται από πολλούς τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα. Το κεφάλαιο ξεκινά με σύντομη περιγραφή της Θεωρίας Χαρτοφυλακίου του Markowitz και συνεχίζει με την ανάπτυξη του μονοπαραγοντικού υποδείγματος, που αποτελεί φυσική συνέπεια της παραπάνω θεωρίας. Από το μονοπαραγοντικό υπόδειγμα περνάμε ακολούθως στο Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών, όπου αναφέρονται συνοπτικά το θεωρητικό υπόβαθρο και οι πρώτες εμπειρικές μελέτες πάνω στο υπόδειγμα αυτό. Το κεφάλαιο κλείνει με αναφορά σε ορισμένα προβλήματα του υποδείγματος, καθώς και σε ορισμένες αντιφάσεις που παρουσιάστηκαν από τις εμπειρικές μελέτες. Οι αντιφάσεις αυτές (π.χ. δείκτης τιμή προς κέρδη, μέγεθος επιχείρησης, δείκτης λογιστική προς χρηματιστηριακή αξία, μόχλευση, τάση της τιμής της μετοχής κλπ.) έδωσαν έναυσμα σε πολλούς ερευνητές να ασχοληθούν με τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα. Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται μια σύντομη και γενική αναφορά στα πολυπαραγοντικά υποδείγματα, πολλά από τα οποία προέκυψαν από τις αντιφάσεις του Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών. Το κεφάλαιο ξεκινά με το θεωρητικό υπόβαθρο που υποστηρίζει τα πολυπαραγοντικά υποδείγματα και αναφερόμαστε συνοπτικά στη Θεωρία Εξισορροπητικής Αγοραπωλησίας και στο Διαχρονικό Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών. Στη συνέχεια γίνεται ένας σύντομος και συνοπτικός προσδιορισμός των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων αναφέροντας τις γενικές υποθέσεις των υποδειγμάτων, τη βασική ορολογία που χρησιμοποιείται, καθώς και τις περιπτώσεις παρατηρήσιμων και μη παρατηρήσιμων τιμών των 7

14 παραγόντων που επηρεάζουν τις τιμές των μετοχών. Ακολούθως γίνεται μια ταξινόμηση των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων, η οποία βασίζεται στο είδος των παραγόντων που χρησιμοποιούν τα υποδείγματα και θα μας βοηθήσει στην επισκόπηση των εμπειρικών μελετών που θα πραγματοποιήσουμε. Στο ίδιο κεφάλαιο αναφέρεται η χρησιμότητα των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων τόσο στην επιλογή μετοχών και την κατασκευή χαρτοφυλακίων, όσο και στη διαχείριση και αξιολόγηση της απόδοσης των χαρτοφυλακίων. Το κεφάλαιο κλείνει με την αξιολόγηση των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων, όπως προκύπτει από τη σύγκριση με το μονοπαραγοντικό υπόδειγμα, αλλά και από τη μέτρηση της επίδοσης των χαρτοφυλακίων που έχουν κατασκευαστεί χρησιμοποιώντας πολυπαραγοντικά υποδείγματα. Στα κεφάλαια 4, 5, 6, 7 και 8 γίνεται η επισκόπηση των εμπειρικών μελετών πάνω στα πολυπαραγοντικά υποδείγματα με βάση την ταξινόμηση που έχει πραγματοποιηθεί. Έτσι, στο τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζονται συνοπτικά οι εμπειρικές μελέτες πάνω στα πολυπαραγοντικά υποδείγματα που στηρίζονται σε στατιστικούς παράγοντες, στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα υποδείγματα με παράγοντες από τα θεμελιώδη μεγέθη των επιχειρήσεων, στο έκτο κεφάλαιο τα υποδείγματα τεχνικών παραγόντων, στο έβδομο κεφάλαιο υποδείγματα μακροοικονομικών παραγόντων και στο όγδοο κεφάλαιο υποδείγματα με παράγοντες δείκτες της αγοράς καθώς και υποδείγματα με τη χρήση ψευδομεταβλητών. Για κάθε εμπειρική μελέτη που εξετάζεται παρουσιάζουμε το σκοπό της, τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται, τη μεθοδολογία που ακολουθείται, καθώς και τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν. Επίσης, στο τέλος κάθε κεφαλαίου γίνεται μια συνολική επισκόπηση των υποδειγμάτων που εξετάστηκαν και παρουσιάζονται συνοπτικά με τη μορφή πίνακα. Το ένατο κεφάλαιο ανακεφαλαιώνει και παρουσιάζει τα γενικά συμπεράσματα της παρούσας εργασίας. 8

15 1.4. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Η παρούσα εργασία ασχολείται με την επισκόπηση εμπειρικών μελετών για πολυπαραγοντικά υποδείγματα αποτίμησης των τιμών μόνο των μετοχών. Στη βιβλιογραφία υπάρχουν πολυπαραγοντικά υποδείγματα που ασχολούνται με τιμές άλλων κεφαλαιουχικών αγαθών (π.χ. ομολόγων, αμοιβαίων κεφαλαίων ακινήτων, κλπ.), όμως η εργασία αυτή αναφέρεται μόνο στα υποδείγματα που ασχολούνται με τιμές μετοχών. Η μόνη εξαίρεση αφορά μια εργασία που αναφέρεται σε αποδόσεις Αντισταθμιστικών Ταμείων (Hedge Funds) και παρουσιάζεται προκειμένου να αναφερθεί μια εφαρμογή των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων (ανάλυση επενδυτικού στυλ). Η εργασία ασχολείται με την επισκόπηση αρκετών εμπειρικών μελετών (55) και δεν αναφέρεται εκτεταμένα σε κάθε μία από αυτές, καθώς το μέγεθος της εργασίας θα ήταν πολύ μεγάλο και πολλά σημεία θα επαναλαμβάνονταν. Έτσι, οι βασικές υποθέσεις των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων που είναι κοινές σε όλες τις μελέτες αναφέρονται μόνο μία φορά στο τρίτο κεφάλαιο και θεωρείται ότι ισχύουν για όλες τις μελέτες, εκτός αν αναφέρεται σε κάποια από αυτές κάτι διαφορετικό. Επίσης, σε όλες τις εμπειρικές μελέτες υπάρχουν στατιστικά τεστ που εξετάζουν την ισχύ ή όχι των υποδειγμάτων. Σε αυτή την περίπτωση, η παρούσα εργασία δεν αναφέρει αναλυτικά τα στατιστικά τεστ που χρησιμοποιούνται, καθώς πιστεύουμε ότι η λεπτομερής αναφορά τους θα οδηγούσε την εργασία εκτός ορίων, τόσο μεγέθους, όσο και αντικειμένου έρευνας. Ωστόσο, σε κάθε εργασία αναφέρονται τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν από τα στατιστικά τεστ για την ισχύ των πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων που εξετάστηκαν. 9

16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΚΑΙ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Σκοπός του κεφαλαίου είναι να γίνει μια συνοπτική παρουσίαση του μονοπαραγοντικού υποδείγματος και του Υποδείγματος Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (CAPM). Το μονοπαραγοντικό υπόδειγμα δημιουργήθηκε μετά τη διατύπωση της θεωρίας του χαρτοφυλακίου από τον Markowitz και στηρίχθηκε σε αυτήν. Η θεωρία Χαρτοφυλακίου, η οποία παρουσιάζεται συνοπτικά στο πρώτο μέρος αυτού του κεφαλαίου, είχε μεγάλο αντίκτυπο και πάνω της στηρίζεται μεγάλο μέρος της σύγχρονης χρηματοοικονομικής επιστήμης. Στη συνέχεια, στο δεύτερο μέρος αυτού του κεφαλαίου γίνεται μια σύντομη παρουσίαση του μονοπαραγοντικού υποδείγματος, ενώ στο τρίτο μέρος αναφερόμαστε στο Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (CAPM) και στο τέταρτο μέρος συζητάμε τις αδυναμίες του υποδείγματος, αδυναμίες που, πέρα από το ίδιο το CAPM, θέτουν υπό αμφισβήτηση και τη θεωρία των αποτελεσματικών αγορών. Οι αδυναμίες αυτές ενίσχυσαν ακόμα περισσότερο την ανάπτυξη και χρήση πολυπαραγοντικών υποδειγμάτων, τα οποία περιγράφονται συνοπτικά στο επόμενο κεφάλαιο ΘΕΩΡIΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚIΟΥ MARKOWITZ Οποιαδήποτε συζήτηση για τη θεωρία συμπεριφοράς και αποτίμησης των μετοχών πρέπει να ξεκινάει με τον Markowitz 1. Το υπόδειγμα του Markowitz είναι μίας μόνο περιόδου, όπου ο επενδυτής σχηματίζει ένα χαρτοφυλάκιο στην αρχή της περιόδου. Στόχος του επενδυτή είναι η μεγιστοποίηση της αναμενόμενης απόδοσης του χαρτοφυλακίου σε σχέση με ένα αποδεκτό επίπεδο κινδύνου (ή η ελαχιστοποίηση του επενδυτικού κινδύνου σε σχέση με μια αποδεκτή 1 Markowitz Harry, "Portfolio Selection", Journal of Finance 7 (1952), pp

17 αναμενόμενη απόδοση). Η υπόθεση της μίας περιόδου, καθώς και οι υποθέσεις για τη στάση του επενδυτή απέναντι στον επενδυτικό κίνδυνο, μας επιτρέπουν να μετρήσουμε αυτό τον επενδυτικό κίνδυνο με τη διακύμανση σ 2 (ή την τυπική απόκλιση σ) της απόδοσης του χαρτοφυλακίου, δηλαδή με ένα μέτρο της μεταβλητότητας των αποδόσεων. Όσο μεγαλύτερη είναι η τυπική απόκλιση των αποδόσεων του χαρτοφυλακίου, τόσο μεγαλύτερος είναι ο επενδυτικός κίνδυνος που συνεπάγεται. Έτσι, όπως φαίνεται από το διάγραμμα 2.1, σε ένα δισδιάστατο σύστημα απόδοσης κινδύνου, ο επενδυτής προσπαθεί να μετακινηθεί όσο το δυνατόν πιο επάνω και αριστερά (μεγάλη απόδοση μικρός κίνδυνος). Αναμενόμενη Απόδοση % Διάγραμμα 2.1 Χαρτοφυλάκιο Α Αποτελεσματικό Μέτωπο Χαρτοφυλάκιο Β Υψηλός Κίνδυνος / Υψηλή Απόδοση Μεσαίος Κίνδυνος / Μεσαία Απόδοση Χαμηλός Κίνδυνος / Χαμηλή Απόδοση Απόδοση Αγαθού χωρίς Επενδυτικό Κίνδυνο Επενδυτικός Κίνδυνος (Τυπική Απόκλιση) Πηγή: Προσαρμογή διαγράμματος από την ιστοσελίδα Investopedia.com Καθώς προσθέτουμε μετοχές στο χαρτοφυλάκιο, η αναμενόμενη απόδοση και η τυπική απόκλισή του μεταβάλλονται με συγκεκριμένους τρόπους, βασιζόμενες στον τρόπο με τον οποίο οι προστιθέμενες μετοχές συνδιακυμαίνονται με τις άλλες μετοχές του χαρτοφυλακίου. Το καλύτερο που μπορεί να κάνει ένας επενδυτής (π.χ. το αποδοτικότερο σημείο στο οποίο μπορεί να βρεθεί ένα χαρτοφυλάκιο) εξαρτάται από μια καμπύλη, η οποία είναι το επάνω μέρος μιας 11

18 υπερβολής, όπως φαίνεται στο διάγραμμα 2.1. Η καμπύλη είναι γνωστή ως «Αποτελεσματικό Μέτωπο» ή «Efficient Frontier». Οποιοδήποτε χαρτοφυλάκιο βρίσκεται «κάτω» από αυτή την καμπύλη δεν είναι αποτελεσματικό: θα υπάρχει πάντα ένα χαρτοφυλάκιο πάνω στην καμπύλη που είτε θα έχει μεγαλύτερη απόδοση με τον ίδιο κίνδυνο είτε θα έχει μικρότερο κίνδυνο με την ίδια απόδοση. Από την άλλη πλευρά, τα χαρτοφυλάκια «πάνω» από την καμπύλη του αποτελεσματικού μετώπου δεν είναι εφικτά. Σύμφωνα με το υπόδειγμα του Markowitz, οι επενδυτές επιλέγουν χαρτοφυλάκιο επάνω σε αυτή την καμπύλη, ανάλογα με την ανεκτικότητά τους στον επενδυτικό κίνδυνο. Ένας επενδυτής που μπορεί να ζήσει με αρκετό κίνδυνο (risk lover) μπορεί να επιλέξει το χαρτοφυλάκιο Α, ενώ ένας επενδυτής με μεγαλύτερη αποστροφή στον επενδυτικό κίνδυνο (risk averse) είναι πιο πιθανόν να επιλέξει το χαρτοφυλάκιο Β. Μια από τις κύριες αποκαλύψεις του υποδείγματος του Markowitz είναι ότι το πώς προστίθεται μια μετοχή σε ένα χαρτοφυλάκιο προσδιορίζεται από την αναμενόμενη απόδοση της μετοχής καθώς και το πώς συνδιακυμαίνεται με τις υπόλοιπες μετοχές του χαρτοφυλακίου. Ο Markowitz παρατήρησε ότι όταν συνδυάζονται δύο ριψοκίνδυνα αξιόγραφα (π.χ. μετοχές) η συνολική τυπική απόκλιση είναι μικρότερη από το άθροισμα των δύο ξεχωριστών τυπικών αποκλίσεων (με την προϋπόθεση ότι η συσχέτισή τους δεν είναι μονάδα - ρ 1) και κατά συνέπεια όταν σχηματίζεται ένα χαρτοφυλάκιο αξιόγραφων, η τυπική του απόκλιση είναι μικρότερη από το άθροισμα των επιμέρους τυπικών αποκλίσεων των μετοχών που το απαρτίζουν. Προκειμένου να βρούμε το αποτελεσματικό μέτωπο (efficient frontier), πρέπει πρώτα να μπορέσουμε να υπολογίσουμε την αναμενόμενη απόδοση και τον κίνδυνο των διαφόρων χαρτοφυλακίων. Γνωρίζουμε λοιπόν ότι η αναμενόμενη απόδοση ενός χαρτοφυλακίου (R p ) δίνεται από τον τύπο: N Rp = XR i i i= 1 Όπου X i = η σχετική αναλογία (στάθμιση) της μετοχής i στο χαρτοφυλάκιο και R i =η αναμενόμενη απόδοση της μετοχής i. 12

19 Ο κίνδυνος του χαρτοφυλακίου, δηλαδή η τυπική απόκλιση των αποδόσεών του δίνεται από τον τύπο: N Ν Ν 2 2 σ p = Xiσι + XiX jσσ i jρ i j i= 1 ι= 1 j= 1 j i 1/2 Όπου σ i = η τυπική απόκλιση της απόδοσης της μετοχής i και ρ ij = ο συντελεστής συσχέτισης των αποδόσεων των μετοχών i και j. Σε μορφή πινάκων: Ν 1 1 Χ1LΧ Ν M O M M O M M O M M 0 σ Ν ρν1 ρ ΝΝ 0 σ L L L Ν Χ Ν σ 2 p= [ ] Ή αλλιώς σ K 0 ρ K ρ σ K 0 Χ X1 σ11 L σ1ν X N σν1 σ L ΝΝ σ 2 p= M M O M [ Χ LΧ ] 1 Ν όπου σ ij =η συνδιακύμανση των αποδόσεων των μετοχών i και j (σ ij = σ i σ i ρ ij ) οπότε ο μεσαίος πίνακας είναι ο πίνακας διακύμανσης συνδιακύμανσης. Από τα παραπάνω μπορούμε να εκτιμήσουμε πόσους υπολογισμούς πρέπει να κάνουμε προκειμένου να βρούμε την απόδοση και τον κίνδυνο ενός χαρτοφυλακίου Ν μετοχών. Πρέπει λοιπόν να υπολογίσουμε Ν αναμενόμενες αποδόσεις μετοχών, Ν τυπικές αποκλίσεις μετοχών και Ν(Ν-1) / 2 συντελεστές συσχέτισης. Δηλαδή για ένα χαρτοφυλάκιο που έχει 100 μετοχές, πρέπει να κάνουμε [(100*99)/2]= υπολογισμούς. Η διαδικασία αυτή πρέπει να επαναληφθεί για όλα τα πιθανά χαρτοφυλάκια, ώστε να μπορέσουμε κατόπιν να σχηματίσουμε το αποτελεσματικό μέτωπο. Είναι φανερό ότι η διαδικασία είναι αρκετά επίπονη και, αν ο αριθμός των μετοχών υπό εξέταση είναι μεγάλος, η διαδικασία γίνεται πρακτικά αδύνατη. 13

20 2.2 ΜΟΝΟΠΑΡΑΓΟΝΤΙΚΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Ο μεγάλος αριθμός υπολογισμών για την εύρεση του επενδυτικού σετ οδήγησε τους ερευνητές στην αναζήτηση άλλων τρόπων μελέτης της δομής συσχέτισης των μετοχών. Έτσι οδηγούμαστε στον υπολογισμό του πίνακα συσχέτισης με τη χρήση του μονοπαραγοντικού υποδείγματος (Single Index Model). Οι συνδιακυμάνσεις ανάμεσα στις αποδόσεις των μετοχών τείνουν να είναι θετικές γιατί οι ίδιες οικονομικές δυνάμεις επηρεάζουν την πορεία όλων των μετοχών. Μερικά παραδείγματα οικονομικών δυνάμεων είναι οι οικονομικοί κύκλοι, τα επιτόκια, ο πληθωρισμός, οι τεχνολογικές αλλαγές, το κόστος των πρώτων υλών και οι συναλλαγματικές ισοτιμίες. Όλοι αυτοί οι αλληλοσχετιζόμενοι παράγοντες επηρεάζουν την πλειονότητα των μετοχών. Έτσι, μη αναμενόμενες μεταβολές σε αυτές τις μεταβλητές προκαλούν την ίδια στιγμή μη αναμενόμενες αλλαγές στις αποδόσεις των μετοχών. Από την παρατήρηση των τιμών των μετοχών προέκυψε ότι όταν η αγορά ανεβαίνει (όπως μετράται από ένα χρηματιστηριακό δείκτη), τότε οι περισσότερες μετοχές τείνουν να ανέβουν και όταν η αγορά πέφτει, τότε οι περισσότερες μετοχές τείνουν να πέσουν. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ένας λόγος για τον οποίο οι αποδόσεις των μετοχών μπορεί να συσχετίζονται είναι λόγω της κοινής αντίδρασης στις αλλαγές της αγοράς και ένα χρήσιμο μέτρο αυτής της συσχέτισης μπορεί να προκύψει από τη συσχέτιση της απόδοσης μιας μετοχής με την απόδοση της αγοράς. Υποθέτουμε λοιπόν ότι μπορούμε να συνοψίσουμε όλους τους σχετιζόμενους οικονομικούς παράγοντες με ένα χρηματιστηριακό δείκτη, ο οποίος επηρεάζει το σύνολο της αγοράς. Επιπλέον υποθέτουμε ότι η εναπομείνουσα αβεβαιότητα στην απόδοση της μετοχής αφορά μόνο τη συγκεκριμένη μετοχή, δηλαδή δεν υπάρχει άλλη συσχέτιση μεταξύ των μετοχών. Γεγονότα που αφορούν αποκλειστικά την κάθε επιχείρηση και δεν επηρεάζουν το σύνολο της οικονομίας μπορεί να είναι η ανακάλυψη ενός νέου προϊόντος ή τρόπου παραγωγής, ο 14

21 θάνατος σημαντικών στελεχών κλπ. Έτσι, μπορούμε να γράψουμε την απόδοση μιας μετοχής ως R i = E(R i ) + m i + e i όπου E(r i ) η αναμενόμενη απόδοση της μετοχής στην αρχή της περιόδου, m i η επίδραση των μη αναμενόμενων μακροοικονομικών γεγονότων στην περίοδο και e i η επίδραση των μη αναμενόμενων γεγονότων που αφορούν αποκλειστικά την επιχείρηση. Τόσο το m i όσο και το e i έχουν αναμενόμενη τιμή ίση με μηδέν καθώς μετρούν τις μη αναμενόμενες αλλαγές. Η ανάλυσή μας βελτιώνεται περισσότερο αν υποθέσουμε ότι κάθε μετοχή έχει διαφορετική ευαισθησία στις αλλαγές του μακροοικονομικού παράγοντα και θέτουμε ως β αυτή την ευαισθησία και F το μακροοικονομικό παράγοντα. Έτσι, το υπόδειγμα μας διαμορφώνεται σε: R i = E(R i ) + β i F + e i το οποίο είναι γνωστό ως μονοπαραγοντικό υπόδειγμα (single factor model). Αν υποθέσουμε ότι ο μακροοικονομικός παράγοντας εκφράζεται επαρκώς από ένα δείκτη (π.χ. χρηματιστηριακό - R m ), τότε το υπόδειγμα γίνεται: R i - R f = α i + β i (R M - R f ) + e i και αφορά υπερβάλλουσες αποδόσεις πάνω από την απόδοση του αγαθού χωρίς επενδυτικό κίνδυνο R f. Έτσι, μέσω παλινδρόμησης των αποδόσεων της μετοχής ή του χαρτοφυλακίου πάνω στις αποδόσεις του δείκτη της αγοράς, λαμβάνουμε εκτιμήσεις του συντελεστή ευαισθησίας βήτα. Από την κατασκευή του υποδείγματος έχουμε ότι ο μέσος των καταλοίπων είναι μηδέν, δηλαδή Ε(e i ) = 0 (αναμένεται μηδενική επίδραση από γεγονότα που αφορούν μόνο την επιχείρηση). Ακολούθως, κάνουμε τις παρακάτω υποθέσεις: - τα κατάλοιπα δεν συσχετίζονται με την απόδοση της αγοράς, δηλαδή Cov (e i, R m ) = E [(e i 0) (R m -R )] = E [e i (R m -R )] = 0. Έτσι, ο ειδικός m κίνδυνος της μετοχής δεν εξαρτάται από παράγοντες που επηρεάζουν όλη την αγορά. - Οι μετοχές συσχετίζονται μόνο μέσω της κοινής διακύμανσης με την αγορά, δηλαδή Ε(e i, e j ) = 0. Τα νέα που επηρεάζουν τη μετοχή i δεν m 15

22 επηρεάζουν τη μετοχή j και αντίστροφα, δηλαδή δεν υπάρχουν συσχετίσεις ανάμεσα στους κλάδους της οικονομίας. Από τον ορισμό του υποδείγματος έχουμε επίσης: - Διακύμανση του e i Ε(e i ) 2 = 2 σ ei - Διακύμανση του R m E (R m - R m ) 2 = Δηλαδή το μέγεθος της επίδρασης τόσο του ειδικού κινδύνου όσο και του συστηματικού κινδύνου πάνω στην απόδοση της μετοχής είναι σταθερό στο χρόνο (ομοσκεδαστικότητα). Έτσι η αναμενόμενη απόδοση, ο κίνδυνος μιας μετοχής και η συνδιακύμανση 2 σ m μεταξύ των μετοχών δίνονται αντίστοιχα από τους τύπους: - Ri = ai + βirm i = i m + 2 σ β σ σ ei σ 2 ij = ββσ i j m Ο πίνακας της συνδιακύμανσης σ ij μετατρέπεται τώρα σε: σ ij = βσ 1 m + σe1 K ββσ 1 Ν m M O M βνβσ 1 m L βnσm + σ en ή αλλιώς σ ij = 2 β1 σ e1 K 0 2 M [ β1kβν ] σm + M O M β 2 Ν 0 L σ en Ακολούθως, η απόδοση και ο κίνδυνος ενός χαρτοφυλακίου δίνονται από τους παρακάτω τύπους: R N p = XR i m i= 1 16

23 Και αντικαθιστώντας έχουμε: και σ N Ν Ν p = Xiσι + i= 1 i= 1j= 1 j i XiXjσ N N p = iαi + iβir m i= 1 i= 1 R X X ij, οπότε με αντικατάσταση έχουμε: N Ν Ν N p = Xi i m + XiX j i j m + Xi ei i= 1 i= 1j= 1 i= 1 j i σ β σ β β σ σ Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι για να υπολογίσουμε την αναμενόμενη απόδοση ενός χαρτοφυλακίου χρειαζόμαστε το α i, το β i και το καθώς και το σ 2 ei κάθε μετοχής, R m και 2 σ m της αγοράς. Χρειαζόμαστε δηλαδή 3 Ν + 2 υπολογισμούς. Για ένα χαρτοφυλάκιο των 100 μετοχών αυτό σημαίνει 302 υπολογισμούς που είναι σαφώς λιγότεροι από τους υπολογισμούς που θα χρειαζόμασταν διαφορετικά. Ωστόσο, αυτή η μείωση των υπολογισμών δεν γίνεται χωρίς κόστος. Το κόστος του μονοπαραγοντικού υποδείγματος αφορά κυρίως τους περιορισμούς που θέτει στη δομή της αβεβαιότητας (επενδυτικού ρίσκου) των αποδόσεων. Ο διαχωρισμός του κινδύνου σε δύο μέρη μακροοικονομικός συστηματικός κίνδυνος και μικροοικονομικός μη συστηματικός κίνδυνος υπεραπλουστεύει τις πηγές της αβεβαιότητας του πραγματικού κόσμου και δεν συλλαμβάνει μερικούς σημαντικούς παράγοντες αλληλεξάρτησης των μετοχών. Για παράδειγμα αυτός ο διαχωρισμός απορρίπτει τις αλληλεξαρτήσεις των αποδόσεων μέσα σε ένα κλάδο από γεγονότα που αφορούν μόνο αυτό τον κλάδο και δεν επηρεάζουν την οικονομία στο σύνολο. 17

24 2.3. ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ CAPM ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Το υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (Capital Asset Pricing Model - CAPM) αποτελεί ένα σύνολο προβλέψεων αναφορικά με τις αποδόσεις ισορροπίας των επενδυτικών αγαθών που εμπεριέχουν επενδυτικό κίνδυνο. Το CAPM αποτελεί μέρος της Σύγχρονης Θεωρίας Χαρτοφυλακίου (Modern Portfolio Theory) τα θεμέλια της οποίας δημιουργήθηκαν από τον Harry Markowitz το Το CAPM αναπτύχθηκε 12 χρόνια αργότερα σε μελέτες που δημοσίευσαν ανεξάρτητα ο William Sharpe 2, o John Lintner 3 και ο Jan Mossin 4. Οι κύριες υποθέσεις του βασικού υποδείγματος, κύριο γνώρισμα των οποίων είναι η προσπάθεια που γίνεται ώστε όλοι οι επενδυτές να έχουν ίδια χαρακτηριστικά με την εξαίρεση του αρχικού πλούτου και της αποστροφής κινδύνου, είναι οι ακόλουθες: 1. Υπάρχουν πολλοί επενδυτές, ο καθένας με διαφορετικό πλούτο, ένας πλούτος που είναι μικρός σε σχέση με το συνολικό πλούτο όλων των επενδυτών. Οι επενδυτές δέχονται τις τιμές των αγαθών, δηλαδή οι τιμές μένουν ανεπηρέαστες από τις συναλλαγές ενός μεμονωμένου επενδυτή (τέλεια ανταγωνιστική αγορά). 2. Όλοι οι επενδυτές έχουν τον ίδιο επενδυτικό ορίζοντα μιας περιόδου. Αυτή η συμπεριφορά χαρακτηρίζεται ως μυωπική και είναι κατώτερη της άριστης, καθώς αγνοεί οτιδήποτε συμβαίνει μετά από αυτό τον ορίζοντα. 3. Οι επενδύσεις περιορίζονται μόνο στα δημόσια διαπραγματευόμενα αγαθά, όπως οι μετοχές και τα ομόλογα καθώς και σε απεριόριστο δανεισμό ή επένδυση στο επιτόκιο χωρίς κίνδυνο. Έτσι αποκλείονται επενδύσεις σε μη εμπορεύσιμα αγαθά όπως η εκπαίδευση, οι ιδιωτικές μη εισηγμένες επιχειρήσεις κλπ. 2 Sharpe William F., "Capital Asset Prices: A Theory of Market Equilibrium under Conditions of Risk", Journal of Finance 19 (1964), pp Lintner John, "The Valuation of Risk Assets and the Selection of Risky Investments in Stock Portfolios and Capital Budgets", Review of Economics and Statistics 47 (1965), pp Mossin Jan, "Equilibrium in a Capital Asset Market," Econometrica 34 (1966), pp

25 4. Δεν υπάρχουν φόροι στις αποδόσεις ούτε κόστη συναλλαγών στις συναλλαγές των αξιόγραφων. Στην πραγματικότητα όμως γνωρίζουμε ότι οι επενδυτές ανήκουν σε διαφορετικές φορολογικές κλίμακες και αυτό μπορεί να επηρεάσει το είδος των επενδύσεών τους. Επιπλέον, οι πραγματικές συναλλαγές είναι δαπανηρές και οι προμήθειες εξαρτώνται από το μέγεθος των συναλλαγών και τον κάθε επενδυτή ξεχωριστά. 5. Όλοι οι επενδυτές επιλέγουν χαρτοφυλάκια βάσει της θεωρίας του Markowitz δηλαδή κρίνουν βάσει της αναμενόμενης απόδοσης και του κινδύνου κάθε αξιόγραφου. 6. Όλοι οι επενδυτές αναλύουν κατά τον ίδιο τρόπο τα αξιόγραφα και έχουν τις ίδιες οικονομικές απόψεις. Έτσι μοιράζονται την ίδια κατανομή πιθανοτήτων των μελλοντικών ροών μιας επιχείρησης και τις ίδιες αναμενόμενες αποδόσεις και πίνακες συσχέτισης των αξιογράφων και κατά συνέπεια έχουν το ίδιο αποτελεσματικό μέτωπο (efficient frontier) και το ίδιο μοναδικό άριστο χαρτοφυλάκιο. Έχουν δηλαδή ομοιογενείς προσδοκίες ή πεποιθήσεις. Οι παραδοχές του υποδείγματος που βασίζονται στις παραπάνω απλουστευτικές υποθέσεις είναι: 1. Όλοι οι επενδυτές θα επιλέξουν να κρατούν ένα χαρτοφυλάκιο που θα είναι πιστή αντιγραφή του χαρτοφυλακίου της αγοράς και τα αγαθά που θα περιλαμβάνονται θα είναι σε αναλογία αντίστοιχη με αυτήν της χρηματιστηριακής τους αξίας στο συνολικό χαρτοφυλάκιο της αγοράς. 2. Αυτό το χαρτοφυλάκιο θα είναι πάνω στο αποτελεσματικό μέτωπο και μάλιστα στο εφαπτόμενο σημείο με τη γραμμή κατανομής κεφαλαίου (Capital Allocation Line) οποιουδήποτε επενδυτή. Όλοι οι επενδυτές θα διακρατούν αυτό το χαρτοφυλάκιο και στο μόνο που θα διαφέρουν θα είναι το ποσοστό του χαρτοφυλακίου και το ποσοστό της επένδυσης ή δανεισμού στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο που θα κρατούν συνολικά ανάλογα με το βαθμό αποστροφής κινδύνου που θα έχουν. 19

26 3. Το πριμ κινδύνου του χαρτοφυλακίου της αγοράς θα είναι ανάλογο του κινδύνου του, όπως μετράται από τη διακύμανσή του σ 2 και του βαθμού αποστροφής κινδύνου (A) του αντιπροσωπευτικού επενδυτή. Μαθηματικά εκφρασμένα ο τύπος είναι: Ε(r m ) r f = A σ 2 x Ο μεμονωμένος κίνδυνος του κάθε αξιόγραφου θα είναι ανάλογος του πριμ κινδύνου στο χαρτοφυλάκιο της αγοράς και ενός συντελεστή beta που θα μετρά το κατά πόσο το αγαθό και το χαρτοφυλάκιο της αγοράς κινούνται μαζί. Επισήμως το beta δίνεται από τον τύπο: Cov( r, rm) β = i i 2 σ Μ Και το πριμ κινδύνου στα μεμονωμένα αξιόγραφα είναι: Cov( r, r ) Ε( r) r = [ Ε( r ) r ] = i[ Ε( r ) r ] i M i f 2 M f β M f σ Μ Το υπόδειγμα CAPM υποστηρίζει την ιδέα ότι τα αξιόγραφα είναι αποτιμημένα με τέτοιον τρόπο, ώστε οι αναμενόμενες αποδόσεις τους να αποζημιώνουν τους επενδυτές για τον αναμενόμενο επενδυτικό κίνδυνο. Υπάρχουν δύο θεμελιώδεις σχέσεις: η Γραμμή της Κεφαλαιαγοράς (Capital Market Line) και η Γραμμή των Αξιογράφων (Security Market Line). Αυτές οι δύο «γραμμές» είναι οι θεμέλιοι λίθοι για την εξαγωγή του υποδείγματος CAPM. Γραμμή της Κεφαλαιαγοράς (Capital Market Line) Η Γραμμή της Κεφαλαιαγοράς συγκεκριμενοποιεί την απόδοση που ένας επενδυτής αναμένει να λάβει από ένα χαρτοφυλάκιο. Αυτή η γραμμική σχέση του επενδυτικού κινδύνου και της απόδοσης των αποτελεσματικών χαρτοφυλακίων μπορεί να δοθεί ως: E( RM ) Rf ER ( P) = Rf + σ P[ ] σ M Όπου: R p = απόδοση του χαρτοφυλακίου 20

27 R f = απόδοση του χωρίς κίνδυνο αξιόγραφου R M = απόδοση του χαρτοφυλακίου της αγοράς σ p = τυπική απόκλιση των αποδόσεων του χαρτοφυλακίου σ Μ = τυπική απόκλιση των αποδόσεων του χαρτοφυλακίου αγοράς Σύμφωνα με την παραπάνω σχέση, η αναμενόμενη απόδοση ενός χαρτοφυλακίου μπορεί να ερμηνευθεί ως το άθροισμα της αμοιβής για την αναβολή της κατανάλωσης (risk free rate) και της αμοιβής για την ανάληψη του επενδυτικού κινδύνου του χαρτοφυλακίου. Η Γραμμή της Κεφαλαιαγοράς ισχύει μόνο για αποτελεσματικά χαρτοφυλάκια (πάνω στο αποτελεσματικό μέτωπο efficient frontier) και εκφράζει τη συμπεριφορά των επενδυτών απέναντι στο χαρτοφυλάκιο της αγοράς και το δικό τους χαρτοφυλάκιο. Γραμμή των Αξιογράφων (Security Market Line) Διάγραμμα 2.2 Πηγή: Προσαρμογή από την ιστοσελίδα Wikipedia.com Η Γραμμή των Αξιογράφων (Security Market Line SML) που βλέπουμε παραπάνω, περιγράφει τη σχέση ανάμεσα στο beta και στην αναμενόμενη απόδοση ενός αγαθού, είτε πρόκειται για μεμονωμένη μετοχή είτε για χαρτοφυλάκιο. H Γραμμή των Αξιογράφων SML εκφράζει την απόδοση που αναμένει ένας επενδυτής σε όρους του αξιόγραφου χωρίς επενδυτικό κίνδυνο και του σχετικού 21

28 επενδυτικού κινδύνου μιας μετοχής ή ενός χαρτοφυλακίου. Η Γραμμή των Αξιογράφων SML μπορεί να γραφτεί ως : E( Ri) = Rf + βi[ E( RM ) R f ] Όπου β σiim r cov( Ri, Rm) i = = σ 2 m σ m και r im =η συσχέτιση της απόδοσης της μετοχής R i και της απόδοσης του χαρτοφυλακίου της αγοράς R m. Ο συντελεστής β i μπορεί να ερμηνευθεί ως το ποσό του μη διαφοροποιήσιμου επενδυτικού κινδύνου της μετοχής σε σχέση με το χαρτοφυλάκιο της αγοράς. Η SML είναι εφαρμόσιμη και σε χαρτοφυλάκια. Έτσι, το SML μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ανάλυση χαρτοφυλακίου προκειμένου να συμπεράνουμε αν μια μετοχή είναι αποτιμημένη δίκαια ή όχι. Το υπόδειγμα χαρτοφυλακίου παρέχει μια αλγεβρική συνθήκη των σταθμικών βαρών των αγαθών των αποτελεσματικών χαρτοφυλακίων μέσης απόδοσης - διακύμανσης. To CAPM μετατρέπει αυτή την αλγεβρική πρόταση σε μια ελέγξιμη πρόβλεψη σχετικά με τη σχέση ανάμεσα στον κίνδυνο και την αναμενόμενη απόδοση, αναγνωρίζοντας το χαρτοφυλάκιο που πρέπει να είναι αποτελεσματικό στην περίπτωση που τα αγαθά έχουν τιμές ισορροπίας. Οι Sharpe (1964) και Lintner (1965) προσθέτουν δύο σημαντικές υποθέσεις στο υπόδειγμα του Markowitz, ώστε να αναγνωριστεί το χαρτοφυλάκιο που είναι αποτελεσματικό σε περιβάλλον μέσης απόδοσης-διακύμανσης. Η πρώτη υπόθεση είναι της πλήρους συμφωνίας: δεδομένων των τιμών ισορροπίας στο t-1 οι επενδυτές συμφωνούν για την κατανομή των τιμών από το t -1 στο t. Η δεύτερη υπόθεση είναι ότι υπάρχει η δυνατότητα δανεισμού και επένδυσης στο χωρίς επενδυτικό κίνδυνο επιτόκιο, το οποίο είναι ίδιο για όλους τους επενδυτές και δεν εξαρτάται από το ποσό που δανείζονται ή δανείζουν. Οι έννοιες που βρίσκονται πίσω από το Υπόδειγμα Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών περιγράφονται στο διάγραμμα 2.3. Ο οριζόντιος άξονας δείχνει τον κίνδυνο του χαρτοφυλακίου όπως μετράται από την τυπική απόκλιση της απόδοσής του ενώ ο κάθετος άξονας μας δείχνει την αναμενόμενη απόδοση. 22

29 Η καμπύλη abc, που αποτελεί το αποτελεσματικό μέτωπο ελάχιστης διακύμανσης, μας φανερώνει συνδυασμούς αναμενόμενης απόδοσης και κινδύνου των χαρτοφυλακίων ριψοκίνδυνων αγαθών που ελαχιστοποιούν τη διακύμανση στα διάφορα επίπεδα απόδοσης. Η σχέση ανταλλαγής ανάμεσα στον επενδυτικό κίνδυνο και την αναμενόμενη απόδοση είναι εμφανής. Για παράδειγμα, ένας επενδυτής που επιθυμεί υψηλή απόδοση όπως αυτή του σημείου Α, θα πρέπει να δεχθεί και υψηλή μεταβλητότητα. Στο σημείο Τ ο επενδυτής μπορεί να έχει μεσαία απόδοση με χαμηλότερη μεταβλητότητα. Αν δεν υπάρχει δανεισμός και επένδυση στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο, μόνο τα χαρτοφυλάκια πάνω από το σημείο b κατά μήκος της abc είναι αποτελεσματικά (Efficient Frontier), καθώς αυτά τα χαρτοφυλάκια μεγιστοποιούν την αναμενόμενη απόδοση δεδομένου του κινδύνου (διακύμανσής) τους. Διάγραμμα 2.3 Πηγή: Eugene Fama, Kenneth French, The Capital Asset Pricing Model: Theory and evidence, Journal of Economic Perspectives, Vol 18, No 3, 2004, pp Εάν προσθέσουμε το δανεισμό ή την επένδυση στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο τότε το αποτελεσματικό μέτωπο γίνεται μια ευθεία γραμμή. Ας 23

30 υποθέσουμε ένα χαρτοφυλάκιο που επενδύει μια αναλογία x στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο και μια αναλογία 1-x σε ένα χαρτοφυλάκιο g ριψοκίνδυνων αγαθών. Αν όλα τα χρήματα επενδυθούν στο χωρίς κίνδυνο αγαθό το αποτέλεσμα είναι το σημείο R f του διαγράμματος, δηλαδή ένα χαρτοφυλάκιο με απόδοση R f και μηδενική διακύμανση. Οι συνδυασμοί της επένδυσης στο χωρίς κίνδυνο αγαθό και στο χαρτοφυλάκιο g ριψοκίνδυνων αγαθών σχηματίζουν μια ευθεία γραμμή που περνά από τα δύο αυτά σημεία. Τα σημεία δεξιά του g αναφέρονται στο δανεισμό στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο που στη συνέχεια επενδύεται στο χαρτοφυλάκιο g. Προκειμένου να βρούμε τα αποτελεσματικά ως προς τη μέση απόδοση - διακύμανση χαρτοφυλάκια που είναι διαθέσιμα με δανεισμό και επένδυση στο χωρίς κίνδυνο επιτόκιο, αυτό που κάνουμε είναι να μετατοπίσουμε την ευθεία που ξεκινά από το R f όσο το δυνατόν πιο αριστερά και πάνω, μέχρι να συναντηθεί με το χαρτοφυλάκιο Τ που είναι το εφαπτόμενο σημείο με το αποτελεσματικό μέτωπο των ριψοκίνδυνων αγαθών. Μπορούμε έτσι να δούμε ότι όλα τα αποτελεσματικά χαρτοφυλάκια είναι συνδυασμοί του αγαθού χωρίς κίνδυνο (είτε σε δανεισμό είτε σε επένδυση) και ενός μοναδικού χαρτοφυλακίου Τ ριψοκίνδυνων αγαθών. Αυτό το αποτέλεσμα κλειδί είναι το «θεώρημα διαχωρισμού» του Tobin 5. Με απόλυτη συμφωνία σχετικά με την κατανομή των αποδόσεων των αγαθών, όλοι οι επενδυτές έχουν το ίδιο σετ επενδυτικών ευκαιριών (καμπύλη bta - διάγραμμα 2.3) και συνδυάζουν το ίδιο χαρτοφυλάκιο Τ με δανεισμό ή επένδυση στο επιτόκιο χωρίς κίνδυνο. Καθώς όλοι οι επενδυτές κρατούν το ίδιο χαρτοφυλάκιο ριψοκίνδυνων επενδυτικών αγαθών Τ, αυτό το χαρτοφυλάκιο πρέπει να είναι σταθμισμένο με την αγοραία αξία όλων των αγαθών που υπάρχουν πρέπει να είναι το χαρτοφυλάκιο της αγοράς. Ειδικότερα, το σταθμικό βάρος κάθε αγαθού του χαρτοφυλακίου της αγοράς θα πρέπει να είναι ο λόγος της συνολικής αγοραίας αξίας του αγαθού προς τη συνολική αξία όλων των αγαθών της αγοράς. 5 Tobin James, Liquidity preference as behavior towards risk, The Review of Economic Studies, (1958), Vol 25, pp

31 Με λίγα λόγια το CAPM μας λέει ότι το χαρτοφυλάκιο της αγοράς πρέπει να είναι στο αποτελεσματικό μέτωπο ελάχιστης διακύμανσης (efficient frontier) εφόσον η αγορά είναι σε ισορροπία. Αυτό σημαίνει ότι η αλγεβρική σχέση που ισχύει για κάθε χαρτοφυλάκιο του αποτελεσματικού μετώπου ελάχιστης διακύμανσης πρέπει να ισχύει και για το χαρτοφυλάκιο της αγοράς. Ειδικότερα, αν υπάρχουν Ν ριψοκίνδυνα επενδυτικά αγαθά, τότε: E (R i ) = E (R zm ) + [E (R m ) E (R zm )] β im Σε αυτή την εξίσωση, το R i είναι η αναμενόμενη απόδοση του χαρτοφυλακίου i και β im είναι το beta του χαρτοφυλακίου, δηλαδή η συνδιακύμανση της απόδοσής του με την απόδοση του χαρτοφυλακίου της αγοράς διαιρεμένη με τη διακύμανση της απόδοσης της αγοράς, δηλαδή: β cov( Ri, Rm) im = 2 σ ( Rm ) Ο όρος E (R zm ) είναι η αναμενόμενη απόδοση του χαρτοφυλακίου z που έχει μηδενικό beta 6 (όταν δεν είναι δυνατός ο δανεισμός ή η επένδυση στο αγαθό χωρίς επενδυτικό κίνδυνο), δηλαδή η απόδοσή του είναι ασυσχέτιστη με την απόδοση της αγοράς. Ο όρος [E(R m ) E (R zm )] είναι το πριμ κινδύνου της αγοράς, δηλαδή η υπερβάλλουσα απόδοση του χαρτοφυλακίου της αγοράς. Μια κοινή ερμηνεία του beta είναι ότι μετράει την ευαισθησία της απόδοσης του χαρτοφυλακίου σε σχέση με τη διακύμανση της αγοράς, καθώς είναι η κλίση της γραμμής παλινδρόμησης της απόδοσης του αγαθού i με την απόδοση της αγοράς. Αλλά υπάρχει και άλλη ερμηνεία του beta που είναι περισσότερο στο πνεύμα του CAPM. Ο κίνδυνος του χαρτοφυλακίου της αγοράς, όπως μετράται με τη διακύμανση των αποδόσεών του (ο παρονομαστής του beta), είναι ο σταθμισμένος μέσος των συνδιακυμάνσεων των αποδόσεων των αγαθών με την απόδοση του χαρτοφυλακίου της αγοράς (ο αριθμητής των διαφόρων αγαθών). Έτσι, το beta μετράει τον κίνδυνο συνδιακύμανσης του αγαθού i με το χαρτοφυλάκιο της αγοράς σε σχέση με τη μέση συνδιακύμανση 6 Black Fisher, Capital market equilibrium with restricted borrowing, Journal of Business, Vol 45 (1972), pp

Γραμμή Αγοράς Αξιογράφου. Υποδείγματα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων

Γραμμή Αγοράς Αξιογράφου. Υποδείγματα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων Γραμμή Αγοράς Αξιογράφου Υποδείγματα Αποτίμησης Περιουσιακών Στοιχείων Η Γραμμή Αγοράς Αξιογράφου (Security Market Line-SML) Αν ένα αξιόγραφο προστεθεί σ ένα καλά διαφοροποιημένο χαρ/κιο, ο κίνδυνος που

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Ενότητα # 3: Θεωρία Χαρτοφυλακίου Διδάσκων: Σπύρος Σπύρου Τμήμα: Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Χαρτοφυλακίου ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ

Θεωρία Χαρτοφυλακίου ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Θεωρία Χαρτοφυλακίου ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ by Dr. Stergios Athianos 1- ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΠΕΝΔΥΣΗΣ Τοποθέτηση συγκεκριμένου ποσού με στόχο να αποκομίσει ο επενδυτής μελλοντικές αποδόσεις οι οποίες θα τον αποζημιώσουν

Διαβάστε περισσότερα

CAPM. Το Μοντέλο Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (Capital Asset Pricing Model): ανάλυση ρίσκου και απόδοσης επενδύοντας στις παγκόσμιες χρηματαγορές

CAPM. Το Μοντέλο Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (Capital Asset Pricing Model): ανάλυση ρίσκου και απόδοσης επενδύοντας στις παγκόσμιες χρηματαγορές CAPM Το Μοντέλο Αποτίμησης Κεφαλαιουχικών Αγαθών (Capital Asset Pricing Model): ανάλυση ρίσκου και απόδοσης επενδύοντας στις παγκόσμιες χρηματαγορές 1 Το Capital Asset Pricing Model & Tο Κόστος Κεφαλαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ Δημήτριος Βασιλείου Καθηγητής Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου Νικόλαος Ηρειώτης Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών 1 Ανάλυση Επενδύσεων και Διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 4: ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΣΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ»

«Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΣΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : «Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΣΤΙΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ»

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία Διαχείρισης Επενδύσεων (Investment Management Process)

Διαδικασία Διαχείρισης Επενδύσεων (Investment Management Process) Διαδικασία Διαχείρισης Επενδύσεων (Investment Management Process) 1. Καθορισμός Επενδυτικών στόχων (Setting Investment Objectives) Ιδιώτες επενδυτές (Individual Investors) Θεσμικοί επενδυτές (Institutional

Διαβάστε περισσότερα

Υπόθεση της Αποτελεσματικής Αγοράς

Υπόθεση της Αποτελεσματικής Αγοράς Υπόθεση της Αποτελεσματικής Αγοράς Η Υπόθεση της Αποτελεσματικής Αγοράς (Efficient Market Hypothesis- EMH) Μια αγορά λέγεται αποτελεσματική όταν στην εμφάνιση μιας νέας πληροφορίας οι τιμές των αξιογράφων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Διπλωματική Εργασία

ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Διπλωματική Εργασία ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Διπλωματική Εργασία ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ CAPM ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΥΜΕΤΑΒΛΗΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΟΥΜΕΝΟ ΔΕΙΚΤΗ ΤΟΥ SHARPE» ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Καπέλλα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΒΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΜΕΣΩ ΕΝΟΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΒΗΤΑ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΜΕΣΩ ΕΝΟΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΜΕ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥΣ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 1.2 ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ...6 1.3 ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ...9 1.4 ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ...9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 2.1 ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ...11

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ. 149-158

Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ. 149-158 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ. 149-158 TΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ (CAPITAL ASSET PRICING MODEL - CAPM) ΚΑΙ Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ονοματεπώνυμο φοιτητή. Γεώργιος Καπώλης (ΜΧΑΝ 1021)

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ονοματεπώνυμο φοιτητή. Γεώργιος Καπώλης (ΜΧΑΝ 1021) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Σχέση μεταξύ αναμενόμενης απόδοσης μετοχών, χρηματιστηριακής αξίας και δείκτη P/E Ονοματεπώνυμο φοιτητή (ΜΧΑΝ 1021) Επιβλέπων Καθηγητής: Γεώργιος Διακογιάννης Επιτροπή: Εμμανουήλ Τσιριτάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΛΟΓΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ Διπλωματική Εργασία ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΥΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: «ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: «ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1 ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: «ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «H σχέση αναμενόμενης απόδοσης και άλλων παραγόντων (βήτα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Π.Μ.Σ. ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Διπλωματική Εργασία:

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Π.Μ.Σ. ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Διπλωματική Εργασία: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ & ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Π.Μ.Σ. ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Διπλωματική Εργασία: Παράγοντες που επηρεάζουν τις αποδόσεις των μετοχών ( Factors affecting

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Μάγκα Ελένη

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ. Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Μάγκα Ελένη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ Η ΣΧΕΣΗ ΜΕΣΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Μάγκα Ελένη Επιβλέπων καθηγητής Διακογιάννης Γεώργιος Μέλη Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ 1.1 Επένδυση Η Επένδυση μπορεί να οριστεί ως μια δέσμευση κεφαλαίων για ένα χρονικό διάστημα, η οποία αναμένεται να αποφέρει πρόσθετα

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31

Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ31 Άσκηση η 2 η Εργασία ΔEO3 Ακολουθούν ενδεικτικές ασκήσεις που αφορούν τη δεύτερη εργασία της ενότητας ΔΕΟ3 Η επιχείρηση Α εκδίδει σήμερα ομολογία ονομαστικής αξίας.000 με ετήσιο επιτόκιο έκδοσης 7%. Το

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ «ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Εμπειρική Ανάλυση σε Αμοιβαία Κεφαλαία ΝΙΚΟΛΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ «ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Εμπειρική Ανάλυση σε Αμοιβαία Κεφαλαία ΝΙΚΟΛΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Α.Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ Σχολή Διοίκησης Οικονομίας Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Ελεγκτικής «ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ» Εμπειρική Ανάλυση σε Αμοιβαία Κεφαλαία ΝΙΚΟΛΟΓΙΑΝΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ενότητα 6: «ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΙ ΛΟΓΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ» ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤ. Κρίση & η τιμολόγηση στις αγορές

ΣΤ. Κρίση & η τιμολόγηση στις αγορές ΣΤ Κρίση & η τιμολόγηση στις αγορές Συστηματικά σφάλματα στις προβλέψεις των αναλυτών και τακτική κατανομή επενδύσεων Περίληψη Νικόλαος Κουρογένης επικουροσ καθηγητησ Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΠΟΔΟΣΗΣ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (M.B.A.)

Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (M.B.A.) Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (M.B.A.) Μάθημα Επιλογής Γενικό ΜΒΑ (Γ Εξάμηνο) Ανάλυση Επενδύσεων και Διοίκηση Χαρτοφυλακίου Εισηγητές: Αθανάσιος Γ. Νούλας Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Β. Τα μερίσματα θα αυξάνονται συνεχώς με ένα σταθερό ρυθμό 5% ανά έτος.

Β. Τα μερίσματα θα αυξάνονται συνεχώς με ένα σταθερό ρυθμό 5% ανά έτος. Τελικές 009 Θέμα 4 Η οικονομική διεύθυνση της «ΓΒΑ ΑΕ» εξετάζει την αξία των κοινών μετοχών της εταιρίας. Το τελευταίο μέρισμα που διανεμήθηκε () ήταν 6 ανά μετοχή. Έχει εκτιμηθεί ότι ο συστηματικός κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104

ΘΕΜΑ 3 Επομένως τα μερίσματα για τα έτη 2015 και 2016 είναι 0, 08 0,104 ΘΕΜΑ 3 ΙΑ) Η οικονομική αξία της μετοχής BC θα υπολογιστεί από το συνδυασμό των υποδειγμάτων α) D D προεξόφλησης IV για τα πρώτα έτη 05 και 06 και β) σταθερής k k αύξησης μερισμάτων D IV (τυπολόγιο σελ.

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικό ονομάζεται το χαρτοφυλάκιο το οποίο έχει τη μεγαλύτερη απόδοση για δεδομένο επίπεδο κινδύνου ή το μικρότερο κίνδυνο για δεδομένο επίπεδο απόδοσης. Το σύνολο των αποτελεσματικών χαρτοφυλακίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ & ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων

Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναµική Μακροοικονοµική, Αθήνα 2015 Κεφάλαιο 8 Ένα Δυναµικό Υπόδειγµα Επενδύσεων Στο κεφάλαιο αυτό αναλύουµε το βασικό δυναµικό νεοκλασσικό υπόδειγµα επιλογής των επενδύσεων. Το

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο

Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Χρηματοοικονομικά Παράγωγα και Χρηματιστήριο Ενότητα 3: ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΕΤΛΕΣΤΗ BETA Κυριαζόπουλος Γεώργιος Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ: ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ

ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ: ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΕΛΕΔΑΚΗΣ Άσκηση : ΛΥΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΩΝ: ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΜΕΤΟΧΗ Α ΜΕΤΟΧΗ Β Απόδοση Πιθανότητα Απόδοση Πιθανότητα -0,0 0,50-0,0 0,50 0,50

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΗΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΠΟΔΟΣΗΣ, ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Σ. ΤΣΑΓΚΑΝΗΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Σ. ΤΣΑΓΚΑΝΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (ΜΒΑ) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εφαρμογή και έλεγχος ισχύος υποδειγμάτων αποτίμησης

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης

Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Σύγχρονες Μορφές Χρηματοδότησης Ενότητα 13: ΘΕΩΡΙΑ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Κεφάλαιο 3 ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΟΚΛΑΣΙΚΟΥ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Εισαγωγή Ένα από τα βασικά συμπεράσματα του απλού νεοκλασικού υποδείγματος οικονομικής μεγέθυνσης, που παρουσιάστηκε στο Κεφάλαιο, είναι ότι δεν μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΣΤΗΝ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Η επίδραση των συστηµατικών κινδύνων στις αποδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΣΥΝΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΑΠΩΝΙΑΣ Η εργασία υποβάλλεται για την μερική κάλυψη των απαιτήσεων με στόχο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Συντελεστής Beta μιας Μετοχής

Ο Συντελεστής Beta μιας Μετοχής Φεβρουάριος 2005 Ο Συντελεστής Beta μιας Μετοχής Νικόλαος Ηρ. Γεωργιάδης Υπεύθυνος Ανάλυσης Valuation & Research Specialists ( VRS ) Investment Research & Analysis Journal - Value Invest - www.valueinvest.gr

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική Χρηματοοικονομική. Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική

Νεοκλασική Χρηματοοικονομική. Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική Νεοκλασική Χρηματοοικονομική Συμπεριφορική Χρηματοοικονομική Νεοκλασική Χρηματοοικονομική (Neoclassical Finance) Στη Νεοκλασική Χρηματοοικονομική η έρευνα βασίστηκε αποκλειστικά στο λεγόμενο «ορθολογικό

Διαβάστε περισσότερα

www.oleclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Στον πίνακα που ακολουθεί παρατίθενται οι κατανομές των αποδόσεων δύο μετοχών. Πιθανότητα (π ) 0,5 0,5 0,5 0,5 r Α 10% 6% 13% 3% r Β 0% 5% -1% 16% Α. Να υπολογιστεί η εκτιμώμενη

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες. Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα

Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες. Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα Επίλυση Υποδειγμάτων με Ορθολογικές Προσδοκίες Το Πρωτοβάθμιο και Δευτεροβάθμιο Υπόδειγμα Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Ορισμός των Ορθολογικών Προσδοκιών για Μία Περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500

Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Εισόδημα Κατανάλωση 1500 500 1600 600 1300 450 1100 400 600 250 700 275 900 300 800 352 850 400 1100 500 Πληθυσμός Δείγμα Δείγμα Δείγμα Ο ρόλος της Οικονομετρίας Οικονομική Θεωρία Διατύπωση της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Α. Εισαγωγή Όταν μια επιχείρηση έχει περίσσια διαθέσιμα, μπορεί να πληρώσει άμεσα το διαθέσιμο χρηματικό ποσό ως μέρισμα στους μετόχους, ή να χρηματοδοτήσει κάποια νέα επένδυση.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΕ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΜΕ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π Ε Ι Ρ Α Ι Ω Σ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου)

ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων Υποθέσεις υπολογισμού Στάδια υπολογισμού Πηγές χρηματοδότησης (κεφαλαίου) ΚΟΣΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Κόστος κεφαλαίου Ορισμός: είναι το κόστος ευκαιρίας των κεφαλαίων που έχουν όλοι οι επενδυτές της εταιρείας (μέτοχοι και δανειστές) Κόστος ευκαιρίας: είναι η απόδοση της καλύτερης εναλλακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ Εισαγωγή Ο σκοπός της διαχείρισης του ενεργητικού και παθητικού μιας τράπεζας είναι η μεγιστοποίηση του πλούτου των μετόχων. Η επίτευξη αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών: ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ Θεµατική Ενότητα: ΤΡΑ-61 Στρατηγική Τραπεζών Ακαδηµαϊκό Έτος: 2012-2013 Τρίτη Γραπτή Εργασία Γενικές οδηγίες για την εργασία Όλες οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 5: Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΑΓΟΡΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Capital Asset Pricing Model

Capital Asset Pricing Model ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Capital Asset Pricing Model Θεωρία & Εφαρμογή στον Τραπεζικό Κλάδο Στοιχεία Φοιτήτριας Μαρία Αδάμ Δημάκη Επιβλέπων Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Ακαδηµαϊκό έτος 2016-17 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (διαβάζουμε κεφ. 4 από Μ. Χλέτσο και σημειώσεις στο eclass) 1 ιάλεξη2 Ανταγωνισμός, οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες.

Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα με τις οδηγίες των εκφωνήσεων. Η διάρκεια της εξέτασης είναι 3 (τρεις) ώρες. Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΜΠΣ Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής για Στελέχη Μάθημα: Οικονομική για Στελέχη Επιχειρήσεων Εξέταση Δεκεμβρίου 2007 Ονοματεπώνυμο: Να απαντήσετε τα παρακάτω θέματα σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ

ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ Θεόδωρος Συριόπουλος Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εισαγωγικό Πλαίσιο Σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές της σύγχρονης χρηματοοικονομικής αναφορικά με τη λήψη επενδυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΔΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΔΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ «ΣΠΟΥΔΑΙ». Τόμος 52, Τεύχος 1ο-2ο. (2002). Πανεπιστήμιο Πειραιώς / "SPOUDAI", Vol. 52, No 1-2, (2002). University of Piraeus Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΟΧΛΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΔΙΚΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Άριστες κατά Pareto Κατανομές

Άριστες κατά Pareto Κατανομές Άριστες κατά Pareto Κατανομές - Ορισμός. Μια κατανομή x = (x, x ) = (( 1, )( 1, )) ονομάζεται άριστη κατά Pareto αν δεν υπάρχει άλλη κατανομή x = ( x, x ) τέτοια ώστε: U j( x j) U j( xj) για κάθε καταναλωτή

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΕΡΩΤΗΣΗ 3 (25 μονάδες) www.onlineclassroom.gr Το τμήμα έρευνας μιας χρηματιστηριακής εταιρείας συλλέγοντας δεδομένα και αναλύοντας τα κατέληξε ότι για τις παρακάτω μετοχές που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σταδιακή Προσαρμογή του Επιπέδου Τιμών Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 6 η. Ανάλυση Κινδύνου και Κοινωνικό Προεξοφλητικό Επιτόκιο

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 6 η. Ανάλυση Κινδύνου και Κοινωνικό Προεξοφλητικό Επιτόκιο Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 6 η Ανάλυση Κινδύνου και Κοινωνικό Προεξοφλητικό Επιτόκιο Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως ορίζεται η έννοια της αβεβαιότητας και του κινδύνου. Ποια είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΟΡΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΟΡΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟ- ΜΙΚΗ Διπλωματική Εργασία ΜΕΘΟΔΟΙ ΕΥΡΕΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Απλή Παλινδρόμηση και Συσχέτιση

Απλή Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Απλή Παλινδρόμηση και Συσχέτιση Πωλήσεις, Δαπάνες Διαφήμισης και Αριθμός Πωλητών Έτος Πωλήσεις (χιλ ) Διαφήμιση (χιλ ) Πωλητές (Άτομα) Έτος Πωλήσεις (χιλ ) Διαφήμιση (χιλ ) Πωλητές (Άτομα) 98 050 6 3 989

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ Ενότητα 9: Διεθνείς Επενδύσεις Χαρτοφυλακίου ΙΙ Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος)

Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) Στατιστικές Έννοιες (Υπολογισμός Χρηματοοικονομικού κινδύνου και απόδοσης, διαχρονική αξία του Χρήματος) 1. Ποιος είναι ο αριθμητικός μέσος όρος ενός δείγματος ετησίων αποδόσεων μιας μετοχής, της οποίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Ο συνολικός κίνδυνος ή τυπική απόκλιση χωρίζεται σε : α) συστηματικό κίνδυνο δηλαδή ο κίνδυνος που οφείλεται στις οικονομικοπολιτικές (γενικές) συνθήκες της αγοράς β) μη συστηματικό

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελεσματικότητα της αγοράς (Efficient Market Hypothesis) Ορισμός EMH Διαβαθμίσεις Fama Πέρα από την EMH

Αποτελεσματικότητα της αγοράς (Efficient Market Hypothesis) Ορισμός EMH Διαβαθμίσεις Fama Πέρα από την EMH Αποτελεσματικότητα της αγοράς (Efficient Market Hypothesis) Ορισμός EMH Διαβαθμίσεις Fama Πέρα από την EMH Μπορούμε να πραγματοποιήσουμε κέρδος στο χρηματιστήριο προβλέποντας τη μελλοντική εξέλιξη των

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων

Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων Κεφάλαιο 17 Ένα Υπόδειγµα Δηµοσιονοµικών Κρίσεων Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζουµε ένα απλό υπόδειγµα κρίσεων δηµοσίου χρέους. Το υπόδειγµα αυτό οφείλεται στον Calvo (1988). Επικεντρωνόµαστε στο ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ31 Λύση 2 ης γραπτής εργασίας

ΔΕΟ31 Λύση 2 ης γραπτής εργασίας 1 ΔΕΟ31 Λύση 2 ης γραπτής εργασίας 2015-16 Προσοχή! Όλες οι εργασίες ελέγχονται για αντιγραφή. Μελετήστε προσεκτικά και δώστε τη δική σας λύση ΘΕΜΑ 1 ο Α) Αρχικά θα πρέπει να υπολογίσουμε τη μηνιαία πραγματοποιηθείσα

Διαβάστε περισσότερα

James Tobin, National Economic Policy

James Tobin, National Economic Policy ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΖΑΝΑΣ Ο σκοπός της οικονομίας είναι η παραγωγή αγαθών ή υπηρεσιών, σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΒΗΤΑ

Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΒΗΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ - TMHMA XΡHMATOIOKONOMIKHΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Μ.Π.Σ. ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΘΕΜΑ: Η ΑΣΤΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΒΗΤΑ ΖΑΦΕΙΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ ΚΑΝΟΝΤΑΣ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική κατανομή περιουσίας δημόσιων Ταμείων: Το σύγχρονο πρότυπο

Στρατηγική κατανομή περιουσίας δημόσιων Ταμείων: Το σύγχρονο πρότυπο Στρατηγική κατανομή περιουσίας δημόσιων Ταμείων: Το σύγχρονο πρότυπο Η Αξιοποίηση της Περιουσίας των Ασφαλιστικών Οργανισμών: Λύση στο Πρόβλημα; Αθήνα, 9 Μαρτίου, 2010 Δρ. Δανιήλ Γιαμουρίδης Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2

ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο 2 013 [Κεφάλαιο ] ΟΙΚΟΝΟΜΕΤΡΙΑ Κεφάλαιο Μάθημα Εαρινού Εξάμηνου 01-013 M.E. OE0300 Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης [Οικονομετρία 01-013] Μαρί-Νοέλ

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D )

Ασκήσεις 1. Με τα δεδομένα του παρακάτω πίνακα: Τιμή (Ρ) Ποσότητα (Q D ) 2 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Ποια είναι η επιδίωξη του καταναλωτή και ποιοι παράγοντες την περιορίζουν; 2. Ποιος καταναλωτής ονομάζεται ορθολογικός και πότε λέμε ότι βρίσκεται σε ισορροπία; 3. Να διατυπώσετε

Διαβάστε περισσότερα

Διπλωματική Εργασία :

Διπλωματική Εργασία : Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής & Τραπεζικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης στη Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη Διπλωματική Εργασία : Η σχέση Αναμενόμενης Απόδοσης και

Διαβάστε περισσότερα

Τρόποι χρήσης των ETFs

Τρόποι χρήσης των ETFs ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ (Δ.Α.Κ.) (Exchange Traded Funds ETFs) Τρόποι χρήσης των ETFs Χρηματιστήριο Αθηνών A.E. Απρίλιος 2010 Σημαντική Παρατήρηση Το Χρηματιστήριο Αθηνών (ΧΑ) πιστεύει ότι οι

Διαβάστε περισσότερα

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών)

Το Υπόδειγμα IS-LM. (1) ΗΚαμπύληIS (Ισορροπία στην Αγορά Αγαθών) Το Υπόδειγμα IS-LM Νομισματική και Δημοσιονομική Πολιτική σε Κλειστή Οικονομία - Ταυτόχρονη Ανάλυση Μεταβολών της Ισορροπίας στην Αγορά Αγαθών και στην Αγορά Χρήματος => Υπόδειγμα IS-LM (1) ΗΚαμπύληIS

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές

Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της Νομισματικής Πολιτικής - Ο Μηχανισμός Μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι ο δίαυλος μέσω του οποίου οι μεταβολές στον χρηματοπιστωτικό τομέα (στην αγορά χρήματος) επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή τoυ Υποδείγματος Μέσου-Διακύμανσης στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Κωστάκης Τσονόπουλος Ευάγγελος

Εφαρμογή τoυ Υποδείγματος Μέσου-Διακύμανσης στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Κωστάκης Τσονόπουλος Ευάγγελος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Εφαρμογή τoυ Υποδείγματος Μέσου-Διακύμανσης στο Χρηματιστήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ Π.Μ.Σ. ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ H επίδραση του κλάδου στις αποδόσεις μετοχών Επιβλέπων Καθηγητής: ΓΕΩΡΓΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΙΩΑΝΝΑ ΤΣΑΝΤΣΑΡΑΚΗ

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΙΩΑΝΝΑ ΤΣΑΝΤΣΑΡΑΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «Η επίδραση της ημέρας της εβδομάδας στις αποδόσεις των μετοχών»

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Πηγές υπερβάλλουσας απόδοσης στην ενεργητική διαχείριση χαρτοφυλακίων. Χρονικός συντονισμός ή Επιλογή μετοχών»

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Πηγές υπερβάλλουσας απόδοσης στην ενεργητική διαχείριση χαρτοφυλακίων. Χρονικός συντονισμός ή Επιλογή μετοχών» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΧΟΛΗ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΠΜΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Πηγές υπερβάλλουσας απόδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Μάρτιος 2004 ΑΝΑΛΥΣΗ & ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΤΡΑΠΕΖΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ Μία Σύνοψη των Βασικών Μοντέλων Πρόβλεψης Τα Πλεονεκτήματα & Μειονεκτήματα των Μεθόδων Αποτίμησης βάσει των Πρακτικών που Εφαρμόζονται από Ευρωπαίους

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Μ.Β.Α.) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Μ.Β.Α.) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών (Μ.Β.Α.) ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: «ΠΩΣ ΤΟ ΜΈΓΕΘΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΊΡΗΣΗΣ ΕΠΗΡΕΆΖΕΙ ΤΗΝ ΑΠΌΔΟΣΗ ΤΗΣ ΤΙΜΉΣ ΤΗΣ ΜΕΤΟΧΉΣ ΤΗΣ» ΕΚΠΟΝΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο Μέσο Σταθµισµένο Κόστος Κεφαλαίου (WACC), Ελεύθερες Ταµειακές Ροές (FCF) και Αποτίµηση (Valuation) 9.1. Εισαγωγή Μέχρι τώρα αναφερθήκαµε στο κόστος κεφαλαίου µε τη γενικότερη µορφή του και

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ Ενότητα 11: Αποτίμηση επενδύσεων στην διεθνή αγορά: Πρακτική Εφαρμογή Μιχαλόπουλος Γεώργιος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ. Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Λογιστικής. Θέμα πτυχιακής εργασίας:

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ. Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας. Τμήμα Λογιστικής. Θέμα πτυχιακής εργασίας: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΚΑΒΑΛΑΣ Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας Τμήμα Λογιστικής Θέμα πτυχιακής εργασίας: ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΙΜΗΣ - ΑΞΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΜΕ ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ CAPM &

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATIONAL INSTITUTE OF WESTERN GREECE

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ TECHNOLOGICAL EDUCATIONAL INSTITUTE OF WESTERN GREECE ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ (Πάτρας) Διεύθυνση: Μεγάλου Αλεξάνδρου, 263 34 ΠΑΤΡΑ Τηλ.: 260 36905, Φαξ: 260 39684, email: mitro@teipat.gr Καθηγητής Ι. Μητρόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

(Margin Account) 1. 2. 3.

(Margin Account)  1. 2. 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ Συµπληρωµατικές σηµειώσεις για το εαρινό εξάµηνο 2008-2009 Λογαριασµού Περιθωρίου (Margin Account) Ο θεσµός του «Λογαριασµού Περιθωρίου» (Margin Account) έχει ως στόχο να αποκλείσει

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης

Διάλεξη 3. Οικονομικά της ευημερίας. Οικονομικά της ευημερίας 3/9/2017. Περίγραμμα. Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Περίγραμμα Διάλεξη Εργαλεία δεοντολογικής ανάλυσης Συνθήκες για αποτελεσματικότητα κατά areto Συνθήκες για ισορροπία σε ανταγωνιστικές αγορές Το πρώτο θεώρημα των οικονομικών της ευημερίας Το δεύτερο θεώρημα

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 3: Το Υπόδειγμα IS-LM (Μέρος Α) Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού. Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Το Βασικό Κεϋνσιανό Υπόδειγμα και η Σχέση Μεταξύ Ανεργίας και Πληθωρισμού Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Καθηγητής Γιώργος Αλογοσκούφης, Δυναμική Μακροοικονομική, 2014 Η Κεϋνσιανή Προσέγγιση Η πιο διαδεδομένη

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 3

Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 3 Cash-flow matching Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα