Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία"

Transcript

1 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία ΠΕΤΡΟΣ Ι. ΠΑΡΑΡΑΣ Διάγραμμα Ι. Εισαγωγή. ΙΙ. Δημιουργισμός εναντίον δαρβινισμού. ΙΙΙ. Η δίκη των πιθήκων. IV. Η ρήτρα ελεύθερης λατρείας. Αντισυνταγματική η απαγόρευση της διδασκαλίας του Δαρβίνου. V. Ο δημιουργισμός ως επιστήμη. VI. Ο δημιουργισμός στην Ευρώπη. VII. Τελικές παρατηρήσεις. 1. Ο φιλόσοφος Herbert Spencer. 2. Η αντιδικία συνεχίζεται. Ενδεικτική βιβλιογραφία. Ι. Εισαγωγή. Α ΝΑΦΕΡΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΣΜΟ (Creationism, Créationnisme, Kreationismus) εννοούμε την θεωρητική τοποθέτηση που επιδιώκει να λύσει το βασικό πρόβλημα της προέλευσης της ζωής και της ανάπτυξης, σταδιακά, της ανθρωπότητας, με επιχειρήματα που εδράζονται σε θρησκευτικά κείμενα και που πρόσφατα δίχασε εκτός της σφοδρής διαμάχης που από χρόνια έχει ξεσπάσει σελ

2 346 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ μεταξύ διανοουμένων και εκπροσώπων κυρίως του προτεσταντισμού στις ΗΠΑ και τους ευρωπαίους διανοούμενους, κυρίως από το τέλος της δεκαετίας του 90, ιδίως δε στη Γαλλία όπου η σχετική βιβλιογραφία πράγματι εντυπωσιάζει, αν λάβει μάλιστα κανείς υπόψιν ότι η γαλλική διανόηση δεν είχε προηγουμένως ασχοληθεί συστηματικά με τον δημιουργισμό, ο οποίος είναι αμερικανικής προέλευσης, και αυτός! Εύλογη αυτή η επισήμανση, αφού δεν αμφισβητείται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής είναι η πιο θρησκευτική Χώρα του δυτικού κόσμου, όπου μάλιστα το θρησκευτικό λίγο απέχει από το πολιτικό 1. Να υπογραμμισθεί δε εδώ ότι, με την στήριξη του δημιουργισμού στις ΗΠΑ, καταβάλλεται εκεί ιδιαίτερη προσπάθεια, ώστε στο πλαίσιο της αμερικανικής Δημοκρατίας να υπάρξει προσέγγιση μεταξύ θρησκείας, επιστήμης και πολιτικής 2. ΙΙ. Δημιουργισμός εναντίον δαρβινισμού. Πράγματι, ιδίως από το τέλος του 19 ου αι. είχε αρχίσει να γίνεται χρήση του όρου αυτού στις Ηνωμένες Πολιτείες, κυρίως από εκπροσώπους ευαγγελικών Εκκλησιών (φονταμενταλιστές), και στο πλαίσιο προσπάθειας να εισαχθεί η πί- 1. Βλ. στον DΕNIS LACORNE, De la religion en Amérique. Essai d histoire politique, σελ Οι δε πολίτες των ΗΠΑ, κατά συνήθεια, αναφερόμενοι στη Χώρα τους, την αποκαλούν η Αμερική, προσαρτώντας κατά κάποιο τρόπο όλη την Ήπειρο. Εντεύθεν, στο εδώ κείμενο εναλλάσσονται οι όροι. Βλ. και στον DOM. LECOURT, L Amérique entre la Bible et Darwin, σελ. 9. Βλ. και σε GHISLAIN WATERLOT, Le christianisme peut-il faire office de religion politique? Réflexions sur le cas américain à la lumière de l Oeuvre de Jean-Jacques Rousseau, στον Τόμο των JEAN-L. CHABOT / CHR. TOURNU (textes présentés par), L héritage religieux et spirituel de l identité européenne, L Harmattan, Paris 2004, σελ. 127 επ., εδώ σελ. 129 «Les États-Unis d Amérique c est le pays le plus religieux de tout le monde occidental, sinon de la planète. Rares sont en effet les nations où 40% de la population se rend à un culte ou service religieux tous les dimanches». 2. Βλ. DOMINIQUE LECOURT, Le spectre d une théocratie, in Le Nouvel Observateur, Horssérie, n 61/déc janv. 2006, σελ. 56 επ., GUY HAARSCHER, La laïcité, Que sais-je?, N 3129 PUF, 1996/2004, σελ. 5: «le politique fut longtemps subordonné à une religion dominante dans l univers intellectuel du créationnisme monothéiste en particulier, la Loi du Créateur prévaut logiquement sur celle de la créature, le droit divin sur le droit des hommes», επίσης στον PIERRE LAMBERT, Les religions à l épreuve des droits de l homme, in Annuaire Intern. des Droits de l Homme (AIDH), Vol. V/2010: Religions et droits de l homme, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 15 επ. (23).

3 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 347 στη στην επιστημονική διαδικασία ανεύρεσης της αλήθειας 3 απεκλήθη μορφή σταυροφορίας και να αποκρουσθεί έτσι η θεωρία του Εξελικτισμού ή της Εξελικτικής (Evolutionism, évolutionnisme) ή του Δαρβινισμού που τότε είχε βρει πρόσφορο έδαφος στους κύκλους των αμερικανών διανοουμένων, έχοντας ως βάση την θεωρία Περί της εξελίξεως των ειδών που δημοσιεύθηκε το έτος 1859 από τον Charles Darwin 4. Ως γνωστόν, ο Δαρβίνος είχε υποστηρίξει, όπως και οι διάδοχοί του (evolutionists), ότι τα ζώντα είδη των ζώων και των φυτών είναι το προϊόν μιας μακράς εξελικτικής διαδικασίας, η οποία διαδικασία εν πολλοίς κατευθύνεται από το τυχαίον, την τυχαιότητα. Αυτή είναι η λεγόμενη «εξελικτική κοσμοαντίληψη» 5. Από την άλλη πλευρά, οι οπαδοί της θρησκευτικής έννοιας του δημιουργισμού ( creationists, mouvements antiévolutionnistes) πιστεύουν ότι τα «υπάρχοντα είδη φυτών και ζώων όφειλαν την ύπαρξή τους σε κάποια θεϊκή μεσολάβηση» 6 και θεωρούν ότι, άρα, πρέπει να γίνει δεκτή μόνον η σχετική περιγραφή που 3. Βλ. στον GUILLAUME LECOINTRE, in JEAN DUBESSY / G. LECOINTRE (dir.), Intrusions spiritualistes et impostures intellectuelles en sciences, Éd. Syllepse, Paris , σελ , 40 επ., στον ίδιο Τόμο, κείμενα των JEAN-PIERRE GARCIA, Tentatives d intrusions créationnistes en sciences de la Terre, σελ. 241 επ. και JEAN BRICMONT, Science et religion: l irréductible antagonisme, σελ. 121 επ. 4. Συμπληρώνει το βιβλίο αυτό το μεταγενέστερο κείμενο του CH. DARWIN, Η προέλευση του ανθρώπου, Το έτος 2009 είχε αφιερωθεί, σε όλο τον κόσμο, στον Κάρολο Δαρβίνο διακόσια χρόνια από τη γέννησή του για την επανάσταση που προκάλεσε με την εξελικτική θεωρία του που ανέπτυξε κυρίως στο κλασικό βιβλίο του «On the Origin of Species by Means of Natural Selection 1859». Βλ. και στον ΣΤ. ΑΛΑΧΙΩΤΗ, Η επανάσταση του Δαρβίνου, ΤΟ ΒΗΜΑ ( ), επίσης στην ΙΩΑΝΝΑ ΣΟΥΦΛΕΡΗ, Ο Δαρβίνος είναι διαχρονικός, ΤΟ ΒΗΜΑ ( ), ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑ- ΜΠΟΥΚΗ, Ημιμάθειας εγκώμιο, σελ. 108 επ., 125 επ. Βλ. εκτενώς, περί των ανωτέρω, στον ογκώδη Τόμο του ακαδημαϊκού ΚΩΣΤΑ Β. ΚΡΙΜΠΑ, Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας, Ωκεανίδα, Αθήνα 2009, σελ (σελ. 453: δημιουργισμός creationism ), THOMAS LEPELTIER, Darwin hérétique. L éternel retour du créationnisme, Seuil, Paris 2007, σελ. 169 επ., CYRILLE BAUDOUIN / OL. BROSSEAU, Les créationnismes, σελ. 5 επ., επίσης στον ΛΕΥΤΕΡΗ ΖΟΥΡΟ, Ας συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο κλπ., σελ. 287 επ. 6. Βλ. στην εξαίρετη μονογραφία του καθηγ. ΜΑΝΟΥΣΟΥ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ, Αμερικανικός φονταμενταλισμός κλπ., σελ. 525 (οι σελ είναι αφιερωμένες στο ζήτημα που αναλύεται εδώ).

4 348 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ αναφέρεται στα κείμενα της Γενέσεως ( Creation) 7, όπως αυτά είναι αποτυπωμένα στα ένδεκα πρώτα κεφάλαια της Βίβλου ( Παλαιά Διαθήκη) που εγράφη από τον Μωϋσή με απ ευθείας έμπνευση από τον Θεό-Δημιουργό (Dieu-Créateur) και σύμφωνα με τα οποία, ειδικότερα, το Σύμπαν και όλοι οι οργανισμοί δημιουργήθηκαν από μια υπερφυσική δύναμη, δηλαδή εκ του μηδενός (Creation ex nihilo). Οι θέσεις αυτές επαναλαμβάνονται εν πολλοίς και στην Καινή Διαθήκη 8. Δηλαδή, οι δημιουργιστές «διείδαν στον δαρβινισμό τον Δούρειο Ίππο μιας εκκοσμίκευσης που είχε κηρύξει ολοκληρωτικό πόλεμο στα χριστιανικά ήθη» 9. Έτσι, το δόγμα του δημιουργισμού, που δρα ενάντια στο δόγμα της εκκοσμίκευσης, στέκεται στην γραμματική διατύπωση της Γραφής, αποκλείοντας κάθε άλλη ερμηνευτική προσέγγιση αυτής, και συνδέεται με τις τρεις μεγάλες μονοθεϊστικές θρησκείες, ήτοι τον χριστιανισμό, ιουδαϊσμό και ισλαμισμό, οι οποίες δέχονται ότι ο άνθρωπος είναι όντως δημιούργημα του Θεού 10. Δηλαδή ο créationnisme είναι μονοθεϊστικός. Τελευταία, γίνεται λόγος για περισσότερους créationnismes 11, δοθέντος ότι εντός του δημιουργισμού διαπιστώνονται δύο επιμέρους τάσεις: αυτή που εφαρμόζει κατά γράμμα την Γραφή και αυτή που δέχεται μια μορφή εξέλιξης, η οποία όμως καθοδηγείται από τον Θεό. Υπάρχουν όμως και πολλοί που δέχονται, τελικά, την μη αντιπαλότητα εξέλιξης και θρησκείας Βλ. DOM. LECOURT (2007), σελ Βλ. αναλυτικά στην EUGENIE SCOTT, Εξέλιξη vs Δημιουργία κλπ., σελ. 29 επ. (= Οι πυλώνες του δημιουργισμού). Επιστημονικές προσεγγίσεις για την δημιουργία του Σύμπαντος, βλ. πρόσφατα στους STEPHEN HAWKING / LEONARD MLODINOW, Το Μεγάλο Σχέδιο, passim και σελ. 209 επ. 9. Βλ. στον ΜΑΝΟΥΣΟ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ, Αμερικανικός φονταμενταλισμός, σελ Βλ. στον JACQUES ARNOULD, λέξ. Créationnisme, in DOMINIQUE LECOURT (sous la dir. de), Dictionnaire d histoire et philosophie des sciences, PUF, Paris 1999, σελ. 260 επ., επίσης ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ, Dieu versus Darwin κλπ., σελ. 15, OLIVIER PERRU, La création sans le créationnisme, σελ. 279 επ. ( ο συγγρ. προσεγγίζει στον Τόμο αυτό την Δημιουργία (Création), χωρίς να στηρίζεται στον δημιουργισμό, σελ. 18). 11. Βλ. στους CYRILLE BAUDOUIN / OLIVIER BROSSEAU, Les créationnismes. Une menace pour la société française?, passim, JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ. 17 επ., OLIVIER PERRU, La création sans le créationnisme?, σελ. 279 επ. Επίσης στον MARC SILBERSTEIN, L unité des créationnismes, in L idée libre, n 279/ Βλ. στον ΣΤ. ΑΛΑΧΙΩΤΗ, ένθ ανωτ.

5 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 349 Εδώ εντάσσεται και το παλαιό κίνημα, κατά τις δύο δεκαετίες , πολλών αμερικανών προτεσταντών να εγκαταλείψουν τα άκρα και να αναζητήσουν την ουσία του χριστιανισμού, το κίνημα δε αυτό απεκλήθη κοινωνικό ευαγγέλιο (Social Gospel) που στη Γαλλία αναβαπτίσθηκε σε κοινωνικό χριστιανισμό (Christianisme social), κυριάρχησε δε μέχρι τον α παγκόσμιο πόλεμο 13. ΙΙΙ. Η δίκη των πιθήκων. Ειδικότερα τώρα, για λόγους ιστορικούς και στο πλαίσιο προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου σχετικά με την θρησκευτική ελευθερία 14, αξίζει να αναφερθεί ότι, στην Πολιτεία Tennessee καθώς και σε άλλες Πολιτείες της Αμερικής κατά την δεκαετία του 1920, π.χ. Αλαμπάμα, Τέξας, βόρεια Καρολίνα, Φλόριντα, ενόψει και της απέχθειας που προκαλούσαν τότε οι θέσεις αναρχικών και μπολσεβίκων κυρίως και υπό την επίδραση του αμερικανού πολιτικού και ακτιβιστή William Jennings Bryan 15, ψηφίσθηκε ειδικός νόμος (ο αποκληθείς Νόμος του Butler, 1924) που απαγόρευε, στα δημόσια σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης (public schools) αλλά και στα Πανεπιστήμια που ελάμβαναν δημόσιες επιχορηγήσεις, την διδασκαλία κάθε θεωρίας που δεν εδέχετο την θεία Δημιουργία του ανθρώπου και η δικαστική διαμάχη που τότε ανέκυψε δικαίωσε τους οπαδούς της θεωρίας αυτής, τους λεγόμενους creationists. Πρόκειται, συγκεκριμένα, για την αποκληθείσα Δίκη των πιθήκων (monkey trial) του έτους , δίκη σπουδαία στις Ηνωμένες Πολιτείες 13. Βλ. στον G. GOLDING, Le procès du singe, σελ Βλ. εκτενώς στην EUGENIE SCOTT, Εξέλιξη vs Δημιουργία κλπ., σελ. 311 επ. 15. Βλ. JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ. 48 επ. (ελλην. μτφρ., σελ. 52 επ.). 16. Βλ. ρεπορτάζ με την επιμέλεια του ΣΤΕΦ. ΧΕΛΙΔΟΝΗ και τίτλο: «Η ιστορική δίκη των Πιθήκων. Αποτέλεσε σημείο καμπής για την αποδοχή της δαρβινικής θεωρίας της Εξέλιξης των Ειδών, στην Αμερική», στην εφημ. Καθημερινή ( ), σελ. 25. Επίσης, στον THOMAS HOCHMANN, Constitution et religion: analyse de la jurisprudence américaine relative au créationnisme, Revue fr. de Droit constit., n 80/oct. 2009, σελ. 765 επ., JACQUES ARNOULD, Le cadavre du singe bouge encore, in Magazine littétaire, n o 374/mars 1999, σελ. 35 επ., Ο ΑΥΤΟΣ, Dieu versus Darwin, σελ. 47 επ., ιδίως στον GORDON GOLDING, Le Procès du singe. La Bible contre Darwin, éd. Complexe, 2006, passim, DOMINIQUE LECOURT, L Amérique entre la Bible et Darwin, σελ. 21 επ., HANS

6 350 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ αποκληθείσα και δίκη του αιώνα, η οποία διεξήχθη σε δικαστήριο της πόλης Dayton του Tennessee, με ευρύτατη μάλιστα δημοσιότητα 17, και η οποία προκλήθηκε από την American Civil Liberties Union (ACLU) 18. Ο σπουδαίος αυτός αμερικανικός οργανισμός για την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων παρότρυνε τον John Thomas Scopes, εικοσιτεσσάρων ετών δάσκαλο φυσικής και μαθηματικών στην παραπάνω πόλη, να διδάξει στο σχολείο την εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου, παραβιάζοντας εν επιγνώσει τον Νόμο Butler που επεδιώκετο, έτσι, να χαρακτηρισθεί ως αντισυνταγματικός. Όμως, το δικαστήριο δεν δέχθηκε τον ισχυρισμό αυτό και ο John Scopes, που είχε αποδεχθεί να παίξει εν προκειμένω τον ρόλο του πειραματόζωου (le cobaye), καταδικάσθηκε να πληρώσει πρόστιμο 100 δολλαρίων, το δε δικαστήριο δεν επέτρεψε στην ως άνω ACLU να προσφύγει στο Supreme Court, έτσι δε ο Scopes υποχρεώθηκε να προσαρμόσει την διδασκαλία του στις αρχές του Δημιουργισμού 19. Είναι χαρακτηριστικό ότι η δίκη αυτή τελείωσε στις 21 Ιουλίου και στις 26 Ιουλίου 1925 ο πολύς Bryan απεβίωσε στον ύπνο του 20, δόθηκε όμως το όνομά του στο εκεί Κολλέγιο 21. Η δίκη αυτή, ως αντικείμενο ανάλυσης, ερμηνεύθηκε κοινωνικοπολιτικά με δύο τρόπους, είτε ως διαμάχη μεταξύ αγροτικής και παραδοσιακής Αμερικής αφ ενός και αστικής και προοδευτικής αφετέρου είτε ως διαφορά αντίληψης μεταξύ KÜNG, Η αρχή των πάντων. Φυσικές επιστήμες και θρησκεία, εκδ. Ψυχογιός, Αθήνα 2010, σελ. 181 επ. [Προτεσταντικός Δημιουργισμός - Kreationismus]. 17. Βλ. πλείονα στον JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ. 54 (= μετείχαν διακόσιοι περίπου δημοσιογράφοι!), ενώ στο σύνολό τους οι παρευρεθέντες ήταν περισσότεροι από 1.000, βλ. D. LACORNE, Creationist Revival, σελ Βλ. στον GUY HAARSCHER, Perelman s pseudo-argument as applied to the Creationism controversy, in Annuaire Intern. des Droits de l Homme, Vol. V/2010, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 167 επ. (172). 19. Βλ. στον JACQUES ARNOULD, λέξ. Créationnisme, ένθ ανωτ., σελ Επίσης, στον ΚΩΣΤΑ Β. ΚΡΙΜΠΑ, Δαρβινισμός κλπ., σελ. 453, D. LACORNE, Creationist Revival, σελ. 44. Σύντομη παρουσίαση όλων των σχετικών δικαστικών αποφάσεων που ακολούθησαν στις ΗΠΑ μέχρι το 1999, βλ. στον UL. KUTSCHERA, Streitpunkt κλπ., σελ , επίσης στον Μ. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ, ένθ ανωτ., σελ Βλ. στον J. ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ R. DAWKINS, σελ

7 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 351 του μεσαιωνικού σκοταδισμού και τις νεώτερης ανάδυσης της Επιστήμης και της πράγματι Αλήθειας. Ήταν μια μάχη μεταξύ του παλαιού και του μοντέρνου, άλλως, όπως έγραψαν οι εφημερίδες της εποχής, ο «τελικός αγώνας μεταξύ του καλού και του κακού» 22. IV. Η ρήτρα ελεύθερης λατρείας. Αντισυνταγματική η απαγόρευση της διδασκαλίας του Δαρβίνου. Έκτοτε, η διαμάχη αυτή συνεχίσθηκε, συστάθηκε μάλιστα το 1935 και η πρώτη σημαντική οργάνωση δημιουργιστών (η λεγόμενη Religion and Science Association - RSA) 23. Μόλις δε το 1968 το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ (Supreme Court) έκρινε ότι, η απαγόρευση της διδασκαλίας της θεωρίας του Δαρβίνου αντιβαίνει στο Σύνταγμα, το οποίον επιβάλλει τον χωρισμό Κράτους και Εκκλησιών 24, σύμφωνα με την Πρώτη Τροποποίηση του Συντάγματος των ΗΠΑ, στην οποία περιέχεται η σπουδαία διάταξη που ορίζει ότι: «Congress shall make no law respecting an e s t a b l i s h m e n t of religion» και η οποία καθιερώνει την Ρήτρα Ελεύθερης Λατρείας (Free Exercise Clause) 25. Πρόκειται για την σημαντικότατη απόφαση Epperson v. Arkansas 26 που δικαίωσε, ύστερα από πολλά χρόνια, την ως άνω Αμερικανική Ένωση Ατομι- 22. Βλ. στον G. GOLDING, Le procès du singe κλπ., σελ. 7 και Βλ. στον J. ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ Στην Γαλλία, η έννομη τάξη απωθεί την θρησκεία από του να επεμβαίνει στο Κράτος, ενώ στις ΗΠΑ το Σύνταγμα προστατεύει την όποια θρησκεία από τον έλεγχο του Κράτους, πρβλ. σε YVES GERVAISE, «Bigots» et fanatiques? La religion en Amérique, στον Τόμο του PASCAL GAU- CHON (sous la dir. de), L exception américaine, PUF, Paris 2004, σελ. 281 επ. (283). 25. Βλ. πλείονα για την Πρώτη αυτή Τροποποίηση, στον GUY HAARSCHER, La clause d établissement et la «laïcité» américaine, in AIDH, Vol. V/2010: Religions et droits de l homme, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 131 επ., επίσης στην MARTHA C. NUSSBAUM, Πρόλογος στη δικαστική περίοδο 2006: Συντάγματα και ικανότητες. «Κρίσις» εναντίον υψιπετούς φορμαλισμού, στο περιοδ. Ισοπολιτεία, Τόμ. ΧΙ/2007, Αντ. Ν. Σάκκ., Αθήνα, σελ. 17 επ., εδώ σελ. 111 επ. (= Οι ρήτρες περί θρησκείας). 26. Βλ. 393 U.S. 97(1968), βλ. J. ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ. 57. Συναφής και η μεταγενέστερη απόφαση Edward v. Aguillard (1987), βλ. και στον GUY HAARSCHER, La clause d établissement et la «laïcité» américaine, ένθ ανωτ., σελ

8 352 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ κών Δικαιωμάτων και τους υπερασπιστές του Scopes. Το Supreme Court ασκεί, λοιπόν, έλεγχο των νόμων, ώστε να τηρείται η ουδετερότητα έναντι της όποιας θρησκείας, ελέγχει δηλαδή την εν προκειμένω αποκληθείσα Establishment Clause (από την διατύπωση της Πρώτης Τροποποίησης la clause de nonétablissement ), κατά την οποία ούτε οι επιμέρους Πολιτείες ούτε το ομοσπονδιακό Κράτος μπορούν να ψηφίσουν νόμο ή να θέσουν κανόνα δικαίου, γενικότερα, που να ευνοεί κάποια θρησκεία 27. Έτσι, από το 1970 η εξελικτική θεωρία διδάσκεται στα αμερικανικά σχολικά εγχειρίδια 28, αυτό όμως δεν εμπόδισε τους δημιουργιστές να ιδρύσουν, παράλληλα, σχολεία αλλά και πανεπιστήμια, ραδιόφωνα και τηλεοπτικούς σταθμούς για να προωθήσουν τις σχετικές θέσεις τους Βλ. και στον THOMAS HOCHMANN, Constitution et religion κλπ., ένθ ανωτ., σελ. 766, 771 επ., MARTHA C. NUSSBAUM, Κρίσις εναντίον υψιπετούς φορμαλισμού κλπ., ένθ ανωτ., σελ Για μεταγενέστερη αμερικανική νομολογία, προς την ίδια κατεύθυνση, βλ. στον DOM. LE- COURT, L Amérique entre la Bible et Darwin, σελ. 11 επ. Για την ρήτρα αυτή, βλ. πλείονα στην ειδική μελέτη του MARCI A. HAMILTON, Les origines religieuses de la clause américaine de nonétablissement, in ELIS. ZOLLER (sous la dir. de), La conception américaine de la laïcité, στη σειρά Thèmes et Commentaires, Dalloz, Paris 2005, σελ. 71 επ. Βλ. και σελ στον ίδιο Τόμο. Επίσης, XENOPHON PAPARRIGOPOULOS, The Separation of Church and State in the jurisprudence of the U.S. Supreme Court, in AIDH Vol. V/2010, σελ. 187 επ. (189). Ως κλασικές περιπτώσεις όπου παραβιάσθηκε η Ρήτρα της μη εγκαθίδρυσης, δηλαδή επισημοποίησης κάποιας θρησκείας, αναφέρονται δύο αποφάσεις του Supreme Court 1962 και 1963, με τις οποίες απαγορεύτηκε η ανάγνωση της Βίβλου και η υποχρέωση προσευχής στα δημόσια σχολεία, βλ. στον DOUGLAS LAYCOCK, La religion et l État aux États-Unis, στον ως άνω τόμο της Elis. Zoller, σελ. 35 επ. (57). Αυτό βέβαια είχε σαν συνέπεια την αλματώδη αύξηση των ιδιωτικών σχολείων (αυτόθι). Πρόσφατη νομολογία για την θρησκευτική ελευθερία και για την Ρήτρα της μη εγκαθίδρυσης στις ΗΠΑ, βλ. στους W. COLE DURHAM/DAVID M. KIRKHAM, στο Dictionnaire - Droit des Religions (sous la dir. de), CNRS Éditions, Paris 2010, σελ. 292 επ., 294 επ. 28. Βλ. στον THOMAS HOCHMANN, ένθ ανωτ., σελ Για τις εν προκειμένω αντιτιθέμενες πάντως απόψεις, βλ. και στον BRIAN BARRY, Culture and Equality. An Egalitarian Critique of Multiculturalism, Polity Press, Cambridge 2003, σελ και σελ. 360 σημ Βλ. D. LACORNE, Creationist Revival, σελ. 45.

9 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 353 V. Ο δημιουργισμός ως επιστήμη. Όμως, με την επιστροφή της ιδεολογίας του νεοσυντηρητισμού (Neoconservatism), από τις αρχές του 1980, σε θεωρία και πράξη ο πρόεδρος Ronald Reagan διακήρυξε την «συντηρητική επανάσταση», πολιτική που επαναλήφθηκε και επί προεδρίας George W. Bush το 2000, το ζήτημα του δημιουργισμού επανέρχεται και πάλι, αφού η παραπάνω ιδεολογία απορρίπτει ευθέως τις θέσεις του Δαρβίνου. Η Αμερική που εξέλεξε τους παραπάνω Προέδρους πιστεύει φανατικά στον Θεό και την οικογένεια. Γι αυτό, ο νεοσυντηρητισμός τάσσεται κατά των αμβλώσεων, εναντίον των γάμων ομοφυλοφίλων, υπέρ της διατήρησης της θανατικής ποινής και υπέρ του δημιουργισμού 30. Ειδικότερα, κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 80 και ιδίως από τις αρχές της δεκαετίας του 90 είχε προηγηθεί η έναρξη των δραστηριοτήτων του σημαντικώτατου «Institut pour la Recherche sur la Création» (ICR) 31 προβλήθηκε στην Αμερική, και από θρησκευτικούς κύκλους 32 που επεδίωκαν να εκτοπίσουν την εφαρμογή της Πρώτης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος που απαγορεύει στο Κράτος να υποστηρίζει οποιαδήποτε θρησκεία, η αξίωση πρόκειται για τον λεγόμενο «χριστιανικό ή προτεσταντικό φονταμενταλισμό» 33 να διδά- 30. Βλ. στον YVES GERVAISE, «Bigots» et fanatiques?, ένθ ανωτ., σελ. 283, καταλήγει δε ότι για τους Αμερικανούς «la religion est omniprésente dans leur vie quotidienne et publique. Encore un fait qui creuse l écart entre les deux rives de l Atlantique» (σελ. 286). Για τα ανωτέρω και για τον νεοσυντηρητισμό στις ΗΠΑ, βλ. πρόσφατη συνολική παρουσίαση του θέματος στον JUSTIΝ VAÏSSE, Histoire du néoconservatisme aux États-Unis, εκδ. Od. Jacob, Paris 2008, 338 σελ. Πρβλ. και στην Collection J. Brémond, Dictionnaire de la pensée politique. Hommes et Idées, εκδ. Hatier, Paris 1989, λέξ. Conservatisme, σελ. 133 επ., καθώς και μελέτες στον συλλογικό Τόμο «Συντηρητισμός - Φιλελευθερισμός - Σοσιαλισμός», εκδ. Βιβλιοπωλείο της Εστίας, Αθήνα Επίσης, στον ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΗ, Φιλελευθερισμός, συντηρητισμός, κοινωνικό κράτος , Θεμέλιο, Αθήνα 1994, σελ Βλ. DOM. LECOURT (2007), σελ. 16 επ. 32. Γίνεται δεκτό ότι οι αμερικανοί εντάσσονται στις ποικίλες εκεί Εκκλησίες για να επιτύχουν κοινωνικές παροχές ή πολιτική επιρροή!, βλ. στον CHRISTOPHER L. EISGRUBER, Sécularisation, religiosité et Constitution des États-Unis, στον ως άνω τόμο της Elis. Zoller, σελ. 99 επ., εδώ σελ Πρβλ. στον ΚΩΣΤΑ Β. ΚΡΙΜΠΑ, Δαρβινισμός κλπ., σελ Κατά τον G. GOLDING, Le procès du singe, σελ. 15: «le fondamentalisme était une pratique religieuse, une façon de vi-

10 354 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ σκεται στα δημόσια σχολεία, ως επιστημονικός κλάδος, και ο δημιουργισμός (είναι ο αποκληθείς επιστημονικός δημιουργισμός, créationnisme scientifique, Creation Science, science de la création) 34 και δη στο μάθημα της βιολογίας (= είμαστε δημιουργήματα του Θεού), θεωρώντας, η θέση αυτή, ότι η διδασκαλία της εξελικτικής θεωρίας (science de l évolution) είναι εχθρική έναντι της θρησκείας. Η αντίθετη όμως πλευρά δέχεται ότι, οι όποιες επιστημονικές εξηγήσεις πρέπει να αναφέρονται μόνον σε φυσικούς λόγους ή αίτια: «οι βροντές δεν οφείλονται στον θυμό του Δία» 35. Όμως οι δημιουργιστές αντιτείνουν εδώ το αποκληθέν επιχείρημα εκ της απιθανότητας, το οποίο υποδηλώνει ότι πολύπλοκα πράγματα δεν μπορεί να έχουν σχηματισθεί τυχαία, όπως υποστηρίζει ο Δαρβίνος, π.χ. είναι απίθανο «να συναρμολογηθεί ένα πλήρως λειτουργικό άλογο, ένα σκαθάρι ή μία στρουθοκάμηλος με τυχαία μείξη των συστατικών μερών τους» 36. Το σχετικό κίνημα, το οποίον απεκλήθη αργότερα (1988), από τον αμερικανό παλαιοντολόγο Stephen C. Meyer, ως «ευφυής σχεδιασμός» (Intelligent Design, dessein intelligent) 37, και που χαρακτηρίσθηκε και ως «néocréationnisme», προvre et non pas de raisonner», δηλαδή και ο δημιουργισμός είναι μορφή φονταμενταλισμού, βλ. και στον OLIVIER PERRU, σελ. 279, επίσης στον DOM. LECOURT, σελ. 19 επ., 219 επ., UL. KUT- SCHERA, Streitpunkt κλπ., σελ Βλ. στον GUILLAUME LECOINTRE, ένθ ανωτ., σελ. 40. Είναι μείζον το ζήτημα αν ο δημιουργισμός μπορεί να χαρακτηρισθεί και ως επιστήμη, βλ. στον DOM. LECOURT (2007), σελ. 12 επ., 97 επ., Ο ΑΥΤΟΣ, Une sorte de scientisme théologique, Le Nouvel Observateur, hors-série, n 61/2006, σελ. 4 επ., ή ως εναλλακτική επιστήμη, βλ. στον Μ. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ, ένθ ανωτ., σελ. 547, ο οποίος αναγνωρίζει ότι στην νέα τους αυτή προσπάθεια οι δημιουργιστές χρησιμοποίησαν την παραδειγματική λογική του THOMAS S. KUHN [= The Structure of Scientific Revolutions, Chicago Univ. Press 1962, , από όπου και η ελλην. μετάφρ. Β. ΚΑΛΦΑ (επιμ.), Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, Σύγχρ. Θέματα, Θεσσ/κη 1981 (αυτόθι)], καθώς και την κρατούσα άποψη για τον σχετικιστικό μεταμοντερνισμό (αυτόθι). 35. Βλ. THOMAS LEPELTIER, Vive le créationnisme, σελ. 26 επ., με παράθεση εκατέρωθεν επιχειρημάτων. Οι αντιδημιουργιστές δέχονται μόνον τις «causes naturelles» και όχι τις «causes intelligentes», αυτόθι, σελ Βλ. στον πολέμιο των δημιουργιστών RICHARD DAWKINS, Η περί Θεού αυταπάτη, σελ , βλ. και σελ. 111 επ., ο οποίος όμως δέχεται ότι το επιχείρημα αυτό των δημιουργιστών είναι από τα πλέον πειστικά (σελ. 172). 37. Βλ. THOMAS LEPELTIER, Darwin hérétique. L éternel retour du créationnisme, σελ. 203 επ. (= Une histoire à chaud de l «Intelligent Design»), Ο ΑΥΤΟΣ, Vive le créationnisme κλπ., σελ. 25

11 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 355 σπαθεί να εισαγάγει, όπως ελέχθη, την έννοια του επιστημονικού δημιουργισμού (Scientific Creationism) σε αντίθεση με τον παραδοσιακό δημιουργισμό (créationnisme traditionnel) που είναι προσκολλημένος στο γράμμα της Βίβλου 38, και ευνοήθηκε μετά την εκλογή του Georges W. Bush στην Προεδρία το έτος Ρητώς δε ο πρόεδρος Bush δήλωνε, την 1 η Αυγούστου 2005, ότι οι θέσεις του ευφυούς σχεδιασμού, αντίθετες προς τον εξελικτισμό, έπρεπε να διδάσκονται, παράλληλα με αυτόν, μέσα στα σχολεία 39. Να προστεθεί ότι δημοσκόπηση που έγινε το έτος 2005 έδειξε ότι το 64% των αμερικανών είναι θετικοί για την διδασκαλία του δημιουργισμού ή της παραλλαγής του, δηλαδή του Intelligent Design, στα σχολεία και παράλληλα με την εξελικτική θεωρία, ενώ μόνον το 38% επιθυμεί να μη διδάσκεται διόλου ο δαρβινισμός 40. Είναι χαρακτηριστικό ότι την εποχή εκείνη η πολιτική συζήτηση για τον δημιουργισμό είχε ξεπεράσει κατά πολύ την πολιτική και δημοσιογραφική διαμάχη για τον πόλεμο στο Ιράκ 41! Έτσι, τα δικαστήρια ακροβατούν συχνά πάνω στο Πόρισμα ή Δίλημμα «Επιστήμη εναντίον (ή) Θρησκεία(ς)» 42 ή «Επιστήμη και Πίστη» (Science et Foi) 43. επ., JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin. Les créationnistes vont-ils triompher de la science?, σελ. 86 επ., 248 επ. (με εκτενείς αναλύσεις και ειδικότερες εκφάνσεις του Intell. Design), DOM. LECOURT (2007), σελ. 219 επ. Επιχειρήματα εναντίον του ευφυούς σχεδιασμού, βλ. στον ΦΡΑ- ΝΤΣΙΣΚΟ ΑΓΙΑΛΑ, Το δώρο του Δαρβίνου στην επιστήμη και στην θρησκεία, εκδ. Ενάλιος, Αθήνα 2009, σελ. 152 επ., 183 επ. Βλ., όμως, και στον ANDREW PARKER, The Genesis Enigma. Why the Bible is scientifically accurate, Black Swan, London 2010, σελ , , UL. KUTSCHE- RA, Streitpunt κλπ., σελ. 125 επ., EUG. C. SCOTT, Εξέλιξη vs Δημιουργία κλπ., σελ. 25 επ., 201 επ., ΜΑΝ. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ, Αμερικ. φονταμενταλισμός, ένθ ανωτ., σελ. 525 επ., Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΗ, Ημιμάθειας εγκώμιο, σελ , CHRISTIAN DE DUVE, La thèse du dessein intelligent, σελ. 7, GUY HAARSCHER, Perelman s pseudo-argument κλπ., ένθ ανωτ., σελ. 180 επ. 38. Βλ. THOMAS LEPELTIER, Vive le créationnisme!, σελ. 35 επ. 39. Βλ. στον SAMUEL BLUMENFELD, Dieu contre Darwin, in Le Monde 2, n 86 κλπ., σελ. 22 επ. 40. Βλ. στον JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ Βλ. στον SAMUEL BLUMENFELD, Dieu contre Darwin, σελ Βλ. στον Κ. ΚΡΙΜΠΑ, Δαρβινισμός κλπ., σελ. 454 επ., Ο ΑΥΤΟΣ, Μονομαχία επιστημόνων - χριστιανών φονταμενταλιστών, βλ. στο ρεπορτάζ του ΣΤ. ΧΕΛΙΔΟΝΗ, ένθ ανωτ., επίσης THOMAS HOCHMANN, Constitution et religion, ένθ ανωτ., σελ. 766, 770, 772, 776 επ., όπου εκτίθεται με σχόλια και όλη η σχετική νομολογία των αμερικανικών δικαστηρίων. 43. Βλ. στον JACQUES ARNOULD, λέξ. Créationnisme, ένθ ανωτ., σελ. 263.

12 356 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ Πάντως, παρά τα εκτεθέντα και την ξεκάθαρη νομολογία του Supreme Court, παρατηρείται στην Αμερική νέα επιστροφή του δημιουργισμού», όπως αναφέρθηκε, γύρω στο 2000 με την διαγραφή, από πολλά σχολικά προγράμματα, των παραπομπών στον εξελικτισμό, κάτι που απαγορεύθηκε και ρητώς στην Πολιτεία του Kansas (2000), προς την κατεύθυνση δε αυτή είχαν προσανατολισθεί τουλάχιστον άλλες εννέα Πολιτείες το Άρα στην Αμερική το πρόβλημα του δημιουργισμού εξακολουθεί να παραμένει σε πρώτη επικαιρότητα 44, ενισχύει δε την άποψη εκείνων που δέχονται πρόσφατα την επιστροφή του θρησκευτικού σε επίπεδο κοινωνικοπολιτικής θεωρίας 45. VI. Ο δημιουργισμός στην Ευρώπη. Βέβαια, η θεωρητική αλλά συγχρόνως και κοινωνική - θρησκευτική αυτή διαμάχη, ως ανεμένετο, πέρασε και στην Ευρώπη, όπου ο δημιουργισμός αλλά και οι αντίπαλοί του απέκτησαν γρήγορα οπαδούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι, στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Commission de la culture, de la science et de l éducation δημοσίευσε, τον Ιούνιο του 2007, εισήγηση με τίτλο «Les dangers du créationnisme dans l éducation», όπου προτρέπει τα κράτη μέλη να αντιταχθούν σε κάθε προσπάθεια που θα τείνει στο να παρουσιασθεί ο δημιουργισμός ως επιστημονικός κλάδος. Η Ολομέλεια όμως της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης προτίμησε μια ηπιώτερη διατύπωση στην σχετική Résolution του Οκτωβρίου 2007: «nous sommes en présence d une montée en puissance des modes de pensée qui, pour mieux imposer certains dogmes religieux, s attaquent au coeur même des connaissances que nous avons patiemment accumulées sur la nature, l évolution, nos origines, notre place dans l univers» Βλ. στον OLIVIER PERRU, La création κλπ., σελ Βλ. σε Π. ΠΑΡΑΡΑ, Η αδύνατη οικουμενικότητα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ΔτΑ Ν 45/2010, σελ. 25 σημ Βλ. περί των ανωτέρω στους CYRILLE BAUDOUIN / OL. BROSSEAU, Les créationnismes, σελ. 25 επ., όπου αναφέρεται ότι πρόσφατα άρχισαν να λειτουργούν και μουσεία δημιουργισμού (musées créationnistes), βλ. σελ. 26 επ., με σημαντικές πληροφορίες για τα συμβαίνοντα σε διάφορες άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Ην. Βασίλειο, Ιταλία κλπ.). Βλ. και στον PIERRE LAM- BERT, Les religions κλπ., ένθ ανωτ., σελ. 20 σημ. 31. Οι δημιουργιστές έχουν οργανωθεί και στην

13 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 357 Στη Γαλλία, θέσεις υπέρ ή κατά των créationnistes αναπτύσσονται κυρίως από του έτους με σχετική αρθρογραφία στον τύπο και βιβλιογραφία, βλ. παραπομπές στον Τόμο των Cyrille Baudouin και Olivier Brosseau, Les créationnismes. Une menace pour la société française?, στις εκδόσεις Syllepse, Paris 2008, σελ. 7 και ιδίως σελ. 39 επ., ενώ τον Νοέμβριο του 2008 το γαλλικό Υπουργείο Εθνικής Παιδείας οργανώνει συνέδριο με θέμα: «Enseigner l évolution» 48. Φαίνεται, πάντως, ότι σε επιστημονικό επίπεδο, και παρά τον έντονο καθολικισμό, δεν υπερισχύει η άποψη περί δημιουργισμού 49, ενώ στα σχολεία, με αυτονόητη επίκληση της λαϊκότητας (laïcité) 50, καταβάλλεται προσπάθεια, όπως φαίνεται, η διδασκαλία να κρατηθεί σε καθαρά επιστημονικό επίπεδο, αν και σε γαλλικά σχολεία με έντονο κοινοτισμό (communautarisme) διότι οι μαθητές είναι παιδιά μεταναστών, άρα στην πλειοψηφία μουσουλμάνοι φαίνεται ότι απορρίπτεται ο εξελικτισμός 51. Αναγνωρίζεται, πάντως, ότι η απόρριψη του δαρβινισμού στην Αμερική δεν είχε την ίδια απήχηση και στην Ευρώπη 52. Αυστραλία, βλ. ANTONELLA ROMANO, λέξ. Science, στο Dictionnaire des faits religieux (dir. Régine Azria/Danièle Hervieu-Léger), PUF, Paris 2010, σελ Για τον προγενέστερο χρόνο, βλ. στον JEAN-PIERRE GARCIA, Tentatives d intrusions créationnistes en science de la Terre, στον Τόμο των JEAN DUBESSY / G. LECOINTRE (dir.), Intrusions spiritualistes κλπ., σελ. 242 επ. 48. Βλ. στον JACQUES ARNOULD, Dieu versus Darwin, σελ Βλ. στον DOM. LECOURT, Une sorte de scientisme théologique, σελ Βλ. σε Π. ΠΑΡΑΡΑ, λέξ. Laïcité, ΔτΑ Ν 30/2006, σελ Πρβλ. και στον ΚΩΣΤΑ Β. ΚΡΙΜΠΑ, Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας, Ωκεανίδα, Αθήνα 2009, σελ. 451: «Στην Ηπειρωτική Ευρώπη, σε ορισμένες Καθολικές χώρες η θρησκευτική αντίδραση υπήρξε σημαντική και σκληρή, όπως στην Ιβηρική Χερσόνησο, ειδικά στην Ισπανία. Η Γαλλία, κράτος λαϊκό, αν απεστράφη τον δαρβινισμό, το έκανε για δικούς της λόγους, που είχαν τις βάσεις τους στη γαλλική παιδεία (ορθολογική και αντιεμπειριοκρατική), στην καλλιέργεια ορισμένων τομέων της βιολογίας (φυσιολογία, μικροβιολογία) που ανεπτύχθησαν μακριά από την εξελικτική και, τέλος, σε έναν στενόμυαλο εθνικισμό (ο Δαρβίνος ήταν Άγγλος)». 51. Βλ. στον DOMINIQUE LECOURT, Le grand retour du créationnisme, in Le nouvel Observateur, hors-série, n 77/janvier-février 2011, σελ. 58. Την συμπληρωματικότητα των δύο τάσεων προτείνει ο JEAN DELUMEAU, βλ. στη βιβλιογραφία. Contra ο DENIS BUICAN, op. cit. (βιβλιογρ.). 52. Βλ. στον EDOUARD BALLADUR, Pour une Union occidentale entre l Europe et les États- Unis, Fayard, Paris 2007, σελ Για τον γερμανόφωνο χώρο, βλ. στον UL. KUTSCHERA, Streitpunkt κλπ., σελ. 134 επ. [= Anti-Evolutionismus im deutschsprachigen Raum], βλ. και σελ. 114 επ.

14 358 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ Σ αυτούς που υποστηρίζουν τον ευφυή σχεδιασμό εντάσσεται και ο Γάλλος Pierre Teilhard de Chardin ( , Le phénomène humain, Œuvres t. 1, 1955, τα έργα του εδημοσιεύθησαν μετά θάνατον, διότι υπήρχε σχετική απαγόρευση εκ μέρους της καθολικής Εκκλησίας [καταδίκη μνήμης Damnatio memoriae]), γνωστότατος παλαιοντολόγος και ιησουΐτης θεολόγος, ο οποίος, προσπαθώντας να συνδυάσει τον δαρβινισμό με την πίστη, δηλαδή τις φυσικοεπιστημονικές γνώσεις με τις θεολογικές παραστάσεις, ανέπτυξε την έννοια του χριστιανικού εξελικτισμού («évolutionnisme chrétien»), επηρεασμένος κυρίως από τον Henri Bergson, L évolution créatrice (1907) 53. Το γεγονός, πάντως, ότι στο διάστημα των τελευταίων πέντε ετών έγκριτα γαλλικά περιοδικά (π.χ. 1. Le Monde 2, n 86, Supplément au n 18881/sam : Dieu contre Darwin. La nouvelle guerre civile américaine, 2. Le Nouvel Observateur, hors - série n 61/déc janv. 2006: La Bible contre Darwin, 3. L Histoire n 328/févr. 2008: Dieu contre Darwin, 4. Le Nouvel Observateur, hors-série n 77/janv.-févr. 2011: L origine du monde, σελ. 58 επ.) αφιέρωσαν πολυσέλιδα κείμενα για να αναλυθεί από διακεκριμένους επιστήμονες η εντονότατη διαμάχη μεταξύ δημιουργισμού και δαρβινισμού, επιβεβαιώνει την ξεχωριστή επικαιρότητα αλλά και την ιδιαίτερη σοβαρότητα του εδώ τιθέμενου σε γενικές μόνον γραμμές ζητήματος. Οπωσδήποτε και η ήδη διαπιστωθείσα, όπως προαναφέρθηκε, επιστροφή του θρησκευτικού 54 συνέβαλε στην αναθέρμανση των θέσεων υπέρ του δημιουργισμού 55. VII. Τελικές παρατηρήσεις. 1. Ο φιλόσοφος Herbert Spencer. Άμεσα επηρεασμένος από τον Δαρβίνο ήταν και ο αμφιλεγόμενος Άγγλος 53. Βλ. στους CYRILLE BAUDOUIN / OL. BROSSEAU, Les créationnismes, σελ , επίσης στον OLIVIER PERRU, La création sans le créationnisme?, σελ. 245 επ. ( L exemple de Teilhard de Chardin: contempler la création à travers l évolution), επίσης στον HANS KÜNG, Η αρχή των πάντων, ένθ ανωτ., σελ. 189 επ., JEAN-R. ARMOGATHE, Et le Vatican condamna Teilhard de Chardin, in L histoire, n 328/févr. 2008, σελ Βλ. Π. ΠΑΡΑΡΑ, Η αδύνατη οικουμενικότητα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ΔτΑ Ν ο 45/2010, σελ. 25 σημ Βλ. και στον JACQUES ARNOULD, Le cadavre du singe bouge encore, ένθ ανωτ., σελ. 36.

15 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 359 κοινωνικός φιλόσοφος Herbert Spencer ( ) 56 σύγχρονος του Δαρβίνου, ο οποίος διατύπωσε, εκτός από τις αναλύσεις του ότι το κράτος πρέπει να περιορίζεται στα ουσιώδη (ριζοσπαστικός φιλελευθερισμός), και την παρεκκλίνουσα θεωρία του κοινωνικού δαρβινισμού ή κοινωνικού εξελικτισμού (darwinisme social). Ο Spencer με τη θεωρία αυτή προσπαθεί να εξηγήσει, μεταξύ άλλων, τις κοινωνικές ανισότητες, αλλά και τους κατακτητικούς πολέμους, ως εκδηλώσεις φυσικής επιλογής (sélection naturelle) 57, κάτι που είχε δεχθεί και ο Δαρβίνος, δηλαδή διαδικασία που εφαρμόζεται και στα ανθρώπινα όντα, υπό την έννοια ότι εξ αυτών επιβιώνουν μόνον τα πιο ικανά. Με άλλες λέξεις, τα έμβια όντα εξελίσσονται μέσω της φυσικής επιλογής και τα είδη, εξ αυτών, που δεν μπορούν να προσαρμοσθούν στο περιβάλλον τους τείνουν προς εξαφάνιση η εξελικτική θεωρία του Δαρβίνου ο αγώνας για τη ζωή: «lutte pour la vie» 58. Γίνεται δεκτό ότι εκ της θεωρίας αυτής άντλησε αρκετά ο Εθνικοσοσιαλισμός στη Γερμανία. Όμως, το αρνητικό αυτό πρόσημο δεν φαίνεται ότι άγγιξε και την καθαρή θεωρία του Δαρβίνου Η αντιδικία συνεχίζεται. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται 60, «Η διαμάχη δημιουργισμού/εξελικτι- 56. Βλ. H. SPENCER, L individu contre l État, éd. Manucius Houilles, 2008, Ο ΑΥΤΟΣ, Le droit d ignorer l État, Les Belles Lettres, Paris 1993, YVAN BLOT, Herbert Spencer. Un évolutionniste contre l étatisme, Les Belles Lettres, Paris 2007, πρβλ. και στον JEAN-FABIEN SPITZ, Le moment républicain en France, Gallimard, Paris 2005, σελ. 413 επ., επίσης STAMATIOS TZITZIS, Évolutionnisme social et criminologie, Revue Pénitentiaire, 2008, σελ. 189 επ. 57. Βλ. σε H. SPENCER, L individu contre l État, σελ. 97, επίσης στον JACQUES MONOD, Le hasard et la nécessité. Essai sur la philosophie naturelle de la biologie moderne, Seuil, Paris 1970, σελ επ. 58. Βλ. ALBERT JACQUARD, Éloge de la différence. La génétique et les hommes, Seuil, Paris 1978, σελ. 113 επ., όπου (σελ. 122 επ.) αναλύεται και ο «κοινωνικός δαρβινισμός», χωρίς όμως να αναφέρεται και το όνομα του H. Spencer, παρά μόνον ως «un scientifique»!, σελ Βλ. και στον Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΗ, Ημιμάθειας εγκώμιο, σελ Βλ. στον ULRICH KUTSCHERA, Streitpunkt κλπ., σελ. 270 επ. 60. Βλ. στην EUGENIE SCOTT, Εξέλιξη vs Δημιουργία κλπ., σελ. 37. Επίσης, στον DOMINIQUE LECOURT, Le grand retour du créationnisme, in Le nouvel Obserbateur, hors-série, ένθ ανωτ., σελ. 58, όπου και οι ακραίες θέσεις, υπέρ του δημιουργισμού, της CHRISTINE O DONNEL, εκ των

16 360 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ κής θεωρίας υπήρξε μακρόχρονη στην κοινωνία της Αμερικής και δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι θα τελειώσει». Άλλωστε, και ο ίδιος ο Darwin αναγνωρίζει, στην Εξέλιξη των Ειδών ότι «Αν και είμαι απόλυτα πεπεισμένος για την ορθότητα των απόψεων που διατυπώνονται σ αυτό το βιβλίο, δεν περιμένω, σε καμία περίπτωση, να πείσω τους πεπειραμένους φυσιογνώστες, που στο μυαλό τους έχουν μια πολλαπλότητα γεγονότων ερμηνευομένων, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, κάτω από ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα Αντιμετωπίζω όμως το μέλλον με εμπιστοσύνη στηρίζομαι στους νέους, υπό διαμόρφωση φυσιογνώστες, που θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν με αμεροληψία και τις δύο πλευρές» 61. Να προστεθεί ότι η διαμάχη μεταξύ créationnisme και évolutionnisme ανευρίσκεται και στους κόλπους του ιουδαϊσμού 62 και του ισλαμισμού 63. Φαίνεται όμως ότι, τελικά, το ισλάμ συμπορεύεται με τον δημιουργισμό, απορρίπτοντας ευθέως τον Δαρβίνο 64. Ως προς τα καθ ημάς, ο Γ. Παμπούκης μεταφέρει την πληροφορία ότι «Παρότι το καλοκαίρι του 2006 κάπου 250 καθηγητές της βιολογίας υπέγραψαν μια διακήρυξη διαμαρτυρίας για τη μη διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στα σχολεία, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας απάντησε ότι υπάρχουν ακόμα στοιχεία αναπάντητα στη Θεωρία και ότι, εν πάση περιπτώσει, αν υπάρξει μία ολοκληρωμένη πρόταση, θα εξετάσει το θέμα» 65. Για την παλαιόκυρίων εκπροσώπων του Tea Party!, βλ. και στον JACQUES ARNOULD, Les catholiques aussi peuvent descendre du singe, στο ίδιο τεύχος του Nouvel Observateur, σελ Βλ. το κείμενο αυτό παρατιθέμενο από τον THOMAS S. KUHN, Η δομή των επιστημονικών επαναστάσεων, εκδ. Σύγχρονα Θέματα, Θεσσ/κη 1981, σελ Βλ. στον JEAN-CHRISTOPHE ATTIAS, Du côté des rabbins, στο περιοδ. L Histoire, σελ. 49 επ. 63. Βλ. στον J. ARNOULD, λέξ. créationnisme, ένθ ανωτ., σελ. 263, Ο ΑΥΤΟΣ, Le cadavre du singe bouge encore, ένθ ανωτ., σελ Βλ. στον JEAN-PIERRE FILIU, Au nom de Mahomet, βλ. στο περιοδ. L Histoire n 328/ 2008, ένθ ανωτ., σελ. 46 επ., όπου αναφέρεται ότι τον Ιανουάριο του 2007 εκατοντάδες Γάλλοι καθηγητές και πανεπιστημιακοί έλαβαν τον πολυτελή τόμο L Atlas de la création (700 σελ.) που στρέφεται ευθέως κατά της εξελικτικής θεωρίας, συγγραφέας του δε είναι ο Τούρκος φονταμενταλιστής Harun Yahya, γνωστότατος στον ισλαμικό χώρο. Βλ. και στην CHANTAL DELSOL, Les fondements comparatifs des droits de l homme, in AIDH Vol. V/2010, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 333 επ. (334). 65. Βλ. Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΗ, Ημιμάθειας εγκώμιο, σελ

17 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 361 τερη διαμάχη στην Ελλάδα μεταξύ οπαδών του εξελικτισμού και πολέμιων αυτού, κυρίως θεολόγων, βλ. στο πρόσφατο βιβλίο της Έφης Γαζή, Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια. Ιστορία ενός συνθήματος , εκδ. Πόλις, Αθήνα 2011, σελ. 64 επ. Ενδεικτική βιβλιογραφία. ΑΓΙΑΛΑ ΦΡΑΝΤΣΙΣΚΟ, Το δώρο του Δαρβίνου στην επιστήμη και στην θρησκεία, εκδ. Ενάλιος, Αθήνα ΑΛΑΧΙΩΤΗΣ ΣΤ., Η επανάσταση του Δαρβίνου, το ΒΗΜΑ ( ). ΖΟΥΡΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ, Ας συμφιλιωθούμε με τον Δαρβίνο. Ας συμφιλιωθούμε με τη φύση μας και με τη φύση, Πανεπ. Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο ΚΡΙΜΠΑΣ ΚΩΣΤΑΣ, Δαρβινισμός και η ιστορία του έως τις μέρες μας, εκδ. Ωκεανίδα, Αθήνα 2009 (σελ ). Ο ΑΥΤΟΣ, Μονομαχία επιστημόνων - χριστιανών φονταμενταλιστών, στην Καθημερινή ( ), σελ. 25. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ, Αμερικανικός φονταμενταλισμός. Πώς οι πολιτικές, θρησκευτικές και επιστημονικές αντιπαραθέσεις στη Δύση διαμόρφωσαν τον μισαλλόδοξο αμερικανικό προτεσταντισμό, εκδ. Παπαζήση, Αθήνα ΠΑΜΠΟΥΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, Η μεγάλη αντιπαράθεση. Όταν το θείο συγκρούεται με τη σύγχρονη γνώση, εκδ. Κριτική, Αθήνα Ο ΑΥΤΟΣ, Ημιμάθειας εγκώμιο. Για μια καθολική ματιά στον σύγχρονο κόσμο, εκδ. Κριτική, Αθήνα ΣΟΥΦΛΕΡΗ ΙΩΑΝΝΑ, Ο Δαρβίνος είναι διαχρονικός. Δύο προσεγγίσεις Ελλήνων επιστημόνων στην εξελικτική, Το ΒΗΜΑ ( ). ΧΕΛΙΔΟΝΗΣ ΣΤΕΦ. (επιμ.), Η ιστορική Δίκη των Πιθήκων, στην Καθημερινή ( ), σελ. 25. ARNOULD JACQUES, Darwin, Teilhard de Chardin et Cie, Desclée de Brouwer, Ο ΑΥΤΟΣ, λέξ. créationnisme, in DOMINIQUE LECOURT (sous la dir. de), Dictionnaire d histoire et philosophie des sciences, PUF, Paris 1999, σελ. 260 επ. Ο ΑΥΤΟΣ, Le cadavre du singe bouge encore, in Magazine littéraire, n o 374/mars 1999, σελ. 35 επ. Ο ΑΥΤΟΣ, Dieu versus Darwin. Les créationnistes vont-ils triompher de la science?, στη σειρά Espaces libres, A. Michel, Paris 2009 (με πλούσια αγγλική και γαλλική φιλολογία).

18 362 ΠΕΤΡΟΥ Ι. ΠΑΡΑΡΑ Ο ΑΥΤΟΣ, Θεός εναντίον Δαρβίνου. Οι δημιουργιστές θα θριαμβεύσουν επί της επιστήμης; = μτφρ. του προηγουμένου έργου, στις εκδ. Πόλις, Αθήνα Ο ΑΥΤΟΣ, Les catholiques aussi peuvent descendre du singe, in Le nouvel Observateur, hors-série, n 77/janvier-février 2011, σελ. 59. BAUDOUIN CYRILLE / BROSSEAU OLIVIER, Les créationnismes. Une menace pour la société française?, εκδ. Syllepse, Paris BLUMENFELD SAMUEL, Dieu contre Darwin, in Le Monde 2, n 86, supplément au Monde n du , σελ. 22 επ. BUICAN DENIS, Dieu contre Darwin. En dénonçant les théories de l évolution, la pseudoscience créationniste engage un combat stérile et surtout dangereux pour la liberté de pensée, Le Monde ( ) σελ. 20. DAWKINS RICHARD, Η περί Θεού αυταπάτη, β έκδ., Κάτοπτρο, Αθήνα DELSOL CHANTAL, Les fondements comparatifs des droits de l homme, in Annuaire Intern. des Droits de l Homme AIDH, Vol. V/2010, σελ. 333 επ. DELUMEAU JEAN, La science, ses limites, son au-delà. Un combat vain oppose les créationnistes aux évolutionnistes. La religion commence là où la connaissance trouve ses limites, Le Monde ( ), σελ. 20. DUBESSY JEAN / LECOINTRE GUILLAUME (dir.), Intrusions spiritualistes et impostures intellectuelles en sciences, Éd. Syllepse, Paris [ενδιαφέρουν εδώ τα κείμενα των: GARCIA JEAN-PIERRE, Tentatives d intrusions créationnistes en sciences de la Terre, LECUYER VALERIE, Le créationnisme sous la Coupole? Autopsie d une imposture, PLIMER IAN, Science contre créationnisme en Australie]. DUVE CHRISTIAN DE, La thèse du dessein intelligent, in Le Nouvel Observateur, Hors- Série, n 61/déc janv. 2006, σελ. 7 FILIU JEAN-PIERRE, Au nom de Mahomet, στο περιοδ. L Histoire, n 328/février 2008: Dieu contre Darwin, σελ GOLDING GORDON, Le Procès du singe. La Bible contre Darwin, éd. Complexe, Bruxelles HAARSCHER GUY, La clause d établissement et la «laïcité» américaine, in AIDH, Vol. V/2010: Religions et droits de l homme, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 131 επ. Ο ΑΥΤΟΣ, Perelman s pseudo-argument as applied to the Creationism controversy, αυτόθι, σελ. 167 επ. HAWKING STEPHEN / MLODINOW LEONARD, Το Μεγάλο Σχέδιο, εκδ. Κάτοπτρο, Αθήνα HOCHMANN THOMAS, Constitution et religion: analyse de la jurisprudence américaine relative au créationnisme, Revue franç. de Droit constit. n 80/oct. 2009, PUF, σελ. 765 επ.

19 Δημιουργισμός και θρησκευτική ελευθερία 363 KÜNG HANS, Η αρχή των πάντων. Φυσικές επιστήμες και θρησκεία, εκδ. Ψυχογιός, Αθήνα KUTSCHERA ULRICH, Streitpunkt Evolution. Darwinismus und Intelligentes Design, 2 η συμπλ. έκδοση, Lit-Verlag, Münster-Berlin 2007 [πλήρης βιβλιογραφία στις σελ ]. Ο ΑΥΤΟΣ (εκδ.), Kreationismus in Deutschland. Fakten und Analysen, Lit-Verlag, Münster-Berlin LAMBERT PIERRE, Les religions à l épreuve des droits de l homme, in AIDH, Vol. V/2010: Religions et droits de l homme, Ant. N. Sakk., Athènes 2010, σελ. 15 επ. LACORNE DENIS, De la religion en Amérique. Essai d histoire politique, Gallimard, Paris Ο ΑΥΤΟΣ, Creationist Revival, στο περιοδ. L Histoire, n 328/février 2008: Dieu contre Darwin, σελ LECOURT DOMINIQUE, L Amérique entre la Bible et Darwin, suivi de Intelligent design: science, morale et politique, στη σειρά Quadrige 2 η έκδ., PUF, Paris Ο ΑΥΤΟΣ, Une sorte de scientisme théologique, in Le Nouvel Observateur, Hors-série, n 61/déc janv. 2006, σελ. 4 επ. Ο ΑΥΤΟΣ, Le grand retour du créationnisme, in Le nouvel Observateur, Hors-série, n 77/janvier-février 2011, σελ. 58. LEPELTIER THOMAS, Darwin hérétique. L éternel retour du créationnisme, Seuil, Paris Ο ΑΥΤΟΣ, Vive le créationnisme! Point de vue d un évolutionniste, Éditions de l Aube, Paris MIDGLEY MARY/The Guardian, Η κατάχρηση των ευρημάτων της επιστήμης, Καθημερινή ( ), σελ. 30. PARKER ANDREW, The Genesis Enigma. Why the Bible is scientifically accurate, Black Swan, London PERRU OLIVIER, La création sans le créationnisme?, Éd. Kimé, Paris SCOTT C. EUGENIE, Εξέλιξη vs Δημιουργία. Η διαμάχη της εξελικτικής θεωρίας και του δημιουργισμού, Πρόλ. Niles Eldredge, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 2009 (εκ του αγγλικού = Evolution vs. Creationism: An Introduction, Greenwood Publishing Group, Westport, 2004). SILBERSTEIN MARC, L unité des créationnismes, L idée libre, n 279/2007. ZOLLER ÉLISABETH (sous la dir. de), La conception américaine de la laïcité, στη σειρά Thèmes et Commentaires, Dalloz, Paris Πέτρος Ι. Παραράς

20

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Σταδιοδροµία

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Σταδιοδροµία ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΤΙΣΤΑΚΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τµήµατος Δηµόσια Διοίκησης Παντείου Πανεπιστηµίου Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστηµών Γνωστικό Αντικείµενο: Διοικητικός Προγραµµατισµός - Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΝΑ ΤΑΜΠΑΚΗ. Ιστορία και θεωρία της µετάφρασης 18 ος αιώνας Ο Διαφωτισµός

ΑΝΝΑ ΤΑΜΠΑΚΗ. Ιστορία και θεωρία της µετάφρασης 18 ος αιώνας Ο Διαφωτισµός ΑΝΝΑ ΤΑΜΠΑΚΗ Ιστορία και θεωρία της µετάφρασης 18 ος αιώνας Ο Διαφωτισµός Αθήνα 1995 Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο πλαίσιο του προγράµµατος του Κέντρου (τώρα Ινστιτούτου) Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών

Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο Εξάμηνο: Α Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Δημητρόπουλος Ανδρέας Θέμα εργασίας: Η διάκριση των εξουσιών Ονοματεπώνυμο: Τζανετάκου Βασιλική Αριθμός μητρώου: 1340200400439 Εξάμηνο: Α

Διαβάστε περισσότερα

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών

Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα. 1. Το Σύνταγμα ως αντικείμενο των πολιτειακών επιστημών Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Κανελλοπούλου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Συνταγματικό Δίκαιο και το Σύνταγμα Διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 2/11/2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις

ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΑΠΑΛΛΑΓΗ ΑΠΟ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ Παιδαγωγικό Σχόλιο σε Νομικά Πορίσματα και Αποφάσεις ΣΤΑΥΡΟΥ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ Συμβούλου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στη σκιά του ζητήματος των ταυτοτήτων, το πρόβλημα της αναγραφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΠΕΜΠΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ CINQUIÈME COLLOQUE INTERNATIONAL DES DROITS DE L HOMME ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ - PROGRAMME (28-29.5.2009) LIBERTAS ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας:

Ιουδαϊσµός. α) Παρουσίαση θρησκείας: Ιουδαϊσµός α) Παρουσίαση θρησκείας: Ο Ιουδαϊσµός είναι η παραδοσιακή θρησκεία των Εβραίων. Σύµφωνα µε τον ορθόδοξο Ιουδαϊσµό και τους βαθιά θρησκευόµενους Εβραίους, ο βιβλικός πατριάρχης Αβραάµ ήταν ο

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης

Τεχνικές του δράματος και Διδακτική των ζωντανών γλωσσών. Η συμβολή τους στη διαμόρφωση διαπολιτισμικής συνείδησης Αντώνης Χασάπης 839 Αντώνης Χασάπης Εκπαιδευτικός, Μεταπτυχιακός ΠΔΜ, Ελλάδα Résumé Dans le domaine de la didactique des langues vivantes l intérêt de la recherche scientifique se tourne vers le développement

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή;

Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Γιατί μελετούμε την Αγία Γραφή; Ποιες γνώμες έχετε ακούσει για τη Βίβλο; Τι θα θέλατε να μάθετε γι αυτή; Είναι ένα σπουδαίο βιβλίο Το πιο πολυδιαβασμένο στον κόσμο. Το πρώτο που τυπώθηκε από τον Γουτεμβέργιο

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός

Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ RICHARD DAWKINS «ΤΗΕ GOD DELUSION» («Η ΠΕΡΙ ΘΕΟΥ ΑΥΤΑΠΑΤΗ») Ο Φιλοκοσμικός Διαφωτισμός ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 08/07/2007 00:00 Του Π. Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ Η ανθρωπότητα και

Διαβάστε περισσότερα

Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2009

Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2009 TÉÔËÏÓ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: UNE BRÈVE HISTOIRE DE LA PHILOSOPHIE Από τις Εκδόσεις Flammarion, Παρίσι 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Το βιβλίο της Φιλοσοφίας ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Roger-Pol Droit ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Γιώργος Παρλαλόγλου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ANNA ΤΖΟΤλΙΛ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Το λογοτεχνικό προϊόν, co; επικοινωνιακό γεγονός, (ος παράγωγο δηλαδή των συνθηκών που το πλαισιώνουν και του επιβάλλουν τους κώδικες της αληθοφάνειας του, εντάσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας

Βασιλική Σαμπάνη 2013. Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας Βασιλική Σαμπάνη 2013 Μαντάμ Μποβαρύ: Αναπαραστάσεις φύλου και σεξουαλικότητας 200 Διαγλωσσικές Θεωρήσεις μεταφρασεολογικός η-τόμος Interlingual Perspectives translation e-volume ΜΑΝΤΑΜ ΜΠΟΒΑΡΥ: ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα

Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα Μαθημα 1. Η λατρεία στη ζωή των πιστών σήμερα ΣΤΟΧΟΙ: Οι μαθητές να 1. Διατυπώνουν τους προβληματισμούς τους γύρω από τη λατρεία. 2. Υποστηρίζουν με επιχειρήματα ότι στη χριστιανική θρησκεία η λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015

Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία τους για τις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές. Αναλυτικό διάγραμμα του μαθήματος της Δευτέρας 5/10/2015 ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Εισαγωγή στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο Α εξάμηνο 2015/2016 Ν. Αθ. Κανελλοπούλου-Μαλούχου Αναπλ. Καθηγ. Συνταγματικού Δικαίου Το Δίκαιο, η Νομική Επιστήμη και η σημασία

Διαβάστε περισσότερα

2.3. Ο ΦΥΓΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ M. PROUST ΚΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΩΝ «ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΩΝ»

2.3. Ο ΦΥΓΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ M. PROUST ΚΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΩΝ «ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΩΝ» 2.3. Ο ΦΥΓΙΚΟΣ ΡΕΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ M. PROUST ΚΑΙ Η ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΩΝ «ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΩΝ» Ο Μarcel Proust αναζητώντας τον «χαμένο χρόνο» 9 αναβιώνει θέματα των ιμπρεσσιονιστών ζωγράφων. Εδώ ευρίσκεται η ουσία ενός παραισθητικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία

Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Εισαγωγή στη Βυζαντινή Φιλολογία Ενότητα 6: Ιστορικό Πλαίσιο 8ου-9ου αιώνα: Σκοτεινοί αιώνες-εικονομαχία. Θεοφάνης: Βίος και Έργο. Κιαπίδου Ειρήνη-Σοφία Τμήμα Φιλολογίας Σκοποί ενότητας Οι φοιτητές θα

Διαβάστε περισσότερα

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες.

Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Οι Προτεστάντες στην εποχή μας ΑΦΟΡΜΗΣΗ Εκτός από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία που γνωρίσαμε στην προηγούμενη ενότητα, υπάρχει μία ακόμα μεγάλη ομάδα Χριστιανών: οι Προτεστάντες. Θα μάθουμε τις βασικές αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ

Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εκπαιδευτικά προγράμματα - Καινοτόμες δράσεις στα πειραματικά σχολεία Η «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΓΙΑ ΈΛΛΗΝΕΣ, ΙΤΑΛΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ Καθηγητές: Ζαρφτζιάν Μαριλένα, mazarf@otenet.gr Τουλούμης

Διαβάστε περισσότερα

Monsieur Pierre Fabre Président Fondateur

Monsieur Pierre Fabre Président Fondateur Les Laboratoires Pierre Fabre, second groupe pharmaceutique indépendant francais, ont réalisé un chiffre d affaires de près de 2 milliards d euros en 2012, don t 54% à l international. Leurs activités

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας

Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και καθολικών πριν τεθεί σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας Αθήνα, 12.05.2010 Α.Π.: 10100/08/2.3 Χειριστής: Λάμπρος Μπαλτσιώτης Τηλ.: 210-7289709 Φαξ: 210-7289643 Διεύθυνση Ιθαγένειας Τμήμα Α Υπουργείο Εσωτερικών Σταδίου 31 ΑΘΗΝΑ Θέμα: Γάμοι μεταξύ ορθοδόξων και

Διαβάστε περισσότερα

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794)

Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Η Γαλλική επανάσταση (1789-1794) Το πλαίσιο 18 ος αιώνας, Γαλλία: Παλαιό Καθεστώς, δηλ. 3 θεσμοθετημένες τάξεις: Κλήρος (0,5%) Ευγενείς (1,5%) Υπόλοιποι, δηλ. αστοί, αγρότες εργάτες (98%) Κριτήρια ένταξης:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 240/2009 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 240/2009 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 240/2009 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Η σχολιαζόμενη απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι με τα εργαλεία του ιδιωτικού δικαίου και ειδικότερα το δίκαιο της αποζημίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης

Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Πρόλογος δεύτερης έκδοσης Δέκα έτη μετά την πρώτη έκδοση και την επιτυχημένη πορεία αυτού του βιβλίου θεωρήθηκε αναγκαία η επανέκδοσή του αφενός για να προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα κεφάλαια τα νέα ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ εμφανίζεται ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΙΤΑΛΙΑ Επηρεάζεται από το ελληνικό και ρωμαϊκό πολιτισμό ΟΥΜΑΝΙΣΜΟΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ Αξία στον ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΟΠΕΡΝΙΚΟΣ Άνθρωπο ΜΙΧΑΗΛ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΙΧ XVII ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η ιστορική εξέλιξη της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Από την αρχαιότητα μέχρι τη δημιουργία του ΟΗΕ. 1 1. Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Κατάλογος διευκρινιστικού υλικού..................................... 18 Πρόλογος....................................................... 27 Ευχαριστίες......................................................

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ

Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Σ ΤΑ ΕΡΓΑ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΕΡΓΑ ΜΕΣΑΙΩΝ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΤΗΣ ΡΟΥΛΗΣ ΜΠΟΥΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗ NAIF ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ. Ι ΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΑΝ ΘΕΜΑ ΣΚΗΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ» 2014-2015

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ» 2014-2015 ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΓΑΛΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρώντας τον Πλανήτη

Παρατηρώντας τον Πλανήτη Παρατηρώντας τον Πλανήτη Observer la planète Νερό Eau Aέρας Air Γη Terre Φωτιά Feu Αθήνα Athènes 17/02-30/06 2014 Παρατηρώντας τον Πλανήτη Observer la planète Νερό Eau Aέρας Air Γη Terre Φωτιά Feu Κύκλος

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Μ. Σταμάτης, καθηγητής φιλοσοφίας του δικαίου, Νομική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Κώστας Μ. Σταμάτης, καθηγητής φιλοσοφίας του δικαίου, Νομική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Κώστας Μ. Σταμάτης, καθηγητής φιλοσοφίας του δικαίου, Νομική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ι. ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου έλαβε πτυχίο

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΒΩΝ

Ο ΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΒΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φ Ι Λ ΟΣ Ο ΦΙΚΗ ΣΧΟ Λ Η Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας Ο ΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΩΝ ΙΑΤΡΙΒΩΝ Οι εργασίες

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΡΙΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΣΙΓΚΟΥΔΗ ΚΩΣΤΑ και ΣΓΟΡΟΥΔΗ ΘΑΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΙΓΚΟΥΔΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ Κάρολος Δαρβίνος Ο Κάρολος Ροβέρτος Δαρβίνος ήταν Άγγλος φυσιοδίφης

Διαβάστε περισσότερα

Η έ ρ ε υ ν α γ ι α τ ο ν ν ε ό τ ε ρ ο κα ι σ ύ γ χ ρ ο ν ο α ρ α β ι κό κό σ μ ο σ τ η ν Ε λ λ ά δ α

Η έ ρ ε υ ν α γ ι α τ ο ν ν ε ό τ ε ρ ο κα ι σ ύ γ χ ρ ο ν ο α ρ α β ι κό κό σ μ ο σ τ η ν Ε λ λ ά δ α é c o l e f r a n ç a i s e d a t h è n e s - Ελληνική Επιστημονική Εταιρεία Σπουδών Μέσης Ανατολής L a r e c h e r c h e s u r l e m o n d e a r a b e m o d e r n e e t c o n t e m p o r a i n e n G r

Διαβάστε περισσότερα

EUROPEAN CONFERENCE OF PRESIDENTS OF PARLIAMENT LIMASSOL, CYPRUS, 10-12 JUNE 2010

EUROPEAN CONFERENCE OF PRESIDENTS OF PARLIAMENT LIMASSOL, CYPRUS, 10-12 JUNE 2010 EUROPEAN CONFERENCE OF PRESIDENTS OF PARLIAMENT LIMASSOL, CYPRUS, 10-12 JUNE 2010 Closing address by the President of the House of Representatives, Mr. Marios Garoyian Mr. President of the Parliamentary

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΩΣΤΑΣ Λ. ΖΩΡΑΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ι. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 21 Αυγούστου 1950. Γονείς μου είναι ο Λύσανδρος Κ. Ζώρας και η Λήδα Ζώρα το γένος Ο. Λαμπροπούλου. ΙΙ. ΣΠΟΥΔΕΣ Α. Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ 8 Raimon Novell ΤΟ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ Η ΜΑΡΙΑΝΉ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ 1.- ΑΠΟΣΤΟΛΗ, ΧΑΡΙΣΜΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΦΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα β μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα β μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη: Μαρία Λιακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων Διάγραμμα ύλης 11 Αναλυτικός Πίνακας Περιεχομένων 13 Βασικές συντομογραφίες 25 Πρόλογος Αριστόβουλου Μάνεση 27 Προλεγόμενα 37 Εισαγωγικό Κεφάλαιο Ιστορικές και πολιτειολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει.

Παρακαλούμε όποιον γνωρίζει το που μπορούμε να βρούμε ολόκληρα τα κείμενα στα ελληνικά, να μας ενημερώσει. Η μετάφραση των κειμένων στα ελληνικά, που παρατίθεται εδώ, είναι βασισμένη στις μεταφράσεις από τα κοπτικά και ελληνικά στα αγγλικά των: Wesley W. Isenberg, Stephen Patterson, Marvin Meyer, Thomas O.

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλοι Σπουδών. Επιστηµονικές Εργασίες

Τίτλοι Σπουδών. Επιστηµονικές Εργασίες ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΜΑΡΩ ΠΑΤΕΛΗ ΑΝΑΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΜΗΜΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Τίτλοι Σπουδών Ι. Πανεπιστηµιακοί Τίτλοι 1981 Πτυχίο (Licence ès Lettres) Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002

Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25/06/2002 ΑΠ: 1143Α Ταχ. /νση: ΟΜΗΡΟΥ 8 105 64 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 33.52.604-605 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ Α Σ Η ΑΡ. 77Α / 2002 Η Αρχή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Η διδασκαλία της θεωρίας της εξέλιξης στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση Πανελλήνιο συνέδριο με θέμα: Βιολογικές και Φυσικές Επιστήμες στην Εκπαίδευση Αθήνα, 11-13/04/2008 Κώστας Καμπουράκης Εκπαιδευτήρια Γείτονα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας...

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 9 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... 17 ΚΥΡΙΟΤΕΡΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 19 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Αντικείμενο και πλαίσιο της εργασίας... 27 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΝΝΟΜΗ ΤΑΞΗ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση

Μασονία. Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη. Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory. Παγκόσμια οργάνωση Μασονία Μασονισμός ή τεκτονισμός Ελευθεροτεκτονισμός Free mansory Παγκόσμια οργάνωση Εμφανίζεται τον Μεσαίωνα στη Δυτική Ευρώπη masson Τεχνίτης ή τέκτονας Σωματεία οικοδόμων Συνθηματική γλώσσα Μυστικά

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21

Περιεχόμενα. Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15. Πρόλογος... 21 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα των επιμελητριών... 15 Πρόλογος... 21 1 Eπισκόπηση: H εκπαίδευση των κωφών... 29 Eισαγωγή... 29 Η επίδραση της δημόσιας εκπαίδευσης... 39 Oρισμοί... 44 Απλοί γενικοί ορισμοί...

Διαβάστε περισσότερα

Από την παρουσία-ση (présence-présentation) στην αναπαράσταση (re-présentation): οι δύο χρόνοι του επίκαιρου στην εισήγηση του Scarfone 1

Από την παρουσία-ση (présence-présentation) στην αναπαράσταση (re-présentation): οι δύο χρόνοι του επίκαιρου στην εισήγηση του Scarfone 1 Από την παρουσία-ση (présence-présentation) στην αναπαράσταση (re-présentation): οι δύο χρόνοι του επίκαιρου στην εισήγηση του Scarfone 1 Γιώργος ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ Η ενδιαφέρουσα και πλούσια σε ιδέες εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ (Για πρόσληψη προσωπικού βάσει της παραγράφου 10 του άρθρου 39 του Ν. 4186/2013)

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗΣ ΕΝ ΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ (Για πρόσληψη προσωπικού βάσει της παραγράφου 10 του άρθρου 39 του Ν. 4186/2013) IONIO ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ TMHMΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Μέγαρο Καποδίστρια 49100 Κέρκυρα Πληροφορίες: Ιωάννα Αθανασοπούλου Τηλ.: 2661087221-3 Φαξ: 2661022293 E-mail: agianna@ionio.gr Κέρκυρα,

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα Α μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Προβλήματα συμπεριφοράς και διαπροσωπικές σχέσεις στη σχολική μονάδα Α μέρος ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Υποδράση: Ενδοσχολική Επιμόρφωση, Επιστ.υπεύθυνη: Μαρία Λιακοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία

Μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία Μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδος Λιβαδειά 9 Μαΐου 2012 Σπουδές στη Γαλλία Πανεπιστήμια χωρίς δίδακτρα Άριστο ακαδημαϊκό επίπεδο Διεθνής αναγνώριση Επαγγελματικές προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΚΕΙΜΕΝΟ ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ Όλο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Νικόλαος Βαφέας Ημερομηνία και τόπος γεννήσεως: 29 Ιουλίου 1970, Αθήνα Τηλέφωνο γραφείου: 28310-77206 E-mail: vafeas@fks.uoc.gr Ξένες γλώσσες: Αγγλικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου

Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας. Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Βασικές Θεωρίες Αστικής Κοινωνιολογίας Σημειώσεις της Μαρίας Βασιλείου Ηπόλη, όπως την αντιλαμβανόμαστε, είναι μια ιδέα του Διαφωτισμού Ο Ρομαντισμός την αμφισβήτησε Η Μετανεωτερικότητα την διαπραγματεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol

Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol Δρ. Ευριπιδου Πολυκαρπος Παθολογος-Διαβητολογος C.D.A. College Limassol ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014 θεμα: Ιστορικη Εξελιξη Αγωγης και Προαγωγης Υγειας. Η προαγωγη υγειας είναι συνδεδεμενη με τις αλλαγες που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

NIVEAUX A1 & A2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe ÉPREUVE 4 ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Certification en Langue Française

NIVEAUX A1 & A2 sur l échelle proposée par le Conseil de l Europe ÉPREUVE 4 ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ. Certification en Langue Française ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ Ministère de l Éducation et des Cultes, de la Culture et du Sport Certification en Langue Française NIVEAUX

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η πρώτη λέξη του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος του Καθηγητού Ν. Κ. Κλαμαρή. Προλογικό σημείωμα της συγγραφέως...

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Πρόλογος του Καθηγητού Ν. Κ. Κλαμαρή. Προλογικό σημείωμα της συγγραφέως... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Πρόλογος του Καθηγητού Ν. Κ. Κλαμαρή Προλογικό σημείωμα της συγγραφέως... Σελ. ΙΧ ΧΙΙΙ I. Έννοια, αναγκαιότητα και κοινωνική λειτουργία της αναγκαστικής εκτελέσεως αλλοδαπών αποφάσεων

Διαβάστε περισσότερα

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1 Μιχάλης Ρηγίνος 1. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Αθηνών. Το 1977 αποφοίτησε από το Οικονομικό Τμήμα της ΑΣΟΕΕ και στη συνέχεια σπούδασε Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ VI/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Ο εθελοντικός τομέας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής πολιτικής. Ιστορικά προηγείται του κράτους πρόνοιας, ενώ συνυπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πρόλογος β έκδοσης VII Πρόλογος α έκδοσης ΙΧ Κυριότερες συντοµογραφίες ΧΙ Προοίµιο ΧΧΙ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ-ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ Ι. Γένεση

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή, 2003-2004, 2004-2005, 2005-2006, 2007-2008, 2008-2009, 2009-

Σχολή, 2003-2004, 2004-2005, 2005-2006, 2007-2008, 2008-2009, 2009- Θεόδωρος Π. Φορτσάκης τηλ.: +30 210 3688437, 2103688648, φαξ: +30 210 3688640, e-mail: tfortsak@law.uoa.gr Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1954. Είµαι έγγαµος. Σταδιοδροµία Καθηγητής της Νοµικής Σχολής του Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net

ΝΟΟΖ.GR Political Map. Lesvosnews.net ΝΟΟΖ.GR Political Map Lesvosnews.net Οι εκλογές της 6ης Μαΐου έχουν χαρακτηριστεί ως οι πιο σημαντικές Εθνικές εκλογές στη Μεταπολίτευση. Έχοντας αυτό ως βάση, το Nooz.gr φιλοδοξεί να βοηθήσει τους αναγνώστες

Διαβάστε περισσότερα

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού

7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού 7. Η θεωρία του ωφελιµ ισµ ού Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Ποιοι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της θεωρίας του ωφελιµισµού και µε βάση ποιο κριτήριο θα πρέπει, κατ αυτούς, να αξιολογούνται οι πράξεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών

Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών [όπως κυρώθηκε με το N. 2502/1997: Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Άσκηση των Δικαιωμάτων των Παιδιών, (ΦΕΚ 103, τ. Α )] Άρθρο πρώτο.-

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο

Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία. Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο Γιάννης Αλήθειας «Ελεύθερη Ελληνική Πολιτεία Ο Αθηναίος του Χθες Ο Ελεύθερος Έλληνας του Αύριο» Α Έκδοση : Ιούνιος 2010 σελ.

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse».

«La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». AERITES. «La nuit offre l abîme, promet la lumière. La poésie promet la lumière, offre l abîme. Et l inverse». En 2003, j ai entrepris de mettre en images la collection de poèmes de mon ami Dimitris Chalazonitis,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΧΑΣΑΠΗΣ Επιμέλεια 7 o Διήμερο Διαλόγου για τη Διδασκαλία των Μαθηματικών 15 & 16 Μαρτίου 2008 Ομάδα Έρευνας της Μαθηματικής Εκπαίδευσης ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ i ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ 1ο ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΑΠ-ΝΔΦΚ ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Γιατί λέγεται φυσικό; 1. Γιατί προέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΥ Δ "ΤΟ ΕΙΣΙΝ ΑΙ ΠΗΓΑΙ, έξ ών τα βιβλία βρύοντα το πνεύμα των ανθρώπων άρδεύουσι, το Συγγράφειν δηλ. καί το Μεταφράζειν... Το

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014

Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Συνέντευξη του Ν. Λυγερού στην εκπομπή «Καλή σας ημέρα» ΡΙΚ 1, 03/11/2014 Δημοσιογράφος: -Μπορούν να συνυπάρξουν η θρησκεία και η επιστήμη; Ν.Λυγερός: -Πρώτα απ όλα συνυπάρχουν εδώ και αιώνες, και κάτι

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας).

2. Η Νέα ΜΕΡΑ εκπροσωπείται έκτοτε στη Βουλή από τα μέλη της Βουλευτές Ιωάννη Κουράκο (Β Πειραιώς) και Νικόλαο Σταυρογιάννη (Φθιώτιδας). ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ ΑΙΤΗΣΗ Του πολιτικού κόμματος με την επωνυμία «Νέα Μεταρρυθμιστική Ριζοσπαστική Ανασυγκρότηση (Νέα ΜΕΡΑ)», που εδρεύει στην Αθήνα (Λέκκα 3-5) και εκπροσωπείται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση: Ζαϊμη 45, 106 82 Αθήνα, Τηλ.: 210 82 03 411, Fax: 210 82 11 393

Διεύθυνση: Ζαϊμη 45, 106 82 Αθήνα, Τηλ.: 210 82 03 411, Fax: 210 82 11 393 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΑΡΥΔΗ Γεώργιου Επίκουρου Καθηγητή Ευρωπαϊκού Δικαίου Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Έδρα Jean Monnet, Δικηγόρος Αθηνών Διεύθυνση: Ζαϊμη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ 1. Ειδικοί Σκοποί ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Με τη διδασκαλία της γαλλικής γλώσσας στο Γυµνάσιο επιδιώκεται οι µαθητές να αναπτύξουν την επικοινωνιακή ικανότητα, και ειδικότερα: Να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Στην επιστήμη της βιολογίας, με τον όρο εξέλιξη εννοείται η αλλαγή στις ιδιότητες ενός πληθυσμού οργανισμών στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα

και ηµόσιας ιοίκησης του Πανεπιστηµίου Αθηνών 1988-92: Αναπληρωτής Καθηγητής των ιεθνών Σχέσεων στο Τµήµα ΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΛΗΝΑΚΗΣ ΣΠΟΥ ΕΣ Ιούνιος 1981: ιδάκτωρ των ιεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήµιο Pantheon Sorbonne (Παρίσι Ι) µε άριστα 1980-1981: Πανεπιστήµιο Παρίσι Ι, Diplome d Etudes Approfondies (DEA) Ιστορία

Διαβάστε περισσότερα