Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1"

Transcript

1 Βασίλη Δηµόπουλου Το σώµα και οι ψυχικές αναπαραστάσεις του 1 Χρήστος ΧΟΜΠΑΣ Το κείµενο διαβάστηκε στο πλαίσιο της βιβλιοπαρουσίασης στον εκδοτικό οίκο Γαβριηλίδη στις 24 Μαϊου 2014 Θα ήθελα πρώτα απ όλα να ευχαριστήσω τον κο Δηµόπουλο για την πρόταση που µου έκανε και που µε εµπιστεύτηκε να πω σήµερα λίγα λόγια για το βιβλίο του. Επίσης να ευχαριστήσω τις εκδόσεις Γαβριηλίδη και τον κο Χατζόπουλο για την οργάνωση αυτής της εκδήλωσης και για τη φιλοξενία. Θα κάνω στην αρχή λίγα γενικά σχόλια για το βιβλίο, ενώ θα προσπαθήσω να µεταφέρω και κάτι από τον απόηχο που άφησε σε εµένα προσωπικά. Στη συνέχεια θα περάσω σε κάποια συγκεκριµένα σηµαντικά ζητήµατα που πραγµατεύεται ο συγγραφέας τα οποία είναι κατά τη γνώµη µου θεµελιώδη τόσο για τη θεωρία όσο και για την κλινική εργασία, ζητήµατα που ούτως ή άλλως έχουν αποτελέσει και εξακολουθούν να αποτελούν αντικείµενο επεξεργασίας, προβληµατισµών αλλά και διαφωνιών µεταξύ των ψυχαναλυτών. Τέλος, θα σταθώ σε ορισµένα σηµεία του βιβλίου που µου φάνηκαν εξαιρετικά χρήσιµα είτε γιατί µε έφεραν ξανά σε επαφή µε κάτι που είχα ξεχασµένο, είτε γιατί µε έµαθαν κάτι νέο. Πρώτα τα γενικά. Όπως µας πληροφορεί από την εισαγωγή του αλλά υπαινίσσεται και ο τίτλος του βιβλίου, ο Β. Δηµόπουλος καταπιάνεται µε τις απαρχές της γέννησης του ψυχικού οργάνου και ως εκ τούτου µε τα σηµαντικότερα θέµατα της ψυχαναλυτικής µεταψυχολογίας και τις πολλαπλές τους προεκτάσεις. Μας ξεναγεί όχι µόνο στη σταδιακή διαµόρφωση της ψυχικής γεωγραφίας και της δόµησης των ψυχικών συστηµάτων, αλλά και σε όλα αυτά που µένουν εκτός ψυχικών τόπων και ταλαιπωρούν και δοκιµάζουν την καθηµερινή µας εργασία. Ξεκινώντας από τις διεγέρσεις (τους ερεθισµούς ή τις φορτίσεις) έσωθεν και έξωθεν του σώµατος που θα αφήσουν τα αντιληπτικά και ίσως τα µνηµονικά τους εντυπώµατα, µας µιλάει για το πώς, υπό την αρχή της ευχαρίστησης δυσαρέσκειας, οι εγγραφές αυτές θα µετασχηµατιστούν ή δεν θα µετασχηµατιστούν, µέσω της επαναληπτικής επανεπένδυσής τους από 1 Εκδόσεις Γαβριηλίδη, δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 1

2 την ενόρµηση, σε αναπαραστάσεις. Μας µεταφέρει επίσης στον µυθικό χρόνο του πρωτογενούς ερωγόνου µαζοχισµού - του πρώτου δεσίµατος δηλαδή ή, αλλιώς, της µίξης των αντιτιθέµενων ενορµητικών δυνάµεων σύνδεσης και αποσύνδεσης, έρωτα και καταστροφής. Είναι η εποχή που ο ψυχισµός αρχίζει να κρατάει το δυσάρεστο και να το µεταλλάσσει. Υπό αυτή την προϋπόθεση, από τις πρώτες διεγέρσεις και τις εγγραφές και µε την βοήθεια της ενόρµησης θα προκύψουν εκπρόσωποι αναπαραστάσεις που θα τροφοδοτήσουν τις πρωτογενείς και δευτερογενείς διαδικασίες της σκέψης, της φαντασίωσης, του συµβολισµού και του συναισθήµατος. Έτσι κάπως οργανώνονται και τα κεφάλαια του βιβλίου. Το κείµενο είναι σηµαντικό γιατί προσπαθεί, και κατά τη γνώµη µου καταφέρνει σε µεγάλο βαθµό, όχι µόνο να περιγράψει τις παραπάνω λειτουργίες και βασικές έννοιες της θεωρίας αλλά και να ρίξει φως στη µεταξύ τους σχέση και στις λεπτές πολλές φορές διαφοροποιήσεις που τις χαρακτηρίζουν. Εισάγει επίσης ορισµένους προβληµατισµούς που µας προτρέπουν να σκεφτούµε γύρω από δύσκολα θεωρητικά ζητήµατα και τις κλινικές τους επιπτώσεις (όπως πχ η ενόρµηση θανάτου, το ερώτηµα της ύπαρξης συναισθηµάτων στο ασυνείδητο κλπ θα επανέλθω όµως παρακάτω σε αυτά). Ο βαθµός στον οποίο το βιβλίο αφορά πολύ περισσότερο τις απαρχές - το πρωτογενές από το δευτερογενές φαίνεται, για παράδειγµα, και από µία υποσηµείωση στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου (σελ 22) όπου ο συγγραφέας µας πληροφορεί ότι θα ασχοληθεί µόνο µε την λεγόµενη «διπλή ανατροπή» της ενόρµησης (τη στροφή δηλαδή στο αντίθετο και τη στροφή στον εαυτό) και όχι µε τα άλλα δύο πεπρωµένα της, δηλαδή µε την απώθηση και τη µετουσίωση - αν και τελικά το κάνει για λίγο στα τελευταία κεφάλαια θέλοντας να επισηµάνει τις διαφορές της απώθησης µε την καταστολή και της µετουσίωσης µε τον συµβολισµό αντίστοιχα. Η επιστροφή αυτή στο «πρώτο», στο αρχικό, εµένα τουλάχιστον µου δηµιουργεί µία ανακουφιστική αίσθηση επανεκκίνησης, θα έλεγα, αν µου επιτρέπεται, ένα «µην ξεχνιόµαστε», διότι πολλές φορές έχω αισθανθεί διαβάζοντας κείµενα, ή ακόµα µετέχοντας σε συζητήσεις, συνέδρια, οµάδες εργασίας κλπ ότι µιλάµε για έννοιες και διαδικασίες, ιδίως της κλινικής, από ένα επίπεδο και πέρα, πχ για πολύπλοκες συναισθηµατικές ανταλλαγές µε αντικείµενα, για την ενσυναίσθηση, για διϋποκειµενικότητα και διαδραµατίσεις και γενικότερα για κατηγορίες της ψυχικής δραστηριότητας και του µεταβιβαστικού/αντιµεταβιβαστικού πεδίου που είναι ιδιαίτερα σηµαντικές αλλά, φαινοµενικά τουλάχιστον, αποµακρυσµένες από την ψυχοσεξουαλικότητα, σαν όλα αυτά να αναφέρονται σε κάτι πρωτογενές, δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 2

3 µόνο που, εάν το σκεφτεί κανείς λίγο καλύτερα, αποτελούν όπως αναφέρει και ο Green (1995) φαινοµενολογικές ή ψυχολογικές περιγραφές που, εφόσον αναλυθούν, θα µας οδηγήσουν λίγο ή πολύ πίσω στις βασικές φροϋδικές ανακαλύψεις. Αυτός ήταν και ο λόγος που µετά από µία πρόσφατη οµιλία του συγγραφέα σε µία εκδήλωση, νοµίζω ήταν γύρω από τη θηλυκότητα, είχα αισθανθεί την ανάγκη (µάλιστα την άλλη µέρα εκ των υστέρων, και αυτό έχει σηµασία για εµένα), να του τηλεφωνήσω και να τον ευχαριστήσω γιατί όπως του είπα µας επιστρέφει σταθερά στην καρδιά της µεταψυχολογίας. Αυτό είναι που επιχειρεί και πετυχαίνει κατά τη γνώµη µου και µε αυτό το βιβλίο: µας επιστρέφει στην καρδιά της ψυχανάλυσης. Και το κάνει µάλιστα µε τον ενθουσιασµό που τον χαρακτηρίζει όταν καταπιάνεται µε αυτά τα θέµατα. Όσοι τον γνωρίζουν προσωπικά ή έχουν παρακολουθήσει κάποιο από τα σεµινάρια ή τις οµάδες εργασίας του, θα συναντήσουν και σε αυτό το κείµενο την αµεσότητα και την ζωντάνια του λόγου του, ενός λόγου που σε µερικά σηµεία έχει µία σχεδόν ακουστική αντιληπτικότητα (ήταν δηλαδή σαν να τον ακούω να µιλάει), χωρίς αυτό να αποδυναµώνει την ουσία και λειτουργία του γραπτού λόγου. Διαισθάνοµαι ότι παρά τον κόπο που απαιτεί µία εργασία σαν αυτή, την συγκεκριµένη πρέπει να την ευχαριστήθηκε. Κόπο απαιτεί βέβαια και η ανάγνωση του βιβλίου. Ως άλλη ενόρµηση κατά κάποιο τρόπο, ασκεί απαίτηση για εργασία, εργασία που, εφόσον τελικά γίνει, θα εγγράψει νέους τρόπους προσέγγισης των εννοιών αλλά και θα εντάξει αυτούς τους νέους τρόπους στο ήδη υπάρχον εσωτερικό εννοιολογικό οπλοστάσιο του αναγνώστη. Με άλλα λόγια θα εµπλουτίσει ή ενδεχοµένως και θα µεταλλάξει τις άδηλες θεωρίες του κλινικού (implicit theories κατά Sandler, 1983). Γι αυτό και αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά. Το βιβλίο όµως απευθύνεται µόνο στον ψυχαναλυτή ή στον κλινικό µε ψυχαναλυτική κατεύθυνση; Κυρίως ναι, και θα τον βοηθήσει πρωτίστως στην κατανόηση των ασθενών του αλλά και στην επικοινωνία των κλινικών του ευρηµάτων µε συναδέλφους. Απευθύνεται όµως και στον κάθε ψυχαναλυτικά ενηµερωµένο αναγνώστη που ζητά να ισχυροποιήσει τα θεµέλια της σκέψης του. Πιστεύω ότι η ψυχαναλυτική σκέψη χρειάζεται σχετικά λιτές και στέρεες βάσεις επάνω στις οποίες θα µπορεί να λειτουργεί πολύπλοκα. Στέρεες αλλά όχι αµετακίνητες βέβαια: το θεωρητικό οικοδόµηµα είναι, αισθάνοµαι, και ας µου επιτραπεί η αναλογία, σαν µία πραγµατική οικοδοµή που σε έναν σεισµό (µε άλλα λόγια µπροστά σε νέα ισχυρά κλινικά δεδοµένα ή ακόµα, µπροστά σε κάθε ανθρώπινη ψυχονοητική παραγωγή, εφόσον κανείς έχει αποφασίσει να την παρακολουθήσει ψυχαναλυτικά) θα ταρακουνηθεί ώστε να δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 3

4 απορροφήσει τις εντάσεις πολύ περισσότερο στην κορυφή παρά στη βάση. Οι επάνω όροφοι πολλές φορές θα χρειαστούν ανακατασκευή και ίσως άλλη διαρρύθµιση. Κάποιες φορές όµως θα χρειαστούν «επιδιορθώσεις» και στα θεµέλια. Θα περάσω τώρα σε ένα πολύ βασικό, κατά τη γνώµη µου, χαρακτηριστικό του βιβλίου: τη σχέση του θεωρητικού µέρους µε το κλινικό, και θα προσπαθήσω να το κάνω µεταφέροντας το δικό µου βίωµα. Είχα ξεκινήσει το διάβασµα κανονικά από το πρώτο κεφάλαιο για την ενόρµηση και είχα παρασυρθεί στις έννοιες που πραγµατεύεται: τη διέγερση, το ένστικτο, τη µοίρα των ενορµήσεων µε βάση την 1 η και την 2 η τοπική (το τοπογραφικό και δοµικό µοντέλο για τους αγγλοσάξονες), τον καταναγκασµό της επανάληψης και όλα αυτά µέσα από τις απόψεις κλασσικών και σύγχρονων ψυχαναλυτών και πάει λέγοντας. Είχα φτάσει λοιπόν στη σελίδα 40 και είχα αρχίσει να αναζητώ, να διψάω θα έλεγα, αλλά και να ανησυχώ ως προς την ύπαρξη κλινικών παραδειγµάτων που να συνοδεύουν τις πολύπλευρες θεωρητικές αναφορές. Και τότε, στην επόµενη σελίδα εµφανίστηκε το πρώτο. Δηλαδή ακριβώς τη στιγµή που θα χρειαζόταν να το επινοήσω, για να δανειστώ µία ιδέα του Winnicott (1953). Από εκεί και µετά µέτρησα, ούτε λίγο ούτε πολύ, 30 σύντοµα κλινικά παραδείγµατα - βινιέτες που στηρίζουν, εικονογραφούν και ζωντανεύουν τους θεωρητικούς προβληµατισµούς και το κάνουν αυτό µε σοφά µελετηµένες (συνειδητά ή ασυνείδητα, δεν το ξέρω) δόσεις και µε τρόπο που παρακολουθεί την εναλλαγή µεταξύ της σώρευσης της διανοητική επιθυµίας του αναγνώστη και της ικανοποίησής της. Άλλωστε το βιβλίο διατρέχει τις ψυχικές οργανώσεις και τις κλινικές εικόνες σε σχέση µε τις περισσότερες έννοιες και λειτουργίες που πραγµατεύεται. Έτσι µαθαίνουµε για την αναπαράσταση και το συναίσθηµα, τη σκέψη και τη φαντασίωση, στη νεύρωση, στον ιδεοψυχαναγκασµό, στις οριακές οργανώσεις, στις ναρκισσιστικές παθολογίες αλλά και στην ψύχωση και στις ψυχοσωµατικές οργανώσεις. Σχετικά µε τις τελευταίες: Αυτό το βιβλίο, παρά την ύπαρξη της λέξης «σώµα» στον τίτλο του, δεν αφορά περισσότερο την ψυχοσωµατική απ ότι τις υπόλοιπες οργανώσεις. Ο συγγραφέας ενδιαφέρεται απλά να µας θυµίσει τους δεσµούς των ιχνών, αντιληπτικών, µνηµονικών και αναπαραστατικών και τις ψυχικές τους διαδροµές µε την πηγή τους: το σώµα και τις λειτουργίες του. Αναρωτιέται πάντως (ιδιαίτερα στο τελευταίο κεφάλαιο για το συναίσθηµα και την καταστολή) εάν ένα «σιωπηλό» σώµα είναι πάντα ένα υγιές σώµα, αφού η έλλειψη φυσικού πόνου όταν συνοδεύεται από την έλλειψη ψυχικού πόνου ίσως να σηµαίνει την έναρξη αποδιοργανωτικών διαδικασιών µε την συµµετοχή πολύ πρώιµων µηχανισµών άµυνας (όπως η καταστολή και η διάψευση, δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 4

5 διάψευση που όµως δεν αναπληρώνεται από την ψευδαίσθηση όπως στην περίπτωση της ψύχωσης) και τελικά να µας δείχνει προς την κατεύθυνση ακραίων ψυχοσωµατικών παλινδροµήσεων. Περνάω τώρα στο 2 ο µέρος αυτής της σύντοµης παρουσίασης και θα σταθώ σε τρία βασικά ζητήµατα για τα οποία ο συγγραφέας σηµειώνει τις δυσκολίες και τις παραδοξότητες στην εννοιολόγησή τους ή/και µας προτείνει την δική του οπτική γύρω από αυτά και πως αυτή διαφοροποιείται από την κλασσική ή την κρατούσα άποψη. Φυσικά δεν θα αναπτύξω εδώ την συζήτηση γύρω από τα θέµατα αυτά, µιας και αποτελούν τεράστια κεφάλαια της ψυχανάλυσης, θα προσπαθήσω όµως να σηµειώσω τα βασικά σηµεία της σκέψης του συγγραφέα. Το πρώτο θέµα είναι η ενόρµηση θανάτου, ίσως η πιο αµφιλεγόµενη έννοια κυρίως ως προς την κλινική της χρησιµότητα. Ο συγγραφέας, µεταξύ άλλων, µας επισηµαίνει το εξής παράδοξο: Ενώ η ενόρµηση θανάτου ορίζεται ως µία διαδικασία αποσυνδέσεων και αποεπενδύσεων µε σκοπό την επιστροφή του οργανισµού σε ανόργανη κατάσταση και άρα αντίκειται στην ενόρµηση ζωής, δεν µπορεί παρά να είναι και στην υπηρεσία της ενόρµησης ζωής. Και αυτό διότι προϋπόθεση των επενδύσεων που η ενόρµηση ζωής επιτάσει και ιδιαίτερα αυτού που ο Green ονοµάζει αντικειµενοποιούσα λειτουργία, είναι να έχουν λάβει χώρα αποεπενδύσεις (προηγούµενων επενδύσεων) και η επανεπένδυσή της ενέργειας τους σε καινούργια αντικείµενα. Με αυτή την έννοια η ενόρµηση θανάτου δεν έχει απλώς ως στόχο το ψυχικό σβήσιµο και την ψυχική σιγή αλλά βρίσκεται και στην υπηρεσία της ενόρµησης ζωής γιατί θα απελευθερώσει χώρο και ενέργεια για τη δηµιουργία νέων αντικειµένων και µορφωµάτων. Αναρωτιέται επίσης ο συγγραφέας εάν θα πρέπει να διατηρήσουµε τον όρο ενόρµηση για µία ώση που έχει σκοπό να επαναφέρει τα πράγµατα σε προηγούµενη κατάσταση, όπως ορίζεται άλλωστε στο κείµενο του 20, ή εάν δικαιούµαστε τη µετονοµασία της σε «ένστικτο θανάτου». Ή ακόµα εάν θα πρέπει να µιλάµε για «λειτουργία» όπως την κατανοεί ο Green όταν µιλάει για «αποαντικειµενοποιούσα λειτουργία». Παρόλα αυτά, βασιζόµενος τόσο στους πρωταρχικούς λόγους για τους οποίους ο Freud εισήγαγε την έννοια (δηλαδή την α. αρνητική θεραπευτική αντίδραση β. τον µαζοχισµό και γ. τον καταναγκασµό της επανάληψης του τραυµατικού) όσο και στις κλινικές εικόνες των ναρκισσιστικών αποεπενδύσεων και της απόρριψης της επιθυµίας (όπως συχνά συµβαίνει µε τους οριακούς), ο συγγραφέας θεωρεί θεµιτή και κλινικά χρήσιµη την υπόθεση της ενόρµησης (ή ενστίκτου) θανάτου. (Αυτό που ίσως αξίζει να αναφερθεί εδώ, σχετικά µε την ονοµατολογία, είναι ότι η Α. Ποταµιάνου θεωρεί περισσότερο προβληµατικό το 2 ο συνθετικό της έννοιας, δηλαδή τον θάνατο, ακριβώς δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 5

6 γιατί παραπέµπει στον βιολογικό θάνατο και όχι σε διαδικασίες που αφορούν αµιγώς τον ψυχισµό.) Το επόµενο σηµείο αφορά το ζήτηµα των ιχνών και το αµετάλλακτο ή µη ορισµένων πρώτων εγγραµµάτων ή εντυπωµάτων. Εδώ ο συγγραφέας διαφοροποιείται από την άποψη που λέει πως πρέπει να µιλάµε για ίχνη µόνο εφόσον αναφερόµαστε σε διευκολύνουσες διαδροµές (όπως τις ονοµάζει η Α. Ποταµιάνου) διαφορετικά θα πρέπει να µιλάµε για εντυπώµατα ή εγγράµµατα τα οποία δεν θα µας δώσουν ψυχικά παράγωγα. Υποστηρίζει µε άλλα λόγια πως και οι πιο πρώιµες τραυµατικές εγγραφές, εφόσον γίνονται γνωστές σε εµάς µέσω εκδηλώσεων (έστω σωµατικών), επαναλήψεων και, εποµένως, ορισµένων διαδροµών, δεν µπορεί παρά να αποτελούν ίχνη (αν και όχι αναπαραστατικα). Όλες οι επαναλήψεις κατά τον συγγραφέα αποτελούν µία, ελάχιστη έστω, µεταλλαγή και πρώτη αποµάκρυνση από το αρχικό και η επαναφορά µίας αρχικής εγγραφής δεν µπορεί παρά να περνάει µέσα από τις διαστρωµατώσεις του ψυχικού οργάνου δεν συµφωνεί µε άλλα λόγια µε την διάκριση που κάνει ο M. De M Uzan µεταξύ επανάληψης του ταυτόσηµου και επανάληψης του όµοιου. Δεν θεωρεί ότι υπάρχει επανάληψη του ταυτόσηµου. Μας θυµίζει, µεταξύ άλλων, πως το αρνητικό του τραύµατος, σύµφωνα µε τον Freud, αφήνει τη σφραγίδα του στο χαρακτήρα. Αναρωτιέται λοιπόν, πως είναι δυνατόν να επιστρέψει κάτι µέσα από το χαρακτήρα χωρίς να έχει αφήσει κανένα ίχνος (αναφέρεται εδώ και στην εργασία του Σ. Μανωλόπουλου γύρω από το θέµα των ισχυρών αντεπενδύσεων που οργανώνουν τον χαρακτήρα). Επίσης σηµειώνει πως, είτε µιλάµε για ίχνος κενού το οποίο θα επανέλθει µέσα από την αγωνία της απώλειας της αναπαράστασης (σύµφωνα µε τους Botella), είτε για το φόβο της κατάρρευσης (κατά Winnicott), είτε για τον «τρόµο χωρίς όνοµα» (nameless dread, κατά Bion), αναφερόµαστε σε αγωνία, φόβο και τρόµο, δηλαδή σε κάποιο είδος επιστροφής ενός ίχνους. Το τρίτο ζήτηµα αφορά την κλασσική Φροϋδική θέση ότι δεν υπάρχουν ασυνείδητα συναισθήµατα παρά µόνο φορτία/φορτίσεις (ως συνοδοί των αναπαραστάσεων). Ο Β. Δηµόπουλος διαφοροποιείται από αυτή τη θέση στηριζόµενος στα εξής: α) Για να διατηρηθεί η αναπαράσταση και να µην εκπέσει σε αντιληπτικό ίχνος πρέπει να τροφοδοτείται από συναισθήµατα και όχι απλά από quotas, αλλιώς θα εκφυλιζόταν σε αντίληψη και ως αποτέλεσµα το δυναµικό ασυνείδητο θα έχανε την ποιότητά του θα περιείχε δηλαδή µόνο αντιληπτικά ίχνη και όχι αναπαραστατικά, η λειτουργία των οποίων προϋποθέτει την κυκλοφορία συναισθηµάτων β) Υπάρχουν ασυνείδητοι µηχανισµοί άµυνας (όπως ο αντιδραστικός σχηµατισµός, η µετάθεση αλλά και η προβολή κα) που δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 6

7 αφορούν κατά κύριο λόγο το συναίσθηµα πως γίνεται λοιπόν να είναι ασυνείδητοι µηχανισµοί και να αφορούν κάτι αµιγώς συνειδητό; γ) Ό,τι είναι ευχάριστο για το ένα σύστηµα είναι δυσάρεστο για το άλλο και αντίστροφα: αυτές όµως είναι ποιότητες στη γραµµή της ευχαρίστησης - δυσαρέσκειας που παραπέµπουν στο συναίσθηµα και όχι απλά σε φορτία, και δ) Δεν µπορεί να αγνοηθεί, όπως µας λέει, το ασυνείδητο αίσθηµα ενοχής στην υστερία (και η ενοχή είναι συναίσθηµα) και το οποίο ο Freud το 1923 το συνδέει µε την ηθική συνείδηση και το οιδιπόδειο, άσχετα εάν ένα χρόνο µετά εισάγει στο κείµενο για τον µαζοχισµό την ασυνείδητη ανάγκη τιµωρίας. Παρόλα αυτά ο συγγραφέας δεν συµφωνεί ούτε µε τον Kernberg και τον ορισµό των συναισθηµάτων ως ενός «πρωταρχικού κινητήριου συστήµατος». Σύµφωνα µε την γνώµη του, ο Kernberg προσδίδει έτσι κι αλλιώς χαρακτηριστικά ενορµήσεων στην θεώρηση αυτού του συστήµατος. Τώρα, σε σχέση µε όλα τα προαναφερθέντα θεωρώ περιττό να τονίσω ότι ο αναγνώστης - ιδιαίτερα ο αρχάριος κλινικός - καλό θα ήταν να αναστείλει την επιθυµία του να συµφωνήσει ή να διαφωνήσει µε τις απόψεις αυτές έως ότου τις επαληθεύσει ή διαψεύσει µέσα από την δική του κλινική πρακτική το µόνο εργαστήριο της ψυχαναλυτικής έρευνας. Στο τελευταίο µέρος αυτής της παρουσίασης, όπως είπα στην αρχή, θα σταθώ σε ορισµένα σηµεία του βιβλίου που άγγιξαν το προσωπικό µου ενδιαφέρον είτε γιατί µου έδειξαν νέους τρόπους να ξανακοιτάξω κάτι γνώριµο, είτε γιατί µε έµαθαν κάτι νέο. Αυτό θα το κάνω χωρίς να παρακολουθήσω την σειρά µε την οποία αναπτύσσονται τα θέµατα στο βιβλίο αλλά και απολύτως επιγραµµατικά γιατί δεν είναι αυτός ο χρόνος και η περίσταση για να µπούµε σε λεπτοµέρειες. Θα ξεκινήσω, για παράδειγµα, από κάτι βασικό: µε την πολύ χρήσιµη για µένα λεπτοµερή περιγραφή των διαφορών µεταξύ διέγερσης, εγγραφής και ίχνους όπως και των διαφορών µεταξύ ενόρµησης και ενστίκτου. Εδώ ο συγγραφέας δίνει µια καθαρά ψυχική θέση στην ενόρµηση ενώ κρατάει το ένστικτο πιο κοντά, αλλά πάλι όχι αποκλειστικά, στο σώµα ίσως µια ώση που ξεκινάει από το σώµα και καταλήγει στο σώµα όπως µας λέει. Εξίσου χρήσιµη ήταν η συλλογή των διαφορετικών τρόπων µε τους οποίους µπορεί κανείς να συλλάβει την έννοια της ενόρµησης: α) Ως µία γέφυρα µεταξύ σωµατικού και ψυχικού β) Ως τον ψυχικό εκπρόσωπο µία διέγερσης σωµατικής ή γ) Ως την απαίτηση για εργασία που ασκείται στο ψυχικό όργανο - συνέπεια της σύνδεσής του µε το σώµα. Μας µιλάει επίσης για τις αυτονόητες, αν και παραµεληµένες από τα σύγχρονα ψυχαναλυτικά κείµενα, διαφοροποιήσεις µεταξύ συνείδησης, δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 7

8 συνειδητού και συνειδητοποίησης ή, αλλού, µεταξύ συµβόλου, συµβολισµού και συµβολοποίησης, σηµειώνοντας πως ο πρωτογενής συµβολισµός αφορά τις πρώτες εγγραφές, σίγουρα πριν από το λόγο, και είναι µία πρώτη µετακίνηση των φορτίσεων ώστε αυτές να µην παραµείνουν στο ίδιο σηµείο. Για αυτό το σκοπό διατρέχει τους σηµαντικότερους ψυχαναλυτικούς συγγραφείς που έχουν ασχοληθεί µε τα θέµατα: Freud, Klein, Segal, Winnicott, Green, Roussillion. Θα βοηθηθεί ιδιαίτερα όποιος θέλει να ξεκαθαρίσει τη διαφορετική κατανόηση και χρήση των εννοιών της φαντασίωσης και του συµβολισµού στον Freud και στην Klein. Επίσης, µου φάνηκαν πολύ ενδιαφέρουσες ορισµένες αναφορές και διατυπώσεις από τη γαλλική ψυχαναλυτική σκέψη και από την ψυχοσωµατική σχολή του Παρισιού (ιδιαίτερα για κάποιον σαν εµένα που δεν διαβάζει γαλλικά). Για παράδειγµα πως το «φοβάµαι» του νευρωτικού µετατρέπεται σε «δεν µου αρέσει» στην νεύρωση χαρακτήρα (Marty) και έτσι η σύγκρουση τείνει να εξαλειφθεί. Ή ακόµα, ποια είναι η σχέση του προσυνείδητού µε την λεγόµενη «λογοκρισία της ερωµένης» και τις «πρώιµες υστερικές ταυτίσεις» (κατά Fain) αλλά και ποια η διαδικασία µετατροπής του προσυνειδητού σε ερωγόνο ζώνη (µέσω της σεξουαλικοποίησης της σκέψης και του λόγου) κατά την οποία η ευχαρίστηση αντλείται από την ίδια την ερµηνεία και όχι από το νόηµα που αυτή παράγει. Σχετικά µε τον ψυχοσωµατικό ασθενή µαθαίνουµε για το ατελές του ενορµητικού (πάλι κατά Fain): την υπόθεση µε άλλα λόγια ότι δεν έχει λειτουργήσει εξαρχής η διπλή ανατροπή της ενόρµησης µε αποτέλεσµα το Εγώ να µην µπαίνει σε παθητική θέση και έτσι να εξαντλείται. Και όσον αφορά τη λεγόµενη χρηστική σκέψη των ψυχοσωµατικών διαβάζουµε πως η Μ. Αϊζενστάιν (2006) διαφοροποιείται από τη θεωρία του πρώιµου τραύµατος του Marty (όπου η χρηστική σκέψη είναι το αποτέλεσµα ενός ελλειµµατικού προσυνειδητού) επιστρατεύοντας τη δεύτερη φροϋδική θεωρία και την ενόρµηση θανάτου, τις διχοτοµίσεις και τις αποσυνδέσεις που έχουν κρατήσει τις πρώιµες ενδοσωµατικές αντιλήψεις εκτός ψυχικού χώρου. Προσδίδει έτσι αµυντική διάσταση στην χρηστικότητα δηλαδή η χρηστική σκέψη λειτουργεί ως άµυνα για να διατηρούνται οι σωµατοψυχικές διχοτοµίσεις. Σε άλλο σηµείο ο Β. Δηµόπουλος καταπιάνεται µε τον ρόλο των αντικειµένων είτε ως καθρεφτίζοντα (βλ. Winnicott), είτε στέλνοντας αινιγµατικά σαγηνευτικά µηνύµατα (βλ. Laplanche) που θα διευκολύνουν την υποκειµενοποίηση, εκτός βέβαια εάν αυτά τα µηνύµατα µετατραπούν σε βίαια και διωκτικά, στην περίπτωση που δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 8

9 υπάρχει διάσταση ανάµεσα σε αυτό που νιώθει το παιδί στο σώµα του και στο τι «ερµηνεύει» η µητέρα (βλ. Aulagnier η βία της ερµηνείας). Μένοντας στο θέµα της υποκειµενοποίησης, µας θυµίζει την συµµετοχή του πρωτογενούς µαζοχισµού όπως την συζητάει ο Rosenberg σε σχέση µε την συγκράτηση δυσφορικών βιωµάτων και τη σύνδεσή τους µε την σεξουαλικότητα, αλλά και την ενδιαφέρουσα διατύπωση της Αϊζενστάιν ότι η δοµή της επιθυµίας είναι στην ουσία µαζοχιστική διότι αυτό που επενδύεται είναι η αναµονή. Με άλλα λόγια υπάρχει ευχαρίστηση στην αναµονή λόγω της ψυχικής εργασίας που αυτή περιλαµβάνει. Υποκειµενοποίηση και παθητικότητα άρα είναι άρρηκτα συνδεδεµένες διαδικασίες. Σε σχέση µε την σκέψη, υποτυπώνει τις διαφορές µεταξύ του Bion και του Freud επισηµαίνοντας την έµφυτη προσδοκία του στήθους στη θεώρηση του πρώτου και άρα την εκκίνηση του από την απουσία, το αρνητικό, ενώ στον Freud υπογραµµίζει ότι βασική προϋπόθεση αποτελεί η πρώτη εµπειρία ικανοποίησης από ένα αντικείµενο, (που είναι αντικειµενικά παρόν αλλά όχι υποκειµενικά από την πλευρά του αναπτυσσόµενου ψυχισµού, εφόσον δεχόµαστε τον πρωτογενή ναρκισσισµό). Μας θυµίζει επίσης ότι κάθε σκέψη είναι ενοχική αφού έχει σκοτώσει το αντικείµενο. Με άλλα λόγια ότι η αναπαράσταση λέξης φέρει, εν δυνάµει, µέσα της την απουσία του πράγµατος ή, αλλιώς διατυπωµένο, το πένθος λόγω του αποχωρισµού της από το πράγµα. Αναφέρεται και στη δουλεία του Θανάση Αλεξανδρίδη γύρω από τη σχέση αναπαράστασης λέξης και νοήµατος. Υπάρχουν και άλλα πολλά σηµεία που µε διακίνησαν και στα οποία θα µπορούσα να αναφερθώ όµως λέω να σταµατήσω εδώ για να µην σας κουράσω άλλο. Θα ήθελα πάντως τελειώνοντας να διαβάσω ένα µικρό απόσπασµα από την εισαγωγή του βιβλίου που είναι ενδεικτική, κατά τη γνώµη µου, όχι µόνο της προσέγγισης του Β. Δηµόπουλου στο θεωρητικό και κλινικό πεδίο αλλά κυρίως του ψυχαναλυτικού του ήθους: «είναι αλήθεια πως η «µικροσκοπική» θα έλεγα µελέτη αυτών των σωµατοψυχικών διεργασιών απαιτεί κόπο, επιµονή και κυρίως ικανότητες ανοχής στη µαταίωση. Έχουµε εµείς οι σύγχρονοι ψυχαναλυτές πάντα αυτή τη διαθεσιµότητα; Μήπως η ασυνείδητη, αλλά και συνειδητή, ροπή προς την αρχή της ευχαρίστησης και η κατ επέκταση έλξη προς το γρήγορο και εύκολο αποτέλεσµα µία προβληµατική η οποία παραπέµπει ευθέως στο επίκαιρο θέµα της κρίσης της ψυχανάλυσης µας κάνει να θέλουµε να προσπερνάµε, παρακάµπτοντάς τους, τους σκοπέλους της ψυχαναλυτικής θεωρίας και δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 9

10 κλινικής, καταφεύγοντας στις πιο ανώδυνες θεωρητικοκλινικές απαντήσεις; Η κλινική εργασία µε διδάσκει πως η διαδικασία της αυθεντικής κατανόησης των αναλυόµένων µου είναι επίπονη και πρέπει να είναι επίµονη προϋποθέτοντας την ανοχή και αντοχή στη µη γνώση». (σελ. 12) Κλείνοντας, θεωρώ πως αυτό, όπως και το προηγούµενο βιβλίο του συγγραφέα γύρω από τη θεωρία και την κλινική του ναρκισσισµού, είναι ένα σύντοµο και συµπυκνωµένο στην οικονοµία του, αλλά σηµαντικό βιβλίο αναφοράς για τα ελληνικά ψυχαναλυτικά γράµµατα. Χρήστος Χοµπάς Βιβλιογραφία Green, A. (1995). Has Sexuality Anything To Do With Psychoanalysis?. Int. J. Psycho-Anal., 76: Sandler, J. (1983). Reflections on Some Relations Between Psychoanalytic Concepts and Psychoanalytic Practice. Int. J. Psycho- Anal., 64:35-45 Winnicott, D.W. (1953). Transitional Objects and Transitional Phenomena A Study of the First Not-Me Possession1. Int. J. Psycho- Anal., 34:89-97 δελτίο της ελληνικής ψυχαναλυτικής εταιρείας [τεύχος 52] 10

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Χριστίνα Μιχαλοπούλου Σχολιασµός του κειµένου του Φώτη Μπόµπου "Διασικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική διεργασία" Όταν πρωτοάκουσα την

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ Η Α. Ποταμιάνου στο βιβλίο της «Το τραυματικό» πραγματεύεται ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο. H προβληματική του τραυματικού είναι παρούσα στην καθημερινότητα του υποκειμένου, μέσα από επώδυνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Σύντοµες σκέψεις από την οµιλία της Άννας Ποταµιάνου: 1 Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Πέτρος ΚΕΦΑΛΑΣ 2 Από τους σχολιασµούς που προηγήθηκαν, έχουν ήδη τεθεί πολλά ερωτήµατα. Θα κάνω µόνο ορισµένες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

ΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Η έννοια του αρνητικού η οποία συνδέεται στενά με την ενόρμηση καταστροφής, αλλά όχι μόνο, φαίνεται να εκφράζεται σε διάφορες εκδηλώσεις του ψυχισμού, στο χώρο του φυσιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας

9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας 1 9 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας ΤΑ ΠΕΠΡΩΜΕΝΑ ΤΟΥ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΩΘΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΙΑΨΕΥΣΗ Βασίλης Δηµόπουλος Στην ψυχανάλυση η έννοια του ευνουχισµού αναφέρεται σε µία πολυσύνθετη

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013.

Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής Εταιρείας, 23 Νοεμβρίου 2013. Ο παρανοϊκός, ο χρηστικός και η σχέση. (Eκτεταμένη περίληψη της εισήγησης στο 2ο Συμπόσιο της ΕΨΣΕ, Ενοχή & Σωματοποίηση ) του César Botella Κείμενο εργασίας, Μετα - Συμπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωματικής

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Η Ψυχαναλυτική Θεωρία του Freud για την Προσωπικότητα

Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Η Ψυχαναλυτική Θεωρία του Freud για την Προσωπικότητα Κυριακή Γ. Γιώτα Ψυχολόγος MSc., Ph.D. Η Ψυχαναλυτική Θεωρία του Freud για την Προσωπικότητα Sigmund Freud (1856-1939) Το 1873 ξεκίνησε σπουδές ιατρικής στη σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Το 1886

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Με την σκέψη στα της σαγήνης

Με την σκέψη στα της σαγήνης Με την σκέψη στα της σαγήνης Άννα Ποταμιάνου Το 8 ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 29 30 Νοεμβρίου 2014. Το θέμα «Η σαγήνη» επέτρεψε ενδιαφέρουσες και

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη»

Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Σχόλιο στην εισήγηση του Σπύρου Μητροσύλη «Σαγήνη και αναλυτική συνθήκη» Τέσσα Χατζηγιάννη Στο κλινικό παράδειγµα που παραθέτει στην εισήγησή του ο Σ. Μητροσύλης, έχει µεσολαβήσει αλλαγή του αναλυτικού

Διαβάστε περισσότερα

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες

Άδηλη µνήµη. Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1. Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Άδηλη µνήµη Αθανάσιος ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ 1 Σχολιασµός στο κείµενο της Άννας Ποταµιάνου Αναφορά σε αµνηµονικές διαδικασίες Το κείµενο της Άννας Ποταµιάνου σχετικά µε τις αµνηµονικές διαδικασίες θέτει κεντρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Ορισμός: Είναι λειτουργίες του εγώ που έχουν σκοπό να απαλλάξουν το άτομο από το άγχος ή άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο»

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ. «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΟΥ κ. ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ «Σωµατικός Πόνος: Μια Ιδιάζουσα Σχέση µε το Αντικείµενο» Θα ήθελα να ξεκινήσω τον σχολιασµό µου εστιάζοντας την προσοχή µου στην ιδιάζουσα προβληµατική την

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της απώλειας και του πένθους στη διαδικασία της µίµησης

Ο ρόλος της απώλειας και του πένθους στη διαδικασία της µίµησης 11ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας "Πένθη και καταθλίψεις" Περίληψη της οµιλίας του : Ιωάννη Βαρτζόπουλου Ο ρόλος της απώλειας και του πένθους στη διαδικασία της µίµησης Η απώλεια του αντικειµένου,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ & ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΙΙ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΣΧΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥ»

ΜΕΘΟΔΟΙ & ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΙΙ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΣΧΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥ» ΜΕΘΟΔΟΙ & ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ ΙΙ «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ: ΣΧΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΟΜΕΝΟΥ» Δρ. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΓΙΩΤΣΙΔΗ (PhD, MSc, MA) Κλινικός & Συμβουλευτικός Ψυχολόγος 1 ΔΟΜΗ ΔΙΑΛΕΞΗΣ Ορισμοί, οφέλη,

Διαβάστε περισσότερα

Ποταμιάνου Α. On the function of the analyst «Η λειτουργία του αναλυτή»

Ποταμιάνου Α. On the function of the analyst «Η λειτουργία του αναλυτή» Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Επέκεινα» - Ψυχαναλυτική Πράξη Ποταμιάνου Α. On the function of the analyst «Η λειτουργία του αναλυτή» Απόδοση: Έλενα Διέτη, Φιλόλογος Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, M.Sc. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

Α εξάμηνο ΜΑΘΗΜΑ 1 (14 2ωρα) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Διευθυντής:, Καθηγητής Ψυχιατρικής Α εξάμηνο 10.2016-2.2017 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΟ ΜΑΘΗΜΑ (2 2ωρα) ΜΑΘΗΜΑ 1 (14

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία 1. Εισαγωγή 2. Τύποι 3. Ασκήσεις Γρηγοριάδης Ιωάννης Φυσική Η φυσική αποτελεί πεδίο στο οποίο μπορούν να διαπρέψουν οι μαθητές με δυσλεξία καθώς η ιδιαιτερότητα τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014

2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 2o µετασυµπόσιο της εψσε - ipso p. marty 15 Νοεµβρίου 2014 Απάντηση στην συζήτηση της Ο. Μαράτου και του Κ. Μπαζαρίδη Άννα Ποταµιάνου Ευχαριστώ την κυρία Μαράτου, τον κύριο Μπαζαρίδη και τους συναδέλφους

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48

Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48 Ιάκωβος Κλεώπας Ιστορία και βασικά γνωρίσµατα της ψυχοσωµατικής σκέψης Συνέντευξη, Δελτίο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας, τεύχος 48 Δελτίο : Κύριε Κλεώπα, σας ευχαριστούµε που δεχθήκατε να έχετε

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση.

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση. Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σαγήνη, αντίσταση και µεταβίβαση. Σχόλιο µε αφορµή την οµιλία του Σπύρου Μητροσύλη πάνω στη σχέση σαγήνης και αναλυτικής συνθήκης Γιώργος Σταθόπουλος Το ιδιαίτερα πυκνό

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Θεμελιωτής της ψυχαναλυτικής: Σιγκμουντ Φρουντ (1856-1939) Αυστριακός Ιατρός, ψυχίατρος. Το έργο και οι θεωρίες του είχαν μεγάλη επίδραση στην ανθρωπολογία, τη φιλοσοφία,

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη»

Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη» Οµάδα Εργασίας Σπύρου Μητροσύλη Σχόλιο µε αφορµή το κείµενο «Αναλυτική συνθήκη και σαγήνη» Δέσποινα Εµπέογλου Το κείµενο του Σπύρου Μητροσύλη παρουσιάζει από πολλές απόψεις µεγάλο ενδιαφέρον και τον ευχαριστώ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί ότι η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στο ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΗΘΙΚΑ ΝΙΚΟΜΑΧΕΙΑ Για τον Αριστοτέλη, όλες οι ενέργειες των ανθρώπων γίνονται για κάποιο τέλος, δηλαδή για κάποιο σκοπό που είναι ο ανώτερος όλων των αγαθών, την ευδαιμονία. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 10/3/2016 Μέσο Συντάκτης Link http://www.in.gr Τζωρτζίνα Ντούτση http://www.in.gr/entertainment/book/interviews/article/?aid=1500064083 Νικόλ Μαντζικοπούλου: Το μυστικό για την επιτυχία είναι

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων

Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Λογοτεχνικό Εξωσχολικό Ανάγνωσμα Περιόδου Χριστουγέννων Τίτλος βιβλίου: «Μέχρι το άπειρο κι ακόμα παραπέρα» Συγγραφέας: Άννα Κοντολέων Εκδόσεις: Πατάκη ΕΡΓΑΣΙΕΣ: 1. Ένας έφηβος, όπως είσαι εσύ, προσπαθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ

Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Η ΨΥΧΙΚΗ ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ Από τον Οκτώβριο του 2005, στo πλαίσιo της Ε.Ψ.Ε., µια οµάδα συναδέλφων, αποτελούµενη αυτή την περίοδο από τις κυρίες Aσσέρ, Ζέη, Κατσαρού, Τατέου, Παπανδρέου και τους

Διαβάστε περισσότερα

ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ

ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ 1 ΣΩΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ: ΜΙΑ ΙΔΙΑΖΟΥΣΑ ΣΧΕΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ Βασίλης Δηµόπουλος 4ο Συµπόσιο της Ελληνικής Ψυχοσωµατικής Εταιρείας Ο πόνος, συνιστώντας ένα δυσάρεστο υποκειµενικό βίωµα, είναι αδιάψευστος µάρτυρας

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής

Ψυχικές Μεταβάσεις. Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης. Χρήστος Ζερβής Ψυχικές Μεταβάσεις Αλλαγές Αντικειμένου και Ψυχικές Αναδομήσεις: οι Κίνδυνοι της Ψυχικής Μετάβασης Χρήστος Ζερβής Στo πλαίσιο της ψυχαναλυτικής θεωρίας, και ξεκινώντας από τον Freud, το αντικείμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Απόσπασμα από το βιβλίο «Πως να ζήσετε 150 χρόνια» του Dr. Δημήτρη Τσουκαλά

Απόσπασμα από το βιβλίο «Πως να ζήσετε 150 χρόνια» του Dr. Δημήτρη Τσουκαλά Απόσπασμα από το βιβλίο «Πως να ζήσετε 150 χρόνια» του Dr. Δημήτρη Τσουκαλά Κεφάλαιο 1 - Το μυστικό της ιατρικής Σε κάθε θέμα ή επιστήμη υπάρχει πάντα ένα δεδομένο που είναι σημαντικότερο σε σύγκριση με

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή

Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Μπορεί να συναντηθεί ο έφηβος με το δάσκαλο; Προσέγγιση των δυσκολιών στη σχέση μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή Αυτή, δεν είναι μία κανονική παρουσίαση. Είναι μόνο μία αφορμή για προβληματισμό. Παρατηρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1

Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Η ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ: Η Σχετικότητα και ο Χρονισμός της Πληροφορίας Σελ. 1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Η πλειοψηφία θεωρεί πως η Νόηση είναι μια διεργασία που συμβαίνει στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΙΔΗ

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΙΔΗ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αριστέα Σκούλικα Θα εκθειάσουμε την απόφαση του Χ Ιωαννίδη να γράψει τόσο προσωπικά για ένα ζήτημα τόσο δύσκολο. Μας βρίσκει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή

Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή Κεφάλαιο 14: Συμβουλές προς έναν νέο προγραμματιστή Φτάσαμε σιγά σιγά στο τέλος του βιβλίου. Αντί για κάποιον επίλογο σκέφτηκα να συλλέξω κάποια πράγματα που θα ήθελα να πω σε κάποιον ο οποίος αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος

Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Διαδικασία συµβολοποίησης κατά την ψυχαναλυτική εργασία Φώτης Μπόµπος Για τους ευνόητους λόγους της διαφύλαξης του προσωπικού απορρήτου, η κλινική περίπτωση που παρουσιάστηκε στο συνέδριο σχετικά µε την

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη.

Ι. Πανάρετος.: Καλησπέρα κυρία Γουδέλη, καλησπέρα κύριε Ρουμπάνη. (Συνέντευξη του Ι. Πανάρετου στην Νίνα Γουδέλη και τον Γρηγόρη Ρουμπάνη για τα θέματα της Παιδείας (Μήπως ζούμε σ άλλη χώρα;, ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84) Ν. Γουδέλη: Καλησπέρα κύριε Πανάρετε. Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές"

Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της Φως στις σκιές Η Πένυ Παπαδάκη μας μιλά με αφορμή την επανέκδοση του βιβλίου της "Φως στις σκιές" Κυρία Παπαδάκη, το βιβλίο σας Φως στις Σκιές που επανεκδίδεται από τις εκδόσεις Ψυχογιός, πραγματεύεται δύσκολα κοινωνικά

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα»

Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα» Ελένη Κουμίδη «η δομή και το σύμπτωμα» Στο έργο του Λακάν υπάρχει η εξής διάκριση: Δομές Συμπτώματα Ο όρος «δομή» έχει το νόημα της εσωτερικής αναπαράστασης των διαπροσωπικών σχέσεων. Αυτό που καθορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 12.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ Νίκος Σιδέρης Μιλώ για την κρίση με το παιδί Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται Από τον συγγραφέα του μπεστ σέλερ Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια

Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Οδηγός διαφοροποίησης για την πρωτοβάθµια Γιατί χρειάζεται να κάνουµε τόσο ειδική διαφοροποίηση; Τα παιδιά που βρίσκονται στο φάσµα του αυτισµού έχουν διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντίληψης για τον κόσµο,

Διαβάστε περισσότερα

Sexual Communication. ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD

Sexual Communication. ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD + Sexual Communication ΕΥΗ ΚΥΡΝΑ, PhD + + Παράπονα γυναικών... n Το πιο συχνό παράπονο των γυναικών είναι οτι οι άνδρες δεν τις ακούν. n Οι άνδρες είτε αγνοούν, είτε προσφέρουν λύσεις n Όµως, οι γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση

Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Όνειρο: μία ψυχαναλυτική προσέγγιση Αλίκη Κατσαρού Ιατρική Ψυχολόγος, M.Sc., Ψυχοθεραπεύτρια, υπ. Μέλος της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας Ο Φρόυντ, στο βιβλίο του «Η Ερμηνεία των ονείρων» γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ)

Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ) Η ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΗΣΗ ΚΑΙ Η ΚΑΘΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (Σηµειώσεις Εισαγωγικών Διαλέξεων της ΕΨΣΕ) Ιάκωβος Κλεώπας Στην σηµερινή συζήτηση θα εξετάσουµε τις έννοιες της παλινδρόµησης και της καθήλωσης σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Σιωπάς για να ακούγεσαι

Σιωπάς για να ακούγεσαι Σιωπάς για να ακούγεσαι 01/12/2014 Γράφει η Αίγλη Τούμπα Μάρω Βαμβουνάκη Εκδόσεις Ψυχογιός σελ. 272 Ίσως από τα καλύτερα μυθιστορήματα της Μάρως Βαμβουνάκη να ήταν το «Οι παλιές αγάπες πάνε στον Παράδεισο».

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 14o ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Ναρκισσισμός: 100 χρόνια μετά» 27-29 Μαρτίου 2015 Αθήνα Ξενοδοχείο Divani Palace Acropolis ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 10.00-11.00 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑ Προεδρία: Ν. Χαμπέρης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ Ημερομηνία 14/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thessalikipress.gr Θεοδώρα Τζανή http://www.thessalikipress.gr/eidiseis/biblio/e-stigmoula-einai-dunate-ste-thessalikepress.html MEAT INFO ''Η στιγμούλα είναι

Διαβάστε περισσότερα

6ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής Η ονειρική λειτουργία στην ψυχοσωµαιτκή. ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Σάββας Σαββόπουλος

6ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής Η ονειρική λειτουργία στην ψυχοσωµαιτκή. ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Σάββας Σαββόπουλος 6ο Συµπόσιο Ψυχοσωµατικής Η ονειρική λειτουργία στην ψυχοσωµαιτκή ΟΝΕΙΡΑ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ Σάββας Σαββόπουλος Το σύστηµα ύπνος όνειρο διασφαλίζει την συνύπαρξη της λειτουργείας του ύπνου, έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα

Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα Χρήστος Τερζίδης: Δεν υπάρχει το συναίσθημα της αυτοθυσίας αν μιλάμε για πραγματικά όνειρα 21/04/2015 Το φως της λάμπας πάνω στο τραπέζι αχνοφέγγει για να βρίσκουν οι λέξεις πιο εύκολα το δρόμο τους μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΩΝ Πληροφορίες για τον εκπαιδευτικό: Η Αυτοβιογραφία ιαπολιτισµικών Συναντήσεων, είναι ένα υλικό το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί ευρύτερα από τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

«Πώς να ξέρει κανείς πού στέκει; Με αγγίζεις στο παρελθόν, σε νιώθω στο παρόν» Μυρσίνη-Νεφέλη Κ. Παπαδάκου «Νερό. Εγώ»

«Πώς να ξέρει κανείς πού στέκει; Με αγγίζεις στο παρελθόν, σε νιώθω στο παρόν» Μυρσίνη-Νεφέλη Κ. Παπαδάκου «Νερό. Εγώ» «Πώς να ξέρει κανείς πού στέκει; Με αγγίζεις στο παρελθόν, σε νιώθω στο παρόν» Μυρσίνη-Νεφέλη Κ. Παπαδάκου «Νερό. Εγώ» ΚΕΦΆΛΑΙΟ 1 ΘΑ ΣΟΥ ΠΩ τι πιστεύω για την εξαφάνιση, αλλά δώσε μου λίγο χρόνο. Όχι,

Διαβάστε περισσότερα

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης

Ηεπιστήµη. της ψυχολογίας καιοι. µεγάλες θεωρητικές σχολές. Ψυχολογία. Ψυχολογία. Ψυχολογία και Άλλες Επιστήµες. Συµπεριφορά. Περί Ψυχής, Αριστοτέλης Ηεπιστήµη της ψυχολογίας καιοι µεγάλες θεωρητικές σχολές ρ Λυράκος Γεώργιος Ψυχολόγος Υγείας MSc PhD Ψυχολογία Είναι η επιστήµη που µελετά τη συµπεριφορά και τις νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα εργασίας για την κλαϊνική προσέγγιση στην Ψυχανάλυση Απρίλιος 2015

Ομάδα εργασίας για την κλαϊνική προσέγγιση στην Ψυχανάλυση Απρίλιος 2015 Παρουσίαση του βιβλίου Clinical Klein του R.D. Hinshelwood Από τη Λήδα Μπήτρου Αφού εξέδωσε το 1989 το «Λεξικό της Κλαϊνικής Σκέψης» -το κλαϊνικό τρόπον τινά αντίστοιχο του «Λεξιλογίου της Ψυχανάλυσης»

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud.

Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ψυχοδυναµικές θεωρίες και διοµαδικές σχέσεις. Ηψυχαναλυτική θεωρία του Freud. Ο Freud πίστευε ότι είχε ανακαλύψει την πραγµατική «φύση» του ανθρώπου όχι µόνο στο επίπεδο των διαπροσωπικών σχέσεων αλλά

Διαβάστε περισσότερα

André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση. Ιωάννα Παναγιωτοπούλου

André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση. Ιωάννα Παναγιωτοπούλου André Green : Η Κεντρική Φοβική Θέση Ιωάννα Παναγιωτοπούλου Η «κεντρική φοβική θέση» (Green, 2002) είναι έννοια που προέκυψε από την κλινική παρατήρηση και τη θεωρία του συγγραφέα για τις οριακές προσωπικότητες,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος και τα 101 Διδάγματα Ζωής

Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος και τα 101 Διδάγματα Ζωής Ημερομηνία 24/11/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://koukidaki.blogspot.gr/ Τζένη Κουκίδου http://koukidaki.blogspot.gr/2015/11/101-didagmata-zois-giorgos-papadopouloskipreos.html Ο Γιώργος Παπαδόπουλος Κυπραίος

Διαβάστε περισσότερα

Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις "219 ημέρες βροχής" 07 Νοεμβρίου

Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις 219 ημέρες βροχής 07 Νοεμβρίου Η Αφροδίτη Βακάλη μας μίλησε για τις "219 ημέρες βροχής" 07 Νοεμβρίου Την Αφροδίτη Βακάλη την γνωρίσαμε πριν από έναν χρόνο, όταν κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός το πρώτο της βιβλίο με τίτλο, "Και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα»

ΜΑΡΙΝΑ ΓΙΩΤΗ: «Η επιτυχία της Στιγμούλας, μου δίνει δύναμη να συνεχίσω και να σπρώχνω τα όριά μου κάθε φορά ακόμα παραπέρα» Ημερομηνία 27/11/2015 Μέσο trikalakids.gr Συντάκτης Link http://www.trikalakids.gr/bookcorner/%ce%bc%ce%b1%cf%81%ce%b9%ce%bd %CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7-%CE%B7- %CE%B5%CF%80%CE%B9%CF%84%CF%85%CF%87%CE%AF%CE%B1-

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program )

Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα Αµµοθεραπείας (Sandplay Therapy Training Program ) Αποστολή Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι να προωθήσει τη µελέτη της αµµοθεραπείας (παιχνίδι µε άµµο) όπως διδάσκεται από την Dora

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση

Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Ελεύθερη αρµονική ταλάντωση χωρίς απόσβεση Παρακολουθώντας τη συζήτηση που έχει αναπτυχθεί, σχετικά µε το «... Αν η αποµάκρυνση x του σώµατος δίνεται από τη σχέση x=αηµ(ωt+φ) η κίνηση του σώµατος ονοµάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ

ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ ΨΥΧΟΔΥΝΑΜΙΚΗ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΠΛΑΙΣΙΑ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ Γ ΕΞΑΜΗΝΟ 1 ο Διήμερο Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2017 4 μμ - 5.15 μμ: «Εννοιολογική Μελέτη-Θεωρητικό υπόβαθρο

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ( Πώς να γράφουμε καλύτερα στις εξετάσεις ) Μέρος της προσπάθειας των υποψηφίων για ένα καλύτερο αποτέλεσμα στις πανελλαδικές εξετάσεις είναι και η αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑΣ EΠEAEK Αναμόρφωση του Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών του ΤΕΦΑΑ - Αυτεπιστασία Αναπτυξιακή Ψυχολογία Ειρήνη Δερμιτζάκη -Μάριος Γούδας Διάλεξη 9: To παιχνίδι ως αναπτυξιακή διαδικασία ΤΙΤΛΟΙ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ

ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΣ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΘΕΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Του Ρόµπερτ Ηλία Νατζέµυ Στην σελίδα http://www.armonikizoi.com/2016/ek θα βρείτε χρήσιµες πληροφορίες και τεχνικές για την απελευθέρωση από εσωτερικά εµπόδια

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Πολεμιδιών

Γυμνάσιο Πολεμιδιών Γυμνάσιο Πολεμιδιών 2016-2017 Εμείς και οι μαθητές μας Οι εκπαιδευτικοί του Σχολείου μας δήλωσαν στην αρχή της σχολικής χρονιάς ότι το μείζον ζήτημα που τους απασχολεί σε σχέση με τη Σχολική μονάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα