ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ"

Transcript

1 Otto Friedrich Bollnow ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Εισαγωγή - Μετάφραση ΙΩΑΝΝΗ Ε. ΘΕΟ ΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚ ΟΣΕ1Σ «Ω ΩΝΗ» ΑΘΗΝΑ - ΓΙΑΝΝΙΝΑ 1993 Επιµέλεια έκδοσης: Γιάννης Τζαβάρας Τίτλος πρωτοτύπου: Vom Geist des Übens Freiburg im Breisgau 1978 ΕΚ ΟΣΕΙΣ «Ω ΩΝΗ» Ε.Κ. ΛΑΖΟΣ Ασκληπιού 3, Αθήνα Τηλ ISBN

2 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή του µεταφραστή 5 1. Η ζωή και το έργο του O.F. Bollnow 5 2. Οι φιλοσοφικές επιδράσεις πάνω στη σκέψη του Bollnow 6 3. Η Παιδαγωγική του Bollnow 7 4. Για την άσκηση 8 Πρόλογος 10 Ι. Η υποβάθµιση της άσκησης στη σύγχρονη Παιδαγωγική Η άσκηση στο σχολείο και στη ζωή Τα αίτια της υποβάθµισης Η αποκατάσταση της άσκησης 14 II. Γλωσσικές προθεωρήσεις Η αφετηρία από τη γλωσσική χρήση Επισηµάνσεις από την ιστορία της λέξης Αναδροµή στην πρωταρχή Ουσιώδη χαρακτηριστικά της λατρευτικής πράξης 21 III. Η πράξη ως «τόπος» της άσκησης Γνώση και ικανότητα Ο διαχωρισµός των θεµάτων Ένα παράδειγµα: η ικανότητα κρίσης 25 IV. Η ικανότητα [Können] Το υπόβαθρο της γλωσσικής προϊστορίας Το «να-θέλεις-να-είσαι-ολοένα-περισσότερο-ικανός» κατά τον Josef König Η προτεραιότητα της µη-ικανότητας κατά τον Wolfgang Kroug Το «να µπορείς να είσαι» κατά τον Martin Heidegger 31 V. Η άσκηση ύο τύποι άσκησης 33

3 3 2. Η άσκηση στην αληθινή της έννοια Τα όρια των διδακτικών προσπαθειών 35 VI. Η αποκτηµένη ικανότητα [Das Gekonnte] Η χαρά για την τέλεια ικανότητα Ένα παράδειγµα: Η ποιητική ικανότητα κατά τον Rilke Η αποκτηµένη ικανότητα επίτευξης ιαφορές στη δυνατότητα αποκτηµένης ικανότητας Ξανά Rilke: Η ικανότητα της ζωής και της αγάπης Τα όρια της δυνατότητας, να µιλάµε για µια ικανότητα που κατορθώνεται µε την άσκηση Η διαθεσιµότητα της ικανότητας 44 VII. Η ψυχική διάθεση κατά την άσκηση Οι όροι για την επιτυχία της άσκησης Η προαγωγή της συγκέντρωσης µε την άσκηση κατά τον Fritz Loser Η διεύρυνση της προβληµατικής: Η άσκηση ως δρόµος προς τη σωστή ζωή 49 VIII. Η άσκηση στον αρχαίο ιαπωνικό πολιτισµό Η υψηλή αξιολόγηση της άσκησης Ο Eugen Herrigel: για την τέχνη της τοξοβολίας Η λειτουργία της άσκησης κατά τον κόµη Dürckheim Το κέρδος για τη δική µας προβληµατική 56 IX. Η εσωτερική ελευθερία Η απώλεια του Εγώ µέσα στην τέλεια άσκηση Η κατάσταση της χαλάρωσης Η βασική εµπειρία κατά τον Wilhelm Kamlah Πρώτοι, προσωρινοί ορισµοί της ελευθερίας Η αρµονία θέλησης και ικανότητας Η αταραξία [Gelassenheit Η σχέση µε τον χρόνο 65 Χ. Η άσκηση ως δρόµος προς την εσωτερική ελευθερία Η αναγκαιότητα της άσκησης 67

4 4 2. Η επιλογή ανάµεσα στις ασκούµενες τέχνες Περιοχές της άσκησης 70 α) Ασκήσεις στην πνευµατική περιοχή 70 β) Ασκήσεις στη σωµατική περιοχή 72 γ) Ασκήσεις σχετικές µε κάποιο έργο τέχνης Μερικά παραδείγµατα 73 XI. Η ενότητα άσκησης και ικανότητας Η επανασύνδεση της άσκησης µε την πρακτική ζωή Η άσκηση µέσα στη δηµιουργία Η ρήξη της ενότητας άσκησης και δηµιουργίας Η αναγκαιότητα ορισµένων αυτόνοµων τύπων άσκησης Η ακαταλληλότητα της άσκησης στην ανθρώπινη σχέση Η σχέση µε το Υπαρξιακό 82 XII. ιδακτικές παρατηρήσεις Η πόλωση της προσοχής κατά τη Μαρία Μοντεσσόρι Το παιχνίδι των «τύπων ωραιότητας» κατά τον Friedrich Fröbel Πλαίσιο και θέµα µιας ιδακτικής της άσκησης Η τέχνη ως αντικείµενο άσκησης Η αντίθεση τέχνης και επιστήµης Τέχνη και επιστήµη µέσα στο µάθηµα Η σωµατική αγωγή. Άσκηση και training 91 α παράδειγµα: οι Etüden κατά την Ενα Bannmüller Τελική επισήµανση Συνοπτικές θέσεις για τη ιδακτική της άσκησης 95

5 5 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗ * [Π ] Η παρούσα εισαγωγή στην ελληνική µετάφραση του έργου του O.F. Bollnow Το πνεύµα της άσκησης (Vom Geist des Übens) δεν είναι δυνατό να καλύψει µια συστηµατική παρουσίαση της ζωής και του έργου του συγγραφέα 1. Θέτει ωστόσο δύο στόχους: να συστήσει στον αναγνώστη τον φιλόσοφο-παιδαγωγό O.F. Bollnow, και να κατατοπίσει [11/12] αναφορικά µε το ειδικό νόηµα που έχει η έννοια της άσκησης σ' αυτόν. 1. Η ζωή και το έργο του O.F. Bollnow Ο O.F. Bollnow γεννήθηκε το 1903 στην πόλη Stettin της Γερµανίας. Αρχικά σπούδασε θεωρητική Φυσική, αλλά στη συνέχεια στράφηκε στη Φιλοσοφία και στην Παιδαγωγική. ίδαξε σε διάφορα Πανεπιστήµια της Γερµανίας, και το 1953 διαδέχθηκε τον Spranger στο Πανεπιστήµιο του Tübingen. Εκεί δίδαξε µέχρι το 1970, οπότε συνταξιοδοτήθηκε. Μέχρι το 1991 που απεβίωσε, συνέχιζε την επιστηµονική του δηµιουργία τόσο στο Tübingen όσο και σε άλλες πόλεις της Γερµανίας, αλλά και της αλλοδαπής. Σηµαντική ήταν η συµβολή του στην ίδρυση και τη λειτουργία του Σεµιναρίου επιµόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών στη Βάδη-Βυττεµβέργη από το 1977, στα Παιδαγωγικά Πανεπιστήµια του Esslingen και του Ludwigsburg. Στο Σεµινάριο αυτό δεν έδινε µόνο διαλέξεις, αλλά και κατευθύνσεις, θεωρήθηκε δε από πολλούς ως ο πνευµατικός πατέρας του Σεµιναρίου. Η βαθύτατη πίστη του στη µοναδική αξία κάθε ανθρώπου και κάθε πολιτισµού, ανεξάρτητα από καταγωγή και χρώµα, έφερε κοντά του σπουδαστές απ' όλα τα µέρη του κόσµου. Ο Bollnow ενσάρκωνε µια ανυπόκριτη, µια αυθεντική παιδαγωγική αγάπη και έναν ανεπιτήδευτο, απλό και σεµνό λόγο. Ιδιαίτερα σηµαντική ήταν η επικοινωνία του µε τον πολιτισµό της Ιαπωνίας αλλά και της Κορέας 2. Κατ' επανάληψη κλήθηκε από τους Ιάπωνες * Die Seitenzahlen des Erstdrucks sind in [...] in den fortlaufenden Text eingetragen. 1 Όλα τα έργα του O.F. Bollnow (µέχρι το 1982) παρατίθενται στο βιβλίο των Η.Ρ. Göbbeler / H.U. Lessing (hrsg.), O.F. Bollnow im Gespräch, Freiburg - München Ο έλληνας αναγνώστης µπορεί να βρει τους τίτλους από τα κυριότερα έργα του Bollnow στο βιβλίο: Ο. F. Bollnow, Φιλοσοφική Παιδαγωγική, µετάφρ. Μ. και Κ. Βαϊνάς, Αθήνα 1986, σελ. 137 κ.εξ. Εκτενείς αναφορές στο έργο του κάνουµε στα υπό έκδοση βιβλία µας: 1.Φιλοσοφική Παιδαγωγική. Ανθρωπολογική Προοπτική, 2. Φιλοσοφική Παιδαγωγική. Οικολογική Προοπτική, και 3. Χρόνος και εκπαιδευτικοί τόποι, εκδ. Αναστασάκη. Χρησιµοποιούµε στα βιβλία αυτά το τελευταίο έργο του O.F. Bollnow, Zwischen Philosophie und Pädagogik, Aachen 1988, το οποίο δεν έχει περιληφθεί στην έκδοση των Göbbeler / Lessing ό.π. Επίσης έχουµε µεταφράσει την τελευταία διάλεξη του στο Σεµινάριο του Ludwigsburg (1985) µε θέµα «Οι αρετές του Παιδαγωγού». Θα δηµοσιευθεί στο άµεσο µέλλον. Ο Bollnow εξέδωσε απευθείας στην ιαπωνική ορισµένα βιβλία του. Ένα από αυτά έχει τον τίτλο: Über die Tugenden des Erziehers και είχε εκδοθεί στο Τόκιο το Η παραπάνω διάλεξή του στηρίχτηκε στο βιβλίο αυτό. Από τη γερµανική βιβλιογραφία συνιστούµε τη διδακτορική διατριβή της Β. Hoemderg, Hermeneutik des Vertrauens: die philosophisch-pädagogische Anthropologie O.F. Bollnows, Münster Στη διατριβή αυτή κατατάσσονται τα έργα του Bollnow σε φιλοσοφικά και παιδαγωγικά και αναλύεται η θεµατική τους. Όπως είναι φυσικό δεν περιλαµβάνεται σ' αυτά Το πνεύµα της άσκησης, που εκδόθηκε επίσης το Τέλος έτοιµη προς έκδοση έχουµε και τη µετάφραση του βιβλίου του Das Verhältnis zur Zeit {= Η σχέση µε τον χρόνο), Heidelberg ες O.F. Bollnow, Φιλοσοφική Παιδαγωγική, ό.π., σελ , τα βιβλία που έχουν εκδοθεί στις χώρες αυτές. εν περιλαµβάνονται εκεί οι µεταφράσεις των έργων του.

6 6 και δίδαξε στα Πανεπιστήµια τους. Στο Πανεπιστήµιο Tamagawa του Τόκιο οι φιλοσοφικέςπαιδαγωγικές σπουδές σήµερα στηρίζονται στο έργο του Bollnow. Μάλιστα έχουν µεταφραστεί στην ιαπωνική γλώσσα 23 από τα βιβλία του. Είναι ο µόνος γερµανός στοχαστής που καλλιέργησε µια γόνιµη συνάντηση της δυτικοευρωπαϊκής µε την ιαπωνική σκέψη. [12/13] Ο Bollnow συνέγραψε 40 βιβλία φιλοσοφικού-παιδαγωγικού περιεχοµένου, 260 µικρότερες µελέτες και περίπου 200 δηµοσιευµένες διαλέξεις. Πολλά από τα έργα του έχουν µεταφραστεί σε ευρωπαϊκές γλώσσες. υστυχώς δεν έχουµε µέχρι σήµερα µια συλλογική έκδοση του έργου του, και αυτό αποτελεί ένα από τα κύρια προβλήµατα προσέγγισής του. 2. Οι φιλοσοφικές επιδράσεις πάνω στη σκέψη του Bollnow Σε µια από τις ύστερες αυτοπαρουσιάσεις του ο Bollnow θα πει: «Προερχόµενος από την ιστοριογραφική φιλοσοφία της ζωής του W. Dilthey, αλλά και επηρεασµένος αποφασιστικά από την υπαρξιακή φιλοσοφία του Μ. Heidegger, είδα στη Φιλοσοφική Ανθρωπολογία, έτσι όπως αυτή διαµορφώθηκε από τον Η. Plessner, τη δυνατότητα µιας νέας, πέρα από τις αντιθέσεις, θεµελίωση της Φιλοσοφίας» 3. Με βάση αυτή την εξοµολόγησή του, αλλά και ύστερα από µια συνεχή παρακολούθηση του έργου του, µπορούµε να διακρίνουµε τρία επίπεδα της σχέσης του µε τη Φιλοσοφία. α. Το πρώτο είναι η σχέση του µε τη Φιλοσοφία της ζωής. Αυτή η σχέση προήλθε από συστηµατική µελέτη της γενιάς «της θύελλας και της ορµής» («Sturm und Drang») και συγκεκριµένα του Goethe, του Schiller και του Jacobi 4. Πρόκειται για τη γενιά εκείνη που από το τέλος του 18ου αιώνα αντιτάχθηκε στον ορθολογισµό του ιαφωτισµού και πρόβαλε µε έµφαση τις µη λογικές δυνάµεις του ανθρώπου, το συναίσθηµα και τη φαντασία. Στην κίνηση αυτή διέκρινε ένα δυναµικό ρεύµα αµφισβήτησης κατεστηµένων µορφών λειτουργίας της κοινωνίας. Ο Bollnow µελέτησε επίµονα τους Ροµαντικούς και επηρεάστηκε απ' αυτούς 5. [13/14] Η Φιλοσοφία της ζωής, έτσι όπως την εξέφραζαν οι Dilthey, Nietzsche και Rilke, καθένας µε τον τρόπο του, σηµάδεψαν αποφασιστικά τη σκέψη του 6. Πολλοί σήµερα τον θεωρούν ως τον κύριο εκπρόσωπο της σχολής του Dilthey, της λεγόµενης Πνευµατικοεπιστηµονικής (geisteswissenschaftlich), και µιλούν για τετράδα W. Dilthey - G. Misch - Η. Nohl - Ε. Spranger, που βρήκε στον Bollnow έκφραση και συνέχεια. Από τον Nietzsche τον εντυπωσίασαν περισσότερο ο Ζαρατούστρας και Η γέννηση της τραγωδίας. Ότι η ζωή είναι ανεξάντλητη πηγή, απέραντη και ασίγαστη, ότι κέντρο και αρχή αυτής της ζωής είναι ο άνθρωπος, είναι απόψεις της Φιλοσοφίας της ζωής που επηρέασαν τον στοχασµό του. β. Το δεύτερο επίπεδο είναι η σχέση του µε τον Υπαρξισµό και την Φαινοµενολογία 7. Ο Bollnow δεν τα πήγαινε καθόλου καλά µε τη Μεταφυσική, την Οντολογία και την 3 O.F. Bollnow, Πρόλογος στη Φιλοσοφική Παιδαγωγική, ό.π. σελ ες ιδιαίτερα: O.F. Bollnow, Die Lebensphilosophie F.Η. Jacobis, Stuttgart O.F. Bollnow, Die Pädagogik der deutschen Romantik. Von Arndt bis Fröbel, Stuttgart O.F. Bollnow, Dilthey. Eine Einführung in seine Philosophie, Schaffhausen 1980 (4η έκδ.). Του ίδιου: Lebensphilosophie, Berlin - Göttingen - Heidelberg Του ίδιου: Das Verstehen. Drei Aufsätze zur Theorie der Geisteswissenschaften, Mainz Του ίδιου: Rilke, Stuttgart ες σχετικά: O.F. Bollnow, Existenzphilosophie, Stuttgart 1978 (8η έκδ.).

7 7 Ψυχολογία, ή τουλάχιστον δεν τα πήγαινε τόσο καλά, όσο µε την Ψυχιατρική και την Παιδιατρική. Μάλιστα είχε αρκετά προβλήµατα στην αρχή µε τον Heidegger και δεν τον θεωρούσε τίποτα περισσότερο από τον φιλόσοφο του Είναι και χρόνος. Στη συνέχεια δεν έκρυψε ποτέ τον σεβασµό του γι' αυτόν. Σίγουρα στην προσπάθεια του να υπερβεί τον Υπαρξισµό, επιµένοντας ότι πέραν της αγωνίας υπάρχουν και οι ευχάριστες διαθέσεις του ανθρώπου, που θα πρέπει να προσµετρήσουν στην κατανόηση της ύπαρξης του, δηµιούργησε αντιπάλους 8. Εµείς πιστεύουµε ότι η προσπάθεια που κατέβαλε, για να υπερβεί τον Υπαρξισµό, τον οδήγησε σε µια ευδοκιµότερη σχέση µαζί του. Ο Bollnow όχι µόνο δεν αρνήθηκε τον Υπαρξισµό, αλλά αντίθετα τον συµφιλίωσε µε την Παιδαγωγική. Εκτός από [14/15] τις συνεχείς του αναφορές στους Heidegger και Jaspers, ενδιαφέρθηκε για τον γαλλικό Υπαρξισµό και ιδιαίτερα για τον Sartre 9. Οπωσδήποτε η µελέτη του Υπαρξισµού τον οδήγησε στην παιδαγωγική αποτίµησή του 10. Η Φαινοµενολογία του Husserl, οι γάλλοι φαινοµενολόγοι και ο Heidegger σίγουρα τον επηρέασαν. Ωστόσο επεδίωξε, επιµένοντας να φθάσει σε µια φαινοµενολογική ερµηνεία της εκπαίδευσης, να απαγκιστρωθεί από το αυστηρό πνεύµα της χουσσερλιανής «εποχής». Στους W. Loch και K.W. Plöger βρίσκει ο ερευνητής σήµερα δύο αυθεντικούς εκφραστές της φαινοµενολογικής προβληµατικής του Bollnow 11. Από τον ευρύτερο κύκλο των διαδόχων του στην ίδια κατεύθυνση ξεχωρίζουµε τους Κ. Giel, F. Kümmel, G. Bräuer και Η.Μ. Schweizer. γ. Το τρίτο επίπεδο της σχέσης του µε τη φιλοσοφία είναι η Φιλοσοφική Ανθρωπολογία της δεκαετίας του '20. Ιδιαίτερα επηρεάστηκε από τον Η. Plessner. Απ' αυτόν άντλησε το υλικό του για τη συστηµατική επεξεργασία των τριών µεθοδολογικών αρχών της Φιλοσοφικής Ανθρωπολογίας και της Παιδαγωγικής: της ανθρωπολογικής αναγωγής, της αρχής-όργανο και της ανθρωπολογικής ερµηνείας ξεχωριστών φαινοµένων 12. Με τον όρο «Ανθρωπολογικός τρόπος παρατήρησης της Παιδαγωγικής» αντιπαρήλθε τη διαµάχη, εάν είναι δοκιµότερος ο όρος «Παιδαγωγική Ανθρωπολογία» από τον όρο «Ανθρωπολογική Παιδαγωγική», και απέδωσε το φιλοσοφικό υπόβαθρο της Παιδαγωγικής. [15/16] 3. Η Παιδαγωγική του Bollnow Ο Bollnow είναι ο παιδαγωγός της ελπίδας 13, της αγάπης 14, του χώρου 15 και του χρόνου, 8 O.F. Bollnow, Neue Geborgenheit. Das Problem einer Überwindung des Existentialismus, Stuttgart 1979 (4η έκδ.). Του ίδιου: Das Wesen der Stimmungen, Frankfurt a.m O.F. Bollnow, Französischer Existentialismus, Stuttgart ες και: O.F. Bollnow, Das Verhältnis zur Zeit, ό.π. 10 O.F. Bollnow, Existenzphilosophie und Pädagogik. Versuch über unstetige Formen der Erziehung, Stuttgart 1977 (5η έκδ.). 11 W. Loch, «Beiträge zu einer Phänomenologie von Gespräch und Lehre». In: Bildung und Erziehung 15 (1962), σελ Του ίδιου: Lebenslauf und Erziehung, Essen Του ίδιου: «Phänomenologische Pädagogik». In: Enzyklopädie Erziehungswissenschaft, Bd. 1, hrsg. von D. Lenzen, Stuttgart 1983, σελ W. Plöger, Phänomenologie und ihre Bedeutung für die Pädagogik, München - Paderborn O.F. Bollnow, Die anthropologische Betrachtungsweise in der Pädagogik, Essen O.F. Bollnow, Philosophie der Hoffnung, Tokio 1960 (στην ιαπωνική). 14 O.F. Bollnow, Die pädagogische Atmosphäre, Heidelberg 1970 (4η έκδ.). 15 O.F. Bollnow, Mensch und Raum, Stuttgart 1980 (4η έκδ.).

8 8 της γλώσσας 16 και της συνάντησης 17, της άσκησης και της σωµατικότητας. Είναι αδύνατον εδώ να αναλύσουµε όλα τα αντικείµενα, µε τα οποία καταπιάνεται. Γι' αυτό θα περιοριστούµε σε τρία αντιπροσωπευτικά σηµεία της Παιδαγωγικής του, που την ήθελε να έχει δικό της, αυτόνοµο φιλοσοφικό λόγο. α. Η Παιδαγωγική είναι ένα αναντικατάστατο όργανο, ένα ειδικό µέσο, µε το οποίο προσεγγίζεται ο άνθρωπος ως αγώγιµο ον. Η αποκλειστική πλευρά του ανθρώπου, η οποία φαίνεται µόνο µέσα από την Παιδαγωγική, πρέπει να τίθεται υπόψη της Φιλοσοφίας, προκειµένου να την διευκολύνει κάθε φορά στην κατανόηση του ανθρώπου. β. Βασική θέση στην εκπαίδευση έχουν οι ασταθείς µορφές. Εκτός δηλ. από την «τεχνολογική» αντίληψη, που βλέπει την αγωγή σαν µια τεχνική διαδικασία, και την «οργανολογική», που αφήνει το παιδί να αναπτυχθεί µόνο του σαν ένας οργανισµός (Rousseau), υπάρχουν ασταθείς µορφές αγωγής, όπως υπάρχουν ασταθείς µορφές ζωής 18. Αυτές οι ασταθείς µορφές προκύπτουν απρογραµµάτιστα, την ώρα που απρόβλεπτα, µη µεθοδεύσιµα περιστατικά διακόπτουν την ευθύγραµµη πορεία της αγωγής και της µάθησης, Τέτοια είναι η συνάντηση, η κρίση, η νουθεσία, η προειδοποίηση κλπ. γ. Η Παιδαγωγική οφείλει να µη λειτουργεί σύµφωνα µε µια κλειστή εικόνα περί ανθρώπου. Επίσης οφείλει να µη θεωρεί καµιά µέθοδο ως πανάκεια. Οφείλει να σέβεται την εµπειρία χωρίς να παραδίνεται σ' αυτήν. Οφείλει να [16/17] περιγράφει εξονυχιστικά κάθε φαινόµενο της παιδείας και να το ερµηνεύει. Η Παιδαγωγική του Bollnow είναι Ερµηνευτική της εκπαιδευτικής πραγµατικότητας. 4. Για την άσκηση Η µελέτη του Bollnow για την άσκηση είναι µοναδική στη σύγχρονη γερµανική βιβλιογραφία. Στην ελληνική βιβλιογραφία δεν έχουµε κάποια ανάλογη εργασία. Συνήθως κάνουµε λόγο για άσκηση στα πλαίσια των γνωστικών αντικειµένων των θετικών επιστηµών και στα πλαίσια πανεπιστηµιακών παραδόσεων, και εννοούµε είτε λύση προβληµάτων για την εµπέδωση της διδαχθείσας ύλης είτε ερµηνεία και σχολιασµό κειµένων. Επίσης µιλάµε για πρακτική εξάσκηση όσων µάθαµε µε τη θεωρία, µιλάµε για «στρατιωτικές ασκήσεις», αλλά και για «ασκούµενο» δικηγόρο. Η µοναδική περιοχή ασκήσεων, που είναι δυνατόν να συγκριθεί µε την άσκηση, µε το εντελώς ειδικό νόηµα που θα µας παρουσιάσει ο Bollnow, είναι εκείνη που αφορά τη σωµατικότητα. Στην ελληνική πραγµατικότητα συναρτάται η σωµατικότητα µε την άσκηση σε δύο περιπτώσεις: στον ασκητισµό και στη σωµατική αγωγή. Ο Bollnow δεν λαµβάνει υπόψη του την πρώτη, δεν ανήκει ίσως κάτι τέτοιο στις προθέσεις του, ούτε ασχολήθηκε συστηµατικά µε τον ορθόδοξο ασκητισµό. Σίγουρα όµως το θέµα της σωµατικότητας, που είναι κυρίαρχο θέµα στη µελέτη του, το επεξεργάζεται σύµφωνα µε το υλικό που αντλεί από τη µακραίωνη βουδιστική παράδοση και τον ιαπωνικό πολιτισµό. Θα µπορούσε κανείς συνοπτικά να πει ότι το ερώτηµα για τον Bollnow είναι τούτο: τι σηµαίνει η άσκηση για τον άνθρωπο καθ' ολοκληρίαν; Τόσο στον πρόλογο του όσο και στο κεφάλαιο για την ενότητα άσκησης και ικανότητας, ο 16 O.F. Bollnow, Die Macht des Wortes, Essen 1971 (3η έκδ.). 17 O.F. Bollnow, Existenzphilosophie und Pädagogik, Stuttgart 1977 (5η έκδ.). 18 O.F. Bollnow, Existenzphilosophie und Pädagogik, ό.π.

9 9 Bollnow αναφέρεται στον Schiller για να τονίσει ότι ο άνθρωπος παραµένει µόνο εκεί ολόκληρος άνθρωπος, όπου ασκείται. Η σωµατικότητα δεν ταυτίζεται εδώ µε το σώµα (Körper), αλλά αποδίδει κυρίως την πνευµατικο-σωµατική ενότητα (Leib) στην πιο σηµαντική της στιγµή: την ώρα που ο άνθρωπος µεταβάλλεται εσωτερικά και µε πειθαρχηµένη σωµατική κίνηση (αναφέρεται το παράδειγµα της τοξοβολίας) υπερβαίνει τον [17/18] κατακερµατισµό του µέσα στην καθηµερινότητα. Αυτό βέβαια είναι σωστό να γίνεται «διά βίου». Στο βιβλίο του ο Bollnow δεν σπεύδει να αναφερθεί στην ιαπωνική άσκηση, την οποία παρουσιάζει πρώτη φορά στο όγδοο κεφάλαιο. Το γεγονός αυτό µας επιτρέπει να προβούµε σε µια διαίρεση της µελέτης του σε τρεις θεµατικές. Στην πρώτη (κεφ. I-VII) ο συγγραφέας, εκτός από τις αναγκαίες διευκρινίσεις που δίνει για την έννοια της άσκησης, εστιάζει κυρίως την προσοχή του στη σηµασία της ικανότητας, του κατορθώµατος, και συναρτά την επιτυχία της άσκησης µε την ψυχική διάθεση του ανθρώπου. Η ικανότητα (Können) είναι εδώ η έννοια-κλειδί, που τον εισάγει στη δεύτερη θεµατική (κεφ. VIΙI-XI). Στην ενότητα αυτή ο συγγραφέας, χωρίς να παραιτείται από τη δυτικοευρωπαϊκή βιβλιογραφία, ανατρέχει στην ιαπωνική, θεµελιώνει τη σχέση ικανότητας και εσωτερικής ελευθερίας και τελικά την ενότητα άσκησης και ικανότητας. Στην τρίτη θεµατική ενότητα (κεφ. XII) ο Bollnow τονίζει τη σηµασία της άσκησης για τη ιδακτική. Ανατρέχει συγκεκριµένα στην Μ. Montessori, στον F. Fröbel και στην Ε. Bannmüller. Όπως είναι γνωστό ο Schleiermacher έθεσε στις Παραδόσεις του 1826 το αδυσώπητο ηθικό ερώτηµα για κάθε παιδαγωγό: µε ποιο δικαίωµα θυσιάζεις ένα λεπτό από τη ζωή του παρόντος του παιδιού στον βωµό του µέλλοντος. Ο ίδιος ο Schleiermacher επεδίωξε την υπέρβαση αυτής της κατάστασης. Αρχικά είδε στο παιχνίδι την παροντικότητα του παιδιού, και στο σηµείο αυτό φάνηκε να υπερβαίνει η εκπαίδευση το πρόβληµα της παράδοσής της στη µελλοντικότητα. Ο ίδιος προσδιόρισε τη χρονικότητα της άσκησης ως ικανοποίηση στο παρόν µε ταυτόχρονη αναφορά στο µέλλον 19. Πιστεύουµε ότι ο Bollnow επαναπροσδιορίζει µε Το πνεύµα της άσκησης τον τρόπο µε τον οποίο συµφύρονται οι δύο «εκστάσεις» του χρόνου, το παρόν και το µέλλον, χάρη στην άσκηση. Ασφαλώς καµιά σχέση δεν έχει η θεωρία του µε πρακτικές ή άλλες οδηγίες, για την επιτυχή ή την ευχάριστη διεξαγωγή των ασκήσεων στα πλαίσια ενός συγκεκριµένου σχολικού κλάδου. Όµως έ- [18/19] χει πολλά να προσφέρει στον παιδαγωγό, προκειµένου αυτός: α. να γνωρίσει τον σηµαντικό ρόλο της σωµατικότητας στην αγωγή, και β. να αντιληφθεί την άσκηση όχι ως καταναγκασµό του παιδιού, αλλά ως δρόµο προς την ολοκλήρωσή του. Τελειώνοντας θα ήθελα να εκφράσω την ευγνωµοσύνη µου στον αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστηµίου Κρήτης κ. Γιάννη Τζαβάρα, ο οποίος είχε την επιµέλεια της παρούσας έκδοσης και µε τις συνεχείς και πολύωρες παρατηρήσεις του έγινε ο µοχλός της ολοκλήρωσης αυτής της µετάφρασης. Ρέθυµνο, Σεπτέµβρης '93 ΙΩΑΝΝΗ Ε. ΘΕΟ ΩΡΟΠΟΥΛΟΥ 19 ες σχετικά: Η. Danner, Methoden geisteswissenschaftlicher Pädagogik, München - Basel 1989, σελ. 170 κ.εξ.

10 10 [π ] Πρόλογος Η αυτοκατανόηση του ανθρώπου, τουλάχιστο µέσα στη δυτική παράδοση, δεν είχε µέχρι τώρα σε µεγάλη υπόληψη την άσκηση. Ετούτη έπαιζε πάντα έναν υποβαθµισµένο και σχεδόν ασήµαντο ρόλο στο σχολείο και σε άλλες µορφές Αγωγής. Η έρευνα αρχών, άξιων να τύχουν προσοχής, φαινόταν να είναι υπόθεση της Ψυχολογίας. Για τη ζωή µάλιστα του ενήλικου ανθρώπου η άσκηση φαινόταν να µην έχει καµιά σπουδαία σηµασία, γι' αυτό µέχρι τώρα από τη Φιλοσοφική Ανθρωπολογία ερευνήθηκε πολύ λίγο. Απεναντίας στα παρακάτω θα εξηγήσουµε ότι ο άνθρωπος µε την άσκηση και µόνο µε την άσκηση φθάνει στην πλήρη ανάπτυξη και πραγµάτωση της ζωής του, ότι η άσκηση δηλ. δεν µπορεί να θεωρηθεί µόνο ως προετοιµασία, η οποία εκπληρώνει τον σκοπό της αµέσως µόλις επιτευχθεί η ασκούµενη ικανότητα, αλλά αυτή καθαυτή συνιστά µια ανυπέρβλητη πραγµάτωση της ζωής. Με την έννοια αυτή ο άνθρωπος παραµένει διά βίου ένας ασκούµενος χάνει τη ζωτικότητα της ζωής του και απολιθώνεται, ευθύς µόλις παύσει να ασκείται, έτσι που δίκαια θα µπορούσε κάποιος να χρησιµοποιήσει, µε κάποια παραλλαγή, τη φράση του Schiller: Ο άνθρωπος παραµένει µόνο εκεί καθ' ολοκληρίαν άνθρωπος, όπου ασκείται πέφτει στην άβυσσο, κάτω από το ανθρώπινο Είναι του, όταν πια δεν κοπιάζει ασκούµενος. Η άσκηση κερδίζει έτσι µια κεντρική θέση στη Φιλοσοφική Ανθρωπολογία, η οποία επιδιώκει την κατανόηση του ανθρώπου. Για να επεξεργασθούµε το βασικό ανθρωπολογικό ερώτηµα σχετικά µε την ουσία της άσκησης, θα εξετάσουµε την υποβαθµισµένη σήµερα θέση της άσκησης στο σχολικό µάθηµα και θα αναζητήσουµε τις αιτίες της υποβάθµισης της, όπως επίσης αντίστροφα, θα επιδιώξουµε να διαλευκάνουµε την αναγκαιότητα της άσκησης, κάτι που θα απαλύνει το άλγος των παιδαγωγών. Αυτή η προβληµατική οδηγεί αναγκαστικά περαιτέρω στο παραµεληµένο ερώτηµα σχετικά µε την ουσία της άσκησης, και στο ερώτηµα που συνδέεται στενά µε αυτό, σχετικά µε την ουσία της ικανότητας [Können] ως σκοπού κάθε είδους άσκησης. Ο άνθρωπος φανερώνεται επίσης ως το Ον, του οποίου οι [20/21] ικανότητες δεν αποκτώνται ως ένα τυχαίο συµβεβηκός, αλλά το «Είναι» του το ίδιο συνίσταται σε µια «ικανότητα», και µάλιστα έτσι ώστε ο άνθρωπος δεν µπορεί να διαθέτει την ικανότητά του σαν µια σταθερή περιουσία του, αλλά µόνο µε µια διαρκή άσκηση, µπορεί να την αποκτά και να την διατηρεί. Επειδή µια τέτοια άσκηση λίγο καλλιεργήθηκε µέσα στη δυτική παράδοση, και επειδή δεν έχουν διαµορφωθεί εδώ ιδιαίτερες µέθοδοι σωστής άσκησης, αποκτούν και για τον ευρωπαίο οι µορφές άσκησης, που αναπτύχθηκαν στην Ιαπωνία και προπαντός στον Βουδισµό, συστηµατικό-ανθρωπολογικό ενδιαφέρον διότι εκεί, σε µια µακριά παράδοση, προέκυψε η αντίληψη ότι οι ασκήσεις δεν εξυπηρετούν την απόκτηση κάθε φορά µιας επιµέρους ικανότητας, αλλά επιδιώκουν την εσωτερική µεταβολή του ανθρώπου, την υπέρβαση του κατακερµατισµένου Εγώ της καθηµερινότητας και την αναγωγή του σε µια αυθεντική και αληθινή ζωή. Αυτό θα πρέπει εδώ, µε το παράδειγµα της τοξοβολίας και άλλων συγγενών τεχνών, να αναλυθεί συστηµατικά και γόνιµα για τη Φιλοσοφική και Παιδαγωγική Ανθρωπολογία. Εάν συσχετίσουµε την έννοια της αληθινής ζωής του ανθρώπου µε την έννοια της εσωτερικής ελευθερίας, τότε η άσκηση είναι ο δρόµος - και µάλιστα ο µοναδικός µε τον οποίο ο άνθρωπος εξασφαλίζει, ύστερα από προσωπική προσπάθεια, την εσωτερική ελευθερία.

11 11 Με την έννοια αυτή εδώ πρόκειται αρχικά για το φιλοσοφικό-ανθρωπολογικό ερώτηµα, δηλ. για τη βασική εξήγηση της λειτουργίας της άσκησης σε συνάρτηση µε την ανθρώπινη ζωή, καθώς και για τις σοβαρές ηθικές συνέπειες, οι οποίες ανακύπτουν από µια τέτοια αντίληψη περί ασκήσεων. Κατά πόσο, χάρη ο' αυτή την έρευνα, θα αποκτηθούν γνώσεις που θα µπορούσαν ν«επιδράσουν στην ιδιαίτερη προβληµατική της ιδακτικής, είναι ένα ερώτηµα που δεν καλύπτεται από τον κύκλο των παρακάτω σκέψεων. Θα πρέπει ωστόσο να προσφερθούν ως κατακλείδα τουλάχιστο µερικές γενικές αναφορές. [21/22]

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Otto Friedrich Bollnow ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Εισαγωγή - Μετάφραση ΙΩΑΝΝΗ Ε. ΘΕΟ ΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΚ ΟΣΕ1Σ «Ω ΩΝΗ» ΑΘΗΝΑ - ΓΙΑΝΝΙΝΑ 1993 Επιµέλεια έκδοσης: Γιάννης Τζαβάρας Τίτλος πρωτοτύπου: Vom Geist des Übens

Διαβάστε περισσότερα

12. Συστηµατικές τελικές παρατηρήσεις

12. Συστηµατικές τελικές παρατηρήσεις 12. Συστηµατικές τελικές παρατηρήσεις Τελειώνοντας αυτές τις σκέψεις µας φαίνεται καλό να επεξηγήσουµε συµπληρωµατικά µερικά ερωτήµατα και αµφιβολίες, που ίσως έχουν ήδη µε διάφορους τρόπους ανακινηθεί

Διαβάστε περισσότερα

3. Η επιδεκτικότητα του ανθρώπου για αγωγή

3. Η επιδεκτικότητα του ανθρώπου για αγωγή 39 Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* 3. Η επιδεκτικότητα του ανθρώπου για αγωγή 1. Η ανάγκη για την αγωγή... 39 2. Ο άνθρωπος ως πολιτιστικό ον... 40 3. Η αγωγή των ηλικιωµένων... 41 4. Η

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Ε. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Ιωάννης Ε. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ Ιωάννης Ε. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ Βιβλιοκριτική Βασίλη Δημόπουλου, Η Φιλοσοφία της Παιδείας Θεσσαλονίκη 2012 (Αδελφοί Κυριακίδη) Το παραπάνω βιβλίο έχει ήδη ενταχθεί στην επιστημονική βιβλιογραφία και έχει αποσπάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Η υποβάθµιση της άσκησης µέσα στη σύγχρονη Παιδαγωγική

Ι. Η υποβάθµιση της άσκησης µέσα στη σύγχρονη Παιδαγωγική 12 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * Ι. Η υποβάθµιση της άσκησης µέσα στη σύγχρονη Παιδαγωγική [π. 22-30] 1. Η άσκηση στο σχολείο και στη ζωή Το πρόβληµα της άσκησης έχει πολύ παραµεληθεί

Διαβάστε περισσότερα

IV. Η ικανότητα [Können]

IV. Η ικανότητα [Können] 27 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * IV. Η ικανότητα [Können] [π. 54-53] Κάθε άσκηση, όπως τονίσαµε, σχετίζεται µε µια ικανότητα. Στοχεύει σε µια ικανότητα, και αντίστροφα κάθε ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

2. Ο ανθρωπολογικός τρόπος θεώρησης στην παιδαγωγική

2. Ο ανθρωπολογικός τρόπος θεώρησης στην παιδαγωγική 26 Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* 2. Ο ανθρωπολογικός τρόπος θεώρησης στην παιδαγωγική 1. Το ιστορικό υπόβαθρο της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας... 26 2. Η θεµελίωση της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας

Διαβάστε περισσότερα

7. Η υπέρβαση του υπαρξισµού

7. Η υπέρβαση του υπαρξισµού Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [69] 7. Η υπέρβαση του υπαρξισµού 1. Η αναγκαιότητα της υπέρβασης του υπαρξισµού... 69 2. Η εµπιστοσύνη στον κόσµο... 70 3. Ο ρόλος του λογικού... 72 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ / Θεολόγος Καθηγητής DEA

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της

Αυτή ακριβώς η μεταλλαγή είναι το θέμα του παρόντος βιβλίου. Προκειμένου να την προσδιορίσουμε μέσα σε όλο αυτό το ομιχλώδες τοπίο της Εισαγωγή Tο βιβλίο αυτό θα μπορούσε να τιτλοφορείται διαφορετικά. Αν θέλαμε να ακολουθήσουμε το ρεύμα των αλλαγών στο χώρο των διεθνών οργανισμών, ο τίτλος του θα ήταν «Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη».

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής

Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής Κώστας Ανδρουλιδάκης Καθηγητής ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γεννήθηκε το 1956 στο Ηράκλειο Κρήτης. Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978: πτυχίο Νομικής, 1982: άδεια άσκησης της δικηγορίας, από την οποία

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του

Ηέκδοση, για πρώτη φορά στα ελληνικά, του έργου του Περί του πολίτη Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Συγγραφέας : Hobbes Thomas Μεταφραστής : Βαβούρας Ηλίας ISBN: 9789604632732 Τιμή: 15,98 Σελίδες: 416 Διαστάσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΧΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ ΣΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΒΡΑΧΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Στο πλαίσιο της Πράξης «Ακαδημία Πλάτωνος - Η Πολιτεία και ο Πολίτης»,

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΤΟΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΤΗΣΙΑΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Για την κατανόηση του θέματος καθώς το διαβάζουμε θα πρέπει γνωρίζουμε ή να έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ

Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ A Τάξη Ενιαίου Λυκείου (Μάθηµα Επιλογής) ΑΘΗΝΑ 1999 Οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [85]

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [85] Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [85] 9. Ανθρωπολογική θεώρηση του χρόνου 1. Η εναρµόνιση µε το κύλισµα του χρόνου... 85 2. Οι διάφορες µορφές της πλήρωσης... 87 3. Η αντιµετώπιση του παρελθόντος...

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία

Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Ερωτήσεις Επανάληψης 1 Οι Θεολογικές Δηλώσεις στην Συστηματική Θεολογία Διάλεξη Τρίτη από την σειρά Δημιουργώντας μια Συστηματική Θεολογία Οδηγός Μελέτης Περιεχόμενα Περίγραμμα Ένα περίγραμμα του μαθήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

102 Φιλοσοφίας Πάτρας

102 Φιλοσοφίας Πάτρας 102 Φιλοσοφίας Πάτρας Το Τμήμα Φιλοσοφίας ιδρύθηκε με το Π.Δ. 206/1999 (Φ.Ε.Κ. 176/6-9-1999) και αποτελεί το πρώτο και μοναδικό αμιγώς φιλοσοφικό τμήμα στην Ελλάδα. Άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια

ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια 18 ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΓΝΩΣΗ; ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ; Το ερώτημα για το τι είναι η γνώση (τι εννοούμε όταν λέμε ότι κάποιος γνωρίζει κάτι ή ποια χαρακτηριστικά αποδίδουμε σε ένα πρόσωπο το οποίο λέμε

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει

Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν. Χαιρετισµός. κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου. Προέδρου του ΣΕΒ. στην Ηµερίδα που διοργανώνει Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Χαιρετισµός κ. Οδυσσέα Κυριακόπουλου Προέδρου του ΣΕΒ στην Ηµερίδα που διοργανώνει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο µε θέµα: «Οικονοµία Επιχειρηµατικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ )

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 22-10-2014) εδοµένου ότι από το τρέχον ακαδ. έτος το πρόγραµµα σπουδών του Τµήµατος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής

Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής Το Τμήμα προσφέρει πτυχίο «Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής» (με κατεύθυνση Φιλοσοφίας ή Παιδαγωγικής) με στόχο αφενός την κατάρτιση επιστημόνων στα αντικείμενα της Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό

Θέµατα της παρουσίασης. Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής. Τι είναι το αναλυτικό ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Βάσεις σχεδιασµού αναλυτικών προγραµµάτων φυσικής αγωγής ιγγελίδης Νικόλαος Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Θέµατα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ - ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * V. Η άσκηση. [π ] 1. ύο τύποι άσκησης

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * V. Η άσκηση. [π ] 1. ύο τύποι άσκησης 33 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * 1. ύο τύποι άσκησης V. Η άσκηση [π. 54-60] Αν λοιπόν η ζωή είναι µια ικανότητα [Können] και περιλαµβάνει τις πιο διαφορετικές επιτεύξεις, τότε από αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 201-2016 1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Φ.Π.Ψ. A. ιάρθρωση Προγράµµατος Μαθήµατα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόµενα) Μαθήµατα Παιδαγωγικής: 8 ( υποχρεωτικά + επιλεγόµενα)

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [62] 6. Η κρίσιµη κατάσταση και η νέα αρχή

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [62] 6. Η κρίσιµη κατάσταση και η νέα αρχή Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [62] 6. Η κρίσιµη κατάσταση και η νέα αρχή 1. Η κρίσιµη κατάσταση... 62 2. Η νέα αρχή... 64 3. Η κριτική του πολιτισµού (Die Kulturkritik)......... 65 4.

Διαβάστε περισσότερα

5. Οι ασταθείς µορφές της αγωγής (Die unstetigen Formen der Erziehung)*

5. Οι ασταθείς µορφές της αγωγής (Die unstetigen Formen der Erziehung)* Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* 5. Οι ασταθείς µορφές της αγωγής (Die unstetigen Formen der Erziehung)* 1. Η τεχνολογική και η οργανολογική αντίληψη... 52 2. Η υπαρξιακή φιλοσοφία (Die

Διαβάστε περισσότερα

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού

Σύµφωνα µε την Υ.Α /Γ2/ Εξισώσεις 2 ου Βαθµού. 3.2 Η Εξίσωση x = α. Κεφ.4 ο : Ανισώσεις 4.2 Ανισώσεις 2 ου Βαθµού Σύµφωνα µε την Υ.Α. 139606/Γ2/01-10-2013 Άλγεβρα Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΛ Ι. ιδακτέα ύλη Από το βιβλίο «Άλγεβρα και Στοιχεία Πιθανοτήτων Α Γενικού Λυκείου» (έκδοση 2013) Εισαγωγικό κεφάλαιο E.2. Σύνολα Κεφ.1

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ *

Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * 59 Otto Friedrich Bollnow, ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ * IX. Η εσωτερική ελευθερία 1. Η απώλεια του Εγώ µέσα στην τέλεια άσκηση [π. 94-106] Πρώτο και σπουδαιότερο θεωρούµε ότι κατά την άσκηση συµβαίνει µια ριζική

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης

Θέσεις - τριμηνιαία επιθεώρηση Αξίες και τιμές παραγωγής. Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» Γιώργος Σταμάτης Άξιες και τιμές παραγωγής: Η σχέση μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου» του Γιώργου Σταμάτη 1. Εισαγωγή Σκοπός μας δεν είναι να δείξουμε απλώς, ότι μεταξύ του 1ου και του 3ου τόμου του «Κεφαλαίου»

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική

Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση στην Υπαρξιακή προσέγγιση στην Ψυχοθεραπεία και την Συμβουλευτική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ Πρόλογος Είναι δυνατόν να υπάρχει μια επιστήμη του ανθρώπινου υποκειμένου; Το ερώτημα αυτό δεν είναι καινούριο. Οι ρίζες του είναι τόσο παλιές όσο και το πρόβλημα της σχέσης του πνεύματος με το σώμα, έγινε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΤΥΠΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΘΗΝΑ 2000 12 Η συγγραφική

Διαβάστε περισσότερα

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [105] 11. Η αγωγή προς αυτόνοµη κρίση

Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [105] 11. Η αγωγή προς αυτόνοµη κρίση Otto Friedrich Bollnow, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ* [105] 11. Η αγωγή προς αυτόνοµη κρίση 1. Η αγωγή ως προσαρµογή στην υπάρχουσα κοινωνία... 105 2. Η κριτική ικανότητα... 107 3. Η αγωγή προς την κριτική ικανότητα...

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο

Βιογραφικό. Διδακτικό έργο ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ Βιογραφικό Ο Χρήστος Ηρ. Αντωνίου γεννήθηκε στη Ζούζουλη Καστοριάς. 1977: Πτυχίο Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. 1982: Δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών Magister

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πώς είναι δυνατόν να είναι ισοδύναµες οι εξισώσεις που αναφέρονται στο ερώτηµα ii, αφού δεν έχουν το ίδιο πεδίο ορισµού 2 ;

Πώς είναι δυνατόν να είναι ισοδύναµες οι εξισώσεις που αναφέρονται στο ερώτηµα ii, αφού δεν έχουν το ίδιο πεδίο ορισµού 2 ; 1 Ισοδύναµες εξισώσεις και η έννοια του «κοντά» ρ. Παναγιώτης Λ. Θεοδωρόπουλος πρώην Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ03 e-mail@p-thedrpuls.gr Εισαγωγή Στην εργασία αυτή αναλύονται και αναπτύσσονται οι έννοιες που

Διαβάστε περισσότερα

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός»

Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» Το µοντέλο επιµόρφωσης των εκπαιδευτικών πρωτοβάθµιας εκπαίδευσης στο Πρόγραµµα «ΜΕΛΙΝΑ Εκπαίδευση και Πολιτισµός» εισήγηση του Μένη Θεοδωρίδη που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πανελληνίου Συνεδρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ

ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΟΜΕΝΩΝ Έβδομος (7ος) Κύκλος Επιμόρφωσης των ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 2013-2014 Συντάκτρια Άννα Κοκκινίδου Υπεύθυνη διαχείρισης του προγράμματος 1 Η συμμετοχή του εκπαιδευόμενου στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ «ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΟΑΕ» ρ. Βασίλειος Ε. Πανταζής

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com

Αν. Καθηγητής Λοΐζος Σοφός ΠΤΔΕ Πανεπιστήμιο Αιγαίου www.lsofos.com 1. Περιεχόμενα 2. Παιδαγωγική Επιστήμη (35 θέματα)... 4 1. Επιστημονικό αντικείμενο στο πεδίο των σπουδών Παιδαγωγικής Επιστήμης... 4 2. Σχέση Θεωρίας και Πράξης (6 προσεγγίσεις Duncker)... 4 3. Δυσχέρειες

Διαβάστε περισσότερα

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο)

1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) 1.5 ΑΘΕΪΑ (5 ο δίωρο) Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα Οι μαθητές/μαθήτριες να: - εξετάζουν το φαινόμενο της αθεΐας ως άρνηση/απόρριψη του Θεού, διακρίνουν την επίδραση της αθεΐας σε διαμόρφωση πεποιθήσε

Διαβάστε περισσότερα

«Αναμόρφωση Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του τμήματος ΤΕΠΑΕΣ του Πανεπιστημίου Αιγαίου»

«Αναμόρφωση Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του τμήματος ΤΕΠΑΕΣ του Πανεπιστημίου Αιγαίου» «Αναμόρφωση Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών του τμήματος ΤΕΠΑΕΣ του Πανεπιστημίου Αιγαίου» Η Πρακτική Άσκηση των φοιτητών / τριών στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2 ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ )

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2 ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ) ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΥ- ΝΕΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ (ΑΠΟΦΑΣΗ 2 ης ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 22-10-2014) εδοµένου ότι από το τρέχον ακαδ. έτος το πρόγραµµα σπουδών του Τµήµατος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη (1789-1909) ΑΘΗΝΑ 1999 1ο Μέρος (κεφάλαια

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΑΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1

Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 Το Αληθινό, το Όμορφο και η απόλυτη σχέση τους με την Νοημοσύνη και τη Δημιουργία Σελ.1 (ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΑ - ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ) Μια σύνοψη: Κατανοώντας ορισμένες λέξεις και έννοιες προκύπτει μια ανυπολόγιστη αξία διαμορφώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;

ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; Ημερομηνία 23/07/2015 Μέσο Συντάκτης Link diavasame.gr Ευμορφία Ζήση http://www.diavasame.gr/page.aspx?itemid=ppg1396_2146 ΠΩΣ ΘΑ ΚΑΝΩ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΝΑ ΑΓΑΠΗΣΕΙ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ; 23.07.2015 Συντάκτης: Ευμορφία

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 8 ακαδημαϊκά εξάμηνα = 4 έτη Φιλοσοφία 12 μαθήματα από τους εξής κλάδους: Φιλοσοφία της Επιστήμης Πολιτική Φιλοσοφία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Νεότερη

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ

Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Τίτλος Μαθήματος: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ Ενότητα 2η: Ιστορική αναδρομή στην γένεση της ερμηνευτικής Όνομα Καθηγητή: ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΕΡΗ Τμήμα: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 1. Σκοποί Ενότητας Σκοπός της ιστορικής επισκόπησης είναι να

Διαβάστε περισσότερα

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει.

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει. 2 Στο σημερινό περιβάλλον των έντονων αλλαγών, της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας, η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο αναγκαία σε παγκόσμιο επίπεδο, με κυρίαρχα στοιχεία το διαδίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση;

Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Εξαρτάται η συχνότητα από τη µάζα στην Απλή Αρµονική Ταλάντωση; Ξεκινώντας θα ήθελα να θυµίσω κάποια στοιχεία που σχετίζονται µε τον ορισµό της συχνότητας σε ένα περιοδικό φαινόµενο, άρα και στην ΑΑΤ.

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Η συστηματική οργάνωση αυτής της πνευματικής συνεργασίας, η οποία θα οδηγήσει στην εκπλήρωση του στόχου, αποτελεί έργο της ερμηνευτικής μεθόδου.

Η συστηματική οργάνωση αυτής της πνευματικής συνεργασίας, η οποία θα οδηγήσει στην εκπλήρωση του στόχου, αποτελεί έργο της ερμηνευτικής μεθόδου. 2 η Παράδοση Μέθοδοι της παιδαγωγικής επιστήμης 1\Ερμηνευτική, 2\Φαινομενολογική 1\Ερμηνευτική: η λέξη ερμηνευτική παράγεται από το ρήμα «ερμηνεύω» και αναφέρεται στην ικανότητα να διευκρινίζουμε το δύσκολο

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ".

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΣΑΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Π.Τ.Δ.Ε ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ". Σίμος Αναγνωστάκης, Ε.Ε.Δι.Π., sanagn@edc.uoc.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Το Γερμανικό Εκπαιδευτικό σύστημα με έμφαση στον τρόπο πρόσβασης σε AEI. PD Dr. Ελενα Σταμούλη Τμήμα Παιδαγωγικής Πανεπιστήμιο Regensburg/Γερμανίας

Το Γερμανικό Εκπαιδευτικό σύστημα με έμφαση στον τρόπο πρόσβασης σε AEI. PD Dr. Ελενα Σταμούλη Τμήμα Παιδαγωγικής Πανεπιστήμιο Regensburg/Γερμανίας Το Γερμανικό Εκπαιδευτικό σύστημα με έμφαση στον τρόπο πρόσβασης σε AEI PD Dr. Ελενα Σταμούλη Τμήμα Παιδαγωγικής Πανεπιστήμιο Regensburg/Γερμανίας Περιεχόμενα (1) Δομή της Γερμανικής Εκπαίδευσης (2)

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικοί και η υπόθεση της ειρήνης

Εκπαιδευτικοί και η υπόθεση της ειρήνης Γιώργος Τσιάκαλος "Εκπαίδευση για την ειρήνη" 1 Από το βιβλίο «Η υπόσχεση της Παιδαγωγικής» (ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ, Θεσσαλονίκη 2002, σελ. 273-279) Η "Εκπαίδευση για την ειρήνη" αποτελεί εδώ και χρόνια θέµα συµποσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη

Καρλ Πολάνυι. Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι Επιμέλεια Παρουσίασης: Άννα Κουμανταράκη Καρλ Πολάνυι (1886-1964) Καρλ Πολάνυι Ούγγρος διανοητής νομάδας εβραϊκής καταγωγής με έντονη πνευματική και πολιτική δράση, θεμελιωτής του κλάδου της

Διαβάστε περισσότερα

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία

1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου. Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία 1ος Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου Η φιλοσοφία ως τρόπος ζωής Αρχαία ελληνική φιλοσοφία προκριματική φάση 18 Φεβρουαρίου 2012 υπό την Αιγίδα του ΥΠΔΒΜΘ Διοργάνωση Τμήμα Φιλοσοφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Το καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία

Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία Ηµερίδα στη Θεσσαλονίκη: πολυαισθητηριακή αναπηρία ΠΟΛΥΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑΚH ΑΝΑΠΗΡΙA: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ 6-7 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Θεµατολογία σεµιναρίου Τα άτοµα που παρουσιάζουν πολυαισθητηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και

αντισταθµίζονται µε τα πλεονεκτήµατα του άλλου, τρόπου βαθµολόγησης των γραπτών και της ερµηνείας των σχετικών αποτελεσµάτων, και 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όλα τα είδη ερωτήσεων που αναφέρονται στο «Γενικό Οδηγό για την Αξιολόγηση των µαθητών στην Α Λυκείου» µπορούν να χρησιµοποιηθούν στα Μαθηµατικά, τόσο στην προφορική διδασκαλία/εξέταση, όσο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011)

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΠΨ (ισχύει για τους εισαχθέντες φοιτητές από το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011) A. Διάρθρωση Προγράμματος Μαθματα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόμενα) Μαθματα Παιδαγωγικς: 8 ( υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) 2010 ΚΕΙΜΕΝΟ Με τον όρο αυτομόρφωση περιγράφουμε μία σύνθετη εκπαιδευτική διαδικασία της οποίας θεμελιώδης κινητήρια δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία

2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία 2 ο Σεμινάριο ΕΓΚΥΡΗ ΠΡΑΞΗ & ΣΥΝΟΧΗ ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Δίκτυο σχολείων για τη μη-βία Α Μέρος: ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ Τα επίπεδα συνείδησης Ύπνος Μισοξύπνιο Αφύπνιση Ελάχιστη εργασία των εξωτερικών αισθήσεων Με εικόνες

Διαβάστε περισσότερα