ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ (άρθρο 166 ΑΚ)

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ (άρθρο 166 ΑΚ)"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟ ΠΡΟΣΥΜΦΩΝΟ (άρθρο 166 ΑΚ) Εισηγητής: Τσεντεμεΐδης Συμεών Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Καθηγήτρια Δ. Κλαβανίδου Θεσσαλονίκη, Δεκέμβριος 2013

2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Εισαγωγή... 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : Έννοια, νομική φύση και είδη του προσυμφώνου Έννοια και σκοπός του προσυμφώνου Νομική φύση του προσυμφώνου Είδη προσυμφώνου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Συσχέτιση με παρόμοια (προ)συμβατικά μορφώματα και θεσμούς Το στάδιο των διαπραγματεύσεων Μνημόνιο συνεργασίας Επιστολή προθέσεων Σύμβαση πλαίσιο Σύμφωνο Προαιρέσεως Ι. Έννοια και σκοπός ΙΙ. Περιεχόμενο και τύπος ΙΙΙ. Σύναψη κύριας συμβάσεως

3 ΙV. Σύγκριση με προσύμφωνο Σύμφωνο Προτιμήσεως Προσύμφωνο και υποσχετική σύμβαση (αιτία εκποιητικής) Προσύμφωνο και ενοχική σύμβαση Προσύμφωνο και δικαιοπραξία υπό αίρεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : Περιεχόμενο και τύπος προσυμφώνου Περιεχόμενο Ενίσχυση θέσης δικαιούχου εκ προσυμφώνου Τύπος προσυμφώνου Τροποποίηση και κατάργηση προσυμφώνου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο : Η προθεσμία για τη σύναψη οριστικής συμβάσεως και η σημασία της Ο καθορισμός προθεσμίας στο προσύμφωνο γενικά Παραγραφή της εκ προσυμφώνου αξιώσεως Η διαλυτική προθεσμία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο : Αποτελέσματα και συνέπειες του προσυμφώνου Έννομες συνέπειες έγκυρου προσυμφώνου

4 Ι. Κύριες και παρεπόμενες υποχρεώσεις των μερών ΙΙ. Η μεταβίβαση της νομής ή κατοχής ΙΙΙ. Σύναψη οριστικής συμβάσεως με αυτοσύμβαση Συνέπειες άκυρου προσυμφώνου Ι. Γενικά ΙΙ. Το προσύμφωνο για απαγορευμένη σύμβαση, ειδικότερα ΙΙΙ. Το προσύμφωνο για αισχροκερδή σύμβαση, ειδικότερα ΙV. Το εικονικό προσύμφωνο, ειδικότερα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο : Ανώμαλη εξέλιξη ενοχής που πηγάζει από προσύμφωνο Αδυναμία παροχής Υπερημερία οφειλέτη Πλημμελής εκπλήρωση παροχής Σχέση ειδικών διατάξεων οριστικής συμβάσεως & γενικών διατάξεων για την ανώμαλη εξέλιξη της παροχής Η περίπτωση του προσυμφώνου πωλήσεως, ειδικότερα Έκταση αποζημιώσεως Η δυνατότητα εφαρμογής των 939 επ. ΑΚ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ο : Καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως (άρθρο 949 ΚΠολΔ)

5 1. Γενικά Ι. Προϋποθέσεις και αποτελέσματα ΙΙ. Παραγραφή και αποδυνάμωση της αξιώσεως ΙΙΙ. Συμβατικός αποκλεισμός του άρθρου 949 ΚΠολΔ ΙV. Καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως & ο όρος της αυτοσυμβάσεως Η έλλειψη κυριότητας Πλαγιαστική άσκηση της αξιώσεως για καταδίκη σε δήλωση βουλήσεως ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο : Το εργολαβικό «προσύμφωνο» Γενικά Η νομική φύση της συμβάσεως Ο τύπος της συμβάσεως Γνήσια ή μη γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου; Η αμετάκλητη πληρεξουσιότητα προς τον εργολάβο για τη μεταβίβαση ποσοστών του οικοπέδου Επίλογος Συμπεράσματα Βιβλιογραφία

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο : Εισαγωγή Το προσύμφωνο είναι μια προκαταρκτική σύμβαση με την οποία προετοιμάζεται το έδαφος για την κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως. Πολύ συχνά μετά το τέλος των διαπραγματεύσεων, τα μέρη για διάφορους λόγους δεν μπορούν να προχωρήσουν στην οριστική σύμβαση, ενώ παράλληλα υπάρχει η επιθυμία να υπάρξει κάποιας μορφής δέσμευση ότι μελλοντικά η σύμβαση αυτή θα καταρτιστεί. Για αυτούς τους λόγους καταφεύγουν στις προκαταρκτικές συμβάσεις και ιδιαίτερα στο προσύμφωνο που είναι πολύ συχνό στην πράξη. Στην παρούσα μελέτη, αφού παρουσιαστούν συνοπτικά τα βασικά χαρακτηριστικά του προσυμφώνου, όπως π.χ. η έννοια, η νομική φύση και τα είδη του, θα επιχειρηθεί μια συσχέτιση του προσυμφώνου με παρόμοιους προσυμβατικούς και συμβατικούς θεσμούς. Μέσα από αυτή την σύγκριση γίνεται πιο εύκολα αντιληπτός ο ρόλος που επιτελεί το προσύμφωνο στον νομικό κόσμο και πώς αυτό συμβάλλει στην εξυπηρέτηση των αντισυμβαλλομένων. Στην συνέχεια παρουσιάζονται διάφορα ζητήματα που έχουν ανακύψει σχετικά με το περιεχόμενο και τον τύπο που πρέπει να τηρείται για να είναι ένα προσύμφωνο έγκυρο. Μεγάλη σημασία έχει και ο όρος που τα μέρη αποφασίζουν να συμπεριλάβουν, σχετικά με τον καθορισμό προθεσμίας για την σύναψη της οριστικής συμβάσεως. Ο Αστικός Κώδικας περιλαμβάνει μόνο μια διάταξη που αναφέρεται στο προσύμφωνο, την 166 ΑΚ. Σύμφωνα με την 166 ΑΚ «Η σύμβαση με την οποία τα μέρη ανέλαβαν την υποχρέωση να συνάψουν ορισμένη σύμβαση (προσύμφωνο) υπόκειται στον τύπο που ο νόμος ορίζει για τη σύμβαση που πρέπει να συναφθεί». Ο νομοθέτης έχει επιλέξει να ρυθμίζει ρητά μόνο το θέμα σχετικά με τον τύπο που πρέπει να ακολουθήσει το προσύμφωνο. Έτσι, είναι αναγκαίο να παρουσιαστούν αναλυτικά οι έννομες συνέπειες ενός έγκυρου προσυμφώνου καθώς και τι συμβαίνει στις περιπτώσεις που τελικά το προσύμφωνο για διάφορους λόγους είναι άκυρο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανώμαλη εξέλιξη της ενοχής που πηγάζει από το προσύμφωνο. Επειδή συνήθως μεταξύ του χρόνου συνάψεως του προσυμφώνου και του χρόνου καταρτίσεως της οριστικής συμβάσεως μεσολαβεί ένα μικρό ή μεγάλο χρονικό διάστημα είναι πολύ πιθανό τα δεδομένα να έχουν αλλάξει 6

7 και τα μέρη να μην μπορούν να προχωρήσουν στην οριστική σύμβαση. Σε μια τέτοια περίπτωση πρέπει να ερευνηθούν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των μερών που προέρχονται από το προσύμφωνο καθώς και με ποιον τρόπο αυτά προστατεύονται. Ο δικαιούχος, σε περίπτωση που ο υπόχρεος αρνείται αδικαιολόγητα να συμπράξει στην κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως, προστατεύεται με το άρθρο 949 ΚΠολΔ, σύμφωνα με το οποίο μπορεί να ζητήσει δικαστικώς την καταδίκη του υπόχρεου σε δήλωση βουλήσεως. Το τελευταίο μέρος της μελέτης αυτής ασχολείται με το πολύ συχνό στην πράξη «εργολαβικό - προσύμφωνο» καθώς και με τα ζητήματα που έχουν ανακύψει σχετικά με αυτό. 7

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο : Έννοια, νομική φύση και είδη του προσυμφώνου 1. Έννοια και σκοπός του προσυμφώνου Σύμφωνα με το άρθρο 166 ΑΚ, προσύμφωνο είναι η σύμβαση με την οποία τα μέρη ανέλαβαν την υποχρέωση να συνάψουν ορισμένη σύμβαση 1. Προσύμφωνο είναι, δηλαδή, η προπαρασκευαστική σύμβαση με την οποία αναλαμβάνεται η υποχρέωση από το ένα μέρος ή και από τα δύο, να συμπράξει ή να συμπράξουν αντίστοιχα στην κατάρτιση της κύριας ή οριστικής συμβάσεως, το περιεχόμενο της οποίας καθορίζεται στο προσύμφωνο. Παρά το γράμμα του άρθρου 166 ΑΚ, έχει γίνει δεκτό ότι το προσύμφωνο μπορεί να αφορά και στην ανάληψη υποχρέωσης για κατάρτιση μονομερούς δικαιοπραξίας 2. Στη λύση του προσυμφώνου οδηγούνται τα μέρη όταν δεν μπορούν αμέσως να προχωρήσουν στην κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως, επειδή δεν είναι ώριμη από λόγους πραγματικούς ή νομικούς 3. Με τη σύναψη του προσυμφώνου αποφεύγεται ο κίνδυνος ματαίωσης της υπογραφής της οριστικής συμβάσεως, καθώς χωρίς αυτό δεν υπάρχει κάποια δέσμευση των αντισυμβαλλομένων και κάποιο από τα μέρη μπορεί να αλλάξει γνώμη και να μην προχωρήσει τελικά στην υπογραφή της 4. Με το προσύμφωνο, λοιπόν, επιτυγχάνεται η νομική δέσμευση των μερών ότι η κύρια σύμβαση θα καταρτιστεί μελλοντικά όταν αυτή θα είναι εφικτή και θα έχουν ξεπεραστεί όλα τα εμπόδια, πραγματικά ή νομικά. 1 Ενδεικτικά: ΑΠ 152/2001 NOMOS, ΕφΑθ 2958/2002 ΕλλΔνη 2003/853 Κρητικός, Το Προσύμφωνον, 1997, σελ. 1 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ Ερμηνεία Σχόλια Νομολογία, 2005, άρθρο 166, αρ. 468 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, 2010, άρθρο 166, αρ. 1 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), Δίκαιο της Δικαιοπραξίας, 2008, σελ. 168 Παντελίδου, Το προσύμφωνο στη θεωρία και στην πράξη, 2012, σελ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 91 Βρέλλης, σε ΑΚ Γεωργιάδης Σταθόπουλος, 1978, άρθρο 166, αρ. 3 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 476 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 4 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 168 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 11 αντίθετος Παπαχρήστου, Γενικές Αρχές 2, 1987, άρθρο 166, σελ Π.χ. όταν ο αγοραστής δεν έχει όλο το ποσό του τιμήματος, όταν ο πωλητής δεν έχει συλλέξει τους τίτλους του ακινήτου που απαιτούνται κτλ. 4 Παπαντωνίου, Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου, 1983, σελ. 321 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 168 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 1. 8

9 2. Νομική φύση του προσυμφώνου Το προσύμφωνο είναι αυτοτελής και αυθύπαρκτη σύμβαση, με την οποία οι συμβαλλόμενοι συμφωνούν να καταρτίσουν στο μέλλον άλλη οριστική σύμβαση. Πρόκειται για ενοχική υποσχετική σύμβαση και δεν επιφέρει μεταβολή στα εμπράγματα δικαιώματα 5. Από το προσύμφωνο δημιουργείται τέλεια ενοχή, δεν αποτελεί τμήμα της οριστικής συμβάσεως 6 και αντικείμενο της οφειλόμενης παροχής αποτελεί η σύμπραξη του οφειλέτη στην κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως. Επομένως, το προσύμφωνο δεν εξομοιώνεται με την οριστική σύμβαση και κανείς από τους συμβαλλομένους δεν μπορεί να απαιτήσει ό,τι δικαιούται να αξιώσει βάσει της οριστικής συμβάσεως 7. Το δικαίωμα που παρέχει το προσύμφωνο στον έναν συμβαλλόμενο να απαιτήσει τη σύμπραξη του άλλου στην κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως είναι περιουσιακό, μεταβιβαστό, κληρονομητό και, εφόσον δεν συνδέεται στενά με τα πρόσωπα των αντισυμβαλλομένων, κατασχετό (1022 ΚΠολΔ). Τέλος, ο δανειστής του δικαιούχου από προσύμφωνο μπορεί να ζητήσει με πλαγιαστική αγωγή την καταδίκη του υπόχρεου σε δήλωση βούλησης 8. 5 ΑΠ 2356/2009 ΝοΒ 2011/922, ΑΠ 1500/2008 ΝοΒ 2009/848, ΑΠ 597/2007 ΝΟΜΟS, ΕφΠειρ 472/2011 ΕΠΙΣΚΕΜΠΔ 2012/156, ΕφΠατρ 536/2008 ΑΧΑΝΟΜ 2009/113, ΕφΠατρ 542/2007 ΑΧΑΝΟΜ 2008/27, ΠολΠρΘεσ 20525/2011 Αρμ 2011/1810, ΜονΠρΠατρ 465/2012 ΕΦΑΔ 2012/ Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 469 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ ΑΠ 121/2003 ΕλλΔνη 2003/967, ΑΠ 938/2000 ΧρΙΔ 2001/233 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 1 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 169 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 13 Γεωργιάδης, Γενικές Αρχές Αστικού Δίκαιου 4, 2012, σελ

10 3. Είδη προσυμφώνου Στις περιπτώσεις που με το προσύμφωνο δεσμεύονται και οι δύο συμβαλλόμενοι, αυτό χαρακτηρίζεται ως αμφιμερώς δεσμευτικό και διακρίνεται από το, λιγότερα συχνό στην πράξη, ετερομερώς μονομερώς δεσμευτικό προσύμφωνο, με το οποίο δεσμεύεται μόνο το ένα μέρος 9. Η διάκριση αυτή δεν σημαίνει ότι η οριστική σύμβαση που θα συναφθεί, θα είναι αμφοτεροβαρής ή ετεροβαρής αντίστοιχα. Στο αμφιμερώς δεσμευτικό προσύμφωνο η πρωτοβουλία για τη σύναψη οριστικής συμβάσεως ανήκει και στα δύο μέρη ενώ στο ετερομερώς μονομερώς δεσμευτικό προσύμφωνο η ανάληψη πρωτοβουλίας για τη σύναψη οριστικής συμβάσεως εξαρτάται μόνον από τον δικαιούχο 10. Επίσης το προσύμφωνο μπορεί να αναφέρεται σε κύρια σύμβαση που πρόκειται να συναφθεί μεταξύ των συμβαλλομένων ή, σπανιότερα, σε κύρια σύμβαση μεταξύ ενός από αυτούς και ενός τρίτου, οπότε θα έχει και το χαρακτήρα συμβάσεως υπέρ τρίτου 11. Στην τελευταία αυτή περίπτωση το προσύμφωνο γεννά υποχρέωση μόνο σε βάρος του εκ του προσυμφώνου υπόχρεου, όχι όμως και σε βάρος του τρίτου, αφού κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί από μια σύμβαση στην οποία δεν μετέχει. Πολύ συχνά στην πράξη συναντούμε προσύμφωνο υπέρ τρίτου στις εργολαβικές συμβάσεις για την ανέγερση πολυκατοικίας με το σύστημα της αντιπαροχής ΑΠ 72/2007 ΝΟΜΟS Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 468 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 1 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 456 Σπυριδάκης, Γενικές Αρχές, 2004, σελ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 11 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 70 επ.. 11 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 222 επ. Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 170 Σπυριδάκης, ΓενΑρχ 2, σελ. 192 Βρέλλης, σε ΑΚ Γεωργιάδη Σταθόπουλου, άρθρο 166, αρ. 2 Παπαντωνίου, ΓενΑρχ 3, σελ Εξετάζεται αναλυτικά παρακάτω στο κεφάλαιο 9 ο σελ

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : Συσχέτιση με παρόμοια (προ)συμβατικά μορφώματα και θεσμούς Με το προσύμφωνο τα μέρη δεσμεύονται για τη σύναψη μιας οριστικής συμβάσεως, της οποίας η σύναψη αναβάλλεται. Τα στοιχεία αυτά της δεσμευτικότητας και της προπαρασκευής καθιστούν αναγκαία τη σύγκριση του προσυμφώνου με θεσμούς και νομικά μορφώματα τα οποία βρίσκονται στις παρυφές της οριστικής συμβάσεως και την προετοιμάζουν. Σε αυτό το κεφάλαιο θα ακολουθήσει μια συσχέτιση του θεσμού του προσυμφώνου με κάποιους παρόμοιους και συγγενικούς νομικούς θεσμούς, ώστε να γίνει ακόμα πιο κατανοητή η λειτουργία που επιτελεί και τα αποτελέσματα που επιφέρει. 1. Το στάδιο των διαπραγματεύσεων Το στάδιο των διαπραγματεύσεων όπως και το προσύμφωνο προηγούνται χρονικά της κατάρτισης της κύριας συμβάσεως. Το στάδιο των διαπραγματεύσεων μπορεί να τερματιστεί είτε με την πλήρη διακοπή των διαπραγματεύσεων, είτε με τη σύναψη προσυμφώνου, είτε με την κατάρτιση κύριας συμβάσεως 13. Το προσύμφωνο μπορεί να αποτελεί κατά κάποιο τρόπο αποτύπωση ως ένα βαθμό του σταδίου των διαπραγματεύσεων 14, ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά μεταξύ τους. Στο στάδιο των διαπραγματεύσεων δεν θεμελιώνεται υποχρέωση για σύναψη της κύριας συμβάσεως. Αντίθετα, με το προσύμφωνο, τα μέρη δεσμεύονται νομικά να καταρτίσουν την κύρια σύμβαση μελλοντικά. Με τη σύναψη του προσύμφωνου τερματίζεται το στάδιο των διαπραγματεύσεων και δεν υφίσταται πλέον προσυμβατικό πταίσμα σύμφωνα με τα άρθρα ΑΚ αλλά η αθέτηση των υποχρεώσεων που πηγάζουν από το 13 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 142 Σπυριδάκης, «Οριστική σύμβαση προσύμφωνο μνημόνιο», ΕΦΑΔ 2009/ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ

12 προσύμφωνο θα κριθεί με βάση τις γενικές διατάξεις περί μη εκπλήρωσης της παροχής επί αμφοτεροβαρών συμβάσεων (άρθρα 380 επ. ΑΚ) 15. Επίσης έχει γίνει δεκτό από τη νομολογία ότι η κατάρτιση άκυρης (οριστικής) συμβάσεως ή άκυρου προσυμφώνου δεν τερματίζει τις διαπραγματεύσεις 16. Προσυμβατικό πταίσμα σύμφωνα με τα άρθρα ΑΚ μπορεί να υπάρξει, εφόσον συντρέχουν και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις 17, και στην περίπτωση που τα μέρη σκοπεύουν να καταρτίσουν σε πρώτο στάδιο προσύμφωνο. Επομένως, η καλή πίστη διέπει και το προσυμβατικό στάδιο ενός προσυμφώνου και η υπαίτια αντισυναλλακτική συμπεριφορά αποτελεί νόμιμο λόγο ευθύνης κατά τα άρθρα ΑΚ και όταν ματαιωθεί η σύναψη του προσυμφώνου 18. Η έλλειψη νομικής δεσμευτικότητας είναι το στοιχείο που διακρίνει το προσύμφωνο και με το σχέδιο για κατάρτιση της συμβάσεως 19, το οποίο αποτελεί συνήθως στη συνέχεια τη βάση για το προσύμφωνο ή την οριστική σύμβαση που θα συναφθεί. Το σχέδιο για την κατάρτιση της συμβάσεως αποδεικνύει ότι τα μέρη διέρχονται από το στάδιο των διαπραγματεύσεων με αποτέλεσμα, εφόσον συντρέχουν και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις των άρθρων ΑΚ 20, να μην αποκλείεται ευθύνη από τις διαπραγματεύσεις. 2. Μνημόνιο συνεργασίας Κατά το στάδιο των διαπραγματεύσεων, τα μέρη είναι πιθανό να αποτυπώσουν σε έγγραφο τους όρους της μελλοντικής συμβάσεως για τους οποίους 15 ΑΠ 261/1996 ΕλλΔνη 1996/1561, ΕφΠατρ 1046/2004 ΑΧΑΝΟΜ 2005/ ΑΠ 554/2011 ΧρΙΔ 2012/29, ΕφΑθ 5246/1998 ΕλλΔνη 1998/1353, ΠολΠρΑθ 4189/2006 ΕΔΙΚΠΟΛΥΚ 2007/ Η ευθύνη από διαπραγματεύσεις προϋποθέτει: (1) στάδιο διαπραγματεύσεων, (2) επιβλαβή (ζημιογόνο) συμπεριφορά αντίθετη με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη, (3) υπαιτιότητα, (4) ζημία και (5) αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ ζημιογόνου συμπεριφοράς και ζημίας (ΟλΑΠ 37/2005 ΕλλΔνη 2005/1040, ΑΠ 554/2011 ΧρΙΔ 2012/29). 18 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ Βλ. υποσημείωση 17 σελ

13 έχουν ήδη επιτύχει συμφωνία. Μνημόνιο συνεργασίας (memorandum of understanding) είναι το έγγραφο αυτό, στο οποίο αποτυπώνονται τα σημεία για τα οποία συμφώνησαν τα μέρη κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεών τους, χωρίς όμως η συμφωνία αυτή να είναι δεσμευτική για τα μέρη 21. Ενώ, λοιπόν, με το προσύμφωνο τα μέρη δεσμεύονται για την μελλοντική κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως και έχουν υποχρέωση να προβούν σε αυτή, στο μνημόνιο δεν υπάρχει ακόμα η συμφωνία για την κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως και έτσι δεν υπάρχει ούτε και ανάληψη της σχετικής υποχρεώσεως 22. Το μνημόνιο συνεργασίας εμφανίζεται συνήθως στο πλαίσιο πολύπλοκων συμβάσεων, η σύναψη των οποίων προϋποθέτει χρονοβόρες και πολυσύνθετες διαδικασίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πιθανό, παρά το γεγονός ότι καταρχήν υπάρχει μια σύγκλιση απόψεων μεταξύ των μερών, αυτά να μην επιθυμούν να δεσμευτούν προκαταβολικά μέχρι να πραγματοποιηθούν όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες και να μπορούν να προχωρήσουν στην κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως. Με το μνημόνιο συνεργασίας μπορούν τα μέρη να καθορίσουν περιληπτικά τους βασικούς όρους της μελλοντικής συνεργασίας τους, όπως αυτοί έχουν προκύψει από τις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν. Το μνημόνιο συνεργασίας απαντάται κυρίως στις ναυτικές συναλλαγές και ενώ σε αυτό αποτυπώνονται οι βουλήσεις των μερών, απουσιάζει πλήρως η πρόθεση της νομικής δέσμευσης 23. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, αφού δεν υπάρχει συμβατική δέσμευση, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας να μπορεί να προκύψει ευθύνη μόνο σύμφωνα με τις διατάξεις για την προσυμβατική ευθύνη (άρθρα ΑΚ) και εφόσον φυσικά συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις 24. Η δυσκολία διακρίσεως μνημονίου προσυμφώνου έγκειται στο ότι και τα δύο μπορεί να αναφέρονται σε σύμβαση που θα καταρτιστεί. Η διάκριση είναι ακόμα πιο δυσχερής στις περιπτώσεις που τα μέρη αν και χρησιμοποιούν τον όρο «μνημόνιο», συγχρόνως αναλαμβάνουν και υποχρέωση 25. Στο προσύμφωνο έχουν 21 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 144 Σπυριδάκης, ΕΦΑΔ 2009/ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 156 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ ΕφΑθ 1505/2007 ΕλλΔνη 2007/934 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ Βλ. υποσημείωση 17 σελ

14 συμφωνηθεί οι ουσιώδεις όροι της κύριας συμβάσεως και για αυτό δικαιολογείται και η δεσμευτικότητα, ενώ στο μνημόνιο συνεργασίας υπάρχουν και κάποια ζητήματα που μένουν ανοιχτά χωρίς να έχουν καταλήξει τα μέρη ακόμα σε συμφωνία ως προς αυτά. Αποτελεί, επομένως, αποτύπωση διαπραγματεύσεων, χωρίς αυτές να έχουν λήξει 26. Τέλος, κομμάτι της θεωρίας δέχεται ότι η διάκριση του προσυμφώνου από το μνημόνιο είναι δυσχερής και στηρίζεται κυρίως στην ύπαρξη ή ανυπαρξία προβλέψεως για το χρόνο καταρτίσεως της οριστικής συμβάσεως 27. Αν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη, πρόκειται για προσύμφωνο. Αν δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη, πρόκειται για μνημόνιο. Αυτή η άποψη δέχεται ότι απαραίτητο στοιχείο του προσυμφώνου αποτελεί ο καθορισμός χρόνου κατά τον οποίο θα καταρτιστεί η οριστική σύμβαση. Αυτή η άποψη, θεωρώ, πως δεν μπορεί να γίνει δεκτή, καθώς η πρόβλεψη χρόνου για την κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως μπορεί να λειτουργήσει μόνο ως ένδειξη και όχι όμως ως αμάχητο τεκμήριο υπέρ της ύπαρξης προσυμφώνου καθώς δεν αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για το κύρος του προσυμφώνου Επιστολή προθέσεων Η επιστολή προθέσεων (letter of intent) είναι το έγγραφο, το οποίο εμφανίζεται συνήθως στο στάδιο των διαπραγματεύσεων σύνθετων συμβάσεων με ιδιαίτερη οικονομική σημασία. Με αυτό υποδηλώνεται η πρόθεση για διαπραγμάτευση ορισμένης συμβάσεως και η ετοιμότητα για σύναψη υπό προϋποθέσεις της συμβάσεως, χωρίς όμως να υπάρχει πρόθεση νομικής δέσμευσης. Για αυτό το λόγο δεν έχει το χαρακτήρα προτάσεως προς κατάρτιση συμβάσεως Η νομολογία έκρινε ότι, παρά το γεγονός ότι τα μέρη χρησιμοποίησαν τον όρο «μνημόνιο συνεργασίας», πρόκειται στην πραγματικότητα για προσύμφωνο, ιδίως αν προκύπτει ότι υπάρχει ανάληψη υποχρέωσης για κατάρτιση συμβάσεως και έχουν προσδιοριστεί επαρκώς οι υποχρεώσεις των μερών (ΕφΑθ 1505/2007 ΕλλΔνη 2007/934). 26 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Σπυριδάκης, ΕΦΑΔ 2009/ Η σημασία της ύπαρξης προθεσμίας για τη σύναψη της συμβάσεως στο προσύμφωνο εξετάζεται αναλυτικά παρακάτω στο κεφάλαιο 5 ο σελ

15 Είναι σύνηθες το φαινόμενο να περιέχει η επιστολή αυτή τους όρους που έχουν ήδη συζητηθεί, καθώς και τα σημεία τα οποία παραμένουν ακόμα ανοιχτά υπό συζήτηση. Το στοιχείο της δεσμευτικότητας απουσιάζει και όταν η επιστολή προθέσεων είναι μονομερής, δηλαδή προέρχεται από το ένα μέρος μόνο, και όταν είναι αμφιμερής και δηλώνει αμοιβαία ανταλλαγή προθέσεων. Για προστασία του μέρους που συντάσσει την επιστολή προθέσεων συνιστάται, ιδίως στην μονομερή επιστολή προθέσεων, να αποκλείεται ρητά κάθε δέσμευση, ώστε ακόμα και αν κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί κατά την ερμηνεία η επιστολή ως πρόταση για τη σύναψη συμβάσεως, ο ρητός αυτός αποκλεισμός να συμβάλλει στην απαλλαγή του από κάθε δέσμευση (άρθρο 186 ΑΚ) 30. Με την επιστολή προθέσεων αποδεικνύεται πανηγυρικά η ύπαρξη του σταδίου διαπραγματεύσεων με αποτέλεσμα να μπορεί να θεμελιωθεί η ευθύνη από διαπραγματεύσεις, εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις των άρθρων ΑΚ Σύμβαση πλαίσιο Σύμβαση πλαίσιο (Rahmenvertrag) ή σύμβαση μανδύας (Mantelvertrag) είναι η σύμβαση με την οποία προσδιορίζεται το πλαίσιο και ο τρόπος σύναψης μελλοντικών επιμέρους συμβάσεων Αυτού του είδους η σύμβαση προσιδιάζει κυρίως σε περιπτώσεις που ανάμεσα στους συμβαλλομένους δημιουργείται ένας διαρκής ενοχικός δεσμός και καθορίζει ακριβώς το γενικό πλαίσιο της μεταξύ τους 29 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 155 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 29 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ Φίλιος, Γενικές Αρχές Αστικού Δικαίου, 2011, σελ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Βλ. υποσημείωση 17 σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 182 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 30 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 464 Φίλιος, ΓενΑρχ 4, σελ Διαφοροποιείται εν μέρει ο Κρητικός ο οποίος εξετάζει τη σύμβαση πλαίσιο και τις κανονιστικές συμβάσεις κατά τρόπο ενιαίο (Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 154). 33 Χαρακτηριστικά παραδείγματα συμβάσεως πλαισίου αποτελούν η σύμβαση δικαιοχρήσεως (franchising) και η σύμβαση πρακτορείας (factoring) οι οποίες δημιουργούν σχέσεις διαρκούς συνεργασίας μεταξύ των μερών και στην συνέχεια προς υλοποίηση της συμβάσεως πλαισίου ακολουθούν οι επιμέρους εκτελεστικές συμβάσεις. 15

16 μελλοντικής συνεργασίας. Περιλαμβάνονται σε αυτή οι αμοιβαίες υποχρεώσεις των μερών καθώς και οι όροι που θα ισχύουν στις μελλοντικές ειδικότερες εκτελεστικές συμβάσεις. Η σύμβαση πλαίσιο δεν δημιουργεί υποχρέωση των μερών να συνάψουν στο μέλλον τις εκτελεστικές συμβάσεις αλλά ο ρόλος της περιορίζεται στην προπαρασκευή και συμπλήρωση των ενδεχόμενων επιμέρους μελλοντικών εκτελεστικών συμβάσεων 34. Είναι προφανές ότι τα μέρη δεν μπορούν να προβλέψουν εξαρχής ποιες ή πόσες θα είναι οι επιμέρους μελλοντικές συμβάσεις, καθώς τόσο το περιεχόμενο τους όσο και ο αριθμός τους θα εξαρτηθεί ανάλογα με την πορεία της συνεργασίας των μερών. Πάντως, όσες συμβάσεις και αν συναφθούν θα ισχύουν αυτόματα οι όροι που είχαν περιληφθεί στην σύμβαση πλαίσιο, εφόσον φυσικά δεν ορίζεται κάτι διαφορετικό σε αυτές Σύμφωνο Προαιρέσεως Ι. Έννοια και σκοπός Το σύμφωνο προαιρέσεως αποτελεί μια ιδιόμορφη προπαρασκευαστική σύμβαση, με την οποία παρέχεται στον έναν από τους συμβαλλομένους η εξουσία (διαπλαστικό δικαίωμα) να επιφέρει την κατάρτιση της κύριας συμβάσεως με μόνη τη δήλωσή του Η εξουσία αυτή καλείται δικαίωμα προαιρέσεως (option). 34 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 182 Φίλιος, ΓενΑρχ 4, σελ Διαφοροποιείται εν μέρει η Παντελίδου η οποία, συγκριτικά με το προσύμφωνο, θεωρεί πως με την σύμβαση πλαίσιο τονίζεται η σχέση γενικού ειδικού και μάλιστα ειδικών και όχι προπαρασκευής οριστικότητας καθώς και ότι στην σύμβαση πλαίσιο δεν λείπει εντελώς μια χαλαρή δεσμευτικότητα (Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 30). 35 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 183 Φίλιος, ΓενΑρχ 4, σελ ΕφΑθ 1010/1976 ΝοΒ 1976/738, ΕφΑθ 11154/1995 ΕΔΙΚΠΟΛΥΚ 1997/255 Γεωργιάδης, Σύμφωνον Προαιρέσεως και Δικαίωμα Προαιρέσεως, 1970, σελ. 1 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 169 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 491 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 9 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 459 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 176 Σπυριδάκης, ΓενΑρχ 2, σελ. 193 Βρέλλης, σε ΑΚ Γεωργιάδη Σταθόπουλο, άρθρο 166, αρ. 18 Παπαντωνίου, ΓενΑρχ 3, σελ. 324 Φίλιος, ΓενΑρχ 4, σελ. 448 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ

17 Περιεχόμενο του δικαιώματος προαιρέσεως μπορεί να είναι και η παράταση μιας ήδη υφιστάμενης συμβάσεως 38. Το σύμφωνο προαιρέσεως είναι ενοχική σύμβαση, η οποία μπορεί να παρέχει δικαίωμα για σύναψη ενοχικής ή και εμπράγματης συμβάσεως. Ειδική περίπτωση δικαιώματος προαιρέσεως και αντίστοιχα συμφώνου προαιρέσεως είναι το δικαίωμα εξωνήσεως που ρυθμίζεται στο Αστικό Κώδικα με τα άρθρα 565 επ. ΑΚ, στο πλαίσιο της συμβάσεως πωλήσεως. Με το σύμφωνο προαιρέσεως εξυπηρετούνται τα συμφέροντα του συμβαλλομένου ο οποίος ενδιαφέρεται από την μία για τη σύναψη της οριστικής συμβάσεως, αλλά δεν επιθυμεί από την άλλη να δεσμευτεί άμεσα και προτιμά να έχει κάποιο χρόνο στη διάθεση του προκειμένου να πάρει την τελική του απόφαση. Επομένως, στην περίπτωση αυτή, η κατάρτιση της οριστικής συμβάσεως εναπόκειται στην πρωτοβουλία του ενός μέρους και πραγματοποιείται με την άσκηση και μόνο από πλευράς του τού δικαιώματος προαιρέσεως με μονομερή δήλωσή του. Το άλλο μέρος δεσμεύεται εκ των προτέρων από τη σύναψη του συμφώνου προαιρέσεως, χωρίς να δημιουργείται, όπως στο προσύμφωνο, αξίωση για σύμπραξη του άλλου μέρους στη σύναψη της κύριας συμβάσεως. Ο υπόχρεος, λοιπόν, δεσμεύεται να επιτρέψει τη μελλοντική επέμβαση στη νομική του σφαίρα με τη σύναψη της κύριας συμβάσεως, όπως επίσης να μη ματαιώσει την επίτευξη του επιδιωκόμενου με το σύμφωνο προαιρέσεως σκοπού 39. ΙΙ. Περιεχόμενο και τύπος Το σύμφωνο προαιρέσεως συνδέεται στενά με την κύρια σύμβαση, στην οποία αποβλέπουν τα μέρη. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να πρέπει στο σύμφωνο προαιρέσεως να καθορίζεται επακριβώς το περιεχόμενο της κύριας συμβάσεως, καθώς αυτή θα τεθεί σε ισχύ απλά με την μονομερή δήλωση του ενός 37 Είχε διατυπωθεί και η άποψη ότι το προσύμφωνο και το σύμφωνο προαιρέσεως είναι έννοιες ταυτόσημες και ότι το σύμφωνο προαιρέσεως υπάγεται στην έννοια του προσυμφώνου Μπόσδας, «Νομική φύση προσυμφώνου», Αρμ. 1954/ ΑΠ 425/2002 ΔΕΕ 2003/1355, ΕφΠατρ 528/2009 ΑΧΑΝΟΜ 2010/517, ΕφΑθ 1223/2001 Αρμ. 2002/ Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ

18 συμβαλλομένου, χωρίς άλλη διαπραγμάτευση. Διαφορετικά, αν δηλαδή το περιεχόμενο της κύριας συμβάσεως δεν ήταν εξαρχής ορισμένο ή τουλάχιστον οριστό, θα υπήρχε ο κίνδυνος να γίνεται ο ένας συμβαλλόμενος έρμαιο της αυθαιρεσίας του δικαιούχου, αφού ο τελευταίος θα μπορούσε να δημιουργεί δικαιώματα κατά βούληση 40. Πέρα από το περιεχόμενο της κύριας συμβάσεως, στο σύμφωνο προαιρέσεως περιέχεται θεμελίωση του διαπλαστικού δικαιώματος προαιρέσεως, με το οποίο ο δικαιούχος μπορεί μελλοντικά με μόνη τη δήλωση του να θέσει σε ισχύ την κύρια σύμβαση 41. Το δικαίωμα αυτό είναι περιουσιακό, κατά κανόνα κληρονομητό, μεταβιβαστό και κατασχετό, εκτός και αν η κύρια σύμβαση συνδέεται στενά με το πρόσωπο του δικαιούχου 42. Ασκείται με μονομερή δήλωση βουλήσεως απευθυνόμενη προς τον δεσμευόμενο από το σύμφωνο προαιρέσεως. Τύπος απαιτείται μόνο όταν η κύρια σύμβαση υπόκειται σε τύπο 43. Επίσης, αν η κύρια σύμβαση υπόκειται σε μεταγραφή, τότε και η μονομερής δήλωση του δικαιούχου περί ασκήσεως του δικαιώματος προαιρέσεως πρέπει να μεταγραφεί. Τέλος, το σύμφωνο προαιρέσεως περιέχει όρους σχετικά με τον τρόπο και χρόνο κατάρτισης της κύριας συμβάσεως, όπως π.χ. θέση προθεσμίας μέσα στην οποία μπορεί να ασκηθεί το δικαίωμα προαιρέσεως. Για το κύρος του συμφώνου προαιρέσεως πρέπει να συντρέχουν όλες οι γενικές προϋποθέσεις του κύρους κάθε δικαιοπραξίας 44. Ως προς την προϋπόθεση του τύπου, δεν απαιτείται η τήρησή του, σύμφωνα με την αρχή του ατύπου των δικαιοπραξιών (158 ΑΚ). Σε περίπτωση όμως που η κύρια σύμβαση είναι τυπική, τότε θα πρέπει και το σύμφωνο προαιρέσεως να περιβληθεί τον τύπο της κύριας 40 Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ. 107 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 178 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ. 221 επ. Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 178 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 461 αντίθ. Μαντζούφας, Ενοχικό δίκαιο 3, 1982, σελ. 328, σημ. 179, σύμφωνα με τον οποίο η δήλωση του δικαιούχου με την οποία καταρτίζεται η τελική σύμβαση δεν υπόκειται σε τύπο. 44 Π.χ. δικαιοπρακτική ικανότητα των μερών, σύννομο περιεχόμενο, έλλειψη ελαττωμάτων βουλήσεως (πλάνη, απάτη, απειλή) κ.α. 18

19 συμβάσεως και ενδεχομένως να μεταγραφεί 45. Επομένως, γίνεται δεκτό ότι το άρθρο 166 ΑΚ εφαρμόζεται και στο σύμφωνο προαιρέσεως 46. Αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι το σύμφωνο προαιρέσεως είναι πιο ισχυρό από το προσύμφωνο καθώς με αυτό δεν γεννάται απλά αξίωση προς κατάρτιση της κύριας συμβάσεως αλλά παρέχεται η δυνατότητα μονομερούς κατάρτισής της. Επομένως, αφού ο τύπος της κύριας συμβάσεως είναι αναγκαίος για το προσύμφωνό της, το ίδιο θα πρέπει να ισχύει και στην περίπτωση του συμφώνου προαιρέσεως. Διαφορετικά θα υπήρχε ο κίνδυνος να ματαιωθούν οι σκοποί που επιδιώκει ο νόμος με την επιβολή του τύπου 47. ΙΙΙ. Σύναψη κύριας συμβάσεως Η κύρια σύμβαση συνάπτεται με την περιέλευση της δηλώσεως περί ασκήσεως του δικαιώματος προαιρέσεως στον δεσμευόμενο 48. Σε αυτό το σημείο υπάρχει διαφορά συγκριτικά με τον μηχανισμό συνάψεως της κύριας συμβάσεως που προβλέπεται στα άρθρα 185 επ. ΑΚ. Η διαφορά όμως αυτή είναι τεχνική και όχι ουσιαστική 49. Η κύρια σύμβαση διαθέτει σύνθεση νομοτυπικών μορφών, αποτελούμενη τόσο από το σύμφωνο προαιρέσεως, στο οποίο εμπεριέχεται η βούληση των μερών, όσο και από τη μονομερή απευθυντέα δικαιοπραξία του δικαιούχου, με την οποία ασκείται το δικαίωμα προαιρέσεως. Τέλος, απαιτείται δικαιοπρακτική ικανότητα του δικαιούχου και κατά το χρόνο ασκήσεως του δικαιώματος προαιρέσεως, ενώ ο δεσμευόμενος αρκεί να ήταν ικανός κατά το χρόνο συνάψεως του συμφώνου προαιρέσεως. 45 Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ. 141 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 179 Παπαντωνίου, ΓενΑρχ 3, σελ Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ. 142 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 462 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 491 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ

20 ΙV. Σύγκριση με προσύμφωνο Τόσο το προσύμφωνο όσο και το σύμφωνο προαιρέσεως αποτελούν προπαρασκευαστικές συμβάσεις και περιλαμβάνουν δέσμευση των μερών για την μελλοντική κατάρτιση της κύριας συμβάσεως 50. Αν και έχουν τον ίδιο σκοπό, επιφέρουν αυτό το αποτέλεσμα με διαφορετικό τρόπο. Από την μια πλευρά το προσύμφωνο δημιουργεί ενοχική υποχρέωση για κατάρτιση της κύριας συμβάσεως και συνεπώς ενοχική αξίωση για σύμπραξη του υπόχρεου, ενώ από την άλλη πλευρά το σύμφωνο προαιρέσεως παρέχει το διαπλαστικό δικαίωμα στον δικαιούχο να επιφέρει με μονομερή δήλωση τη σύναψη της κύριας συμβάσεως, στο οποίο δικαίωμα δεν αντιστοιχεί κάποια υποχρέωση του υπόχρεου αλλά η δέσμευσή του να σεβαστεί την επέμβαση του δικαιούχου στην έννομη σφαίρα του 51. Επομένως, σε περίπτωση που υπάρχει προσύμφωνο, η κύρια σύμβαση συνάπτεται με την σύμπραξη των συμβαλλομένων, που επιτυγχάνεται είτε εκούσια είτε με την διαδικασία της καταδίκης σε δήλωση βουλήσεως (949 ΚΠολΔ). Αντίθετα, σε περίπτωση που υπάρχει σύμφωνο προαιρέσεως, η διαδικασία είναι απλούστερη και ταχύτερη, αφού αρκεί η μονομερής δήλωση του δικαιούχου. Σύμφωνα με τα παραπάνω, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι, συγκρίνοντας τις δύο αυτές προπαρασκευαστικές συμβάσεις, το σύμφωνο προαιρέσεως είναι ισχυρότερο, αφού με αυτό δεν γεννάται απλώς αξίωση προς κατάρτιση της συμβάσεως αλλά παρέχεται η δυνατότητα μονομερούς τελειώσεώς της Γεωργιάδης, Σύμφωνο Προαιρέσεως, σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 180 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 180 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 31 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 462 Σπυριδάκης, ΓενΑρχ 2, σελ. 193 Παπαντωνίου, ΓενΑρχ 3, σελ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ

21 6. Σύμφωνο Προτιμήσεως Σύμφωνο προτιμήσεως είναι, σύμφωνα με την κρατούσα στη θεωρία άποψη, η σύμβαση (ιδιόρρυθμη, μη ρυθμισμένη) ή ρήτρα σε άλλη σύμβαση, με την οποία ο υπόχρεος δεσμεύεται, αν θελήσει μελλοντικά να συνάψει ορισμένη σύμβαση, να προτιμήσει τον δικαιούχο, εφόσον δεν υπάρχει ευνοϊκότερη προσφορά από κάποιον τρίτο 53. Από το σύμφωνο προτιμήσεως προκύπτει αξίωση για παράλειψη συνάψεως ορισμένης συμβάσεως με τρίτο πρόσωπο και με δυσμενέστερους ή ίσους όρους. Δεν παρέχεται με αυτό διαπλαστικό δικαίωμα, όπως συμβαίνει στο σύμφωνο προαιρέσεως, ούτε αξίωση προς σύναψη ορισμένης συμβάσεως, όπως συμβαίνει στο προσύμφωνο. Επομένως, το σύμφωνο προτιμήσεως τείνει όχι τόσο στην εξασφάλιση της συνάψεως ορισμένης συμβάσεως μεταξύ των μερών, όσο στην παράλειψη συνάψεως της ίδιας συμβάσεως μεταξύ του υπόχρεου και κάποιου τρίτου, ενόσω ο δικαιούχος προτίθεται να συμβληθεί με τους ίδιους όρους 54. Ο υπόχρεος από το σύμφωνο προτιμήσεως δεν δεσμεύεται από αυτό να καταρτίσει την σύμβαση με τον δικαιούχο, αλλά είναι ελεύθερος να συμβληθεί και με κάποιον τρίτο. Όμως στην περίπτωση που αποφασίσει να προχωρήσει στην κατάρτιση συμβάσεως με κάποιον τρίτο, αγνοώντας τον δικαιούχο από το σύμφωνο προτιμήσεως, με τους ίδιους ή δυσμενέστερους όρους σε σχέση με αυτούς που προσφέρει ο δικαιούχος, τότε το κύρος της συμβάσεως με τον τρίτο δεν θίγεται, αλλά γεννάται υπέρ του δικαιούχου αξίωση αποζημιώσεως έναντι του υπόχρεου (άρθρο 53 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 181 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 32 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 463 Σπυριδάκης, ΓενΑρχ 2, σελ. 194 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 495 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 10. Βλ. και Φίλιος, ΓενΑρχ 4, σελ. 449 ο οποίος την αποκαλεί σύμβαση προήγησης και διακρίνει δύο μορφές: προήγηση στην προσφορά (στην οποία ο υπόχρεος οφείλει προτού επιχειρήσει ορισμένη δικαιοπραξία να προτείνει την κατάρτισή της πρώτα στον δικαιούχο) και προήγηση στις διαπραγματεύσεις (στην οποία ο υπόχρεος οφείλει πριν καταρτίσει ορισμένη δικαιοπραξία να διαπραγματευτεί πρώτα την κατάρτισή της με τον δικαιούχο). Βλ. και Κορνηλάκης, Ειδικό Ενοχικό Δίκαιο, τόμος Ι, 2002, σελ. 371, ο οποίος θεωρεί ότι, αν συμπεριληφθεί σύμφωνο προτιμήσεως στην σύμβαση πώλησης, τότε θα πρόκειται για πώληση με διπλή αίρεση, στην οποία ο υπόχρεος θα πουλήσει προς τρίτο και ο δικαιούχος θα ασκήσει το δικαίωμα προτίμησής του. 54 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 181 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ

22 335 επ. ΑΚ) 55. Ευθύνη του τρίτου υπάρχει, σύμφωνα με το άρθρο 919 ΑΚ, μόνο στην περίπτωση που ενήργησε γνωρίζοντας την ύπαρξη του συμφώνου προτιμήσεως με σκοπό να βλάψει τον δικαιούχο. Το σύμφωνο προτιμήσεως δεν υπόκειται στον τύπο της κύριας συμβάσεως και ο υπόχρεος δεν δεσμεύεται ως προς τους όρους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του προσυμφώνου, αλλά είναι ελεύθερος να προτείνει όποιους όρους θέλει 56. Μεταξύ των όρων του συμφώνου προτιμήσεως περιλαμβάνεται συνήθως και η υποχρέωση ειδοποίησης του δικαιούχου προτιμήσεως ότι πρόκειται να καταρτιστεί η σύμβαση 57. εκποιητικής) 7. Προσύμφωνο και υποσχετική σύμβαση (αιτία Σε αυτό το σημείο θα επιχειρηθεί μια σύντομη ανάπτυξη του ζητήματος που έχει προκύψει σχετικά με την δυνατότητα υπάρξεως προσυμφώνου εκποιητικής δικαιοπραξίας καθώς η θεωρία έχει διχαστεί και έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις αναφορικά με το κατά πόσο είναι επιτρεπτή η σύναψη προσυμφώνου για εκποιητική σύμβαση. Σύμφωνα με την στενή αντίληψη, η αναγνώριση προσυμφώνου και για εκποιητική δικαιοπραξία ενέχει τον κίνδυνο να θεωρείται ως προσύμφωνο κάθε υποσχετική δικαιοπραξία σε σχέση με την εκποιητική που καταρτίζεται προς εκπλήρωσή της. Επομένως, θα πρέπει να αποκλεισθεί η δυνατότητα συνάψεως προσυμφώνου και για εκποιητική δικαιοπραξία, καθώς η αιτία της εκποιητικής θα πρέπει να αναζητηθεί όχι στο προσύμφωνό της αλλά στην εκπλήρωση της υποχρεώσεως από μια άλλη κύρια υποσχετική δικαιοπραξία Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 182 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ. 32 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 463 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 495 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 495 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 463 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 495 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 92 επ. Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ

23 Αντίθετα, σύμφωνα με την ευρεία αντίληψη, το έδαφος εφαρμογής του προσυμφώνου δεν περιορίζεται μόνο στη σκοπούμενη οριστική (υποσχετική ενοχική) σύμβαση, αλλά διευρύνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να περιλαμβάνονται και άλλες συμβάσεις και συγκεκριμένα και οι εκποιητικές 59. Η άποψη αυτή χρησιμοποιεί ως επιχείρημα την γραμματική ερμηνεία του άρθρου 166 ΑΚ, σύμφωνα με το οποίο δεν φαίνεται ο νόμος να θέλει να αποκλείσει κάποια κατηγορία συμβάσεων από τη δυνατότητα συνάψεως προσυμφώνου. Συγκρίνοντας τις δύο απόψεις που προηγήθηκαν θεωρώ πως δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτή η άποψη που υποστηρίζει τη δυνατότητα υπάρξεως προσυμφώνου και για εκποιητικές δικαιοπραξίες. Το μόνο επιχείρημα της ευρείας αντίληψης προκύπτει από την γραμματική ερμηνεία του άρθρου 166 ΑΚ. Από εκεί και πέρα, όμως, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι, για παράδειγμα σε ένα προσύμφωνο μεταβιβάσεως ακινήτου, αιτία της μεταβιβάσεως δεν είναι η εκπλήρωση της υποχρεώσεως από το προσύμφωνο αλλά από μια άλλη κύρια σύμβαση (π.χ. πώληση). Αν υπάρχει ήδη καταρτισμένη οριστική σύμβαση (π.χ. πώληση), τότε το προσύμφωνο μεταβιβάσεως στερείται ουσιαστικά αντικειμένου. Αντίθετα, αν δεν προηγηθεί η σύναψη οριστικής συμβάσεως (π.χ. πώλησης), η μεταβίβαση της κυριότητας ακόμη και αν γίνεται σε εκπλήρωση προσυμφώνου μεταβιβάσεως, θα στερείται νόμιμης αιτίας. Αν, ωστόσο, προκύπτει ζήτημα χαρακτηρισμού της συμβάσεως που προηγείται της εκποιητικής, αν αυτή πρόκειται δηλαδή για προσύμφωνο ή για οριστική ενοχική σύμβαση, θα πρέπει να αναζητήσουμε τη λύση εξετάζοντας τί συμβαίνει στην ελληνική νομική πραγματικότητα. Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι ξεχωριστή σύναψη υποσχετικής συμβάσεως σε σχέση με την εκποιητική δεν συνηθίζεται, ενώ αντιθέτως είναι συχνή η σύναψη προσυμφώνου, το οποίο και κατονομάζεται ρητά και που συνοδεύεται συχνά από μερική εκπλήρωση τουλάχιστον του αποτελέσματος που επιδιώκεται με την οριστική σύμβαση. Επομένως, η βούληση των μερών είναι ξεκάθαρα διατυπωμένη στο συντασσόμενο έγγραφο και προκύπτει με σαφήνεια αν υπάρχει βούληση να αναλάβουν υποχρέωση για σύναψη κύριας 59 Γαζή, «Σύνταξη μνημονίου χωρίς αυτό να περιλαμβάνει πλήρως τα ουσιώδη της συμβάσεως πωλήσεως, καθώς και ανυπόγραφων σχεδίων της συμβάσεως», ΝοΒ 1999/207 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ

24 συμβάσεως, οπότε σε αυτή την περίπτωση πρόκειται για προσύμφωνο, ή αν υπάρχει βούληση για σύναψη κύριας συμβάσεως, οπότε πρόκειται για οριστική σύμβαση. 8. Προσύμφωνο και ενοχική σύμβαση Σε αυτό το σημείο θα προσπαθήσουμε να συγκρίνουμε το προσύμφωνο με τις ενοχικές δικαιοπραξίες οι οποίες δεν αποτελούν αιτία ούτε συνοδεύονται από εκποιητική δικαιοπραξία 60. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συμβάσεις με τις οποίες συμφωνείται η παραχώρηση χρήσης ενός αντικειμένου, όπως είναι η σύμβαση μίσθωσης. Τις περισσότερες φορές είναι ξεκάθαρο αν με την συγκεκριμένη συμφωνία τα μέρη αναλαμβάνουν υποχρέωση να καταρτίσουν μελλοντικά την οριστική σύμβαση, οπότε πρόκειται σε αυτή την περίπτωση για προσύμφωνο, ή αν αντίθετα αναλαμβάνουν υποχρεώσεις που πηγάζουν από κύρια σύμβαση, οπότε πρόκειται εδώ για οριστική ενοχική σύμβαση. Ωστόσο, όπως γίνεται δεκτό, προκειμένου μία συμφωνία να χαρακτηρισθεί ως προσύμφωνο, δεν είναι ανάγκη να δηλώνεται πανηγυρικώς η υποχρέωση που αναλαμβάνεται με αυτό για τη σύναψη της κυρίας συμβάσεως, αλλά αρκεί αυτή να προκύπτει με σαφήνεια από το περιεχόμενό της 61. Επομένως, σε περιπτώσεις αμφιβολίας, για να κριθεί αν τα μέρη σύναψαν προσύμφωνο ή την ίδια την ενοχική σύμβαση θα ληφθεί υπόψη η πληρότητα του περιεχομένου της συμβάσεως. Συνήθως το προσύμφωνο έχει συγκριτικά με την οριστική σύμβαση ένα έλαττον περιεχόμενο. Έχει υποστηριχθεί η άποψη, όμως, ότι το κριτήριο της πληρότητας του περιεχόμενου της συμβάσεως δεν αποτελεί ασφαλές και απόλυτο κριτήριο αλλά πρέπει κάθε φορά να εξετάζουμε την βούληση των μερών 62. Έτσι, είναι πιθανό, σε περίπτωση που, αν και το περιεχόμενο της συμβάσεως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί από αυξημένη πληρότητα, να πρόκειται για προσύμφωνο, αν αυτό προκύπτει κατά τρόπο σαφή και αναμφίβολο από την βούληση των μερών. Αν πάλι δεν μπορούμε να καταλήξουμε μετά από έρευνα σε 60 Η σύγκριση προσυμφώνου με την ενοχική δικαιοπραξία που αποτελεί αιτία της εκποιητικής που θα ακολουθήσει έγινε στο κεφάλαιο 3 ο, 7 σελ ΑΠ 681/2003 ΝΟΜΟS. 62 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ

25 κάποια ασφαλή διαπίστωση, τότε θα πρόκειται για οριστική σύμβαση, που αποτελεί τον κανόνα, καθώς είναι πιθανότερο τα μέρη να ήθελαν κατευθείαν τη σύναψη της ενοχικής συμβάσεως, εφόσον δεν υπάρχουν λόγοι που να εμποδίζουν την σύναψή της 63. Θεωρώ πως βασικό κριτήριο θα πρέπει να αποτελεί κάθε φορά η βούληση των μερών. Στις περιπτώσεις όμως, που δεν είναι ξεκάθαρα διατυπωμένη η βούληση αυτή, τότε η πληρότητα της συμβάσεως συνηγορεί υπέρ της οριστικότητας της συμβάσεως. 9. Προσύμφωνο και δικαιοπραξία υπό αίρεση Κοινό σημείο ανάμεσα στο προσύμφωνο και στη δικαιοπραξία υπό αίρεση (αναβλητική) αποτελεί το γεγονός ότι και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει αναβολή της επέλευσης των αποτελεσμάτων της οριστικής συμβάσεως. Στην δικαιοπραξία υπό αίρεση δεν υπάρχει αξίωση του δικαιούχου έναντι του υπόχρεου προς σύμπραξη. Η θέση του υπό αίρεση δικαιούχου σε σχέση με την θέση του εκ προσυμφώνου δικαιούχου είναι περισσότερο εξασφαλισμένη σύμφωνα με το άρθρο 206 ΑΚ. Στην περίπτωση του προσυμφώνου, τα μέρη έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόσουν το περιεχόμενο της οριστικής συμβάσεως κατά τη σύναψή της, ενώ στη δικαιοπραξία υπό αίρεση τα αποτελέσματα της συμβάσεως είναι ορισμένα ήδη από τον χρόνο κατάρτισης της συμβάσεως και επέρχονται με μόνη την πλήρωση της αίρεσης 64. Αν στην πράξη υπάρξουν δυσχέρειες ως προς την διαπίστωση της βούλησης των μερών, δηλαδή αν τελικά θέλησαν προσύμφωνο ή οριστική σύμβαση υπό αίρεση, θα πρέπει να καταφύγουμε στην εξέταση κάποιων κριτηρίων, όπως η πληρότητα της συμβάσεως, η ύπαρξη αρρύθμιστων δευτερευόντων σημείων, η ύπαρξη πρόβλεψης μελλοντικού χρόνου για σύμπραξη των μερών και κυρίως ο επιδιωκόμενος σκοπός Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ

26 Τέλος, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την δυνατότητα ο δικαιούχος να έχει παράλληλα την ιδιότητα του εκ προσυμφώνου δανειστή και του δικαιούχου εξ αναβλητικής αιρέσεως 66. Σε αυτή την περίπτωση, η σύναψη της οριστικής συμβάσεως θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί, σύμφωνα με το περιεχόμενο του προσυμφώνου, αφού πρώτα πληρωθεί η αναβλητική αίρεση. 66 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο : Περιεχόμενο και τύπος προσυμφώνου 1. Περιεχόμενο Το προσύμφωνο προετοιμάζει την κατάρτιση της κύριας συμβάσεως. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να προσδιορίζει με πληρότητα τη σύμβαση που πρόκειται να συναφθεί. Ένα έγκυρο προσύμφωνο λοιπόν, θα πρέπει να περιέχει τα ουσιώδη στοιχεία (essentialia negotti) της σκοπούμενης οριστικής συμβάσεως Τα στοιχεία αυτά πρέπει να είναι ορισμένα ή τουλάχιστον οριστά, δηλαδή να μπορούν να προσδιοριστούν μεταγενέστερα, με βάση αντικειμενικά στοιχεία ή να αναφέρεται ο τρόπος με τον οποίο θα προσδιοριστούν αργότερα 69. Η πλειοψηφία της θεωρίας και η νομολογία δέχεται ότι εάν το προσύμφωνο δεν προσδιορίζει επαρκώς τα ουσιώδη στοιχεία της κύριας συμβάσεως τότε είναι άκυρο 70. Μέρος της θεωρίας, αντίθετα και ορθά, θεωρεί πως σε μια τέτοια περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθεί το προσύμφωνο άκυρο αλλά ότι δεν πληρούται η νομοτυπική μορφή αυτού του προσυμφώνου, ώστε αυτό να μη θεωρείται καταρτισμένο 71. Σε αυτή την περίπτωση, όταν το προσύμφωνο είναι ελλιπές ως προς το περιεχόμενό του, θεωρείται ότι δεν γεννάται υποχρέωση για σύναψη κύριας συμβάσεως και ότι τα μέρη βρίσκονται ακόμα στο στάδιο των διαπραγματεύσεων (άρθρα ΑΚ) ΕφΑθ 1505/2007 ΕλλΔνη 2007/934, ΕφΘεσ 1759/2003 Αρμ 2004/1690 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 472 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 3 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 171 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Π.χ. σε ένα προσύμφωνο πώλησης για να είναι αυτό έγκυρο θα πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων ως ουσιώδη στοιχεία το πράγμα και το τίμημα (δεν αρκεί να καθορίζεται απλώς ένα ανώτατο χρηματικό ποσό). 69 Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ. 195 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 472 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 3 Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 171 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ ΑΠ 117/1974 ΕΕΝ 21/285, ΕφΑθ 1505/2007 ΔΕΕ 2007/1505, ΕφΘεσ 1759/2003 Αρμ. 2004/1690, ΜΠρΑθ 17618/1999 ΕΔΙΚΠΟΛΥΚ 2000/47 Καράκωστας/ Τριαντός/ Βαρελά, ΑΚ, άρθρο 166, αρ. 472 Νικολόπουλος, σε ΣΕΑΚ Γεωργιάδη, άρθρο 166, αρ. 3 Γεωργιάδης, ΓενΑρχ 4, σελ. 456 Κουμάνης, Παρατηρήσεις στην ΜονΠρΘεσ 32884/2007, Αρμ. 2008/ Παπαστερίου Κλαβανίδου (Κλαβανίδου), ΔικΔικξιας, σελ. 171 υποσημ Κρητικός, Προσύμφωνο 2, σελ

28 Αν, σύμφωνα με το περιεχόμενο του προσυμφώνου, προκύπτει αοριστία στο πρόσωπο του δικαιούχου της οριστικής παροχής, τότε τίθεται το ερώτημα ποια θα μπορούσε να είναι η λύση. Πρόκειται για υποκειμενική διαζευκτική ενοχή και δεν μπορούν να εφαρμοστούν τα άρθρα 305 επ. ΑΚ, καθώς αυτά προβλέπουν τις περιπτώσεις διάζευξης ως προς την παροχή, το αντικείμενο δηλαδή της ενοχής. Είναι επιτρεπτό το προσύμφωνο να προβλέπει ότι δικαιούχος της παροχής που θα γεννηθεί από την οριστική σύμβαση θα είναι πρόσωπο διαφορετικό από τον αντισυμβαλλόμενο και να προκαθορίζουν τα μέρη το πρόσωπο που θα δικαιούται να προβεί στην επιλογή. Αν δεν το καθορίσουν, δεν είναι ορθό να υπάρξει αναλογική εφαρμογή του άρθρου 305 ΑΚ και να έχει το δικαίωμα επιλογής ο οφειλέτης, διότι πρόκειται για αοριστία που ετέθη προς εξυπηρέτηση των δικαιούχων δανειστών της παροχής. Επομένως, αν δεν καθοριστεί με το προσύμφωνο το πρόσωπο που έχει το δικαίωμα επιλογής, τότε θα είναι συνήθως ο δανειστής της παροχής, ιδίως αν έχει καταβάλει την αντιπαροχή 73. Εάν αυτός δεν ασκεί το δικαίωμά του να επιλέξει, μετά από εύλογη προθεσμία που του τάσσει ο οφειλέτης, οριστικοποιείται στο πρόσωπό του το πρόσωπο του αντισυμβαλλομένου στην οριστική σύμβαση Ενίσχυση θέσης δικαιούχου εκ προσυμφώνου Σε πολλές περιπτώσεις τα μέρη επιλέγουν να προχωρήσουν στις παρεπόμενες συμβάσεις του αρραβώνα και της ποινικής ρήτρας για να ενισχύσουν την ενοχή που προκύπτει από την κύρια σύμβαση ή το προσύμφωνο. Ως αρραβώνας μπορεί να ορισθεί η παρεπόμενη άλλης συμβάσεως συμφωνία, για τη σύσταση της οποίας ο ένας συμβαλλόμενος δίνει στον άλλο περιουσιακό αντικείμενο προς το σκοπό όπως, σε περίπτωση μη εκπληρώσεως της κύριας συμβάσεως, το κρατήσει ο λήπτης ή το αποδώσει στο διπλάσιο ως αποζημίωση του δανειστή, χωρίς να υπάρχει υποχρέωση αποδείξεως ζημίας 75. Ο αρραβώνας μπορεί να είναι είτε επιβεβαιωτικός 76, είτε να έχει τη μορφή επιτιμίου 73 ΜΠρΘεσ 34559/1997 ΑΡΧΝ 2001/ Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ Γεωργιάδης Αστ., Ενοχικό Δίκαιο Γενικό μέρος, 2011, σελ

29 μεταμελείας 77, είτε τη μορφή ποινής 78, είτε, τέλος, ως προκαταβολή αποζημιώσεως Κατά την αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, το είδος του αρραβώνα εξαρτάται από τη βούληση των μερών. Σύμφωνα με τη νεότερη νομολογία, σε περίπτωση αμφιβολίας, ο αρραβώνας θεωρείται μόνο ποινικός, που λειτουργεί, σύμφωνα με το άρθρο 403 ΑΚ, κατά τρόπο παρόμοιο προς την λειτουργία της ποινικής ρήτρας 81. Αρραβώνας (άρθρο 402 ΑΚ) παρέχεται εγκύρως όχι μόνο επί οριστικής συμβάσεως, αλλά και επί προσυμφώνου, γιατί και το προσύμφωνο αποτελεί τέλεια σύμβαση 82. Σε αυτή την περίπτωση, όμως, ο αρραβώνας δίνεται για την εξασφάλιση εκπληρώσεως της ενοχής που απορρέει από το προσύμφωνο και όχι υπέρ την ενοχής που μέλλει να γεννηθεί από τη συναπτέα οριστική σύμβαση. Αν για την κυρία σύμβαση ή για το προσύμφωνο απαιτείται η τήρηση τύπου, ο ίδιος τύπος απαιτείται και για τη σύμβαση του αρραβώνα ως παρεπόμενη σύμβαση, αλλιώς αυτή είναι άκυρη και ο αρραβώνας που δόθηκε, χωρίς να τηρηθεί ο τύπος που απαιτείται για την κύρια σύμβαση ή για το προσύμφωνο αντίστοιχα αναζητείται κατά τις διατάξεις των άρθρων 904 επ. του Α.Κ 83. Ποινική ρήτρα είναι η παρεπόμενη συμφωνία με την οποία ο οφειλέτης υπόσχεται την καταβολή μιας παροχής ως ποινής, στην περίπτωση της μη εκπλήρωσης ή της μη προσήκουσας εκπλήρωσης της κύριας παροχής (404 ΑΚ). 76 Δίνεται ως σύμβολο και προς επίρρωση της καταρτίσεως της συμβάσεως. 77 Δίνεται ως ποινή για την περίπτωση είτε ματαιώσεως καταρτίσεως της συμβάσεως είτε υπαναχωρήσεως από την ήδη καταρτισθείσα σύμβαση. Λειτουργεί σε αυτή την περίπτωση προς εξασθένιση και ανατροπή της συμβάσεως. 78 Αποτελεί περίπτωση ιδιωτικής ποινής εις βάρος του συμβαλλομένου που δεν εκπληρώνει ή δεν εκπληρώνει προσηκόντως τις υποχρεώσεις του από την σύμβαση. Έχει λειτουργία ανάλογη της ποινικής ρήτρας. 79 Λειτουργεί ως προκαταβολή αποζημιώσεως για την κάλυψη ζημίας από τη μη εκπλήρωση ή τη μη προσήκουσα εκπλήρωση της συμβάσεως. 80 ΕφΠειρ 472/2011 ΕΠΙΣΚΕΜΠΔ 2012/156, ΕφΑθ 1704/2008 ΕλλΔνη 2008/1704, ΕιρΑθ 1650/2013 ΝΟΜΟS Γεωργιάδης Αστ., ΕνοχΔίκ 6, σελ ΕφΠειρ 472/2011 ΕΠΙΣΚΕΜΠΔ 2012/156, ΕφΑθ 1704/2008 ΕλλΔνη 2008/1704, ΕφΑθ 4273/2005 ΕλλΔνη 2005/1551, ΕιρΑθ 1650/2013 ΝΟΜΟS. 82 ΑΠ 2356/2009 ΝοΒ 2011/922, ΑΠ 1500/2008 ΕλλΔνη 2008/1449, ΕφΠειρ 472/2011 ΕΠΙΣΚΕΜΠΔ 2012/156, ΕφΑθ 1704/2008 ΕλλΔνη 2008/1704, ΕφΠατρ 536/2008 ΑΧΑΝΟΜ 2009/113, ΕφΑθ 8528/2005 Αρμ 2007/212, ΕιρΑθ 1650/2013 ΝΟΜΟS Γεωργιάδης Αστ., ΕνοχΔίκ 6, σελ.528 Παντελίδου, Προσύμφωνο, σελ ΑΠ 1500/2008 ΕλλΔνη 2008/1449, ΕφΠειρ 472/2011 ΕΠΙΣΚΕΜΠΔ 2012/156, ΕφΠατρ 536/2008 ΑΧΑΝΟΜ 2009/113, ΕιρΑθ 1650/2013 ΝΟΜΟS. 29

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΑΣ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Θέμα: Ο Α, μόνιμος κάτοικος Σουηδίας, είναι κύριος ενός οικοπέδου που βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι ΕΝΝΟΙΑ, ΚΛΑΔΟΙ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ 1. Έννοια δικαίου... 1 2. Κανόνας δικαίου... 3 2.1 Έννοια κανόνα δικαίου... 3 2.2 Εφαρμογή κανόνα δικαίου... 4 2.3 Ερμηνεία κανόνα δικαίου...

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΕΝΟΧΗ Α. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΧΗΣ Έννοια. Ενοχή είναι η νομική σχέση μεταξύ δύο προσώπων, του οφειλέτη αφ ενός και του δανειστή

Διαβάστε περισσότερα

περιεχόμενα Πρόλογος 15 Εισαγωγή "ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ"

περιεχόμενα Πρόλογος 15 Εισαγωγή ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ περιεχόμενα Πρόλογος 15 Εισαγωγή "ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΑΙΚΑΙΟΥ" α. Έννοια του δικαίου 18 1. Ορισμός του δικαίου 18 2. Χαρακτηριστικά στοιχεία του δικαίου 18 3. Δίκαιο και ηθική 19 4. Δίκαιο και χρηστά

Διαβάστε περισσότερα

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και

Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και LEGAL INSIGHT ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΝΟΜΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΗΜΕΝΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ Γιώργος Ψαράκης Έχει ανακύψει εκατοντάδες φορές το ζήτημα τα τελευταία χρόνια στην ελληνική νομολογία και έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος

Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η. Νικόλαος Καρανάσιος Αρχές Δικαίου Επιχειρήσεων Διάλεξη 3 η Νικόλαος Καρανάσιος Φυσικά και Νομικά πρόσωπα. Φυσικό Πρόσωπο Ικανότητα Δικαιοπραξίας Κατάλληλη Ηλικία Υγεία Μη απαγόρευση Κάτοικος Επικράτειας Ιθαγένεια Ιδιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Διαφάνεια των όρων της σύµβασης µεταξύ καταναλωτή (επιλέγοντα πελάτη) και παρόχου υπηρεσιών στον τοµέα της ενέργειας.

Διαφάνεια των όρων της σύµβασης µεταξύ καταναλωτή (επιλέγοντα πελάτη) και παρόχου υπηρεσιών στον τοµέα της ενέργειας. Διαφάνεια των όρων της σύµβασης µεταξύ καταναλωτή (επιλέγοντα πελάτη) και παρόχου υπηρεσιών στον τοµέα της ενέργειας. Ευγενία Σαρίκου Δικηγόρος- Μ.Δ.Ε Ποινικού Δικαίου Α.Π.Θ Με το Ν. 4001/2011 «Για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΕΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ Δίκαιο: είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων, που ρυθμίζουν, κατά τρόπο υποχρεωτικό, την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων (βλ. σελ. 5) Δημόσιο Δίκαιο:

Διαβάστε περισσότερα

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής

(EEL 280/29.10.1994) την απόκτηση δικαιώματος χρήσης ενός ή περισσοτέρων ακινήτων υπό καθεστώς χρονομεριστικής 5. ΟΔΗΓΙΑ 94/47/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 26ης Οκτωβρίου 1994 περί της προστασίας των αγοραστών ως προς ορισμένες πλευρές των συμβάσεων που αφορούν την απόκτηση δικαιώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Β. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΝΟΧΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Β. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΝΟΧΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Φιλοφρόνηση, νομική δέσμευση... 1 2. Σχέση φιλοφροσύνης, αυτοδιακινδύνευση, απαλλακτική ρήτρα... 2 3. Σχέση φιλοφρονήσεως, αδικοπραξία, συντρέχον πταίσμα... 3 4. Ικανότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων στο μάθημα «Ασκήσεις Αστικού και Αστικού Δικονομικού Δικαίου» (Εξετ. Περίοδος Σεπτεμβρίου 2014)

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων στο μάθημα «Ασκήσεις Αστικού και Αστικού Δικονομικού Δικαίου» (Εξετ. Περίοδος Σεπτεμβρίου 2014) Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα των εξετάσεων στο μάθημα «Ασκήσεις Αστικού και Αστικού Δικονομικού Δικαίου» (Εξετ. Περίοδος Σεπτεμβρίου 2014) Ζήτημα 1 ο 1) α) Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων της Β ορθά

Διαβάστε περισσότερα

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας

7/3/2014. ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το δίκαιο του εργοδότη ; ή νομικός κανόνας Τ.Ε.Ι. Πειραιά Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Λογιστική και Χρηματοοικονομική Ειδικά θέματα Δικαίου Δρ. Μυλωνόπουλος Δ. Αν. Καθηγητής δίκαιο άδικο ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό ; νόμος είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Δημόσια Διαβούλευση Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας».

Θέμα: «Δημόσια Διαβούλευση Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 7 Απριλίου 2009 Αριθ. Πρωτ.: 734 Προς: κ Νίκο Βασιλάκο. Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) Πανεπιστημίου 69 και Αιόλου, 105 64, Αθήνα. Θέμα: «Δημόσια Διαβούλευση Κώδικα Προμήθειας

Διαβάστε περισσότερα

(2015) 1 PRO JUSTITIA. «Αρχή Υπεύθυνου Δανεισμού» Άννα Οβσεπιάν, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια

(2015) 1 PRO JUSTITIA. «Αρχή Υπεύθυνου Δανεισμού» Άννα Οβσεπιάν, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια Τόμος 1, 2015 «Αρχή Υπεύθυνου Δανεισμού» Άννα Οβσεπιάν, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο υπεύθυνος δανεισμός ορίζεται ως το σύνολο των καλών πρακτικών διαφάνειας και υπευθυνότητας, πληροφόρησης και προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Διδάσκων : Βασίλειος Σταματόπουλος, Δικηγόρος, Δ.Μ.Σ. Συνάντηση 5 η ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΩΡΕΑ - ΠΩΛΗΣΗ - ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ Δωρεά Δωρεά είναι η σύμβαση με την οποία ο δωρητής αναλαμβάνει την υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Εργασιακά Θέματα. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Εργασιακά Θέματα Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Καταχρηστική καταγγελία σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου εκ μέρους του εργοδότη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...XI ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...XI ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ...XI ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η αναπόδραστη ατέλεια της δικαιοπρακτικής ρύθμισης...3 I. Η δικαιοπρακτική ελευθερία και το κανονιστικό περιεχόμενο της δικαιοπραξίας...3

Διαβάστε περισσότερα

Σελίδα 1 από 5. Τ

Σελίδα 1 από 5. Τ Σελίδα 1 από 5 ΔΕΟ 10 ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ- ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΤΟΜΟΙ Α & Α1 & Β ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ 1. Τι είναι κράτος; Κράτος: είναι η διαρκής σε νομικό πρόσωπο οργάνωση λαού

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΗΡΥΞΗ Ν/ 50130/ ΦΥΛΑΞΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ε ΡΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΣ Ν ΣΥΜΒΑΣΗ Ν/

ΙΑΚΗΡΥΞΗ Ν/ 50130/ ΦΥΛΑΞΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ε ΡΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΣ Ν ΣΥΜΒΑΣΗ Ν/ ιεύθυνση ιαχείρισης Νησιών Υπηρεσίες Κρήτης - Ρόδου Οδός Καστοριάς Κατσαµπάς 713 07 Ηράκλειο Κρήτης Τ.Θ. 1168, 711 10 Ηράκλειο ΙΑΚΗΡΥΞΗ Ν/ 50130/12.05.2015 ΦΥΛΑΞΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ Ε ΡΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ

Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ Η ΑΞΙΩΣΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΡΘΡΟ 543 ΑΚ * Πάνος Κορνηλάκης Καθηγητής του Αστικού Δικαίου στο Τμήμα Νομικής του ΑΠΘ Ι. Προϋποθέσεις Η Οδηγία 1999/44/ΕΚ δεν προέβλεπε δικαίωμα αποζημίωσης σε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016

ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ. Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Εξωσυμβατική ευθύνη Δημοσίου 12/4/2016 Ευθύνη του Δημοσίου Έννοια ευθύνης του Δημοσίου υποχρέωση του Δημοσίου, των ΟΤΑ, των ΝΠΔΔ, να αποζημιώσουν τρίτα πρόσωπα για ζημίες που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, Ν. 5ί(Ι)/92

E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, Ν. 5ί(Ι)/92 E.E. Παρ. I (I), Αρ. 2721, 3.7.92 799 Ν. 5ί(Ι)/92 Ο περί Ρύθμισης των Σχέσεων Εμπορικού Αντιπροσώπου και Αντιπροσωπεύαμε νου Νόμος του 1992 εκδίδεται με δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Αστική ευθύνη του δημοσίου 1 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ» Σχετ. το υπ αρ. πρωτ. Οικ / έγγραφό μας.

Θέμα: «ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ» Σχετ. το υπ αρ. πρωτ. Οικ / έγγραφό μας. Αθήνα, 04-10-2011 Α.Π.: Οικ.1126477 Πληροφορίες: Δικηγόρος, κα Ρ. Κουκούτση (τηλ.: 210 6505 620) Προς Λειτουργούντα Κτηματολογικά Γραφεία {Πίνακας Αποδεκτών} Θέμα: «ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ» Σχετ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ. Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΙΚΑΙΟ Δίκαιο είναι το σύνολο των ετερόνομων κανόνων που ρυθμίζουν με τρόπο υποχρεωτικό την κοινωνική συμβίωση των ανθρώπων. 1.1.Χαρακτηριστικά του Δικαίου Ετερόνομοι κανόνες

Διαβάστε περισσότερα

Οι πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις στις επαγγελματικές μισθώσεις,

Οι πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις στις επαγγελματικές μισθώσεις, Οι πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις στις επαγγελματικές μισθώσεις, Μεταβολές και επίδραση στις υφιστάμενες μισθώσεις. Γεώργιος Καλπακίδης, Προπτυχιακός φοιτήτης, Τµήµα Νοµικής, Ευρωπαϊκό Παν/µιο Κύπρου.

Διαβάστε περισσότερα

Επεξηγήσεις - Αναλύσεις - Ειδικά ζητήματα- Παραδείγματα

Επεξηγήσεις - Αναλύσεις - Ειδικά ζητήματα- Παραδείγματα νόμου αυτού, ότι υπεισέρχεται ως διάδοχος στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του προσώπου που μεταβιβάζει. Η διάταξη αυτή δεν έχει εφαρμογή, αν το πρόσωπο που μεταβιβάζει ή το πρόσωπο που αποκτά τα αγαθά

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ Β. ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ Β. ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. Διδάκτορoς Παν/μίου Αθηνών ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ Β. ΚΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ Τρόποι κτήσης. Η κυριότητα μπορεί να αποκτηθεί με πρωτότυπους και παράγωγους τρόπους. Πρωτότυπα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Έλενα Φ. Κοσσένα

Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Έλενα Φ. Κοσσένα Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΜΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Έλενα Φ. Κοσσένα Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στα νομικά θέματα Ρόλος του νομικού συμβούλου: συνδιαμορφωτής Περιορισμός του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΦΑΡΣΑΡΩΤΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΨΙΛΟΝ 7 ΤΕΥΧΟΣ 131 (332) 5-11-2004 ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ 1. Αρχές και πηγές Δικαίου Συμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Η ΘΕΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΤΡΙΤΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 29 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Έννοια κ.λ.π... 37 2. Σχέση με επιείκεια... 40 3. Σχέση με ηθική... 42 ΠΗΓΕΣ - ΙΣΧΥΣ - ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕφΑθ 885/2009. Πρόεδρος Σ. Βουγιούκαλος, Πρόεδρος Εφετών. Εισηγητής θ. Κανελλόπουλος, Εφέτης

ΕφΑθ 885/2009. Πρόεδρος Σ. Βουγιούκαλος, Πρόεδρος Εφετών. Εισηγητής θ. Κανελλόπουλος, Εφέτης ΕφΑθ 885/2009 Πρόεδρος Σ. Βουγιούκαλος, Πρόεδρος Εφετών Εισηγητής θ. Κανελλόπουλος, Εφέτης Δικηγόροι Ε. Ποντίκη, Χ. Σαλαβράκου, Γ. Καραζάνος, Α. Κουκουλάς [...] Κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Ν 2121/1993 "οι

Διαβάστε περισσότερα

Η δήλωση του εγγυητή πρέπει να περιέχει με σαφήνεια τη βούλησή του να δώσει εγγύηση.

Η δήλωση του εγγυητή πρέπει να περιέχει με σαφήνεια τη βούλησή του να δώσει εγγύηση. ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΦΑΡΣΑΡΩΤΑΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΨΙΛΟΝ 7 ΤΕΥΧΟΣ 144(345) 11-2-2005 ΠΕΡΙ ΕΓΓΥΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΓΓΥΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΕΓΓΥΗΣΗ Εγγύηση είναι η σύμβαση με την οποία ο ένας από τους συμβαλλομένους, που

Διαβάστε περισσότερα

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε

ημερολογιακό τρίμηνο. Κατ εξαίρεση η σταθερότητα των τιμών περιορίζεται μόνο στο ημερολογιακό τρίμηνο εκκίνησης όταν πρόκειται για έργα οποιασδήποτε Ερώτηση: Σε περίπτωση που από την εφαρμογή του προβλεπόμενου στο άρθρο 10 του Ν. 1418/1984 μαθηματικού τύπου προκύψει αρνητική αναθεώρηση, η οποία οδηγεί σε μειωτική αναπροσαρμογή των συμβατικών τιμών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Βιβλιογραφία... 27 Εισαγωγή... 35 ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΕΚΠΟΙΗΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΩΛΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΣ ΓΕΝΙΚΑ - ΟΥΣΙΩΔΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΠΡΟΣΩΠΑ 1. Γενικά... 38 1α. Πράγμα... 42

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι

Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ. Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΣΦΗΚΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΑΘΗΝΑ 2009 Ι ΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στον Ασπρόπυργο Αττικής, σήµερα... 2011, οι παρακάτω συµβαλλόµενοι ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ ΠΛΕΥΡΑ 1. Η ανώνυµη εταιρία µε την επωνυµία «BIG SOLAR

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12

ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Αρθρο :0. Αρθρο :1 Πληροφορίες Νομολογίας & Αρθρογραφίας :12 + Μέγεθος Γραμμάτων - ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΝΟΜΟΣ (INTRASOFT INTERNATIONAL) Ν 2735/1999: Διεθνής Εμπορική Διαιτησία (276274) Αρθρο :0 ΦΕΚ Α` ΝΟΜΟΣ ΥΠ` ΑΡΙΘ. 2735 Διεθνής Εμπορική Διαιτησία. Αρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών 1. Στην άμεση αντιπροσώπευση: α) Η δήλωση βούλησης γίνεται από τον αντιπροσωπευόμενο στο όνομά του. β) Η δήλωση βούλησης γίνεται από αντιπρόσωπο στο όνομά του γ) Η δήλωση βούλησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΗΡΗΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΑΦΗΡΗΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΦΗΡΗΜΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της ΕΛΕΝΗΣ ΓΡ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ Επιβλέπων: Απόστολος Χελιδόνης Επίκουρος Καθηγητής Νομικής Σχολής Θράκης Κομοτηνή,

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661. Ε Γ Γ Ρ Α Φ Η Σ Υ Σ Τ Α Σ Η Π Ο Ρ Ι Σ Μ Α (Άρθρο 4 παρ. 5 ν. 3297/2004)

Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661. Ε Γ Γ Ρ Α Φ Η Σ Υ Σ Τ Α Σ Η Π Ο Ρ Ι Σ Μ Α (Άρθρο 4 παρ. 5 ν. 3297/2004) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Πληροφορίες: Ανδρέας Μαντζουράνης Ειδικός Επιστήμονας Ηλεκτρον. Δ/νση: amantzouranis@synigoroskatanaloti.gr Αθήνα, 3 Ιουνίου 2008 Αριθ. Πρωτ. : 661 ΠΡΟΣ: 1 κ. Στέφανο Ντάλλα Ίριδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 -

ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 - ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΠΑΣΠ ΝΟΜΙΚΗΣ - 1 - ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ: Διαφορά ΑΚ 334 ΑΚ 922: Η ΑΚ 334 προϋποθέτει προϋφιστάμενη σχέση μεταξύ του υπεύθυνου για τις αλλότριες πράξεις και του ζημιωθέντος απ αυτές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 2007 Αρ. Πρωτ. :1554 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ 15/2007 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΙΝΗ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΣΗΣ ΣΕ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ ΣΤΑΘΕΡΟΥ ΕΠΙΤΟΚΙΟΥ Πρόσφατα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Κοινοποίηση εγκυκλίων του Υπουργείου Οικονομικών

Θέμα: Κοινοποίηση εγκυκλίων του Υπουργείου Οικονομικών ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΦΕΤΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Θεσσαλονίκη 6-4-2017 Αριθμ.πρωτ.302 Προς: Τα μέλη του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

VIII. Αιρέσεις - Προθεσµίες

VIII. Αιρέσεις - Προθεσµίες ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΕΣ Προστασία καλόπιστων τρίτων: Κατά το άρθρο 184 ΑΚ, η ακυρώσιµη δικαιοπραξία, µετά την ακύρωσή της εξοµοιώνεται µε την εξαρχής άκυρη, µε την επιφύλαξη των διατάξεων που αφορούν εµπράγµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ

ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΟΥ ΑΝΑΘΕΣΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΒΛΕΨΗΣ (Τίτλος του Έργου) Στ... σήμερα.... ημέρα.οι παρακάτω συμβαλλόμενοι : (Στοιχεία Φυσικού ή Νομικού προσώπου) 1. Ο., που θα ονομάζεται στο εξής, για συντομία,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 1. Η σύμβαση εξηρτημένης εργασίας. 2. Το στοιχείο της εξαρτήσεως 3. Σύμβαση εταιρείας... 4. Ενδείξεις διαφοροποιήσεως μεταξύ συμβάσεως εξηρτημένης εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 528/2002 ΠολΠρωτΑθ 528/2002 Προστασία καταναλωτή. Προστασία προσωπικών δεδομένων. Τράπεζες. Συλλογική αγωγή. Ενώσεις καταναλωτών. Νομιμοποίηση. (..) Ι. Από τις συνδυασμένες διατάξεις των αρ. 4 παρ. 2, 6, 12 παρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Συντομογραφίες... 21 1. Εισαγωγή... 25 Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΑΠΑ ΙΚΑΙΑ 2. Ιστορική αναδρομή Ι. Ρωμαϊκό δίκαιο... 29 ΙΙ. ίκαιο της βυζαντινής αυτοκρατορίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Το μέρος και το όλο στην εκπλήρωση της παροχής

Το μέρος και το όλο στην εκπλήρωση της παροχής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική εργασία με θέμα: Το μέρος και το όλο στην εκπλήρωση της παροχής Μαρία Καλλιδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

Α. Το βέβαιο της εκτελούμενης αξίωσης ως προϋπόθεση της αναγκαστικής εκτέλεσης.

Α. Το βέβαιο της εκτελούμενης αξίωσης ως προϋπόθεση της αναγκαστικής εκτέλεσης. Α. Το βέβαιο της εκτελούμενης αξίωσης ως προϋπόθεση της αναγκαστικής εκτέλεσης. Σύμφωνα με την διδασκαλία του γενικού μέρους του δικαίου της αναγκαστικής εκτέλεσης, από την δημοσίου δικαίου αξίωση αναγκαστικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΘΕΜΑ: Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΝΕΙΣΤΗ ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΕΙΔΙΚΟ ΕΝΟΧΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Ι. ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΕΝΟΧΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ: Περιέχεται στα ΑΚ 496-946. Περιλαμβάνει κυρίως κανόνες που ρυθμίζουν τις επώνυμες συμβάσεις και άλλους γενεσιουργούς λόγους ενοχών. Αποδίδει προϊσχύσαν δίκαιο,

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Εισαγωγή στο Διοικητικό Δίκαιο 1 ο Μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Εισαγωγή στο 1 ο Μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ)

669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) 669/2013 ΜΠΡ ΑΘ ( 597917) (Α ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ) Δικαίωμα για παροχή έννομης προστασίας κατά το Σύνταγμα και την ΕΣΔΑ. Εννοια και περιεχόμενο. Θέσπιση από τον κοινό νομοθέτη περιορισμών και προϋποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ:

ΤΟΜΕΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ: Η δικηγόρος Ρεθύμνου (Α.Μ. Δικηγορικού Συλλόγου 164) Ουρανία Ψυχαράκη σπούδασε Νομική στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Στη συνέχεια εισήχθη στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Τομέα Ποινικών Επιστημών του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 23.2.2009 COM(2009)81 τελικό 2009/0023 (CNS) C6-0101/09 Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη σύναψη εκ µέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας του πρωτοκόλλου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ* Ελευθέριου Σκαλίδη Καθηγητή Πανεπιστημίου

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ* Ελευθέριου Σκαλίδη Καθηγητή Πανεπιστημίου ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ ΑΝΩΝΥΜΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ* Ελευθέριου Σκαλίδη Καθηγητή Πανεπιστημίου Ε. Σκαλίδης 1201 I. Η εξασφαλιστική μεταβίβαση της κυριότητας κινητού 1. Η εξασφαλιστική

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 6537/2001

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΠολΠρωτΑθ 6537/2001 ΠoλΠρωτΑθ 6537/2001 Σύμβαση πιστώσεως σε ανοικτό λογαριασμό. Αλληλόχρεος λογαριασμός. Ανατοκισμός. Εφόσον δεν υπήρξε ιδιαίτερη συμφωνία ως προς την υποχρέωση καταβολής τόκου επί των τόκων υπερημερίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε. ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΔΙΚΑΙΟΠΡΑΞΙΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέμα: Η ΛΥΣΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Συντομογραφίες. 1. Εισαγωγή 1 Ι. Η οικονομική σημασία των συμβάσεων καταναλωτικής

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Συντομογραφίες. 1. Εισαγωγή 1 Ι. Η οικονομική σημασία των συμβάσεων καταναλωτικής ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Συντομογραφίες. ΙΧ ΧΙΧ 1. Εισαγωγή 1 Ι. Η οικονομική σημασία των συμβάσεων καταναλωτικής πίστης 1 ΙΙ. Το πρότυπο πληροφόρησης ( Informationsmodell ) στο σημερινό πεδίο των συμβάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε.

Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Tsibanoulis & Partners: Τι σημαίνει αστική ευθύνη οικονομικών διευθυντών για τις Α.Ε. Οι διατάξεις περί ευθύνης των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου εφαρμόζονται και σε πρόσωπα που δεν είναι μέλη, αλλά

Διαβάστε περισσότερα

1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους

1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΔΩΡΕΑ 1. Δωρεά κινητού, τήρηση τύπου, αρνητική αναγνώριση χρέους... 1 2. Δωρεά, ανάκληση λόγω αποκτήσεως τέκνου... 3 3. Δωρεά υπό τρόπο, μη εκπλήρωση τρόπου, ανάκληση... 4 ΙΙ. ΠΩΛΗΣΗ 4.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος

Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Θέμα: «Η ιστορική μέθοδος ερμηνείας» Υπεύθυνος καθηγητής: κ. Ανδρέας Δημητρόπουλος Η Ιστορία, όπως τονίζει ο Μεγαλοπολίτης ιστορικός Πολύβιος σε μια ρήση του, μας διδάσκει ότι τίποτα δεν γίνεται στην τύχη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ [Αντί Προλόγου].. 1 Πίνακας Συντομογραφιών. 2 Εισαγωγικά- Γενικά για τους «όρους του κύρους» και τους «όρους του ενεργού» των δικαιοπραξιών. 6 ΜΕΡΟΣ Α ΟΙ «ΟΡΟΙ ΤΟΥ ΚΥΡΟΥΣ» ΚΑΙ «ΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις»

Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις» Γεράσιμος Θεοδόσης «Συμφωνίες πλαίσιο και διοικητικές συμβάσεις» Α) Σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 5 του Νόμου 4281/ 2014: «Συμφωνία - πλαίσιο» είναι μία συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ μίας ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΑΝΑΣΙΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΜΠΟΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΕΝΝΟΙΑ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗ- ΚΥΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ- ΕΦΟΠΛΙΣΤΗ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΗΣ = φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκμεταλλεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Θ. ΚΟΥΜΑΡΙΩΤΗΣ)

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Θ. ΚΟΥΜΑΡΙΩΤΗΣ) ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΓΙΑ ΤΑ ΕΤΗ 2005-2014 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ (ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Θ. ΚΟΥΜΑΡΙΩΤΗΣ) 2005-2006 (ΣΥΝΑΨΗ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ - ΑΠΟΛΥΤΗ ΕΙΚΟΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ - ΕΛΑΤΤΩΜΑΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ Τ.Ε.Ε - ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ: «Θεσμικό Πλαίσιο λειτουργίας Εθνικού Κτηματολογίου»

ΗΜΕΡΙΔΑ Τ.Ε.Ε - ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ: «Θεσμικό Πλαίσιο λειτουργίας Εθνικού Κτηματολογίου» 1 ΗΜΕΡΙΔΑ Τ.Ε.Ε - ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ: «Θεσμικό Πλαίσιο λειτουργίας Εθνικού Κτηματολογίου» Ρένα Κουκούτση, Δικηγόρος, Υποδιευθύντρια Νομικής Διεύθυνσης, ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α.Ε. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προεδρικό ιάταγµα 456/1984 «Αστικός Κώδικας και Εισαγωγικός του Νόµος» (ΦΕΚ Α' 164/17-24.10.1984) ΕΚΑΤΟ ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Άρθρο 648 Έννοια Με τη σύµβαση εργασίας ο εργαζόµενος έχει υποχρέωση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Έγγραφη Σύσταση Πόρισμα. ΣΧΕΤ. : Αρ. πρωτ. B/5976/31.07.08, Β/8293/10.11.2008 έγγραφά μας.

ΘΕΜΑ: Έγγραφη Σύσταση Πόρισμα. ΣΧΕΤ. : Αρ. πρωτ. B/5976/31.07.08, Β/8293/10.11.2008 έγγραφά μας. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Χειρίστρια: Δρ. Ζέτα Θεοχαροπούλου Ειδική Επιστήμονας Ηλεκτρον. Δ/νση: gtheocha@synigoroskatanaloti.gr ΠΡΟΣ: 1. ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε. Τομέα Εξυπηρέτησης Πελατείας Ακαδημίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές 21.4.93 Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Αριθ. L 95/29 ΟΔΗΓΙΑ 93/13/ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 5ης Απριλίου 1993 σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες των συμβάσεων που συνάπτονται με καταναλωτές

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων

ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων Εργασιακά Θέματα ίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων «Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αποζημίωση λόγω συνταξιοδότησης 3 1.1 Γενικά 6 1.2 Δικαιούχοι 6 α) Ιδιωτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ

ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΣΥΜΦΩΝΗΤΙΚΟ Στην Αθήνα σήμερα την 2012: Α) Η ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.», με έδρα στο Δήμο Αθηνών, οδός Κολοκοτρώνη 1 και Σταδίου,

Διαβάστε περισσότερα

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΑΠ 296/2001

Συνήγορος του Καταναλωτή Νομολογία ΑΠ 296/2001 ΑΠ 296/2001 Εταιρίες κινητής τηλεφωνίας. Μονομερής αναπροσαρμογή τιμολογίων. Περιορισμός δυνατότητας συνδρομητή να καταγγείλει τη σύμβαση. Καταβολή υπέρμετρων εγγυήσεων. Καταχρηστικότητα όρων. Δημοσίευση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. «Η υποχρέωση παροχής διόδου κατά τα άρθρα ΑΚ»

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. «Η υποχρέωση παροχής διόδου κατά τα άρθρα ΑΚ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Διπλωματική Εργασία Πλιάτσικα Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΑΤΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΟΙΝΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Βρυξέλλες, 21.9.2016 JOIN(2016) 43 final 2016/0298 (NLE) Κοινή πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Θεσμική Αναμόρφωση της Προ-πτωχευτικής Διαδικασίας Εξυγίανσης Επιχειρήσεων

Θεσμική Αναμόρφωση της Προ-πτωχευτικής Διαδικασίας Εξυγίανσης Επιχειρήσεων Λεωφ. Μεσογείων 119, T.K. 101 92 Αθήνα Τηλ.: 210 6969903, 210 6969802, 210 6974732 Fax: 210 6969607 www.mindev.gov.gr Ενημερωτικό Σημείωμα Θεσμική Αναμόρφωση της Προ-πτωχευτικής Διαδικασίας Εξυγίανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ. Προλογικό σημείωμα... Εισαγωγικές παρατηρήσεις... 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Προλογικό σημείωμα...... VII Εισαγωγικές παρατηρήσεις............ 1 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Οι υποχρεώσεις εχεμύθειας και μη ανταγωνισμού κατά τη διάρκεια της σύμβασης εργασίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΑΠΜ-41623

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΑΠΜ-41623 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΑΠΜ-41623 «ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΟΦΕΛΟΥΣ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ 3.7.1 MARITSA EAST 1 (BG)- N.SANTA (EL)» ΤΕΥΧΟΣ 3 ΣΧΕΔΙΟ Σ Υ Μ Φ Ω Ν Η Τ Ι Κ

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση.

Θέμα : Η αρνητική αναθεώρηση ανατρέπει το δικαιοπρακτικό θεμέλιο των δημοσίων συμβάσεων στα έργα. Απαιτείται νομοθετική ρύθμιση. Αθήνα, 04 Μαίου 2015 Αριθ. Πρωτ.1273 Προς Τον Υπουργό Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού κ. Γεώργιο Σταθάκη Τον Υπουργό Επικρατείας κ. Αλέξανδρο Φλαμπουράρη Τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομίας,

Διαβάστε περισσότερα

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important

31987L0344. EUR-Lex L EL. Avis juridique important Avis juridique important 31987L0344 Οδηγία 87/344/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 22ας Ιουνίου 1987 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων σχετικά με την ασφάλιση νομικής προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Working Paper. Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos

Working Paper. Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos Working Paper Title: «Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας» Georgios K. Karametos Η Σύμβαση Εμπορικής Αντιπροσωπείας Του Γεωργίου Κ. Καραμέτου Φοιτητή Νομικής Του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου Abstract-Summary

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος Οδηγίες εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 3299/2004 σχετικά με την έναρξη υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων.

Εγκύκλιος Οδηγίες εφαρμογής των διατάξεων του νόμου 3299/2004 σχετικά με την έναρξη υλοποίησης των επενδυτικών σχεδίων. ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Αθήνα 22-10 - 2008 Αριθμ. Πρωτ. 48175 Ταχ. Δ/νση : Νίκης 5-7, Αθήνα Ταχ. Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Η κατάπτωση των μη ληξιπρόθεσμων μισθωμάτων κατά την καταγγελία της σύμβασης leasing από τον εκμισθωτή

Η κατάπτωση των μη ληξιπρόθεσμων μισθωμάτων κατά την καταγγελία της σύμβασης leasing από τον εκμισθωτή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ Η κατάπτωση των μη ληξιπρόθεσμων μισθωμάτων κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης - 2 ο μέρος Περιεχόμενο και τύπος διοικητικής πράξης Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011

ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 11.11.2011 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Νομικών Θεμάτων 11.11.2011 ΕΓΓΡΑΦΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο και την αναγνώριση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΧ. Κ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΝΑΚΗΣ *

ΜΙΧ. Κ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΝΑΚΗΣ * 1. Εισαγωγικά ΜΙΧ. Κ. ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΝΑΚΗΣ * Το πρόβλημα ως προς τη δημοσιότητα των αγωγών αναγνώρισης ακυρότητας ή ακύρωσης δικαιοπραξιών που αφορούν ακίνητα 1.1. Μεταξύ των θεμελιωδών αρχών του εμπράγματου

Διαβάστε περισσότερα

Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ

Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Γ. ΓΑΚΙΔΗΣ Δικηγόρος Θεσσαλονίκη, Αριστοτέλους 14, ΤΚ 54623, τηλ. 2310277178, fax 2310235700, e-mail: gakidis1@otenet.gr Ν. 4412/2016 ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 27.6.2016 COM(2016) 421 final 2016/0194 (NLE) Πρόταση ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : «ΚΑΛΟΠΙΣΤΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΑΠΡΟΟΠΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ»

ΘΕΜΑ : «ΚΑΛΟΠΙΣΤΗ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΟΧΗΣ ΚΑΙ ΑΠΡΟΟΠΤΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΥΝΘΗΚΩΝ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΙΚΟΥ, ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΑΙ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... VII Συντομογραφίες... IX Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Γειτονικό δίκαιο, έννοια και δικαιολογία... 3 1.1. Έννοια γειτονικού δικαίου, παραδείγματα 1.2. Σύγκρουση κυριοτήτων και συμφερόντων. Δικαιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών

Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών Συντάκτης: Ομάδα Καθηγητών 1. Το Εμπορικό Δίκαιο: α) αναφέρεται στις αγοραπωλησίες μεταξύ των ανθρώπων. β) αναφέρεται στις αγοραπωλησίες εμπορευμάτων μεταξύ εμπόρων γ) ρυθμίζει τις εμπορικές σχέσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ 2. (Εγκρίθηκαν στις 19 Μαρτίου 2015) 3. εφαρμοστέου δικαίου επί των διεθνών εμπορικών συμβάσεων.

ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ 2. (Εγκρίθηκαν στις 19 Μαρτίου 2015) 3. εφαρμοστέου δικαίου επί των διεθνών εμπορικών συμβάσεων. ΑΡΧΕΣ [ΤΗΣ ΧΑΓΗΣ (ΣΧΙΔΔ)] 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ 2 (Εγκρίθηκαν στις 19 Μαρτίου 2015) 3 Προοίμιο Το κείμενο αυτό εκθέτει τις γενικές αρχές που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ 9.ΦΟΡΟΙ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Ν. 3427/2005 (ΦΕΚ 312 Α ) ΦΟΡΟΣ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΥΠΕΡΤΙΜΗΜΑΤΟΣ (Άρθρο 2) Αντικείµενο του φόρου 1. Επί ακινήτου ή ιδανικού µεριδίου αυτού ή εµπράγµατου δικαιώµατος επί ακινήτου

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ.

Διοικητικό Δίκαιο. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος. Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Η γνωμοδοτική διαδικασία και η αιτιολογία της διοικητικής πράξης 1 ο μέρος Αν. Καθηγήτρια Ευγ. Β. Πρεβεδούρου Νομική Σχολή Α.Π.Θ. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα