Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» *

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» *"

Transcript

1 Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» * Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» εἶναι ἕνα ὑπέροχο πολὺ συνοπτικὸ κείμενο, ποὺ εἶναι περίληψη ὅλης τῆς ὀρθόδοξης διδασκαλίας τῆς Εκκλησίας μας Εἰσαγωγή. 1. Εκκλησία καὶ Σύνοδοι. 2. Οἱ δύο Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι. 3. Ἀναθεματισμοὶ - Επευφημίες. 4. Μερικὰ χαρακτηριστικὰ σημεῖα. α) Η καταδίκη τῆς φιλοσοφίας. β) Η θεολογία τοῦ ἀκτίστου Φωτός. γ) Ο Ησυχασμός. δ) Οἱ θεόπνευστες θεολογίες τῶν Ἁγίων καὶ τὸ εὐσεβὲς φρόνημα τῆς Εκκλησίας. Εἰσαγωγὴ ΤΟ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» εἶναι ἕνα κείμενο, τὸ ὁποῖο περιλαμβάνεται στὸ «Τριώδιο» καὶ διαβάζεται τὴν Κυριακὴ τῆς Ορθοδοξίας, δηλαδὴ τὴν Αʹ Κυριακὴ τῶν Νηστειῶν. Εἶναι γνωστὸ ὅτι διὰ μέσου τῶν αἰώνων παρουσιάσθηκαν διάφορες αἱρέσεις, οἱ ὁποῖες ἠρνοῦντο τὴν ἀποκαλυπτικὴ ἐμπειρία καί, στὴν πραγματικότητα, χρησιμοποιώντας τὴν φιλοσοφία καὶ τὸν στοχασμό, ἀμφισβητοῦσαν τὴν ἀλήθεια τῆς Εκκλησίας πάνω σὲ διάφορα δογματικά θέματα. 1

2 Οἱ Πατέρες ποὺ συνεκρότησαν τὶς Συνόδους ἀντιμετώπισαν αὐτὲς τὶς πλάνες. Οἱ ἀποφάσεις τῶν Συνόδων πάνω σὲ δογματικὰ θέματα καλοῦνται «Οροι». Γενικότερα, κάθε ἀπόφαση τῶν Συνόδων καλεῖται «Συνοδικόν». Ετσι, ἔχουμε τὸν Συνοδικὸ Τόμο καὶ τὸν Συνοδικὸ Ορο καί, ὁπωσδήποτε, κάθε Σύνοδος ἔχει τὸ δικό της Συνοδικό. Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» εἶναι οἱ ἀποφάσεις τῆς Ζʹ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ ἀναφέρονται στὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν Εἰκόνων. Η ἀνάγνωσή τους τὴν Κυριακὴ τῆς Ορθοδοξίας ἔδωσε τὸν τίτλο «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας». Βέβαια, πρέπει νὰ λεχθῆ ὅτι ἀργότερα στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» προσετέθη καὶ ὁ Ορος Πίστεως τῶν Ησυχαστικῶν Συνόδων τοῦ 14ου αἰῶνος. Ετσι, τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» περιλαμβάνει τὶς ἀποφάσεις τόσο τῆς Ζʹ Οἰκουμενικῆς Συν- όδου, ὅσο καὶ τῶν Συνόδων τοῦ 14ου αἰῶνος, οἱ ὁποῖες, ὅπως θὰ λεχθῆ πιὸ κάτω, ἔχουν ὅλα τὰ στοιχεῖα γιὰ νὰ χαρακτηρίζωνται καὶ νὰ θεωροῦνται ὡς Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Θὰ ἐπιχειρηθῆ μιὰ ἀνάλυση τοῦ «Συνοδικοῦ τῆς Ορθοδοξίας» στὰ κεντρικά του σημεῖα. Δὲν θὰ εἶναι εὐρεῖα ἀνάλυση ὅλου τοῦ Συνοδικοῦ, ἀλλὰ θὰ τονισθοῦν τὰ κυριότερα, κατὰ τὴν γνώμη μου, σημεῖα, γιατὶ ἐκφράζουν τὸ ἦθος τῆς Εκκλησίας. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητο, γιατὶ τὸ ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα συνδέεται καὶ συντονίζεται μὲ τὶς ἀποφάσεις τῶν Πατέρων τῆς Εκκλησίας, ὅ- πως ἐκφράσθηκαν συνοδικῶς. 1. Εκκλησία καὶ Σύνοδοι ΠΡΙΝ ὅμως προχωρήσουμε στὴν ἀνάλυση τοῦ «Συνοδικοῦ τῆς Ορθοδοξίας», θεωρῶ καλὸ νὰ ἐξετάσουμε ἐν ὀλίγοις τὸ μεγάλο θέμα τῆς σχέσεως τῆς Εκκλησίας μὲ τὶς Συνόδους. Οταν ἀναφυόταν κάποια αἵρεση, τότε οἱ ἅγιοι Πατέρες τὴν ἀντιμετώπιζαν στὸν χῶρο τῆς ἐμφανίσεώς της. Ο Αρειος, ποὺ κήρυττε ὅτι ὁ Χριστός εἶναι τὸ πρῶτο κτίσμα τοῦ Θεοῦ καὶ οὐσιαστικὰ ἠρνεῖτο τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ, ἀντιμετωπίσθηκε ἀπὸ τὴν Σύνοδο τῆς Ἀλεξανδρείας. Στὴν συνέχεια ὅμως, ὅταν οἱ αἱρετικές του δοξασίες ἄρχισαν νὰ διαδίδωνται καὶ πέρα ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς Ἀλεξανδρείας, ἀντιμετωπίσθηκε τὸ θέμα ἀπὸ τὴν Αʹ 2

3 Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Οἱ ἅγιοι Πατέρες συνεκλήθησαν γιὰ νὰ λάβουν μιὰ κοινὴ ἀπόφαση πάνω στὴν διατύπωση τῆς ὀρθόδοξης διδασκαλίας. Στὶς Συνόδους οἱ ἅγιοι Πατέρες δὲν ἔψαχναν νὰ βροῦν τὴν ἀλήθεια, στοχαζόμενοι μὲ τὴν λογικὴ καὶ τὴν φαντασία, ἀλλὰ προσπαθοῦσαν νὰ διατυπώσουν σὲ Ορους τὴν ἤδη ὑπάρχουσα ἀποκαλυπτικὴ Ἀλήθεια, γιὰ τὴν ὁποία εἶχαν καὶ δική τους προσωπικὴ ἐμπειρία, ὥστε νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς αἱρετικούς. Ο ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης χωρίζει τὶς Συνόδους σὲ Οἰκουμενικές, Τοπικὲς καὶ Χωρικές. Η διαίρεση αὐτὴ δὲν γίνεται ἀνάλογα μὲ τὰ θέματα, ἀλλὰ ἀνάλογα μὲ τὰ πρόσωπα ποὺ τὶς συγκροτοῦν, γιατὶ εἶναι δυνατὸν καὶ τὰ θέματα τῶν Τοπικῶν Συν- όδων νὰ ἀναφέρωνται σὲ σοβαρὰ δογματικὰ ζητήματα. Χωρικὴ Σύνοδος λέγεται ἐκείνη, τὴν ὁποία συγκροτεῖ ὁ Επίσκοπος, ὁ Μητροπολίτης ἢ ὁ Πατριάρχης μόνον μὲ τοὺς δικούς του Κληρικούς, χωρὶς νὰ παρευρίσκωνται ἄλλοι Επίσκοποι. Τοπικὴ Σύνοδος λέγεται ἐκείνη, στὴν ὁποία συνέρχονται ὁ Μητροπολίτης ἢ ὁ Πατριάρχης μὲ τοὺς δικούς του Επισκόπους ἢ Μητροπολίτες. Καὶ αὐτὸ γίνεται ὅταν ὁ Επίσκοπος μιᾶς ἐπαρχίας ἢ οἱ Επίσκοποι δύο ἐπαρχιῶν συναθροίζωνται γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν διάφορα φλέγοντα ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα 1. Οἰκουμενικὴ Σύνοδος εἶναι ἡ σύναξη πολλῶν Επισκόπων ἀπὸ πολλὲς ἐπαρχίες γιὰ νὰ συζητήσουν καὶ νὰ ἀποφασίσουν γιὰ ἕνα ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα. Η Οἰκουμενικὴ Σύνοδος ἔχει τέσσερα χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα, κατὰ τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη. Τὸ πρῶτο εἶναι ὅτι συγκαλεῖται «διὰ προσταγῶν, οὐχὶ τοῦ Πάπα ἢ τοῦ δεῖνος Πατριάρχου, ἀλλὰ διὰ προσταγῶν Βασιλικῶν». Τὸ δεύτερο εἶναι νὰ γίνεται συζήτηση γιὰ θέματα Πίστεως «καὶ ἀκολούθως νὰ ἐκτίθεται ἀπόφασις, καὶ Ορος Δογματικὸς εἰς κάθε μίαν ἀπὸ τὰς Οἰκουμενικάς». Τὸ τρίτο γνώρισμα εἶναι ὅτι τὰ δόγματα πρέπει νὰ εἶναι «ὀρθόδοξα, εὐσεβῆ καὶ σύμφωνα ταῖς θείαις Γραφαῖς, ἢ ταῖς προλαβούσαις Οἰκουμενικαῖς Συνόδοις». Εἶναι χαρακτηριστικὸς ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ομολογητοῦ: «τὰς γενομένας Συνόδους, ἡ εὐσεβής πίστις κυροῖ, 3

4 καὶ πάλιν, ἡ τῶν δογμάτων ὀρθότης κρίνει τὰς Συνόδους». Καὶ τὸ τέταρτο γνώρισμα εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ἔχη οἰκουμενικὴ ἀναγνώριση. Πρέπει «νὰ συμφωνήσουν καὶ νὰ ἀποδεχθοῦν τὰ παρὰ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων διορισθέντα, καὶ κανονισθέντα ἅπαντες οἱ ὀρθόδοξοι Πατριάρχαι καὶ Ἀρχιερεῖς τῆς Καθολικῆς Εκκλησίας, εἴτε δι αὐτοπροσώπου παρουσίας αὐτῶν, εἴτε διὰ τῶν ἰδίων Τοποτηρητῶν, καὶ τούτων ἀπόντων, διὰ γραμμάτων αὐτῶν» 2. Τὰ χαρακτηριστικὰ αὐτὰ γνωρίσματα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης εἶναι ἀξιοπρόσεκτα, θὰ πρέπη ὅμως νὰ διευκρινήσω δύο ἀπὸ αὐτά, ἤτοι τὸ πρῶτο καὶ τὸ τέταρτο, τὰ ὁποῖα κυρίως εἶναι ἐκεῖνα ποὺ χαρακτηρίζουν τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους καὶ τὶς διακρίνουν ἀπὸ τὶς ἄλλες Τοπικὲς Συνόδους. Τὸ ἕνα εἶναι, ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος συγκαλεῖται ἀπὸ τοὺς αὐτοκράτορες, ὅταν πλέον ὁ Χριστιανισμὸς ἔγινε ἐπίσημη θρησκεία τοῦ Κράτους, καὶ ὁ αὐτοκράτωρ ἤθελε νὰ καταστήση τὸν Ορο τῆς Οἰκουμενικῆς Συνόδου νόμο τοῦ Κράτους γιὰ τὴν εἰρήνευση τῶν Πολιτῶν. Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ παρατηρεῖ σχετικά: «Κατὰ κάποιαν ἔννοιαν αἱ γενικαὶ Σύνοδοι, ὅπως ἐνεκαινιάσθησαν εἰς τὴν Νίκαιαν, δύναται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς αὐτοκρατορικαὶ Σύνοδοι, die Reichskonzile, αὐτὸ δὲ πιθανῶς ἦταν ἡ πρώτη καὶ ἀρχικὴ ἔννοια τοῦ ὅρου οἰκουμενική, ὡς ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὰς Συνόδους» 3. Τὸ ἄλλο εἶναι, ὅτι τὴν αὐθεντία τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων ὅπως καὶ τῶν ἄλλων Συνόδων, προσδίδουν κυρίως οἱ θεούμενοι καὶ θεοφόροι ἅγιοι Πατέρες. Ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ παρατηρεῖ καὶ στὸ σημεῖο αὐτό: «ἡ ὑπερτάτη αὐθεντία καὶ ἡ ἱκανότης πρὸς διάκρισιν τῆς ἀληθείας εἰς τὴν πίστιν εἶναι ἐμπιστευμένη εἰς τὴν Εκκλησίαν, ποὺ εἶναι πράγματι Θεῖος θεσμὸς κατὰ τὴν ὀρθὴν καὶ στενὴν ἔννοιαν τῆς λέξεως, ἐνῶ οὐδεμία Σύνοδος ἢ Συνοδικὸς θεσμὸς εἶναι de jure 4

5 divino, παρὰ μόνον ὅταν ἀποτελῇ ἀληθῆ εἰκόνα ἢ φανέρωσιν τῆς ἰδίας τῆς Εκκλησίας». Στὴν συνέχεια λέγει: «αἱ ἀποφάσεις τῶν Συνόδων ἐγένοντο δεκταὶ ἢ ἀ- περρίπτοντο ἀπὸ τὰς Εκκλησίας ὄχι διὰ λόγους τυπικοὺς ἢ κανονικούς, ἡ δὲ ἐτυμηγορία τῆς Εκκλησίας ὑπῆρξεν ἄκρως ἐκλεκτική. Η Σύνοδος δὲν εὑρίσκεται ὑπεράνω τῆς Εκκλησίας, αὐτὴ ἦταν ἡ ἄποψις τῆς ἀρχαίας Εκκλησίας» 4. Σὲ προηγούμενα κεφάλαια ἀναπτύξαμε ἐν συντομίᾳ ποιά εἶναι τὰ πραγματικὰ μέλη τῆς Εκκλησίας, ποὺ εἶναι τὰ ζωντανά, καὶ ποιά εἶναι τὰ νεκρὰ μέλη τῆς Εκκλησίας. Οπότε μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι τὸ φρόνημα τῆς Εκκλησίας ἐκφράζεται διὰ τῶν θεουμένων Ἁγίων Της. Γι αὐτὸ τελικὰ ὅλες οἱ Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι στηρίζονται πάνω στὴν διδασκαλία τῶν προγενεστέρων Ἁγίων. Ο ἀναγνώστης μπορεῖ νὰ βρῆ ἀνεπτυγμένη αὐτὴν τὴν ἄποψη σὲ παλαιότερη μελέτη μου 5. Εδῶ θὰ ἤθελα μόνον νὰ ἀναφέρω τὴν γνώμη τοῦ π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ ὅτι «τὴν καθολικὴν ἐμπειρίαν ἠμποροῦν νὰ ἐκφράσουν ἀκόμη καὶ ὀλίγοι καὶ μεμονωμένοι ὁμολογηταὶ τῆς πίστεως καὶ αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν... ἡ ἱερὰ ἀξιοπρέπεια τῆς συνόδου δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν μελῶν ποὺ ἐκπροσωποῦν τὰς Εκκλησίας των. Μία μεγάλη γενικὴ σύνοδος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποδειχθῆ σύνοδος ληστῶν (latrocinium) ἢ ἀκόμη καὶ ἀποστατῶν... Εἶναι ὅμως δυνατὸν κατὰ τὴν σύνοδον νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἀλήθεια ἡ μειοψηφία. Καὶ τὸ σπουδαιότερον, ἡ ἀλήθεια ἠμπορεῖ νὰ ἀποκαλυφθῇ καὶ ἄνευ συνόδου. Αἱ γνῶμαι τῶν Πατέρων καὶ τῶν οἰκουμενικῶν Διδασκάλων τῆς Εκκλησίας ἔχουν συχνὰ μεγαλυτέραν πνευματικὴν ἀ- ξίαν καὶ κατηγορηματικότητα ἀπὸ ὅ,τι οἱ ὁρισμοὶ ὡρισμένων συνόδων. Αὐταὶ δὲ αἱ γνῶμαι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ επιβεβαιωθοῦν καὶ νὰ γίνουν ἀποδεκταὶ μὲ οἰκουμενικὴν συγκατάθεσιν» 6. Επίσης, θὰ ἤθελα νὰ ἀναφέρω καὶ τὴν γνώμη τοῦ π. Ιωάννου Ρωμανίδου, ὅτι ὅλοι οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀκολούθησαν τὴν ἴδια μέ- 5

6 θοδο καὶ εἶχαν προσωπικὴ ἐμπειρία τῶν ἀληθειῶν τῆς Πίστεως. Η συνάντησή τους σὲ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο τοὺς ἔδωσε τὴν δυνατότητα νὰ συμφωνήσουν στοὺς ἴδιους Ορους γιὰ τὴν ἴδια ἀποκαλυπτικὴ ἐμπειρία. Γράφει χαρακτηριστικά: «Οὔτε ἡ ἔλλαμψη οὔτε ὁ δοξασμὸς μποροῦν νὰ ἱ- δρυματοποιηθοῦν. Η ταυτότητα αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας ἐλλάμψεως καὶ δοξασμοῦ μεταξὺ τῶν χαρισματούχων ποὺ ἔχουν αὐτὲς τὶς καταστάσεις, δὲν ἐπιβάλλει κατὰ ἀνάγκη ταυτότητα δογματικῆς ἐκφράσεως, ἰδιαίτερα ὅ- ταν οἱ χαρισματοῦχοι αὐτοὶ εἶναι γεωγραφικὰ ἀπομακρυσμένοι ἐπὶ μακρὰ χρονικὰ διαστήματα. Πάντως, ὅ- ταν συναντῶνται εὔκολα συμφωνοῦν γιὰ τὴν ὁμοιομορφία τῆς δογματικῆς διατυπώσεως τῆς ταυτόσημης ἐμπειρίας των. Μεγάλη ὤθηση πρὸς ταυτόσημη δογματικὴ ἔκφραση δόθηκε τὴν ἐποχή, ποὺ ἡ χριστιανοσύνη ἔγινε ἐπίσημη θρησκεία τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας καὶ ἱκανοποίησε τὴν ἀνάγκη τοῦ κράτους νὰ διακρίνη τοὺς γνήσιους θεραπευτὲς ἀπὸ τοὺς ψευδ-ἰατρούς, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, ποὺ οἱ κυβερνητικὲς ὑπηρεσίες ἔχουν τὴν εὐθύνη νὰ διακρίνουν τὰ γνήσια μέλη τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος, ἀπὸ τοὺς κομπογιαννίτες καὶ τοὺς σφετεριστὲς τῆς ἰατρικῆς ἐπιστήμης, γιὰ τὴν προστασία τῶν ὑπηκόων τους» 7. Μὲ αὐτὲς τὶς βασικὲς προϋποθέσεις οἱ Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι εἶναι ἀλάθητοι καὶ ἐκφράζουν τὴν συνείδηση καὶ τὴν ζωὴ τῆς Εκκλησίας. Καί, φυσικά, οἱ Οροι τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων ἔχουν ἀξία, γιατὶ ἀφ ἑνὸς μὲν διασφαλίζουν τὴν δυνατότητα τῆς σωτηρίας, ἀφ ἑτέρου δὲ ὑποδεικνύουν τὸν ἀληθινὸ δρόμο γιὰ τὴν θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου, ὥστε νὰ φθάση στὴν θέωση. Μποροῦμε δὲ νὰ ποῦμε ὅτι οἱ Οροι τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων δὲν εἶναι φιλοσοφικοὶ οὔτε ἐξυπηρετοῦν τὴν φιλοσοφία, ἀλλὰ εἶναι θεολογικοί, δηλαδὴ ἰατρικοί, καὶ ἀποβλέπουν στὴν θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου. Γι αὐτὸ χρεωστοῦμε μεγάλη εὐγνωμοσύνη στοὺς Πατέρας ποὺ συνεκρότησαν τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους καὶ ἐνήργησαν ὡς ἐκκλησιαστικὲς προσωπικότητες. 6

7 2. Οἱ δύο Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι ΣΤΟ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» γίνεται ἀναφορὰ σὲ ὅλους τοὺς Πατέρας ποὺ συνεκρότησαν τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους, ἀλλά, κυρίως, περιορίζεται στὴν μνεία καὶ ἀναφορὰ δύο Συνόδων μὲ μεγάλο κύρος καὶ μεγάλη αὐθεντία. Πρόκειται γιὰ τὴν Ζʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ποὺ δογμάτισε γιὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν Εἰκόνων, ὡς καὶ γιὰ τὴν φερομένη ὡς Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ποὺ δογμάτισε γιὰ τὴν Ακτιστη Οὐσία καὶ τὴν Ακτιστη Ενέργεια τοῦ Θεοῦ, καθώς ἐπίσης δογμάτισε θεοπνεύστως γιὰ τὸν Ησυχασμό, τὸν τρόπο, δηλαδή, τὸν ὁποῖο πρέπει νὰ χρησιμοποιήσουμε γιὰ νὰ φθάσουμε στὴν θέωση. *** Η Ζʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος συνεκλήθη μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ «θέσπισμα τῶν εὐσεβῶν καὶ φιλοχρίστων ἡμῶν βασιλέων Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς αὐτοῦ μητρός», ὅπως λέγεται στὸν Ορο Πίστεως τῆς Συνόδου αὐτῆς. Μάλιστα, λέγεται ὅτι «ὁ δεσπότης Θεός, ἡμᾶς τοὺς ἁπανταχοῦ τῆς ἱερωσύνης ἀρχηγοὺς τῇ αὐτοῦ εὐδοκίᾳ συνεκάλεσε, θείῳ ζήλῳ καὶ ἐπινεύσει Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῶν πιστοτάτων ἡμῶν βασιλέων». Ἀντιπαραθέτουν τοὺς ἑαυτούς των πρὸς τοὺς αἱρετικούς, οἱ ὁποῖοι, ἐνῶ εἶναι ἱερεῖς, στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι: «ἱερεῖς μὲν λεγόμενοι, μὴ ὄντες δέ», γιατὶ κατηγόρησαν τὴν ἀληθινὴ Πίστη τῆς Εκκλησίας «ἀνιέροις ἐπακολουθήσαντες ἀνδράσι, ταῖς ἰδίαις φρεσὶ πειθομένοις». Στὸ κείμενο αὐτὸ φαίνονται πολλὰ πράγματα. Πρῶτον, ὅτι ἡ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος συγκαλεῖται μὲ τὸν νόμο τῶν Βασιλέων-Αὐτοκρατόρων. Δεύτερον, ὅτι οἱ αἱρετικοί, ἐνῶ εἶναι ἱερεῖς, στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι, ἀφοῦ ἡ Ἀποστολικὴ Διαδοχὴ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἀδιάκοπος ἱερωσύνη, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐμμονὴ στὴν Ἀποστολικὴ Παράδοση καὶ Διδασκαλία. Τρίτον, ὅτι οἱ αἱρετικοὶ ἀρνοῦνται τὴν Καθολικὴ Διδασκαλία τῆς Εκκλησίας καὶ ἀκολουθοῦν φιλοσόφους, ποὺ ἔχουν δικές τους γνῶμες καὶ ἀντιλήψεις. 7

8 Στὸν «Ορο Πίστεως» τῆς Ζʹ Οἰκουμενικῆς Συνόδου φαίνεται ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία γιὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν Εἰκόνων, ἀφοῦ «ἡ τῆς εἰκόνος τιμὴ ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει», καὶ «ὁ προσκυνῶν τὴν εἰκόνα, προσκυνεῖ ἐν αὐτῇ τοῦ ἐγγραφομένου τὴν ὑπόστασιν» 8. Στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» διασώζεται ὅλη ἡ Πίστη τῆς Εκκλησίας γιὰ τὴν προσκύνηση τῶν ἱερῶν Εἰκόνων. Διακηρύσσεται ἡ δυνατότητα εἰκονογραφήσεως τοῦ Χριστοῦ ἀκριβῶς γιατὶ ἐνηνθρώπησε καὶ προσέλαβε τὴν ἀνθρώπινη φύση πραγματικὰ καὶ ὄχι φανταστικά. Στὴν ὑπόσταση τοῦ Λόγου ἑνώθηκαν ἀτρέπτως, ἀναλλοιώτως, ἀχωρίστως καὶ ἀδιαιρέτως ἡ θεία μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση. Ομολογεῖται τὸ ἐν οὐσίαις διάφορον καὶ ἔτσι στὴν μία ὑπόσταση τοῦ Λόγου ἑνώθηκαν «τὸ κτιστόν τε καὶ ἄκτιστον, τὸ ὁρατὸν καὶ ἀόρατον, τὸ παθητὸν καὶ ἀπαθές, τὸ περιγραπτὸν καὶ ἀπερίγραπτον». Στὴν θεία οὐσία ἀνήκει τὸ ἄκτιστον, τὸ ἀόρατον, τὸ ἀπαθὲς καὶ τὸ ἀπερίγραπτον, ἐνῶ στὴν ἀνθρώπινη οὐσία ἀνήκει, ἐκτὸς ἀπὸ τὰ ἄλλα, καὶ τὸ περιγραπτόν. Γι αὐτὸ τὸν λόγο μποροῦμε νὰ εἰκονίσουμε τὸν Χριστό, ἀφοῦ ἐνηνθρώπησε. Οσοι δὲν ἀνέχονται«εἰκονογραφεῖν ἐνανθρωπήσαντα τὸν Λόγον, καὶ τὰ ὑπέρ ἡμῶν αὐτοῦ πάθη» ἀναθεματίζονται. Επίσης, στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» διακηρύσσεται ὅτι διὰ τῆς προσκυνήσεως τῶν ἱερῶν Εἰκόνων καὶ διὰ τῆς ὁράσεως αὐτῶν ἁγιάζονται ἀκόμη καὶ οἱ ὀφθαλμοί, καθὼς ἐπίσης ὁ νοῦς ἀνάγεται πρὸς θεογνωσίαν. Γράφεται χαρακτηριστικά: «τῶν τῷ λόγῳ ἁγιαζόντων τὰ χείλη, εἶτα τοὺς ἀκροατὰς διὰ τοῦ λόγου, εἰδότων τε καὶ κηρυσσόντων, ὡς ἁγιάζεται μὲν ὁμοίως διὰ τῶν σεπτῶν Εἰκόνων τὰ ὄμματα τῶν ὁρώντων, ἀνάγεται δὲ δι αὐτῶν ὁ νοῦς πρὸς θεογνωσίαν, ὥσπερ καὶ διὰ τῶν θείων ναῶν, καὶ τῶν ἱερῶν σκευῶν καὶ τῶν ἄλλων κειμηλίων». Ετσι, λοιπόν, ἔχουμε τὴν δυνατότητα νὰ προσκυνοῦμε τὴν Σάρκα τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ ἁγιαζόμαστε ἀπὸ αὐτὴν τὴν προσκύνηση 8

9 ἀνάλογα φυσικὰ μὲ τὴν κατάσταση στὴν ὁποία βρισκόμαστε, ἐπειδὴ ἡ Σάρκα τοῦ Χριστοῦ χαρακτηρίζεται «ὁμόθεος καὶ ὁμότιμος». *** Η Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος στὴν ἐποχὴ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ ἀσχολήθηκε μὲ ἕνα ἄλλο δογματικὸ θέμα, ποὺ εἶναι συνέχεια τῶν θεμάτων ποὺ ἀπασχόλησαν τὴν ἀρχαία Εκκλησία. Τὸν τέταρτο αἰώνα οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀντιμετώπισαν τὴν αἵρεση τοῦ Ἀρείου, ὁ ὁποῖος δίδασκε ὅτι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι κτίσμα. Ο ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὴν ἐποχή του ἀντιμετώπισε τὴν αἵρεση τοῦ Βαρλαάμ, ποὺ ἔλεγε ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ εἶναι κτιστή. Επιπλέον, ὅπως εἴπαμε, συνοδικῶς «δικαίωσε» τὸν Ησυχασμό, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ μόνη μέθοδος ποὺ ὁδηγεῖ τὸν ἄνθρωπο στὴν θέωση. Ἀναφερόμενοι στὴν Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι ἔχει ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ τὰ γνωρίσματα, τὰ ὁποῖα παραθέσαμε πιὸ πάνω, γιὰ νὰ ὀνομασθῆ καὶ νὰ χαρακτηρισθῆ ὡς Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. Κατ ἀρχάς, συγκαλεῖται ἀπὸ αὐτοκράτορες. Στὸν Συνοδικὸ Τόμο τοῦ 1341 μ.χ. μεταξὺ τῶν ἄλλων γράφεται: «Επειτα συνόδου συγκροτηθείσης, παρουσίᾳ καὶ τοῦ ἐκ Θεοῦ βασιλέως τοῦ ἀοιδίμου καὶ μακαρίτου... τῆς τε συγκλήτου καὶ οὐκ ὀλίγων ἀπό τε τῶν τιμιωτάτων ἀρχιμανδριτῶν καὶ καθηγουμένων καὶ τῶν τῆς πολιτείας συνειληγμένων..» 9. Καὶ οἱ τρεῖς Σύνοδοι ποὺ συνεκλήθησαν τὴν περίοδο αὐτὴ γιὰ τὸ δογματικὸ θέμα ποὺ ἀπασχολοῦσε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη τὴν Εκκλησία, συνεκλήθησαν μὲ διαταγὴ καὶ παρουσία τῶν αὐτοκρατόρων. Επειτα, ὅπως ἀναφέραμε προηγουμένως, τὸ θέμα τῆς Ἀκτίστου Ενεργείας τοῦ Θεοῦ, καθὼς ἐπίσης καὶ ὁ λεγόμενος Ησυχασμός, εἶναι σοβαρὰ θεολογικὰ ζητήματα. Δὲν εἶναι, δηλαδή, θέματα ποὺ ἀφοροῦν μερικὰ κανονιστικὰ ζητήματα, ἀλλὰ σοβαρὰ δογματικὰ θέματα ποὺ ἀφοροῦν τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Γιατί, ἂν ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ εἶναι κτιστή, τότε καταλήγουμε ἢ στὸν Γνωστικισμὸ ἢ στὸν Πανθεϊσμό. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀπο- 9

10 κτήσουμε κοινωνία μὲ τὸν Θεό. Καί, ἐὰν ὁ Ησυχασμός, ὁ τρόπος τῆς ὀρθοδόξου παραδόσεως, διὰ τοῦ ὁποίου θεραπευόμαστε καὶ φθάνουμε στὴν θέωση, ἀντικατασταθῆ μὲ τὴν Φιλοσοφία, τότε καὶ αὐτὸ καταστρέφει τὶς πραγματικὲς προϋποθέσεις γιὰ τὴν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Επομένως, τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι σοβαρότατα. Πολλοὶ σύγχρονοι θεολόγοι πιστεύουν ὅτι οἱ Σύνοδοι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ πρέπει νὰ θεωρηθοῦν ὅτι ἀποτελοῦν καὶ συγκροτοῦν τὴν Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Καὶ αὐτὸ γιατὶ συγκαλοῦνται ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα, ἀσχολοῦνται μὲ ἕνα δογματικὸ θέμα μεγάλης σημασίας καὶ ὑπερμαχεῖ σ αὐτὲς ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ποὺ ἔφθασε στὴν θέωση καί, ἑπομένως, διέθετε προσωπικὴ ἐμπειρία τῆς θεώσεως. Χαρακτηριστικὰ θὰ ἤθελα νὰ ἀναφέρω τὴν γνώμη τοῦ π. Ἀθανασίου Γιέβτιτς, ὁ ὁποῖος λέγει: «Νομίζομεν, ὅμως, ὅτι ἡ Σύνοδος τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ τὸ 1351, κρίνοντας τοὐλάχιστον βάσει τοῦ μεγάλου θεολογικοῦ ἔργου της, δύναται καὶ ἀξίζει νὰ συναριθμῆται εἰς τὰς Οἰκουμενικὰς Συνόδους τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας, τῶν ὁποίων δὲν ὑστερεῖ εἰς τίποτε ὡς πρὸς τὴν σωτηριολογικὴν σημασίαν τῆς θεολογίας της. Η Σύνοδος αὕτη ἀποτελεῖ τὴν ἀπόδειξιν τῆς συνεχείας τῆς συνοδικότητος τῆς ὀρθοδόξου Εκκλησίας καὶ τῆς ζώσης ἐμπειρίας καὶ θεολογίας περὶ τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας» 10. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ συνείδηση τῆς Εκκλησίας. Γι αὐτὸ καὶ στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας», ποὺ ὑπῆρχε ἤδη καὶ διαβαζόταν στὶς Εκκλησίες, γιὰ τὴν νίκη καὶ τὸν θρίαμβο τῶν Ορθοδόξων, προσέθεσαν καὶ «τὰ κατὰ τοῦ Βαρλαὰμ καὶ Ἀκινδύνου κεφάλαια», ἀπὸ τὴν φερομένη ὡς Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Ο αὐτοκράτωρ Καντακουζηνός, στὴν τελευταία Σύνοδο ποὺ ἀσχολήθηκε μὲ τὸ θέμα αὐτό, δηλαδὴ στὴν Σύνοδο τοῦ 1351 μ.χ., συνόψισε τὰ συμπεράσματα τῶν συζητήσεων καὶ τῶν ἀποφασισθέντων, ἐνῶ ὁ ἅγιος Φιλόθεος Κόκκινος, Μητροπολίτης τότε Ηρακλείας, βοηθούμενος ἀπὸ τὸν Γεώργιο Γαλησιώτη καὶ τὸν σοφὸ Μάξιμο συνέταξε τὸν Συνοδικὸ Τόμο ἀπὸ τὰ Πρακτικά. 10

11 Τελικά, ἡ ἡσυχαστικὴ διδασκαλία εἰσήχθη στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» γιὰ πρώτη φορά, κατὰ τὴν Κυριακὴ τῆς Ορθοδοξίας τοῦ ἔτους 1352 μ.χ., μὲ τὸ νὰ ἀναθεματίζονται οἱ αἱρετικοὶ καὶ νὰ ἐπευφημοῦνται ὅσοι ἐξέφρασαν τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία. Μετὰ δὲ τὴν κοίμηση τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, προσετέθη καὶ ὁ ἐπευφημισμὸς ὑπέρ αὐτοῦ Ἀναθεματισμοὶ - Επευφημίες ΟΠΟΙΟΣ διαβάσει τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας», θὰ διαπιστώση ἀμέσως ὅτι ἀφ ἑνὸς μὲν ἀναθεματίζονται οἱ αἱρετικοί, ἀφ ἑτέρου δὲ ἐπευφημοῦνται οἱ ἅγιοι Πατέρες καὶ οἱ Ομολογητές. Γιὰ τοὺς πρώτους, ἀπὸ τὸ παριστάμενο λαὸ ἀναφωνεῖται τὸ «ἀνάθεμα» τρεῖς φορές γιὰ τοὺς δεύτερους, ἀναφωνεῖται τὸ «αἰωνία ἡ μνήμη» τρεῖς φορὲς σὲ κάθε πρόταση. Μερικοὶ σκανδαλίζονται ὅταν βλέπουν καὶ ἀκοῦν μιὰ τέτοια ἐνέργεια, κυρίως ὅταν ἀκοῦν τὸ «ἀνάθεμα». Τὸ θεωροῦν πολὺ σκληρὸ καὶ λέγουν ὅτι ἐκφράζεται μ αὐτὸν τὸν τρόπο τὸ μισαλλόδοξο πνεῦμα ποὺ ἔχει ἡ Ορθόδοξη Εκκλησία. Ομως τὰ πράγματα δὲν ἑρμηνεύονται κατ αὐτὸν τὸν τρόπο. Οἱ ἀναθεματισμοὶ δὲν μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν ὡς φιλοσοφικὲς ἔννοιες καὶ ὡς μισαλλόδοξες καταστάσεις, ἀλλὰ ὡς ἰατρικὲς ἐν- έργειες. Πρῶτα-πρῶτα, οἱ αἱρετικοί, μὲ τὴν ἐπιλογὴ ποὺ ἔκαναν, κατέληξαν στὴν αἵρεση καὶ στὴν διαφοροποίηση ἀπὸ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας. Χρησιμοποιώντας τὴν Φιλοσοφία, ἀντετάχθησαν στὴν Θεολογία καὶ τὴν Ἀποκάλυψη. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο δείχνουν ὅτι ἀρρώστησαν καὶ στὴν πραγματικότητα ἀπεκόπησαν ἀπὸ τὴν Εκκλησία. Επειτα ὁ ἀφορισμός ἔχει τὴν ἔννοια τῆς ἐπισημοποιήσεως τοῦ ἀποχωρισμοῦ τοῦ αἱρετικοῦ ἀπὸ τὴν Εκκλησία. Οἱ ἅγιοι Πατέρες μὲ τὴν πράξη τους αὐτὴ ἐπιβεβαιώνουν τὴν ἤδη ὑπάρχουσα κατάσταση, καὶ ἐκτός αὐτοῦ, βοηθοῦν τοὺς Χριστιανοὺς νὰ προφυλάσσωνται ἀπὸ τὴν αἵρεση-ἀσθένεια. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ Πρακτικὰ τῆς Συνεδρίας Δʹ τῆς Ζʹ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Εκεῖ λέγεται ὅτι οἱ ἅγιοι Πατέρες ἐκπληρώνουν τὸν λόγο τοῦ Χριστοῦ, νὰ θέτουν, δηλαδή, τὸν λύχνο τῆς θείας γνώσεως «ἐπὶ 11

12 τὴν λυχνίαν» γιὰ νὰ λάμπη σὲ ὅλους ποὺ βρίσκονται στὴν οἰκία καὶ νὰ μὴν τὸν κρύπτουν «ὑπὸ τὸν μόδιον». Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο βοηθοῦνται ὅσοι ὁμολογοῦν εὐσεβῶς τὸν Κύριο, νὰ βαδίζουν ἀπροσκόπτως τὸν δρόμο τῆς σωτηρίας. Οἱ ἅγιοι Πατέρες «πᾶσαν πλάνην αἱρετικῶν ἐξωθοῦσι καὶ τὸ σεσηπὸς μέλος, εἴπως ἀνίατα νοσεῖ, ἐκκόπτουσι καὶ τὸ πτύον κατέχοντες, τὴν ἅλωνα καθαίρουσι καὶ τὸν σῖτον, ἢτοι τὸν τρόφιμον λόγον, τὸν στηρίζοντα καρδίαν ἀνθρώπου, ἀποκλείουσιν ἐν τῇ ἀποθήκῃ τῆς Καθολικῆς Εκκλησίας, τὸ δὲ ἄχυρον τῆς αἱρετικῆς κακοδοξίας ἔξω ρίψαντες κατακαίουσι πυρὶ ἀσβέστῳ» 12. Ετσι, οἱ αἱρετικοὶ εἶναι σεσηπότα μέλη τῆς Εκκλησίας, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνίατα καὶ γι αὐτὸ ἐκκόπτονται ἀπὸ τὸ Σῶμα τῆς Εκκλησίας. Μὲ αὐτὸ τὸ πρίσμα πρέπει νὰ ἐξετάζωνται οἱ αἱρετικοί. Οπότε μπορεῖ κανεὶς νὰ δῆ τὴν φιλανθρωπία τῆς Εκκλησίας. Γιατί, ὅπως ἔχουμε τονίσει καὶ ἀλλοῦ, ὅταν κανεὶς διαθέτη λαθεμένη ἰατρικὴ διδασκαλία, τότε δὲν ὑπάρχουν θεραπευτικὰ ἀποτελέσματα, ὁπότε δὲν θεραπεύεται, δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ φθάση στὴν θεραπεία. Τὸ ἴδιο γίνεται μὲ τὰ δόγματα ἢ τὴν πλανεμένη διδασκαλία. Μιὰ λαθεμένη διδασκαλία, ἡ ὁποία στηρίζεται σὲ σφαλερὴ μεθοδολογία, δὲν μπορεῖ ποτὲ νὰ ὁδηγήση τὸν ἄνθρωπο στὴν θέωση. Μέσα σ αὐτὰ τὰ πλαίσια πρέπει νὰ ἐξετάζεται τὸ γεγονὸς ὅτι τόσο οἱ ἀναθεματισμοὶ ὅσο καὶ οἱ ἐπευφημίες ἀναφέρονται σὲ συγκεκριμένα πρόσωπα, γιατὶ αὐτὰ τὰ συγκεκριμένα πρόσωπα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πλάθουν αὐτὲς τὶς διδασκαλίες καὶ στὴν συνέχεια ἀποκτοῦν ὀπαδούς. Καί, μάλιστα, εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι γιὰ τοὺς αἱρετικοὺς χρησιμοποιοῦνται φοβερὰ ἐπίθετα. Πρέπει νὰ προσθέσουμε ὅτι τὰ φρικτὰ ἐπίθετα ποὺ χρησιμοποιοῦνται δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζωνται ἀπὸ ἠθικὴ ἔννοια, ἄλλωστε πολλοὶ αἱρεσιάρχες ἦταν «ἠθικοὶ» ἄνθρωποι, ἀλλὰ ἀπὸ θεολογική. Θὰ ἤθελα στὴν συνέχεια νὰ δοῦμε μερικὰ τέτοια ἐπίθετα καὶ μερικοὺς χαρακτηρισμοὺς πολὺ ἐνδεικτικούς. Τοὺς Εἰκονομάχους, ποὺ καταφέρονταν ἐναντίον τῶν ἱερῶν Εἰκόνων, τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» τοὺς ὀνομάζει «φαυλι- 12

13 στὰς τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ», «τολμητὰς κατὰ τῆς εἰκόνος καὶ θρασεῖς, δειλοὺς καὶ πεφευγότας». Αὐτοὺς ποὺ ἄρχισαν τὴν αἵρεση τῆς Εἰκονομαχίας, στὴν ἐποχὴ τῶν Ισαύρων, τοὺς ὀνομάζει «ἀνι- έρους καὶ ὁδηγοὺς ἀπωλείας». Ο Γερόντιος ἀναθεματίζεται γιὰ «τὸν ἰὸν τῆς μυσαρᾶς αὐτοῦ αἱρέσεως... σὺν τοῖς διεστραμμένοις αὐτοῦ δόγμασι». Η αἵρεση εἶναι ἀσθένεια καὶ ἡ αἱρετικὴ δογματικὴ δοξασία εἶναι διεστραμμένη, γιατὶ διαστρέφει τὴν ἀποκαλυπτικὴ ἀλήθεια τῆς Εκκλησίας. Δίδεται ἀναθεματισμὸς «τῷ φρυαξαμένῳ συνεδρίῳ κατὰ τῶν σεπτῶν Εἰκόνων». Οπως ἐλέχθη, στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» μνημονεύονται ὅλοι οἱ αἱρετικοί. Μὲ αὐτὸ φαίνεται ἀφ ἑνός μὲν ὅτι ὅλοι οἱ αἱρετικοὶ χρησιμοποίησαν τὴν ἴδια μέθοδο καὶ στὴν οὐσία συμπίπτουν μεταξύ τους, ἀφ ἑτέρου δὲ ὅτι τόσο ἡ Ζʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, ὅσο καὶ ἡ φερομένη ὡς Θʹ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, θεωροῦν τὸν ἑαυτό τους ὡς ἐκφραστὰς τῆς Εκκλησίας καὶ ὡς συνέχεια τῶν προγενεστέρων Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Ο Αρειος ἀποκαλεῖται θεομάχος καὶ ἀρχηγὸς τῶν αἱρέσεων, ὁ Πέτρος ὁ Κναφεὺς παράφρων. Ο ἴδιος χαρακτηρισμὸς «παράφρων» χρησιμοποιεῖται γιὰ πολλοὺς αἱρετικούς. Φυσικά, λέγονται παράφρονες ὄχι μὲ βιολογικὴ ἔννοια, ἀλλὰ κυρίως καὶ πρὸ παντὸς μὲ θεολογική. Τὸν Βαρλαὰμ καὶ τὸν Ἀκίνδυνο, ἀρχηγοὺς τῶν ἀντι-ησυχαστικῶν διδασκαλιῶν, καὶ ὅλους τοὺς ὀπαδούς των τοὺς ὀνομάζει πονηρὰ συμμορία. Ἀντίθετα, γιὰ τοὺς ὑπερμάχους τῶν ὀρθοδόξων διδασκαλιῶν χρησιμοποιοῦνται ἐπίθετα, ὅπως εὐσεβής, ἁγιώτατος, καὶ ἀοίδιμος. Καὶ πάλι πρέπει νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ αἵρεση ἀνατρέπει τὸν ἀληθινὸ τρόπο θεραπείας τοῦ ἀνθρώπου γιὰ νὰ φθάση στὴν θέωση. Αν σκεφθοῦμε ὅτι θεραπεία εἶναι ἡ κάθαρση τῆς καρδιᾶς, ὁ φωτισμὸς τοῦ νοῦ, ὥστε ὁ ἄνθρωπος νὰ πορευθῆ στὴν θέωση, τότε καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ αἵρεση ἀνατρέπει αὐτὸν τὸν τρόπο καὶ ἀφήνει τὸν ἄνθρωπο αἰωνίως ἀθεράπευτο, χωρὶς ἐλπίδα θεραπείας καὶ σωτηρίας. 4. Μερικὰ χαρακτηριστικὰ σημεῖα ΔΕΝ εἶναι δυνατόν, βέβαια, νὰ ἀναλύσουμε καὶ νὰ ἑρμηνεύσουμε ὅλο τὸ περίφημο καὶ μεγάλης σημασίας «Συνοδικὸν τῆς Ορ- 13

14 θοδοξίας». Ο ἀναγνώστης πρέπει νὰ τὸ διάβαση προσεκτικὰ καὶ θὰ διαπιστώση τὴν σπουδαιότητά του. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ δοῦμε μερικὰ χαρακτηριστικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα, νομίζω εἶναι ἡ βάση ὅλων ὅσων λέγονται στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας», ἀλλὰ καὶ ἡ βάση τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, καὶ εἶναι αὐτὰ ποὺ δείχνουν κατὰ πόσον διακατεχόμαστε ἀπὸ τὸ γνήσιο ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα. α) Η καταδίκη τῆς Φιλοσοφίας Σὲ ὅλο τὸ κείμενο τοῦ «Συνοδικοῦ τῆς Ορθοδοξίας» φαίνεται καθαρὰ ὅτι καταδικάζεται ἡ Φιλοσοφία. Καταδικάζεται τόσο ὁ τρόπος ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ Φιλοσοφία γιὰ νὰ μιλήση καὶ νὰ παρουσιάση τὸν Θεό, ὅσο καὶ τὰ συμπεράσματα στὰ ὁποῖα καταλήγει. Καί, φυσικά, μιλώντας γιὰ Φιλοσοφία, ἐννοοῦμε τὴν μεταφυσική, ὅπως ἀναπτύχθηκε ἀπὸ τὸν Πλάτωνα καὶ τὸν Ἀριστοτέλη καὶ ἀπὸ ἄλλους μεταγενεστέρους φιλοσόφους. Θὰ δοῦμε ποιές αἱρετικὲς διδασκαλίες ἀφορίζονται καὶ ἀποβάλλονται. Ἀφορίζονται ὅσοι δέχονται τὰ δυσσεβῆ δόγματα τῶν Ελλήνων, δηλαδὴ τῶν εἰδωλολατρῶν, ποὺ ἀναφέρονται στὴν δημιουργία τοῦ κόσμου καὶ στὶς ἀνθρώπινες ψυχές, καὶ τὰ ἀναμειγνύουν μὲ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας. Λέγεται χαρακτηριστικά: «Τοῖς εὐσεβεῖν μὲν ἐπαγγελομένοις τὰ τῶν Ελλήνων δὲ δυσσεβῆ δόγματα τῇ Ορθοδόξῳ καὶ Καθολικῇ Εκκλησίᾳ, περί τε ψυχῶν ἀνθρωπίνων, καὶ οὐρανοῦ, καὶ γῆς, καὶ τῶν ἄλλων κτισμάτων, ἀναιδῶς ἢ μᾶλλον ἀσεβῶς ἐπεισάγουσιν, ἀνάθεμα». Πρέπει νὰ σημειωθῆ ὅτι ἀναθεματίζονται ὅσοι δέχονται μὲν τὰ δόγματα τῶν Ελλήνων, ἀλλὰ παρουσιάζονται ὡς εὐσεβεῖς. Φαίνεται ὅτι καὶ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη ὑπῆρχαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ ἄλλα προσποιοῦνταν τὸν εὐσεβῆ, εἶχαν καλοὺς τρόπους συμπεριφορᾶς, ὅμως δὲν παραδέχονταν τὴν δογματικὴ διδασκαλία τῆς Εκκλησίας. Βέβαια, δὲν ἀφορίζονται αὐτὰ καθ ἑαυτὰ τὰ ἔργα τῶν φιλοσόφων, ἀλλὰ ἡ προτίμηση τῶν φιλοσοφικῶν διδασκαλιῶν σὲ βάρος τῆς Πίστεως, καὶ ἡ χρησιμοποίηση τῆς Φιλοσοφίας γιὰ τὴν ἀλλοίωση τῆς ἀλήθειας τῆς Εκκλησίας. Δὲν ἀπαγορεύεται ἡ μελέτη 14

15 τῶν ἔργων τῶν ἀρχαίων Ελλήνων, δηλαδὴ τῶν εἰδωλολατρῶν, ἀλλὰ κατηγοροῦνται οἱ Χριστιανοὶ ποὺ ἀκολουθοῦν καὶ παραδέχονται τὶς μάταιες θεωρίες τους. Λέγεται: ἀνάθεμα «τοῖς τὰ Ελληνικὰ δεξιοῦσι μαθήματα, καὶ μὴ διὰ παίδευσιν μόνον ταῦτα παιδευομένοις, ἀλλὰ καὶ ταῖς δόξαις αὐτῶν ταῖς ματαίαις ἑπομένοις». Καὶ, ὅπως λέγαμε προηγουμένως, κατηγοροῦνται καὶ ἀναθεματίζονται ὅσοι προτιμοῦν «τὴν μωρὰν τῶν ἔξωθεν φιλοσόφων λεγομένην σοφίαν» ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία. Τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» δὲν παραμένει σὲ θεωρητικὸ ἐπίπεδο, ἀλλὰ προχωρεῖ καὶ σὲ συγκεκριμένα θέματα, τὰ ὁποῖα καταδικάζει. Καί, ὅπως θὰ διαπιστωθῆ, ἀναφέρεται σὲ βασικὲς διδασκαλίες τῆς Φιλοσοφίας, τῆς λεγομένης μεταφυσικῆς. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι καὶ ἡ διδασκαλία Πλάτωνος περὶ ἰδεῶν. Σύμφωνα μὲ αὐτὴν τὴν ἀντίληψη, ὑπάρχουν οἱ ἰδέες καὶ ὅλος ὁ κόσμος εἶναι ἡ ἀντιγραφὴ αὐτῶν τῶν ἰδεῶν ἢ πτώση ἀπὸ τὶς ἰδέες αὐτές. Κατὰ τὸν Πλάτωνα, ἡ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου ἔγκειται στὸ νὰ ἐπιστρέψη ἡ ψυχὴ στὸν κόσμο τῶν ἰδεῶν. Οἱ ἅγιοι Πατέρες στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» καταδικάζουν αὐτὴν τὴν ἄποψη καὶ τοὺς δεχομένους «τὰς Πλατωνικὰς ἰδέας, ὡς ἀληθεῖς». Οἱ ἀρχαῖοι φιλόσοφοι πίστευαν ὅτι ἡ ὕλη εἶναι ἄναρχος καὶ ὅλα τὰ κτίσματα εἶναι ἀΐδια καὶ ἄναρχα καί, βεβαίως, ἡ ὕλη εἶναι συνάναρχος μὲ τὸν Δημιουργὸ τοῦ κόσμου. Οἱ δεχόμενοι αὐτὰ καταδικάζονται: «Τοῖς τὴν ὕλην ἄναρχον, καὶ τὰς ἰδέας, ἢ συνάναρχον τῷ Δημιουργῷ πάντων καὶ Θεῷ δογματίζουσι, καὶ ὅτι περ οὐρανὸς καὶ γῆ, καὶ τὰ λοιπὰ τῶν κτισμάτων ἀΐδιά τέ εἰσι καὶ ἄναρχα, καὶ διαμένουσιν ἀναλλοίωτα... ἀνάθεμα». Η ὕλη καὶ ὁ κόσμος δημιουργήθηκε ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ δὲν παραμένουν ἀναλλοίωτα. Ἀλλὰ καὶ στὸ θέμα τῆς δημιουργίας ὑπάρχει διαφοροποίηση τῆς Φιλοσοφίας ἀπὸ τὴν Θεολογία. Βασικὴ διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Εκκλησίας εἶναι ὅτι ὁ κόσμος δημιουργήθηκε ἐκ τοῦ μηδενός, «ἐκ τοῦ μὴ ὄντος», ἐκ «μὴ ὑπαρχούσης ὕλης». Αὐτὴ ἡ διδασκαλία κλονίζει ὅλα τὰ θεμέλια τῆς Φιλοσοφίας. Η Φιλοσοφία πίστευε, ὅπως ἀναφέραμε, ὅτι ἡ ὕλη εἶναι ἀΐδιος. Ετσι, καταδικάζονται ἀπὸ τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» ὅσοι δέ- 15

16 χονται ὅτι «οὐκ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος τὰ πάντα ἐγένετο». Καὶ στὸ θέμα τῆς ψυχῆς ὑπάρχει διαφοροποίηση τῆς Φιλοσοφίας καί, ἑπομένως, καταδικάζονται ὅσοι δέχονται τὶς ἀπόψεις της. Οἱ ἀρχαῖοι φιλόσοφοι πίστευαν στὴν προΰπαρξη τῆς ψυχῆς, στὶς μετεμψυχώσεις καὶ στὸ ὅτι ὑπάρχει τέλος τῆς ψυχῆς, ὅτι, δηλαδή, κάποτε θὰ πεθάνη ἡ ψυχή. Τέτοιες διδασκαλίες εἰσεχώρησαν καὶ σὲ μερικοὺς θεολόγους τῆς Εκκλησίας, γι αὐτὸ καὶ καταδικάζονται. Ἀναθεματίζονται ὅσοι δέχονται «ὅτι προΰπαρξίς ἐστι τῶν ψυχῶν» καὶ ὅσοι δέχονται ἀκόμη «τὰς μετεμψυχώσεις τῶν ἀνθρωπίνων ψυχῶν, ἢ καὶ ὁμοίως τοῖς ἀλόγοις ζῴοις ταύτας ἀπόλλυσθαι, καὶ εἰς τὸ μηδὲν χωρεῖν δεχομένοις», καὶ γι αὐτὸν τὸν λόγο ἀθετοῦν «ἀνάστασιν, κρίσιν, καὶ τὴν τελευταίαν τῶν βεβιωμένων ἀνταπόδοσιν». Επίσης καταδικάζονται καὶ ὅσοι ὑποστηρίζουν ὅτι οἱ ἄνθρωποι μὲ ἄλλα σώματα θὰ ἀναστηθοῦν καὶ θὰ κριθοῦν «καὶ οὐχὶ μεθ ὧν κατὰ τὸν παρόντα βίον ἐπολιτεύσαντο». Παράλληλα μὲ αὐτά, καταδικάζονται καὶ ὅσοι δέχονται τὴν δοξασία τῶν φιλοσόφων ὅτι θὰ ὑπάρξη ἀποκατάσταση τῶν πάντων, δηλαδή, «ὅτι τέλος ἐστὶ τῆς κολάσεως ἤ ἀποκατάστασις αὖθις τῆς κτίσεως, καὶ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων». Οπως ὑπάρχουν καὶ σήμερα, ἔτσι ὑπῆρχαν καὶ τότε ἄνθρωποι ποὺ ὑπερτιμοῦσαν τοὺς φιλοσόφους ἔναντι τῶν Πατέρων τῆς Εκκλησίας, τοὺς θεωροῦσαν ἀνώτερους καὶ γι αὐτὸ δέχονταν τὶς διδασκαλίες τους. Οσοι, λοιπόν, διδάσκουν ὅτι οἱ φιλόσοφοι, οἱ ὁποῖοι καταδικάστηκαν ἀπὸ ὅλες τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους «κρείττονες εἰσὶ κατὰ πολύ, καὶ ἐνταῦθα, καὶ ἐν τῇ μελλούσῃ κρίσει» τῶν ἁγίων Πατέρων, καὶ ὅσοι ἀποβάλλουν τὶς διδασκαλίες τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ τὰ Πρακτικὰ τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, καθὼς ἐπίσης καὶ ὅσοι δὲν ἐκλαμβάνουν ὀρθὰ τὶς διδασκαλίες τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ προσπαθοῦν «παρερμηνεύειν τε καὶ περιστρέφειν» αὐτές, ἀναθεματίζονται. Γιατὶ οἱ ἅγιοι Πατέρες εἶναι φορεῖς τῆς Παραδόσεως, ἐμπνέονται ἀπὸ τὸ Αγιο Πνεῦμα. Ἀναφέραμε προηγουμένως ὅτι ὅλοι οἱ φιλόσοφοι εἶχαν μιὰ ἰδιαίτερη μέθοδο ποὺ διακρινόταν ἀπὸ τὴν μεθοδολογία τῶν ἁγίων Πατέρων. Οἱ φιλόσοφοι χρησιμοποιοῦσαν τὴν λογικὴ καὶ τὴν φαντασία γιὰ νὰ ἑρμηνεύσουν αὐτὰ τὰ θέματα, ἐνῶ οἱ ἅγιοι Πατέρες ἔφθασαν στὸν φωτισμὸ τοῦ νοῦ καὶ τὴν θέωση καὶ μὲ αὐτὸν 16

17 τὸν τρόπο παρέλαβαν τὴν Ἀποκάλυψη. Η ἐσφαλμένη μέθοδος τῶν φιλοσόφων, καθὼς ἐπίσης καὶ ἐκεῖνοι ποὺ τὴν χρησιμοποιοῦν, καταδικάζονται ἀπὸ τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας». Ἀντίθετα, ἐπαινεῖται ἡ καθαρὰ πίστη καὶ ἡ ἁπλὴ καὶ ὁλόψυχος καρδία. Γράφεται συγκεκριμένα: «Τοῖς μὴ πίστει καθαρᾷ, καὶ ἁπλῇ καὶ ὁλοψύχῳ καρδίᾳ τὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν καὶ Θεοῦ, καὶ τῆς ἀχράντως αὐτὸν τεκούσης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, καὶ τῶν λοιπῶν Ἁγίων ἐξαίσια θαύματα δεχομένοις, ἀλλὰ πειρωμένοις, ἀποδείξεσι καὶ λόγοις σοφιστικοῖς, ὡς ἀδύνατα διαβάλλειν, ἢ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς παρερμηνεύειν, καὶ κατὰ τὴν ἰδίαν γνώμην συνιστᾶν, ἀνάθεμα». Οταν στηρίζεται κανεὶς μόνον στὴν λογικὴ καὶ στὴν φαντασία, τότε βρίσκεται σὲ λαθεμένη πορεία. Καί, ἂν παρατηρήσουμε προσεκτικά, θὰ διαπιστώσουμε ὅτι ὅλοι οἱ αἱρετικοὶ ἀκολούθησαν αὐτὸν τὸν δρόμο. Προσπάθησαν μὲ τὴν λογικὴ καὶ τὴν φαντασία καὶ μὲ τὴν χρησιμοποίηση τῆς Φιλοσοφίας νὰ ἀναλύσουν καὶ νὰ κατανοήσουν ὅλα τὰ δόγματα τῆς Εκκλησίας. Ἀντίθετα, οἱ ἅγιοι Πατέρες χρησιμοποίησαν ἄλλη μέθοδο, ποὺ εἶναι ὁ λεγόμενος Ησυχασμός, ὁ ὁποῖος συνίσταται στὴν κάθαρση τῆς καρδιᾶς, στὸν φωτισμὸ τοῦ νοῦ καὶ τὴν θέωση. Λέγοντας ὅλα αὐτά, πάλι πρέπει νὰ ὑπενθυμίσουμε ὅτι οἱ φιλόσοφοι στὴν ἐποχή τους ἔκαναν μεγάλη προσπάθεια γιὰ νὰ ἑρμηνεύσουν μερικὰ πράγματα ποὺ ζητοῦσαν λύση. Ομως ἐκεῖνο ποὺ μποροῦμε νὰ παρατηρήσουμε εἶναι ὅτι χρησιμοποίησαν ἄλλη μέθοδο καὶ γι αὐτὸ ἀστόχησαν. Μὲ ὅσα λέγονται στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» δὲν προτρεπόμαστε νὰ σταματήσουμε νὰ μελετοῦμε τὰ συγγράμματα τῶν φιλοσόφων καὶ τῶν ἀρχαίων Ελλήνων, ἀλλὰ νὰ μὴ χρησιμοποιοῦμε τόσο τὴν μέθοδό τους, ποὺ συνίσταται στὸν στοχασμὸ καὶ τὴν λογικοκρατία, ὅσο καὶ νὰ μὴν δεχόμαστε τὶς δοξασίες τους, γιατὶ ἀλλοιώνουν τὴν ὀρθόδοξη Πίστη. Οἱ θεωρίες περὶ ἰδεῶν, περὶ ἀνάρχου καὶ ἀϊδίου ὕλης περὶ αἰωνιότητος τοῦ κόσμου, περὶ προϋπάρξεως τῶν ψυχῶν, περὶ μετεμψυχώσεως ἤ μετενσαρκώσεως, περὶ δημιουργίας τοῦ κόσμου ἐξ ὑπαρχούσης ὕλης, περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν πάντων κ.λ.π. κλο- 17

18 νίζουν τὶς διδασκαλίες τῆς Εκκλησίας καὶ ἀναιροῦν τὴν Ἀποκάλυψη. β) Η θεολογία τοῦ ἀκτίστου Φωτὸς ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΣ ἀναφέραμε ὅτι οἱ Πατέρες ποὺ συνέγραψαν τὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» κατεδίκασαν τὴν Φιλοσοφία καὶ τὴν μέθοδό της, καθὼς καὶ ἐκείνους ποὺ ἀκολουθοῦν τοὺς ἀρχαίους φιλοσόφους καὶ δέχονται τὰ δόγματά τους. Ομως παράλληλα ἐπευφημοῦν τοὺς ἁγίους Πατέρας ποὺ δέχθηκαν τὴν ἀλήθεια τῆς Εκκλησίας καὶ τὴν ἐξέφρασαν στὴν ἐποχή τους μὲ τὴν διδασκαλία καὶ τὴν ὁμολογία τους μέσα στὴν Σύνοδο. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, ἀλλὰ κυρίως θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω τὰ σχετικὰ μὲ τὴν θεολογία τοῦ ἀκτίστου Φωτός καὶ τὴν διάκριση μεταξὺ οὐσίας καὶ ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ, γιατὶ ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ κεντρικὰ καὶ βασικὰ σημεῖα τῶν Συνόδων τοῦ 14ου αἰῶνος (1341, 1347, 1351) μ.χ. Ο Βαρλαάμ, ἕνας στὴν πραγματικότητα σχολαστικὸς θεολόγος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ποὺ χρησιμοποιοῦσε τὴν Φιλοσοφία σὲ βάρος τῆς Θεοπτίας, καὶ ὡς κέντρο εἶχε τὴν λογική του καὶ τὸν στοχασμό, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸν Τόμο τοῦ ἔτους 1341, ὑπεστήριξε ὅτι ἡ Φιλοσοφία εἶναι ἀνωτέρα τῆς Θεολογίας καὶ τῆς Θεοπτίας. Ελεγε ὅτι τὸ Φῶς στὸ ὄρος Θαβὼρ δὲν ἦταν ἀπρόσιτο, οὔτε τὸ ἀληθινὸ φῶς τῆς Θεότητος, οὔτε τῶν Ἀγγέλων ἱερώτερον καὶ θειότερον, «ἀλλὰ καὶ χεῖρον καὶ κατώτερον καὶ αὐτῆς τῆς ἡμετέρας νοήσεως». Ελεγε ὅτι, ἐπειδὴ τὸ Φῶς ἐκεῖνο προσπίπτει διὰ τοῦ ἀέρος καὶ ὑποπίπτει στὴν αἰσθητικὴ δύναμη κ.λ.π., ὅλα τὰ νοήματα καὶ τὰ νοούμενα «σεμνότερα ἐστὶ τοῦ φωτός ἐκείνου». Τὸ φῶς αὐτὸ γίνεται καὶ ἀπογίνεται, ἐπειδὴ εἶναι φανταστό, μεριστὸ καὶ πεπερασμένο. Κατὰ τὸν Βαρλαάμ, «ἀναγόμεθα δὲ ἀπὸ τοῦ τοιούτου φωτὸς (λογικὴ) ἐπὶ νοήματα καὶ θεωρήματα, ἅ κρείττω ἐστὶν ἀσυγκρίτως τοῦ φωτὸς ἐκείνου». Γι αὐτὸ ἔλεγε, ὅτι ὅσοι ὑποστηρίζουν ὅτι τὸ Φῶς τῆς Μεταμορφώσεως εἶναι ὑπὲρ νοῦν καὶ ἀληθινὸ καὶ ἀπρόσιτο «πεπλα- 18

19 νημένοι εἰσὶ καθάπαξ... ἀσεβεῖς τε διὰ τοῦτο καὶ ὀλεθριώτατα δόγματα εἰς τὴν Εκκλησίαν» εἰσάγουν. Τὰ ἔλεγε αὐτὰ ὁ Βαρλαὰμ γιατὶ εἶχε διαποτισθῆ ἀπὸ τὴν σχολαστικὴ θεολογία τῆς Δύσεως, ἀφοῦ μάλιστα ἀγνοοῦσε καὶ τὴν Θεολογία τῆς Ορθόδοξης Εκκλησίας. Συγχρόνως ὁ Βαρλαὰμ πολεμοῦσε τὴν διάκριση οὐσίας καὶ ἐνεργείας στὸν Θεὸ καί, κυρίως, πολεμοῦσε τὴν διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄκτιστη. Στὸ «Συνοδικὸ τῆς Ορθοδοξίας» ἐκτίθεται ἡ ὀρθόδοξη διδασκαλία πάνω στὸ θέμα αὐτό. Λέγεται ὅτι στὸν Θεὸ ὑπάρχει οὐσία καὶ ἐνέργεια καὶ αὐτή ἡ διάκριση δὲν λυμαίνεται τὴν θεία ἁπλότητα. Ομολογοῦμε καὶ πιστεύουμε «ἄκτιστον καὶ φυσικὴν χάριν καὶ ἔλλαμψιν καὶ ἐ- νέργειαν, ἐξ αὐτῆς τῆς θείας οὐσίας ἀχωρίστως ἀεὶ προϊοῦσαν». Καὶ ἐπειδή, κατὰ τοὺς Ἁγίους, κτιστὴ ἐνέργεια «κτιστὴν δηλώσει καὶ φύσιν ἄκτιστος δέ, ἄκτιστον χαρακτηρίσει οὐσίαν», γι αὐτὸ καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ εἶναι ἄκτιστη. Μάλιστα, τὸ τῆς θεότητος ὄνομα ὄχι μόνον στὴν θεία οὐσία, ἀλλὰ «καὶ ἐπὶ τῆς θείας ἐνεργείας οὐχ ἧττον αὐτό» τίθεται. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι, κατὰ τὴν διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων, «ἄληπτον μὲν εἶναι παντελῶς αὐτὴν (τὴν οὐσίαν) καὶ ἀμέθεκτον, μεθεκτὴν δὲ τὴν θείαν χάριν τε καὶ ἐνέργειαν». Επίσης, στὸ «Συνοδικὸν τῆς Ορθοδοξίας» παρουσιάζεται ἡ ἀλήθεια ὅτι τὸ Φῶς τῆς Μεταμορφώσεως δὲν εἶναι φάσμα καὶ κτίσμα, δὲν εἶναι κάτι ποὺ ἐμφανίζεται καὶ στὴν συνέχεια ἐξαφανίζεται, ἀλλά εἶναι ἄκτιστο καὶ φυσικὴ χάρη καὶ ἔλλαμψη καὶ ἐνέργεια. Εἶναι, δηλαδή, ἡ φυσικὴ δόξα τῆς Θεότητος. Καὶ αὐτὸ τὸ Φῶς, ποὺ εἶναι ἡ ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ, ποὺ προΐεται ἀδιαιρέτως ἀπὸ τὴν θεία οὐσία, ἐπιφαίνεται «διὰ φιλανθρωπίαν Θεοῦ τοῖς κεκαθαρμένοις τὸν νοῦν». Αὐτό, λοιπόν, τὸ ἄκτιστο Φῶς εἶναι «φῶς ἀπρόσιτον... καὶ φῶς ἄπλετον, καὶ φύσιν ἀπερινόητον θείας αἴγλης, καὶ δόξαν ἀπόρρητον, καὶ Θεότητος δόξαν ὑπερτελῆ, καὶ προτέλειον, καὶ ἄχρονον 19

20 τοῦ Υἱοῦ δόξαν, καὶ βασιλείαν Θεοῦ, καὶ κάλλος ἀληθινόν, καὶ ἐράσμιον περὶ τὴν θείαν καὶ μακαρίαν φύσιν, καὶ φυσικὴν δόξαν Θεοῦ, Πατρὸς καὶ Πνεύματος ἐν Υἱῷ Μονογενεῖ ἀπαστράπτουσαν, καὶ Θεότητα...». Επευφημοῦνται οἱ ἅγιοι Πατέρες ποὺ ὁμολογοῦν τὸ «προϊέναι μὲν τὴν θείαν ἐνέργειαν ἐκ τῆς θείας οὐσίας, προϊέναι δὲ ἀδιαιρέτως, διὰ μὲν τοῦ προϊέναι, τὴν ἀπόρρητον διάκρισιν παριστώντων, διὰ δὲ τοῦ ἀδιαιρέτως, ὑπερφυᾶ δεικνύντων τὴν ἕνωσιν». Καὶ τελικά, οἱ αἱρετικοὶ ποὺ δέχονται τέτοιες πεπλανημένες ἀπόψεις, ἀντίθετες ἀπὸ τὴν διδασκαλία τῶν ἁγίων καὶ θεοφόρων Πατέρων, ἀναθεματίζονται. Ενῶ, οἱ ἅγιοι Πατέρες ποὺ ἐκφράζουν ἀλάνθαστα τὴν διδασκαλία τῆς Καθολικῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας ἐπευφημοῦνται καὶ μακαρίζονται. Εἰδικὰ ἐπαινεῖται ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Επαινεῖται γιὰ δυὸ λόγους: Ο ἕνας, γιατὶ ἀντιμετώπισε ἐπιτυχῶς καὶ κατετρόπωσε τοὺς αἱρετικούς, οἱ ὁποῖοι δίδασκαν πεπλανημένες ἰδέες γύρω ἀπὸ τὰ κρίσιμα αὐτὰ θεολογικὰ θέματα καὶ οἱ ὁποῖοι προσπάθησαν νὰ εἰσαγάγουν στὴν Εκκλησία τοῦ Χριστοῦ «τὰς Πλατωνικὰς ἰδέας καὶ τοὺς Ελληνικοὺς μύθους ἐκείνους». Ο ἄλλος λόγος, γιατὶ ἐξέθεσε τὴν ὀρθόδοξη διδασκαλία πάνω στὰ θέματα αὐτὰ ἔχοντας ἐξηγητὰς ὅλους τοὺς ἁγίους Πατέρας ἀπὸ τὸν Μ. Ἀθανάσιο μέχρι τὴν ἐποχή του. Ετσι, ἐδῶ παρουσιάζεται ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὡς διάδοχος τῶν ἁγίων Πατέρων καὶ ὑπέρμαχος τῆς διδασκαλίας τῆς Ορθόδοξης Εκκλησίας, γι αὐτὸ καὶ γίνεται εἰδικὴ καὶ ἰδιαίτερη μνεία τοῦ ὀνόματός του στὸ «Συνοδικόν». Ο Τόμος δὲ τῆς Συνόδου τοῦ ἔτους 1347 μ.χ. γράφει κάτι πολὺ σημαντικὸ γιὰ τὴν ἀξία καὶ τὸ κύρος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ ὅλων ἐκείνων τῶν Μοναχῶν ποὺ ἀκολουθοῦν τὴν διδασκαλία του: Τὸν χαρακτηρίζει τιμιώτατον. Καὶ ἀφοῦ ἀναθεματίζει ὅσους δὲν δέχονται τὴν διδασκαλία του καὶ τὸν πολεμοῦν, συγχρόνως λέγει ὅτι, ἂν κάποιος ἄλλος «τὰ αὐτά ποτε φωραθείη ἢ φρονῶν ἢ λέγων ἢ συγγραφόμενος κατὰ τοῦ εἰρημένου τιμιωτάτου ἱερομονά- 20

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση

Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Η Θεωρια Αριθμων στην Εκπαιδευση Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Εφαρμογὲς τῶν συνεχῶν κλασμάτων 1 1. Η τιμὴ τοῦ π μὲ σωστὰ τὰ 50 πρῶτα δεκαδικὰ ψηφία μετὰ τὴν ὑποδιαστολή, εἶναι 3.14159265358979323846264338327950288419716939937511.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι.

Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΡΗΣΕ ΕΝΟΣ ΛΕΠΤΟΥ ΣΙΓΗ. Ἡ καρδιά (ἔλεγε κάποτε ὁ γέροντας Παΐσιος) εἶναι ὅπως τό ρολόι. Καί πράγματι εἶναι! σταματώντας ὁ χρόνος της, χρόνος ὅπου μετριοῦνται μέ τούς χτύπους τῆς καρδιᾶς, σταματάει

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10)

ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά Νικοµάχεια (Β6, 4-10) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ιδαγµένο κείµενο 'Αριστοτέλους 'Ηθικά

Διαβάστε περισσότερα

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ

Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: ἡ ἐποχή, ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ Ἡ σύνταξη τῆς ἐργασίας αὐτῆς ἒγινε από τό Ιερόν Ησυχαστήριον «Ευαγγελιστής Ιωάννης ὁ Θεολόγος» και ἀποτελεί εἰσαγωγή τοῦ έργου «Περὶ τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς Λόγοι επτά» του Ἁγίου Νικόλαου Καβάσιλα ὅπως ἐκδόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ

ΜΕΧΡΙ τώρα μιλήσαμε γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Εκκλησίας σχετικὰ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Αρχὴ τοῦ νέου Νὰ τὴν ἐνσωματώσουμε στὴν καθημερινή μας ζωὴ * Μιὰ πνευματικὴ πρόκληση, ποὺ ἀπαιτεῖ ἀντίδραση, ἀπόφαση, πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία»)

ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΟΣΜΙΚΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (Κριτικὴ πάνω στὸ ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «Ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ Ἀνθρωπολογία») Γεωργίου Χασούρου (Βιολόγου - Ἐκπαιδευτικοῦ) Α) Ἡ «ἐκκλησία» τῆς ιεθνοῦς Ψυχαναλυτικῆς Ἑταιρείας. Ἕνα ἄρθρο τοῦ κ. Γιανναρᾶ «ψυχανάλυση καὶ Ἐκκλησιαστικὴ ἀνθρωπολογία» ποὺ δηµοσιεύθηκε τὸ περασµένο ἔτος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΜΑΡΤΙΟΣ Θ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Η ΛΙΤΑΝΕΥΣΙΣ ΤΩΝ ΙΕΡΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Πρπρευμένων τῶν Ἱερπαίδων μετὰ εἰκόνων καὶ θυμιατῦ, ὁ Ἱερεὺς ἐξέρχεται τῦ Ἱερῦ μετὰ τῦ Τιμίυ Σταυρῦ καὶ γίνεται λιτανεία πέριξ τῦ ἐσωτερικῦ τῦ Ναῦ εἰς τέσσαρες στάσς. Εἰς

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΟΣΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ ΑΟΡΑΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ Ἀπόδοση στὴ νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος ΠΡΟΛΟΓΟΣ Καὶ δικαιότατη καὶ αὐτὴ ποὺ πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης

ΑΝΑΜΕΣΑ σ ὅλες τὶς προσευχὲς καὶ τοὺς ὕμνους τῆς μεγάλης Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ Ενα πνευματικὸ ταξίδι πρὸς τὸ Τέλος τοῦ παλαιοῦ καὶ τὴν Ἀρχὴ τοῦ νέου Η Προσευχὴ τοῦ Ἁγίου Εφραὶμ τοῦ Σύρου * Η χριστιανικὴ ἀσκητικὴ εἶναι ἀγώνας ὄχι κατά, ἀλλὰ ὑπὲρ τοῦ σώματος. Γι

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ

ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ ΧΡΗΣΤΟΥ Α. ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ Μέρος Β - ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ 1. Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ι) Η ΕΘΝΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑ γ) Η ΜΑΚΕ ΟΝΙΑ ΜΑΣ 4. ΗΛΩΣΕΙΣ (d) Προφορικὴ δήλωσις 6.1.1993 ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙ Α www.sartzetakis.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό.

μπορεῖ νὰ κάνει θαύματα. Ἔτσι ὁ ἅγιος Νέστωρ, παρότι ἦταν τόσο νέος, δὲν λυπήθηκε τὴν ζωή του καὶ ἦταν ἕτοιμος νὰ θυσιάσει τὰ πάντα γιὰ τὸν Χριστό. Ο Μ Ι Λ Ι Α ΤΗΣ Α.Θ.ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ.κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΝΤΟΥΛΙΔΟΥ (25 Ὀκτωβρίου 2013) Ἱερώτατε καὶ φίλτατε ἐν Χριστῷ ἀδελφὲ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος*

Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ αὐτοῦ (28η Ιανουαρίου) Η ΦΟΒΕΡΗ Ἀββᾶς Ισαὰκ ὁ Σύρος, ὁ «ἀδικημένος» Αγιος* Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου π. Ιωάννου Φωτοπούλου σύγχυση τῶν ἀγεύστων τῆς Θείας Χάριτος θεολόγων τῆς Δύσεως, μέσῳ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς*

Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς* Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Εκκλησίας τῆς Θεσσαλονίκης Ο ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ὁ Θαυματουργὸς* Μνήμη: 14 Νοεμβρίου 1 Ο ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ Πατὴρ ἡμῶν Γρηγόριος ἐγεννήθη

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΚύριός μας καὶ Θεός μας Ιησοῦς Χριστός, τὸ Φῶς τὸ Αληθινόν, Σήμερα, τὴν πρώτη Κυριακὴ τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ἐπιτελοῦμε τὴν

ΟΚύριός μας καὶ Θεός μας Ιησοῦς Χριστός, τὸ Φῶς τὸ Αληθινόν, Σήμερα, τὴν πρώτη Κυριακὴ τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ἐπιτελοῦμε τὴν ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΕΝΙΣΤΑΜΕΝΩΝ Λόγος Πανηγυρικὸς ἐπὶ τῇ ἱερᾷ Συνάξει τῶν Αγίων Τριῶν Νέων Ιεραρχῶν Ο Μέγας Φώτιος καὶ ἡ Η Οἰκουμενικὴ Σύνοδος Πατερικὴ Συνοδικότης καὶ Παπισμὸς

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία

Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Εισαγωγή στη Φιλοσοφία Ενότητα 3: Είναι - Συνειδέναι Κωνσταντίνος Μαντζανάρης Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς*

Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου (14η Ιουλίου) Ἀδαμάντιος Κοραῆς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: δύο διαφορετικοὶ δρόμοι, ἕνας κοινὸς σκοπὸς* Τοῦ Ἀστερίου Ἀργυρίου «Τὸ ἔργο τοῦ Νικοδήμου εἶναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΙΣ τῶν Σωτηριολογικῶν Αἱρέσεων τοῦ ἐπ. Κηρύκου Κοντογιάννη

ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΙΣ τῶν Σωτηριολογικῶν Αἱρέσεων τοῦ ἐπ. Κηρύκου Κοντογιάννη ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΙΣ τῶν Σωτηριολογικῶν Αἱρέσεων τοῦ ἐπ. Κηρύκου Κοντογιάννη Ὁ ἐπ. Κήρυκος λέγει στοὺς ὀπαδούς του ὅτι ὄσοι τὸν ἀντιδροῦν στὸ θέμα τῆς Θείας Μεταλήψεως διδάσκουν δήθεν ὅτι οἱ πιστοὶ πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩ ὁ Οἰκουμενισμὸς καλπάζει σὲ ὅλες του τὶς μορφές, ἐκφράσεις καὶ

ΕΝΩ ὁ Οἰκουμενισμὸς καλπάζει σὲ ὅλες του τὶς μορφές, ἐκφράσεις καὶ Επὶ τῇ 55ῃ ἐπετείῳ ἀπὸ τῆς Κοιμήσεως τοῦ Ομολογητοῦ Ιεράρχου Μητροπολίτου πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου Καβουρίδου ( 1955) Μητροπολίτης πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος: Ηρωϊκὸς τῆς Πίστεως Ομολογητὴς καὶ τῶν σεπτῶν

Διαβάστε περισσότερα

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων

Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ Κατάλογος Ἐκδόσεων καὶ Ἐργοχείρων Ἀπρίλιος 2013 Κεντρικὴ Διάθεσις: Γεώργιος Χοροζίδης, Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Κυπριανοῦ Α.Γ. 112, 133 51 ΦΥΛΗ Τηλέφ: 210 2411380,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΩΝ ΚΟΛΛΥΒΑΔΩΝ Ὁ μοναχισμὸς ὑπῆρχε πάντοτε ὁ σθεναρὸς πρόμαχος τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ ὁ θεματοφύλακας τῶν ἱερῶν παραδόσεων τῆς Ἐκκλησίας. Πολὺ συχνὰ ὅμως οἱ μοναχοὶ ἐδιώχθηκαν καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν

Προφητεία καὶ Αποκάλυψις. ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Προφητεία καὶ Αποκάλυψις ἢ «χρησμολογία» καὶ «ἀποκαλυπτισμός»; Εκκλησις Συλλόγου Ορθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς Ιεράρχας νὰ λάβουν θέσιν Ολεθρία πλάνη Μοναχοῦ διὰ τὴν ἔλευσιν τοῦ Ἀντιχρίστου καὶ τὴν Δευτέραν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Τὰ Ἕξι μεγάλα ἐρωτήματα τῆς δυτικῆς μεταφυσικῆς καταλαμβάνουν μιὰ ξεχωριστὴ θέση στὴν ἱστορία τῆς φιλοσοφικῆς ἱστοριογραφίας. Ὁ συγγραφέας του βιβλίου, Χάιντς Χάιμζετ (1886-1975),

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ Μυστήριον τῆς Ἁρπαγῆς

Τὸ Μυστήριον τῆς Ἁρπαγῆς Τὸ Μυστήριον τῆς Ἁρπαγῆς Η θεωτικὴ ἐμπειρία τῆς «ἁρπαγῆς» τοῦ Ἀποστόλου Παύλου «ἕως τρίτου οὐρανοῦ», δηλαδὴ «εἰς τὸν Παράδεισον» (Βʹ Κορινθ. ιβʹ 2-4) Περιεχόμενα Προσευχή. Προοίμιον. Α. Η «ἀποκάλυψις»

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;*

Ελεύθερη συμβίωση: Διέξοδος ἢ παγίδα;* «Νομιμοποίηση τῆς Ἐλεύθερης Συμβίωσης» (δ ) Ἕνα εἶδος πολιτικοῦ γάμου; Ἕνα εἶδος τρίτου γάμου; Μείωση τῆς ἀπόστασης ἀπὸ τὸν Γάμο; Ἕνα βῆμα πρὸς τὸν Γάμο; Τρίτης κατηγορίας γάμος; Γάμος χωρὶς στεφάνι; Παλλακεία;

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΧΕΔΙΑΖΟΜΕΝΗ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΟΔΟΣ ΘΑ ΑΤΙΜΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ;

Η ΣΧΕΔΙΑΖΟΜΕΝΗ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΟΔΟΣ ΘΑ ΑΤΙΜΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ; Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κατάντημα νὰ ζητοῦμεν καὶ δεύτερον γάμον τῶν κληρικῶν! Η ΣΧΕΔΙΑΖΟΜΕΝΗ ΠΑΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΣΥΝΟΔΟΣ ΘΑ ΑΤΙΜΑΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟΝ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ; Αἱ προειδοποιήσεις τοῦ ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς ὅτι, ἐὰν

Διαβάστε περισσότερα

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου*

Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Ὀρθοδοξία «Τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος;» καὶ Αἵρεσις Ἔκθεση πλανῶν καὶ σφαλμάτων σὲ σχέση μὲ τὴν Πίστη καὶ τὴν Παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τοῦ Δημοσθένη Λιακοπούλου* Πρεσβυτέρου Πέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα

Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα Μέρος Β Στὴν Ἐποχὴ τῶν Ψευδοθεραπειῶν: «Θεραπεία Ἀγγέλων»* Ελένης Ανδρουλάκη 1. Προλογίζοντας Τὸ ἄρθρο ποὺ ἀκολουθεῖ εἶναι τολμηρὸ καὶ ταυτόχρονα ἐπικίνδυνα ἀποκαλυπτικό. Δὲν θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

χρωματιστές Χάντρες».

χρωματιστές Χάντρες». 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τό παρόν πόνημα μου εἶναι ἐμπνευσμένο ἀπό τά συγγραφικά ἔργα τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτη Φλωρίνης ὅπου δημοσιεύονται στό ἔντυπο (Ἔκδοσις Ε'): «ΠΟΙΚΙΛΑ ΣΥΝΤΟΜΑ -ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ», καί συγκεκριμένα στό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux.

Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Έγκατάσταση καὶ Χρήση Πολυτονικοῦ Πληκτρολογίου σὲ Περιβάλλον Ubuntu Linux. Μακρῆς Δημήτριος, Φυσικός. mailto: jd70473@yahoo.gr 1. Εἰσαγωγή. Τὸ πολυτονικὸ σύστημα καταργήθηκε τὸ 1982. Δὲν θὰ ἀσχοληθοῦμε

Διαβάστε περισσότερα

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου,

Βίος καὶ πολιτεία. τοῦ Νέου Μυροβλύτου, Βίος καὶ πολιτεία τοῦ ὁσίου καὶ θεοφόρου πατρὸς ἡμῶν Λεοντίου τοῦ Νέου Μυροβλύτου, ποὺ διακρίθηκε γιὰ τὴν ἄσκηση καὶ τὴ λαμπρότητα τοῦ βίου του στὸ Ἁγιώνυμον Ὄρος τοῦ Ἄθωνος, στὴν Μονὴ ποὺ καλεῖται τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X

Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X eutypon32-33 2014/11/30 12:03 page 19 #23 Εὔτυπον, τεῦχος 32-33 Ὀκτώβριος/October 2014 19 Ἑλληνικὰ σταυρόλεξα μὲ τὸ L A T E X Ἰωάννης Α. Βαμβακᾶς Ιωάννης Α. Βαμβακᾶς Παπαθεοφάνους 12 853 00 Κῶς Η/Τ: gavvns

Διαβάστε περισσότερα

10. «Τί γίνεται μὲ τὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Εκκλησιῶν;»*

10. «Τί γίνεται μὲ τὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Εκκλησιῶν;»* Καθηγητὴς Ἀνδρῢας Θεοδώρου ( ) Ο ἀντι-οικουμενιστής, ὁ ἀντι-παπικὸς (1922-2004) 10. «Τί γίνεται μὲ τὸ Παγκόσμιο Συμβούλιο τῶν Εκκλησιῶν;»* Τοῦ Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου Ἀνδρέου Θεοδώρου ( ) οἰκουμενιστικ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Συνόλων - Set Theory

Θεωρία Συνόλων - Set Theory Θεωρία Συνόλων - Set Theory Ἐπισκόπηση γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν Πρωτοετῶν Φοιτητῶν τοῦ Τµήµατος Διοίκησης, στὸ µάθηµα Γενικὰ Μαθηµατικά. Ὑπὸ Γεωργίου Σπ. Κακαρελίδη, Στὸ Τµῆµα Διοίκησης ΤΕΙ Δυτικῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ ΚΛΙΜΑΞ

ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ ΚΛΙΜΑΞ ΛΟΓΟΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΣ ΕΠΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝΟΣ «ΠΛΑΚΕΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑΙ» ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΘΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΣΙΝΑ τὸν ὁποῖον ἀπέστειλε εἰς τὸν ἀββᾶν Ἰωάννην, καθηγούμενον τῆς Ῥαϊθοῦ. Εἶναι διηρημένος εἰς τριάκοντα

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων

Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Τὰ ὅρια τῶν φυσικῶν νόμων Γεώργιος Κοντόπουλος Ἀκαδημία Ἀθηνῶν 1) Εἰσαγωγή Mία ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες ἀνακαλύψεις ὅλων τῶν ἐποχῶν εἶναι τὸ ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι εἶναι παγκόσμιοι. Δηλαδὴ οἱ ἴδιοι φυσικοὶ νόμοι

Διαβάστε περισσότερα

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36

1. ιδαγµένο κείµενο από το πρωτότυπο Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 36 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΡΙΤΗ 17 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ. Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Γραμματεία Ιερᾶς Συνόδου τῶν Ενισταμένων ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ Η Ιερὰ Εἰκὼν τῆς Ἀναστάσεως Βασικαὶ Θέσεις πρὸς ὑπέρβασιν μιᾶς ἀκάρπου ἔριδος Αʹ. Η Εἰκονογραφικὴ Γλῶσσα ὡς Εἰκαστικὴ Θεολογία. Βʹ. Ιστορικὴ Εξέλιξις.

Διαβάστε περισσότερα

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ ( 15.11.1794) Η Ἀδιάλειπτος Προσευχὴ καὶ ἡ Εὐχὴ τοῦ Ιησοῦ. Κεφάλαια κδʹ

Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ ( 15.11.1794) Η Ἀδιάλειπτος Προσευχὴ καὶ ἡ Εὐχὴ τοῦ Ιησοῦ. Κεφάλαια κδʹ Επὶ τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τοῦ Οσίου Παϊσίου Βελιτσκόφσκυ ( 15.11.1794) Η Ἀδιάλειπτος Προσευχὴ καὶ ἡ Εὐχὴ τοῦ Ιησοῦ Κεφάλαια κδʹ «Εθερμάνθη ἡ καρδία μου ἐντός μου, καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ» (Ψαλμ.

Διαβάστε περισσότερα

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ

Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ ΟΙ ΕΣΦΑΓΜΕΝΟΙ διὰ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀρνίου Κείµενα: Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑµηττοῦ ανιὴλ Στοιχειοθεσία, ιακόσµησις, Ἐπιµέλεια Ἐκδόσεως: Ἀδελφότης Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξος Ενστασις καὶ Μαρτυρία

Ορθόδοξος Ενστασις καὶ Μαρτυρία σελ. 1 σελ. 1 4 = λέυκή Ορθόδοξος Ενστασις καὶ Μαρτυρία * * * Αριθ. 1 Ιανουάριος 2000 ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΟΥ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ Ιερὰ Σύνοδος τῶν Ενισταμένων «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΕΝΣΤΑΣΙΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΑ» ΕΠΙΣΗΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΣΙΦΝΑΪΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΑ Β ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΙΦΝΑΪΚΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ ΣΙΦΝΟΣ 27-30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΡΝΙΚΟΥ - ΕΥΓΕΝΙΔΗ ΤΟΜΟΣ Β ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΝΕΟΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΘΗΝΑ 2005

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ»

«ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ΔΕΛΦΩΝ -ΜΙΟΥΛΗ ΤΗΛ.: 2310 828 989 «ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΛΟΓΟΣ» ΕΤΟΣ ΣΤ ΠΑΣΧΑ 2013 www.inmetamorfoseos.gr

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ»

«Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ» «Ο ΠΑΠΙΣΜΟΣ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ» ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Πρόλογος Οι σύγχρονες προσπάθειες γιά τήν ἐπαναπροσέγγιση τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου εἶναι φυσικό νά ἔχουν εὐρύτατη ἀποδοχή, ἐπειδή, ἀφενός,

Διαβάστε περισσότερα

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία

Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Ορθόδοξη Ποιμαντικὴ Ψυχολογία Συνοπτικὸ διάγραμμα τοῦ προβλήματος * Σύντομη Ιστορικὴ Ἀναδρομὴ α κ. Ιωάννου Κορναράκη Ομοτίμου Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τῶν Ἀθηνῶν «Στὶς Θεολογικὲς Σχολὲς τῆς Ελλάδας, ἐδῶ

Διαβάστε περισσότερα

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292.

Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Γιατὶ τὸ Βυζάντιο. Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ Γιατὶ τὸ Βυζάντιο Ἐκδόσεις «Ἑλληνικὰ Γράμματα», Ἀθήνα 2009, σελίδες 292. Κατ ἐπανάληψιν ἔχει ἐπισημανθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ἀναθεωρήσουμε ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες τὴν ὀπτικὴ εἰκόνα ποὺ ἔχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος, στό στόχαστρο τοῦ Οἰκουµενισµοῦ:

Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος, στό στόχαστρο τοῦ Οἰκουµενισµοῦ: : Μιά ἀήθης Οἰκουµενιστική ἐπίθεση στήν ἁγιότητα καί τά θεόπνευστα συγγράµµατά του (Ἡ ἐργασία αὐτή εἶχε ὡς ἀφορµή α) τό βιβλίο «Ἅγιος Ἰσαάκ ὁ Σύρος. Ὁ πνευµατικός του κόσµος» (ἐκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ) τοῦ ἐπισκόπου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΣΥΜΒΟΛΟΥ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ Κείμενα από την ιστοσελίδα www.apostoliki-diakonia.gr 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ...5 ΑΡΘΡΟΝ ΠΡΩΤΟΝ...7 «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν, Πατέρα, παντοκράτορα, ποιητήν οὐρανοῦ καί

Διαβάστε περισσότερα

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012

ποταμιτου εκδοσεισ ποταμιτου καταλογοσ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ θεροσ 2012 εκδοσεισ θεροσ 2012 ποταμιτου ποταμιτου καταλογοσ www.potamitis.info ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΝΟΗΜΑ 8,99 σκληρὸ ἐξώφυλλο, 32 σελίδες, 22Χ22 ἑκατοστά Κάθε Σάββατο, ἡ Γιαγιὰ ἀφήνει τὸ καλαθάκι της μὲ τὰ

Διαβάστε περισσότερα

De natura composita. Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων.

De natura composita. Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων. De natura composita Τοῦ ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ αμασκηνοῦ περὶ συνθέτου φύσεως κατὰ ἀκεφάλων. 1 Μία φύσις σύνθετος ἐκ διαφόρων φύσεων γίνεται, ὅταν ἑνουμένων φύσεων ἕτερόν τι παρὰ τὰς ἑνωθείσας φύσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ

Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ Η ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Τοῦ Ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σάρωφ Ὁ κτηματίας Νικόλαος Μοτοβίλωφ, πού τό 1831 θεραπεύθηκε θαυματουργικά ἀπό σοβαρή ἀσθένεια μέ τήν προσευχή τοῦ ὁσίου Σεραφείμ, ἀπέκτησε

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ

ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ ΠΕΡΙ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΗΓΟΥΝ, ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΟΝΗΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΜΠΕΡΚΟΥΤΑΚΗ Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΥΤΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΟ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΚΑΘΗ ΓΗΤΗ ΤΗΣ ΠΑΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας.

Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας. 1 Ποιμαίνοντας μεταξύ οὐτοπίας καί ρεαλισμοῦ: Θεολογικοί προβληματισμοί γιά τήν λειτουργία τῆς σύγχρονης ἐνοριακῆς κοινότητας. πρωτ. Χριστόδουλος Μπίθας Προϊστάμενος Ἱ. Ν. Παμ. Ταξιαρχῶν Μοσχάτου Σεβασμιώτατε,

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1

«Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 «Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ Π. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΜΕΜΑΝ» 1 ὑπὸ τοῦ πρωτοπρ. ΜΙΧΑΗΛ ΠΟΜΑΖΑΝΚΣΥ ( 1987) Στοὺς περασµένους αἰῶνας ὁ µεγαλύτερος κίνδυνος γιὰ τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ προῆλθε ἀπὸ ψευδοδιδασκάλους,

Διαβάστε περισσότερα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα

Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Nεανικά Ἀγκυροβολήματα Aγκυροβολή- Δ I M H N I A I O Φ Y Λ Λ A Δ I O T H Σ I E P A Σ M H T P O Π O Λ E Ω Σ I E P A Π Y T N H Σ K A I Σ H T E I A Σ Γ I A T O Y Σ N E O Y Σ T E Y X O Σ 7 4 Μ Α Ϊ Ο Σ - Ι

Διαβάστε περισσότερα

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ

2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ 2o ΘΕΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Κείμενο: Λυσίου «Υπέρ Μαντιθέου» ( 18-21) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Α. Από το κείμενο που

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ*

ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Εναγώνια κραυγὴ ἀφυπνίσεως γιὰ ἕνα μεῖζον θέμα ΜΙΑ ΘΛΙΒΕΡΑ ΕΠΕΤΕΙΟΣ* Τὰ εἰκοσάχρονα ἀπὸ τὴν ψήφιση τοῦ ἀνθρωποκτόνου Νόμου τῶν ἐκτρώσεων 1609/86 Τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου π. Νεκταρίου Ζιόμπολα ΠΟΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΙ τὴν προσευχητική σας βοήθεια, γιὰ νὰ φέρω εἰς

ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΙ τὴν προσευχητική σας βοήθεια, γιὰ νὰ φέρω εἰς «Εὐχαριστήρια 2004» Ο Ποιμὴν ὁ Καλός. Κλῆσις καὶ Χάρισμα Σεβασμιώτατε Πατέρα καὶ Μητροπολῖτα μας, Αγιοι Ἀρχιερεῖς, Σεβαστοὶ Πατέρες καὶ Μητέρες, ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΙ τὴν προσευχητική

Διαβάστε περισσότερα

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή.

Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Αποδεικτικές Διαδικασίες και Μαθηματική Επαγωγή. Mαθηματικό σύστημα Ένα μαθηματικό σύστημα αποτελείται από αξιώματα, ορισμούς, μη καθορισμένες έννοιες και θεωρήματα. Η Ευκλείδειος γεωμετρία αποτελεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Αἵρεσις τοῦ Παπισμοῦ καὶ ἡ σύγχρονη οἰκουμενιστικὴ προσέγγισι Ορθοδόξων καὶ Παπικῶν * Μέρος Γ (τελευταῖον).

Η Αἵρεσις τοῦ Παπισμοῦ καὶ ἡ σύγχρονη οἰκουμενιστικὴ προσέγγισι Ορθοδόξων καὶ Παπικῶν * Μέρος Γ (τελευταῖον). Αντι-πατερικὴ ἡ συμμετοχὴ τοῦ πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στὴν Θρονικὴ Εορτὴ τῆς Παπικῆς Ρώμης Η Αἵρεσις τοῦ Παπισμοῦ καὶ ἡ σύγχρονη οἰκουμενιστικὴ προσέγγισι Ορθοδόξων καὶ Παπικῶν * Ιερομονάχου Κλήμεντος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων,

ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, Sbatti il mostro in prima pagina 1 Η λαγνεία τοῦ «κακοῦ» στὰ ΜΜΕ* Νίκος Βαραλῆς ΚΑΘΕ ὥρα τηλεθέασης φέρνει στὰ μάτια μας εἰκόνες βίας, φόνων, καταστροφῶν καὶ διαστροφῶν σὲ ἀπεριόριστες ποσότητες. Ο δημοσιογραφικὸς

Διαβάστε περισσότερα

7. Τό ἄγνωστο χρυσωρυχεῖο τοῦ σοσιαλισμοῦ.

7. Τό ἄγνωστο χρυσωρυχεῖο τοῦ σοσιαλισμοῦ. 7. Τό ἄγνωστο χρυσωρυχεῖο τοῦ σοσιαλισμοῦ. Ὁ Σοσιαλισμός εἶναι γιά μένα ἡ τελειότερη ἐκδήλωση τῆς προόδου καί τῆς ἀνθρωπιᾶς. Καί τό λέω αὐτό ἔχοντας ἀνοιχτά πάντα κι ἄγρυπνα τά μάτια τῆς ψυχῆς μου. Μετά

Διαβάστε περισσότερα

Oἱ ἀρτοποιοὶ γνωρίζουν πώς, ὅταν θέλουν νὰ ἑτοιμάσουν μεγάλη ποσότητα

Oἱ ἀρτοποιοὶ γνωρίζουν πώς, ὅταν θέλουν νὰ ἑτοιμάσουν μεγάλη ποσότητα ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΡΩΘΙΕΡΕΩΣ ΑΛΕΞΙΟΥ ΤΟΥ ΡΩΣΣΟΥ (1867-1934 μ.χ.) Ἐπιμελείᾳ τῶν πατέρων τῆς Ἱ. Μ. Παναγίας Χρυσοποδαριτίσσης - Νεζερῶν (Πατρῶν). σειρά: ΑΝΘΗ ΕΥΣΕΒΕΙΑΣ, τ. 8 Ἐκδόσεις «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1

Ποικιλία τέρπουσα. Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 Ποικιλία τέρπουσα ἡ μελοποιία στὴν Ἀνθολογία Στιχηραρίου τοῦ Πρωτοψάλτου τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας Κωνσταντίνου τοῦ Βυζαντίου ( 30 Ἰουνίου 1862) 1 ὑπὸ Κωνσταντίνου Τερζοπούλου Ἀμφιθέατρο Νέου Κτηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ

ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ 1 ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΑΜΟΣ Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν γνωρίζουν τί εἶναι ὁ γάμος. Εἴτε ἔχουν, εἴτε δὲν ἔχουν συνάψει γάμο. Ὑπανδρευμένοι καὶ ἀνύπανδροι. Νυμφευμένοι καὶ ἀνύμφευτοι. Ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

ΤΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Ένα από τα δυσκολώτερα προβλήματα, που έχει να αντιμετωπίσει ο ερευνητής της Κ. Διαθήκης, είναι το λεγόμενο «συνοπτικό πρόβλημα». Το πρόβλημα αυτό δημιουργείται από τις χαρακτηριστικές ομοιότητες των τριών

Διαβάστε περισσότερα

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας

2014-09. Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας 1/8 2014-09 Κουζανός: Η σοφία της αγνωσίας Nicolaus Cusanus: Η σοφία της αγνωσίας. Ο Θεός, ο κόσμος, ο άνθρωπος (μτφρ. Γ. αρδιώτης, εισ.-επιμ. Ν. Αυγελής Σειρά: Φιλοσοφική Βιβλιοθήκη 2). Θεσσαλονίκη: Σταμούλης

Διαβάστε περισσότερα

Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο

Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ Η Πανήγυρις τῶν Αγίων Πάντων στὸ Αγρίνιο «Μόνο ἂν γίνουμε παιδιά, ἂν ἐπιστρέψουμε στὴ χαμένη μας παιδικὴ Αθωότητα καὶ Αγνότητα, μόνο τότε ἔχουμε ἐλπίδα νὰ εἰσέλθουμε στὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε,

ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, + Η Ταπείνωση τοῦ Ἀποστόλου Ματθαίου* Μιὰ Μαρτυρία τῆς Παραδόσεως γιὰ τὴν Κριτικὴ Μελέτη τῶν Πηγῶν Ηλία Βουλγαράκη ( 1999) ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΜΑΤΘΑΙΟ, πού, ὅπως ὅλοι γνωρίζουμε, ἕγραψε ἕνα ἀπὸ τὰ τέσσερα

Διαβάστε περισσότερα

«ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΦΥΛΑΤΤΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΕΚΔΙΚΕΙΣΘΑΙ» ἤτοι

«ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΝ ΦΥΛΑΤΤΕΣΘΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑΝ ΕΚΔΙΚΕΙΣΘΑΙ» ἤτοι Πολύ συχνά στά θέματα τῆς Πίστεως καί τῆς προασπίσεώς της, προβάλλεται συνήθως ἀπό νεωτεριστές, ὅπως λ.χ. τούς οἰκουμενιστές κ.ἄ. τό ἐπιχείρημα ἀφ ἑνός τῆς «ἀγάπης» πρός τούς καινοτόμους, τούς αἱρετικούς,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς *

Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Ορθοδόξου Εκκλησίας τῆς Σερβίας Ο Αγιος Βασίλειος τοῦ Οστρογκ τῆς Σερβίας ὁ Θαυματουργὸς * 29 Ἀπριλίου 1671 «ΣΤΗ ΖΩΝΤΑΝΗ οἰκογένεια τῆς Εκκλησίας ὁ λαὸς νοιώθει τοὺς Ἁγίους ὡς τοὺς

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΤΣΑΪΝΗΣ Μέλος τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας (Δ.Ε.Ε.Φ) ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ (ἤ περὶ ἔρωτος)

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΤΣΑΪΝΗΣ Μέλος τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας (Δ.Ε.Ε.Φ) ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ (ἤ περὶ ἔρωτος) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΤΣΑΪΝΗΣ Μέλος τῆς Διεθνοῦς Ἑταιρείας Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας (Δ.Ε.Ε.Φ) ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΝ (ἤ περὶ ἔρωτος) ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Β ΕΚΔΟΣΗ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2010 ΠΛΑΤΩΝ (428 348 π.χ) Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Τό Πανθρησκειακό καρναβάλι τοῦ Ἀµαρουσίου καί οἱ... ἄνευ ἀξίας «πανανθρώπινες ἀξίες» τῆς Ἀκαδηµίας Αθηνῶν

Τό Πανθρησκειακό καρναβάλι τοῦ Ἀµαρουσίου καί οἱ... ἄνευ ἀξίας «πανανθρώπινες ἀξίες» τῆς Ἀκαδηµίας Αθηνῶν Φύρδην-µίγδην µαῦρα καλλυµαύχια, ἄσπρα σαρίκια, κίτρινα ράσα, µώβ µπέρτες παπικές κι ἐβραϊκά σκουφάκια ἦταν τό...ὑπερθέαµα πού εἶδαν γιά πολύ λίγο οἱ Ἕλληνες στούς δέκτες τους στίς 10 Αὐγούστου 2004. Ὅλοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ 1. Σε ποια επιστολή του ο Απόστολος Παύλος μιλά για τον κενό τάφο της Ανάστασης ; α) Προς Εφεσίους β) Προς Κορινθίους γ) Προς Γαλάτας δ) Προς Φιλιππισίους 2. Η αρχαότερη επιστολή του Απ. Παύλου είναι η:

Διαβάστε περισσότερα

Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος

Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος 1 Κυριακὴ 11.00, Ἡμερίδα γιὰ τὴν Εὐθανασία Πολιτιστικὸ Κέντρο Ἀρχάγγελος Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου Εὐθανασία. Εἰσαγωγὴ στὴν προβληματικὴ τοῦ θέματος Ἡ σημερινὴ Ἡμερίδα ἐγκαινιάζει τὶς δραστηριότητες τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

Θείας πίστεως, τῇ φωταυγείᾳ,

Θείας πίστεως, τῇ φωταυγείᾳ, Μητροπολίτου Ωρωποῦ καὶ Φυλῆς Κυπριανοῦ Προέδρου τῆς Ιερᾶς Συνόδου τῶν Ενισταμένων Βίος καὶ Μαρτύριο τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης (*) Ἀπολυτίκιον Ηχος γʹ. Θείας πίστεως. Θείας πίστεως, τῇ φωταυγείᾳ,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης

Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης ιερα μητροπολισ ωρωπου και φυλησ Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης Η Ετήσιος Πανήγυρις τῆς Ιερᾶς Μητροπολιτικῆς Μονῆς τῶν Αγίων Κυπριανοῦ καὶ Ιουστίνης TΗΝ Τρίτη, 2/15.10.2013, ἐπανηγύρισε λαμπρῶς,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΘΕΟΛΟΓΟΥΣ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του γνωστικού αντικειμένου των θεολόγων που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των Πανεπιστημιακών Φροντιστηρίων

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα