ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ"

Transcript

1 ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

2 Η Κυτταρολογία συμβάλλει στην προεγχειρητική διάγνωση του καρκίνου του μαστού με την εξέταση δειγμάτων από: Παρακέντηση με λεπτή βελόνη(fna) Έκκριμα θηλής (αυτόματο ή με αναρρόφηση ) Έκπλυμα των πόρων( ductal lavage) Εντυπώματα Βιοπτικού υλικού Διεγχειρητικά εντύπωμα φρουρού λεμφαδένα ή εκτίμηση χειρουργικών ορίων

3

4 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΜΑΣΤΟΥ Ομάδα πολλαπλών ειδικοτήτων Μονάδα μαστού Συντονιστής Ύπαρξη στελεχωμένης ομάδας με συντονιστή τον θεράποντα ιατρό, ακτινολόγο, κυτταρολόγο, παθολογοανατόμο, χειρουργό μαστού, ογκολόγο κ.λπ. προσωπικό κλινικοεργαστηριακού τομέα. Συνεργασία εκπαίδευση - εξειδίκευση Βιοψία δια λεπτής βελόνης ή FNA (Fine Needle Aspiration) στα πλαίσια του τριπλού τεστ Πλήρες ιστορικό, κλινικός και απεικονιστικός έλεγχος προ FNA Δεν υποκαθιστά / υποκαθίσταται από CNB (Συμπληρωματικές) Πάντα προ χειρουργείου, κατά προτίμηση συνδυασμός FNA+CNB (μαζί, θέτουν προεγχειρητική διάγνωση στο 90% των περιπτώσεων)

5 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ FNA Συμπαγείς βλάβες Πρωτοπαθή/Δευτεροπαθή νεοπλάσματα Άτυπες Ύποπτες μορφολογικά βλάβες Υποτροπή αλλοίωσης Κυστικές αλλοιώσεις Θεραπευτική παροχέτευση Συμπαγές στοιχείο εντός υπολειπόμενη μάζα Αιματηρό οροαιματηρό περιεχόμενο Απεικονιστικώς σύνθετη ή επιπλεγμένη κύστη *Οι μικροαποτιτανώσεις ΔΕΝ αποτελούν ένδειξη FNA (αλλά CNB) Όταν αποτελούν τμήμα αλλοίωσης μπορεί να γίνει FNA Συρρέουσες μικροαποτιτανώσεις αποτελούν ένδειξη στερεοτακτικής FNA

6 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ FNA Ταχεία Οικονομική Χωρίς τοπική αναισθησία Λιγότερο τραυματική Λίγες επιπλοκές Άμεσο αποτέλεσμα Έχει θεραπευτική χρήση σε κύστεις Αποφυγή μη απαραίτητης ανοιχτής βιοψίας Ευαισθησία FNA 80-98% Ειδικότητα FNA 80-98% Παρέχει δείγμα για ανοσοκυτταροχημική εκτίμηση, μοριακές τεχνικές - όπου είναι διαθέσιμες

7 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ FNA Αδυναμία διάγνωσης ή μειωμένη ακρίβεια σε συγκεκριμένες οντότητες (π.χ. καρκίνωμα in situ Ca- DCIS, κυστικό ή έντονα εκφυλισμένο/ δεσμοπλαστικό/ αιμορραγικό/ φλεγμονώδες καρκίνωμα) Δυσκολία λήψης σε έντονα ινώδεις αλλοιώσεις Η ακρίβειά της εξαρτάται από την εμπειρία των παρεμβαλλόμενων μελών και το μέγεθος της βλάβης Γκρίζα ζώνη: κυτταροβριθές ινοαδένωμα, θηλώδη/ λοβιακά νεοπλάσματα, φλεγμονώδες καρκίνωμα, άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία, μεταβολές σχετιζόμενες με κύηση-γαλουχία, όγκοι εξαρτημάτων δέρματος, άλλες οντότητες (νέκρωση, κολλαγονώδης σφαιρούλωση) Απαιτείται περαιτέρω έλεγχος

8 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ FNA Ενόχληση, Πόνος Εκχύμωση Αιμάτωμα Λοίμωξη Βαγοτονικό επεισόδιο Πνευμοθώρακας (αύξηση κινδύνου, σε λεπτόσωμες ασθενείς, σε εν τω βάθει βλάβες, σε βλάβες στο άνω έσω ημιμόριο ή στην ουρά του μαστού και προς τη μασχάλη)

9 Αντενδείξεις προετοιμασία FNA Σοβαρή αιμορραγική διάθεση Αντιπηκτική θεραπεία - διακοπή λίγες μέρες πριν

10 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΤΕΧΝΙΚΗ Λήπτης Εξειδικευμένο-ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό, κατά προτίμηση Κυτταρολόγος ή λήψη παρουσία Κυτταρολόγου, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί «on site» η επάρκεια και η φύση του ληφθέντος υλικού. Σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, απαιτείται ο λήπτης να είναι εξοικειωμένος και εκπαιδευμένος στη λήψη και την επεξεργασία του ληφθέντος υλικού

11 Αποτελέσματα FNA ληφθέντα από/με την παρουσία κυτταρολόγου Αριθμός Καρκίνοι % Ευαισθησία% Ειδικότητα % Βιβλιογραφία Linsk et al Zajdela et al Bell et al Smith et al Palombini et al ΣΥΝΟΛΟ

12 Αποτελέσματα FNA ληφθέντα χωρίς την παρουσία κυτταρολόγου Αριθμός Καρκίνοι % Ευαισθησία% Ειδικότητα % Βιβλιογραφία Kline et al Stawbridge et al Azzarelli et al Dixon et al Eisenberg et al Barrows et al ΣΥΝΟΛΟ

13 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΤΕΧΝΙΚΗ Τεχνική λήψης Με ψηλάφηση κατευθυνόμενη (US, στερεοτακτικά) - Δυνατότητα ευελιξίας για εξασφάλιση επάρκειας Ανάλογα με: θέση, μέγεθος, σωματότυπο, φύση αλλοίωσης, ανεπάρκεια δείγματος, παρουσία προθέματος, υποδείξεις θεράποντος Δύο Τεχνικές: με ή χωρίς αναρρόφηση Σε κυστικές αλλοιώσεις εφαρμόζεται αναρρόφηση Σε αλλοιώσεις με υλικό χαμηλής κυτταροβρίθειας η αναρρόφηση μειώνει το ενδεχόμενο ανεπαρκούς δείγματος Η τεχνική εξαρτάται από την εξοικείωση του λήπτη

14 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΤΕΧΝΙΚΗ Λήψη 21-25G βελόνη, 3-4 δίοδοι από διαφορετικά σημεία της αλλοίωσης στις συμπαγείς βλάβες Επίστρωση πλακιδίων-ταχεία χρώση και «on site» αξιολόγηση (επάρκειας, δυνητικής χρησιμότητας βοηθητικών χρώσεων) Ο αριθμός των διόδων μετά τον ελάχιστο αριθμό και των πλακιδίων εξαρτάται από την κρίση του Κυτταρολόγου Υλικό υγρής φάσης, όπου είναι εφικτό, για περαιτέρω αξιολόγηση από Κέντρα που έχουν αυτήν την δυνατότητα, για επιπλέον κυτταροχημικές/ανοσοκυτταροχημικές χρώσεις, μελέτη μοριακής ετερογένειας όγκων, συλλογή αρχειακού και ερευνητικού, εκπαιδευτικού υλικού

15 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Δημογραφικά στοιχεία Σύντομο ιστορικό απεικονιστικά ευρήματα Χαρακτηριστικά λήψης (είδος, θέση, φύση αλλοίωσης, τρόπος λήψης) Κυτταρολογική εικόνα (είδη κυττάρων, μορφολογία, διάταξη, υπόστρωμα, επιμέρους χαρακτηριστικά) Διάγνωση - Κατάταξη σε Διεθνώς Αναγνωρισμένες Κατηγορίες (ομοιογένεια απαντήσεων-καλύτερη επικοινωνία): Διαγνωστική Κατηγορία Κωδικός Αριθμός Ανεπαρκές/Ακατάλληλο δείγμα 1 Καλοήθης βλάβη 2 Ατυπία 3 Ύποπτο για κακοήθεια 4 Κακοήθης βλάβη 5 (Ανοσο)κυτταροχημική ανάλυση, εφόσον είναι απαραίτητη και διαθέσιμη Επικοινωνία αποτελεσμάτων με τον ασθενή και τον θεράποντα

16 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Κυτταρολογική Διάγνωση ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΜΑΣ Δημιουργία 1-2 Πρότυπων Κέντρων Μαστού Έλεγχος μοριακού προφίλ θετικών δειγμάτων για σκοπούς διαγνωστικούς, θεραπευτικούς, εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς FISH PCR Flow cytometry Κυτταρομορφολογικές-κυτταρομετρικές τεχνικές, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης Δημιουργία Ενιαίας Βάσης Δεδομένων

17 Ψευδώς θετικές διαγνώσεις Παρατηρούνται σε ποσοστό 0,5%-2% και οφείλονται σε λανθασμένη ερμηνεία των κυτταρομορφολογικών χαρακτηριστικών της αλλοίωσης Κυτταροβριθές ινοαδένωμα με άτυπους χαρακτήρες Κύηση και γαλουχία Φυλλοειδής όγκος Γυναικομαστία Θηλώδεις αλλοιώσεις Αλλοιώσεις ακτινοβολίας κ.λ.π.

18 Ψευδώς αρνητικές διαγνώσεις Παρατηρούνται σε ποσοστό 3%-5% Ανεπαρκές δείγμα Παρακέντηση λανθασμένης αλλοίωσης Λοβιακή νεοπλασία Κύστη συνεχόμενη με μάζα Ίνωση (υποκυτταρικό δείγμα) Εκτεταμένη νέκρωση Μικρό μέγεθος

19

20 Το μόρφωμα / ογκίδιο πρέπει να είναι καλά ψηλαφητό και ακινητοποιημένο ανάμεσα στο δείκτη και τον μέσο δάκτυλο

21

22

23 C1 : Ανεπαρκές / Ακατάλληλο δείγμα Επιθηλιακά κύτταρα < 10 Παρατηρείται σε ποσοστό : 4-13% ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ: 1. Από την εμπειρία του κυτταρολόγου στην FNA και του ακτινολόγου στον υπέρηχο, 2. Τα διαγνωστικά κριτήρια, 3. Την ερμηνεία των ευρημάτων, 4. Από την εφαρμογή της άμεσης αξιολόγησης του δείγματος με ταχεία χρώση Diff Quick και 5. Τον αριθμό των λήψεων. Όσο ο αριθμός των λήψεων αυξάνεται,τόσο το ποσοστό των ανεπαρκών δειγμάτων μειώνεται

24 Ανεπαρκές / Ακατάλληλο δείγμα ΑΙΤΙΑ Μεγάλες αλλοιώσεις με νέκρωση Σκληρή ασβεστοποιημένη κάψα της διόγκωσης Αγγειοβριθείς όγκοι Σκληρυντική αλλοίωση Κυστικές αλλοιώσεις Σε τεχνικούς λόγους α) κακή μονιμοποίηση και β) κακή παρασκευή του υλικού

25 C1

26 Επαρκές δείγμα σε απουσία επιθηλιακών κυττάρων Λίπωμα Εκτασία των πόρων Ενδομαστικός λεμφαδένας Κύστη Μαστίτιδα Λιπώδης νέκρωση

27 C2 Καλοήθεις αλλοιώσεις Επίπεδες ομάδες αποτελούμενες από ομοιόμορφα κύτταρα των πόρων. Καλή συνοχή μεταξύ των κυττάρων. Μυοεπιθηλιακά κύτταρα Αποκρινή κύτταρα Γυμνοί διπολικοί πυρήνες Αφρώδη μακροφάγα Στρωματικά στοιχεία

28 C2 Καλοήθεις αλλοιώσεις Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοκυστικές αλλαγές Κύστεις Φλεγμονώδεις καταστάσεις Εκτασία των πόρων Μαστίτιδα Υποθηλαίο απόστημα Λιπωδης νέκρωση Κοκκιωματώδης μαστίτιδα κλπ Άλλες καλοήθεις καταστάσεις Αμάρτωμα, Λίπωμα, Αμυλοειδής Όγκος, Ενδομαστικός λεμφαδένας, Επιδερμοειδής κύστη, Αιμάτωμα, Σέρωμα, Εμφυτεύματα κλπ Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοαδένωμα Ενδοπορικό αδένωμα Σωληνώδες αδένωμα Θήλωμα Κοκκιοκυτταρικός όγκος Λίπωμα Πλειόμορφο αδένωμα

29 Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοκυστικές αλλαγές Περιγεγραμμένη, μετρίως κινητή αλλοίωση Συνήθως σε γυναίκες άνω των 20 ετών Μέτρια κυτταροβρίθεια Μικρές ομάδες κυττάρων των πόρων Μυοεπιθηλιακά κύτταρα στις αθροίσεις Λίγα μυοεπιθηλιακά κύτταρα στο υπόστρωμα με την μορφή γυμνών διπολικών πυρήνων Αρκετά αποκρινή κύτταρα Κυτταρικά συγκρίματα (cyst debris) Στρωματική ουσία Αφρώδη μακροφάγα

30

31

32

33

34 Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Κύστεις μαστού Αναρροφάται ποικίλης ποσότητος και χρώματος υγρό: - Θολερό περιέχει ουδετερόφιλα - Πράσινο ή καστανόφαιο προγενέστερη αιμορραγία - Αιμορραγικό Πρόσφατη ενδοκυστική αιμορραγία ή οφειλόμενη στην FNA Επίχρισμα ποικίλης κυτταροβρίθειας Αρκετά- άφθονα κυτταρικά συγκρίματα Αφρώδη μακροφάγα ή σιδηροφάγα (ή και πολυπύρηνα) Αποκρινή μεταπλαστικά κύτταρα, λίγα ή μεγάλες ομάδες Μερικές φορές μικρές ομάδες κυττάρων των πόρων Θηλώδεις αθροίσεις επιθηλιακών κυττάρων Επενδυματικά κύτταρα κύστεως Μυοεπιθηλιακά κύτταρα δεν είναι εμφανή Liesegang rings (σφαιρικές ή ωοειδείς δομές - πολύστιβες) Δεν είναι ανεπαρκή εάν δεν περιέχουν κυτταρικά στοιχεία

35

36

37

38

39 Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Φλεγμονώδεις αλλοιώσεις Διάταση των πόρων Εκκριτικό υλικό Αφρώδη μακροφάγα Επιθηλιακά κύτταρα (σπάνια) Μαστίτιδα Κυτταροβριθές επίχρισμα Πολυάριθμα πολυμορφοπύρηνα και ιστιοκύτταρα Πυκνό υλικό στο υπόστρωμα, νεκρωτικό-ρυπαρό Επιθηλιακά κύτταρα σπάνια αντιδραστικά Περιθηλαίο απόστημα Κυτταροβριθές επίχρισμα Πολυάριθμα πολυμορφοπύρηνα και αφρώδη ιστιοκύτταρα Πολυπύρηνα ιστιοκύτταρα Λίγα απύρηνα πλακώδη κύτταρα

40 Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Φλεγμονώδεις αλλοιώσεις Λιπώδης νέκρωση Συνήθως όχι κυτταροβριθές Τεμάχια εκφυλισμένων λιποκυττάρων Ρυπαρό υπόστρωμα Αφρώδη μακροφάγα (λιποφάγα) Πολυπύρηνα ιστιοκύτταρα Ασβέστιο ίσως Κοκκιωματώδης μαστίτις Άφθονα φλεγμονώδη κύτταρα (πολυμορφοπύρηνα, λεμφοκύτταρα, ιστιοκύτταρα) Γιγαντοκύτταρα τύπου Langhans Κοκκιώματα επιθηλιοειδή ιστιοκύτταρα Αρκετά διακλαδιζόμενα τριχοειδή Επιθηλιακά σπάνια

41

42

43

44

45

46

47 Μη νεοπλασματικές αλλοιώσεις Φλεγμονώδεις αλλοιώσεις Αμάρτωμα (αδενολίπωμα, ινοαδενολίπωμα) Όχι ειδικοί χαρακτήρες, μπορεί να περιέχει Καλοήθη κύτταρα των πόρων Λοβιακές δομές Στρωματικά στοιχεία Ομάδες λιποκυττάρων Λίπωμα Ομάδες ώριμων λιποκυττάρων συχνά με Τριχοειδή που τα διασχίζουν Ενδομαστικός λεμφαδένας Μικτός πληθυσμός λεμφοκυττάρων Επιδερμοειδής κύστη Άφθονα απύρηνα πλακώδη κύτταρα Κερατινοποιημένα συγκρίματα Φλεγμονώδη και ιστιοκύτταρα Αμυλοειδής όγκος Άμορφο υλικό, διπλοθλαστικό στο πολωμένο φως Υπερπλασία των κυττάρων των πόρων

48

49

50 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοαδένωμα Κυτταροβριθές επίχρισμα Αθροίσεις κυττάρων των πόρων με διακλαδώσεις δίκην κέρατου ελαφιού Μυοεπιθηλιακά κύτταρα εντός των αθροίσεων με εμφάνιση δικήν σπόρων σουσαμιού Γυμνοί πυρήνες στο υπόστρωμα Στρωματικά στοιχεία ποικίλης κυτταροβρίθειας Αποκρινή κύτταρα σπάνια Αφρώδη μακροφάγα - σπάνια

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοαδένωμα Ινοκυστικές αλλαγές Ινοαδένωμα Στρογγυλεμένη, καλά αφοριζόμενη, κινητή αλλοίωση Λίγο υλικό μακροσκοπικά στην FNA Κυτταροβριθές υλικό με: -Μεγάλες διακλαδιζόμενες αθροίσεις με μυοεπιθήλια -Πολλοί γυμνοί διπολικοί πυρήνες -Αποκρινή κύτταρα λίγα -Βλεννόμορφο υλικό στο υπόστρωμα -Στρωματική ουσία με κύτταρα Ινοκυστικές αλλαγές Ασαφώς αφοριζόμενη αλλοίωση Αρκετά σταγονίδια υγρού Λιγότερο κυτταροβριθές υλικό με: -Μικρότερες ομάδες με μυοεπιθήλια -Λιγότεροι γυμνοί διπολικοί πυρήνες -Άφθονα αποκρινή κύτταρα -Κυτταρικά συγκρίματα στο υπόστρωμα -Στρωματική ουσία όταν υπάρχει είναι ακυτταρική

64 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοαδένωμα Καλοήθης Φυλλοειδής όγκος Και οι δυο αλλοιώσεις εμφανίζουν τα ίδια κυτταρομορφολογικά χαρακτηριστικά Είναι σημαντικό αν μπορέσουμε να διαγνώσουμε τον φυλλοειδή όγκο γιατί εμφανίζει τοπική υποτροπή και χρειάζεται ευρύτερη εκτομή Ινοαδένωμα Μικρότερες ηλικίες Στρωματικό στοιχείο -Μεμονωμένα στρωματικάκύτταρα - Τα μεμονωμένα στρωματικά είναι λιγότερα από τους γυμνούς διπολικούς πυρήνες -Οι πυρήνες των στρωματικών κυττάρων είναι λεπτοί Καλοήθης Φυλλοειδής όγκος Μεγαλύτερος σε μέγεθος Ιστορικό γρήγορης ανάπτυξης Στρωματικό στοιχείο - Συχνά ομάδες στρωματικών κυττάρων - Τα μεμονωμένα στρωματικά κύτταρα είναι περισσότερα από τους γυμνούς διπολικούς πυρήνες -Οι πυρήνες των στρωματικών κυττάρων είναι επιμήκεις και πιο φουσκωμένοι

65 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Ινοαδένωμα Χαμηλού βαθμού κακοηθείας πορογενές καρκίνωμα Ινοαδένωμα Στην μαστογραφία καλά περιγεγραμμένη στρογγυλή ή με λόβωση αλλοίωση -Συνεκτικές ομάδες κυττάρων των πόρων σε επίπεδες αθροίσεις με ομαλά όρια -Πυρήνες συνήθως ομοιόμορφοι -Στο υπόστρωμα μυοεπιθηλιακά κύτταρα (γυμνοί διπολικοί πυρήνες) Χαμηλού βαθμού κακοηθείας πορογενές καρκίνωμα Στη μαστογραφία ανώμαλο περίγραμμα ή αστεροειδής αλλοίωση -Ομάδες κυττάρων των πόρων με αλληλοεπικάλυψη των πυρήνων και ανώμαλα όρια -Ποικιλία στο μέγεθος και το περίγραμμα των πυρήνων -Στο υπόστρωμα αποσπασμένα καρκινικά κύτταρα που μιμούνται διπολικούς πυρήνες

66 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Αδένωμα των πόρων Συχνότερο στους εγγύς πόρους Πάνω από τα 60 έτη Κλινικά μιμείται καρκίνωμα, με εξέλκωση και έκκριμα των πόρων Μαστογραφικά με ανώμαλες μικροαποτιτανώσεις Μονήρες ή πολλαπλά -Κυτταροβριθή επιχρίσματα -Ομάδες επιθηλιακών κυττάρων των πόρων με στρογγυλους ή ωοειδείς πυρήνες -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα -Στρωματική ουσία υπό την μορφή κυλίνδρων ή σφαιριδίων.

67 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Σωληνώδες αδένωμα Ασυνήθης τύπος ινοαδενώματος με επικρατούσα υπερπλασία των αδενίων -Κυτταροβριθή επιχρίσματα -Τρισδιάστατες σφαιρικές αθροίσεις ή σωληνώδεις σχηματισμοί επιθηλιακών κυττάρων -Απουσία στρώματος

68 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Θήλωμα Μέσα στους γαλακτοφόρους πόρους Συνήθως έχουν κεντρική εντόπιση και συχνά είναι μονήρη Αποφράσουν τον πόρο και έτσι σχηματίζεται κυστική μάζα. Το κύριο σύμπτωμα είναι έκκριμα θηλής το οποίο είναι αιματηρό ή ορώδες. Μπορεί να αναπτυχθούν και περιφερικά και τότε είναι συχνά πολλαπλά. -Κυτταροβριθές επίχρισμα -Κύτταρα των πόρων σε θηλώδεις αθροίσεις -Ήπια κυτταρική ατυπία -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα -Αποκρινής μετάπλαση -Εκσεσημασμένη ατυπία και νέκρωση παρατηρείται σε απόφραξη

69

70

71

72 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Kοκκιοκυτταρικός όγκος Συνήθως είναι καλοήθεις αλλά παρατηρούνται και κακοήθεις Και σε άλλα μέρη του σώματος 5% στο μαστό Προέλευση από τα κύτταρα Schwann Ακίνητη μάζα με πάχυνση του υπερκείμενου δέρματος -φλοιός πορτοκαλιού. -Εκσεσημασμένη κυτταροβρίθεια -Ήπια κύτταρα με άφθονο κοκκιώδες κυτταρόπλασμα και στρογγυλούς πυρήνες -Κοκκιώδες υλικό μπορεί να παρατηρηθεί στο υπόστρωμα -Αιμοφόρα τριχοειδή που διασχίζουν τις αθροίσεις -Τα κύτταρα είναι Pas και S-100 θετικά

73

74

75

76 Νεοπλασματικές αλλοιώσεις Λίπωμα Μαλακά και ευκίνητα Ελαιώδες υλικό στην FNA -Μη ειδικά ευρήματα Ομάδες λιποκυττάρων Πολύμορφο αδένωμα Ίδιο με αυτό των σιελογόνων αδένων Καλά περιγεγραμμένο και συνήθως κοντά στην θηλή -Ποικίλη κυτταροβρίθεια -Άφθονο ινο-μυξωματώδες υλικό που μερικές φορές σχηματίζει σφαιρίδια -Ομάδες επιθηλιακών κυττάρων με λιγοστό κυτταρόπλασμα -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα

77

78

79

80 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Ινωμάτωση Φλεγμονή της οζώδους περιτονίας Φυλλοειδής όγκος Αδενομυολίπωμα Μυοϊνοβλάστωμα Αιμαγγειοπερικύτωμα Σβάννωμα (Νευριλείμωμα) Ψευδοαγγειοματώδης στρωματική υπερπλασία Κολλαγονώδης σφαιρούλωση Μυοσφαιρούλωση Λειομύωμα

81 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Ινωμάτωση Υπερπλαστική αλλοίωση ινοβλαστών και μυοϊνοβλατών Κλινικά και μαστογραφικά μιμείται καρκίνωμα - Ηπια και διογκωμένα επιμήκη κύτταρα μονήρη ή σε αθροίσεις -Κυτταριβριθή στρωματικά ιστοτεμαχίδια -Ομάδες κυττάρων των πόρων Φλεγμονή της οζώδους περιτονίας Αλλοίωση με γρήγορη ανάπτυξη Κλινικά και μαστογραφικά συγχέεται με κακοήθεια -Μη διαγνωστικά χαρακτηριστικά -Κυτταροβριθές επίχρισμα με σφιχτές ομάδες από διογκωμένα επιμήκη κύτταρα -Άφθονο μυξώδες υλικό

82 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Φυλλοειδής όγκος Διφασικό νεόπλασμα μαστού (επιθηλιακό και στρωματικό στοιχείο) Συνήθως πάνω από τα 40 έτη Αλλοίωση ετερόπλευρη, κινητή, συχνότερα στο άνω έξω τεταρτημόριο, καλά περιγεγραμμένη στην μαστογραφία Συνήθως μεγαλύτερο σε μέγεθος από το ινοαδένωμα Μεγάλες διακλαδιζόμενες αθροίσεις επιθηλιακών κυττάρων με παρουσία μυοεπιθηλιακών κυττάρων εντός αυτών Υπερπλαστικά κύτταρα των πόρων Άφθονα κυτταροβριθή τεμάχια στρώματος Διογκωμένα επιμήκη κύτταρα μονήρη και σε αθροίσεις Γιγαντοκύτταρα, αποκρινή κύτταρα, πλακώδης μετάπλαση Κακοήθης φυλλοειδής όγκος bizarre επιμήκη κύτταρα μονήρη και σε αθροίσεις

83

84

85

86

87 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Αδενομυοεπιθηλίωμα Καλά περιγεγραμμένη αλλοίωση μαστού Κυρίως σε γυναίκες - Δύο κυτταρικοί πληθυσμοί - Επιμήκη κύτταρα με εύθραυστο-ασαφές κυτταρόπλασμα - Ομάδες στρωματικών κυττάρων - Κύτταρα των πόρων κυρίως σε αδενικές αθροίσεις Η κυτταρολογική διάγνωση δεν είναι σαφής, μπορεί να μιμηθεί φυλλοειδή όγκο και όταν υπάρχει ατυπία η λανθασμένη διάγνωση κακοήθειας είναι πιθανή

88 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Μυοϊνοβλάστωμα Καλόηθες νεόπλασμα Κυρίως σε ηλικιωμένους άνδρες Αναφέρεται [ότι μπορεί να έχει αιτιολογική σχέση με τα ανδρογόνα ισχυρή πυρηνική χρώση με υποδοχείς ανδρογόνων -Κυτταροβριθές επίχρισμα -Μονήρης κυτταρικός πληθυσμός μονόμορφων επιμήκων κυττάρων - Ωοειδείς πυρήνες, διαφραγμάτια, λιγοστό κυτταρόπλασμα - Λεπτοκοκκιώδης χρωματίνη - Ενδοπυρηνικά έγκλειστα - Κολλαγονώδες στρώμα και άφθονο μυξώδες υλικό στο υπόστρωμα Κύτταρα θετικά στην Vimentin, muscle-specific antigen και CD 34

89 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Αιμαγγειοπερικύτωμα Σπάνιο νεόπλασμα Μολονότι είναι συνήθως καλόηθες, θα έπρεπε να θεωρείται σαν χαμηλού βαθμού κακοηθείας σάρκωμα όταν είναι στο μαστό - Κυτταροβριθές επίχρισμα - Σφιχτές ομάδες επιμήκων κυττάρων - Διακλαδιζόμενα τριχοειδή - Υλικό βασικής μεμβράνης

90 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Σβάννωμα (Νευρειλήμωμα) Πολύ σπάνιο στο μαστό Προέρχεται από τα κύτταρα Schwann Μπορεί να είναι πολλαπλό -Κυτταροβριθή επιχρίσματα -Ομάδες επιμήκων κυττάρων -Πασσαλοειδής διάταξη των πυρήνων Θετικά κύτταρα στην S-100

91 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Ψευδοαγγειωματώδης στρωματική υπερπλασία Συχνά τυχαίο εύρημα αλλά και ψηλαφητή μάζα Στους άνδρες συχνά συνδυάζεται με γυναικομαστία και νόσο von Recklinghausen Στις γυναίκες συνήθως προεμμηνοπαυσιακά και κλινικά θυμίζει ινοαδένωμα -Κυτταροβριθές επίχρισμα -Σφιχτές ομάδες κυττάρων των πόρων με παρουσία μυοεπιθηλιακών κυττάρων -Γυμνοί διπολικοί πυρήνες -Διογκωμένα στρωματικά κύτταρα -Κυτταροβριθή στρωματικά τεμαχίδια Χαρακτηριστικά που μοιάζουν με ινοαδένωμα ή φυλλοειδή όγκο

92 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Κολλαγονώδης σφαιρούλωση Συνήθως τυχαίο εύρημα στις FNA μαστού Πιστεύεται ότι η αλλοίωση προέρχεται από τον πολλαπλασιασμό επιθηλιακών και μυοεπιθηλιακών κυττάρων και των σχηματισμό σφαιριδίων από υλικό όμοιο με υλικό βασικής μεμβράνης -Σφαιρίδια υαλώδους υλικού μωβ χρώματος στην Diff-Quik και ελαφρά ροζ ή μπλε στην Παπανικολάου -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα που περιβάλλουν ή διέρχονται τα σφαιρίδια -Καλοήθη επιθηλιακά κύτταρα και μυοεπιθήλια στο υπόστρωμα Χαρακτήρες όμοιοι με το αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα Εμφάνιση όμοια με την κολλαγονώδη σφαιρούλωση μπορεί να υπάρχει στα διηθητικά καρκινώματα και το πορογενές καρκίνωμα in situ

93

94

95 Αλλοιώσεις από επιμήκη κύτταρα και άλλες αλλοιώσεις μαστού Μυοσφαιρούλωση Προκαλείται από τον σχηματισμό σφαιριδίων από κατακερματισμένα προϊόντα ερυθροκυττάρων Συνήθως συνοδεύουν λιπώδη νέκρωση ή ανάπλαση Αναφέρονται και σε καλοήθεις και σε κακοήθεις καταστάσεις -Σφαιρίδια με ομαλά όρια που βάφονται κόκκινα στην Παπανικολάου Λειομύωμα Καλοήθη νεοπλάσματα Προέρχονται από λείο μυϊκό ιστό μυοινοβλάστες Ψηλαφητή καλά αφοριζόμενη μάζα -Μη ειδικά κυτταρολογικά χαρακτηριστικά

96 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Υπερπλασία των κυττάρων των πόρων Άτυπη υπερπλασία των κυττάρων των πόρων Ακτινωτή ουλή/σκληρυντικές αλλοιώσεις Σκληρυντική αδένωση Μικροαδενική αδένωση Αλλοιώσεις ακτινοβολίας Αλλοιώσεις χημειοθεραπείας

97 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Υπερπλασία των κυττάρων των πόρων συνήθους τύπου Πολύ συχνή στις βιοψίες μαστού Ιστολογικά διαχωρίζεται σε ήπια, μέτρια και νεανικού τύπου -Μετρίως κυτταροβριθές επίχρισμα -Ομάδες κυττάρων των πόρων με ήπια ανισοπυρήνωση και αλληλοεπικάλυψη των πυρήνων -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα στην επιφάνεια των ομάδων -Σχισμοειδείς χώροι και παχύτερες ομάδες κυττάρων -Μικρά πυρήνια -Ήπια αύξηση και υπερχρωμασία του πυρήνα Μπορεί να συνοδεύει το ινοαδένωμα, τις ινοκυστικές αλλοιώσεις και τον φυλλοειδή όγκο

98 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Άτυπη υπερπλασία των κυττάρων των πόρων Αλλοίωση ανάμεσα στην υπερπλασία των πόρων και το in situ πορογενές καρκίνωμα Καλό είναι να εκτιμηθεί και η αρχιτεκτονική και η μορφολογία των κυττάρων Κριτήρια όπως: ήπια πολυμορφία, υπερχρωμασία, αύξηση του μεγέθους του πυρήνα, πυρήνια και αλληλοεπικάλυψη δεν είναι ειδικά της άτυπης υπερπλασίας διότι ανευρίσκονται και στην απλή υπερπλασία. Υπερπλασία άτυπη υπερπλασία in situ πορογενές Ca

99

100

101

102

103 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Ακτινωτή ουλή/σκληρυντικές αλλοιώσεις Μπορεί να είναι καλοήθεια αλλά μπορεί να συνδυάζεται με νεοπλάσματα όπως λοβιακή νεοπλασία, πορογενές καρκίνωμα in situ και διηθητικό και σωληνώδες καρκίνωμα. Κυτταρολογικά ευρήματα: μη ειδικά - Ποικίλη κυτταροβρίθεια - Ομάδες καλοήθων κυττάρων των πόρων - Ήπια αύξηση του μεγέπους του πυρήνα και αλληλοεπικάλυψη - Αποκρινή κύτταρα - Μυοεπιθηλιακά κύτταρα μέσα στις αθροίσεις και στο υπόστρωμα - Αφρώδη κύτταρα Κυτταρολογικά χαρακτηριστικά όμοια με ινοαδένωμα ή ινοκυστική αλλαγή (Δ/δ από U/S ) U/S ακτινωτή αλλοίωση Δ/δ με Ca (το κέντρο αδιαφανές)

104 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Σκληρυντική αδένωση Καλοήθης αλλοίωση που προσβάλλει τα λόβια Κλινικά και μαστογραφικά μιμείται καρκίνο - Πυκνά τεμάχια στρώματος που περιέχουν λοβιακές δομές -Μυοεπιθηλιακά κύτταρα -Επιθηλιακά κύτταρα ήπια -Ασβέστιο μπορεί να παρατηρηθεί

105 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Μικροαδενική αδένωση Καλοήθης αλλοίωση Σύμπλεγμα μικρών λοβιακών δομών -Συμπλέγματα ομάδων και σωληνωδών αθροίσεων -Ομαλοί πυρήνες και χρωματίνη -Όχι μυοεπιθηλιακά κύτταρα στο υπόστρωμα -Μπορεί να μιμηθεί σωληνώδες καρκίνωμα

106 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Πάχυνση του δέρματος Λιπώδης νέκρωση Αλλοιώσεις ακτινοβολίας - Επιχρίσματα συνήθως πτωχά - Ποικιλία σε μέγεθος κυττάρων και πυρήνων - Η πυρηνική μεμβράνη μπορεί να είναι ανώμαλη - N/C αναλογία όχι διαταραγμένη - Μεμονωμένοι άτυποι ινοβλάστες ίσως παρατηρηθούν - Μυοεπιθηλιακά κύτταρα - Όχι νέκρωση Οι αλλοιώσεις μπορεί να παρατηρούνται αρκετά χρόνια μετά την παύση της θεραπείας

107 Άτυπες και ύποπτες αλλοιώσεις μαστού Αλλοιώσεις χημειοθεραπείας Μπορεί να παρατηρηθούν αλλοιώσεις και σε φυσιολογικά και σε καρκινικά κύτταρα τα οποία εμφανίζουν: - Αύξηση του κυτταροπλάσματος με παρουσία κενοτοπίωσης - Φυσαλιδώδης πυρήνας - Εμφανές πυρήνιο

108 Καρκίνωμα in situ Πορογενές καρκίνωμα in situ In situ προς διηθητικό καρκίνωμα - Ενδοκυστικό θηλώδες DCIS - Συμπαγές θηλώδες καρκίνωμα με ενδοκρινή διαφοροποίηση - Κυστικό υπερεκκριτικό DCIS - Αποκρινές DCIS - Όγκοι δίκην βλεννοκήλης Λοβιακό καρκίνωμα in situ

109 Καρκίνωμα in situ Πορογενές καρκίνωμα in situ Φαγεσωρικού τύπου Μέτρια έως υψηλή κυτταροβρίθεια Χαλαρές αθροίσεις και μεμονωμένα κύτταρα Μεγάλα πολύμορφα κύτταρα Μυοεπιθηλιακά κύτταρα που περιβάλλουν τις αθροίσεις Άφθονη νεκρωτική debris, ιστιοκύτταρα, μπορεί φλεγμονώδη Μη φαγεσωρικού τύπου Μέτρια έως υψηλή κυτταροβρίθεια Συνεκτικές αθροίσεις, ομάδες και θηλώδεις σχηματισμοί Ελαφρά ή μέτρια κυτταρική ατυπία Απουσία γυμνών διπολικών πυρήνων Μικρός έως μέτριος αριθμός μεμονωμένων άτυπων κυττάρων

110 Καρκίνωμα in situ Πορογενές καρκίνωμα in situ Πιστεύεται ότι δεν είναι δυνατός ο διαχωρισμός του in situ από το διηθητικό καρκίνωμα του μαστού κυτταρολογικά Επιχρίσματα όμως από διηθητικό καρκίνωμα είναι γενικά πιο κυτταροβριθή και με μεγαλύτερη απώλεια της κυτταρικής συνοχής

111 Καρκίνωμα in situ Λοβιακό καρκίνωμα in situ Ο όρος λοβιακή νεοπλασία χρησιμοποιείται για να περιγραφούν και οι in situ αλλοιώσεις και η άτυπη λοβιακή νεοπλασία Συνυπάρχει με διηθητικό λοβιακό ή πορογενές καρκίνωμα Όμάδες από μικρά στρογγυλά κύτταρα με λιγοστό κυτταροπλασμα μερικά των οποίων περιέχουν ενδοκυτταροπλασματικά κενοτόπια Παρουσία μυοεπιθηλιακών κυττάρων

112 Διηθητικό καρκίνωμα μαστού Πορογενές καρκίνωμα not otherwise specified (NOS), no special type (NST) Λοβιακό καρκίνωμα

113 Διηθητικό καρκίνωμα μαστού Πορογενές καρκίνωμα Κυτταροβριθές επίχρισμα με τάση διάσπασης των κυττάρων Μονήρη νεοπλασματικά κύτταρα Πολυμορφία σε όγκους υψηλής κακοήθειας και μονόμορφος πληθυσμός σε χαμηλής κακοήθειας. Αύξηση του μεγέθους του πυρήνα και ανώμαλη πυρηνική μεμβράνη Ανώμαλη χρωματίνη, πυρήνες και μιτώσεις Ενδοπυρηνικά έγκλειστα Απουσία μυοεπιθηλιακών κυττάρων Νέκρωση και βλέννη στο υπόστρωμα

114

115

116

117

118 Δ/δ μεταξύ Αδενοκαρκινώματος και αλλοιώσεων σε εγκυμοσύνη και θηλασμό Αδενοκαρκίνωμα Ποικίλη κυτταροβρίθεια, συχνα μεγάλη Κύτταρα μεμονωμένα, σε χαλαρές αθροίσεις ή συγκύτια με ή χωρίς αδενική διαμόρφωση Κύτταρα ποικίλου μεγέθους, ομοιόμορφα έως πολύμορφα, υψηλή N/C αναλογία, πτωχά ή καλά αφοριζόμενα κυτταρικά όρια. Πυρήνας πολύμορφος, μεγάλος με ανώμαλη πυρηνική μεμβράνη, μικρο- ή μακροπυρήνιο, μιτώσεις. Κυτταρόπλασμα ποικίλο συνήθως λιγοστό. Υπόστρωμα καθαρό ή νεκρωτικό Αλλοιώσεις εγκυμοσύνης και θηλασμού Υψηλή κυτταροβρίθεια Κύτταρα μεμονωμένα, σε αθροίσεις με φυσιολογική αρχιτεκτονική και μυοεπιθηλιακά κύτταρα Μικρή αύξηση του μεγέθους των κυττάρων, ομοιόμορφα κύτταρα, υψηλή N/C αναλογία, πτωχά αφοριζόμενα κυτταρικά όρια Πυρήνας στρογγυλός, ομαλή πυρηνική μεμβράνη, λεπτοκοκκιώδης χρωματίνη, μακροπυρήνιο ή μικρός πυκνωτικός πυρήνας Κυτταρόπλασμα αφρώδες, κενοτοπιώδες ή κοκκιώδες, ασαφή κυτταροπλασματικά όρια Υπόστρωμα με πρωτεινικό υλικό, μυοεπιθήλια, γυμνοί διπολικοί πυρήνες

119 Διηθητικό καρκίνωμα μαστού Λοβιακό καρκίνωμα Επιχρίσματα κυτταροβριθή ή μειωμένης κυτταροβρίθειας Ομάδες ή μονήρη κύτταρα Μικρά συνήθως κύτταρα με έκκεντρους πυρήνες Ομοιόμορφοι πυρήνες αλλά μπορεί να είναι ανώμαλοι Μη εμφανή πυρήνια Ενδοκυτταροπλασματικά κενοτόπια με μορφή «στόχου» Κύτταρα τύπου «signet ring» Διάταξη σε μονήρη στίχο Γυμνοί νεοπλασματικοί πυρήνες Απουσία γυμνών διπολικών πυρήνων Στον πλειόμορφο τύπο, μεγάλα κύτταρα με άφθονο κυτταρόπλασμα

120

121

122

123 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Σωληνώδες καρκίνωμα Βλεννώδες καρκίνωμα Μυελοειδές καρκίνωμα Διηθητικό ηθμοειδές καρκίνωμα Διηθητικό θηλώδες καρκίνωμα Διηθητικό μικροθηλώδες καρκίνωμα Μεταπλαστικό καρκίνωμα Καρκίνωμα τύπου signet ring Καρκίνωμα με νευροενδοκρινείς χαρακτήρες Καρκίνωμα με οστεοκλαστικού τύπου γιγαντοκύτταρα

124 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Σωληνώδες καρκίνωμα Μετρίως κυτταροβριθές επίχρισμα Ομάδες και σωληνώδεις δομές από ήπια επιθηλιακά κύτταρα Μονήρη κύτταρα Απουσία μυοεπιθηλακών κυττάρων εντός των αθροίσεων καθώς και γυμνών διπολικών πυρήνων στο υπόστρωμα Αδενόμορφες αθροίσεις Ομοιόμορφα κύτταρα, με ήπια χρωματίνη και δυσδιάκριτο πυρήνιο Ενδοκυτταροπλασματικά κενοτόπια καμιά φορά Ασβέστιο μπορεί να παρατηρηθεί

125

126

127

128

129

130

131

132 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Βλεννώδες καρκίνωμα Το υλικό της παρακέντησης έχει ζελατινώδη εμφάνιση Κυτταροβριθή επιχρίσματα Άφθονη βλέννη Συνεκτικές ομάδες μικρών ομοιόμορφων κυττάρων Πολλά μονήρη επιθηλιακά κύτταρα Στρογγυλοί πυρήνες και δυσδιάκριτο πυρήνιο Διακλαδιζόμενα αιμοφόρα αγγεία Μονήρη επιμήκη κύτταρα Αφρώδη μακροφάγα Ασβέστιο

133

134

135

136

137 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Μυελοειδές καρκίνωμα Όγκος με καλή πρόγνωση Κυτταροβριθές επίχρισμα Συγκυτιακές αθροίσεις πολύμορφων κυττάρων και μονήρη κύτταρα Μεγάλοι πυρήνες Μεγάλα πυρήνια Ανώμαλη χρωματίνη Λεμφοκύτταρα και πλασματοκύτταρα στο υπόστρωμα

138

139

140

141 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Διηθητικό ηθμοειδές καρκίνωμα Μέτρια κυτταροβριθές επίχρισμα Κυρίως μονόμορφα επιθηλιακά κύτταρα σε ομάδες που εμφανίζουν οπές σαν κόσκινο Πολλά μονήρη νεοπλασματικά κύτταρα Σωληνώδεις δομές μπορεί

142 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Διηθητικό θηλώδες καρκίνωμα Πολύ κυτταροβριθές επίχρισμα Θηλώδεις αθροίσεις νεοπλασματικών κυττάρων Πολυάριθμα μεμονωμένα κύτταρα, μερικά κυλινδρικά Αφρώδη μακροφάγα και σιδηροφάγα Απουσία μυοεπιθηλιακών κυττάρων Ασβέστιο μπορεί

143 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Μεταπλαστικό καρκίνωμα Είναι δύο τύπων: 1) ο μονοφασικός τύπος 2) ο διφασικός σαρκωματώδης τύπος Κυτταροβριθές επίχρισμα Πολυάριθμα επιμήκη κύτταρα, συχνά ήπια Πρωτεινικό, μυξοειδές ή χονδρομυξοματώδες υπόστρωμα Γιγαντοκύτταρα τύπου οστεοβλαστών Κύτταρα αδενοκαρκινώματος Πλακώδη νεοπλασματικά κύτταρα

144 Ειδικοί τύποι καρκίνου του μαστού Καρκίνωμα με νευροενδοκρινείς χαρακτήρες Κυτταροβριθές επίχρισμα με πολλά μεμονωμένα κύτταρα Ομάδες ομοιόμορφων κυττάρων με πλασματοκυτταροειδή εμφάνιση Άφθονο κοκκιώδες κυτταρόπλασμα Στρογγυλοί πυρήνες, δυσδιάκριτο πυρήνιο Χρωμογρανίνη συχνά θετική

145 Σπάνιοι τύποι καρκίνου του μαστού Εκκριτικό καρκίνωμα Αποκρινές καρκίνωμα Αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα Πλακώδες καρκίνωμα Σάρκωμα μαστού Λέμφωμα μαστού Μεταστατικοί όγκοι στον μαστό

146 Σπάνιοι τύποι καρκίνου του μαστού Εκκριτικό καρκίνωμα Κυτταροβριθές επίχρισμα Βλεννώδες υλικό στο υπόστρωμα Κύτταρα με άφθονο κυτταρόπλασμα και ενδοκυτταροπλασματικά κενοτόπια Εκκριτικό περιεχόμενο

147 Σπάνιοι τύποι καρκίνου του μαστού Αποκρινές καρκίνωμα Κυτταροβριθές επίχρισμα Αθροίσεις ανώμαλων αποκρινών κυττάρων καθώς και μονήρη Αυξημένοι, ανώμαλοι πυρήνες, ανώμαλα πυρήνια Άφθονο κοκκιώδες, ομοιογενές ή φυσαλιδώδες κυτταρόπλασμα

148 Σπάνιοι τύποι καρκίνου του μαστού Αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα Πολύ σπάνιο με καλή πρόγνωση Σφαιρίδια υαλίνης ή κύλινδροι με υλικό βασικής μεμβράνης μπλέ ή μωβ χρώματος (χρώση) Μικρά, υπερχρωματικά κύτταρα με λίγο κυτταρόπλασμα που περιβάλλουν τα σφαιρίδια ή τους κυλίνδρους και δεν παρατηρούνται εντός αυτών Ομάδες υπερχρωματικών κυττάρων και μονήρη κύτταρα ομοιόμορφα στο μέγεθος και στην εμφάνιση Δ/δ με κολλαγονώδη σφαιρούλωση Σφαιρίδια με τους ίδιους χαρακτήρες που επίσης περιβάλλονται από μικρά υπερχρωματικά κύτταρα. Τα κύτταρα διασχίζουν τα σφαιρίδια και παρατηρούνται εντός αυτών Αθροίσεις καλοήθων υπερπλαστικών κυττάρων και μυοεπιθηλιακά κύτταρα Κυλινδρικές δομές άμορφης ουσίας δεν παρατηρούνται.

149 Σπάνιοι τύποι καρκίνου του μαστού Πλακώδες καρκίνωμα Κυτταροβριθές επίχρισμα Κακοήθη πλακώδη κύτταρα που ποικίλουν από ήπια έως πολύμορφα Κεράτινη ουσία Νέκρωση Λέμφωμα μαστού Επίχρισμα μόνο από λεμφοκύτταρα Χαρακτήρες όμοιοι με αυτούς σε άλλες θέσεις Σάρκωμα μαστού Ποικίλη κυτταροβρίθεια Επιμήκη έως ωοειδή κύτταρα με υπερχρωματικούς πυρήνες Πυρήνια μπορεί Στρωματικά στοιχεία Αιμοφόρα αγγεία

150 Μεταστατικό καρκίνωμα στο μαστό Πιο συχνά: Μελάνωμα Λέμφωμα Βρογχογενές καρκίνωμα Αλλά έχουν περιγραφεί επισης: Πλακώδες και αδενικό καρκίνωμα από τον τράχηλο της μήτρας και ενδομήτριο Όγκοι ωοθηκών Καρκίνωμα νεφρού Εκ μεταβατικού επιθηλίου Μυελλοειδές, θυλακιώδες και θηλώδες θυρεοειδούς Προστάτη Καρκινοειδές Εντέρου και στομάχου Όγκοι νευρικού Σαρκώματα Μυέλωμα

151 Έκκριμα θηλής Είναι δυνατόν να εμφανιστεί έκκριμα στη μια ή και στις δύο θηλές, από ένα ή περισσότερους πόρους. Μπορεί να τρέχει μόνο του αυτόματα ή μετά από πίεση της θηλής. Κάθε έκκριμα δεν σημαίνει καρκίνος.

152 Έκκριμα θηλής Είδος ΓΑΛΑΚΤΩΔΕΣ Αιτιολογία Γαλουχία, αλλαγές μετά τη γαλουχία, Προλακτίνωμα ΟΡΩΔΕΣ-ΠΡΑΣΙΝΟΦΑΙΟ Ινοαδένωμα, διάταση των πόρων ΑΙΜΑΤΗΡΟ Θήλωμα των πόρων Καρκίνος

153 Η λήψη είναι πολύ απλή Τεχνική λήψης Κάνοντας μαλάξεις πιέζουμε τη θηλή να πάρουμε όσο το δυνατόν περισσότερο υγρό. Πιέζουμε ένα πλακάκι στη θηλή Το υλικό το βάφουμε με ειδικές χρώσεις και μετά μικροσκοπούμε.

154 Αξιοπιστία της μεθόδου Διαγνωστική ευαισθησία 52,9% και Διαγνωστική ειδικότητα 89,3%. Παρότι οι περισσότεροι καρκίνοι του μαστού δεν συνοδεύονται από ρήση της θηλής, το 2% από αυτούς μπορεί να βρεθεί μόνο με αυτή την απλή κυτταρολογική εξέταση και με καμία άλλη.

155

156 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Διάταση των πόρων Ενδοπορικό θήλωμα Καρκίνωμα Νόσος Paget της θηλής Αδένωμα θηλής

157 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Διάταση των πόρων Πρωτεϊνικό υλικό Αφρώδη μακροφάγα Καμιά φορά φλεγμονώδη κύτταρα

158 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Ενδοπορικό θήλωμα Πολλά αφρώδη μακροφάγα, πολυπύρηνα γιγαντοκύτταρα Ερυθροκύτταρα στο υπόστρωμα Ομάδες ή θηλώδεις αθροίσεις από ήπια άτυπα κύτταρα Αποκρινή κύτταρα μπορεί

159 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Καρκίνωμα Συνήθως αιματηρό επίχρισμα Μπορεί να συνυπάρχει νέκρωση Αφρώδη μακροφάγα Πολύμορφα καρκινικά κύτταρα μονήρη και σε αθροίσεις Ασβέστιο πιθανά

160

161 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Νόσος Paget της θηλής Κακοήθης αλλοίωση στην οποία ανευρίσκονται νεοπλασματικά κύτταρα διηθώντας το επιθήλιο της θηλής Πιστεύεται ότι προέρχονται από υποκείμενο πορογενές καρκίνωμα in situ ή διηθητικό Άλλοι πιστεύουν ότι είναι 2 διαφορετικές αλλοιώσεις Μεγάλα πολύμορφα κακοήθη κύτταρα μονήρη ή σε αθροίσεις Απύρηνα πλακώδη κύτταρα Φλεγμονώδη κύτταρα και κυτταρικά συγκρίμματα

162 Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής Αδένωμα θηλής Καλοήθης αλλοίωση που προκαλεί ερύθημα, ξηρότητα και αιματηρή ή οροαιματηρή ρύση από την θηλή και μιμείται την νόσο Paget Κυτταροβριθές υλικό Κύτταρα των πόρων καμιά φορα με θηλώδη διαμόρφωση Μυοεπιθηλιακά κύτταρα Δεν διαχωρίζεται κυτταρολογικά από το θήλωμα των πόρων

163 ανάγκη διαγνωστικής προσέγγισης των θηλαίων πόρων νέες τεχνικές βοηθητικές & συμπληρωματικές

164 ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ Όταν ανευρίσκεται μια μάζα στον μαστό είτε κατά την ψηλάφηση, είτε μαστογραφικά, είναι ήδη 8 χρονών. Όταν μια μάζα είναι ψηλαφητή σημαίνει ότι είναι μεγέθους τουλάχιστον 1 εκ., Όταν εμφανίζεται στη μαστογραφία είναι της τάξεως των 0,5-1εκ. Έχει αναδειχθεί ότι το 85% περίπου των περιπτώσεων του καρκίνου του μαστού ξεκινούν από το επιθήλιο των θηλαίων πόρων και εξελίσσονται προοδευτικά από ατυπία σε καρκίνο

165 ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΟΚΑΡΚΙΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ RPFNA (Τυχαία περιθηλαία παρακέντηση) Εξέταση εκκρίματος θηλής Αυτόματο Ductal lavage (Έκπλυμα των γαλακτοφόρων πόρων) NAF ( Αναρρόφηση υγρού από τη Θηλή)

166 ΤΥΧΑΙΑ ΠΕΡΙΘΗΛΑΙΑ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΜΕ ΛΕΠΤΗ ΒΕΛΟΝΗ (Random Periareolar Fine Needle Aspiration - RPFNA) ΑΝΩ ΕΞΩ ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟ KΑTΩ ΕΞΩ ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟ ΑΝΩ ΕΣΩ ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟ ΚΑΤΩ ΕΣΩ ΤΕΤΑΡΤΗΜΟΡΙΟ Ενεση λιδοκαΐνης 1%(άνω έξω και άνω έσω τεταρτημόριο) Βελόνα 21 G 4-5 λήψεις σε κάθε τεταρτημόριο (άνω έξω και άνω έσω)περίπου 1cm από τη θηλή. Διακοπή των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών, βιταμίνης Ε Vit K (10mg)για 3 μέρες πριν την εξέταση. Ψυχρό επίθεμα εφαρμόζεται για 10 λεπτά στην περιοχή μετά την παρακέντηση Η Παρουσία ατυπίας σε RPFNA σε γυναίκες υψηλού κινδύνου (Gail model)αυξάνει 5φορές τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.

167 Έκπλυμα γαλακτοφόρων πόρων (DUCTAL LAVAGE). Eίναι μια μέθοδος συλλογής κυττάρων από τους γαλακτοφόρους πόρους Ductal lavage + Ductal endoscopy Καλύτερα διαγνωστικά αποτελέσματα όταν συνδυάζεται με την ενδοσκόπηση των θηλαίων πόρων, τεχνική η οποία προσφέρει άμεση επισκόπηση του γαλακτοφόρου δένδρου

168

169 Υγρό θηλαίας αναρρόφησης NAF (Nipple aspiration fluid) Μέθοδος συλλογής υγρού από τους θηλαίους πόρους χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα: 1. Μάλαξη 2. Θερμότητα 3. Αναρρόφηση

170 Σύγκριση NAF - DL - RPFNA NAF DL RPFNA Επεμβατικότητα Πόνος (0-10) 0,8 2,4 1.ο Κόστος(US $) Χρόνος (min) Εύκολία στην εκτέλεση Κυτταρολογική επάρκεια (%) % 60 95

171 Το υγρό θηλαίας αναρρόφησης μπορεί να ληφθεί αυτοματοποιημένα με το σύστημα HALO, μέσω αμφοτερόπλευρης, ταυτόχρονης συλλογής χρησιμοποιώντας θερμότητα, μάλαξη και αναρρόφηση. Ο κύκλος διαρκεί 5 λεπτά και μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο μετά από μικρή εκπαίδευση.

172

173 Ενδείξεις Ductal Lavage και NAF Σε ασθενείς με έκκριμα θηλής Ασθενείς με μεταλλάξεις γονιδίων BRCA1 ή BRCA2. Ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο στον άλλο μαστό. Ασθενείς υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού αλλά με φυσιολογικές απεικονιστικές εξετάσεις.

174 Βασικές ομάδες Βάσει της παραγωγής ή όχι υγρού οι γυναίκες ταξινομούνται στις ακόλουθες δύο ομάδες: Δότριες Μη δότριες

175 Επεξεργασία του υλικού Το ληφθέν υλικό επιστρώνεται σε πλακίδια και ανάλογα της μονιμοποίησης μπορεί να χρωσθεί με την: Χρώση Παπανικολάου ή May Grunwald Giemsa, ή να συλλεγεί σε ειδικό μονιμοποιητικό υγρό για εφαρμογή της Κυτταρολογίας Υγρής Φάσης.

176 ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Στις περισσότερες δότριες-γυναίκες το υγρό είναι φυσιολογικά υποκυτταρικό και πολλές φορές χωρίς επιθηλιακά κύτταρα. Αυτά τα δείγματα δεν θεωρούνται ανεπαρκή ή μη διαγνωστικά, διότι από έναν υγιή πόρο δεν αναμένεται ότι θα υπάρχει σημαντικός αριθμός επιθηλιακών κυττάρων στα επιχρίσματα.

177 Κυτταρολογική ερμηνεία Το NAF είναι ένα πλούσιο σε πρωτεΐνες υλικό (πρωτεϊνική άμορφη ουσία) και είναι συνήθως υποκυτταρικό σε φυσιολογικές ασυμπτωματικές γυναίκες. Τα είδη των κυττάρων που ανευρίσκονται στο επίχρισμα από NAF περιλαμβάνουν: Μακροφάγα ( αφρώδη κύτταρα) Πλακώδη κύτταρα (από τη θηλή) Επιθηλιακά κύτταρα των πόρων Ερυθροκύτταρα Φλεγμονώδη κύτταρα

178 Κατηγοριοποίηση Μετά από κυτταρολογική εκτίμηση του υλικού, τα κυτταρολογικά αποτελέσματα κατατάσσονται σε διαγνωστικές κατηγορίες ανάλογα με τα μορφολογικά ευρήματα. Χρησιμοποιούνται 5 διαγνωστικές κατηγορίες Κατηγορία 0 Κατηγορία Ι Κατηγορία ΙΙ Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία ΙV

179 Ευρήματα Ερμηνεία Χαρακτηριστικά Σχετικός κίνδυνος Μη παραγωγή υγρού Μη δότρια Παραγωγή υγρού Κατηγορία 0 Αρνητικό γι άτυπα ή κακοήθη κύτταρα Καθόλου ή λιγότερα από 10 επιθηλιακά κύτταρα των πόρων. Αποκρινή κύτταρα, αφρώδη κύτταρα Κατηγορία Ι Καλοήθεια παρατηρούνται φυσιολογικά επιθηλιακά κύτταρα των πόρων. Επιθηλιακά κύτταρα των πόρων, αφρώδη κύτταρα, αποκρινή κύτταρα Κατηγορία ΙΙ Καλοήθεια παρατηρούνται επιθηλιακά κύτταρα των πόρων με υπερπλαστικές αλλοιώσεις Κυτταρική κατανομή κυρίως σε συνεκτικές ομάδες με >10-50 κύτταρα. Ήπιες πυρηνικές αλλοιώσεις, λεπτοκοκκιώδης χρωματίνη. 2.5 Κατηγορία ΙΙΙ Ατυπία Εμφανής αύξηση του μεγέθους του πυρήνα, αυξημένη N/C αναλογία, ανώμαλα πυρηνικά όρια και πυρηνική πολυμορφία. Αδρή κοκκίωση της χρωματίνης, εμφανή χρωμόκεντρα. 4.9 Κατηγορία ΙV Ύποπτο για κακοήθεια Μεμονωμένα ή σε αθροίσεις κύτταρα με πυρηνικούς χαρακτήρες ύποπτους για καρκίνωμα

180 Κατηγορία 0

181 Κατηγορία 0

182 Κατηγορία 0

183 Κατηγορία 1

184 Κατηγορία 1

185 Κατηγορία 1

186 Κατηγορία 2

187 Κατηγορία 2

188 Κατηγορία 2

189 Κατηγορία 2

190 Κατηγορία 2

191 Κατηγορία 2

192 Κατηγορία 3

193 Κατηγορία 3

194 Κατηγορία 4

195 Κατηγορία 4

196 Κατηγορία 4 Κατηγορία 5

197 Κατηγορία 5 NAF Αδενοκαρκίνωμα

198 Κατηγορία 5 NAF

199 Προεγχειρητικά : Εντυπώματα Core needle biopsy Vacuum-assisted breast biopsy (Μαmmotome) Breast Lesion Excision System

200

201 Εντυπώματα Διεγχειρητικά : Έλεγχο των χειρουργικών ορίων εκτομής Φρουρό λεμφαδένα

202 Σας ευχαριστώ πολύ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ. Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΑΖΙΚΟΥ ΑΔΕΝΑ Τριανταφυλλιά Κολέτσα Λέκτορας ΕΓΠΠΑ, Α.Π.Θ. Μαστός Λοβοί: εκβάλουν στη θηλή με γαλακτοφόρο πόρο. Διακλαδιζόμενοι πόροι κατάληξη-λοβιακές λοβιακές μονάδες. Λοβιακή μονάδα: αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΗΣ FNA ΣΤΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Ε. ΤΡΙΧΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ, ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΕΤΑΞΑ ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ Τ.Β. & ΤΟΥ FNA Η προεγχειρητική, μη-επεμβατική διάγνωση αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΥ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΠΟ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ Δρ. Άρτεμις Στυλιανίδου Επιμελήτρια Α Π.Γ.Ν. Μ. Έλενα Βενιζέλου ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΣΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ

ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΠΑΚΤΣΙΔΟΥ ΒΑΚΙΑΝΗ ΜΑΧΗ Ανωορρηκτικοί κύκλοι Εξωγενή οιστρογόνα Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών Παχυσαρκία Όγκοι ωοθηκών Εφηβία Παραγωγική ηλικία Κλιμακτήριο εμμηνόπαυση ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ.

BREAST LESION EXCISION SYSTEM: ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΒΙΟΨΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΡΑΔΙΟΣΥΧΝΟΤΗΤΩΝ. ΝΕΑ ΣΤΕΡΕΟΤΑΚΤΙΚΗ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ Μονάδα Μαστού, Α Προπαιδευτική Χειρουργική κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Στόχος Αξιολόγηση του Intact Breast Lesion Excision

Διαβάστε περισσότερα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα

Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος. Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κατωτέρου γεννητικού συστήματος θήλεος Μαρία Σωτηροπούλου Νοσοκομείο Αλεξάνδρα Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αιδοίου Σπάνιο, 1,5 ανά 100 000 γυναίκες στις ΗΠΑ Τρειςομάδεςγυναικών:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα"

ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ. Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο Αλεξάνδρα ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ Μαρία Παπαευθυμίου Διευθύντρια Κυτταρ/κού Τμήματος Νοσοκομείο "Αλεξάνδρα" ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΔΕΝΙΚΩΝ ΑΛΛΟΙΩΣΕΩΝ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (Σύστημα Bethesda 2001) 1) Άτυπα αδενικά

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις μαστού. Απεικονιστική διερεύνηση. Διερεύνηση Καλοηθών Εξεργασιών του Μαστού με Υπερήχους (ΥΗ).

Παθήσεις μαστού. Απεικονιστική διερεύνηση. Διερεύνηση Καλοηθών Εξεργασιών του Μαστού με Υπερήχους (ΥΗ). A. Λευκόπουλοος - Παθήσεις μαστού. Απεικονιστική διερεύνηση. 17 Παθήσεις μαστού. Απεικονιστική διερεύνηση. Διερεύνηση Καλοηθών Εξεργασιών του Μαστού με Υπερήχους (ΥΗ). Λευκόπουλος Αναστάσιος Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΚΑΚΟΗΘΕΙΣ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΟΙ ΟΓΚΟΙ ΣΙΕΛΟΓΟΝΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΚΛΙΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ ΧΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΙΣΤΟΧΗΜΕΙΑ-ΑΝΟΣΟΪΣΤΟΧΗΜΕΊΑ Παρουσίαση αντιπροσωπευτικών περιπτώσεων από το αρχείο του «Θριασίου» ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς»

Κων/να Παναγιωτοπούλου. Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» Κων/να Παναγιωτοπούλου Επιμ. Α Παθολογοανατομικού Εργαστηρίου. Γ.Ν.Ν.Θ «Γ. Γεννηματάς» ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙ ΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΓΚΟΙ ΝΕΦΡΟΥ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Εάν σας ρωτήσουν : Ένα παιδάκι γνωστό μου χειρουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς

Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς 10 Η θέση της βιοψίας µε λεπτή βελόνη (FNA) στη διερεύνηση των παθήσεων του θυρεοειδούς Δ. ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ Παθολογοανατόμος Κυτταρολόγος Αν. Διευθυντής Παθολογοανατομικού Τμήματος Δ.Θ.Κ.Α. «Υγεία» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος

Πρόλογος. Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Δημήτρης Λ. Αβραμόπουλος Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Πρόλογος ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Η πρόληψη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του στρατηγικού μας σχεδιασμού για την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ

19. ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΑΙΔΟΙΟΥ Το 1998 η FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics) στην ετήσια έκθεση της ανέφερε ότι ο καρκίνος του αιδοίου αποτελούσε το 5% των κακοήθων νεοπλασμάτων του γυναικείου γεννητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

4. Γιατί παρατηρείται μείωση της θνησιμότητας του καρκίνου του μαστού, παρά την αύξηση της επίπτωσης της νόσου?

4. Γιατί παρατηρείται μείωση της θνησιμότητας του καρκίνου του μαστού, παρά την αύξηση της επίπτωσης της νόσου? ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΜΑΣΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ 1. Γιατί τα τελευταία 20 χρόνια παρουσιάζεται αύξηση της επίπτωσης του καρκίνου του μαστού? Πιθανοί λόγοι: Δυνατότητα και εφαρμογή προσυμπτωματικού ελέγχου

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΑΔΕΝΑ ενημερωτικός οδηγός για τον ασθενή και την οικογένεια Ο θυρεοειδής αδένας: έχει σχήμα πεταλούδας, βρίσκεται στο λαιμό ακριβώς μπροστά από το λάρυγγα και αποτελείται από δύο λoβούς,

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών.

ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ. Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών. ΜΗ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ AΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Αγγελική Μπουσιώτου Επιμελήτρια Α Παθολογοανατομικό Τμήμα Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών. ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ (1) Δύο πλάγιοι λοβοί συνδεόμενοι με λεπτό ισθμό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη

Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη. Κίττυ Παυλάκη Μικροαδενικοί και ηθμοειδείς σχηματισμοί σε βιοψία προστάτη Κίττυ Παυλάκη Εάν υπάρχει καρκίνος Εάν υπάρχουν ευρήματα που να καθιστούν απαραίτητη την επανάληψη της βιοψίας σε σύντομο χρονικό διάστημα Ker

Διαβάστε περισσότερα

Η παθολογοανατομική βάση της «στένωσης» ή απόφραξης. Μορφολογικές και. κλινικές συσχετίσεις. Αίτια και μηχανισμοί δυσφαγίας.

Η παθολογοανατομική βάση της «στένωσης» ή απόφραξης. Μορφολογικές και. κλινικές συσχετίσεις. Αίτια και μηχανισμοί δυσφαγίας. Γαστρεντερικό σύστημα Οισοφάγος: Η παθολογοανατομική βάση της «στένωσης» ή απόφραξης. Μορφολογικές και κλινικές συσχετίσεις. Αίτια και μηχανισμοί δυσφαγίας. Τι προκαλεί η παλινδρόμηση γαστρικού οξέος στον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική προσέγγιση για τον μη ειδικό Σταύρος Καρακόζης, Γενικός Χειρουργός

Κλινική προσέγγιση για τον μη ειδικό Σταύρος Καρακόζης, Γενικός Χειρουργός Κλινική προσέγγιση για τον μη ειδικό Σταύρος Καρακόζης, Γενικός Χειρουργός Εισαγωγή Ο μαστός αποτελεί ένα μοναδικό όργανο του ανθρωπίνου σώματος και τα προβλήματα που παρουσιάζει απασχολούν συχνά τον ειδικό

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις παθήσεις μαστού. Απεικόνιση με μαστογραφία.

Καλοήθεις παθήσεις μαστού. Απεικόνιση με μαστογραφία. Α. Ξυνού - Καλοήθεις παθήσεις μαστού. Απεικόνιση με μαστογραφία. Καλοήθεις παθήσεις μαστού. Απεικόνιση με μαστογραφία. Ξυνού Αικατερίνη, Επιμ. Β Ακτινολογικό Τμήμα, Αντικαρκινικό Νοσοκομείο «Θεαγένειο»

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρολογική Εξέταση Κολπικών Επιχρισμάτων

Κυτταρολογική Εξέταση Κολπικών Επιχρισμάτων Κυτταρολογική Εξέταση Κολπικών Επιχρισμάτων Διαφέρουν οι παρακάτω εικόνες; Κ.Ε.Κ.Ε. Αρχή της Κ.Ε.Κ.Ε.: εκτίμηση των αλλαγών που υφίστανται τα επιθηλιακά κύτταρα του βλεννογόνου του κόλπου κατά την εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Κ. ΒΕΝΑΚΗ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΟΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΑΒΗΤΟΥ -- ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Π.Γ.Ν.ΜΑΙΕΥΤΗΡΙΟ ΕΛΕΝΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 21/4/2004 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ

17. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογία: επίμονη λοίμωξη με ογκογόνο στέλεχος HPV (16, 18, 31, 33, 35, 45 κλπ) Πρωτογενής πρόληψη: εμβολιασμός (2 εμβόλια τετραδύναμο, διδύναμο) Δευτερογενής πρόληψη: προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Α Μέρος Παθογένεια Συμπτώματα - Διάγνωση Λ.Β. Αθανασίου ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Καλοήθης υπερπλασία Οξεία και χρόνια προστατίτιδα Αποστήματα του προστάτη Μεταπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΩΝΗΣ Ζ. ΣΙΓΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ ΟΣΤΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα

Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Κυτταρολογική αξιολόγηση καρκινωµάτων πνεύµονα Αικατερίνη Ν. Πολίτη Επίκ. Καθηγήτρια Κυτταρολογίας Αρεταίειο Νοσοκοµείο Ιστορική αναδροµή 1845 Donne: ταυτοποίηση αποφολιδοµένων βρογχικών κυττάρων σε πτύελα

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν»

Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος. Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» Μονήρης Πνευμονικός Όζος Γιάννης Καλομενίδης Πνευμονολόγος Β Πνευμονολογική Κλινική Ιατρική Σχολή Αθηνών Νοσοκομείο «Αττικόν» ΟΡΙΣΜΟΙ Όζος: σφαιρική ή ωοειδής σκίαση με σαφή όρια, 3 εκ, περιβαλλόμενη από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ. Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος. Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΩΟΘΗΚΩΝ Θ. Πανοσκάλτσης MD, PhD, FRCOG, CCST (UK) Γυναικολόγος Ογκολόγος Λέκτορας, 2 η Πανεπιστημιακή Κλινική Μαιευτικής Γυναικολογίας Αρεταίειον Νοσοκομείο, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος ωοθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA

BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ. Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA To περί ού ο λόγος BΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΣΠΕΡΜΑΤΟΓΕΝΕΣΗΣ Θεόδ. Φιλιππίδης Παθολογοανατόμος Επιστημονικός Δ/ντής ΜΙCROMEDICA ΒΙΟΨΙΑ ΟΡΧΕΩΣ Συνήθως ζητείται επί περιπτώσεων - Αζωοσπερμίας - Ολιγοσπερμίας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ MEDICAL THORACOSCOPY ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Πιλιλίτσης Λεωνίδας Ειδικός πνευμονολόγος Γ.Ν.Λαμίας ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Ο όρος θωρακοσκόπηση εισήχθη από τον Hans Christian Jacobaeus περίπου πριν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ - ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ - ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΚΛΙΝΙΚΟΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ AΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΙΑΜΠΛΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος. Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΗPV και ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις κατωτέρου γεννητικού συστήματος Ε.Κωστοπούλου Λέκτορας Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας H.M. Παράγοντες κινδύνου καρκινώματος τραχήλου Ηλικία κατά την πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη.

Η πραγματική αιτία του καρκίνου του ενδομητρίου είναι άγνωστη. KΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ Η ΤΟΥ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Όγκοι - Γυναικολογικός Καρκίνος Με τον όρο καρκίνο περιγράφονται ομάδες νοσημάτων που η αιτία τους βρίσκεται σε κυτταρικό επίπεδο. Ο όρος αναφέρεται σε υπερβολική

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009

ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ. Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος. Τετάρτη,, 1 Απριλίου 2009 ΦΛΕΓΜΟΝΩ ΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΕΡΜΑΤΟΣ Χρησιµοποιούµενη ορολογία. Είδη βιοψιών ιαγνωστικά πρότυπα (pattern) και αλγόριθµος αξιοποίησής τους στην καθηµερινή πράξη Κωνσταντίνα Φραγκιά, Παθολογοανατόµος ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνική Εταιρεία Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής. Κυστίτιδες Πρόσφατες κατατάξεις ουροθηλιακού καρκινώματος

Ελληνική Εταιρεία Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής. Κυστίτιδες Πρόσφατες κατατάξεις ουροθηλιακού καρκινώματος Ελληνική Εταιρεία Γενικής Παθολογίας και Παθολογικής Ανατομικής Κυστίτιδες Πρόσφατες κατατάξεις ουροθηλιακού καρκινώματος Ελένη Σ. Παπαγιάννη Παθολογοανατόμος Επιμελήτρια 3 ου Νοσοκομείου ΙΚΑ Τετάρτη 8

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Διαφορικήδιάγνωση Γ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Ειδικευόμενη: Σοφία Κραββαρίτη Επιμελητής: Εμμανουήλ Ανδρεάδης Διευθυντής: Γεώργιος Μουσούλης ΚΛΙΝΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ταχύπνοια: αναπνοές >30/min

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα

Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα Ε. ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Περιέχει 30-50 αδένες και το (πρόσθιο) ινομυώδες στρώμα οι οποίοι περιβάλλονται από παχιά κάψα συνδετικού ιστού. Οι εκκριτικοί πόροι εκβάλλουν στην προστατική μοίρα της ουρήθρας.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΟΡΙΚΗ ΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας 59 ετών ΑΥ υσλιπιδαιµία Γνωστό λέµφωµα κυττάρων µανδύα ελεύθερος νόσου από το 2010 ιαταραχές κενώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΘΥΡΕΟΕΙΔΙΚΟ ΟΖΟ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ: ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Θεμιστοκλής Τζώτζας Ενδοκρινολόγος Κλινική Ενδοκρινολογίας Διαβήτη Μεταβολισμού Νοσοκομείο Αγ. Παύλος-Παναγία Θεσ/νίκης Ο θυρεοειδής αδένας Θυροειδικός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ ΦΥΣΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Νόσοι θυρεοειδούς Υποθυρεοειδισμός Υπερθυρεοειδισμός Υπερπλασία θυρεοειδούς : βρογχοκήλη (διάχυτη) οζώδης Νεοπλάσματα θυρεοειδούς Υπερπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography)

Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography) Mαρία Λύρα Γεωργοσοπούλου,Αν Καθηγήτρια Α Εργαστήριο Ακτινολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2003 Σπινθηρομαστογραφία (Scintimammography) ιαγνωστική συνεισφορά 2003 Maria Lyra Georgosopoulou Σπινθηρομαστογραφία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΑΤΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πληροφορίες σχετικά με τον ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ (SCREENING) ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Πρόγραμμα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού για γυναίκες μεταξύ 50 και 69 ετών 1 ΠΕΡΊ ΤΊΝΟΣ ΠΡΌΚΕΙΤΑΙ? Με την πρόσκληση

Διαβάστε περισσότερα

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση

18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ. 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE. Διοργάνωση 18 o ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ 19-22 Νοεμβρίου 2015 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ MAKEDONIA PALACE Διοργάνωση ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΘΕΑΓΕΝΕΙΟ» Σε συνεργασία με τα Ογκολογικά Νοσοκομεία «ΑΓΙΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Μαστού

Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Μαστού Ομάδα Παθολογικής Ανατομικής Μαστού Συν τονισ τεσ: Ι. Κωστόπουλος Α. Μπουρλή Ο. Τζάϊδα Εισ η γ η τ ε σ : Κ. Κουτσούμπη Φ. Πατακιούτα Μ. Σωτηροπούλου Ο. Τζάϊδα ΣΥνοψη χρησιμων δεδομενων για την ιστολογικη

Διαβάστε περισσότερα

Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού

Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Β ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΒΩΡΟΣ Δι η m ε ρ ί δ α Χε ι ρ ο υ ρ γ ι κ η σ Ενδοκρινών Αδένων & Μαστού Υπευθυνοι Οργανωσησ:

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Ακτινολογική εκτίμηση της πώρωσης των καταγμάτων Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Πτυχιούχος Κτηνιατρικής Α.Π.Θ. Πτυχιούχος Ιατρικής Α.Π.Θ Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ

ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΟΥΡΛΑΚΟΥ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΜΗ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΔΙΑΜΕΣΗ ΣΩΛΗΝΑΡΙΑΚΗ ΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΔΗΣ 1. Οξεία (βακτηριδιακή) πυελονεφρίτιδα 2. Χρόνια πυελονεφρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών

Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Ραδιοϊσοτοπική Απεικόνιση Νεοπλασμάτων - Φλεγμονών Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι»

Καρκίνος και Κύηση. Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και Κύηση Γεράσιμος Ηλία Πανάγος Διευθυντής Β Τμήματος Παθολογίας Ογκολογίας Γ.Ο.Ν.Κ. «Οι Άγιοι Ανάργυροι» Καρκίνος και κύηση - 2 Ο καρκίνος αποτελεί την δεύτερη σε συχνότητα αιτία θανάτου στις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Παθολογική Κλινική Γ.Ν. «Η Παμμακάριστος» ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντινίδης Ιωάννης Συντ. Διευθυντής Μανιατάκου Μαρία Επικ. Παθολόγος Παρούσα νόσος Άνδρας 38 ετών με: Εμπύρετο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Τι είναι καρκίνος. Ένα σύνολο 100 διαφορετικών νοσολογικών οντοτήτων. Ιδιότητες των καρκινικών κυττάρων και ιστών 1 Ο KAΡKINOΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ στις γυναίκες είναι ένα άκρως επίκαιρο θέμα που αφορά τον γυναικείο πληθυσμό και όχι μόνο. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αποβαίνει σωτήρια για τη γυναίκα. Η ανταλλαγή απόψεων

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ. Κουθούρης Ακύλας Γεώργιος Ουρολόγος

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ. Κουθούρης Ακύλας Γεώργιος Ουρολόγος ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ Κουθούρης Ακύλας Γεώργιος Ουρολόγος Ανατοµία της επιδιδυµίδας Χωρίζεται σε κεφαλή,σώµα,ουρά Έχει µία κυστική απόληξη στην κεφαλή Συνδέεται µε τον όρχι µε ένα πολύπλοκο δίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ

HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ HPV : Θα πρέπει να γίνεται έλεγχος ρουτίνας; Νικηφόρος Καπράνος Τµήµα Μοριακής Ιστοπαθολογίας Μαιευτικό και Χειρουργικό κέντρο ΜΗΤΕΡΑ ΟΜΗ ΙΩΝ HPV Κυκλικό δίκλωνο DNA µήκους 8Kb Εικοσαεδρικό πρωτεϊνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα